śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
Verse 1
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
Verse 2
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
Verse 3
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
Verse 4
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
Verse 5
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
Verse 6
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
Verse 7
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
Verse 8
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
Verse 9
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्री गणेशाय नमः ।
श्री महादेव उवाच ।
ततो रामः स्वयं प्राह हनुमन्तमुपस्थितम् ।
शऋणु यत्वं प्रवक्ष्यामि ह्यात्मानात्मपरात्मनाम् ॥ 1॥
आकाशस्य यथा भेदस्त्रिविधो दृश्यते महान् ।
जलाशये महाकाशस्तदवच्छिन्न एव हि ।
प्रतिबिम्बाख्यमपरं दृश्यते त्रिविधं नभः ॥ 2॥
बुद्ध्यवच्छिन्नचैतन्यमेकं पूर्णमथापरम् ।
आभासस्त्वपरं बिम्बभूतमेवं त्रिधा चितिः ॥ 3॥
साभासबुद्धेः कर्तृत्वमविच्छिन्नेऽविकारिणि ।
साक्षिण्यारोप्यते भ्रान्त्या जीवत्वं च तथाऽबुधैः ॥ 4॥
आभासस्तु मृषाबुद्धिरविद्याकार्यमुच्यते ।
अविच्छिन्नं तु तद्ब्रह्म विच्छेदस्तु विकल्पितः ॥ 5॥
अविच्छिन्नस्य पूर्णेन एकत्वं प्रतिपद्यते ।
तत्त्वमस्यादिवाक्यैश्च साभासस्याहमस्तथा ॥ 6॥
ऐक्यज्ञानं यदोत्पन्नं महावाक्येन चात्मनोः ।
तदाऽविद्या स्वकार्यैश्च नश्यत्येव न संशयः ॥ 7॥
एतद्विज्ञाय मद्भक्तो मद्भावायोपपद्यते
मद्भक्तिविमुखानां हि शास्त्रगर्तेषु मुह्यताम् ।
न ज्ञानं न च मोक्षः स्यात्तेषां जन्मशतैरपि ॥ 8॥
इदं रहस्यं हृदयं ममात्मनो मयैव साक्षात्कथितं तवानघ ।
मद्भक्तिहीनाय शठाय न त्वया दातव्यमैन्द्रादपि राज्यतोऽधिकम् ॥ 9॥
॥ श्रीमदध्यात्मरामायणे बालकाण्डे श्रीरामहृदयं सम्पूर्णम् ॥