Summary — Nepali
AI-generated · not yet verified
The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.
𑌓-𑌨𑍍𑌨𑌮𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍇, 𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌮𑌹𑌾𑌗𑌣𑌪𑌤𑌯𑍇 𑌨𑌮𑌃,
𑌶𑍍𑌰𑍀 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌭𑍍𑌯𑍋 𑌨𑌮𑌃 । 𑌹॒𑌰𑌿𑌃॒ 𑌓𑌮𑍍 ॥
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦 𑌵𑌲𑍍𑌲𑍀
𑌅𑌨𑍁𑌵𑌾𑌕𑌂 13
𑌸॒𑌹 𑌨𑌾॑ 𑌵𑌵𑌤𑍁 । 𑌸॒𑌹 𑌨𑍗॑ 𑌭𑍁𑌨𑌕𑍍𑌤𑍁 । 𑌸॒𑌹 𑌵𑍀॒𑌰𑍍𑌯॑-𑌙𑍍𑌕𑌰𑌵𑌾𑌵𑌹𑍈 । 𑌤𑍇॒𑌜॒𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾॒ 𑌵𑌧𑍀॑𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁॒ 𑌮𑌾 𑌵𑌿॑𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌾॒𑌵𑌹𑍈᳚ ॥ 𑍐 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿॒-𑌶𑍍𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿॒-𑌶𑍍𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌿𑌃॑ ॥ 25 ॥
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
brahmānanda vallī
anuvākaṃ 13
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 25 ||
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यकको आठौं प्रपाठक - ब्रह्मानन्दवल्ली। ॐ, परमात्मालाई नमस्कार, श्री महागणपतिलाई नमस्कार, श्री गुरुहरूलाई नमस्कार। हरिः ॐ। ब्रह्मानन्दवल्ली। अनुवाक १३। सँगै हाम्रो रक्षा गरून्। सँगै हाम्रो भोग गरून्। सँगै वीर्यवान कार्य गरौं। तेजस्वी अध्ययनले हामीलाई प्रकाशित गरोस्। हामी परस्पर द्वेष नगरौं। ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः। २५। AI
𑌬𑍍𑌰॒𑌹𑍍𑌮॒𑌵𑌿𑌦𑌾᳚𑌪𑍍𑌨𑍋𑌤𑌿॒ 𑌪𑌰᳚𑌮𑍍 ॥
𑌤𑌦𑍇॒𑌷𑌾-𑌽𑌭𑍍𑌯𑍁॑𑌕𑍍𑌤𑌾 । 𑌸॒𑌤𑍍𑌯-𑌞𑍍𑌜𑍍𑌞𑌾॒𑌨-𑌮॑𑌨॒𑌨𑍍𑌤-𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮॑ ।
𑌯𑍋 𑌵𑍇𑌦॒ 𑌨𑌿𑌹𑌿॑𑌤॒-𑌙𑍍𑌗𑍁𑌹𑌾॑𑌯𑌾-𑌮𑍍𑌪𑌰॒𑌮𑍇 𑌵𑍍𑌯𑍋॑𑌮𑌨𑍍𑌨𑍍 ।
𑌸𑍋᳚-𑌽𑌶𑍍𑌨𑍁𑌤𑍇॒ 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾॒𑌨𑍍 𑌕𑌾𑌮𑌾᳚𑌨𑍍-𑌥𑍍𑌸॒𑌹 । 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮॑𑌣𑌾 𑌵𑌿𑌪॒𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍇𑌤𑌿॑ ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾॒𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌏॒𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾॑𑌦𑌾॒𑌤𑍍𑌮𑌨॑ 𑌆𑌕𑌾॒𑌶-𑌸𑍍𑌸𑌮𑍍𑌭𑍂॑𑌤𑌃 । 𑌆॒𑌕𑌾॒𑌶𑌾-𑌦𑍍𑌵𑌾॒𑌯𑍁𑌃 । 𑌵𑌾॒𑌯𑍋𑌰॒𑌗𑍍𑌨𑌿𑌃 । 𑌅॒𑌗𑍍𑌨𑍇𑌰𑌾𑌪𑌃॑ । 𑌅॒𑌦𑍍𑌭𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍃॑𑌥𑌿॒𑌵𑍀 । 𑌪𑍃॒𑌥𑌿॒𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌓𑌷॑𑌧𑌯𑌃 ।
𑌓𑌷॑𑌧𑍀॒𑌭𑍍𑌯𑍋-𑌽𑌨𑍍𑌨᳚𑌮𑍍 । 𑌅𑌨𑍍𑌨𑌾॒-𑌤𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁॑𑌷𑌃 ॥
𑌸 𑌵𑌾 𑌏𑌷 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑍋-𑌽𑌨𑍍𑌨॑𑌰𑌸॒𑌮𑌯𑌃 ॥ 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍇𑌦॑𑌮𑍇𑌵॒ 𑌶𑌿𑌰𑌃 । 𑌅𑌯-𑌨𑍍𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿॑𑌣𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌅𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤॑𑌰𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌅𑌯𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾᳚ । 𑌇𑌦-𑌮𑍍𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॑-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿॒𑌷𑍍𑌠𑌾 ॥ 𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 26 ॥
bra॒hma॒vidā᳚pnoti॒ para᳚m ||
tade॒ṣā-'bhyṷktā | sa॒tya-ñjñā॒na-ma̭na॒nta-mbrahma̭ |
yo veda॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭yā-mpara॒me vyo̭mann |
so᳚-'śnute॒ sarvā॒n kāmā᳚n-thsa॒ha | brahma̭ṇā vipa॒ściteti̭ ||
tasmā॒dvā e॒tasmā̭dā॒tmana̭ ākā॒śa-ssambhṷ̄taḥ | ā॒kā॒śā-dvā॒yuḥ | vā॒yora॒gniḥ | a॒gnerāpaḥ̭ | a॒dbhyaḥ pṛ̭thi॒vī | pṛ॒thi॒vyā oṣa̭dhayaḥ |
oṣa̭dhī॒bhyo-'nna᳚m | annā॒-tpurṷṣaḥ ||
sa vā eṣa puruṣo-'nna̭rasa॒mayaḥ || tasyeda̭meva॒ śiraḥ | aya-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | ayamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ayamātmā᳚ | ida-mpuccha̭-mprati॒ṣṭhā || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 26 ||
अनुवाक १४। ब्रह्मविद् परमात्मालाई प्राप्त गर्छ। त्यसैले यो भनिएको छ: सत्य, ज्ञान, अनन्त ब्रह्म। जसले परम व्योममा गुप्त रूपमा स्थित ब्रह्मलाई जान्दछ, उसले सबै कामनाहरू सहित ब्रह्मसँगै प्राप्त गर्छ, ब्रह्मसँग विपश्चित् (ज्ञानी) भएर। त्यसैले यो आत्माबाट आकाश उत्पन्न भयो। आकाशबाट वायु। वायुबाट अग्नि। अग्निबाट जल। जलबाट पृथ्वी। पृथ्वीबाट औषधिहरू। औषधिहरूबाट अन्न। अन्नबाट पुरुष। त्यो यो पुरुष अन्नरसमय छ। त्यसको यही शिर हो। यो दायाँ पक्ष हो। यो उत्तर पक्ष हो। यो आत्मा हो। यो पुच्छ हो, प्रतिष्ठा। त्यसैले यो श्लोक पनि भनिन्छ। २६। AI
