𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
. 𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍𑌵𑍈 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌸𑍁𑌸𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾𑌨𑍍𑌤𑌬𑌲𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 1 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯𑍇𑌯𑌂 𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾 𑌵𑌾𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌕𑌾𑌪𑌿𑌲𑌂 𑌰𑍂𑌪𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌤𑍍𑌯𑌨𑌿𑌶𑌂 𑌧𑌰𑌾𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍋𑌪𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌨𑌾 𑌦𑌗𑍍𑌧𑌾 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌨𑍃𑌪𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌃 ।
𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑍇𑌦𑍋𑌽𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟 𑌏𑌵 𑌸𑌨𑌾𑌤𑌨𑌃 ॥ 3 ॥
𑌸𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑍋𑌽𑌦𑍀𑌰𑍍𑌘𑌜𑍀𑌵𑌿𑌨𑌾𑌮𑍍 ।
𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌦𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮 ॥ 4 ॥
𑌦𑍇𑌵𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌸𑌂𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌯𑌥𑌾𑌗𑌤𑌮𑍍 ।
𑌸𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑍀𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌭𑌿𑌦𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌯𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑌾𑌤𑌸𑌮𑌨𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌭𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑍀𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌾𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌸𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌸𑌗𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑌿𑌤𑌰𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ।
0 𑌪𑌰𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌮𑌹𑍀 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌵𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍂𑌦𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 7 ॥
𑌦𑍇𑌵𑌦𑌾𑌨𑌵𑌰𑌕𑍍𑌷𑌾𑌂𑌸𑌿 𑌪𑌿𑌶𑌾𑌚𑍋𑌰𑌗𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑌰𑌾𑌃 ।
𑌨 𑌚 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌹𑍇𑌽𑌶𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌮𑌶𑍍𑌵𑌹𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑍇𑌵 𑌚 ॥ 8 ॥
𑌕𑌿𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌤𑍇 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ॥ 9 ॥
𑌸𑌮𑌨𑍍𑌯𑍁𑌰𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌗𑌰𑍋 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ।
𑌭𑍂𑌯𑌃 𑌖𑌨𑌤 𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌵𑍋 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌭𑌿𑌦𑍍𑌯 𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌤𑌲𑌮𑍍 ॥ 10 ॥
𑌅𑌶𑍍𑌵𑌹𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌥 ।
𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌵𑌚𑌨𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌸𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 11 ॥
𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌰𑌸𑌾𑌤𑌲𑌮𑌭𑌿𑌦𑍍𑌰𑌵𑌨𑍍 ।
𑌖𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍇 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌃 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 12 ॥
𑌦𑌿𑌶𑌾𑌗𑌜𑌂 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑌮𑍍 ।
𑌸𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑌵𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌂 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ॥ 13 ॥
𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌿𑌰𑍂𑌪𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌜𑌃 ।
𑌯𑌦𑌾 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌣𑌿 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑌮𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌜𑌃 ॥ 14 ॥
𑌖𑍇𑌦𑌾𑌚𑍍𑌚𑌾𑌲𑌯𑌤𑍇 𑌶𑍀𑌰𑍍𑌷𑌂 𑌭𑍂𑌮𑌿𑌕𑌮𑍍𑌪𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ।
𑌤𑌂 𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌿𑌶𑌾𑌪𑌾𑌲𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌜𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌮𑌾𑌨𑌯𑌨𑍍𑌤𑍋 𑌹𑌿 𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌮 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍍𑌭𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌸𑌾𑌤𑌲𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌂 𑌭𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌂 𑌬𑌿𑌭𑌿𑌦𑍁𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 ॥ 16 ॥
𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌦𑌿𑌶𑌿 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌜𑌮𑍍 ।
𑌮𑌹𑌾𑌪𑌦𑍍𑌮𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌤𑍍𑌪𑌰𑍍𑌵𑌤𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌶𑌿𑌰𑌸𑌾 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌸𑍍𑌮𑌯𑌂 𑌜𑌗𑍍𑌮𑍁𑌰𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 18 ॥
𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌾𑌂 𑌬𑌿𑌭𑌿𑌦𑍁𑌰𑍍𑌦𑌿𑌶𑌮𑍍 ।
𑌪𑌶𑍍𑌚𑌿𑌮𑌾𑌯𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌦𑌿𑌶𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑌚𑌲𑍋𑌪𑌮𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌦𑌿𑌶𑌾𑌗𑌜𑌂 𑌸𑍗𑌮𑌨𑌸𑌂 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ।
𑌤𑌂 𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌮𑌯𑌮𑍍 ।
𑌖𑌨𑌨𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌪𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌦𑌿𑌶𑌂 𑌹𑍈𑌮𑌵𑌤𑍀𑌂 𑌤𑌤𑌃 ॥ 20 ॥
𑌉𑌤𑍍𑌤𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠 𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌰𑍍𑌹𑌿𑌮𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌭𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌭𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌵𑌪𑍁𑌷𑌾 𑌧𑌾𑌰𑌯𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌮𑌹𑍀𑌮𑌿𑌮𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑌾𑌲𑌭𑍍𑌯 𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑍈𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌷𑌷𑍍𑌟𑌿𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌬𑌿𑌭𑌿𑌦𑍁𑌰𑍍𑌵𑌸𑍁𑌧𑌾𑌤𑌲𑌮𑍍 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌗𑍁𑌤𑍍𑌤𑌰𑌾𑌂 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌥𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌶𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌰𑍋𑌷𑌾𑌦𑌭𑍍𑌯𑌖𑌨𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌸𑌗𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌃 ।
