தைத்திரீய அரண்யக - சதுர்தஃ ப்ரஶ்நஃ
ௐ ஸ॒ஹ நா॑ வவது । ஸ॒ஹ நௌ॑ புநக்து ।
ஸ॒ஹ வீ॒ர்ய॑-ங்கரவாவஹை । தே॒ஜ॒ஸ்விநா॒ வதீ॑தமஸ்து॒ மா வி॑த்விஷா॒வஹை᳚ ॥
ௐ ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்திஃ॑ ॥
அம்பஸ்யபாரே (4.1)
அம்ப॑ஸ்ய பா॒ரே புவ॑நஸ்ய॒ மத்த்யே॒ நாக॑ஸ்ய ப்ரு'॒ஷ்டே ம॑ஹ॒தோ மஹீ॑யாந் ।
ஶு॒க்ரேண॒ ஜ்யோதீக்ம்॑ஷி ஸமநு॒ப்ரவி॑ஷ்டஃ ப்ர॒ஜாப॑திஶ்சரதி॒ கர்பே॑ அ॒ந்தஃ ।
யஸ்மி॑ந்நி॒தக்ம் ஸஞ்ச॒ விசைதி॒ ஸர்வம்॒-யँஸ்மி॑-ந்தே॒வா அதி॒ விஶ்வே॑ நிஷே॒துஃ ।
ததே॒வ பூ॒த-ந்தது॒ பவ்ய॑மா இ॒த-ந்தத॒க்ஷரே॑ பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ।
யேநா॑ வ்ரு'॒த-ங்கஞ்ச॒ திவ॑-ம்ம॒ஹீஞ்ச॒ யேநா॑தி॒த்ய-ஸ்தப॑தி॒ தேஜ॑ஸா॒ ப்ராஜ॑ஸா ச ।
யம॒ந்த-ஸ்ஸ॑மு॒த்ரே க॒வயோ॒ வய॑ந்தி॒ யத॒க்ஷரே॑ பர॒மே ப்ர॒ஜாஃ ।
யதஃ॑ ப்ரஸூ॒தா ஜ॒கதஃ॑ ப்ரஸூதீ॒ தோயே॑ந ஜீ॒வாந் வ்யச॑ஸர்ஜ॒ (வ்யஸ॑ஸர்ஜ॒) பூம்யா᳚ம் ।
யதோஷ॑தீபிஃ பு॒ருஷா᳚-ந்ப॒ஶூக்ஶ்ச॒ விவே॑ஶ பூ॒தாநி॑ சராச॒ராணி॑ ।
அதஃ॑ பர॒-ந்நாந்ய॒-தணீ॑யஸஹி॒ பரா᳚-த்பரம்॒-யँ-ந்மஹ॑தோ ம॒ஹாந்த᳚ம் ।
யதே॑க-ம॒வ்யக்த॒-மந॑ந்தரூபம்॒-விँஶ்வ॑-ம்புரா॒ண-ந்தம॑ஸஃ॒ பர॑ஸ்தாத் ॥ 1.5 (தை. அர. 6.1.1)
ததே॒வர்த-ந்தது॑ ஸ॒த்யமா॑ஹு॒-ஸ்ததே॒வ ப்ரஹ்ம॑ பர॒ம-ங்க॑வீ॒நாம் ।
இ॒ஷ்டா॒பூ॒ர்த-ம்ப॑ஹு॒தா ஜா॒த-ஞ்ஜாய॑மாநம்-விँ॒ஶ்வ-ம்பி॑பர்தி॒ புவ॑நஸ்ய॒ நாபிஃ॑ ।
ததே॒வாக்நி-ஸ்தத்வா॒யு-ஸ்தத்ஸூர்ய॒ஸ்தது॑ ச॒ந்த்ரமாஃ᳚ ।
ததே॒வ ஶு॒க்ரம॒ம்ரு'த॒-ந்தத்ப்ரஹ்ம॒ ததாப॒-ஸ்ஸ ப்ர॒ஜாப॑திஃ ।
ஸர்வே॑ நிமே॒ஷா ஜ॒ஜ்ஞிரே॑ வி॒த்யுதஃ॒ புரு॑ஷா॒ததி॑ ।
க॒லா மு॑ஹூ॒ர்தாஃ காஷ்டா᳚ஶ்சாஹோ-ரா॒த்ராஶ்ச॑ ஸர்வ॒ஶஃ ।
அ॒ர்த॒மா॒ஸா மாஸா॑ ரு'॒தவஃ॑ ஸம்வँத்ஸ॒ரஶ்ச॑ கல்பந்தாம் ।
ஸ ஆபஃ॑ ப்ரது॒கே உ॒பே இ॒மே அ॒ந்தரி॑க்ஷ॒-மதோ॒ ஸுவஃ॑ ।
நைந॑-மூ॒ர்த்வ-ந்ந தி॒ர்ய-ஞ்ச॒ ந மத்த்யே॒ பரி॑ஜக்ரபத் ।
ந தஸ்யே॑ஶே॒ கஶ்ச॒ந தஸ்ய॑ நாம ம॒ஹத்யஶஃ॑ ॥ 1.10 (தை. அர. 6.1.2)
ந ஸ॒த்ரு'ம்ஶே॑ திஷ்டதி॒ ரூப॑மஸ்ய॒ ந சக்ஷு॑ஷா பஶ்யதி॒ கஶ்ச॒நைந᳚ம் ।
ஹ்ரு'॒தா ம॑நீ॒ஷா மந॑ஸா॒-ऽபி க்ல்ரு'॑ப்தோ॒ ய ஏ॑நம்-விँ॒து-ரம்ரு'॑தா॒ஸ்தே ப॑வந்தி ।
அ॒த்ப்ய-ஸ்ஸம்பூ॑தோ ஹிரண்யக॒ர்ப இத்ய॒ஷ்டௌ ।
ஏ॒ஷ ஹி தே॒வஃ ப்ர॒திஶோ-ऽநு॒ ஸர்வாஃ॒ பூர்வோ॑ ஹி ஜா॒த-ஸ்ஸ உ॒ கர்பே॑ அ॒ந்தஃ ।
ஸ வி॒ஜாய॑மாந-ஸ்ஸஜநி॒ஷ்யமா॑ணஃ ப்ர॒த்யம்-முகா᳚ ஸ்திஷ்டதி வி॒ஶ்வதோ॑முகஃ ।
வி॒ஶ்வத॑ஶ்ச-க்ஷுரு॒த வி॒ஶ்வதோ॑ முகோ வி॒ஶ்வதோ॑ ஹஸ்த உ॒த வி॒ஶ்வத॑ஸ்பாத் ।
ஸ-ம்பா॒ஹுப்யா॒-ந்நம॑தி॒ ஸ-ம்பத॑த்ரை॒-ர்த்யாவா॑ ப்ரு'தி॒வீ ஜ॒நய॑-ந்தே॒வ ஏகஃ॑ ।
வே॒நஸ்த-த்பஶ்ய॒ந். விஶ்வா॒ புவ॑நாநி வி॒த்வாந். யத்ர॒ விஶ்வ॒-ம்பவ॒த்யேக॑-நீலம் ।
யஸ்மி॑ந்நி॒தக்ம் ஸஞ்ச॒ விசைக॒க்ம்॒ ஸ ஓதஃ॒ ப்ரோத॑ஶ்ச வி॒புஃ ப்ர॒ஜாஸு॑ ।
ப்ரதத்வோ॑சே அ॒ம்ரு'த॒ந்நு வி॒த்வா-ந்க॑ந்த॒ர்வோ நாம॒ நிஹி॑த॒-ங்குஹா॑ஸு ॥ 1.15 (தை. அர. 6.1.3)
த்ரீணி॑ ப॒தா நிஹி॑தா॒ குஹா॑ஸு॒ யஸ்தத்வேத॑ ஸவி॒துஃ பி॒தா-ऽஸ॑த் ।
ஸ நோ॒ பந்து॑-ர்ஜநி॒தா ஸ வி॑தா॒தா தாமா॑நி॒ வேத॒ புவ॑நாநி॒ விஶ்வா᳚ ।
யத்ர॑ தே॒வா அ॒ம்ரு'த॑மாந-ஶா॒நாஸ்த்ரு'॒தீயே॒ தாமா᳚ந்ய॒-ப்யைர॑யந்த ।
பரி॒ த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ ய॑ந்தி ஸ॒த்யஃ பரி॑ லோ॒கா-ந்பரி॒ திஶஃ॒ பரி॒ ஸுவஃ॑ ।
ரு'॒தஸ்ய॒ தந்தும்॑-விँததம்-விँ॒ச்ரு'த்ய॒ தத॑பஶ்ய॒-த்தத॑பவ-த்ப்ர॒ஜாஸு॑ ।
ப॒ரீத்ய॑ லோ॒கா-ந்ப॒ரீத்ய॑ பூ॒தாநி॑ ப॒ரீத்ய॒ ஸர்வாஃ᳚ ப்ர॒திஶோ॒ திஶ॑ஶ்ச ।
ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ரதம॒ஜா ரு'॒தஸ்யா॒த்மநா॒-ऽऽத்மாந॑-ம॒பி-ஸம்ப॑பூவ ।
ஸத॑ஸ॒ஸ்பதி॒-மத்பு॑த-ம்ப்ரி॒யமிந்த்ர॑ஸ்ய॒ காம்ய᳚ம் ।
ஸநி॑-ம்மே॒தா ம॑யாஸிஷம் ।
உத்தீ᳚ப்யஸ்வ ஜாதவேதோ ऽப॒க்நந்நிர்-ரு'॑தி॒-ம்மம॑ ॥ 1.19 (தை. அர. 6.1.4)
ப॒ஶூக்ஶ்ச॒ மஹ்ய॒மாவ॑ஹ॒ ஜீவ॑நஞ்ச॒ திஶோ॑ திஶ ।
மாநோ॑ ஹிக்ம்ஸீ ஜ்ஜாதவேதோ॒ காமஶ்வ॒-ம்புரு॑ஷ॒-ஞ்ஜக॑த் ।
அபி॑ப்ர॒தக்ந॒ ஆக॑ஹி ஶ்ரி॒யா மா॒ பரி॑பாதய ॥ 1.21 (தை. அர. 6.1.5)
காயத்ரீ மந்த்ராஃ (4.2)
புரு॑ஷஸ்ய வித்ம ஸஹஸ்ரா॒க்ஷஸ்ய॑ மஹாதே॒வஸ்ய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ ருத்ரஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
தத்புரு॑ஷாய வி॒த்மஹே॑ மஹாதே॒வாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ ருத்ரஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
தத்புரு॑ஷாய வி॒த்மஹே॑ வக்ரது॒ண்டாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ தந்திஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
தத்புரு॑ஷாய வி॒த்மஹே॑ சக்ரது॒ண்டாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ நந்திஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
தத்புரு॑ஷாய வி॒த்மஹே॑ மஹாஸே॒நாய॑ தீமஹி । தந்நஃ॑ ஷண்முகஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
தத்புரு॑ஷாய வி॒த்மஹே॑ ஸுவர்ணப॒க்ஷாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ கருடஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
வே॒தா॒த்ம॒நாய॑ வி॒த்மஹே॑ ஹிரண்யக॒ர்பாய॑ தீமஹி । தந்நோ᳚ ப்ரஹ்ம ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
நா॒ரா॒ய॒ணாய॑ வி॒த்மஹே॑ வாஸுதே॒வாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ விஷ்ணுஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
வ॒ஜ்ர॒ந॒காய॑ வி॒த்மஹே॑ தீக்ஷ்ண-த॒க்க்॒ஷ்ட்ராய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ நாரஸிக்ம்ஹஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
பா॒ஸ்க॒ராய॑ வி॒த்மஹே॑ மஹத்த்யுதிக॒ராய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ ஆதித்யஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
வை॒ஶ்வா॒ந॒ராய॑ வி॒த்மஹே॑ லாலீ॒லாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ அக்நிஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥
கா॒த்யா॒ய॒நாய॑ வி॒த்மஹே॑ கந்யகு॒மாரி॑ தீமஹி । தந்நோ॑ துர்கிஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥ 1.33 (தை. அர. 6.1.5-7)
தூர்வா ஸூக்தம் (4.3)
ஸ॒ஹ॒ஸ்ர॒பர॑மா தே॒வீ॒ ஶ॒தமூ॑லா ஶ॒தாங்கு॑ரா ।
ஸர்வக்ம்॑ ஹரது॑ மே பா॒ப॒-ந்தூ॒ர்வா துஃ॑ஸ்வப்ந॒ நாஶ॑நீ ।
காண்டா᳚-த்காண்டா-த்ப்ர॒ரோஹ॑ந்தீ॒ பரு॑ஷஃ பருஷஃ॒ பரி॑ ।
ஏ॒வா நோ॑ தூர்வே॒ ப்ரத॑நு ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண ஶ॒தேந॑ ச ।
யா ஶ॒தேந॑ ப்ரத॒நோஷி॑ ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண வி॒ரோஹ॑ஸி ।
தஸ்யா᳚ஸ்தே தேவீஷ்டகே வி॒தேம॑ ஹ॒விஷா॑ வ॒யம் ।
அஶ்வ॑க்ரா॒ந்தே ர॑தக்ரா॒ந்தே॒ வி॒ஷ்ணுக்ரா᳚ந்தே வ॒ஸுந்த॑ரா ।
ஶிரஸா॑ தார॑யிஷ்யா॒மி॒ ர॒க்ஷ॒ஸ்வ மா᳚-ம்பதே॒ பதே ॥ 1.37 (தை. அர. 6.1.8)
ம்ரு'த்திகா ஸூக்தம் (4.4)
பூமி-ர்தேநு-ர்தரணீ லோ॑கதா॒ரிணீ ।
உ॒த்ரு'தா॑-ऽஸி வ॑ராஹே॒ண॒ க்ரு'॒ஷ்ணே॒ந ஶ॑த பா॒ஹுநா ।
ம்ரு'॒த்திகே॑ ஹந॑ மே பா॒பம்॒-யँ॒ந்ம॒யா து॑ஷ்க்ரு'த॒-ங்க்ரு'தம் ।
ம்ரு'॒த்திகே᳚ ப்ரஹ்ம॑தத்தா॒-ऽஸி॒ கா॒ஶ்யபே॑நாபி॒மந்த்ரி॑தா ।
ம்ரு'॒த்திகே॑ தேஹி॑ மே பு॒ஷ்டி॒-ந்த்வ॒யி ஸ॑ர்வ-ம்ப்ர॒திஷ்டி॑தம் ॥ 1.39
ம்ரு'॒த்திகே᳚ ப்ரதிஷ்டி॑தே ஸ॒ர்வ॒-ந்த॒ந்மே நி॑ர்ணுத॒ ம்ரு'த்தி॑கே ।
தயா॑ ஹ॒தேந॑ பாபே॒ந॒ க॒ச்சா॒மி ப॑ரமா॒-ங்கதிம் ॥ 1.40 (தை. அர. 6.1.9)
ஶத்ருஜய மந்த்ராஃ (4.5)
யத॑ இந்த்ர॒ பயா॑மஹே॒ ததோ॑ நோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'தி ।
மக॑வந் ச॒க்தி தவ॒ தந்ந॑ ஊ॒தயே॒ வித்விஷோ॒ விம்ரு'தோ॑ ஜஹி ।
ஸ்வ॒ஸ்தி॒தா வி॒ஶஸ்பதி॑-ர்வ்ரு'த்ர॒ஹா விம்ரு'தோ॑ வ॒ஶீ ।
வ்ரு'ஷேந்த்ரஃ॑ பு॒ர ஏ॑து ந-ஸ்ஸ்வஸ்தி॒தா அ॑பயங்க॒ரஃ ।
ஸ்வ॒ஸ்தி ந॒ இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்தஶ்ர॑வா-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்தி நஃ॑ பூ॒ஷா வி॒ஶ்வவே॑தாஃ ।
ஸ்வ॒ஸ்தி ந॒ஸ்தார்க்ஷ்யோ॒ அரி॑ஷ்டநேமி-ஸ்ஸ்வ॒ஸ்தி நோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-ர்ததாது ।
ஆபா᳚ந்த-மந்யுஸ்த்ரு'॒பல॑ப்ரபர்மா॒ துநி॒-ஶ்ஶிமீ॑வாம்॒-சரு॑மாக்ம் ரு'ஜீ॒ஷீ ।
ஸோமோ॒ விஶ்வா᳚ந்யத॒ஸா வநா॑நி॒ நார்வாகிந்த்ர॑-ம்ப்ரதி॒மாநா॑நி தேபுஃ ॥ 1.44
ப்ரஹ்ம॑ ஜஜ்ஞா॒ந-ம்ப்ர॑த॒ம-ம்பு॒ரஸ்தா॒-த்விஸீ॑ம॒த-ஸ்ஸு॒ருசோ॑ வே॒ந ஆ॑வஃ ।
ஸ பு॒த்நியா॑ உப॒மா அ॑ஸ்ய வி॒ஷ்டா-ஸ்ஸ॒தஶ்ச॒ யோநி॒-மஸ॑தஶ்ச॒ விவஃ॑ ।
ஸ்யோ॒நா ப்ரு'॑திவி॒ பவா॑ ந்ரு'க்ஷ॒ரா நி॒வேஶ॑நீ । யச்சா॑ ந॒-ஶ்ஶர்ம॑ ஸ॒ப்ரதாஃ᳚ ।
க॒ந்த॒த்வா॒ரா-ந்து॑ராத॒ர்ஷா॒-ந்நி॒த்யபு॑ஷ்டா-ங்கரீ॒ஷிணீ᳚ம் ।
ஈ॒ஶ்வரீக்ம்॑ ஸர்வ॑பூதா॒நா॒-ந்தாமி॒ஹோப॑ஹ்வயே॒ ஶ்ரியம் ।
ஶ்ரீ᳚ர்மே ப॒ஜது । அலக்ஷ்மீ᳚ர்மே ந॒ஶ்யது ।
விஷ்ணு॑முகா॒ வை தே॒வா-ஶ்சந்தோ॑-பிரி॒மாம்ல்லோँ॒கா-ந॑நபஜ॒ய்ய-ம॒ப்ய॑ஜயந்ந் ।
ம॒ஹாக்ம் இந்த்ரோ॒ வஜ்ர॑பாஹு-ஷ்ஷோட॒ஶீ ஶர்ம॑ யச்சது ॥ 1.48 (தை. அர. 6.1.10)
ஸ்வ॒ஸ்தி நோ॑ ம॒கவா॑ கரோது॒ ஹந்து॑ பா॒ப்மாநம்॒-யோँ᳚-ऽஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி॑ ।
ஸோ॒மாந॒க்க்॒ ஸ்வர॑ண-ங்க்ரு'ணு॒ஹி ப்ர॑ஹ்மணஸ்பதே ।
க॒க்ஷீவ॑ந்தம்॒-யँ ஔ॑ஶி॒ஜம் ।
ஶரீ॑ரம்-யँஜ்ஞஶம॒ல-ங்குஸீ॑த॒-ந்தஸ்மி᳚-ந்த்ஸீதது॒ யோ᳚-ऽஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி॑ ।
சர॑ண-ம்ப॒வித்ரம்॒-விँத॑த-ம்புரா॒ணம்-யேँந॑ பூ॒த-ஸ்தர॑தி துஷ்க்ரு'॒தாநி॑ ।
தேந॑ ப॒வித்ரே॑ண ஶு॒த்தேந॑ பூ॒தா அதி॑ பா॒ப்மாந॒-மரா॑தி-ந்தரேம ।
ஸ॒ஜோஷா॑ இந்த்ர॒ ஸக॑ணோ ம॒ருத்பி॒-ஸ்ஸோம॑-ம்பிப வ்ரு'த்ரஹஞ்சூர வி॒த்வாந் ।
ஜ॒ஹி ஶத்ரூ॒க்ம்॒ ரப॒ ம்ரு'தோ॑ நுத॒ஸ்வாதாப॑ய-ங்க்ரு'ணுஹி வி॒ஶ்வதோ॑ நஃ ।
ஸு॒மி॒த்ரா ந॒ ஆப॒ ஓஷ॑தய-ஸ்ஸந்து துர்மி॒த்ராஸ்தஸ்மை॑ பூயாஸு॒-ர்யா᳚-ऽஸ்மா-ந்த்வேஷ்டி॒ யஞ்ச॑ வ॒ய-ந்த்வி॒ஷ்மஃ । 1.53 (தை. அர. 6.1.11)
ஆபோ॒ ஹிஷ்டா ம॑யோ॒ புவ॒ஸ்தா ந॑ ஊ॒ர்ஜே த॑தாதந ।
ம॒ஹேரணா॑ய॒ சக்ஷ॑ஸே ।
யோ வஃ॑ ஶி॒வத॑மோ॒ ரஸ॒-ஸ்தஸ்ய॑ பாஜயதே॒ ஹ நஃ॑ ।
உ॒ஶ॒தீ-ரி॑வ மா॒தரஃ॑ ।
தஸ்மா॒ அர॑ங்கமாமவோ॒ யஸ்ய॒ க்ஷயா॑ய॒ ஜிந்வ॑த ।
ஆபோ॑ ஜ॒நய॑தா ச நஃ ॥ 1.54 (தை. அர. 6.1.12)
அகமர்ஷண ஸூக்தம் (4.6)
ஹிர॑ண்யஶ்ரு'ங்கம்॒-வँரு॑ண॒-ம்ப்ரப॑த்யே தீ॒ர்த-ம்மே॑ தேஹி॒ யாசி॑தஃ ।
ய॒ந்மயா॑ பு॒க்த-ம॒ஸாதூ॑நா-ம்பா॒பேப்ய॑ஶ்ச ப்ர॒திக்ர॑ஹஃ ।
யந்மே॒ மந॑ஸா வா॒சா॒ க॒ர்ம॒ணா வா து॑ஷ்க்ரு'த॒-ங்க்ரு'தம் ।
தந்ந॒ இந்த்ரோ॒ வரு॑ணோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॑ ஸவி॒தா ச॑ புநந்து॒ புநஃ॑ புநஃ ।
நமோ॒-ऽக்நயே᳚-ऽப்ஸு॒மதே॒ நம॒ இந்த்ரா॑ய॒ நமோ॒ வரு॑ணாய॒ நமோ வாருண்யை॑ நமோ॒-ऽத்ப்யஃ ॥ 1.57
யத॒பா-ங்க்ரூ॒ரம்-யँத॑மே॒த்த்யம்-யँத॑ஶா॒ந்த-ந்ததப॑கச்சதாத் ।
அ॒த்யா॒ஶ॒நா-த॑தீபா॒நா॒-த்ய॒ச்ச உ॒க்ரா-த்ப்ர॑தி॒க்ரஹா᳚த் ।
தந்நோ॒ வரு॑ணோ ரா॒ஜா॒ பா॒ணிநா᳚ ஹ்யவ॒மர்ஶ॑து ।
ஸோ॑-ऽஹம॑பா॒போ வி॒ரஜோ॒ நிர்மு॒க்தோ மு॑க்தகி॒ல்பிஷஃ ।
நாக॑ஸ்ய ப்ரு'॒ஷ்டமாரு॑ஹ்ய॒ கச்சே॒-த்ப்ரஹ்ம॑ஸலோ॒கதாம் ।
யஶ்சா॒॑ப்ஸு வரு॑ண॒-ஸ்ஸ பு॒நாத்வ॑கமர்ஷ॒ணஃ ।
இ॒ம-ம்மே॑ கங்கே யமுநே ஸரஸ்வதி॒ ஶுது॑த்ரி॒ ஸ்தோமக்ம்॑ ஸசதா॒ பரு॒ஷ்ணியா ।
அ॒ஸி॒க்நி॒யா ம॑ருத்வ்ரு'தே வி॒தஸ்த॒யா-ऽऽர்ஜீ॑கீயே ஶ்ரு'ணு॒ஹ்யா ஸு॒ஷோம॑யா ।
ரு'॒தஞ்ச॑ ஸ॒த்யஞ்சா॒-பீ᳚த்தா॒ த்தப॒ஸோ-ऽத்த்ய॑ஜாயத ।
ததோ॒ ராத்ரி॑-ரஜாயத॒ ததஃ॑ ஸமு॒த்ரோ அ॑ர்ண॒வஃ ॥ 1.63 (தை. அர. 6.1.13)
ஸ॒மு॒த்ரா-த॑ர்ண॒வா-ததி॑ ஸம்வँத்ஸ॒ரோ அ॑ஜாயத ।
அ॒ஹோ॒ரா॒த்ராணி॑ வி॒தத॒-த்(மி॒தத॒த்) விஶ்வ॑ஸ்ய மிஷ॒தோ வ॒ஶீ ।
ஊ॒ர்யா॒ச॒ந்த்ர॒மஸௌ॑ தா॒தா ய॑தா பூ॒ர்வ ம॑கல்பயத் ।
திவ॑ஞ்ச ப்ரு'தி॒வீ-ஞ்சா॒ந்தரி॑க்ஷ॒ மதோ॒ ஸுவஃ॑ ।
ய-த்ப்ரு'॑தி॒வ்யாக்ம் ரஜ॑ஸ்ஸ்வ॒ மாந்தரி॑க்ஷே வி॒ரோத॑ஸீ ।
இ॒மாக் ஸ்ததா॒போ வ॑ருணஃ பு॒நாத்வ॑கமர்ஷ॒ணஃ ।
பு॒நந்து॒ வஸ॑வஃ பு॒நாது॒ வரு॑ணஃ பு॒நாத்வ॑கமர்ஷ॒ணஃ ।
ஏ॒ஷ பூ॒தஸ்ய॑ ம॒த்த்யே புவ॑நஸ்ய கோ॒ப்தா ।
ஏ॒ஷ பு॒ண்யக்ரு'॑தாம்-லோँ॒கா॒நே॒ஷ ம்ரு'॒த்யோர்-ஹி॑ர॒ண்மய᳚ம் ।
த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வ்யோர்-ஹி॑ர॒ண்மய॒க்ம்॒ ஸக்க்ஶ்ரி॑த॒க்ம்॒ ஸுவஃ॑ । 1.66 (தை. அர. 6.1.14)
ஸ ந॒-ஸ்ஸுவ॒-ஸ்ஸக்ம் ஶி॑ஶாதி ।
ஆர்த்ர॒-ஞ்ஜ்வல॑தி॒ ஜ்யோதி॑-ர॒ஹம॑ஸ்மி ।
ஜ்யோதி॒-ர்ஜ்வல॑தி॒ ப்ரஹ்மா॒ஹம॑ஸ்மி ।
யோ॑-ऽஹம॑ஸ்மி॒ ப்ரஹ்மா॒ஹம॑ஸ்மி ।
அ॒ஹம॑ஸ்மி॒ ப்ரஹ்மா॒ஹம॑ஸ்மி ।
அ॒ஹமே॒வாஹ-ம்மா-ஞ்ஜு॑ஹோமி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அ॒கா॒ர்ய॒-கா॒ர்ய॑வ கீ॒ர்ணீ ஸ்தே॒நோ ப்ரூ॑ண॒ஹா கு॑ருத॒ல்பகஃ ।
வரு॑ணோ॒-ऽபாம॑கமர்ஷ॒ண-ஸ்தஸ்மா᳚-த்பா॒பா-த்ப்ரமு॑ச்யதே ।
ர॒ஜோபூமி॑ஸ்த்வ॒மாக்ம் ரோத॑யஸ்வ॒ ப்ரவ॑தந்தி॒ தீராஃ᳚ ।
ஆக்ரா᳚ந்-த்ஸமு॒த்ரஃ ப்ர॑த॒மே வித॑ர்ம-ஞ்ஜ॒நய॑-ந்ப்ர॒ஜா புவ॑நஸ்ய॒ ராஜா᳚ ।
வ்ரு'ஷா॑ ப॒வித்ரே॒ அதி॒ஸாநோ॒ அவ்யே॑ ப்ரு'॒ஹ-த்ஸோமோ॑ வாவ்ரு'தே ஸுவா॒ந இந்துஃ॑ ॥ 1.70
(புர॑ஸ்தா॒--த்யஶோ॒ - குஹா॑ஸு॒ - மம॑ - சக்ரது॒ண்டாய॑ தீமஹி - தீக்ஷத॒க்க்॒ஷ்ட்ராய॑ தீமஹி॒ - பரி॑ - ப்ர॒திஷ்டி॑தம் - தேபு--ர் யச்சது - ததாதநா॒- த்ப்யோ᳚ - ऽர்ண॒வஃ - ஸுவோ॒ - ராஜைக॑-ஞ்ச) (ஆ1)
துர்கா ஸூக்தம் (4.7)
ஜா॒தவே॑தஸே ஸுநவாம॒ ஸோம॑-மராதீய॒தோ நித॑ஹாதி॒ வேதஃ॑ ।
ஸ நஃ॑ பர்ஷ॒ததி॑ து॒ர்காணி॒ விஶ்வா॑ நா॒வேவ॒ ஸிந்து॑-ந்துரி॒தா-ऽத்ய॒க்நிஃ ।
தாம॒க்நிவ॑ர்ணா॒-ந்தப॑ஸா ஜ்வல॒ந்தீம்-வைँ॑ரோச॒நீ-ங்க॑ர்மப॒லேஷு॒ ஜுஷ்டா᳚ம் ।
து॒ர்கா-ந்தே॒வீக்ம் ஶர॑ணம॒ஹ-ம்ப்ரப॑த்யே ஸு॒தர॑ஸி தரஸே॒ நமஃ॑ ।
அக்நே॒ த்வ-ம்பா॑ரயா॒ நவ்யோ॑ அ॒ஸ்மாந்-த்ஸ்வ॒ஸ்தி-பி॒ரதி॑ து॒ர்காணி॒ விஶ்வா᳚ ।