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂॒-𑌵𑍈𑌁 𑌤𑍇-𑌽𑌨𑍍𑌨॑𑌮𑌾𑌪𑍍𑌨𑍁𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 । 𑌯𑍇-𑌽𑌨𑍍𑌨॒-𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍋॒𑌪𑌾𑌸॑𑌤𑍇 । 𑌅𑌨𑍍𑌨॒𑌗𑍍𑌂॒ 𑌹𑌿 𑌭𑍂॒𑌤𑌾𑌨𑌾॒-𑌞𑍍𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠᳚𑌮𑍍 । 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾᳚-𑌥𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍗𑌷॒𑌧 𑌮𑍁॑𑌚𑍍𑌯𑌤𑍇 । 𑌅𑌨𑍍𑌨𑌾᳚-𑌦𑍍𑌭𑍂॒𑌤𑌾𑌨𑌿॒ 𑌜𑌾𑌯॑𑌨𑍍𑌤𑍇 । 𑌜𑌾𑌤𑌾॒𑌨𑍍𑌯𑌨𑍍𑌨𑍇॑𑌨 𑌵𑌰𑍍𑌧𑌨𑍍𑌤𑍇 ।
𑌅𑌦𑍍𑌯𑌤𑍇-𑌽𑌤𑍍𑌤𑌿 𑌚॑ 𑌭𑍂𑌤𑌾॒𑌨𑌿 । 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑌨𑍍𑌨-𑌨𑍍𑌤𑌦𑍁𑌚𑍍𑌯॑𑌤 𑌇॒𑌤𑌿 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾-𑌦𑌨𑍍𑌨॑𑌰𑌸॒𑌮𑌯𑌾𑌤𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋-𑌽𑌨𑍍𑌤𑌰 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾᳚ 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣॒ 𑌮𑌯𑌃 । 𑌤𑍇𑌨𑍈॑𑌷 𑌪𑍂॒𑌰𑍍𑌣𑌃 ॥
𑌸 𑌵𑌾 𑌏𑌷 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑌿॑𑌧 𑌏॒𑌵 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌰𑍁॑𑌷 𑌵𑌿॒𑌧𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌯॑-𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷॒ 𑌵𑌿𑌧𑌃 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣॑ 𑌏𑌵॒ 𑌶𑌿𑌰𑌃 ॥
𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑍋 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿॑𑌣𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌅𑌪𑌾𑌨 𑌉𑌤𑍍𑌤॑𑌰𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 ।
𑌆𑌕𑌾॑𑌶 𑌆॒𑌤𑍍𑌮𑌾 । 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॑-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿॒𑌷𑍍𑌠𑌾 ॥
𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 27 ॥
sarvaṃ॒-vai~ te-'nna̭māpnuvanti | ye-'nna॒-mbrahmo॒pāsa̭te | anna॒gṃ॒ hi bhū॒tānā॒-ñjyeṣṭha᳚m | tasmā᳚-thsarvauṣa॒dha mṷcyate | annā᳚-dbhū॒tāni॒ jāya̭nte | jātā॒nyannḙna vardhante |
adyate-'tti ca̭ bhūtā॒ni | tasmādanna-ntaducya̭ta i॒ti ||
tasmādvā etasmā-danna̭rasa॒mayāt |
anyo-'ntara ātmā᳚ prāṇa॒ mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ ||
sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣa vi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒ vidhaḥ | tasya prāṇa̭ eva॒ śiraḥ ||
vyāno dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | apāna utta̭raḥ pa॒kṣaḥ |
ākā̭śa ā॒tmā | pṛthivī puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 27 ||
अन्नबाट नै प्रजाहरू उत्पन्न हुन्छन्। पृथ्वीमा आश्रित जति पनि छन्। अनि अन्नले नै जीवित रहन्छन्। अन्तमा त्यसलाई नै खान्छन्। अन्न नै भूतहरूमध्ये ज्येष्ठ हो। त्यसैले सबै औषधिहरूबाट मुक्त हुन्छ। जसले अन्नलाई ब्रह्मको रूपमा उपासना गर्छन्, उनीहरूले सबै अन्न प्राप्त गर्छन्। अन्न नै भूतहरूमध्ये ज्येष्ठ हो। त्यसैले सबै औषधिहरूबाट मुक्त हुन्छ। अन्नबाट भूतहरू जन्मन्छन्। जन्मेका अन्नले बढ्छन्। भूतहरूले अन्न खान्छन् र अन्नले भूतहरूलाई खान्छ। त्यसैले त्यसलाई अन्न भनिन्छ। त्यसैले यो अन्नरसमयबाट अर्को भित्री आत्मा प्राणमय छ। त्यसले यो पूर्ण छ। त्यो यो पुरुषविध नै हो। त्यसको पुरुषविधताहरू। अनुक्रमले पुरुषविध। त्यसको प्राण नै शिर हो। व्यान दायाँ पक्ष हो। अपान उत्तर पक्ष हो। आकाश आत्मा हो। पृथ्वी पुच्छ हो, प्रतिष्ठा। त्यसैले यो श्लोक पनि भनिन्छ। २७। AI
𑌯𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌾॒𑌣-𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍋॒𑌪𑌾𑌸॑𑌤𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍋 𑌹𑌿 𑌭𑍂𑌤𑌾॑𑌨𑌾𑌮𑌾॒𑌯𑍁𑌃 । 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾-𑌥𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌯𑍁𑌷-𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯॑𑌤 𑌇॒𑌤𑌿 ॥ 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌷 𑌏𑌵 𑌶𑌾𑌰𑍀॑𑌰 𑌆॒𑌤𑍍𑌮𑌾 । 