𑌤𑍇 𑌤𑍁 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌭𑍀𑌮𑌵𑍇𑌗𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌾𑌃 ॥ 24 ॥
𑌦𑌦𑍃𑌶𑍁𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌲𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌾𑌸𑍁𑌦𑍇𑌵𑌂 𑌸𑌨𑌾𑌤𑌨𑌮𑍍 ।
𑌹𑌯𑌂 𑌚 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍇𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌰𑌨𑍍𑌤𑌮𑌵𑌿𑌦𑍂𑌰𑌤𑌃 ॥ 25 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌹𑌰𑍍𑌷𑌮𑌤𑍁𑌲𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌤𑍇 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ।
𑌤𑍇 𑌤𑌂 𑌹𑌯𑌵𑌰𑌂 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌪𑌰𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌃 ॥ 26 ॥
𑌖𑌨𑌿𑌤𑍍𑌰𑌲𑌾𑌙𑍍𑌗𑌲𑌧𑌰𑌾 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌶𑌿𑌲𑌾𑌧𑌰𑌾𑌃 ।
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌨𑍍𑌤 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌤𑌿 𑌚𑌾𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ॥ 27 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌮𑌾𑌕𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌹𑌿 𑌤𑍁𑌰𑌗𑌂 𑌯𑌜𑍍𑌞𑍀𑌯𑌂 𑌹𑍃𑌤𑌵𑌾𑌨𑌸𑌿 ।
𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑍇𑌧𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌹𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌨𑌸𑍍𑌸𑌗𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌨𑍍 ॥ 28 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌲𑍋 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ।
𑌰𑍋𑌷𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌤𑌾𑌽𑌽𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌹𑍁𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰𑌮𑌕𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 29 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨𑌾𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑍇𑌨 𑌕𑌪𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌭𑌸𑍍𑌮𑌰𑌾𑌶𑍀𑌕𑍃𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌸𑌗𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌃 ॥ 30 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
. devatānāṃ vacaśśrutvā bhagavānvai pitāmahaḥ |
pratyuvāca susantrastānkṛtāntabalamohitān || 1 ||
yasyeyaṃ vasudhā kṛtsnā vāsudevasya dhīmataḥ |
kāpilaṃ rūpamāsthāya dhārayatyaniśaṃ dharām || 2 ||
tasya kopāgninā dagdhā bhaviṣyanti nṛpātmajāḥ |
pṛthivyāścāpi nirbhedo'dṛṣṭa eva sanātanaḥ || 3 ||
sagarasya ca putrāṇāṃ vināśo'dīrghajīvinām |
pitāmahavacaśśrutvā trayastriṃśadarindama || 4 ||
devāḥ paramasaṃhṛṣṭāḥ punarjagmuryathāgatam |
sagarasya ca putrāṇāṃ prādurāsīnmahātmanām || 5 ||
pṛthivyāṃ bhidyamānāyāṃ nirghātasamanisvanaḥ |