பூஶ்ச॑ ப்ரு'॒த்வீ ப॑ஹு॒லா ந॑ உ॒ர்வீ பவா॑ தோ॒காய॒ தந॑யாய॒ ஶம்யோँஃ ।
விஶ்வா॑நி நோ து॒ர்கஹா॑ ஜாதவேத॒-ஸ்ஸிந்து॒-ந்ந நா॒வா து॑ரி॒தா-ऽதி॑பர்ஷி ।
அக்நே॑ அத்ரி॒வ-ந்மந॑ஸா க்ரு'ணா॒நோ᳚-ऽஸ்மாக॑-ம்போத்த்யவி॒தா த॒நூநா᳚ம் ।
ப்ரு'॒த॒நா॒ஜித॒க்ம்॒ ஸஹ॑மாந-மு॒க்ரம॒க்நிக்ம் ஹு॑வேம பர॒மா-த்ஸ॒தஸ்தா᳚த் ।
ஸ நஃ॑ பர்ஷ॒ததி॑ து॒ர்காணி॒ விஶ்வா॒ க்ஷாம॑த்தே॒வோ அதி॑ துரி॒தா-ऽத்ய॒க்நிஃ ।
ப்ர॒த்நோஷி॑-க॒மீட்யோ॑ அத்த்வ॒ரேஷு॑ ஸ॒நாச்ச॒ ஹோதா॒ நவ்ய॑ஶ்ச॒ ஸத்ஸி॑ ।
ஸ்வாஞ்சா᳚க்நே த॒நுவ॑-ம்பி॒ப்ரய॑ஸ்வா॒ஸ்மப்ய॑ஞ்ச॒ ஸௌப॑க॒மாய॑ஜஸ்வ ।
கோபி॒-ர்ஜுஷ்ட॑ம॒யுஜோ॒ நிஷி॑க்த॒-ந்தவே᳚ந்த்ர விஷ்ணோ॒-ரநு॒ஸஞ்ச॑ரேம ।
நாக॑ஸ்ய ப்ரு'॒ஷ்டம॒பி ஸம்॒வँஸா॑நோ॒ வைஷ்ண॑வீம்-லோँ॒க இ॒ஹ மா॑தயந்தாம் ॥ 2.7 (து॒ரி॒தா-ऽத்ய॒க்நிஶ்ச॒த்வாரி॑ ச) (தை. அர. 6.2.1)
[ ஓ-ங்கா॒த்யா॒ய॒நாய॑ வி॒த்மஹே॑ கந்யகு॒மாரி॑ தீமஹி । தந்நோ॑ துர்கிஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥ ]
வ்யாஹ்ரு'தி ஹோம மந்த்ராஃ (4.8)
பூ-ரந்ந॑-ம॒க்நயே॑ ப்ரு'தி॒வ்யை ஸ்வாஹா॒, புவோ-ऽந்நம்॑-வாँ॒யவே॒-ऽந்தரி॑க்ஷாய॒ ஸ்வாஹா॒, ஸுவ॒ரந்ந॑-மாதி॒த்யாய॑ தி॒வே ஸ்வாஹா॒, பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒-ரந்ந॑-ஞ்ச॒ந்த்ரம॑ஸே தி॒க்ப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா॒, நமோ॑ தே॒வேப்யஃ॑ ஸ்வ॒தா பி॒த்ரு'ப்யோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒-ரந்ந॒மோம் ॥ 3.1 (தை. அர. 6.3.1)
பூ-ர॒க்நயே॑ ப்ரு'தி॒வ்யை ஸ்வாஹா॒, புவோ॑ வா॒யவே॒-ऽந்தரி॑க்ஷாய॒ ஸ்வாஹா॒ ,
ஸுவ॑ராதி॒த்யாய॑ தி॒வே ஸ்வாஹா॒, பூ-ர்புவ॒ஸ்ஸுவ॑-ஶ்ச॒ந்த்ரம॑ஸே தி॒க்ப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா॒,
நமோ॑ தே॒வேப்யஃ॑ ஸ்வ॒தா பி॒த்ரு'ப்யோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒-ரக்ந॒ ஓம் ॥ 4.1
பூ-ர॒க்நயே॑ ச ப்ரு'தி॒வ்யை ச॑ மஹ॒தே ச॒ ஸ்வாஹா॒,
புவோ॑ வா॒யவே॑ சா॒ந்தரி॑க்ஷாய ச மஹ॒தே ச॒ ஸ்வாஹா॒,
ஸுவ॑ராதி॒த்யாய॑ ச தி॒வே ச॑ மஹ॒தே ச॒ ஸ்வாஹா॒,
பூ-ர்புவ॒ஸ்ஸுவ॑-ஶ்ச॒ந்த்ரம॑ஸே ச॒ நக்ஷ॑த்ரேப்யஶ்ச தி॒க்ப்யஶ்ச॑ மஹ॒தே ச॒ ஸ்வாஹா॒,
நமோ॑ தே॒வேப்யஃ॑ ஸ்வ॒தா பி॒த்ரு'ப்யோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒-ர்மஹ॒ரோம் ॥ 5.1 (தை. அர. 6.4.1)
ஜ்ஞாநப்ராப்த்யர்தா ஹோமமந்த்ராஃ (4.9)
பாஹி நோ அக்ந ஏந॑ஸே ஸ்வா॒ஹா ।
பாஹி நோ விஶ்வவேத॑ஸே ஸ்வா॒ஹா ।
யஜ்ஞ-ம்பாஹி விபாவ॑ஸோ ஸ்வா॒ஹா ।
ஸர்வ-ம்பாஹி ஶதக்ர॑தோ ஸ்வா॒ஹா ॥ 6.1 (தை. அர. 6.7.1)
பா॒ஹி நோ॑ அக்ந॒ ஏக॑யா ।
பா॒ஹ்யு॑த த்வி॒தீய॑யா ।
பா॒ஹ்யூர்ஜ॑-ந்த்ரு'॒தீய॑யா ।
பா॒ஹி கீ॒ர்பி-ஶ்ச॑த॒ஸ்ரு'பி॑-ர்வஸோ॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 7.1 (தை. அர. 6.6.1)
வேதாவிஸ்மரணாய ஜபமந்த்ராஃ (4.10)
ய-ஶ்சந்த॑ஸா-ம்ரு'ஷ॒போ வி॒ஶ்வரூ॑ப॒-ஶ்சந்தோ᳚ப்ய॒-ஶ்சந்தாக்॑ஸ்யா வி॒வேஶ॑ ।
ஸசாக்ம் ஶிக்யஃ புரோ வாசோ॑பநி॒ஷ-திந்த்ரோ᳚ ஜ்யே॒ஷ்ட இ॑ந்த்ரி॒யாய॒ ரு'ஷி॑ப்யோ॒ நமோ॑ தே॒வேப்யஃ॑ ஸ்வ॒தா பி॒த்ரு'ப்யோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒-ஶ்சந்த॒ ஓம் ॥ 8.1 (தை. அர. 6.8.1)
நமோ॒ ப்ரஹ்ம॑ணே தா॒ரண॑-ம்மே அ॒ஸ்த்வ-நி॑ராகரணம்-தா॒ரயி॑தா பூயாஸ॒-ங்கர்ண॑யோ-ஶ்ஶ்ரு॒த-ம்மாச்யோ᳚ட்வ॒-ம்மமா॒முஷ்ய॒ ஓம் ॥ 9.1 (தை. அர. 6.9.1)
தபஃ ப்ரஶம்ஸா (4.11)
ரு'॒த-ந்தபஃ॑ ஸ॒த்ய-ந்தபஃ॑ ஶ்ரு॒த-ந்தபஃ॑ ஶா॒ந்த-ந்தபோ॒ தம॒ ஸ்தப॒-ஶ்ஶம॒ஸ்தபோ॒ தாந॒-ந்தபோ॒ யஜ்ஞ॒-ந்தபோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒-ர்ப்ரஹ்மை॒-ததுபா᳚ஸ்யை॒-தத்தபஃ॑ ॥ 10.1 (தை. அர. 6.10.1)
விஹிதாசரண ப்ரஶம்ஸா நிஷித்தாசரண நிந்தா ச (4.12)
யதா॑ வ்ரு'॒க்ஷஸ்ய॑ ஸ॒பும்ஷ்பி॑தஸ்ய தூ॒ரா-த்க॒ந்தோ வா᳚த்யே॒வ-ம்புண்ய॑ஸ்ய க॒ர்மணோ॑ தூ॒ரா-த்க॒ந்தோ வா॑தி॒ யதா॑-ऽஸிதா॒ரா-ங்க॒ர்தே-ऽவ॑ஹிதா-மவ॒க்ராமே॒ யத்யுவே॒ யுவே॒ ஹவா॑ வி॒ஹ்வயி॑ஷ்யாமி க॒ர்த-ம்ப॑திஷ்யா॒மீத்யே॒வ-ம॒ம்ரு'தா॑-தா॒த்மாந॑-ஞ்ஜு॒குப்ஸே᳚த் ॥ 11.1 (தை. அர. 6.11.1)
தஹர வித்யா (4.13)
அ॒ணோ-ரணீ॑யா-ந்மஹ॒தோ மஹீ॑யா-நா॒த்மா குஹா॑யா॒-ந்நிஹி॑தோ-ऽஸ்ய ஜ॒ந்தோஃ ।
தம॑க்ரது-ம்பஶ்யதி வீதஶோ॒கோ தா॒துஃ ப்ர॒ஸாதா᳚-ந்மஹி॒மாந॑மீஶம் ।
ஸ॒ப்த ப்ரா॒ணாஃ ப்ர॒பவ॑ந்தி॒ தஸ்மா᳚-த்ஸ॒ப்தார்சிஷஃ॑ ஸ॒மிதஃ॑ ஸ॒ப்த ஜி॒ஹ்வாஃ ।
ஸ॒ப்த இ॒மே லோ॒கா யேஷு॒ சர॑ந்தி ப்ரா॒ணா கு॒ஹாஶ॑யா॒-ந்நிஹி॑தா-ஸ்ஸ॒ப்த ஸ॑ப்த ।
அதஃ॑ ஸமு॒த்ரா கி॒ரய॑ஶ்ச॒ ஸர்வே॒-ऽஸ்மா-த்ஸ்யந்த॑ந்தே॒ ஸிந்த॑வ॒-ஸ்ஸர்வ॑ரூபாஃ ।
அத॑ஶ்ச॒ விஶ்வா॒ ஓஷ॑தயோ॒ ரஸா᳚ச்ச॒ யேநை॑ஷ பூ॒த-ஸ்தி॑ஷ்டத்யந்தரா॒த்மா ।
ப்ர॒ஹ்மா தே॒வாநா᳚-ம்பத॒வீஃ க॑வீ॒நா-ம்ரு'ஷி॒-ர்விப்ரா॑ணா-ம்மஹி॒ஷோ ம்ரு'॒காணா᳚ம் ।
ஶ்யே॒நோ க்ரு'த்ரா॑ணா॒க்॒ ஸ்வதி॑தி॒-ர்வநா॑நா॒க்ம்॒ ஸோமஃ॑ ப॒வித்ர॒ மத்யே॑தி॒ ரேபந்ந்॑ ।
அ॒ஜா மேகாம்॒-லோँஹி॑த-ஶுக்ல-க்ரு'॒ஷ்ணா-ம்ப॒ஹ்வீ-ம்ப்ர॒ஜா-ஞ்ஜ॒நய॑ந்தீ॒க்ம்॒ ஸரூ॑பாம் ।
அ॒ஜோ ஹ்யேகோ॑ ஜு॒ஷமா॑ணோ-ऽநு॒ஶேதே॒ ஜஹா᳚த்யேநா-ம்பு॒க்த-போ॑கா॒மஜோ᳚-ऽந்யஃ ॥ 12.5 (தை. அர. 6.12.1)
ஹ॒க்ம்॒ஸ-ஶ்ஶு॑சி॒ஷ-த்வஸு॑-ரந்தரிக்ஷ॒-ஸத்தோதா॑ வேதி॒ஷ-ததி॑தி-ர்துரோண॒ஸத் ।
ந்ரு'॒ஷ-த்வ॑ர॒ஸ-த்ரு'॑த॒ஸ-த்வ்யோ॑ம॒ஸ-த॒ப்ஜா கோ॒ஜா ரு'॑த॒ஜா அ॑த்ரி॒ஜா ரு'॒த-ம்ப்ரு'॒ஹத் ।
க்ரு'॒த-ம்மி॑மிக்ஷிரே க்ரு'॒தம॑ஸ்ய॒ யோநி॑-ர்க்ரு'॒தே ஶ்ரி॒தோ க்ரு'॒தமு॑வஸ்ய॒ தாம॑ ।
அ॒நு॒ஷ்வ॒தமாவ॑ஹ மா॒தய॑ஸ்வ॒ ஸ்வாஹா॑ க்ரு'தம்-வ்ரு'ँஷப வக்ஷி ஹ॒வ்யம் ।
ஸ॒மு॒த்ரா தூ॒ர்மி-ர்மது॑மா॒க்ம்॒ உதா॑ர-துபா॒க்ம்॒ஶுநா॒ ஸம॑ம்ரு'த॒த்வ மா॑நட் ।
க்ரு'॒தஸ்ய॒ நாம॒ குஹ்யம்॒-யँதஸ்தி॑ ஜி॒ஹ்வா தே॒வாநா॑-ம॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ நாபிஃ॑ ।
வ॒ய-ந்நாம॒ ப்ரப்ர॑வாமா க்ரு'॒தேநா॒ஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே தா॑ரயாமா॒ நமோ॑பிஃ ।
உப॑ ப்ர॒ஹ்மா ஶ்ரு'॑ணவச்ச॒ஸ்யமா॑ந॒-ஞ்சதுஃ॑ ஶ்ரு'ங்கோ ऽவமீ-த்கௌ॒ர ஏ॒தத் ।
ச॒த்வாரி॒ ஶ்ரு'ங்கா॒ த்ரயோ॑ அஸ்ய॒ பாதா॒ த்வே ஶீ॒ர॒.ஷே ஸ॒ப்த ஹஸ்தா॑ஸோ அ॒ஸ்ய ।
த்ரிதா॑ ப॒த்தோ வ்ரு'॑ஷ॒போ ரோ॑ரவீதி ம॒ஹோ தே॒வோ மர்த்யா॒க்ம்॒ ஆவி॑வேஶ ॥ 12.10 (தை. அர. 6.12.2)
த்ரிதா॑ ஹி॒த-ம்ப॒ணிபி॑-ர்கு॒ஹ்யமா॑ந॒-ங்கவி॑-தே॒வாஸோ॑ க்ரு'॒தமந்வ॑விந்தந்ந் ।
இந்த்ர॒ ஏக॒க்ம்॒ ஸூர்ய॒ ஏக॑-ஞ்ஜஜாந வே॒நா தேகக்க்॑ ஸ்வ॒தயா॒ நிஷ்ட॑தக்ஷுஃ ।
யோ தே॒வாநா᳚-ம்ப்ரத॒ம-ம்பு॒ரஸ்தா॒-த்விஶ்வா॒தியோ॑ ரு॒த்ரோ ம॒ஹர்ஷிஃ॑ ।
ஹி॒ர॒ண்ய॒க॒ர்ப-ம்ப॑ஶ்யத॒ ஜாய॑மாந॒க்ம்॒ ஸநோ॑ தே॒வ-ஶ்ஶு॒பயா॒ ஸ்ம்ரு'த்யா॒ ஸம்யுँ॑நக்து ।
யஸ்மா॒த்பர॒-ந்நாப॑ர॒ மஸ்தி॒ கிஞ்சி॒த்யஸ்மா॒-ந்நாணீ॑யோ॒ ந ஜ்யாயோ᳚-ऽஸ்தி॒ கஶ்சி॑த் ।
வ்ரு'॒க்ஷ இ॑வ ஸ்தப்தோ தி॒வி தி॑ஷ்ட॒-த்யேக॒ஸ்தேநே॒த-ம்பூ॒ர்ண-ம்புரு॑ஷேண॒ ஸர்வ᳚ம் ॥ 12.13
(ஸந்யாஸ ஸூக்தம்)
ந கர்ம॑ணா ந ப்ர॒ஜயா॒ தநே॑ந॒ த்யாகே॑நைகே அம்ரு'த॒த்வ-மா॑ந॒ஶுஃ ।
பரே॑ண॒ நாக॒-ந்நிஹி॑த॒-ங்குஹா॑யாம்-விँ॒ப்ராஜ॑தே॒த-த்யத॑யோ வி॒ஶந்தி॑ ॥
வே॒தா॒ந்த॒ வி॒ஜ்ஞாந॒-ஸுநி॑ஶ்சிதா॒ர்தா-ஸ்ஸந்யா॑ஸ யோ॒காத்யத॑ய-ஶ்ஶுத்த॒ ஸத்த்வாஃ᳚ ।
தே ப்ர॑ஹ்மலோ॒கே து॒ பரா᳚ந்தகாலே॒ பரா॑ம்ரு'தா॒-த்பரி॑முச்யந்தி॒ ஸர்வே᳚ ।
த॒ஹ்ரம்॒-விँ॒பா॒ப-ம்ப॒ரமே᳚ஶ்ம பூதம்॒-யँ-த்பு॑ண்டரீ॒க-ம்பு॒ரம॑த்த்ய ஸ॒க்க்॒ஸ்தம் ।
த॒த்ரா॒பி॒ த॒ஹ்ர-ங்க॒கநம்॑-விँஶோக॒-ஸ்தஸ்மி॑ந். யத॒ந்தஸ்த-துபா॑ஸித॒வ்யம் ॥
யோ வேதாதௌ ஸ்வ॑ரஃ ப்ரோ॒க்தோ॒ வே॒தாந்தே॑ ச ப்ர॒திஷ்டி॑தஃ ।
தஸ்ய॑ ப்ர॒க்ரு'தி॑-லீந॒ஸ்ய॒ யஃ॒ பரஃ॑ ஸ॒ ம॒ஹேஶ்வ॑ரஃ ॥ 12.17 (தை. அர. 6.12.3)
(அஜோ᳚-ऽந்ய॒ - ஆவி॑வேஶ॒ - ஸர்வே॑ ச॒த்வாரி॑ ச)
நாராயண ஸூக்தம் (4.14)
ஸ॒ஹ॒ஸ்ர॒ஶீர்ஷ॑-ந்தே॒வம்॒-விँ॒ஶ்வாக்ஷம்॑-விँ॒ஶ்வ ஶ॑-ம்புவம் ।
விஶ்வ॑-ந்நா॒ராய॑ண-ந்தே॒வ॒ம॒க்ஷர॑-ம்பர॒ம-ம்ப॒தம் ।
வி॒ஶ்வதஃ॒ பர॑மாந்நி॒த்யம்॒-விँ॒ஶ்வ-ந்நா॑ராய॒ணக்ம் ஹ॑ரிம் ।
விஶ்வ॑மே॒வேத-ம்புரு॑ஷ॒-ஸ்த-த்விஶ்வ॒முப॑ஜீவதி ।
பதிம்॒-விँஶ்வ॑ஸ்யா॒த்மேஶ்வ॑ர॒க்ம்॒ ஶாஶ்வ॑தக்ம் ஶி॒வம॑ச்யுதம் ।
நா॒ராய॒ண-ம்ம॑ஹாஜ்ஞே॒யம்॒-விँ॒ஶ்வாத்மா॑ந-ம்ப॒ராய॑ணம் ।
நா॒ராய॒ண ப॑ரோ ஜ்யோ॒தி॒ரா॒த்மா நா॑ரய॒ணஃ ப॑ரஃ ।
நா॒ராய॒ண ப॑ர-ம்ப்ர॒ஹ்ம॒ த॒த்த்வ-ந்நா॑ராய॒ணஃ ப॑ரஃ ।
நா॒ராய॒ண ப॑ரோ த்யா॒தா॒ த்யா॒ந-ந்நா॑ராய॒ணஃ ப॑ரஃ ।
யச்ச॑ கி॒ஞ்சிஜ்-ஜ॑க-த்ஸ॒ர்வ॒-ந்த்ரு'॒ஶ்யதே᳚ ஶ்ரூய॒தே-ऽபி॑ வா । 13.4 (தை. அர. 6.13.1)
அந்த॑-ர்ப॒ஹிஶ்ச॑ த-த்ஸ॒ர்வம்॒-வ்யாँ॒ப்ய நா॑ராய॒ண-ஸ்ஸ்தி॑தஃ ।
அந॑ந்த॒ மவ்ய॑ய-ங்க॒விக்ம் ஸ॑மு॒த்ரே-ऽந்தம்॑-விँ॒ஶ்வ ஶ॑பும்வँம் ।
ப॒த்ம॒கோ॒ஶ-ப்ர॑தீகா॒ஶ॒க்ம்॒ ஹ்ரு'॒தய॑-ஞ்சாப்ய॒தோமு॑கம் ।
அதோ॑ நி॒ஷ்ட்யா வி॑தஸ்த்யா॒ந்தே॒ நா॒ப்யாமு॑பரி॒ திஷ்ட॑தி ।
ஜ்வா॒ல॒மா॒லா கு॑ல-ம்பா॒தீ॒ வி॒ஶ்வஸ்யா॑யத॒ந-ம்ம॑ஹத் ।
ஸந்த॑தக்ம் ஶி॒லாபி॑ஸ்து॒ லம்ப॑த்யா கோஶ॒ஸந்நி॑பம் ।
தஸ்யாந்தே॑ ஸுஷி॒ரக்ம் ஸூ॒க்ஷ்ம-ந்தஸ்மி᳚ந்-த்ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டிதம் ।
தஸ்ய॒ மத்த்யே॑ ம॒ஹாந॑க்நி-ர்வி॒ஶ்வார்சி॑-ர்வி॒ஶ்வதோ॑ முகஃ ।
ஸோ-ऽக்ர॑பு॒க் விப॑ஜ-ந்தி॒ஷ்ட॒-ந்நாஹா॑ர-மஜ॒ரஃ க॒விஃ ।
தி॒ர்ய॒கூ॒ர்த்வ ம॑த-ஶ்ஶா॒யீ॒ ர॒ஶ்மய॑ஸ்தஸ்ய॒ ஸந்த॑தா ।
ஸ॒ந்தா॒பய॑தி ஸ்வ-ந்தே॒ஹமாபா॑ததல॒ மஸ்த॑கஃ ।
தஸ்ய॒ மத்த்யே॒ வஹ்நி॑ஶிகா அ॒ணீயோ᳚ர்த்வா வ்ய॒வஸ்தி॑தஃ ।
நீ॒லதோ॑ யத॑ மத்த்ய॒ஸ்தா॒-த்வி॒த்யுல்லே॑கேவ॒ பாஸ்வ॑ரா ।
நீ॒வார॒ ஶூக॑வத்த॒ந்வீ॒ பீ॒தா பா᳚ஸ்வத்ய॒ணூப॑மா ।
தஸ்யா᳚-ஶ்ஶிகா॒யா ம॑த்த்யே ப॒ரமா᳚த்மா வ்ய॒வஸ்தி॑தஃ ।
ஸ ப்ரஹ்ம॒ ஸ ஶிவ॒-ஸ்ஸ ஹரி॒-ஸ்ஸேந்த்ர॒-ஸ்ஸோ-ऽக்ஷ॑ரஃ பர॒ம-ஸ்ஸ்வ॒ராட் ॥ 13.12 (தை. அர. 6.13.2)
(அபி॑ வா॒ - ஸந்த॑தா॒ ஷட் ச॑)
ஆதித்ய மண்டலே பரப்ரஹ்மோபாஸநம் (4.15)
ஆ॒தி॒த்யோ வா ஏ॒ஷ ஏ॒த-ந்ம॒ண்டல॒-ந்தப॑தி॒ தத்ர॒ தா ரு'ச॒ஸ்தத்ரு'॒சா ம॑ண்டல॒க்ம்॒ ஸ ரு'॒சாம்-லோँ॒கோ-ऽத॒ய ஏ॒ஷ ஏ॒தஸ்மி॑-ந்ம॒ண்டலே॒-ऽர்சி-ர்தீ॒ப்யதே॒ தாநி॒ ஸாமா॑நி॒ ஸ ஸா॒ம்நாம்-லோँ॒கோ-ऽத॒ ய ஏ॒ஷ ஏ॒தஸ்மி॑-ந்ம॒ண்டலே॒-ऽர்சிஷி॒ புரு॑ஷ॒ஸ்தாநி॒ யஜூக்ம்॑ஷி॒ ஸ யஜு॑ஷா மண்டல॒க்ம்॒ ஸ யஜு॑ஷாம்-லோँ॒க-ஸ்ஸைஷா த்ர॒ய்யேவ॑ வி॒த்யா த॑பதி॒ ய ஏ॒ஷோ᳚-ऽந்த-ரா॑தி॒த்யே ஹி॑ர॒ண்மயஃ॒ புரு॑ஷஃ ॥ 14.1 (தை. அர. 6.14.1)
ஆதித்யபுருஷஸ்ய ஸர்வாத்மகத்வ ப்ரதர்ஶநம் (4.16)
ஆ॒தி॒த்யோ வை தேஜ॒ ஓஜோ॒ பலம்॒-யँஶ॒-ஶ்சக்ஷு॒-ஶ்ஶ்ரோத்ர॑மா॒த்மா மநோ॑ ம॒ந்யு-ர்மநு॑-ர்ம்ரு'॒த்யு-ஸ்ஸ॒த்யோ மி॒த்ரோ வா॒யுரா॑கா॒ஶஃ ப்ரா॒ணோ லோ॑கபா॒லஃ கஃ கி-ங்க-ந்த-த்ஸ॒த்யமந்ந॑-ம॒ம்ரு'தா॑ ஜீ॒வோ விஶ்வஃ॑ கத॒ம-ஸ்ஸ்வ॑ய॒பு-ம்ப்ரஹ்மை॒ ததம்ரு'॑த ஏ॒ஷ புரு॑ஷ ஏ॒ஷ பூ॒தாநா॒-மதி॑பதி॒-ர்ப்ரஹ்ம॑ண॒-ஸ்ஸாயு॑ஜ்யக்ம் ஸலோ॒கதா॑-மாப்நோ-த்யே॒தாஸா॑மே॒வ தே॒வதா॑நா॒க்ம்॒ ஸாயு॑ஜ்யக்ம் ஸா॒ர்ஷ்டிதாக்ம்॑ ஸமாந லோ॒கதா॑-மாப்நோதி॒ ய ஏ॒வம்-வேँதே᳚த்யுப॒நிஷத் ॥ 15.1 (தை. அர. 6.15.1)
ஶிவோபாஸந மந்த்ராஃ (4.17)
நித॑நபதயே॒ நமஃ । நித॑நபதாந்திகாய॒ நமஃ ।
ஊர்த்வாய॒ நமஃ । ஊர்த்வலிங்காய॒ நமஃ ।
ஹிரண்யாய॒ நமஃ । ஹிரண்யலிங்காய॒ நமஃ ।
ஸுவர்ணாய॒ நமஃ । ஸுவர்ணலிங்காய॒ நமஃ ।
திவ்யாய॒ நமஃ । திவ்யலிங்காய॒ நமஃ । 16.1 (தை. அர. 6.16.1)
பவாய॒ நமஃ । பவலிங்காய॒ நமஃ ।
ஶர்வாய॒ நமஃ । ஶர்வலிங்காய॒ நமஃ ।
ஶிவாய॒ நமஃ । ஶிவலிங்காய॒ நமஃ ।
ஜ்வலாய॒ நமஃ । ஜ்வலலிங்காய॒ நமஃ ।
ஆத்மாய॒ நமஃ । ஆத்மலிங்காய॒ நமஃ ।
பரமாய॒ நமஃ । பரமலிங்காய॒ நமஃ ।
ஏதத்ஸோமஸ்ய॑ ஸூர்ய॒ஸ்ய॒ ஸர்வலிங்கக்க்॑ ஸ்தாப॒ய॒தி॒ பாணிமந்த்ர॑-ம்பவி॒த்ரம் ॥ 16.1 (தை. அர. 6.16.2)
பஶ்சிமவக்த்ர ப்ரதிபாதக மந்த்ரஃ (4.18)
தை. அர. 6.17.1
ஸ॒த்யோஜா॒த-ம்ப்ர॑பத்யா॒மி॒ ஸ॒த்யோஜா॒தாய॒ வை நமோ॒ நமஃ॑ ।
ப॒வே ப॑வே॒ நாதி॑பவே பவஸ்வ॒ மாம் । ப॒வோத்ப॑வாய॒ நமஃ॑ ॥ 17.1
உத்தர வக்த்ர ப்ரதிபாதக மந்த்ரஃ (4.19)
வா॒ம॒தே॒வாய॒ நமோ᳚ ஜ்யே॒ஷ்டாய॒ நமஃ॑ ஶ்ரே॒ஷ்டாய॒ நமோ॑ ரு॒த்ராய॒ நமஃ॒ காலா॑ய॒ நமஃ॒ கல॑விகரணாய॒ நமோ॒ பல॑விகரணாய॒ நமோ॒ பலா॑ய॒ நமோ॒ பல॑ப்ரமதநாய॒ நம॒-ஸ்ஸர்வ॑பூததமநாய॒ நமோ॑ ம॒நோந்ம॑நாய॒ நமஃ॑ ॥ 18.1 (தை. அர. 6.18.1)
தக்ஷிண வக்த்ர ப்ரதிபாதக மந்த்ரஃ (4.20)
அ॒கோரே᳚ப்யோ-ऽத॒ கோரே᳚ப்யோ॒ கோர॒கோர॑தரேப்யஃ ।
ஸர்வே᳚ப்ய-ஸ்ஸர்வ॒ ஶர்வே᳚ப்யோ॒ நம॑ஸ்தே அஸ்து ரு॒த்ரரூ॑பேப்யஃ ॥ 19.1 (தை. அர. 6.19.1)
ப்ராக்வக்த்ர ப்ரதிபாதக மந்த்ரஃ (4.21)
தத்புரு॑ஷாய வி॒த்மஹே॑ மஹாதே॒வாய॑ தீமஹி । தந்நோ॑ ருத்ரஃ ப்ரசோ॒தயா᳚த் ॥ 20.1 (தை. அர. 6.20.1)
ஊர்த்வ வக்த்ர ப்ரதிபாதக மந்த்ரஃ (4.22)
ஈஶாந-ஸ்ஸர்வ॑வித்யா॒நா॒- மீஶ்வர-ஸ்ஸர்வ॑பூதா॒நா॒-ம்ப்ரஹ்மாதி॑பதி॒-ர்ப்ரஹ்ம॒ணோ-ऽதி॑பதி॒-ர்ப்ரஹ்மா॑ ஶி॒வோ மே॑ அஸ்து ஸதாஶி॒வோம் ॥ 21.1 (தை. அர. 6.21.1)
நமஸ்காரார்த மந்த்ராஃ (4.23)
நமோ ஹிரண்யபாஹவே ஹிரண்யவர்ணாய ஹிரண்யரூபாய ஹிரண்யபதயே ऽபிங்காபதய உமாபதயே பஶுபதயே॑ நமோ॒ நமஃ ॥ 22.1 (தை. அர. 6.22.1)
ரு'॒தக்ம் ஸ॒த்ய-ம்ப॑ர-ம்ப்ர॒ஹ்ம॒ பு॒ருஷ॑-ங்க்ரு'ஷ்ண॒பிங்க॑லம் ।
ஊ॒ர்த்வரே॑தம்-விँ॑ரூபா॒க்ஷம்॒-விँ॒ஶ்வரூ॑பாய॒ வை நமோ॒ நமஃ॑ ॥ 23.1 (தை. அர. 6.23.1)
ஸர்வோ॒ வை ரு॒த்ரஸ்தஸ்மை॑ ரு॒த்ராய॒ நமோ॑ அஸ்து ।
புரு॑ஷோ॒ வை ரு॒த்ர-ஸ்ஸந்ம॒ஹோ நமோ॒ நமஃ॑ ।
விஶ்வ॑-ம்பூ॒த-ம்புவ॑ந-ஞ்சி॒த்ர-ம்ப॑ஹு॒தா ஜா॒த-ஞ்ஜாய॑மாந-ஞ்ச॒ யத் ।
ஸர்வோ॒ ஹ்யே॑ஷ ரு॒த்ரஸ்தஸ்மை॑ ரு॒த்ராய॒ நமோ॑ அஸ்து ॥ 24.1 (தை. அர. 6.24.1)
கத்ரு॒த்ராய॒ ப்ரசே॑தஸே மீ॒டுஷ்ட॑மாய॒ தவ்ய॑ஸே ।
வோ॒சேம॒ ஶந்த॑மக்ம் ஹ்ரு'॒தே ॥
ஸர்வோ॒ஹ்யே॑ஷ ரு॒த்ரஸ்தஸ்மை॑ ரு॒த்ராய॒ நமோ॑ அஸ்து ॥ 25.1 (தை. அர. 6.25.1)
அக்நிஹோத்ர ஹவண்யாஃ உபயுக்தஸ்ய வ்ரு'க்ஷ விஶேஷ-ஸ்யாபிதாநம் (4.24-25)
யஸ்ய॒ வை க॑ங்கத்யக்நி-ஹோத்ர॒ஹவ॑ணீ பவதி॒ ப்ரத்யே॒வா-ஸ்யாஹு॑தய-ஸ்திஷ்ட॒ந்த்யதோ॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ॥ 26.1 (தை. அர. 6.26.1)