𑌯𑌃॑ 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵॒𑌸𑍍𑌯 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾᳚-𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣॒𑌮𑌯𑌾𑌤𑍍 । 𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋-𑌽𑌨𑍍𑌤𑌰 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾॑ 𑌮𑌨𑍋॒𑌮𑌯𑌃 । 𑌤𑍇𑌨𑍈॑𑌷 𑌪𑍂॒𑌰𑍍𑌣𑌃 ॥ 𑌸 𑌵𑌾 𑌏𑌷 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑌿॑𑌧 𑌏॒𑌵 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌰𑍁॑𑌷𑌵𑌿॒𑌧𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌯॑-𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷॒𑌵𑌿𑌧𑌃 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌯𑌜𑍁॑𑌰𑍇𑌵॒ 𑌶𑌿𑌰𑌃 । 𑌋𑌗𑍍 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿॑𑌣𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌸𑌾𑌮𑍋𑌤𑍍𑌤॑𑌰𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌆𑌦𑍇॑𑌶 𑌆॒𑌤𑍍𑌮𑌾 । 𑌅𑌥𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌿𑌰𑌸𑌃 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॑-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿॒𑌷𑍍𑌠𑌾 ॥
𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 28 ॥
ye prā॒ṇa-mbrahmo॒pāsa̭te |
prāṇo hi bhūtā̭nāmā॒yuḥ | tasmā-thsarvāyuṣa-mucya̭ta i॒ti || tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya ||
tasmādvā etasmā᳚-tprāṇa॒mayāt | anyo-'ntara ātmā̭ mano॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣavi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya yajṷreva॒ śiraḥ | ṛg dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | sāmotta̭raḥ pa॒kṣaḥ | ādḙśa ā॒tmā | atharvāṅgirasaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 28 ||
देवताहरू प्राणको अनुसरण गर्दै प्राण धारण गर्छन्, मनुष्यहरू र पशुहरू पनि। प्राण नै प्राणीहरूको आयु हो, त्यसैले सबै आयुबाट मुक्त हुन्छ। जो प्राणलाई ब्रह्म मानेर उपासना गर्छन्, तिनीहरू सबै आयु प्राप्त गर्छन्। प्राण नै प्राणीहरूको आयु हो, त्यसैले सबै आयुबाट मुक्त हुन्छ। यसको यही शारीर आत्मा हो, जो पहिलेको हो। त्यसैले यो प्राणमयबाट भिन्न अन्तर आत्मा मनोमय हो। यसले यो पूर्ण छ। यो पुरुषविध नै हो। त्यसको पुरुषविधताको अनुसार पुरुषविध हुन्छ। त्यसको यजु नै शिर हो। ऋग दक्षिण पक्ष हो। साम उत्तर पक्ष हो। आदेश आत्मा हो। अथर्वाङ्गिरस पुच्छ प्रतिष्ठा हो। त्यसको पनि यो श्लोक हुन्छ। २८। AI
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾᳚-𑌨𑍍𑌮𑌨𑍋॒𑌮𑌯𑌾𑌤𑍍 । 𑌅𑌨𑍍𑌯𑍋-𑌽𑌨𑍍𑌤𑌰 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌵𑌿॑𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨॒𑌮𑌯𑌃 । 𑌤𑍇𑌨𑍈॑𑌷 𑌪𑍂॒𑌰𑍍𑌣𑌃 ॥ 𑌸 𑌵𑌾 𑌏𑌷 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑌿॑𑌧 𑌏॒𑌵 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌰𑍁॑𑌷 𑌵𑌿॒𑌧𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌯॑-𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷॒ 𑌵𑌿𑌧𑌃 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍍𑌰॑𑌦𑍍𑌧𑍈𑌵॒ 𑌶𑌿𑌰𑌃 । 𑌋𑌤-𑌨𑍍𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿॑𑌣𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤॑𑌰𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌯𑍋॑𑌗 𑌆॒𑌤𑍍𑌮𑌾 । 𑌮𑌹𑌃 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॑-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿॒𑌷𑍍𑌠𑌾 ॥ 𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 29 ॥
tasmādvā etasmā᳚-nmano॒mayāt | anyo-'ntara ātmā vi̭jñāna॒mayaḥ | tenai̭ṣa pū॒rṇaḥ || sa vā eṣa puruṣavi̭dha e॒va | tasya purṷṣa vi॒dhatām |
anvaya̭-mpuruṣa॒ vidhaḥ | tasya śra̭ddhaiva॒ śiraḥ | ṛta-ndakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ | satyamutta̭raḥ pa॒kṣaḥ | yo̭ga ā॒tmā | mahaḥ puccha̭-mprati॒ṣṭhā || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 29 ||
जहाँबाट वाणी फर्किन्छ, मनसँगै पुग्न नसकेर। ब्रह्मको आनन्द जान्ने विद्वान कहिल्यै डराउँदैन। यसको यही शारीर आत्मा हो, जो पहिलेको हो। त्यसैले यो मनोमयबाट भिन्न अन्तर आत्मा विज्ञानमय हो। यसले यो पूर्ण छ। यो पुरुषविध नै हो। त्यसको पुरुषविधताको अनुसार पुरुषविध हुन्छ। त्यसको श्रद्धा नै शिर हो। ऋत दक्षिण पक्ष हो। सत्य उत्तर पक्ष हो। योग आत्मा हो। मह पुच्छ प्रतिष्ठा हो। त्यसको पनि यो श्लोक हुन्छ। २९। AI
𑌅𑌨𑍍𑌵𑌯॑-𑌮𑍍𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷॒𑌵𑌿𑌧𑌃 । 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯॑-𑌮𑍇𑌵॒ 𑌶𑌿𑌰𑌃 ।
