শ্রী গণেশায নমঃ ।
শ্রী মহাদেব উবাচ ।
ততো রামঃ স্বযং প্রাহ হনুমন্তমুপস্থিতম্ ।
শঋণু যত্বং প্রবক্ষ্যামি হ্যাত্মানাত্মপরাত্মনাম্ ॥ 1॥
আকাশস্য যথা ভেদস্ত্রিবিধো দৃশ্যতে মহান্ ।
জলাশযে মহাকাশস্তদবচ্ছিন্ন এব হি ।
প্রতিবিম্বাখ্যমপরং দৃশ্যতে ত্রিবিধং নভঃ ॥ 2॥
বুদ্ধ্যবচ্ছিন্নচৈতন্যমেকং পূর্ণমথাপরম্ ।
আভাসস্ত্বপরং বিম্বভূতমেবং ত্রিধা চিতিঃ ॥ 3॥
সাভাসবুদ্ধেঃ কর্তৃত্বমবিচ্ছিন্নেঽবিকারিণি ।
সাক্ষিণ্যারোপ্যতে ভ্রান্ত্যা জীবত্বং চ তথাঽবুধৈঃ ॥ 4॥
আভাসস্তু মৃষাবুদ্ধিরবিদ্যাকার্যমুচ্যতে ।
অবিচ্ছিন্নং তু তদ্ব্রহ্ম বিচ্ছেদস্তু বিকল্পিতঃ ॥ 5॥
অবিচ্ছিন্নস্য পূর্ণেন একত্বং প্রতিপদ্যতে ।
তত্ত্বমস্যাদিবাক্যৈশ্চ সাভাসস্যাহমস্তথা ॥ 6॥
ঐক্যজ্ঞানং যদোত্পন্নং মহাবাক্যেন চাত্মনোঃ ।
তদাঽবিদ্যা স্বকার্যৈশ্চ নশ্যত্যেব ন সংশযঃ ॥ 7॥
এতদ্বিজ্ঞায মদ্ভক্তো মদ্ভাবাযোপপদ্যতে
মদ্ভক্তিবিমুখানাং হি শাস্ত্রগর্তেষু মুহ্যতাম্ ।
ন জ্ঞানং ন চ মোক্ষঃ স্যাত্তেষাং জন্মশতৈরপি ॥ 8॥
ইদং রহস্যং হৃদযং মমাত্মনো মযৈব সাক্ষাত্কথিতং তবানঘ ।
মদ্ভক্তিহীনায শঠায ন ত্বযা দাতব্যমৈন্দ্রাদপি রাজ্যতোঽধিকম্ ॥ 9॥
॥ শ্রীমদধ্যাত্মরামাযণে বালকাণ্ডে শ্রীরামহৃদযং সম্পূর্ণম্ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्री गणेशाय नमः ।
श्री महादेव उवाच ।
ततो रामः स्वयं प्राह हनुमन्तमुपस्थितम् ।
शऋणु यत्वं प्रवक्ष्यामि ह्यात्मानात्मपरात्मनाम् ॥ 1॥
आकाशस्य यथा भेदस्त्रिविधो दृश्यते महान् ।
जलाशये महाकाशस्तदवच्छिन्न एव हि ।
प्रतिबिम्बाख्यमपरं दृश्यते त्रिविधं नभः ॥ 2॥
बुद्ध्यवच्छिन्नचैतन्यमेकं पूर्णमथापरम् ।
आभासस्त्वपरं बिम्बभूतमेवं त्रिधा चितिः ॥ 3॥
साभासबुद्धेः कर्तृत्वमविच्छिन्नेऽविकारिणि ।
साक्षिण्यारोप्यते भ्रान्त्या जीवत्वं च तथाऽबुधैः ॥ 4॥
आभासस्तु मृषाबुद्धिरविद्याकार्यमुच्यते ।
अविच्छिन्नं तु तद्ब्रह्म विच्छेदस्तु विकल्पितः ॥ 5॥
अविच्छिन्नस्य पूर्णेन एकत्वं प्रतिपद्यते ।
तत्त्वमस्यादिवाक्यैश्च साभासस्याहमस्तथा ॥ 6॥
ऐक्यज्ञानं यदोत्पन्नं महावाक्येन चात्मनोः ।
तदाऽविद्या स्वकार्यैश्च नश्यत्येव न संशयः ॥ 7॥
एतद्विज्ञाय मद्भक्तो मद्भावायोपपद्यते
मद्भक्तिविमुखानां हि शास्त्रगर्तेषु मुह्यताम् ।
न ज्ञानं न च मोक्षः स्यात्तेषां जन्मशतैरपि ॥ 8॥
इदं रहस्यं हृदयं ममात्मनो मयैव साक्षात्कथितं तवानघ ।
मद्भक्तिहीनाय शठाय न त्वया दातव्यमैन्द्रादपि राज्यतोऽधिकम् ॥ 9॥
॥ श्रीमदध्यात्मरामायणे बालकाण्डे श्रीरामहृदयं सम्पूर्णम् ॥
śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.