பூதேவதாக மந்த்ரஃ (4.26)
க்R॒ணு॒ஷ்வ பாஜ॒ இதி॒ பஞ்ச॑ ।
அதி॑தி-ர்தே॒வா க॑ந்த॒ர்வா ம॑நு॒ஷ்யாஃ᳚ பி॒தரோ-ऽஸு॑ரா॒-ஸ்தேஷாக்ம்॑ ஸர்வ பூ॒தாநா᳚-ம்மா॒தா மே॒திநீ॑ மஹ॒தா ம॒ஹீ ஸா॑வி॒த்ரீ கா॑ய॒த்ரீ ஜக॑த்யு॒ர்வீ ப்ரு'॒த்வீ ப॑ஹு॒லா விஶ்வா॑ பூ॒தா க॑த॒மா காயா ஸா ஸ॒த்யே-த்ய॒ம்ரு'தேதி॑ வஸி॒ஷ்டஃ ॥ 28.1 (தை. அர. 6.28.1)
ஸர்வா தேவதா ஆபஃ (4.27)
ஆபோ॒ வா இ॒தக்ம் ஸர்வம்॒-விँஶ்வா॑ பூ॒தாந்யாபஃ॑ ப்ரா॒ணா வா ஆபஃ॑ ப॒ஶவ॒ ஆபோ-ऽந்ந॒மாபோ -ऽம்ரு'॑த॒மாபஃ॑ ஸ॒ம்ராடாபோ॑ வி॒ராடாபஃ॑ ஸ்வ॒ராடாபஃ॒
சந்தா॒க்॒ஸ்யாபோ॒ ஜ்யோதீ॒க்॒ஷ்யாபோ॒ யஜூ॒க்॒ஷ்யாபஃ॑ ஸ॒த்யமாப॒-ஸ்ஸர்வா॑ தே॒வதா॒ ஆபோ॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ராப॒ ஓம் ॥ 29.1 (தை. அர. 6.29.1)
ஸந்த்யாவந்தந மந்த்ராஃ (4.28)
ஆபஃ॑ புநந்து ப்ரு'தி॒வீ-ம்ப்ரு'॑தி॒வீ பூ॒தா பு॑நாது॒ மாம் ।
பு॒நந்து॒ ப்ரஹ்ம॑ண॒ஸ்பதி॒-ர்ப்ரஹ்ம॑ பூ॒தா பு॑நாது॒ மாம் ।
யதுச்சி॑ஷ்ட॒-மபோ᳚ஜ்யம்॒-யँத்வா॑ து॒ஶ்சரி॑த॒-ம்மம॑ ।
ஸர்வ॑-ம்புநந்து॒ மாமாபோ॑-ऽஸ॒தாஞ்ச॑ ப்ரதி॒க்ரஹ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 30.2 (தை. அர. 6.30.1)
அக்நிஶ்ச மா மந்யுஶ்ச மந்யுபதயஶ்ச மந்யு॑க்ரு'தே॒ப்யஃ ।
பாபேப்யோ॑ ரக்ஷ॒ந்தாம் । யதஹ்நா பாப॑மகா॒ர்॒ஷம் ।
மநஸா வாசா॑ ஹஸ்தா॒ப்யாம் । பத்ப்யா-முதரே॑ண ஶி॒ஶ்நா ।
அஹ॒ஸ்தத॑வலு॒பந்து । யத்கிஞ்ச॑ துரி॒த-ம்மயி॑ ।
இதமஹ-மாமம்ரு'॑த யோ॒நௌ । ஸத்யே ஜ்யோதிஷி ஜுஹோ॑மி ஸ்வா॒ஹா ॥ 31.1 (தை. அர. 6.31.1)
ஸூர்யஶ்ச மா மந்யுஶ்ச மந்யுபதயஶ்ச மந்யு॑க்ரு'தே॒ப்யஃ ।
பாபேப்யோ॑ ரக்ஷ॒ந்தாம் । யத்ராத்ரியா பாப॑மகா॒ர்॒ஷம் ।
மநஸா வாசா॑ ஹஸ்தா॒ப்யாம் । பத்ப்யா-முதரே॑ண ஶி॒ஶ்நா ।
ராத்ரி॒-ஸ்தத॑வலு॒பந்து । யத்கிஞ்ச॑ துரி॒த-ம்மயி॑ ।
இதமஹ-மாமம்ரு'॑த யோ॒நௌ । ஸூர்யே ஜ்யோதிஷி ஜுஹோ॑மி ஸ்வா॒ஹா ॥ 32.1 (தை. அர. 6.32.1)
ப்ரணவஸ்ய ரு'ஷ்யாதி விவரணம் (4.29)
ஓமித்யேகாக்ஷ॑ர-ம்ப்ர॒ஹ்ம । அக்நிர்தேவதா ப்ரஹ்ம॑ இத்யா॒ர்ஷம் ।
காயத்ர-ஞ்சந்த-ம்பரமாத்மம்॑ ஸரூ॒பம் । ஸாயுஜ்யம்-விँ॑நியோ॒கம் ॥ 33.1 (தை. அர. 6.33.1)
காயத்ர்யாவாஹந மந்த்ராஃ (4.30)
ஆயா॑து॒ வர॑தா தே॒வீ॒ அ॒க்ஷர॑-ம்ப்ரஹ்ம॒ ஸம்மி॑தம் ।
கா॒ய॒த்ரீ᳚-ஞ்சந்த॑ஸா-ம்மா॒தேத-ம்ப்ர॑ஹ்ம ஜு॒ஷஸ்வ॑ மே ।
யதஹ்நா᳚-த்குரு॑தே பா॒ப॒-ந்ததஹ்நா᳚-த்ப்ரதி॒முச்ய॑தே ।
ய-த்ராத்ரியா᳚-த்குரு॑தே பா॒ப॒-ந்த-த்ராத்ரியா᳚-த்ப்ரதி॒முச்ய॑தே ।
ஸர்வ॑ வ॒ர்ணே ம॑ஹாதே॒வி॒ ஸ॒ந்த்யா வி॑த்யே ஸ॒ரஸ்வ॑தி ॥ 34.2 (தை. அர. 6.34.1)
ஓஜோ॑-ऽஸி॒ ஸஹோ॑-ऽஸி॒ பல॑மஸி॒ ப்ராஜோ॑-ऽஸி தே॒வாநா॒-ந்தாம॒நாமா॑॑-ऽஸி॒ விஶ்வ॑மஸி வி॒ஶ்வாயு॒-ஸ்ஸர்வ॑மஸி ஸ॒ர்வாயு-ரபிபூரோம்-காயத்ரீ-மாவா॑ஹயா॒மி॒ ஸாவித்ரீ-மாவா॑ஹயா॒மி॒ ஸரஸ்வதீ-மாவா॑ஹயா॒மி॒ சந்தர்ஷீ-நாவா॑ஹயா॒மி॒ ஶ்ரிய-மாவா॑ஹயா॒மி॒ காயத்ரியா காயத்ரீ சந்தோ விஶ்வாமித்ர ரு'ஷி-ஸ்ஸவிதா தேவதா-ऽக்நிர்முக-ம்ப்ரஹ்மா ஶிரோ விஷ்ணுர்ஹ்ரு'தயக்ம் ருத்ர-ஶ்ஶிகா ப்ரு'திவீயோநிஃ ப்ராணாபாந-வ்யாநோதாந-ஸமாநா ஸப்ராணா ஶ்வேதவர்ணா ஸாங்க்யாயந-ஸகோத்ரா காயத்ரீ சதுர்விக்ம்ஶத்யக்ஷரா த்ரிபதா॑ ஷட்கு॒க்ஷிஃ॒ பஞ்ச ஶீர்ஷோபநயநே வி॑நியோ॒கஃ॒-
ஓ-ம்பூஃ । ஓ-ம்புவஃ । ஓக்ம் ஸுவஃ । ஓ-ம்மஹஃ । ஓ-ஞ்ஜநஃ । ஓ-ந்தபஃ । ஓக்ம் ஸ॒த்யம் । ஓ-ந்த-த்ஸ॑வி॒துர்வரே᳚ண்ய॒-ம்பர்கோ॑ தே॒வஸ்ய॑ தீமஹி । தியோ॒ யோ நஃ॑ ப்ரசோ॒தயா᳚த் । ஓமாபோ॒ ஜ்யோதீ॒ ரஸோ॒-ऽம்ரு'த॒-ம்ப்ரஹ்ம॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ரோம் ॥ 35.2 (தை. அர. 6.35.1)
காயத்ரீ உபஸ்தாந மந்த்ராஃ (4.31)
உ॒த்தமே॑ ஶிக॑ரே ஜா॒தே॒ பூ॒ம்யா-ம்ப॑ர்வத॒ மூர்த॑நி ।
ப்ரா॒ஹ்மணே᳚ப்யோ-ऽப்ய॑நுஜ்ஞா॒தா॒ க॒ச்ச தே॑வி ய॒தாஸு॑கம் ।
ஸ்துதோ மயா வரதா வே॑தமா॒தா॒ ப்ரசோதயந்தீ பவநே᳚ த்விஜா॒தா ।
ஆயுஃ ப்ரு'திவ்யாம்-த்ரவிண-ம்ப்ர॑ஹ்மவ॒ர்ச॒ஸ॒-ம்மஹ்ய-ந்தத்வா ப்ரஜாது-ம்ப்ர॑ஹ்மலோ॒கம் ॥ 36.2 (தை. அர. 6.36.1)
ஆதித்யதேவதா மந்த்ரஃ (4.32)
க்ரு'ணி॒-ஸ்ஸூர்ய॑ ஆதி॒த்யோ ந ப்ரபா॑-வா॒த்யக்ஷ॑ரம் ।
மது॑க்ஷரந்தி॒ த-த்ர॑ஸம் ।
ஸ॒த்யம்-வைँ த-த்ரஸ॒-மாபோ॒ ஜ்யோதீ॒ரஸோ॒-ऽம்ரு'த॒-ம்ப்ரஹ்ம॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ரோம் ॥ 37.1 (தை. அர. 6.37.1)
த்ரிஸுபர்ணமந்த்ராஃ (4.33)
ப்ரஹ்ம॑ மேது॒ மாம் । மது॑ மேது॒ மாம் । ப்ரஹ்ம॑-மே॒வ மது॑ மேது॒ மாம் ।
யாஸ்தே॑ ஸோம ப்ர॒ஜாவ॒த்ஸோ-ऽபி॒ஸோ அ॒ஹம் । துஸ்ஷ்வ॑ப்ந॒ஹ-ந்து॑ருஷ்வஹ ।
யாஸ்தே॑ ஸோம ப்ரா॒ணாக்ஸ்தா-ஞ்ஜு॑ஹோமி । த்ரிஸு॑பர்ண॒ மயா॑சித-ம்ப்ராஹ்ம॒ணாய॑ தத்யாத் ।
ப்ர॒ஹ்ம॒ஹ॒த்யாம்-வாँ ஏ॒தே க்ந॑ந்தி । யே ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணா-ஸ்த்ரிஸு॑பர்ண॒-ம்பட॑ந்தி ।
தே ஸோம॒-ம்ப்ராப்நு॑வந்தி । ஆ॒ஸ॒ஹ॒ஸ்ரா-த்ப॒க்தி-ம்புந॑ந்தி । ஓம் ॥ 38.1 (தை. அர. 6.38.1)
ப்ரஹ்ம॑ மே॒தயா᳚ । மது॑ மே॒தயா᳚ ।
ப்ரஹ்ம॑மே॒வ மது॑ மே॒தயா᳚ । அ॒த்யா நோ॑ தேவ ஸவிதஃ ப்ர॒ஜாவ॑த்ஸாவீ॒-ஸ்ஸௌப॑கம் ।
பரா॑ து॒ஸ்ஷ்வப்நி॑யக்ம் ஸுவ । விஶ்வா॑நி தேவ ஸவித-ர்துரி॒தாநி॒ பரா॑ஸுவ ।
ய-த்ப॒த்ர-ந்தந்ம॒ ஆஸு॑வ । மது॒வாதா॑ ரு'தாய॒தே மது॑க்ஷரந்தி॒ ஸிந்த॑வஃ ।
மாத்த்வீ᳚ர்ந-ஸ்ஸ॒ந்த்வோஷ॑தீஃ । மது॒நக்த॑ மு॒தோஷஸி॒ மது॑ம॒-த்பார்தி॑வ॒க்ம்॒ ரஜஃ॑ ।
மது॒த்யௌர॑ஸ்து நஃ பி॒தா । மது॑மாந்நோ॒ வந॒ஸ்பதி॒-ர்மது॑மாக்ம் அஸ்து॒ ஸூர்யஃ॑ ।
மாத்த்வீ॒ ர்காவோ॑ பவந்து நஃ । ய இ॒ம-ந்த்ரிஸு॑பர்ண॒-மயா॑சித-ம்ப்ராஹ்ம॒ணாய॑ தத்யாத் ।
ப்ரூ॒ண॒ஹ॒த்யாம்-வாँ ஏ॒தே க்ந॑ந்தி । யே ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணா-ஸ்த்ரிஸு॑பர்ண॒-ம்பட॑ந்தி ।
தே ஸோம॒-ம்ப்ராப்நு॑வந்தி । ஆ॒ஸ॒ஹ॒ஸ்ரா-த்ப॒க்தி-ம்புந॑ந்தி । ஓம் ॥ 39.7 (தை. அர. 6.39.1)
ப்ரஹ்ம॑ மே॒தவா᳚ । மது॑ மே॒தவா᳚ । ப்ரஹ்ம॑மே॒வ மது॑ மே॒தவா᳚ ।
ப்ர॒ஹ்மா தே॒வாநா᳚-ம்பத॒வீஃ க॑வீ॒நா-ம்ரு'ஷி॒-ர்விப்ரா॑ணா-ம்மஹி॒ஷோ ம்ரு'॒காணா᳚ம் ।
ஶ்யே॒நோ க்ரு'த்த்ரா॑ணா॒க்॒ ஸ்வதி॑தி॒-ர்வநா॑நா॒க்ம்॒ ஸோமஃ॑ ப॒வித்ர॒-மத்யே॑தி॒ ரேபந்ந்॑ ।
ஹ॒க்ம்॒ஸ-ஶ்ஶு॑சி॒ஷ-த்வஸு॑ரந்தரிக்ஷ॒ ஸத்தோதா॑- வேதி॒ஷ-ததி॑தி-ர்துரோண॒ஸத் ।
ந்ரு'॒ஷத்வ॑ர॒-ஸத்ரு'॑த॒-ஸ-த்வ்யோ॑ம॒-ஸத॒ப்ஜா- கோ॒ஜா ரு'॑த॒ஜா அ॑த்ரி॒ஜா ரு'॒த-ம்ப்ரு'॒ஹத் ।
ரு'॒சேத்வா॑ ரு॒சேத்வா॒ ஸமி-த்ஸ்ர॑வந்தி ஸ॒ரிதோ॒ ந தேநாஃ᳚ ।
அ॒ந்தர்-ஹ்ரு'॒தா மந॑ஸா பூ॒யமா॑நாஃ ।
க்ரு'॒தஸ்ய॒ தாரா॑ அ॒பிசா॑கஶீமி ।
ஹி॒ர॒ண்யயோ॑ வேத॒ஸோ மத்த்ய॑ ஆஸாம் ।
தஸ்மி᳚ந்-த்ஸுப॒ர்ணோ ம॑து॒க்ரு'-த்கு॑லா॒யீ பஜ॑ந்நாஸ்தே॒ மது॑ தே॒வதா᳚ப்யஃ ।
தஸ்யா॑ ஸதே॒ ஹர॑ய-ஸ்ஸ॒ப்ததீரே᳚ ஸ்வ॒தா-ந்துஹா॑நா அ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ தாரா᳚ம் ।
ய இ॒த-ந்த்ரிஸு॑பர்ண॒-மயா॑சித-ம்ப்ராஹ்ம॒ணாய॑ தத்யாத் ।
வீ॒ர॒ஹ॒த்யாம்-வாँ ஏ॒தே க்ந॑ந்தி । யே ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணா-ஸ்த்ரிஸு॑பர்ண॒-ம்பட॑ந்தி ।
தே ஸோம॒-ம்ப்ராப்நு॑வந்தி । ஆ॒ஸ॒ஹ॒ஸ்ரா-த்ப॒ங்க்தி-ம்புந॑ந்தி । ஓம் ॥ 40.6 (தை. அர. 6.40.1)
மேதா ஸூக்தம் (4.34)
மே॒தாதே॒வீ ஜு॒ஷமா॑ணா ந॒ ஆகா᳚-த்வி॒ஶ்வாசீ॑ ப॒த்ரா ஸு॑மந॒ஸ்ய மா॑நா ।
த்வயா॒ ஜுஷ்டா॑ நு॒தமா॑நா து॒ருக்தா᳚-ந்ப்ரு'॒ஹத்வ॑தேம வி॒ததே॑ ஸு॒வீராஃ᳚ ।
த்வயா॒ ஜுஷ்ட॑ ரு'॒ஷி-ர்ப॑வதி தேவி॒ த்வயா॒ ப்ரஹ்மா॑-ऽऽக॒தஶ்ரீ॑ ரு॒த த்வயா᳚ ।
த்வயா॒ ஜுஷ்ட॑ஶ்சி॒த்ரம்-விँ॑ந்ததே வஸு॒ ஸா நோ॑ ஜுஷஸ்வ॒ த்ரவி॑ணோ நமேதே ॥ 41.1 (தை. அர. 6.41.1)
மே॒தா-ம்ம॒ இந்த்ரோ॑ ததாது மே॒தா-ந்தே॒வீ ஸர॑ஸ்வதீ ।
மே॒தா-ம்மே॑ அ॒ஶ்விநா॑-வு॒பாவாத॑த்தா॒-ம்புஷ்க॑ரஸ்ரஜா ॥
அ॒ப்ஸ॒ராஸு॑ ச॒ யா மே॒தா க॑ந்த॒ர்வேஷு॑ ச॒ யந்மநஃ॑ ।
தைவீ᳚-ம்மே॒தா ஸர॑ஸ்வதீ॒ ஸா மா᳚-ம்மே॒தா ஸு॒ரபி॑-ர்ஜுஷதா॒க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 42.1 (தை. அர. 6.42.1)
ஆமா᳚-ம்மே॒தா ஸு॒ரபி॑-ர்வி॒ஶ்வரூ॑பா॒ ஹிர॑ண்யவர்ணா॒ ஜக॑தீ ஜக॒ம்யா ।
ஊர்ஜ॑ஸ்வதீ॒ பய॑ஸா॒ பிந்வ॑மாநா॒ ஸா மா᳚-ம்மே॒தா ஸு॒ப்ரதீ॑கா ஜுஷந்தாம் ॥ 43.1 (தை. அர. 6.43.1)
மயி॑ மே॒தா-ம்மயி॑ ப்ர॒ஜா-ம்மய்ய॒க்நிஸ்தேஜோ॑ ததாது॒ மயி॑ மே॒தா-ம்மயி॑ ப்ர॒ஜா-ம்மயீந்த்ர॑ இந்த்ரி॒ய-ந்த॑தாது॒ மயி॑ மே॒தா-ம்மயி॑ ப்ர॒ஜா-ம்மயி॒ ஸூர்யோ॒ ப்ராஜோ॑ ததாது ॥ 44.1 (தை. அர. 6.44.1)
ம்ரு'த்யுநிவாரண மந்த்ராஃ (4.35)
அபை॑து ம்ரு'॒த்யு-ர॒ம்ரு'த॑ந்ந॒ ஆக॑ந். வைவஸ்வ॒தோ நோ॒ அப॑யங்க்ரு'ணோது ।
ப॒ர்ணம்-வँந॒ஸ்பதே॑ ரிவா॒பிநஃ॑ ஶீயதாக்ம் ர॒யி-ஸ்ஸச॑தாந்ந॒-ஶ்ஶசீ॒பதிஃ॑ ॥ 45.1 (தை. அர. 6.45.1)
பர॑-ம்ம்ரு'த்யோ॒ அநு॒ பரே॑ஹி॒ பந்தாம்॒-யँஸ்தே॒ஸ்வ இத॑ரோ தேவ॒யாநா᳚த் ।
சக்ஷு॑ஷ்மதே ஶ்ரு'ண்வ॒தே தே᳚ ப்ரவீமி॒ மாநஃ॑ ப்ர॒ஜாக்ம் ரீ॑ரிஷோ॒ மோத வீ॒ராந் ॥ 46.1 (தை. அர. 6.46.1)
வாத॑-ம்ப்ரா॒ண-ம்மந॑ஸா॒ ந்வார॑பாமஹே ப்ர॒ஜாப॑திம்॒-யோँ புவ॑நஸ்ய கோ॒பாஃ ।
ஸநோ॑ ம்ரு'॒த்யோ ஸ்த்ரா॑யதா॒-ம்பாத்வக்ம்ஹ॑ஸோ॒ ஜ்யோக் ஜீ॒வா ஜ॒ராம॑ஶீமஹி ॥ 47.1 (தை. அர. 6.47.1)
அ॒மு॒த்ர॒ பூயா॒தத॒ யத்ய॒மஸ்ய॒ ப்ரு'ஹ॑ஸ்பதே அ॒பிஶ॑ஸ்தே॒ர மு॑ஞ்சஃ ।
ப்ரத்யௌ॑ஹதா ம॒ஶ்விநா॑ ம்ரு'॒த்யு ம॑ஸ்மா-த்தே॒வாநா॑மக்நே பி॒ஷஜா॒ ஶசீ॑பிஃ ॥ 48.1 (தை. அர. 6.48.1)
ஹரி॒க்ம்॒ ஹர॑ந்த॒- மநு॑யந்தி தே॒வா விஶ்வ॒ஸ்யேஶா॑நம்-வ்ரு'ँஷ॒ப-ம்ம॑தீ॒நாம் ।
ப்ரஹ்ம॒ ஸரூ॑ப॒-மநு॑மே॒தமா॑கா॒-தய॑ந॒-ம்மா விவ॑தீ॒-ர்விக்ர॑மஸ்வ ॥ 49.1 (தை. அர. 6.49.1)
ஶல்கை॑ர॒க்நி-மி॑ந்தா॒ந உ॒பௌ லோ॒கௌ ஸ॑நேம॒ஹம் ।
உ॒பயோ᳚ ர்லோ॒கயா॑ர்-ரு'॒த்த்வா-ऽதி॑ ம்ரு'॒த்யு-ந்த॑ராம்ய॒ஹம் ॥ 50.1 (தை. அர. 6.50.1)
மா சி॑தோ ம்ரு'த்யோ॒ மா வ॑தீ॒ர்மா மே॒ பலம்॒-விँவ்ரு'॑ஹோ॒ மா ப்ரமோ॑ஷீஃ ।
ப்ர॒ஜா-ம்மா மே॑ ரீரிஷ॒ ஆயு॑ருக்ர ந்ரு'॒சக்ஷ॑ஸ-ந்த்வா ஹ॒விஷா॑ விதேம ॥ 51.1 (தை. அர. 6.51.1)
மா நோ॑ ம॒ஹாந்த॑மு॒த மா நோ॑ அர்ப॒க-ம்மா ந॒ உக்ஷ॑ந்தமு॒த மா ந॑ உக்ஷி॒தம் ।
மா நோ॑ வதீஃ பி॒தர॒-ம்மோத மா॒தர॑-ம்ப்ரி॒யா மா ந॑ஸ்த॒நுவோ॑ ருத்ர ரீரிஷஃ ॥ 52.1 (தை. அர. 6.52.1)
மா ந॑ஸ்தோ॒கே தந॑யே॒ மா ந॒ ஆயு॑ஷி॒ மா நோ॒ கோஷு॒ மா நோ॒ அஶ்வே॑ஷு ரீரிஷஃ ।
வீ॒ராந்மா நோ॑ ருத்ர பாமி॒தோவ॑தீர்-ஹ॒விஷ்ம॑ந்தோ॒ நம॑ஸா விதேம தே ॥ 53.1 (தை. அர. 6.53.1)
ப்ரஜாபதி-ப்ரார்தநா மந்த்ரஃ (4.36)
ப்ரஜா॑பதே॒ ந த்வதே॒தா-ந்ய॒ந்யோ விஶ்வா॑ ஜா॒தாநி॒ பரி॒தா ப॑பூவ ।
ய-த்கா॑மாஸ்தே ஜுஹு॒மஸ்தந்நோ॑ அஸ்து வ॒யக்க் ஸ்யா॑ம॒ பத॑யோ ரயீ॒ணாம் ॥ 54.1 (தை. அர. 6.54.1)
இந்த்ரப்ரார்தநா மந்த்ரஃ (4.37)
ஸ்வ॒ஸ்தி॒தா வி॒ஶஸ்பதி॑-ர்வ்ரு'த்ர॒ஹா விம்ரு'தோ॑ வ॒ஶீ ।
வ்ரு'ஷேந்த்ரஃ॑ பு॒ர ஏ॑து நஸ்ஸ்வஸ்தி॒தா அ॑பய-ங்க॒ரஃ ॥ 55.1 (தை. அர. 6.55.1)
ம்ரு'த்யுஞ்ஜய மந்த்ராஃ (4.38)
த்ர்ய॑ம்பகம்-யँஜாமஹே ஸுக॒ந்தி-ம்பு॑ஷ்டி॒வர்த॑நம் ।
உ॒ர்வா॒ரு॒கமி॑வ॒ பந்த॑நா-ந்ம்ரு'॒த்யோ-ர்மு॑க்ஷீய॒ மா-ऽம்ரு'தா᳚த் ॥ 56.1 (தை. அர. 6.56.1)
யே தே॑ ஸ॒ஹஸ்ர॑ம॒யுத॒-ம்பாஶா॒ ம்ரு'த்யோ॒ மர்த்யா॑ய॒ ஹந்த॑வே ।
தாந். ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ மா॒யயா॒ ஸர்வா॒நவ॑ யஜாமஹே । ம்ரு'॒த்யவே॒ ஸ்வாஹா॑ ம்ரு'॒த்யவே॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 58.1 (தை. அர. 6.57-58)
பாபநிவாரகா மந்த்ராஃ (4.39)
தே॒வக்ரு'॑த॒ஸ்யைந॑ஸோ-ऽவ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ம॒நு॒ஷ்ய॑க்ரு'த॒ஸ்யைந॑ஸோ ऽவ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
பி॒த்ரு'க்ரு'॑த॒ஸ்யைந॑ஸோ ऽவ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஆ॒த்மக்ரு'॑த॒ஸ்யைந॑ஸோ ऽவ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அ॒ந்யக்ரு'॑த॒ஸ்யைந॑ஸோ ऽவ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அ॒ஸ்மத்க்ரு'॑த॒ஸ்யைந॑ஸோ ऽவ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
யத்தி॒வா ச॒ நக்த॒-ஞ்சைந॑ஶ்சக்ரு'॒ம தஸ்யா॑ வ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ய-த்ஸ்வ॒பந்த॑ஶ்ச॒ ஜாக்ர॑த॒-ஶ்சைந॑ஶ்ச-க்ரு'॒ம தஸ்யா॑ வ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ய-த்ஸு॒ஷுப்த॑ஶ்ச॒ ஜாக்ர॑த॒-ஶ்சைந॑ஶ்ச-க்ரு'॒ம தஸ்யா॑ வ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ய-த்வி॒த்வாக்ம்ஸ॒ஶ்சா வி॑த்வாக்ம்ஸ॒ஶ்சைந॑ஶ்ச-க்ரு'॒ம தஸ்யா॑ வ॒யஜ॑நமஸி॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஏநஸ ஏநஸோ வயஜநம॑ஸி ஸ்வா॒ஹா ॥ 59.1 (தை. அர. 6.59.1)
வஸு-ப்ரார்தநா மந்த்ரஃ (4.40)
யத்வோ॑ தேவாஶ்சக்ரு'॒ம ஜி॒ஹ்வயா॑ கு॒ருமந॑ஸோ வா॒ ப்ரயு॑தீ தேவ॒ ஹேட॑நம் ।
அரா॑வா॒யோ நோ॑ அ॒பிது॑ச்சுநா॒யதே॒ தஸ்மி॒-ந்ததேநோ॑ வஸவோ॒ நிதே॑தந॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 60.1 (தை. அர. 6.60.1)
காமோ-ऽகார்ஷீத் - மந்யுரகார்ஷீத் மந்த்ரஃ (4.41)
காமோ-ऽகார்ஷீ᳚-ந்நமோ॒ நமஃ ।
காமோ-ऽகார்ஷீ-த்காமஃ கரோதி நாஹ-ங்கரோமி காமஃ கர்தா நாஹ-ங்கர்தா காமஃ॑ கார॒யிதா நாஹ॑-ங்கார॒யிதா ஏஷ தே காம காமா॑ய ஸ்வா॒ஹா ॥ 61.1 (தை. அர. 6.61.1)
மந்யுரகார்ஷீ᳚-ந்நமோ॒ நமஃ ।
மந்யுரகார்ஷீ-ந்மந்யுஃ கரோதி நாஹ-ங்கரோமி மந்யுஃ கர்தா நாஹ-ங்கர்தா மந்யுஃ॑ கார॒யிதா நாஹ॑-ங்கார॒யிதா ஏஷ தே மந்யோ மந்ய॑வே ஸ்வா॒ஹா ॥ 62.1 (தை. அர. 6.62.1)
விரஜா ஹோம மந்த்ராஃ (4.42)
திலாஞ்ஜுஹோமி ஸரஸாக்ம் ஸபிஷ்டா-ந்கந்தார மம சித்தே ரம॑ந்து ஸ்வா॒ஹா ।
காவோ ஹிரண்ய-ந்தநமந்நபாநக்ம் ஸர்வேஷாக் ஶ்ரி॑யை ஸ்வா॒ஹா ।
ஶ்ரியஞ்ச லக்ஷ்மிஞ்ச புஷ்டிஞ்ச கீர்தி॑-ஞ்சா ந்ரு'॒ண்யதாம் । ப்ரஹ்மண்ய-ம்ப॑ஹுபு॒த்ரதாம் ।
ஶ்ரத்தாமேதே ப்ரஜா-ஸ்ஸந்ததா॑து ஸ்வா॒ஹா ॥ 63.3 (தை. அர. 6.63.1)