𑌮𑍋𑌦𑍋 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿॑𑌣𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌮𑍋𑌦 𑌉𑌤𑍍𑌤॑𑌰𑌃 𑌪॒𑌕𑍍𑌷𑌃 । 𑌆𑌨॑𑌨𑍍𑌦 𑌆॒𑌤𑍍𑌮𑌾 ।
𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॑-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿॒𑌷𑍍𑌠𑌾 ॥
𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 30 ॥
anvaya̭-mpuruṣa॒vidhaḥ | tasya priya̭-meva॒ śiraḥ |
modo dakṣi̭ṇaḥ pa॒kṣaḥ |
pramoda utta̭raḥ pa॒kṣaḥ | āna̭nda ā॒tmā |
brahma puccha̭-mprati॒ṣṭhā ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 30 ||
विज्ञानले यज्ञ विस्तार गर्छ, कर्महरू पनि विस्तार गर्छ। सबै देवताहरू विज्ञानलाई, ब्रह्मलाई ज्येष्ठ मानेर उपासना गर्छन्। यदि विज्ञान ब्रह्म हो भनेर जान्यो भने, त्यसैले यदि प्रमाद गर्दैन भने, शरीरमा पापहरू त्यागेर सबै कामनाहरू प्राप्त गर्छ। यसको यही शारीर आत्मा हो, जो पहिलेको हो। त्यसैले यो विज्ञानमयबाट भिन्न अन्तर आत्मा आनन्दमय हो। यसले यो पूर्ण छ। यो पुरुषविध नै हो। त्यसको पुरुषविधताको अनुसार पुरुषविध हुन्छ। त्यसको प्रिय नै शिर हो। मोद दक्षिण पक्ष हो। प्रमोद उत्तर पक्ष हो। आनन्द आत्मा हो। ब्रह्म पुच्छ प्रतिष्ठा हो। त्यसको पनि यो श्लोक हुन्छ। ३०। AI
𑌅𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑍇𑌤𑌿॑ 𑌚𑍇-𑌦𑍍𑌵𑍇॒𑌦 । 𑌸𑌨𑍍𑌤𑌮𑍇𑌨-𑌨𑍍𑌤𑌤𑍋 𑌵𑌿॑𑌦𑍁𑌰𑌿॒𑌤𑌿 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑍈𑌷 𑌏𑌵 𑌶𑌾𑌰𑍀॑𑌰 𑌆॒𑌤𑍍𑌮𑌾 । 𑌯𑌃॑ 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 𑌅𑌥𑌾𑌤𑍋॑-𑌽𑌨𑍁 𑌪𑍍𑌰॒𑌶𑍍𑌨𑌾𑌃 ॥ 𑌉॒𑌤𑌾 𑌵𑌿॒𑌦𑍍𑌵𑌾 𑌨॒𑌮𑍁𑌂-𑌲𑍋𑌁॒𑌕-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌤𑍍𑌯॑ । 𑌕𑌶𑍍𑌚॒𑌨 𑌗॑𑌚𑍍𑌛॒𑌤𑍀(3) । 𑌆𑌹𑍋॑ 𑌵𑌿॒𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨॒𑌮𑍁𑌂-𑌲𑍋𑌁॒𑌕-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌤𑍍𑌯॑ । 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿॒-𑌥𑍍𑌸𑌮॑𑌶𑍍𑌨𑍁॒𑌤𑌾(3) 𑌉॒ ॥ 𑌸𑍋॑-𑌽𑌕𑌾𑌮𑌯𑌤 ।
𑌬॒𑌹𑍁𑌸𑍍𑌯𑌾॒-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾॑𑌯𑍇॒𑌯𑍇𑌤𑌿॑ । 𑌸 𑌤𑌪𑍋॑-𑌽𑌤𑌪𑍍𑌯𑌤 । 𑌸 𑌤𑌪॑𑌸𑍍𑌤॒𑌪𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 । 𑌇॒𑌦𑌗𑍍𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵॑-𑌮𑌸𑍃𑌜𑌤 ॥ 𑌯𑌦𑌿॒𑌦-𑌙𑍍𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚॑ । 𑌤𑌥𑍍𑌸𑍃॒𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 । 𑌤𑌦𑍇॒𑌵𑌾𑌨𑍁॒ 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌵𑌿॑𑌶𑌤𑍍 ॥ 𑌤𑌦॑𑌨𑍁𑌪𑍍𑌰॒𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯॑ । 𑌸𑌚𑍍𑌚॒ 𑌤𑍍𑌯𑌚𑍍𑌚𑌾॑𑌭𑌵𑌤𑍍 । 𑌨𑌿॒𑌰𑍁𑌕𑍍𑌤॒-𑌞𑍍𑌚𑌾 𑌨𑌿॑𑌰𑍁𑌕𑍍𑌤-𑌞𑍍𑌚 ।
𑌨𑌿॒𑌲𑌯॑𑌨॒-𑌞𑍍𑌚𑌾 𑌨𑌿॑𑌲𑌯𑌨-𑌞𑍍𑌚 । 𑌵𑌿॒𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨॒-𑌞𑍍𑌚𑌾 𑌵𑌿॑𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨-𑌞𑍍𑌚 । 𑌸𑌤𑍍𑌯-𑌞𑍍𑌚𑌾𑌨𑍃𑌤-𑌞𑍍𑌚 𑌸॑𑌤𑍍𑌯-𑌮॒𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 𑌯𑌦𑌿॑𑌦-𑌙𑍍𑌕𑌿॒𑌞𑍍𑌚 ।
𑌤𑌥𑍍𑌸𑌤𑍍𑌯-𑌮𑌿॑𑌤𑍍𑌯𑌾 𑌚॒𑌕𑍍𑌷𑌤𑍇 ॥ 𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 31 ॥
asti brahmeti̭ ce-dve॒da | santamena-ntato vi̭duri॒ti ||
tasyaiṣa eva śārī̭ra ā॒tmā | yaḥ̭ pūrva॒sya || athāto̭-'nu pra॒śnāḥ || u॒tā vi॒dvā na॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaśca॒na ga̭ccha॒tī(3) | āho̭ vi॒dvāna॒muṃ-lo~॒ka-mpretya̭ | kaści॒-thsama̭śnu॒tā(3) u॒ || so̭-'kāmayata |
ba॒husyā॒-mprajā̭ye॒yeti̭ | sa tapo̭-'tapyata | sa tapa̭sta॒ptvā | i॒dagṃ sarva̭-masṛjata || yadi॒da-ṅkiñca̭ | tathsṛ॒ṣṭvā | tade॒vānu॒ prāvi̭śat || tada̭nupra॒viśya̭ | sacca॒ tyaccā̭bhavat | ni॒rukta॒-ñcā ni̭rukta-ñca |
ni॒laya̭na॒-ñcā ni̭layana-ñca | vi॒jñāna॒-ñcā vi̭jñāna-ñca | satya-ñcānṛta-ñca sa̭tya-ma॒bhavat || yadi̭da-ṅki॒ñca |
tathsatya-mi̭tyā ca॒kṣate || tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 31 ||
यदि कसैले ब्रह्मलाई असत् हो भनी जान्दछ भने त्यो स्वयं असत् हुन्छ। यदि कसैले ब्रह्म अस्ति छ भनी जान्दछ भने त्यसलाई सन्त भनी जान्दछन्। यसैको यो शारीर आत्मा हो, जो पूर्वको हो। अब यसपछि प्रश्नहरू छन्। के विद्वान् यो लोकलाई त्यागेर परलोकमा जान्छ? अथवा विद्वान् यो लोकलाई त्यागेर परलोकमा केही प्राप्त गर्छ? उसले कामना गर्यो: म धेरै प्रजा भएर जन्मन्। उसले तपस्या गर्यो। उसले तपस्या गरेर यो सबै सृष्टि गर्यो। जो यो केही छ, त्यसलाई सृष्टि गरेर त्यसैमा प्रवेश गर्यो। त्यसमा प्रवेश गरेर सत् र त्यत् भयो, निरुक्त र अनिरुक्त भयो, निलयन र अनिलयन भयो, विज्ञान र अविज्ञान भयो, सत्य र अनृत भयो, सत्य भयो। जो यो केही छ, त्यसलाई सत्य भनी भन्छन्। यसैमा यो श्लोक पनि हुन्छ। AI