tato bhitvā mahīṃ sarve kṛtvā cābhipradakṣiṇam || 6 ||
sahitā ssagarāssarve pitaraṃ vākyamabruvan |
0 parikrāntā mahī sarvā sattvavantaśca sūditāḥ || 7 ||
devadānavarakṣāṃsi piśācoragakinnarāḥ |
na ca paśyāmahe'śvaṃ tamaśvahartārameva ca || 8 ||
kiṃ kariṣyāma bhadraṃ te buddhiratra vicāryatām |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā putrāṇāṃ rājasattamaḥ || 9 ||
samanyurabravīdvākyaṃ sagaro raghunandana |
bhūyaḥ khanata bhadraṃ vo nirbhidya vasudhātalam || 10 ||
aśvahartāramāsādya kṛtārthāśca nivartatha |
piturvacanamāsādya sagarasya mahātmanaḥ || 11 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi rasātalamabhidravan |
khanyamāne tatastasmin dadṛśuḥ parvatopamam || 12 ||
diśāgajaṃ virūpākṣaṃ dhārayantaṃ mahītalam |
saparvatavanāṃ kṛtsnāṃ pṛthivīṃ raghunandana || 13 ||
śirasā dhārayāmāsa virūpākṣo mahāgajaḥ |
yadā parvaṇi kākutstha viśramārthaṃ mahāgajaḥ || 14 ||
khedāccālayate śīrṣaṃ bhūmikampastadābhavet |
taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā diśāpālaṃ mahāgajam || 15 ||
mānayanto hi te rāma jagmurbhittvā rasātalam |
tataḥ pūrvāṃ diśaṃ bhittvā dakṣiṇāṃ bibhiduḥ punaḥ || 16 ||
dakṣiṇasyāmapi diśi dadṛśuste mahāgajam |
mahāpadmaṃ mahātmānaṃ sumahatparvatopamam || 17 ||
śirasā dhārayantaṃ te vismayaṃ jagmuruttamam |
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā sagarasya mahātmanaḥ || 18 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi paścimāṃ bibhidurdiśam |
paścimāyāmapi diśi mahāntamacalopamam || 19 ||
diśāgajaṃ saumanasaṃ dadṛśuste mahābalāḥ |
taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |
khananta ssamupakrāntā diśaṃ haimavatīṃ tataḥ || 20 ||
uttarasyāṃ raghuśreṣṭha dadṛśurhimapāṇḍuram || 21 ||
bhadraṃ bhadreṇa vapuṣā dhārayantaṃ mahīmimām |
samālabhya tata ssarve kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam || 22 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi bibhidurvasudhātalam |
tataḥ prāguttarāṃ gatvā sāgarāḥ prathitāṃ diśam || 23 ||
roṣādabhyakhanan sarve pṛthivīṃ sagarātmajāḥ |
te tu sarve mahātmāno bhīmavegā mahābalāḥ || 24 ||
dadṛśuḥ kapilaṃ tatra vāsudevaṃ sanātanam |
hayaṃ ca tasya devasya carantamavidūrataḥ || 25 ||
praharṣamatulaṃ prāptāssarve te raghunandana |
te taṃ hayavaraṃ jñātvā krodhaparyākulekṣaṇāḥ || 26 ||
khanitralāṅgaladharā nānāvṛkṣaśilādharāḥ |
abhyadhāvanta saṅkruddhāstiṣṭha tiṣṭheti cābruvan || 27 ||
asmākaṃ tvaṃ hi turagaṃ yajñīyaṃ hṛtavānasi |
durmedhastvaṃ hi samprāptān viddhi nassagarātmajān || 28 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ kapilo raghunandana |
roṣeṇa mahatā''viṣṭo huṅkāramakarottadā || 29 ||
tatastenāprameyena kapilena mahātmanā |
bhasmarāśīkṛtāssarve kākutstha sagarātmajāḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ चत्वारिंशस्सर्गः ।
. देवतानां वचश्श्रुत्वा भगवान्वै पितामहः ।
प्रत्युवाच सुसन्त्रस्तान्कृतान्तबलमोहितान् ॥ 1 ॥
यस्येयं वसुधा कृत्स्ना वासुदेवस्य धीमतः ।
कापिलं रूपमास्थाय धारयत्यनिशं धराम् ॥ 2 ॥
तस्य कोपाग्निना दग्धा भविष्यन्ति नृपात्मजाः ।