திலாஃ க்ரு'ஷ்ணா-ஸ்தி॑லா-ஶ்ஶ்வே॒தா॒-ஸ்திலா-ஸ்ஸௌம்யா வ॑ஶாநு॒காஃ ।
திலாஃ புநந்து॑ மே பா॒பம்॒-யँத்கிஞ்சி-த்துரித-ம்ம॑யி ஸ்வா॒ஹா ।
சோர॒ஸ்யாந்ந-ந்ந॑வஶ்ரா॒த்த॒-ம்ப்ர॒ஹ்ம॒ஹா கு॑ருத॒ல்பகஃ ।
கோஸ்தேயக்ம் ஸ॑ராபா॒ந॒-ம்ப்ரூணஹத்யா திலா ஶாந்திக்ம் ஶமய॑ந்து ஸ்வா॒ஹா ।
ஶ்ரீஶ்ச லக்ஷ்மீஶ்ச புஷ்டீஶ்ச கீர்தி॑-ஞ்சா ந்ரு'॒ண்யதாம் ।
ப்ரஹ்மண்ய-ம்ப॑ஹுபு॒த்ரதாம் ।
ஶ்ரத்தாமேதே ப்ரஜ்ஞாது ஜாதவேத-ஸ்ஸந்ததா॑து ஸ்வா॒ஹா ॥ 64.3 (தை. அர. 6.64.1)
ப்ராணாபாந-வ்யாநோதாந-ஸமாநா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
வாம்-மந-ஶ்சக்ஷுஃ-ஶ்ரோத்ர-ஜிஹ்வா-க்ராண-ரேதோ-புத்த்யாகூதி-ஸ்ஸங்கல்பா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
த்வக்-சர்ம-மாக்ம்ஸ-ருதிர-மேதோ-மஜ்ஜா-ஸ்நாயவோ-ऽஸ்தீநி மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஶிரஃ பாணி பாத பார்ஶ்வ ப்ரு'ஷ்டோ-ரூதர-ஜங்க-ஶிஶ்ர்நோபஸ்த பாயவோ மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
உத்திஷ்ட புருஷ ஹரித-பிங்கல லோஹிதாக்ஷி தேஹி தேஹி ததாபயிதா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 65.5 (தை. அர. 6.65.1)
ப்ரு'திவ்யாப ஸ்தேஜோ வாயு-ராகாஶா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஶப்த-ஸ்பர்ஶ-ரூபரஸ-கந்தா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
மநோ-வாக்-காய-கர்மாணி மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அவ்யக்தபாவை-ர॑ஹங்கா॒ர॒-ர்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஆத்மா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அந்தராத்மா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
பரமாத்மா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
க்ஷு॒தே ஸ்வாஹா᳚ । க்ஷுத்பி॑பாஸாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । விவி॑ட்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ரு'க்வி॑தாநாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । க॒ஷோ᳚த்காய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
க்ஷு॒த்பி॒பா॒ஸாம॑ல-ஞ்ஜ்யே॒ஷ்டா॒ம॒ல॒க்ஷ்மீ-ர்நா॑ஶயா॒ம்யஹம் ।
அபூ॑தி॒-மஸ॑ம்ரு'த்தி॒ஞ்ச॒ ஸர்வாம் (ஸர்வா) நிர்ணுத மே பாப்மா॑நக்க் ஸ்வா॒ஹா ।
அந்நமய-ப்ராணமய-மநோமய-விஜ்ஞாநமய-மாநந்தமய-மாத்மா மே॑ ஶுத்த்ய॒ந்தா॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ ர॒ஹம்-விँ॒ரஜா॑ விபா॒ப்மா பூ॑யாஸ॒க்க்॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 66.10 (தை. அர. 6.66.1)
வைஶ்வதேவ மந்த்ராஃ (4.43)
அ॒க்நயே॒ ஸ்வாஹா᳚ । விஶ்வே᳚ப்யோ தே॒வேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ।
த்ரு॒வாய॑ பூ॒மாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । த்ரு॒வ॒க்ஷித॑யே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அ॒ச்யு॒த॒க்ஷித॑யே॒ ஸ்வாஹா᳚ । அ॒க்நயே᳚ ஸ்விஷ்ட॒க்ரு'தே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
தர்மா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ । அத॑ர்மாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
அ॒த்ப்ய-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ஓ॒ஷ॒தி॒வ॒ந॒ஸ்ப॒திப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । 67.1 (தை. அர. 6.67.1)
ர॒க்ஷோ॒தே॒வ॒ஜ॒நேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ।
க்ரு'ஹ்யா᳚ப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । அ॒வ॒ஸாநே᳚ப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ।
அ॒வ॒ஸாந॑பதிப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । ஸ॒ர்வ॒பூ॒தேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ।
ஆமா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ । அ॒ந்தரி॑க்ஷாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
யதேஜ॑தி॒ ஜக॑தி॒ யச்ச॒ சேஷ்ட॑தி॒ நாம்நோ॑ பா॒கோ-ऽய-ந்நாம்நே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ப்ரு'॒தி॒வ்யை ஸ்வாஹா᳚ । அ॒ந்தரி॑க்ஷாய॒ ஸ்வாஹா᳚ । 67.2 (தை. அர. 6.67.2)
தி॒வே ஸ்வாஹா᳚ । ஸூர்யா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ச॒ந்த்ரம॑ஸே॒ ஸ்வாஹா᳚ । நக்ஷ॑த்ரேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ ।
இந்த்ரா॑ய॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பத॑யே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ப்ர॒ஜாப॑தயே॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப்ரஹ்ம॑ணே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஸ்வ॒தா பி॒த்ரு'ப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । நமோ॑ ரு॒த்ராய॑ பஶு॒பத॑யே॒ ஸ்வாஹா᳚ । 67.3 (தை. அர. 6.67.3)
தே॒வேப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா᳚ । பி॒த்ரு'ப்யஃ॑ ஸ்வ॒தா-ऽஸ்து॑ ।
பூ॒தேப்யோ॒ நமஃ॑ । ம॒நு॒ஷ்யே᳚ப்யோ॒ ஹந்தா᳚ ।
ப்ர॒ஜாப॑தயே॒ ஸ்வாஹா᳚ । ப॒ர॒மே॒ஷ்டிநே॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
யதா கூ॑ப-ஶ்ஶ॒ததா॑ர-ஸ்ஸ॒ஹஸ்ர॑தாரோ॒ அக்ஷி॑தஃ ।
ஏ॒வா மே॑ அஸ்து தா॒ந்யக்ம் ஸ॒ஹஸ்ர॑தார॒-மக்ஷி॑தம் ।
தந॑தாந்யை॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ யே பூ॒தாஃ ப்ர॒சர॑ந்தி॒ திவா॒நக்த॒-ம்பலி॑-மி॒ச்சந்தோ॑ வி॒துத॑ஸ்ய॒ ப்ரேஷ்யாஃ᳚ ।
தேப்யோ॑ ப॒லி-ம்பு॑ஷ்டி॒காமோ॑ ஹராமி॒ மயி॒ புஷ்டி॒-ம்புஷ்டி॑பதி-ர்ததாது॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ 67.4 (தை. அர. 6.67.4)
(ஓ॒ஷ॒தி॒வ॒ந॒ஸ்ப॒திப்ய॒-ஸ்ஸ்வாஹா॒ - ऽந்தரி॑க்ஷாய॒ ஸ்வாஹா॒ - நமோ॑ ரு॒த்ராய॑ பஶு॒பத॑யே॒ ஸ்வாஹா॑ - வி॒துத॑ஸ்ய॒ ப்ரேஷ்யா॒ ஏக॑-ஞ்ச)
ஓ᳚-ந்த-த்ப்ர॒ஹ்ம । ஓ᳚-ந்த-த்வா॒யுஃ ।
ஓ᳚-ந்ததா॒த்மா । ஓ᳚-ந்த-த்ஸ॒த்யம் ।
ஓ᳚-ந்த-த்ஸர்வ᳚ம் । ஓ᳚-ந்த-த்புரோ॒-ர்நமஃ ।
அந்தஶ்சரதி॑ பூதே॒ஷு॒ குஹாயாம்-விँ॑ஶ்வ மூ॒ர்திஷு ।
த்வம்-யँஜ்ஞஸ்த்வம்-வँஷட்காரஸ்த்வ-மித்ரஸ்த்வக்ம் ருத்ரஸ்த்வம்விँஷ்ணுஸ்த்வ-ம்ப்ரஹ்மத்வ॑-ம்ப்ரஜா॒பதிஃ ।
த்வ-ந்த॑தாப॒ ஆபோ॒ ஜ்யோதீ॒ ரஸோ॒-ऽம்ரு'த॒-ம்ப்ரஹ்ம॒ பூர்புவ॒ஸ்ஸுவ॒ரோம் ॥ 68.2 (தை. அர. 6.68.1)
4.44 ப்ராணாஹுதி மந்த்ராஃ
ஶ்ர॒த்தாயா᳚-ம்ப்ரா॒ணே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶ்ர॒த்தாயா॑மபா॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶ்ர॒த்தாயாம்᳚-வ்யாँ॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶ்ர॒த்தாயா॑முதா॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶ்ர॒த்தாயாக்ம்॑ ஸமா॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ப்ரஹ்ம॑ணி ம ஆ॒த்மா-ऽம்ரு'॑த॒த்வாய॑ ॥
அ॒ம்ரு'॒தோ॒ப॒ஸ்தர॑ணமஸி ॥
ஶ்ர॒த்தாயா᳚-ம்ப்ரா॒ணே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶி॒வோ மா॑ வி॒ஶாப்ர॑தாஹாய । ப்ரா॒ணாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஶ்ர॒த்தாயா॑மபா॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶி॒வோ மா॑ வி॒ஶாப்ர॑தாஹாய । அ॒பா॒நாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஶ்ர॒த்தாயாம்᳚-வ்யாँ॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶி॒வோ மா॑ வி॒ஶாப்ர॑தாஹாய । வ்யா॒நாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஶ்ர॒த்தாயா॑-முதா॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶி॒வோ மா॑ வி॒ஶாப்ர॑தாஹாய । உ॒தா॒நாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ஶ்ர॒த்தாயாக்ம்॑ ஸமா॒நே நிவி॑ஷ்டோ॒-ऽம்ரு'த॑-ஞ்ஜுஹோமி ।
ஶி॒வோ மா॑ வி॒ஶாப்ர॑தாஹாய । ஸ॒மா॒நாய॒ ஸ்வாஹா᳚ ।
ப்ரஹ்ம॑ணி ம ஆ॒த்மா-ऽம்ரு'॑த॒த்வாய॑ ॥
அ॒ம்ரு'॒தா॒பி॒தா॒நம॑ஸி ॥ 69.4 (தை. அர. 6.69.1)
புக்தாந்நாபிமந்த்ரண மந்த்ராஃ (4.45)
ஶ்ர॒த்தாயா᳚-ம்ப்ரா॒ணே நிவி॑ஶ்யா॒-ऽம்ரு'தக்ம்॑ ஹு॒தம் । ப்ரா॒ண மந்நே॑நாப்யாயஸ்வ ।
ஶ்ர॒த்தாயா॑மபா॒நே நிவி॑ஶ்யா॒-ऽம்ரு'தக்ம்॑ ஹு॒தம் । அ॒பா॒ந மந்நே॑நாப்யாயஸ்வ ।
ஶ்ர॒த்தாயாம்᳚-வ்யாँ॒நே நிவி॑ஶ்யா॒-ऽம்ரு'தக்ம்॑ ஹு॒தம் । வ்யா॒ந மந்நே॑நாப்யாயஸ்வ ।
ஶ்ர॒த்தாயா॑-முதா॒நே நிவி॑ஶ்யா॒-ऽம்ரு'தக்ம்॑ ஹு॒தம் । உ॒தா॒ந மந்நே॑நாப்யாயஸ்வ ।
ஶ்ர॒த்தாயாக்ம்॑ ஸமா॒நே நிவி॑ஶ்யா॒-ऽம்ரு'தக்ம்॑ ஹு॒தம் । ஸ॒மாந॒ மந்நே॑நாப்யாயஸ்வ ॥ 70.1 (தை. அர0.1)
போஜநாந்தே ஆத்மாநுஸந்தாந மந்த்ராஃ (4.46)
அங்குஷ்டமாத்ரஃ புருஷோ-ऽங்குஷ்டஞ்ச॑ ஸமா॒ஶ்ரிதஃ । ஈஶ-ஸ்ஸர்வஸ்ய ஜகதஃ ப்ரபுஃ ப்ரீணாதி॑ விஶ்வ॒புக் ॥ 71.1 (தை. அர. 6.71.1)
அவயவஸ்வஸ்ததா ப்ரார்தநா மந்த்ரஃ (4.47)
வாம்ம॑ ஆ॒ஸந்ந் । ந॒ஸோஃ ப்ரா॒ணஃ । அ॒க்ஷ்யோ-ஶ்சக்ஷுஃ॑ ।
கர்ண॑யோ॒-ஶ்ஶ்ரோத்ர᳚ம் । பா॒ஹு॒வோ-ர்பல᳚ம் । ஊ॒ரு॒வோ ரோஜஃ॑ ।
அரி॑ஷ்டா॒ விஶ்வா॒ந்யங்கா॑நி த॒நூஃ । த॒நுவா॑ மே ஸ॒ஹ நம॑ஸ்தே அஸ்து॒ மா மா॑ ஹிக்ம்ஸீஃ ॥ 72.1 (தை. அர. 6.72.1)
இந்த்ர ஸப்தர்ஷி ஸம்வாँத மந்த்ரஃ (4.48)
வயஃ॑ ஸுப॒ர்ணா உப॑ஸேது॒ரிந்த்ர॑-ம்ப்ரி॒ய மே॑தா॒ ரு'ஷ॑யோ॒ நாத॑மாநாஃ ।
அப॑த்த்வா॒ந்த மூ᳚ர்ணு॒ஹி பூ॒ர்தி சக்ஷு॑-ர்முமு॒க்த்ய॑ஸ்மா-ந்நி॒தயே॑ ऽவப॒த்தாந் ॥ 73.1 (தை. அர. 6.73.1)
ஹ்ரு'தயாலம்பந மந்த்ரஃ (4.49)
ப்ராணாநா-ங்க்ரந்திரஸி ருத்ரோ மா॑ விஶா॒ந்தகஃ । தேநாந்நேநா᳚-ப்யாய॒ஸ்வ ॥ 74.1 (தை. அர. 6.74.1)
தேவதா ப்ராணநிரூபண மந்த்ரஃ (4.50)
நமோ ருத்ராய விஷ்ணவே ம்ரு'த்யு॑ர்மே பா॒ஹி ॥ 75.1 (தை. அர. 6.75.1)
அக்நி ஸ்துதி மந்த்ரஃ (4.51)
த்வம॑க்நே॒ த்யுபி॒-ஸ்த்வமா॑ஶு-ஶு॒க்ஷணி॒-ஸ்த்வம॒த்ப்ய-ஸ்த்வமஶ்ம॑ந॒ஸ்பரி॑ ।
த்வம்-வँநே᳚ப்ய॒-ஸ்த்வமோஷ॑தீப்ய॒-ஸ்த்வ-ந்ந்ரு'॒ணா-ந்ந்ரு'॑பதே ஜாயஸே॒ ஶுசிஃ॑ ॥ 76.1 (தை. அர. 6.76.1)
அபீஷ்ட யாசநா மந்த்ரஃ (4.52)
ஶி॒வேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ ஸ்யோ॒நேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ ஸுபூ॒தேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ ய॒ஜ்ஞஸ்யர்தி॒ மநு॒ ஸந்தி॑ஷ்ட॒ ஸ்வோப॑ தே யஜ்ஞ॒ நம॒ உப॑ தே॒ நம॒ உப॑ தே॒ நமஃ॑ ॥ 77.1 (தை. அர. 6.77.1)
பர தத்த்வ நிரூபணம் (4.53)
ஸ॒த்ய-ம்பர॒-ம்பரக்ம்॑ ஸ॒த்யக்ம் ஸ॒த்யேந॒ ந ஸு॑வ॒ர்கா-ல்லோ॒காச்ச்ய॑வந்தே க॒தாச॒ந ஸ॒தாக்ம் ஹி ஸ॒த்ய-ந்தஸ்மா᳚-த்ஸ॒த்யே ர॑மந்தே॒,
தப॒ இதி॒ தபோ॒ நாநஶ॑நா॒-த்பரம்॒-யँத்தி பர॒-ந்தப॒ஸ்த-த்துத॑ர்ஷ॒-ந்த-த்துரா॑தர்ஷ॒-ந்தஸ்மா॒-த்தப॑ஸி ரமந்தே॒,
தம॒ இதி॒ நிய॑த-ம்ப்ரஹ்மசா॒ரிண॒-ஸ்தஸ்மா॒-த்தமே॑ ரமந்தே॒,
ஶம॒ இத்யர॑ண்யே மு॒நய॒-ஸ்தஸ்மா॒ச்சமே॑ ரமந்தே,
தா॒நமிதி॒ ஸர்வா॑ணி பூ॒தாநி॑ ப்ர॒ஶக்ம்ஸ॑ந்தி தா॒நாந்நாதி॑ து॒ஶ்சர॒-ந்தஸ்மா᳚-த்தா॒நே ர॑மந்தே,
த॒ர்ம இதி॒ தர்மே॑ண॒ ஸர்வ॑மி॒த-ம்பரி॑க்ரு'ஹீத-ந்த॒ர்மாந்நாதி॑-து॒ஷ்கர॒-ந்தஸ்மா᳚--த்த॒ர்மே ர॑மந்தே,
ப்ர॒ஜந॒ இதி॒ பூயாக்ம்॑॑ஸ॒-ஸ்தஸ்மா॒-த்பூயி॑ஷ்டாஃ॒ ப்ரஜா॑யந்தே॒ தஸ்மா॒-த்பூயி॑ஷ்டாஃ ॑நே ரமந்தே॒,
-ऽக்நய॒ இத்யா॑ஹ॒ தஸ்மா॑-த॒க்நய॒ ஆதா॑தவ்யா அக்நிஹோ॒த்ர-மித்யா॑ஹ॒ தஸ்மா॑-தக்நிஹோ॒த்ரே ர॑மந்தே,
ய॒ஜ்ஞ இதி॑ ய॒ஜ்ஞோ ஹி தே॒வா ஸ்தஸ்மா᳚-த்ய॒ஜ்ஞே ர॑மந்தே,
மாந॒ஸ-மிதி॑ வி॒த்வாக்ம்ஸ॒-ஸ்தஸ்மா᳚-த்வி॒த்வாக்ம்ஸ॑ ஏ॒வ மா॑ந॒ஸே ர॑மந்தே,
ந்யா॒ஸ இதி॑ ப்ர॒ஹ்மா ப்ர॒ஹ்மா ஹி பரஃ॒ பரோ॑ ஹி ப்ர॒ஹ்மா தாநி॒ வா ஏ॒தாந்யவ॑ராணி॒ பராக்ம்॑ஸி ந்யா॒ஸ ஏ॒வாத்ய॑ரேசய॒-த்ய ஏ॒வம்-வேँதே᳚த்யுப॒நிஷத் ॥ 78.11 (தை. அர. 6.78.1)
4.54 ஜ்ஞாந ஸாதந நிரூபணம்
ப்ரா॒ஜா॒ப॒த்யோ ஹாரு॑ணி-ஸ்ஸுப॒ர்ணேயஃ॑ ப்ர॒ஜாப॑தி-ம்பி॒தர॒-முப॑ஸஸார॒ கி-ம்ப॑கவ॒ந்தஃ ப॑ர॒மம்-வँ॑த॒ந்தீதி॒ தஸ்மை॒ ப்ரோ॑வாச,
ஸ॒த்யேந॑ வா॒யுராவா॑தி ஸ॒த்யே-நா॑தி॒த்யோ ரோ॑சதே தி॒வி ஸ॒த்யம்-வாँ॒சஃ ப்ர॑தி॒ஷ்டா ஸ॒த்யே ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா᳚-த்ஸ॒த்ய-ம்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்தி॒,
தப॑ஸா தே॒வா தே॒வதா॒-மக்ர॑ ஆய॒-ந்தப॒ஸர்ஷ॑ய॒-ஸ்ஸுவ॒ரந்வ॑-விந்த॒-ந்தப॑ஸா ஸ॒பத்நா॒-ந்ப்ரணு॑தா॒-மாரா॑தீ॒ ஸ்தப॑ஸி ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா॒-த்தபஃ॑ பர॒மம்-வँத॑ந்தி॒,
தமே॑ந தா॒ந்தாஃ கி॒ல்பிஷ॑-மவதூ॒ந்வந்தி॒ தமே॑ந ப்ரஹ்மசா॒ரிண॒-ஸ்ஸுவ॑ரகச்ச॒-ந்தமோ॑ பூ॒தாநா᳚-ந்துரா॒தர்ஷ॒-ந்தமே॑ ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா॒-த்தமஃ॑ பர॒மம்-வँத॑ந்தி॒,
ஶமே॑ந ஶா॒ந்தா-ஶ்ஶி॒வ-மா॒சர॑ந்தி॒ ஶமே॑ந நா॒க-ம்மு॒நயோ॒-ऽந்வவி॑ந்த॒ந் சமோ॑ பூ॒தாநா᳚-ந்துரா॒தர்ஷ॒-ஞ்சமே॑ ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா॒ச்சமஃ॑ பர॒மம்-வँத॑ந்தி,
தா॒நம்-யँ॒ஜ்ஞாநாம்॒-வँரூ॑த॒-ந்தக்ஷி॑ணா லோ॒கே தா॒தாரக்ம்॑ ஸர்வ பூ॒தாந்யு॑பஜீ॒வந்தி॑ தா॒நேநாரா॑தீ॒-ரபா॑நுதந்த தா॒நேந॑ த்விஷ॒ந்தோ மி॒த்ரா ப॑வந்தி தா॒நே ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா᳚-த்தா॒ந-ம்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்தி,
த॒ர்மோ விஶ்வ॑ஸ்ய॒ ஜக॑தஃ ப்ரதி॒ஷ்டா லோ॒கே த॒ர்மிஷ்ட॑-ம்ப்ர॒ஜா உ॑பஸ॒ர்பந்தி॑ த॒ர்மேண॑ பா॒ப-ம॑ப॒நுத॑தி த॒ர்மே ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா᳚-த்த॒ர்ம-ம்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்தி,
ப்ர॒ஜந॑நம்॒-வைँ ப்ர॑தி॒ஷ்டா லோ॒கே ஸா॒து ப்ர॒ஜாயா᳚ ஸ்த॒ந்துந்-த॑ந்வா॒நஃ பி॑த்ரு'॒ணா ம॑ந்ரு'॒ணோ பவ॑தி॒ ததே॑வ த॒ஸ்யா அந்ரு'॑ண॒-ந்தஸ்மா᳚-த்ப்ர॒ஜந॑ந-ம்பர॒மம்-வँத॑ந்த்ய॒,