𑌤𑌦𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌗𑍍𑌗𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌯॑-𑌮𑌕𑍁॒𑌰𑍁𑌤 । 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾-𑌤𑍍𑌤-𑌥𑍍𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑌮𑍁𑌚𑍍𑌯॑𑌤 𑌇॒𑌤𑌿 ॥ 𑌯𑌦𑍍𑌵𑍈॑ 𑌤-𑌥𑍍𑌸𑍁॒𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 । 𑌰॑𑌸𑍋 𑌵𑍈॒ 𑌸𑌃 । 𑌰𑌸𑌗𑍍𑌗𑍍 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌵𑌾𑌯𑌂-𑌲𑌁𑌬𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾-𑌽𑌽𑌨॑𑌨𑍍𑌦𑍀 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥
𑌕𑍋 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾᳚-𑌤𑍍𑌕𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾॒𑌣𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 । 𑌯𑌦𑍇𑌷 𑌆𑌕𑌾𑌶 𑌆𑌨॑𑌨𑍍𑌦𑍋 𑌨॒ 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 । 𑌏𑌷 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌵𑌾𑌨॑𑌨𑍍𑌦𑌯𑌾॒𑌤𑌿 ॥ 𑌯॒𑌦𑌾 𑌹𑍍𑌯𑍇॑𑌵𑍈𑌷॒ 𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿-𑌨𑍍𑌨𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑍇 𑌽𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑍍𑌯𑍇 𑌽𑌨𑌿𑌰𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌽𑌨𑌿𑌲𑌯𑌨𑍇 𑌽𑌭𑌯𑌂
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿॑𑌷𑍍𑌠𑌾𑌂-𑌵𑌿𑌁॒𑌨𑍍𑌦𑌤𑍇 । 𑌅𑌥 𑌸𑍋-𑌽𑌭𑌯-𑌙𑍍𑌗॑𑌤𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥
𑌯॒𑌦𑌾 𑌹𑍍𑌯𑍇॑𑌵𑍈𑌷॒ 𑌏𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿-𑌨𑍍𑌨𑍁𑌦𑌰-𑌮𑌨𑍍𑌤॑𑌰-𑌙𑍍𑌕𑍁॒𑌰𑍁𑌤𑍇 ।
𑌅𑌥 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌭॑𑌯-𑌮𑍍𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌵 𑌭𑌯𑌂-𑌵𑌿𑌁𑌦𑍁𑌷𑍋-𑌽𑌮॑𑌨𑍍𑌵𑌾𑌨॒𑌸𑍍𑌯 ॥
𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 32 ॥
tadātmānagg svaya̭-maku॒ruta | tasmā-tta-thsukṛtamucya̭ta i॒ti || yadvai̭ ta-thsu॒kṛtam | ra̭so vai॒ saḥ | rasagg hyevāyaṃ-la~bdhvā-''na̭ndī bha॒vati ||
ko hyevānyā᳚-tkaḥ prā॒ṇyāt | yadeṣa ākāśa āna̭ndo na॒ syāt | eṣa hyevāna̭ndayā॒ti || ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasmi-nnadṛśye 'nātmye 'nirukte 'nilayane 'bhayaṃ
prati̭ṣṭhāṃ-vi~॒ndate | atha so-'bhaya-ṅga̭to bha॒vati ||
ya॒dā hyḙvaiṣa॒ etasmi-nnudara-manta̭ra-ṅku॒rute |
atha tasya bha̭ya-mbha॒vati || tattveva bhayaṃ-vi~duṣo-'ma̭nvāna॒sya ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 32 ||
सुरुमा यो असत् थियो। त्यसपछि सत् जन्मियो। त्यसले आफैंलाई आफैंले बनायो। त्यसैले त्यसलाई सुकृत भनिन्छ। जो त्यो सुकृत हो, त्यो रस हो। यो जीवले रस प्राप्त गरेर आनन्दी हुन्छ। अन्यथा कसले श्वास लिन सक्थ्यो? कसले जीवित रहन सक्थ्यो? यदि यो आकाश आनन्द नभएको भए। यसैले आनन्द दिन्छ। जब यसले यो अदृश्य, अनात्म्य, अनिरुक्त, अनिलयनमा अभय प्रतिष्ठा पाउँछ, तब त्यो अभय हुन्छ। जब यसले यसैमा उदर अन्तर गर्छ, तब त्यसलाई भय हुन्छ। त्यो भय विदुषको र अमन्वानको लागि हुन्छ। यसैमा यो श्लोक पनि हुन्छ। AI
𑌭𑍀𑌷𑌾-𑌽𑌸𑍍𑌮𑌾-𑌦𑌗𑍍𑌨𑌿॑-𑌶𑍍𑌚𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰॒𑌶𑍍𑌚 । 𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁-𑌰𑍍𑌧𑌾𑌵𑌤𑌿 𑌪𑌞𑍍𑌚॑𑌮 𑌇॒𑌤𑌿 ॥ 𑌸𑍈𑌷𑌾-𑌽𑌽𑌨𑌨𑍍𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍀𑌮𑌾𑌗𑍍𑌂॑𑌸𑌾 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 𑌯𑍁𑌵𑌾 𑌸𑍍𑌯𑌾-𑌥𑍍𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌯𑍁॑𑌵𑌾-𑌽𑌦𑍍𑌧𑍍𑌯𑌾॒𑌯𑌕𑌃 । 𑌆𑌶𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌦𑍃𑌢𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋॑ 𑌬𑌲𑌿॒𑌷𑍍𑌠𑌃 । 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍇𑌯-𑌮𑍍𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌤𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯॑ 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾॒ 𑌸𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍 ।
𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷॑ 𑌆𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 ॥ 𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌮𑍍𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑌾॑ 𑌆𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । ॥ 33-𑌽 ॥
𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯-𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌮𑍍𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯-𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । 𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌦𑍇𑌵-𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥
𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵-𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 ।
𑌸 𑌏𑌕𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌣𑌾-𑌞𑍍𑌚𑌿𑌰𑌲𑍋𑌕-𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 ।
𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥
𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌮𑍍𑌪𑌿𑌤𑍃𑌣𑌾-𑌞𑍍𑌚𑌿𑌰𑌲𑍋𑌕-𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 ।
𑌸 𑌏𑌕 𑌆𑌜𑌾𑌨𑌜𑌾𑌨𑌾-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । ॥ 33.𑌬𑍍 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥
𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌮𑌾𑌜𑌾𑌨-𑌜𑌾𑌨𑌾-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॑ 𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 ।
𑌸 𑌏𑌕𑌃 𑌕𑌰𑍍𑌮-𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 ।
𑌯𑍇 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨॑𑌪𑌿 𑌯॒𑌨𑍍𑌤𑌿 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । 𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॑-𑌮𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । 𑌸 𑌏𑌕 𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰॑𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । ॥ 33.𑌚𑍍 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰॑-𑌸𑍍𑌯𑌾-𑌽𑌽𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । 𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌬𑍃𑌹𑌸𑍍𑌪𑌤𑍇॑-𑌰𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥
𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌮𑍍𑌬𑍃𑌹𑌸𑍍𑌪𑌤𑍇॑ 𑌰𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । 𑌸 𑌏𑌕𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑍇॑-𑌰𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 𑌤𑍇 𑌯𑍇 𑌶𑌤-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑍇॑-𑌰𑌾𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌾𑌃 । 𑌸 𑌏𑌕𑍋 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣॑ 𑌆𑌨॒𑌨𑍍𑌦𑌃 । 𑌶𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌕𑌾𑌮॑𑌹𑌤॒𑌸𑍍𑌯 ॥ 33.𑌦𑍍 ॥
𑌸 𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾॑𑌯-𑌮𑍍𑌪𑍁॒𑌰𑍁𑌷𑍇 । 𑌯𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑌾॑-𑌵𑌾𑌦𑌿॒𑌤𑍍𑌯𑍇 । 𑌸 𑌏𑌕𑌃॑ ॥
𑌸 𑌯॑ 𑌏𑌵𑌂॒-𑌵𑌿𑌁𑌤𑍍 । 𑌅𑌸𑍍𑌮𑌾𑌲𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑌾-𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇॒𑌤𑍍𑌯 ।
𑌏𑌤𑌮𑌨𑍍𑌨𑌮𑌯-𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨-𑌮𑍁𑌪॑𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾॒𑌮𑌤𑌿 ।
𑌏𑌤-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌮𑌯-𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨-𑌮𑍁𑌪॑𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾॒𑌮𑌤𑌿 ।
𑌏𑌤-𑌮𑍍𑌮𑌨𑍋𑌮𑌯-𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨-𑌮𑍁𑌪॑𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾॒𑌮𑌤𑌿 ।
𑌏𑌤𑌂-𑌵𑌿𑌁𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨𑌮𑌯-𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨-𑌮𑍁𑌪॑𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾॒𑌮𑌤𑌿 ।
𑌏𑌤𑌮𑌾𑌨𑌨𑍍𑌦𑌮𑌯-𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨-𑌮𑍁𑌪॑𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾॒𑌮𑌤𑌿 ॥
𑌤𑌦𑌪𑍍𑌯𑍇𑌷 𑌶𑍍𑌲𑍋॑𑌕𑍋 𑌭॒𑌵𑌤𑌿 ॥ 33𑌏𑌀 ॥
𑌯𑌤𑍋॒ 𑌵𑌾𑌚𑍋॒ 𑌨𑌿𑌵॑𑌰𑍍𑌤𑌨𑍍𑌤𑍇 । 𑌅𑌪𑍍𑌰𑌾᳚𑌪𑍍𑌯॒ 𑌮𑌨॑𑌸𑌾 𑌸॒𑌹 । 𑌆𑌨𑌨𑍍𑌦-𑌮𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮॑𑌣𑍋 𑌵𑌿॒𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 । 𑌨 𑌬𑌿𑌭𑍇𑌤𑌿 𑌕𑍁𑌤॑𑌶𑍍𑌚𑌨𑍇॒𑌤𑌿 ॥ 𑌏𑌤𑌗𑍍𑌂 𑌹 𑌵𑌾 𑌵॑ 𑌨 𑌤॒𑌪𑌤𑌿 । 𑌕𑌿𑌮𑌹𑌗𑍍𑌂 𑌸𑌾𑌧𑍁॑ 𑌨𑌾𑌕॒𑌰𑌵𑌮𑍍 । 𑌕𑌿𑌮𑌹-𑌮𑍍𑌪𑌾𑌪-𑌮𑌕𑌰॑𑌵-𑌮𑌿॒𑌤𑌿 ॥
𑌸 𑌯 𑌏𑌵𑌂-𑌵𑌿𑌁𑌦𑍍𑌵𑌾𑌨𑍇𑌤𑍇 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾॑𑌨𑌗𑍍𑌗𑍍 𑌸𑍍𑌪𑍃॒𑌣𑍁𑌤𑍇 ॥
𑌉॒𑌭𑍇 𑌹𑍍𑌯𑍇॑𑌵𑍈𑌷॒ 𑌏𑌤𑍇 𑌆𑌤𑍍𑌮𑌾॑𑌨𑌗𑍍𑌗𑍍 𑌸𑍍𑌪𑍃॒𑌣𑍁𑌤𑍇 ।
𑌯 𑌏॒𑌵𑌂-𑌵𑍇𑌁𑌦॑ ॥ 𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁॑𑌪॒𑌨𑌿𑌷॑𑌤𑍍 ॥ 34 ॥