पृथिव्याश्चापि निर्भेदोऽदृष्ट एव सनातनः ॥ 3 ॥
सगरस्य च पुत्राणां विनाशोऽदीर्घजीविनाम् ।
पितामहवचश्श्रुत्वा त्रयस्त्रिंशदरिन्दम ॥ 4 ॥
देवाः परमसंहृष्टाः पुनर्जग्मुर्यथागतम् ।
सगरस्य च पुत्राणां प्रादुरासीन्महात्मनाम् ॥ 5 ॥
पृथिव्यां भिद्यमानायां निर्घातसमनिस्वनः ।
ततो भित्वा महीं सर्वे कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ॥ 6 ॥
सहिता स्सगरास्सर्वे पितरं वाक्यमब्रुवन् ।
0 परिक्रान्ता मही सर्वा सत्त्ववन्तश्च सूदिताः ॥ 7 ॥
देवदानवरक्षांसि पिशाचोरगकिन्नराः ।
न च पश्यामहेऽश्वं तमश्वहर्तारमेव च ॥ 8 ॥
किं करिष्याम भद्रं ते बुद्धिरत्र विचार्यताम् ।
तेषां तद्वचनं श्रुत्वा पुत्राणां राजसत्तमः ॥ 9 ॥
समन्युरब्रवीद्वाक्यं सगरो रघुनन्दन ।
भूयः खनत भद्रं वो निर्भिद्य वसुधातलम् ॥ 10 ॥
अश्वहर्तारमासाद्य कृतार्थाश्च निवर्तथ ।
पितुर्वचनमासाद्य सगरस्य महात्मनः ॥ 11 ॥
षष्टिः पुत्रसहस्राणि रसातलमभिद्रवन् ।
खन्यमाने ततस्तस्मिन् ददृशुः पर्वतोपमम् ॥ 12 ॥
दिशागजं विरूपाक्षं धारयन्तं महीतलम् ।
सपर्वतवनां कृत्स्नां पृथिवीं रघुनन्दन ॥ 13 ॥
शिरसा धारयामास विरूपाक्षो महागजः ।
यदा पर्वणि काकुत्स्थ विश्रमार्थं महागजः ॥ 14 ॥
खेदाच्चालयते शीर्षं भूमिकम्पस्तदाभवेत् ।
तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा दिशापालं महागजम् ॥ 15 ॥
मानयन्तो हि ते राम जग्मुर्भित्त्वा रसातलम् ।
ततः पूर्वां दिशं भित्त्वा दक्षिणां बिभिदुः पुनः ॥ 16 ॥
दक्षिणस्यामपि दिशि ददृशुस्ते महागजम् ।
महापद्मं महात्मानं सुमहत्पर्वतोपमम् ॥ 17 ॥
शिरसा धारयन्तं ते विस्मयं जग्मुरुत्तमम् ।
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा सगरस्य महात्मनः ॥ 18 ॥
षष्टिः पुत्रसहस्राणि पश्चिमां बिभिदुर्दिशम् ।
पश्चिमायामपि दिशि महान्तमचलोपमम् ॥ 19 ॥
दिशागजं सौमनसं ददृशुस्ते महाबलाः ।
तं ते प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चापि निरामयम् ।
खनन्त स्समुपक्रान्ता दिशं हैमवतीं ततः ॥ 20 ॥
उत्तरस्यां रघुश्रेष्ठ ददृशुर्हिमपाण्डुरम् ॥ 21 ॥
भद्रं भद्रेण वपुषा धारयन्तं महीमिमाम् ।
समालभ्य तत स्सर्वे कृत्वा चैनं प्रदक्षिणम् ॥ 22 ॥
षष्टिः पुत्रसहस्राणि बिभिदुर्वसुधातलम् ।
ततः प्रागुत्तरां गत्वा सागराः प्रथितां दिशम् ॥ 23 ॥
रोषादभ्यखनन् सर्वे पृथिवीं सगरात्मजाः ।
ते तु सर्वे महात्मानो भीमवेगा महाबलाः ॥ 24 ॥
ददृशुः कपिलं तत्र वासुदेवं सनातनम् ।
हयं च तस्य देवस्य चरन्तमविदूरतः ॥ 25 ॥
प्रहर्षमतुलं प्राप्तास्सर्वे ते रघुनन्दन ।
ते तं हयवरं ज्ञात्वा क्रोधपर्याकुलेक्षणाः ॥ 26 ॥
खनित्रलाङ्गलधरा नानावृक्षशिलाधराः ।
अभ्यधावन्त सङ्क्रुद्धास्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रुवन् ॥ 27 ॥
अस्माकं त्वं हि तुरगं यज्ञीयं हृतवानसि ।
दुर्मेधस्त्वं हि सम्प्राप्तान् विद्धि नस्सगरात्मजान् ॥ 28 ॥
श्रुत्वा तु वचनं तेषां कपिलो रघुनन्दन ।
रोषेण महताऽऽविष्टो हुङ्कारमकरोत्तदा ॥ 29 ॥
ततस्तेनाप्रमेयेन कपिलेन महात्मना ।
भस्मराशीकृतास्सर्वे काकुत्स्थ सगरात्मजाः ॥ 30 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे चत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha catvāriṃśassargaḥ |
. devatānāṃ vacaśśrutvā bhagavānvai pitāmahaḥ |
pratyuvāca susantrastānkṛtāntabalamohitān || 1 ||
yasyeyaṃ vasudhā kṛtsnā vāsudevasya dhīmataḥ |
kāpilaṃ rūpamāsthāya dhārayatyaniśaṃ dharām || 2 ||
tasya kopāgninā dagdhā bhaviṣyanti nṛpātmajāḥ |
pṛthivyāścāpi nirbhedo'dṛṣṭa eva sanātanaḥ || 3 ||