க்நயோ॒ வை த்ரயீ॑ வி॒த்யா தே॑வ॒யாநஃ॒ பந்தா॑ கார்ஹப॒த்ய ரு'க்-ப்ரு'॑தி॒வீ ர॑தந்த॒ர-ம॑ந்வாஹா-ர்ய॒பச॑நம்॒-யँஜு॑ர॒ந்தரி॑க்ஷம்-வாँமதே॒வ்ய மா॑ஹவ॒நீய॒-ஸ்ஸாம॑ஸுவ॒ர்கோ லோ॒கோ ப்ரு'॒ஹத்-தஸ்மா॑-த॒க்நீ-ந்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்த்ய,
க்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஸா॑ய-ம்ப்ரா॒த-ர்க்ரு'॒ஹாணாம்॒-நிஷ்க்ரு'॑தி॒-ஸ்ஸ்வி॑ஷ்டக்ம் ஸுஹு॒தம்-யँ॑ஜ்ஞக்ரதூ॒நா-ம்ப்ராய॑ணக்ம் ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ஜ்யோதி॒-ஸ்தஸ்மா॑-தக்நிஹோ॒த்ர-ம்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்தி,
ய॒ஜ்ஞ இதி॑ ய॒ஜ்ஞேந॒ ஹி தே॒வா திவ॑-ங்க॒தா ய॒ஜ்ஞேநாஸு॑ரா॒-நபா॑நுதந்த ய॒ஜ்ஞேந॑ த்விஷ॒ந்தோ மி॒த்ரா ப॑வந்தி ய॒ஜ்ஞே ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா᳚-த்ய॒ஜ்ஞ-ம்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்தி,
மாந॒ஸம்-வைँ ப்ரா॑ஜாப॒த்ய-ம்ப॒வித்ர॑-ம்மாந॒ஸேந॒ மந॑ஸா ஸா॒து ப॑ஶ்யதி மாந॒ஸா ரு'ஷ॑யஃ ப்ர॒ஜா அ॑ஸ்ரு'ஜந்த மாந॒ஸே ஸ॒ர்வ-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித॒-ந்தஸ்மா᳚-ந்மாந॒ஸ-ம்ப॑ர॒மம்-வँத॑ந்தி,
ந்யா॒ஸ இ॒த்யாஹு॑-ர்மநீ॒ஷிணோ᳚ ப்ர॒ஹ்மாண॑-ம்ப்ர॒ஹ்மா விஶ்வஃ॑ கத॒ம-ஸ்ஸ்வ॑ய॒பும்ஃ ப்ர॒ஜாப॑தி-ஸ்ஸம்வँத்ஸர॒ இதி॑, ஸம்வँத்ஸ॒ரோ॑ ऽஸாவா॑தி॒த்யோ ய ஏ॒ஷ ஆ॑தி॒த்யே புரு॑ஷ॒-ஸ்ஸ ப॑ரமே॒ஷ்டீ ப்ரஹ்மா॒த்மா,
யாபி॑ராதி॒த்ய-ஸ்தப॑தி ர॒ஶ்மிபி॒ஸ்தாபிஃ॑ ப॒ர்ஜந்யோ॑ வர்ஷதி ப॒ர்ஜந்யே॑-நௌஷதி-வநஸ்ப॒தயஃ॒ ப்ரஜா॑யந்த ஓஷதி-வநஸ்ப॒திபி॒-ரந்ந॑-ம்பவ॒த்யந்நே॑ந ப்ரா॒ணாஃ ப்ரா॒ணை-ர்பல॒-ம்பலே॑ந॒ தப॒-ஸ்தப॑ஸா ஶ்ர॒த்தா ஶ்ர॒த்தயா॑ மே॒தா மே॒தயா॑ மநீ॒ஷா ம॑நீ॒ஷயா॒ மநோ॒ மந॑ஸா॒ ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்த்யா॑ சி॒த்த-ஞ்சி॒த்தேந॒ ஸ்ம்ரு'தி॒க்க்॒ ஸ்ம்ரு'த்யா॒ ஸ்மார॒க்க்॒ ஸ்மாரே॑ண வி॒ஜ்ஞாநம்॑-விँ॒ஜ்ஞாநே॑-நா॒த்மாநம்॑-வேँதயதி॒ தஸ்மா॑த॒ந்ந-ந்தத॒ந்-த்ஸர்வா᳚ண்யே॒தாநி॑ ததா॒-த்யந்நா᳚-த்ப்ரா॒ணா ப॑வந்தி,
பூ॒தாநா᳚-ம்ப்ரா॒ணை-ர்மநோ॒ மந॑ஸஶ்ச வி॒ஜ்ஞாநம்॑-விँ॒ஜ்ஞாநா॑-தாந॒ந்தோ ப்ர॑ஹ்ம யோ॒நி-ஸ்ஸ வா ஏ॒ஷ புரு॑ஷஃ பஞ்ச॒தா ப॑ஞ்சா॒த்மா யேந॒ ஸர்வ॑மி॒த-ம்ப்ரோத॑-ம்ப்ரு'தி॒வீ சா॒ந்தரி॑க்ஷ-ஞ்ச॒ த்யௌஶ்ச॒ திஶ॑ஶ்சாவாந்தரதி॒ஶாஶ்ச॒ ஸ வை ஸர்வ॑மி॒த-ஞ்ஜக॒த்ஸ ஸ॒பூதக்ம்॑ ஸ ப॒வ்ய-ஞ்ஜி॑ஜ்ஞாஸ க்ல்ரு'॒ப்த ரு'॑த॒ஜா ரயி॑ஷ்டா,
ஶ்ர॒த்தா ஸ॒த்யோ மஹ॑ஸ்வா-ந்த॒பஸோ॒ பரி॑ஷ்டா॒த் (வரி॑ஷ்டா॒த்) ஜ்ஞாத்வா॑ தமே॒வ-ம்மந॑ஸா ஹ்ரு'॒தா ச॒ பூயோ॑ ந ம்ரு'॒த்யு-முப॑யாஹி வி॒த்வா-ந்தஸ்மா᳚-ந்ந்யா॒ஸ-மே॒ஷா-ந்தப॑ஸா-மதிரிக்த॒மாஹு॑-ர்வஸுர॒ண்வோ॑ வி॒பூர॑ஸி ப்ரா॒ணே த்வமஸி॑ ஸந்தா॒தா
ப்ரஹ்ம॑-ந்த்வமஸி॑ விஶ்வ॒த்ரு'த்தே॑-ஜோ॒தாஸ் த்வம॑ஸ்ய॒க்நி-ர॑ஸி வர்சோ॒தா-ஸ்த்வம॑ஸி॒ ஸூர்ய॑ஸ்ய த்யும்நோ॒தா ஸ்த்வம॑ஸி ச॒ந்த்ரம॑ஸ உபயா॒மக்ரு'॑ஹீதோ-ऽஸி ப்ர॒ஹ்மணே᳚ த்வா॒ மஹஸ॒,
ஓமித்யா॒த்மாநம்॑-யுँஞ்ஜீதை॒தத்வை ம॑ஹோப॒நிஷ॑த-ந்தே॒வாநா॒-ங்குஹ்யம்॒-யँ ஏ॒வம்-வேँத॑ ப்ர॒ஹ்மணோ॑ மஹி॒மாந॑-மாப்நோதி॒ தஸ்மா᳚-த்ப்ர॒ஹ்மணோ॑ மஹி॒மாந॑-மித்யுப॒நிஷத் ॥ 79.20 (தை. அர. 6.79.1)
ஜ்ஞாநயஜ்ஞஃ (4.55)
தஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷோ॑ ய॒ஜ்ஞஸ்யா॒த்மா யஜ॑மாநஃ-ஶ்ர॒த்தாபத்நீ॒ ஶரீ॑ர-மி॒த்த்மமுரோ॒ வேதி॒-ர்லோமா॑நி
ப॒ர॒ஃஇ-ர்வே॒தஃ-ஶிகா॒ ஹ்ரு'த॑யம்॒-யூँபஃ॒ காம॒ ஆஜ்ய॑-ம்ம॒ந்யுஃ ப॒ஶு-ஸ்தபோ॒-ऽக்நி-ர்தமஃ॑ ஶமயி॒தா தக்ஷி॑ணா॒-வாகோதா᳚ ப்ரா॒ண உ॑த்க॒தா
சக்ஷு॑ரத்வ॒ர்யு-ர்மநோ॒ ப்ரஹ்மா॒ ஶ்ரோத்ர॑ம॒க்நீ-த்யாவ॒த்த்ரிய॑தே॒
ஸா தீ॒க்ஷா யதஶ்ர்நா॑தி॒ தத்தவி॒-ர்யத்பிப॑தி॒ தத॑ஸ்ய ஸோமபா॒நம்-யँத்ரம॑தே॒
தது॑ப॒ஸதோ॒ ய-த்ஸ॒ஞ்சர॑-த்யுப॒விஶ॑-த்யு॒த்திஷ்ட॑தே ச॒ ஸப்ர॑வ॒ர்க்யோ॑
யந்முக॒-ந்ததா॑ஹவ॒நீயோ॒ யா வ்யாஹ்ரு'॑தி-ராஹு॒தி-ர்யத॑ஸ்ய வி॒ஜ்ஞாந॒-ந்தஜ்ஜு॒ஹோதி॒ யத்ஸா॒ய-ம்ப்ரா॒தர॑த்தி॒ தத்ஸ॒மிதம்॒-யँத்ப்ரா॒த-ர்ம॒த்த்யந்தி॑நக்ம் ஸா॒ய-ஞ்ச॒ தாநி॒ ஸவ॑நாநி॒ யே
அ॑ஹோரா॒த்ரே தே த॑ர்ஶபூர்ணமா॒ஸௌ யே᳚-ऽர்தமா॒ஸாஶ்ச॒ மாஸா᳚ஶ்ச॒ தே சா॑துர்மா॒ஸ்யாநி॒ ய ரு'॒தவ॒ஸ்தே ப॑ஶுப॒ந்தா யே ஸம்॑வँத்ஸ॒ராஶ்ச॑ பரிவத்ஸ॒ராஶ்ச॒ தே-ऽஹ॑ர்க॒ணா-ஸ்ஸ॑ர்வ வேத॒ஸம்-வாँ
ஏ॒த-த்ஸ॒த்ரம்-யँந்மர॑ண॒-ந்தத॑வ॒ப்ரு'த॑ ஏ॒தத்வை ஜ॑ராமர்ய-மக்நிஹோ॒த்ரக்ம் ஸ॒த்ரம்-யँ ஏ॒வம்-விँ॒த்வா-நு॑த॒கய॑நே ப்ர॒மீய॑தே
தே॒வாநா॑மே॒வ ம॑ஹி॒மாந॑-ங்க॒த்வா-ऽऽதி॒த்யஸ்ய॒ ஸாயு॑ஜ்ய-ங்கச்ச॒த்யத॒ யோ த॑க்ஷி॒ணே ப்ர॒மீய॑தே
பித்ரு'॒ணா-மே॒வ ம॑ஹி॒மாந॑-ங்க॒த்வா ச॒ந்த்ரம॑ஸ॒-ஸ்ஸாயு॑ஜ்யக்ம் ஸலோ॒கதா॑-மாப்நோத்யே॒தௌ வை ஸூ᳚ர்யா சந்த்ர॒மஸௌ᳚-ர்மஹி॒மாநௌ᳚ ப்ராஹ்ம॒ணோ
வி॒த்வா-ந॒பிஜ॑யதி॒ தஸ்மா᳚-த்ப்ர॒ஹ்மணோ॑ மஹி॒மாந॑மாப்நோதி॒ தஸ்மா᳚-த்ப்ர॒ஹ்மணோ॑ மஹி॒மாந॑-மித்யுப॒நிஷத் ॥ 80.1 (தை. அர. 6.80.1)
ஸ॒ஹ நா॑ வவது । ஸ॒ஹ நௌ॑ புநக்து । ஸ॒ஹ வீ॒ர்ய॑-ங்கரவாவஹை । தே॒ஜ॒ஸ்விநா॒ வதீ॑தமஸ்து॒ மா வி॑த்விஷா॒வஹை᳚ ॥
॥ ௐ ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்தி॒-ஶ்ஶாந்திஃ॑ ॥
ஹரிஃ॒ ஓம் ।
இதி மஹாநாராயணோபநிஷ-த்ஸமாப்தா
(அம்ப॒ஸ்யைக॑பஞ்சா॒ஶச்ச॒தம் - ஜா॒தவே॑தஸே॒ சது॑ர்தஶ॒ - பூரந்நம்॒ - பூர॒க்நயே॒ - பூர॒க்நயே॒ சைக॑மேகம் - பாஹி - பா॒ஹி ச॒த்வாரி॑ சத்வாரி॒ - ய-ஶ்சந்த॑ஸா॒-ந்த்வே - நமோ॒ ப்ரஹ்ம॑ணே - ரு'॒த-ந்தபோ॒ - யதா॑ வ்ரு'॒க்ஷஸ்யைக॑ மேக - ம॒ணோரணீ॑யா॒க்॒ ஶ்சது॑ஸ்த்ரிக்ம்ஶத் - ஸஹஸ்ர॒ஶீ॑ஷ॒க்ம்॒ ஷட்வி॑க்ம்ஶதி - ராதி॒த்யோ வா ஏ॒ஷ - ஆ॑தி॒த்யோ வை தேஜ॒ ஏக॑மேகம்॒ - நித॑நபதயே॒ த்ரயோ॑விக்ம்ஶதிஃ - ஸ॒த்யோஜா॒த-ந்த்ரீணி॑ - வாமதே॒வாயைக॑ - ம॒கோரே᳚ப்ய॒ - ஸ்தத்புரு॑ஷாய॒ த்வே த்வே॒ - ஈஶாநோ - நமோ ஹிரண்யபாஹவ॒ ஏக॑மேக - ம்ரு'॒தக்ம் ஸ॒த்ய-ந்த்வே - ஸர்வோ॒ வை ச॒த்வாரி॒ - கத்ரு॒த்ராய॒ த்ரீணி॒ - யஸ்ய॒ வை கங்க॑தீ - க்ரு'ணு॒ஷ்வ பாஜோ - ऽதி॑தி॒ - ராபோ॒ வா இ॒தக்ம் ஸர்வ॒ மேக॑மேக॒ - மாபஃ॑ புநந்து ச॒த்வா - ர்யக்நிஶ்ச - ஸூர்யஶ்ச நவ॑ - ந॒வோமிதி॑ ச॒த்வா - ர்யாயா॑து॒ பசௌ - ஜோ॑-ऽஸி॒ தஶோ॒ - த்தமே॑ ச॒த்வாரி॒ - க்ரு'ணி॒ஸ்த்ரீணி॒ - ப்ரஹ்ம॑மேது॒ மாம்-யாँஸ்தே᳚ ப்ரஹ்மஹ॒த்யா-ந்த்வாத॑ஶ॒ - ப்ரஹ்ம॑ மே॒தயா॒-ऽத்யா ந॑ இ॒ம-ம்ப்ரூ॑ஷஹ॒த்யாம் - ப்ரஹ்ம॑ மே॒தவா᳚ ப்ர॒ஹ்மா தே॒வாநா॑மி॒தம்-வீँ॑ரஹ॒த்யாமேகா॒ந்ந வி॑க்ம்ஶதி॒ ரேகா॒ந்நவி॑க்ம்ஶதி--ர் மே॒தா தே॒வீ - மே॒தா-ம்ம॒ இந்த்ர॑ஶ்ச॒த்வாரி॑ சத்வா॒ர்யா - மா᳚-ம்மே॒தா த்வே - மயி॑ மே॒தா மேக॒- மபை॑து॒ - பரம்॒ - ँவாத॑-ம்ப்ரா॒ண - ம॑முத்ர॒பூயா॒-த்- த்தரி॒க்ம்॒ - ஶல்கை॑ர॒க்நிம் - மா சி॑தோ ம்ரு'த்யோ॒ - மா நோ॑ ம॒ஹாந்தம்॒ - மாந॑ஸ்தோ॒கே - ப்ரஜா॑பதே - ஸ்வஸ்தி॒தா - த்ர்ய॑ம்பகம்॒ - ँயே தே॑ ஸ॒ஹஸ்ர॒-ந்த்வே த்வே - ம்ரு'॒த்யவே॒ ஸ்வாஹைகம்॑ - தே॒வக்ரு'॑த॒ஸ்யைகா॑தஶ॒ - யத்வோ॑ தேவாஃ॒ - காமோ-ऽகார்ஷீ॒ந் - மந்யுரகார்ஷீ॒-த்த்வே த்வே॒ - திலாஞ்ஜுஹோமி காவ-ஶ்ஶ்ரிய-ம்ப்ர॑ஜாஃ பஞ்ச॒ - திலாஃ க்ரு'ண்ஷாஶ்சோர॑ஸ்ய॒ ஶ்ரீஃ ப்ரஜ்ஞாது ஜாதவே॑த-ஸ்ஸ॒ப்த - ப்ராண வா-க்த்வக் சிர உத்திஷ்ட புருஷ॑ பஞ்ச॒ - ப்ரு'திவீ ஶப்த மநோ வாக் வ்யக்தா-ऽऽத்மா-ऽந்தராத்மா பரமாத்மா மே᳚ க்ஷு॒தே-ऽந்நமய॒ பஞ்ச॑தஶா॒ - க்நயே॒ ஸ்வாஹைக॑சத்வாரி॒க்ம்॒ஶ - ர்தோ᳚ ந்தத்ப்ர॒ஹ்ம நவ॑ - ஶ்ர॒த்தாயா᳚-ம்ப்ரா॒ணே நிவிஷ்ட॒ ஶ்சது॑ர்விக்ம்ஶதிஃ - ஶ்ர॒த்தாயா॒-ந்தஶா - ங்குஷ்ட மாத்ரஃ புருஷோ த்வே - வாம்ம॑ ஆ॒ஸந்ந॒ஷ்டௌ - வயஃ॑ ஸுப॒ர்ஷாஃ - ப்ராணாநா-ங்க்ரந்திரஸி த்வே த்வே - நமோ ருத்ராயைகம்॒ - த்வம॑க்நே॒ த்யுபிர்॒ த்வே - ஶி॒வேந॑ மே॒ ஸந்தி॑ஷ்டஸ்வ - ஸ॒த்யம் - ப்ரா॑ஜாப॒த்ய - ஸ்தஸ்யை॒வ மேக॑ மேக॒ மஶதிஃ)
Roman (IAST) Transliteration
taittirīya araṇyaka - caturthaḥ praśnaḥ
oṃ sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu |
sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
ambhasyapāre (4.1)
ambha̭sya pā॒re bhuva̭nasya॒ maddhye॒ nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe ma̭ha॒to mahī̭yān |
śu॒kreṇa॒ jyotīgṃ̭ṣi samanu॒pravi̭ṣṭaḥ pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaiti॒ sarvaṃ॒-ya~smi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duḥ |
tade॒va bhū॒ta-ntadu॒ bhavya̭mā i॒da-ntada॒kṣarḙ para॒me vyo̭mann |
yenā̭ vṛ॒ta-ṅkhañca॒ diva̭-mma॒hīñca॒ yenā̭di॒tya-stapa̭ti॒ teja̭sā॒ bhrāja̭sā ca |
yama॒nta-ssa̭mu॒dre ka॒vayo॒ vaya̭nti॒ yada॒kṣarḙ para॒me pra॒jāḥ |
yataḥ̭ prasū॒tā ja॒gataḥ̭ prasūtī॒ toyḙna jī॒vān vyaca̭sarja॒ (vyasa̭sarja॒) bhūmyā᳚m |
yadoṣa̭dhībhiḥ pu॒ruṣā᳚-npa॒śūgśca॒ vivḙśa bhū॒tāni̭ carāca॒rāṇi̭ |
ataḥ̭ para॒-nnānya॒-daṇī̭yasahi॒ parā᳚-tparaṃ॒-ya~-nmaha̭to ma॒hānta᳚m |
yadḙka-ma॒vyakta॒-mana̭ntarūpaṃ॒-vi~śva̭-mpurā॒ṇa-ntama̭saḥ॒ para̭stāt || 1.5 (tai. ara. 6.1.1)
tade॒varta-ntadṷ sa॒tyamā̭hu॒-stade॒va brahma̭ para॒ma-ṅka̭vī॒nām |
i॒ṣṭā॒pū॒rta-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭mānaṃ-vi~॒śva-mbi̭bharti॒ bhuva̭nasya॒ nābhiḥ̭ |
tade॒vāgni-stadvā॒yu-stathsūrya॒stadṷ ca॒ndramāḥ᳚ |
tade॒va śu॒krama॒mṛta॒-ntadbrahma॒ tadāpa॒-ssa pra॒jāpa̭tiḥ |
sarvḙ nime॒ṣā ja॒jñirḙ vi॒dyutaḥ॒ purṷṣā॒dadhi̭ |
ka॒lā mṷhū॒rtāḥ kāṣṭhā᳚ścāho-rā॒trāśca̭ sarva॒śaḥ |
a॒rdha॒mā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒raśca̭ kalpantām |
sa āpaḥ̭ pradu॒ghe u॒bhe i॒me a॒ntari̭kṣa॒-matho॒ suvaḥ̭ |
naina̭-mū॒rdhva-nna ti॒rya-ñca॒ na maddhye॒ pari̭jagrabhat |
na tasyḙśe॒ kaśca॒na tasya̭ nāma ma॒hadyaśaḥ̭ || 1.10 (tai. ara. 6.1.2)
na sa॒dṛṃśḙ tiṣṭhati॒ rūpa̭masya॒ na cakṣṷṣā paśyati॒ kaśca॒naina᳚m |
hṛ॒dā ma̭nī॒ṣā mana̭sā॒-'bhi klṛ̭pto॒ ya ḙnaṃ-vi~॒du-ramṛ̭tā॒ste bha̭vanti |
a॒dbhya-ssambhṷ̄to hiraṇyaga॒rbha itya॒ṣṭau |
e॒ṣa hi de॒vaḥ pra॒diśo-'nu॒ sarvāḥ॒ pūrvo̭ hi jā॒ta-ssa u॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
sa vi॒jāya̭māna-ssajani॒ṣyamā̭ṇaḥ pra॒tyaṃ-mukhā᳚ stiṣṭhati vi॒śvato̭mukhaḥ |
vi॒śvata̭śca-kṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒-rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ |
ve॒nasta-tpaśya॒n. viśvā॒ bhuva̭nāni vi॒dvān. yatra॒ viśva॒-mbhava॒tyeka̭-nīlam |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaika॒gṃ॒ sa otaḥ॒ prota̭śca vi॒bhuḥ pra॒jāsṷ |
pratadvo̭ce a॒mṛta॒nnu vi॒dvā-nga̭ndha॒rvo nāma॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭su || 1.15 (tai. ara. 6.1.3)
trīṇi̭ pa॒dā nihi̭tā॒ guhā̭su॒ yastadveda̭ savi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t |
sa no॒ bandhṷ-rjani॒tā sa vi̭dhā॒tā dhāmā̭ni॒ veda॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
yatra̭ de॒vā a॒mṛta̭māna-śā॒nāstṛ॒tīye॒ dhāmā᳚nya॒-bhyaira̭yanta |
pari॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ya̭nti sa॒dyaḥ pari̭ lo॒kā-npari॒ diśaḥ॒ pari॒ suvaḥ̭ |
ṛ॒tasya॒ tantuṃ̭-vi~tataṃ-vi~॒cṛtya॒ tada̭paśya॒-ttada̭bhava-tpra॒jāsṷ |
pa॒rītya̭ lo॒kā-npa॒rītya̭ bhū॒tāni̭ pa॒rītya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca |
pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasyā॒tmanā॒-''tmāna̭-ma॒bhi-samba̭bhūva |
sada̭sa॒spati॒-madbhṷta-mpri॒yamindra̭sya॒ kāmya᳚m |
sani̭-mme॒dhā ma̭yāsiṣam |
uddī᳚pyasva jātavedo 'pa॒ghnannir-ṛ̭ti॒-mmama̭ || 1.19 (tai. ara. 6.1.4)
pa॒śūgśca॒ mahya॒māva̭ha॒ jīva̭nañca॒ diśo̭ diśa |
māno̭ higṃsī jjātavedo॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
abi̭bhra॒dagna॒ āga̭hi śri॒yā mā॒ pari̭pātaya || 1.21 (tai. ara. 6.1.5)
gāyatrī mantrāḥ (4.2)
purṷṣasya vidma sahasrā॒kṣasya̭ mahāde॒vasya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ vakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ dantiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ nandiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāse॒nāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ ṣaṇmukhaḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ suvarṇapa॒kṣāya̭ dhīmahi | tanno̭ garuḍaḥ praco॒dayā᳚t ||
ve॒dā॒tma॒nāya̭ vi॒dmahḙ hiraṇyaga॒rbhāya̭ dhīmahi | tanno᳚ brahma praco॒dayā᳚t ||
nā॒rā॒ya॒ṇāya̭ vi॒dmahḙ vāsude॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ viṣṇuḥ praco॒dayā᳚t ||
va॒jra॒na॒khāya̭ vi॒dmahḙ tīkṣṇa-da॒gg॒ṣṭrāya̭ dhīmahi | tanno̭ nārasigṃhaḥ praco॒dayā᳚t ||
bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi | tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||
vai॒śvā॒na॒rāya̭ vi॒dmahḙ lālī॒lāya̭ dhīmahi | tanno̭ agniḥ praco॒dayā᳚t ||
kā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || 1.33 (tai. ara. 6.1.5-7)
dūrvā sūktaṃ (4.3)
sa॒ha॒sra॒para̭mā de॒vī॒ śa॒tamṷ̄lā śa॒tāṅkṷrā |
sarvagṃ̭ haratṷ me pā॒pa॒-ndū॒rvā duḥ̭svapna॒ nāśa̭nī |
kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥ paruṣaḥ॒ pari̭ |
e॒vā no̭ dūrve॒ prata̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca |
yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si |
tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam |
aśva̭krā॒nte ra̭thakrā॒nte॒ vi॒ṣṇukrā᳚nte va॒sundha̭rā |
śirasā̭ dhāra̭yiṣyā॒mi॒ ra॒kṣa॒sva mā᳚-mpade॒ pade || 1.37 (tai. ara. 6.1.8)
mṛttikā sūktam (4.4)
bhūmi-rdhenu-rdharaṇī lo̭kadhā॒riṇī |
u॒dhṛtā̭-'si va̭rāhe॒ṇa॒ kṛ॒ṣṇe॒na śa̭ta bā॒hunā |
mṛ॒ttikḙ hana̭ me pā॒paṃ॒-ya~॒nma॒yā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
mṛ॒ttike᳚ brahma̭dattā॒-'si॒ kā॒śyapḙnābhi॒mantri̭tā |
mṛ॒ttikḙ dehi̭ me pu॒ṣṭi॒-ntva॒yi sa̭rva-mpra॒tiṣṭhi̭tam || 1.39
mṛ॒ttike᳚ pratiṣṭhi̭te sa॒rva॒-nta॒nme ni̭rṇuda॒ mṛtti̭ke |
tayā̭ ha॒tena̭ pāpe॒na॒ ga॒cchā॒mi pa̭ramā॒-ṅgatim || 1.40 (tai. ara. 6.1.9)
śatrujaya mantrāḥ (4.5)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van cha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi |
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na-ssvasti॒dā a̭bhayaṅka॒raḥ |
sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vā-ssva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ |
sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemi-ssva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu |
āpā᳚nta-manyustṛ॒pala̭prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭vāṃ॒-charṷmāgṃ ṛjī॒ṣī |
somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || 1.44
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭ nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī | yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ |
ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m |
ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriyam |
śrī᳚rme bha॒jatu | alakṣmī᳚rme na॒śyatu |
viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā-śchando̭-bhiri॒māṃllo~॒kā-na̭napaja॒yya-ma॒bhya̭jayann |
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu || 1.48 (tai. ara. 6.1.10)
sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa-ṅkṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspate |
ka॒kṣīva̭ntaṃ॒-ya~ aṷśi॒jam |
śarī̭raṃ-ya~jñaśama॒la-ṅkusī̭da॒-ntasmi᳚-nthsīdatu॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇaṃ-ye~na̭ pū॒ta-stara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tā ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema |
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān |
ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svāthābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ |
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryā᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | 1.53 (tai. ara. 6.1.11)
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒-stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tī-ri̭va mā॒taraḥ̭ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 1.54 (tai. ara. 6.1.12)
aghamarṣaṇa sūktam (4.6)
hira̭ṇyaśṛṅgaṃ॒-va~rṷṇa॒-mprapa̭dye tī॒rtha-mmḙ dehi॒ yāci̭taḥ |
ya॒nmayā̭ bhu॒kta-ma॒sādhṷ̄nā-mpā॒pebhya̭śca pra॒tigra̭haḥ |
yanme॒ mana̭sā vā॒cā॒ ka॒rma॒ṇā vā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
tanna॒ indro॒ varṷṇo॒ bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā ca̭ punantu॒ punaḥ̭ punaḥ |
namo॒-'gnaye᳚-'phsu॒mate॒ nama॒ indrā̭ya॒ namo॒ varṷṇāya॒ namo vāruṇyai̭ namo॒-'dbhyaḥ || 1.57
yada॒pā-ṅkrū॒raṃ-ya~da̭me॒ddhyaṃ-ya~da̭śā॒nta-ntadapa̭gacchatāt |
a॒tyā॒śa॒nā-da̭tīpā॒nā॒-dya॒cca u॒grā-tpra̭ti॒grahā᳚t |
tanno॒ varṷṇo rā॒jā॒ pā॒ṇinā᳚ hyava॒marśa̭tu |
so̭-'hama̭pā॒po vi॒rajo॒ nirmu॒kto mṷktaki॒lbiṣaḥ |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhamārṷhya॒ gacche॒-dbrahma̭salo॒katām |
yaścā॒̭phsu varṷṇa॒-ssa pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
i॒ma-mmḙ gaṅge yamune sarasvati॒ śutṷdri॒ stomagṃ̭ sacatā॒ paru॒ṣṇiyā |
a॒si॒kni॒yā ma̭rudvṛdhe vi॒tasta॒yā-''rjī̭kīye śṛṇu॒hyā su॒ṣoma̭yā |
ṛ॒tañca̭ sa॒tyañcā॒-bhī᳚ddhā॒ ttapa॒so-'ddhya̭jāyata |
tato॒ rātri̭-rajāyata॒ tataḥ̭ samu॒dro a̭rṇa॒vaḥ || 1.63 (tai. ara. 6.1.13)
sa॒mu॒drā-da̭rṇa॒vā-dadhi̭ saṃva~thsa॒ro a̭jāyata |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ vi॒dadha॒-d(mi॒dadha॒d) viśva̭sya miṣa॒to va॒śī |
ū॒ryā॒ca॒ndra॒masaṷ dhā॒tā ya̭thā pū॒rva ma̭kalpayat |
diva̭ñca pṛthi॒vī-ñcā॒ntari̭kṣa॒ matho॒ suvaḥ̭ |
ya-tpṛ̭thi॒vyāgṃ raja̭ssva॒ māntari̭kṣe vi॒roda̭sī |
i॒māg stadā॒po va̭ruṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
pu॒nantu॒ vasa̭vaḥ pu॒nātu॒ varṷṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
e॒ṣa bhū॒tasya̭ ma॒ddhye bhuva̭nasya go॒ptā |
e॒ṣa pu॒ṇyakṛ̭tāṃ-lo~॒kā॒ne॒ṣa mṛ॒tyor-hi̭ra॒ṇmaya᳚m |
dyāvā̭pṛthi॒vyor-hi̭ra॒ṇmaya॒gṃ॒ saggśri̭ta॒gṃ॒ suvaḥ̭ | 1.66 (tai. ara. 6.1.14)
sa na॒-ssuva॒-ssagṃ śi̭śādhi |
ārdra॒-ñjvala̭ti॒ jyoti̭-ra॒hama̭smi |
jyoti॒-rjvala̭ti॒ brahmā॒hama̭smi |
yo̭-'hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hame॒vāha-mmā-ñjṷhomi॒ svāhā᳚ |
a॒kā॒rya॒-kā॒rya̭va kī॒rṇī ste॒no bhrṷ̄ṇa॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
varṷṇo॒-'pāma̭ghamarṣa॒ṇa-stasmā᳚-tpā॒pā-tpramṷcyate |
ra॒jobhūmi̭stva॒māgṃ roda̭yasva॒ prava̭danti॒ dhīrāḥ᳚ |
ākrā᳚n-thsamu॒draḥ pra̭tha॒me vidha̭rma-ñja॒naya̭-npra॒jā bhuva̭nasya॒ rājā᳚ |
vṛṣā̭ pa॒vitre॒ adhi॒sāno॒ avyḙ bṛ॒ha-thsomo̭ vāvṛdhe suvā॒na induḥ̭ || 1.70
(pura̭stā॒--dyaśo॒ - guhā̭su॒ - mama̭ - cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi - tīkṣada॒gg॒ṣṭhrāya̭ dhīmahi॒ - pari̭ - pra॒tiṣṭhi̭taṃ - debhu--r yacchatu - dadhātanā॒- dbhyo᳚ - 'rṇa॒vaḥ - suvo॒ - rājaika̭-ñca) (ā1)
durgā sūktam (4.7)
jā॒tavḙdase sunavāma॒ soma̭-marātīya॒to nida̭hāti॒ vedaḥ̭ |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā̭ nā॒veva॒ sindhṷ-nduri॒tā-'tya॒gniḥ |
tāma॒gniva̭rṇā॒-ntapa̭sā jvala॒ntīṃ-vai~̭roca॒nī-ṅka̭rmapha॒leṣu॒ juṣṭā᳚m |
du॒rgā-nde॒vīgṃ śara̭ṇama॒ha-mprapa̭dye su॒tara̭si tarase॒ namaḥ̭ |
agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒sti-bhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ |
pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃyo~ḥ |
viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātaveda॒-ssindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi |
agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒no᳚-'smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m |
pṛ॒ta॒nā॒jita॒gṃ॒ saha̭māna-mu॒grama॒gnigṃ hṷvema para॒mā-thsa॒dhasthā᳚t |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā॒ kṣāma̭dde॒vo ati̭ duri॒tā-'tya॒gniḥ |
pra॒tnoṣi̭-ka॒mīḍyo̭ addhva॒reṣṷ sa॒nācca॒ hotā॒ navya̭śca॒ sathsi̭ |
svāñcā᳚gne ta॒nuva̭-mpi॒praya̭svā॒smabhya̭ñca॒ saubha̭ga॒māya̭jasva |
gobhi॒-rjuṣṭa̭ma॒yujo॒ niṣi̭kta॒-ntave᳚ndra viṣṇo॒-ranu॒sañca̭rema |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhama॒bhi saṃ॒va~sā̭no॒ vaiṣṇa̭vīṃ-lo~॒ka i॒ha mā̭dayantām || 2.7 (du॒ri॒tā-'tya॒gniśca॒tvāri̭ ca) (tai. ara. 6.2.1)
[ o-ṅkā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || ]
vyāhṛti homa mantrāḥ (4.8)
bhū-ranna̭-ma॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo-'nnaṃ̭-vā~॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒, suva॒ranna̭-mādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna̭-ñca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒, namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna॒mom || 3.1 (tai. ara. 6.3.1)
bhū-ra॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo̭ vā॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ ,
suva̭rādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ragna॒ om || 4.1
bhū-ra॒gnayḙ ca pṛthi॒vyai ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhuvo̭ vā॒yavḙ cā॒ntari̭kṣāya ca maha॒te ca॒ svāhā॒,
suva̭rādi॒tyāya̭ ca di॒ve ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se ca॒ nakṣa̭trebhyaśca di॒gbhyaśca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rmaha॒rom || 5.1 (tai. ara. 6.4.1)
jñānaprāptyarthā homamantrāḥ (4.9)
pāhi no agna ena̭se svā॒hā |
pāhi no viśvaveda̭se svā॒hā |
yajña-mpāhi vibhāva̭so svā॒hā |
sarva-mpāhi śatakra̭to svā॒hā || 6.1 (tai. ara. 6.7.1)
pā॒hi no̭ agna॒ eka̭yā |
pā॒hyṷta dvi॒tīya̭yā |
pā॒hyūrja̭-ntṛ॒tīya̭yā |
pā॒hi gī॒rbhi-śca̭ta॒sṛbhi̭-rvaso॒ svāhā᳚ || 7.1 (tai. ara. 6.6.1)
vedāvismaraṇāya japamantrāḥ (4.10)
ya-śchanda̭sā-mṛṣa॒bho vi॒śvarṷ̄pa॒-śchando᳚bhya॒-śchandāg̭syā vi॒veśa̭ |
sacāgṃ śikyaḥ puro vāco̭pani॒ṣa-dindro᳚ jye॒ṣṭha i̭ndri॒yāya॒ ṛṣi̭bhyo॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-śchanda॒ om || 8.1 (tai. ara. 6.8.1)
namo॒ brahma̭ṇe dhā॒raṇa̭-mme a॒stva-ni̭rākaraṇaṃ-dhā॒rayi̭tā bhūyāsa॒-ṅkarṇa̭yo-śśru॒ta-mmācyo᳚ḍhva॒-mmamā॒muṣya॒ om || 9.1 (tai. ara. 6.9.1)
tapaḥ praśaṃsā (4.11)
ṛ॒ta-ntapaḥ̭ sa॒tya-ntapaḥ̭ śru॒ta-ntapaḥ̭ śā॒nta-ntapo॒ dama॒ stapa॒-śśama॒stapo॒ dāna॒-ntapo॒ yajña॒-ntapo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rbrahmai॒-tadupā᳚syai॒-tattapaḥ̭ || 10.1 (tai. ara. 6.10.1)
vihitācaraṇa praśaṃsā niṣiddhācaraṇa nindā ca (4.12)
yathā̭ vṛ॒kṣasya̭ sa॒puṃṣpi̭tasya dū॒rā-dga॒ndho vā᳚tye॒va-mpuṇya̭sya ka॒rmaṇo̭ dū॒rā-dga॒ndho vā̭ti॒ yathā̭-'sidhā॒rā-ṅka॒rte-'va̭hitā-mava॒krāme॒ yadyuve॒ yuve॒ havā̭ vi॒hvayi̭ṣyāmi ka॒rta-mpa̭tiṣyā॒mītye॒va-ma॒mṛtā̭-dā॒tmāna̭-ñju॒guphse᳚t || 11.1 (tai. ara. 6.11.1)
dahara vidyā (4.13)
a॒ṇo-raṇī̭yā-nmaha॒to mahī̭yā-nā॒tmā guhā̭yā॒-nnihi̭to-'sya ja॒ntoḥ |
tama̭kratu-mpaśyati vītaśo॒ko dhā॒tuḥ pra॒sādā᳚-nmahi॒māna̭mīśam |
sa॒pta prā॒ṇāḥ pra॒bhava̭nti॒ tasmā᳚-thsa॒ptārciṣaḥ̭ sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvāḥ |
sa॒pta i॒me lo॒kā yeṣu॒ cara̭nti prā॒ṇā gu॒hāśa̭yā॒-nnihi̭tā-ssa॒pta sa̭pta |
ataḥ̭ samu॒drā gi॒raya̭śca॒ sarve॒-'smā-thsyanda̭nte॒ sindha̭va॒-ssarva̭rūpāḥ |
ata̭śca॒ viśvā॒ oṣa̭dhayo॒ rasā᳚cca॒ yenai̭ṣa bhū॒ta-sti̭ṣṭhatyantarā॒tmā |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛdhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒ matyḙti॒ rebhanṋ |
a॒jā mekāṃ॒-lo~hi̭ta-śukla-kṛ॒ṣṇā-mba॒hvī-mpra॒jā-ñja॒naya̭ntī॒gṃ॒ sarṷ̄pām |
a॒jo hyeko̭ ju॒ṣamā̭ṇo-'nu॒śete॒ jahā᳚tyenā-mbhu॒kta-bho̭gā॒majo᳚-'nyaḥ || 12.5 (tai. ara. 6.12.1)
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷ-rantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣa-dva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ghṛ॒ta-mmi̭mikṣire ghṛ॒tama̭sya॒ yoni̭-rghṛ॒te śri॒to ghṛ॒tamṷvasya॒ dhāma̭ |
a॒nu॒ṣva॒dhamāva̭ha mā॒daya̭sva॒ svāhā̭ kṛtaṃ-vṛ~ṣabha vakṣi ha॒vyam |
sa॒mu॒drā dū॒rmi-rmadhṷmā॒gṃ॒ udā̭ra-dupā॒gṃ॒śunā॒ sama̭mṛta॒tva mā̭naṭ |
ghṛ॒tasya॒ nāma॒ guhyaṃ॒-ya~dasti̭ ji॒hvā de॒vānā̭-ma॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
va॒ya-nnāma॒ prabra̭vāmā ghṛ॒tenā॒smin. ya॒jñe dhā̭rayāmā॒ namo̭bhiḥ |
upa̭ bra॒hmā śṛ̭ṇavaccha॒syamā̭na॒-ñcatuḥ̭ śṛṅgo 'vamī-dgau॒ra e॒tat |
ca॒tvāri॒ śṛṅgā॒ trayo̭ asya॒ pādā॒ dve śī॒ra॒.ṣe sa॒pta hastā̭so a॒sya |
tridhā̭ ba॒ddho vṛ̭ṣa॒bho ro̭ravīti ma॒ho de॒vo martyā॒gṃ॒ āvi̭veśa || 12.10 (tai. ara. 6.12.2)