bhīṣā-'smā-dagni̭-ścendra॒śca | mṛtyu-rdhāvati pañca̭ma i॒ti || saiṣā-''nandasya mīmāgṃ̭sā bha॒vati || yuvā syā-thsādhu yṷvā-'ddhyā॒yakaḥ | āśiṣṭho dṛḍhiṣṭho̭ bali॒ṣṭhaḥ | tasyeya-mpṛthivī sarvā vittasya̭ pūrṇā॒ syāt |
sa eko mānuṣa̭ āna॒ndaḥ || te ye śata-mmānuṣā̭ āna॒ndāḥ | || 33-' ||
sa eko manuṣya-gandharvāṇā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-mmanuṣya-gandharvāṇā̭-māna॒ndāḥ | sa eko deva-gandharvāṇā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-ndeva-gandharvāṇā̭-māna॒ndāḥ |
sa ekaḥ pitṛṇā-ñciraloka-lokānā̭-māna॒ndaḥ |
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-mpitṛṇā-ñciraloka-lokānā̭-māna॒ndāḥ |
sa eka ājānajānā-ndevānā̭-māna॒ndaḥ | || 33.b ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-mājāna-jānā-ndevānā̭ māna॒ndāḥ |
sa ekaḥ karma-devānā-ndevānā̭-māna॒ndaḥ |
ye karmaṇā devāna̭pi ya॒nti | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-ṅkarmadevānā-ndevānā̭-māna॒ndāḥ | sa eko devānā̭-māna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-ndevānā̭-māna॒ndāḥ | sa eka indra̭syāna॒ndaḥ | || 33.c ||
śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śatamindra̭-syā-''na॒ndāḥ | sa eko bṛhaspatḙ-rāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya ||
te ye śata-mbṛhaspatḙ rāna॒ndāḥ | sa ekaḥ prajāpatḙ-rāna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || te ye śata-mprajāpatḙ-rāna॒ndāḥ | sa eko brahmaṇa̭ āna॒ndaḥ | śrotriyasya cākāma̭hata॒sya || 33.d ||
sa yaścā̭ya-mpu॒ruṣe | yaścāsā̭-vādi॒tye | sa ekaḥ̭ ||
sa ya̭ evaṃ॒-vi~t | asmāllo̭kā-tpre॒tya |
etamannamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
eta-mprāṇamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
eta-mmanomaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
etaṃ-vi~jñānamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati |
etamānandamaya-mātmāna-mupa̭saṅkrā॒mati ||
tadapyeṣa ślo̭ko bha॒vati || 33è ||
yato॒ vāco॒ niva̭rtante | aprā᳚pya॒ mana̭sā sa॒ha | ānanda-mbrahma̭ṇo vi॒dvān | na bibheti kuta̭ścane॒ti || etagṃ ha vā va̭ na ta॒pati | kimahagṃ sādhṷ nāka॒ravam | kimaha-mpāpa-makara̭va-mi॒ti ||
sa ya evaṃ-vi~dvānete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute ||
u॒bhe hyḙvaiṣa॒ ete ātmā̭nagg spṛ॒ṇute |
ya e॒vaṃ-ve~da̭ || ityṷpa॒niṣa̭t || 34 ||
डरले नै हावा बहन्छ। डरले नै सूर्य उदाउँछ। डरले नै अग्नि र इन्द्र छन्। डरले नै मृत्यु पाँचौं भएर दौडन्छ। यो आनन्दको मीमांसा हो। जो जवान, सुन्दर, राम्रो अध्ययन गर्ने, सबैभन्दा आशिष्ठ, दृढिष्ठ र बलिष्ठ होस्। उसको यो सम्पूर्ण पृथ्वी धनले भरिएको होस्। त्यो एक मानव आनन्द हो। त्यसका जो सय मानव आनन्दहरू छन्, ती एक मनुष्य-गन्धर्वको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय मनुष्य-गन्धर्व आनन्दहरू छन्, ती एक देव-गन्धर्वको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय देव-गन्धर्व आनन्दहरू छन्, ती एक पितृहरूको चिरलोक-लोकहरूको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय पितृहरूको चिरलोक-लोकहरूको आनन्दहरू छन्, ती एक आजानजान देवताहरूको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय आजानजान देवताहरूको आनन्दहरू छन्, ती एक कर्म-देव देवताहरूको आनन्द हो, जो कर्मले देवताहरूलाई पनि प्राप्त गर्छन्। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय कर्म-देव देवताहरूको आनन्दहरू छन्, ती एक देवताहरूको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय देवताहरूको आनन्दहरू छन्, ती एक इन्द्रको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय इन्द्रका आनन्दहरू छन्, ती एक बृहस्पतिको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय बृहस्पतिका आनन्दहरू छन्, ती एक प्रजापतिको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। त्यसका जो सय प्रजापतिका आनन्दहरू छन्, ती एक ब्रह्माको आनन्द हो। श्रोत्रिय र अकामहतको पनि। जो यो पुरुषमा छ र जो त्यो आदित्यमा छ, त्यो एक हो। जो यसरी जान्दछ, त्यो यस लोकबाट गएपछि यो अन्नमय आत्मामा प्रवेश गर्छ। यो प्राणमय आत्मामा प्रवेश गर्छ। यो मनोमय आत्मामा प्रवेश गर्छ। यो विज्ञानमय आत्मामा प्रवेश गर्छ। यो आनन्दमय आत्मामा प्रवेश गर्छ। यस विषयमा यो श्लोक पनि छ। जहाँबाट वाणी मनसहित फर्कन्छन्, नपुगेर, ब्रह्मको आनन्द जान्ने विद्वान् कुनै कुराबाट डराउँदैन। यसले नै पोल्दैन: मैले के राम्रो गरिनँ? मैले के पाप गरें? यसरी जान्नेले यी आत्माहरूलाई स्पर्श गर्छ। यसरी जान्नेले यी दुवै आत्माहरूलाई स्पर्श गर्छ। यसरी जान्नेको लागि यो उपनिषद् हो। AI