sagarasya ca putrāṇāṃ vināśo'dīrghajīvinām |
pitāmahavacaśśrutvā trayastriṃśadarindama || 4 ||
devāḥ paramasaṃhṛṣṭāḥ punarjagmuryathāgatam |
sagarasya ca putrāṇāṃ prādurāsīnmahātmanām || 5 ||
pṛthivyāṃ bhidyamānāyāṃ nirghātasamanisvanaḥ |
tato bhitvā mahīṃ sarve kṛtvā cābhipradakṣiṇam || 6 ||
sahitā ssagarāssarve pitaraṃ vākyamabruvan |
0 parikrāntā mahī sarvā sattvavantaśca sūditāḥ || 7 ||
devadānavarakṣāṃsi piśācoragakinnarāḥ |
na ca paśyāmahe'śvaṃ tamaśvahartārameva ca || 8 ||
kiṃ kariṣyāma bhadraṃ te buddhiratra vicāryatām |
teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā putrāṇāṃ rājasattamaḥ || 9 ||
samanyurabravīdvākyaṃ sagaro raghunandana |
bhūyaḥ khanata bhadraṃ vo nirbhidya vasudhātalam || 10 ||
aśvahartāramāsādya kṛtārthāśca nivartatha |
piturvacanamāsādya sagarasya mahātmanaḥ || 11 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi rasātalamabhidravan |
khanyamāne tatastasmin dadṛśuḥ parvatopamam || 12 ||
diśāgajaṃ virūpākṣaṃ dhārayantaṃ mahītalam |
saparvatavanāṃ kṛtsnāṃ pṛthivīṃ raghunandana || 13 ||
śirasā dhārayāmāsa virūpākṣo mahāgajaḥ |
yadā parvaṇi kākutstha viśramārthaṃ mahāgajaḥ || 14 ||
khedāccālayate śīrṣaṃ bhūmikampastadābhavet |
taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā diśāpālaṃ mahāgajam || 15 ||
mānayanto hi te rāma jagmurbhittvā rasātalam |
tataḥ pūrvāṃ diśaṃ bhittvā dakṣiṇāṃ bibhiduḥ punaḥ || 16 ||
dakṣiṇasyāmapi diśi dadṛśuste mahāgajam |
mahāpadmaṃ mahātmānaṃ sumahatparvatopamam || 17 ||
śirasā dhārayantaṃ te vismayaṃ jagmuruttamam |
tataḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā sagarasya mahātmanaḥ || 18 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi paścimāṃ bibhidurdiśam |
paścimāyāmapi diśi mahāntamacalopamam || 19 ||
diśāgajaṃ saumanasaṃ dadṛśuste mahābalāḥ |
taṃ te pradakṣiṇaṃ kṛtvā pṛṣṭvā cāpi nirāmayam |
khananta ssamupakrāntā diśaṃ haimavatīṃ tataḥ || 20 ||
uttarasyāṃ raghuśreṣṭha dadṛśurhimapāṇḍuram || 21 ||
bhadraṃ bhadreṇa vapuṣā dhārayantaṃ mahīmimām |
samālabhya tata ssarve kṛtvā cainaṃ pradakṣiṇam || 22 ||
ṣaṣṭiḥ putrasahasrāṇi bibhidurvasudhātalam |
tataḥ prāguttarāṃ gatvā sāgarāḥ prathitāṃ diśam || 23 ||
roṣādabhyakhanan sarve pṛthivīṃ sagarātmajāḥ |
te tu sarve mahātmāno bhīmavegā mahābalāḥ || 24 ||
dadṛśuḥ kapilaṃ tatra vāsudevaṃ sanātanam |
hayaṃ ca tasya devasya carantamavidūrataḥ || 25 ||
praharṣamatulaṃ prāptāssarve te raghunandana |
te taṃ hayavaraṃ jñātvā krodhaparyākulekṣaṇāḥ || 26 ||
khanitralāṅgaladharā nānāvṛkṣaśilādharāḥ |
abhyadhāvanta saṅkruddhāstiṣṭha tiṣṭheti cābruvan || 27 ||
asmākaṃ tvaṃ hi turagaṃ yajñīyaṃ hṛtavānasi |
durmedhastvaṃ hi samprāptān viddhi nassagarātmajān || 28 ||
śrutvā tu vacanaṃ teṣāṃ kapilo raghunandana |
roṣeṇa mahatā''viṣṭo huṅkāramakarottadā || 29 ||
tatastenāprameyena kapilena mahātmanā |
bhasmarāśīkṛtāssarve kākutstha sagarātmajāḥ || 30 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe catvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.