𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌗𑌣𑍇𑌶𑌾𑌯 𑌨𑌮𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍇𑌵 𑌉𑌵𑌾𑌚 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌪𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌶𑌋𑌣𑍁 𑌯𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌹𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌪𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑍍 ॥ 1॥
𑌆𑌕𑌾𑌶𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌥𑌾 𑌭𑍇𑌦𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌵𑌿𑌧𑍋 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌜𑌲𑌾𑌶𑌯𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌕𑌾𑌶𑌸𑍍𑌤𑌦𑌵𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨 𑌏𑌵 𑌹𑌿 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌬𑌿𑌮𑍍𑌬𑌾𑌖𑍍𑌯𑌮𑌪𑌰𑌂 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌵𑌿𑌧𑌂 𑌨𑌭𑌃 ॥ 2॥
𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌵𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌚𑍈𑌤𑌨𑍍𑌯𑌮𑍇𑌕𑌂 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌥𑌾𑌪𑌰𑌮𑍍 ।
𑌆𑌭𑌾𑌸𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌪𑌰𑌂 𑌬𑌿𑌮𑍍𑌬𑌭𑍂𑌤𑌮𑍇𑌵𑌂 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌧𑌾 𑌚𑌿𑌤𑌿𑌃 ॥ 3॥
𑌸𑌾𑌭𑌾𑌸𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍃𑌤𑍍𑌵𑌮𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑍇𑌽𑌵𑌿𑌕𑌾𑌰𑌿𑌣𑌿 ।
𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑍍𑌯𑌾𑌰𑍋𑌪𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌜𑍀𑌵𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌚 𑌤𑌥𑌾𑌽𑌬𑍁𑌧𑍈𑌃 ॥ 4॥
𑌆𑌭𑌾𑌸𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑍃𑌷𑌾𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌅𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌤𑍁 𑌤𑌦𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑍇𑌦𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌿𑌤𑌃 ॥ 5॥
𑌅𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌿𑌨𑍍𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑍇𑌨 𑌏𑌕𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇 ।
𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌦𑌿𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌾𑌭𑌾𑌸𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑌮𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 6॥
𑌐𑌕𑍍𑌯𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌯𑌦𑍋𑌤𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌚𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋𑌃 ।
𑌤𑌦𑌾𑌽𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌵𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌶𑍍𑌯𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌨 𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ॥ 7॥
𑌏𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌯 𑌮𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌦𑍍𑌭𑌾𑌵𑌾𑌯𑍋𑌪𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇
𑌮𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌵𑌿𑌮𑍁𑌖𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌹𑌿 𑌶𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌗𑌰𑍍𑌤𑍇𑌷𑍁 𑌮𑍁𑌹𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌂 𑌨 𑌚 𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌃 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌜𑌨𑍍𑌮𑌶𑌤𑍈𑌰𑌪𑌿 ॥ 8॥
𑌇𑌦𑌂 𑌰𑌹𑌸𑍍𑌯𑌂 𑌹𑍃𑌦𑌯𑌂 𑌮𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋 𑌮𑌯𑍈𑌵 𑌸𑌾𑌕𑍍𑌷𑌾𑌤𑍍𑌕𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌤𑌵𑌾𑌨𑌘 ।
𑌮𑌦𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑌿𑌹𑍀𑌨𑌾𑌯 𑌶𑌠𑌾𑌯 𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌦𑌾𑌤𑌵𑍍𑌯𑌮𑍈𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌦𑌪𑌿 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌤𑍋𑌽𑌧𑌿𑌕𑌮𑍍 ॥ 9॥
॥ 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌰𑌾𑌮𑌹𑍃𑌦𑌯𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑍍 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्री गणेशाय नमः ।
श्री महादेव उवाच ।
ततो रामः स्वयं प्राह हनुमन्तमुपस्थितम् ।
शऋणु यत्वं प्रवक्ष्यामि ह्यात्मानात्मपरात्मनाम् ॥ 1॥
आकाशस्य यथा भेदस्त्रिविधो दृश्यते महान् ।
जलाशये महाकाशस्तदवच्छिन्न एव हि ।
प्रतिबिम्बाख्यमपरं दृश्यते त्रिविधं नभः ॥ 2॥
बुद्ध्यवच्छिन्नचैतन्यमेकं पूर्णमथापरम् ।
आभासस्त्वपरं बिम्बभूतमेवं त्रिधा चितिः ॥ 3॥
साभासबुद्धेः कर्तृत्वमविच्छिन्नेऽविकारिणि ।
साक्षिण्यारोप्यते भ्रान्त्या जीवत्वं च तथाऽबुधैः ॥ 4॥
आभासस्तु मृषाबुद्धिरविद्याकार्यमुच्यते ।
अविच्छिन्नं तु तद्ब्रह्म विच्छेदस्तु विकल्पितः ॥ 5॥
अविच्छिन्नस्य पूर्णेन एकत्वं प्रतिपद्यते ।
तत्त्वमस्यादिवाक्यैश्च साभासस्याहमस्तथा ॥ 6॥
ऐक्यज्ञानं यदोत्पन्नं महावाक्येन चात्मनोः ।
तदाऽविद्या स्वकार्यैश्च नश्यत्येव न संशयः ॥ 7॥
एतद्विज्ञाय मद्भक्तो मद्भावायोपपद्यते
मद्भक्तिविमुखानां हि शास्त्रगर्तेषु मुह्यताम् ।
न ज्ञानं न च मोक्षः स्यात्तेषां जन्मशतैरपि ॥ 8॥
इदं रहस्यं हृदयं ममात्मनो मयैव साक्षात्कथितं तवानघ ।
मद्भक्तिहीनाय शठाय न त्वया दातव्यमैन्द्रादपि राज्यतोऽधिकम् ॥ 9॥
॥ श्रीमदध्यात्मरामायणे बालकाण्डे श्रीरामहृदयं सम्पूर्णम् ॥
śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.