(𑌬𑍍𑌰॒𑌹𑍍𑌮॒𑌵𑌿𑌦𑌿𑌦𑌮𑌯𑌮𑌿𑌦𑌮𑍇𑌕॑𑌵𑌿𑌗𑍍𑌂𑌶𑌤𑌿𑌃 ।
𑌅𑌨𑍍𑌨𑌾॒ 𑌦𑌨𑍍𑌨॑𑌰𑌸॒𑌮𑌯𑌾-𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑍋॒ 𑌵𑍍𑌯𑌾𑌨𑍋-𑌽𑌪𑌾𑌨 𑌆𑌕𑌾॑𑌶𑌃॒ 𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॒𑌗𑍍𑌂॒ 𑌷𑌡𑍍𑌵𑌿𑌗𑍍𑌂॑𑌶𑌤𑌿𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾॒𑌣-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾॑𑌣॒𑌮𑌯𑌾-𑌨𑍍𑌮॑𑌨𑍋॒ 𑌯𑌜𑍁॒𑌰𑍍॒ 𑌋-𑌖𑍍𑌸𑌾𑌮𑌾𑌦𑍇॒𑌶𑍋-𑌽𑌥𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌿𑌰𑌸𑌃 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॒-𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑌿𑌗𑍍𑌂॑𑌶𑌤𑌿𑌃 ।
𑌯𑌤𑌃॑ 𑌶𑍍𑌰॒𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌤𑌗𑍍𑌂 𑌸𑌤𑍍𑌯𑌮𑍍 𑌁𑌯𑍋॑𑌗𑍋॒ 𑌮𑌹𑍋॑-𑌽𑌷𑍍𑌟𑌾𑌦॑𑌶 । 𑌵𑌿॒𑌜𑍍𑌞𑌾𑌨॒-𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯॒-𑌮𑍍𑌮𑍋𑌦𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑍋𑌦 𑌆𑌨॑𑌨𑍍𑌦𑍋॒ 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮 𑌪𑍁𑌚𑍍𑌛॒-𑌨𑍍𑌦𑍍𑌵𑌾𑌵𑌿𑌗𑍍𑌂॑𑌶𑌤𑌿𑌃 ।
𑌅𑌸॑𑌨𑍍𑌨𑍇॒𑌵𑌾𑌥𑌾𑌷𑍍𑌟𑌾𑌵𑌿 𑌗𑍍𑌂॑𑌶𑌤𑌿𑌃 । 𑌅𑌸॒-𑌥𑍍𑌷𑍋𑌡॑𑌶 ।
𑌭𑍀॒𑌷𑌾-𑌽𑌸𑍍𑌮𑌾॒-𑌨𑍍𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑍋॒ 𑌮𑌨𑍁𑌷𑍍𑌯𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾॒-𑌨𑍍𑌦𑍇𑌵𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌣𑌾॒-𑌮𑍍𑌪𑌿𑌤𑍃𑌣𑌾𑌮𑍍𑌚𑌿𑌰𑌲𑍋𑌕𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾॒ 𑌮𑌾𑌜𑌾𑌨𑌜𑌾𑌨𑌾-𑌙𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾𑌮𑍍 𑌁𑌯𑍇 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌾॒𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰॑𑌸𑍍𑌯॒ 𑌬𑍃𑌹𑌸𑍍𑌪𑌤𑍇𑌃॒ 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑍇॒-𑌰𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣॒-𑌸𑍍𑌸 𑌯𑌶𑍍𑌵॑ 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾॒𑌮𑌤𑍍𑌯𑍇𑌕॑𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾॒𑌶𑌤𑍍 ।
𑌯𑌤𑌃॒ 𑌕𑍁𑌤॑𑌶𑍍𑌚॒ 𑌨𑍈𑌤𑌮𑍇𑌕𑌾॑𑌦𑌶॒ 𑌨𑌵॑) (𑌅. 14)
(bra॒hma॒vididamayamidameka̭vigṃśatiḥ |
annā॒ danna̭rasa॒mayā-tprāṇo॒ vyāno-'pāna ākā̭śaḥ॒ pṛthivī puccha॒gṃ॒ ṣaḍvigṃ̭śatiḥ |
prā॒ṇa-mprā̭ṇa॒mayā-nma̭no॒ yaju॒r॒ ṛ-khsāmāde॒śo-'tharvāṅgirasaḥ puccha॒-ndvāvigṃ̭śatiḥ |
yataḥ̭ śra॒ddhartagṃ satyam ~yo̭go॒ maho̭-'ṣṭāda̭śa | vi॒jñāna॒-mpriya॒-mmodaḥ pramoda āna̭ndo॒ brahma puccha॒-ndvāvigṃ̭śatiḥ |
asa̭nne॒vāthāṣṭāvi gṃ̭śatiḥ | asa॒-thṣoḍa̭śa |
bhī॒ṣā-'smā॒-nmānuṣo॒ manuṣyagandharvāṇā॒-ndevagandharvāṇā॒-mpitṛṇāmciralokalokānā॒ mājānajānā-ṅkarmadevānām ~ye karmaṇā devānā॒mindra̭sya॒ bṛhaspateḥ॒ prajāpate॒-rbrahmaṇa॒-ssa yaśva̭ saṅkrā॒matyeka̭pañcā॒śat |
yataḥ॒ kuta̭śca॒ naitamekā̭daśa॒ nava̭) (a. 14)
हामी दुवैको साथै रक्षा होस्। हामी दुवैले साथै भोग गरौं। हामी दुवैले साथै वीर्यपूर्वक कर्म गरौं। हाम्रो अध्ययन तेजस्वी होस्, हामी दुवै एक-अर्कासँग द्वेष नगरौं। ॐ शान्ति, शान्ति, शान्ति। (ब्रह्मविद्याको यो एक्काइसौं अध्याय: अन्नमय, अन्नरसमय, प्राण, व्यान, अपान, आकाश, पृथिवी — पुच्छ सहित छब्बीस। प्राणमय, प्राण, मन, यजुः, ऋक्, साम, अथर्वाङ्गिरस — पुच्छ सहित बाइस। जसबाट श्रद्धा, ऋत, सत्य, योग, महः — अठार। विज्ञानमय, प्रिय, मोद, प्रमोद, आनन्द, ब्रह्म — पुच्छ सहित बाइस। असन् — अठ्ठाइस। असत् — सोह्र। भयले नै मानुष, मनुष्यगन्धर्व, देवगन्धर्व, पितृ, चिरलोकलोक, आजानजान, कर्मदेव, कर्मले देवताहरूलाई प्राप्त गर्नेहरू, इन्द्र, बृहस्पति, प्रजापति, ब्रह्म — यी सबै एकपन्चासत् (एकाउन्न) हुन्। जसबाट कुतश्चित् — यो एघार, नव।) (अध्याय १४) AI
॥ 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌣 𑌯𑌜𑍁𑌰𑍍𑌵𑍇𑌦𑍀𑌯 𑌤𑍈𑌤𑍍𑌤𑌿𑌰𑍀𑌯 𑌆𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑍇 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌮𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌾𑌠𑌕-𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌪𑍍𑌤𑌃 ॥
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake aṣṭamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
॥ हरिः ॐ ॥ ॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यकको आठौं प्रपाठक समाप्त भयो ॥ AI