શ્રી ગણેશાય નમઃ ।
શ્રી મહાદેવ ઉવાચ ।
તતો રામઃ સ્વયં પ્રાહ હનુમન્તમુપસ્થિતમ્ ।
શઋણુ યત્વં પ્રવક્ષ્યામિ હ્યાત્માનાત્મપરાત્મનામ્ ॥ 1॥
આકાશસ્ય યથા ભેદસ્ત્રિવિધો દૃશ્યતે મહાન્ ।
જલાશયે મહાકાશસ્તદવચ્છિન્ન એવ હિ ।
પ્રતિબિમ્બાખ્યમપરં દૃશ્યતે ત્રિવિધં નભઃ ॥ 2॥
બુદ્ધ્યવચ્છિન્નચૈતન્યમેકં પૂર્ણમથાપરમ્ ।
આભાસસ્ત્વપરં બિમ્બભૂતમેવં ત્રિધા ચિતિઃ ॥ 3॥
સાભાસબુદ્ધેઃ કર્તૃત્વમવિચ્છિન્નેઽવિકારિણિ ।
સાક્ષિણ્યારોપ્યતે ભ્રાન્ત્યા જીવત્વં ચ તથાઽબુધૈઃ ॥ 4॥
આભાસસ્તુ મૃષાબુદ્ધિરવિદ્યાકાર્યમુચ્યતે ।
અવિચ્છિન્નં તુ તદ્બ્રહ્મ વિચ્છેદસ્તુ વિકલ્પિતઃ ॥ 5॥
અવિચ્છિન્નસ્ય પૂર્ણેન એકત્વં પ્રતિપદ્યતે ।
તત્ત્વમસ્યાદિવાક્યૈશ્ચ સાભાસસ્યાહમસ્તથા ॥ 6॥
ઐક્યજ્ઞાનં યદોત્પન્નં મહાવાક્યેન ચાત્મનોઃ ।
તદાઽવિદ્યા સ્વકાર્યૈશ્ચ નશ્યત્યેવ ન સંશયઃ ॥ 7॥
એતદ્વિજ્ઞાય મદ્ભક્તો મદ્ભાવાયોપપદ્યતે
મદ્ભક્તિવિમુખાનાં હિ શાસ્ત્રગર્તેષુ મુહ્યતામ્ ।
ન જ્ઞાનં ન ચ મોક્ષઃ સ્યાત્તેષાં જન્મશતૈરપિ ॥ 8॥
ઇદં રહસ્યં હૃદયં મમાત્મનો મયૈવ સાક્ષાત્કથિતં તવાનઘ ।
મદ્ભક્તિહીનાય શઠાય ન ત્વયા દાતવ્યમૈન્દ્રાદપિ રાજ્યતોઽધિકમ્ ॥ 9॥
॥ શ્રીમદધ્યાત્મરામાયણે બાલકાણ્ડે શ્રીરામહૃદયં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्री गणेशाय नमः ।
श्री महादेव उवाच ।
ततो रामः स्वयं प्राह हनुमन्तमुपस्थितम् ।
शऋणु यत्वं प्रवक्ष्यामि ह्यात्मानात्मपरात्मनाम् ॥ 1॥
आकाशस्य यथा भेदस्त्रिविधो दृश्यते महान् ।
जलाशये महाकाशस्तदवच्छिन्न एव हि ।
प्रतिबिम्बाख्यमपरं दृश्यते त्रिविधं नभः ॥ 2॥
बुद्ध्यवच्छिन्नचैतन्यमेकं पूर्णमथापरम् ।
आभासस्त्वपरं बिम्बभूतमेवं त्रिधा चितिः ॥ 3॥
साभासबुद्धेः कर्तृत्वमविच्छिन्नेऽविकारिणि ।
साक्षिण्यारोप्यते भ्रान्त्या जीवत्वं च तथाऽबुधैः ॥ 4॥
आभासस्तु मृषाबुद्धिरविद्याकार्यमुच्यते ।
अविच्छिन्नं तु तद्ब्रह्म विच्छेदस्तु विकल्पितः ॥ 5॥
अविच्छिन्नस्य पूर्णेन एकत्वं प्रतिपद्यते ।
तत्त्वमस्यादिवाक्यैश्च साभासस्याहमस्तथा ॥ 6॥
ऐक्यज्ञानं यदोत्पन्नं महावाक्येन चात्मनोः ।
तदाऽविद्या स्वकार्यैश्च नश्यत्येव न संशयः ॥ 7॥
एतद्विज्ञाय मद्भक्तो मद्भावायोपपद्यते
मद्भक्तिविमुखानां हि शास्त्रगर्तेषु मुह्यताम् ।
न ज्ञानं न च मोक्षः स्यात्तेषां जन्मशतैरपि ॥ 8॥
इदं रहस्यं हृदयं ममात्मनो मयैव साक्षात्कथितं तवानघ ।
मद्भक्तिहीनाय शठाय न त्वया दातव्यमैन्द्रादपि राज्यतोऽधिकम् ॥ 9॥
॥ श्रीमदध्यात्मरामायणे बालकाण्डे श्रीरामहृदयं सम्पूर्णम् ॥
śrī gaṇeśāya namaḥ |
śrī mahādeva uvāca |
tato rāmaḥ svayaṃ prāha hanumantamupasthitam |
śaṛṇu yatvaṃ pravakṣyāmi hyātmānātmaparātmanām || 1||
ākāśasya yathā bhedastrividho dṛśyate mahān |
jalāśaye mahākāśastadavacchinna eva hi |
pratibimbākhyamaparaṃ dṛśyate trividhaṃ nabhaḥ || 2||
buddhyavacchinnacaitanyamekaṃ pūrṇamathāparam |
ābhāsastvaparaṃ bimbabhūtamevaṃ tridhā citiḥ || 3||
sābhāsabuddheḥ kartṛtvamavicchinne'vikāriṇi |
sākṣiṇyāropyate bhrāntyā jīvatvaṃ ca tathā'budhaiḥ || 4||
ābhāsastu mṛṣābuddhiravidyākāryamucyate |
avicchinnaṃ tu tadbrahma vicchedastu vikalpitaḥ || 5||
avicchinnasya pūrṇena ekatvaṃ pratipadyate |
tattvamasyādivākyaiśca sābhāsasyāhamastathā || 6||
aikyajñānaṃ yadotpannaṃ mahāvākyena cātmanoḥ |
tadā'vidyā svakāryaiśca naśyatyeva na saṃśayaḥ || 7||
etadvijñāya madbhakto madbhāvāyopapadyate
madbhaktivimukhānāṃ hi śāstragarteṣu muhyatām |
na jñānaṃ na ca mokṣaḥ syātteṣāṃ janmaśatairapi || 8||
idaṃ rahasyaṃ hṛdayaṃ mamātmano mayaiva sākṣātkathitaṃ tavānagha |
madbhaktihīnāya śaṭhāya na tvayā dātavyamaindrādapi rājyato'dhikam || 9||
|| śrīmadadhyātmarāmāyaṇe bālakāṇḍe śrīrāmahṛdayaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.