tridhā̭ hi॒ta-mpa॒ṇibhi̭-rgu॒hyamā̭na॒-ṅgavi̭-de॒vāso̭ ghṛ॒tamanva̭vindann |
indra॒ eka॒gṃ॒ sūrya॒ eka̭-ñjajāna ve॒nā dekagg̭ sva॒dhayā॒ niṣṭa̭takṣuḥ |
yo de॒vānā᳚-mpratha॒ma-mpu॒rastā॒-dviśvā॒dhiyo̭ ru॒dro ma॒harṣiḥ̭ |
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-mpa̭śyata॒ jāya̭māna॒gṃ॒ sano̭ de॒va-śśu॒bhayā॒ smṛtyā॒ saṃyu~̭naktu |
yasmā॒tpara॒-nnāpa̭ra॒ masti॒ kiñci॒dyasmā॒-nnāṇī̭yo॒ na jyāyo᳚-'sti॒ kaści̭t |
vṛ॒kṣa i̭va stabdho di॒vi ti̭ṣṭha॒-tyeka॒stene॒da-mpū॒rṇa-mpurṷṣeṇa॒ sarva᳚m || 12.13
(sanyāsa sūktam)
na karma̭ṇā na pra॒jayā॒ dhanḙna॒ tyāgḙnaike amṛta॒tva-mā̭na॒śuḥ |
parḙṇa॒ nāka॒-nnihi̭ta॒-ṅguhā̭yāṃ-vi~॒bhrāja̭de॒ta-dyata̭yo vi॒śanti̭ ||
ve॒dā॒nta॒ vi॒jñāna॒-suni̭ścitā॒rthā-ssanyā̭sa yo॒gādyata̭ya-śśuddha॒ sattvāḥ᳚ |
te bra̭hmalo॒ke tu॒ parā᳚ntakāle॒ parā̭mṛtā॒-tpari̭mucyanti॒ sarve᳚ |
da॒hraṃ॒-vi~॒pā॒pa-mpa॒rame᳚śma bhūtaṃ॒-ya~-tpṷṇḍarī॒ka-mpu॒rama̭ddhya sa॒gg॒stham |
ta॒trā॒pi॒ da॒hra-ṅga॒ganaṃ̭-vi~śoka॒-stasmi̭n. yada॒ntasta-dupā̭sita॒vyam ||
yo vedādau sva̭raḥ pro॒kto॒ ve॒dāntḙ ca pra॒tiṣṭhi̭taḥ |
tasya̭ pra॒kṛti̭-līna॒sya॒ yaḥ॒ paraḥ̭ sa॒ ma॒heśva̭raḥ || 12.17 (tai. ara. 6.12.3)
(ajo᳚-'nya॒ - āvi̭veśa॒ - sarvḙ ca॒tvāri̭ ca)
nārāyaṇa sūktaṃ (4.14)
sa॒ha॒sra॒śīrṣa̭-nde॒vaṃ॒-vi~॒śvākṣaṃ̭-vi~॒śva śa̭-mbhuvam |
viśva̭-nnā॒rāya̭ṇa-nde॒va॒ma॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vi॒śvataḥ॒ para̭mānni॒tyaṃ॒-vi~॒śva-nnā̭rāya॒ṇagṃ ha̭rim |
viśva̭me॒veda-mpurṷṣa॒-sta-dviśva॒mupa̭jīvati |
patiṃ॒-vi~śva̭syā॒tmeśva̭ra॒gṃ॒ śāśva̭tagṃ śi॒vama̭cyutam |
nā॒rāya॒ṇa-mma̭hājñe॒yaṃ॒-vi~॒śvātmā̭na-mpa॒rāya̭ṇam |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro jyo॒ti॒rā॒tmā nā̭raya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ra-mbra॒hma॒ ta॒ttva-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro dhyā॒tā॒ dhyā॒na-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
yacca̭ ki॒ñcij-ja̭ga-thsa॒rva॒-ndṛ॒śyate᳚ śrūya॒te-'pi̭ vā | 13.4 (tai. ara. 6.13.1)
anta̭-rba॒hiśca̭ ta-thsa॒rvaṃ॒-vyā~॒pya nā̭rāya॒ṇa-ssthi̭taḥ |
ana̭nta॒ mavya̭ya-ṅka॒vigṃ sa̭mu॒dre-'ntaṃ̭-vi~॒śva śa̭bhuṃva~m |
pa॒dma॒ko॒śa-pra̭tīkā॒śa॒gṃ॒ hṛ॒daya̭-ñcāpya॒dhomṷkham |
adho̭ ni॒ṣṭyā vi̭tastyā॒nte॒ nā॒bhyāmṷpari॒ tiṣṭha̭ti |
jvā॒la॒mā॒lā kṷla-mbhā॒tī॒ vi॒śvasyā̭yata॒na-mma̭hat |
santa̭tagṃ śi॒lābhi̭stu॒ lamba̭tyā kośa॒sanni̭bham |
tasyāntḙ suṣi॒ragṃ sū॒kṣma-ntasmi᳚n-thsa॒rva-mprati̭ṣṭhitam |
tasya॒ maddhyḙ ma॒hāna̭gni-rvi॒śvārci̭-rvi॒śvato̭ mukhaḥ |
so-'gra̭bhu॒g vibha̭ja-nti॒ṣṭha॒-nnāhā̭ra-maja॒raḥ ka॒viḥ |
ti॒rya॒gū॒rdhva ma̭dha-śśā॒yī॒ ra॒śmaya̭stasya॒ santa̭tā |
sa॒ntā॒paya̭ti sva-nde॒hamāpā̭datala॒ masta̭kaḥ |
tasya॒ maddhye॒ vahni̭śikhā a॒ṇīyo᳚rdhvā vya॒vasthi̭taḥ |
nī॒lato̭ yada̭ maddhya॒sthā॒-dvi॒dyullḙkheva॒ bhāsva̭rā |
nī॒vāra॒ śūka̭vatta॒nvī॒ pī॒tā bhā᳚svatya॒ṇūpa̭mā |
tasyā᳚-śśikhā॒yā ma̭ddhye pa॒ramā᳚tmā vya॒vasthi̭taḥ |
sa brahma॒ sa śiva॒-ssa hari॒-ssendra॒-sso-'kṣa̭raḥ para॒ma-ssva॒rāṭ || 13.12 (tai. ara. 6.13.2)
(api̭ vā॒ - santa̭tā॒ ṣaṭ ca̭)
āditya maṇḍale parabrahmopāsanaṃ (4.15)
ā॒di॒tyo vā e॒ṣa e॒ta-nma॒ṇḍala॒-ntapa̭ti॒ tatra॒ tā ṛca॒stadṛ॒cā ma̭ṇḍala॒gṃ॒ sa ṛ॒cāṃ-lo~॒ko-'tha॒ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rci-rdī॒pyate॒ tāni॒ sāmā̭ni॒ sa sā॒mnāṃ-lo~॒ko-'tha॒ ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rciṣi॒ purṷṣa॒stāni॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sa yajṷṣā maṇḍala॒gṃ॒ sa yajṷṣāṃ-lo~॒ka-ssaiṣā tra॒yyeva̭ vi॒dyā ta̭pati॒ ya e॒ṣo᳚-'nta-rā̭di॒tye hi̭ra॒ṇmayaḥ॒ purṷṣaḥ || 14.1 (tai. ara. 6.14.1)
ādityapuruṣasya sarvātmakatva pradarśanaṃ (4.16)
ā॒di॒tyo vai teja॒ ojo॒ balaṃ॒-ya~śa॒-ścakṣu॒-śśrotra̭mā॒tmā mano̭ ma॒nyu-rmanṷ-rmṛ॒tyu-ssa॒tyo mi॒tro vā॒yurā̭kā॒śaḥ prā॒ṇo lo̭kapā॒laḥ kaḥ ki-ṅka-nta-thsa॒tyamanna̭-ma॒mṛtā̭ jī॒vo viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhu-mbrahmai॒ tadamṛ̭ta e॒ṣa purṷṣa e॒ṣa bhū॒tānā॒-madhi̭pati॒-rbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpno-tye॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 15.1 (tai. ara. 6.15.1)
śivopāsana mantrāḥ (4.17)
nidha̭napataye॒ namaḥ | nidha̭napatāntikāya॒ namaḥ |
ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |
hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |
suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |
divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ | 16.1 (tai. ara. 6.16.1)
bhavāya॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |
śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |
śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |
jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |
ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |
paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |
etathsomasya̭ sūrya॒sya॒ sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra̭-mpavi॒tram || 16.1 (tai. ara. 6.16.2)
paścimavaktra pratipādaka mantraḥ (4.18)
tai. ara. 6.17.1
sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 17.1
uttara vaktra pratipādaka mantraḥ (4.19)
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ || 18.1 (tai. ara. 6.18.1)
dakṣiṇa vaktra pratipādaka mantraḥ (4.20)
a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 19.1 (tai. ara. 6.19.1)
prāgvaktra pratipādaka mantraḥ (4.21)
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 20.1 (tai. ara. 6.20.1)
ūrdhva vaktra pratipādaka mantraḥ (4.22)
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒- mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 21.1 (tai. ara. 6.21.1)
namaskārārtha mantrāḥ (4.23)
namo hiraṇyabāhave hiraṇyavarṇāya hiraṇyarūpāya hiraṇyapataye 'biṅkāpataya umāpataye paśupatayḙ namo॒ namaḥ || 22.1 (tai. ara. 6.22.1)
ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |
ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ || 23.1 (tai. ara. 6.23.1)
sarvo॒ vai ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu |
purṷṣo॒ vai ru॒dra-ssanma॒ho namo॒ namaḥ̭ |
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 24.1 (tai. ara. 6.24.1)
kadru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se |
vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de ||
sarvo॒hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 25.1 (tai. ara. 6.25.1)
agnihotra havaṇyāḥ upayuktasya vṛkṣa viśeṣa-syābhidhānam (4.24-25)
yasya॒ vai ka̭ṅkatyagni-hotra॒hava̭ṇī bhavati॒ pratye॒vā-syāhṷtaya-stiṣṭha॒ntyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 26.1 (tai. ara. 6.26.1)
bhūdevatāka mantraḥ (4.26)
kR॒ṇu॒ṣva pāja॒ iti॒ pañca̭ |
adi̭ti-rde॒vā ga̭ndha॒rvā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'sṷrā॒-steṣāgṃ̭ sarva bhū॒tānā᳚-mmā॒tā me॒dinī̭ maha॒tā ma॒hī sā̭vi॒trī gā̭ya॒trī jaga̭tyu॒rvī pṛ॒thvī ba̭hu॒lā viśvā̭ bhū॒tā ka̭ta॒mā kāyā sā sa॒tye-tya॒mṛteti̭ vasi॒ṣṭhaḥ || 28.1 (tai. ara. 6.28.1)
sarvā devatā āpaḥ (4.27)
āpo॒ vā i॒dagṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo -'mṛ̭ta॒māpaḥ̭ sa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpaḥ̭ sva॒rāḍāpaḥ॒
chandā॒g॒syāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpaḥ̭ sa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
sandhyāvandana mantrāḥ (4.28)
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛ̭thi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒-rbrahma̭ pū॒tā pṷnātu॒ mām |
yaducchi̭ṣṭa॒-mabho᳚jyaṃ॒-ya~dvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tāñca̭ prati॒graha॒gg॒ svāhā᳚ || 30.2 (tai. ara. 6.30.1)
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 31.1 (tai. ara. 6.31.1)
sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātriyā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒-stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 32.1 (tai. ara. 6.32.1)
praṇavasya ṛṣyādi vivaraṇaṃ (4.29)
omityekākṣa̭ra-mbra॒hma | agnirdevatā brahma̭ ityā॒rṣam |
gāyatra-ñchanda-mparamātmaṃ̭ sarū॒pam | sāyujyaṃ-vi~̭niyo॒gam || 33.1 (tai. ara. 6.33.1)
gāyatryāvāhana mantrāḥ (4.30)
āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī᳚-ñchanda̭sā-mmā॒teda-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ me |
yadahnā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-ntadahnā᳚-tprati॒mucya̭te |
ya-drātriyā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-nta-drātriyā᳚-tprati॒mucya̭te |
sarva̭ va॒rṇe ma̭hāde॒vi॒ sa॒ndhyā vi̭dye sa॒rasva̭ti || 34.2 (tai. ara. 6.34.1)
ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyu-rabhibhūroṃ-gāyatrī-māvā̭hayā॒mi॒ sāvitrī-māvā̭hayā॒mi॒ sarasvatī-māvā̭hayā॒mi॒ chandarṣī-nāvā̭hayā॒mi॒ śriya-māvā̭hayā॒mi॒ gāyatriyā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā-'gnirmukha-mbrahmā śiro viṣṇurhṛdayagṃ rudra-śśikhā pṛthivīyoniḥ prāṇāpāna-vyānodāna-samānā saprāṇā śvetavarṇā sāṅkhyāyana-sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañca śīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒-
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam | o-nta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t | omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 35.2 (tai. ara. 6.35.1)
gāyatrī upasthāna mantrāḥ (4.31)
u॒ttamḙ śikha̭re jā॒te॒ bhū॒myā-mpa̭rvata॒ mūrdha̭ni |
brā॒hmaṇe᳚bhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thāsṷkham |
stuto mayā varadā vḙdamā॒tā॒ pracodayantī pavane᳚ dvijā॒tā |
āyuḥ pṛthivyāṃ-draviṇa-mbra̭hmava॒rca॒sa॒-mmahya-ndatvā prajātu-mbra̭hmalo॒kam || 36.2 (tai. ara. 6.36.1)
ādityadevatā mantraḥ (4.32)
ghṛṇi॒-ssūrya̭ ādi॒tyo na prabhā̭-vā॒tyakṣa̭ram |
madhṷkṣaranti॒ ta-dra̭sam |
sa॒tyaṃ-vai~ ta-drasa॒-māpo॒ jyotī॒raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 37.1 (tai. ara. 6.37.1)
trisuparṇamantrāḥ (4.33)
brahma̭ metu॒ mām | madhṷ metu॒ mām | brahma̭-me॒va madhṷ metu॒ mām |
yāstḙ soma pra॒jāva॒thso-'bhi॒so a॒ham | dusṣva̭pna॒ha-ndṷruṣvaha |
yāstḙ soma prā॒ṇāgstā-ñjṷhomi | trisṷparṇa॒ mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bra॒hma॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 38.1 (tai. ara. 6.38.1)
brahma̭ me॒dhayā᳚ | madhṷ me॒dhayā᳚ |
brahma̭me॒va madhṷ me॒dhayā᳚ | a॒dyā no̭ deva savitaḥ pra॒jāva̭thsāvī॒-ssaubha̭gam |
parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva | viśvā̭ni deva savita-rduri॒tāni॒ parā̭suva |
ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva | madhu॒vātā̭ ṛtāya॒te madhṷkṣaranti॒ sindha̭vaḥ |
māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ | madhu॒nakta̭ mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ |
madhu॒dyaura̭stu naḥ pi॒tā | madhṷmānno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ |
māddhvī॒ rgāvo̭ bhavantu naḥ | ya i॒ma-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bhrū॒ṇa॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 39.7 (tai. ara. 6.39.1)
brahma̭ me॒dhavā᳚ | madhṷ me॒dhavā᳚ | brahma̭me॒va madhṷ me॒dhavā᳚ |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒-matyḙti॒ rebhanṋ |
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒ saddhotā̭- vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sa-dvyo̭ma॒-sada॒bjā- go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ṛ॒cetvā̭ ru॒cetvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ |
a॒ntar-hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ |
ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhicā̭kaśīmi |
hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām |
tasmi᳚n-thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ |
tasyā̭ sate॒ hara̭ya-ssa॒ptatīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m |
ya i॒da-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
vī॒ra॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒ṅkti-mpuna̭nti | om || 40.6 (tai. ara. 6.40.1)
medhā sūktaṃ (4.34)
me॒dhāde॒vī ju॒ṣamā̭ṇā na॒ āgā᳚-dvi॒śvācī̭ bha॒drā sṷmana॒sya mā̭nā |
tvayā॒ juṣṭā̭ nu॒damā̭nā du॒ruktā᳚-nbṛ॒hadva̭dema vi॒dathḙ su॒vīrāḥ᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ ṛ॒ṣi-rbha̭vati devi॒ tvayā॒ brahmā̭-''ga॒taśrī̭ ru॒ta tvayā᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ści॒traṃ-vi~̭ndate vasu॒ sā no̭ juṣasva॒ dravi̭ṇo namedhe || 41.1 (tai. ara. 6.41.1)
me॒dhā-mma॒ indro̭ dadātu me॒dhā-nde॒vī sara̭svatī |
me॒dhā-mmḙ a॒śvinā̭-vu॒bhāvādha̭ttā॒-mpuṣka̭rasrajā ||
a॒phsa॒rāsṷ ca॒ yā me॒dhā ga̭ndha॒rveṣṷ ca॒ yanmanaḥ̭ |
daivī᳚-mme॒dhā sara̭svatī॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rjuṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42.1 (tai. ara. 6.42.1)
āmā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rvi॒śvarṷ̄pā॒ hira̭ṇyavarṇā॒ jaga̭tī jaga॒myā |
ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒pratī̭kā juṣantām || 43.1 (tai. ara. 6.43.1)
mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gnistejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒ bhrājo̭ dadhātu || 44.1 (tai. ara. 6.44.1)
mṛtyunivāraṇa mantrāḥ (4.35)
apai̭tu mṛ॒tyu-ra॒mṛta̭nna॒ āga̭n. vaivasva॒to no॒ abha̭yaṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙ rivā॒bhinaḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yi-ssaca̭tānna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 45.1 (tai. ara. 6.45.1)
para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthāṃ॒-ya~ste॒sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mānaḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || 46.1 (tai. ara. 6.46.1)
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒ nvāra̭bhāmahe pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sano̭ mṛ॒tyo strā̭yatā॒-mpātvagṃha̭so॒ jyog jī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || 47.1 (tai. ara. 6.47.1)
a॒mu॒tra॒ bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ |
pratyaṷhatā ma॒śvinā̭ mṛ॒tyu ma̭smā-dde॒vānā̭magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || 48.1 (tai. ara. 6.48.1)
hari॒gṃ॒ hara̭nta॒- manṷyanti de॒vā viśva॒syeśā̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-mma̭tī॒nām |
brahma॒ sarṷ̄pa॒-manṷme॒damā̭gā॒-daya̭na॒-mmā viva̭dhī॒-rvikra̭masva || 49.1 (tai. ara. 6.49.1)
śalkai̭ra॒gni-mi̭ndhā॒na u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham |
u॒bhayo᳚ rlo॒kayā̭r-ṛ॒dhdvā-'ti̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || 50.1 (tai. ara. 6.50.1)
mā chi̭do mṛtyo॒ mā va̭dhī॒rmā me॒ balaṃ॒-vi~vṛ̭ho॒ mā pramo̭ṣīḥ |
pra॒jā-mmā mḙ rīriṣa॒ āyṷrugra nṛ॒cakṣa̭sa-ntvā ha॒viṣā̭ vidhema || 51.1 (tai. ara. 6.51.1)
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ || 52.1 (tai. ara. 6.52.1)
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmā no̭ rudra bhāmi॒tova̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || 53.1 (tai. ara. 6.53.1)
prajāpati-prārthanā mantraḥ (4.36)
prajā̭pate॒ na tvade॒tā-nya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒tā ba̭bhūva |
ya-tkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 54.1 (tai. ara. 6.54.1)
indraprārthanā mantraḥ (4.37)
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu nassvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 55.1 (tai. ara. 6.55.1)
mṛtyuñjaya mantrāḥ (4.38)
trya̭mbakaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t || 56.1 (tai. ara. 6.56.1)
ye tḙ sa॒hasra̭ma॒yuta॒-mpāśā॒ mṛtyo॒ martyā̭ya॒ hanta̭ve |
tān. ya॒jñasya̭ mā॒yayā॒ sarvā॒nava̭ yajāmahe | mṛ॒tyave॒ svāhā̭ mṛ॒tyave॒ svāhā᳚ || 58.1 (tai. ara. 6.57-58)
pāpanivārakā mantrāḥ (4.39)
de॒vakṛ̭ta॒syaina̭so-'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ma॒nu॒ṣya̭kṛta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ā॒tmakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒nyakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒smatkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
yaddi॒vā ca॒ nakta॒-ñcaina̭ścakṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsva॒panta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsu॒ṣupta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-dvi॒dvāgṃsa॒ścā vi̭dvāgṃsa॒ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
enasa enaso vayajanama̭si svā॒hā || 59.1 (tai. ara. 6.59.1)
vasu-prārthanā mantraḥ (4.40)
yadvo̭ devāścakṛ॒ma ji॒hvayā̭ gu॒rumana̭so vā॒ prayṷtī deva॒ heḍa̭nam |
arā̭vā॒yo no̭ a॒bhidṷcchunā॒yate॒ tasmi॒-ntadeno̭ vasavo॒ nidhḙtana॒ svāhā᳚ || 60.1 (tai. ara. 6.60.1)
kāmo-'kārṣīt - manyurakārṣīt mantraḥ (4.41)
kāmo-'kārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
kāmo-'kārṣī-tkāmaḥ karoti nāha-ṅkaromi kāmaḥ kartā nāha-ṅkartā kāmaḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te kāma kāmā̭ya svā॒hā || 61.1 (tai. ara. 6.61.1)
manyurakārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
manyurakārṣī-nmanyuḥ karoti nāha-ṅkaromi manyuḥ kartā nāha-ṅkartā manyuḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te manyo manya̭ve svā॒hā || 62.1 (tai. ara. 6.62.1)
virajā homa mantrāḥ (4.42)
tilāñjuhomi sarasāgṃ sapiṣṭā-ngandhāra mama citte rama̭ntu svā॒hā |
gāvo hiraṇya-ndhanamannapānagṃ sarveṣāg śri̭yai svā॒hā |
śriyañca lakṣmiñca puṣṭiñca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām | brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajā-ssandadā̭tu svā॒hā || 63.3 (tai. ara. 6.63.1)
tilāḥ kṛṣṇā-sti̭lā-śśve॒tā॒-stilā-ssaumyā va̭śānu॒gāḥ |
tilāḥ punantṷ me pā॒paṃ॒-ya~tkiñci-ddurita-mma̭yi svā॒hā |
cora॒syānna-nna̭vaśrā॒ddha॒-mbra॒hma॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
gosteyagṃ sa̭rāpā॒na॒-mbhrūṇahatyā tilā śāntigṃ śamaya̭ntu svā॒hā |
śrīśca lakṣmīśca puṣṭīśca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām |
brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajñātu jātaveda-ssandadā̭tu svā॒hā || 64.3 (tai. ara. 6.64.1)
prāṇāpāna-vyānodāna-samānā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
vāṃ-mana-ścakṣuḥ-śrotra-jihvā-ghrāṇa-reto-buddhyākūti-ssaṅkalpā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
tvak-carma-māgṃsa-rudhira-medo-majjā-snāyavo-'sthīni mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śiraḥ pāṇi pāda pārśva pṛṣṭho-rūdara-jaṅgha-śiśrnopastha pāyavo mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
uttiṣṭha puruṣa harita-piṅgala lohitākṣi dehi dehi dadāpayitā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 65.5 (tai. ara. 6.65.1)
pṛthivyāpa stejo vāyu-rākāśā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śabda-sparśa-rūparasa-gandhā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
mano-vāk-kāya-karmāṇi mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
avyaktabhāvai-ra̭haṅkā॒ra॒-rjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
ātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
antarātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
paramātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
kṣu॒dhe svāhā᳚ | kṣutpi̭pāsāya॒ svāhā᳚ | vivi̭ṭyai॒ svāhā᳚ |
ṛgvi̭dhānāya॒ svāhā᳚ | ka॒ṣo᳚tkāya॒ svāhā᳚ |
kṣu॒tpi॒pā॒sāma̭la-ñjye॒ṣṭhā॒ma॒la॒kṣmī-rnā̭śayā॒myaham |
abhṷ̄ti॒-masa̭mṛddhi॒ñca॒ sarvāṃ (sarvā) nirṇuda me pāpmā̭nagg svā॒hā |
annamaya-prāṇamaya-manomaya-vijñānamaya-mānandamaya-mātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 66.10 (tai. ara. 6.66.1)
vaiśvadeva mantrāḥ (4.43)
a॒gnaye॒ svāhā᳚ | viśve᳚bhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ |
dhru॒vāya̭ bhū॒māya॒ svāhā᳚ | dhru॒va॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ |
a॒cyu॒ta॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāhā᳚ |
dharmā̭ya॒ svāhā᳚ | adha̭rmāya॒ svāhā᳚ |
a॒dbhya-ssvāhā᳚ | o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā᳚ | 67.1 (tai. ara. 6.67.1)
ra॒kṣo॒de॒va॒ja॒nebhya॒-ssvāhā᳚ |
gṛhyā᳚bhya॒-ssvāhā᳚ | a॒va॒sāne᳚bhya॒-ssvāhā᳚ |
a॒va॒sāna̭patibhya॒-ssvāhā᳚ | sa॒rva॒bhū॒tebhya॒-ssvāhā᳚ |
āmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ |
yadeja̭ti॒ jaga̭ti॒ yacca॒ ceṣṭa̭ti॒ nāmno̭ bhā॒go-'ya-nnāmne॒ svāhā᳚ |
pṛ॒thi॒vyai svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ | 67.2 (tai. ara. 6.67.2)
di॒ve svāhā᳚ | sūryā̭ya॒ svāhā᳚ |
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ | nakṣa̭trebhya॒-ssvāhā᳚ |
indrā̭ya॒ svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ svāhā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ |
sva॒dhā pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā᳚ | 67.3 (tai. ara. 6.67.3)
de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ | pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā-'stṷ |
bhū॒tebhyo॒ namaḥ̭ | ma॒nu॒ṣye᳚bhyo॒ hantā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | pa॒ra॒me॒ṣṭhine॒ svāhā᳚ |
yathā kṷ̄pa-śśa॒tadhā̭ra-ssa॒hasra̭dhāro॒ akṣi̭taḥ |
e॒vā mḙ astu dhā॒nyagṃ sa॒hasra̭dhāra॒-makṣi̭tam |
dhana̭dhānyai॒ svāhā᳚ || ye bhū॒tāḥ pra॒cara̭nti॒ divā॒nakta॒-mbali̭-mi॒cchanto̭ vi॒tuda̭sya॒ preṣyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ba॒li-mpṷṣṭi॒kāmo̭ harāmi॒ mayi॒ puṣṭi॒-mpuṣṭi̭pati-rdadhātu॒ svāhā᳚ || 67.4 (tai. ara. 6.67.4)
(o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā॒ - 'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ - namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā̭ - vi॒tuda̭sya॒ preṣyā॒ eka̭-ñca)
o᳚-nta-dbra॒hma | o᳚-nta-dvā॒yuḥ |
o᳚-ntadā॒tmā | o᳚-nta-thsa॒tyam |
o᳚-nta-thsarva᳚m | o᳚-nta-tpuro॒-rnamaḥ |
antaścarati̭ bhūte॒ṣu॒ guhāyāṃ-vi~̭śva mū॒rtiṣu |
tvaṃ-ya~jñastvaṃ-va~ṣaṭkārastva-midrastvagṃ rudrastvaṃvi~ṣṇustva-mbrahmatva̭-mprajā॒patiḥ |
tva-nta̭dāpa॒ āpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 68.2 (tai. ara. 6.68.1)
4.44 prāṇāhuti mantrāḥ
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒to॒pa॒stara̭ṇamasi ||
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | a॒pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | vyā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | u॒dā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | sa॒mā॒nāya॒ svāhā᳚ |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒tā॒pi॒dhā॒nama̭si || 69.4 (tai. ara. 6.69.1)
bhuktānnābhimantraṇa mantrāḥ (4.45)
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | prā॒ṇa mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | a॒pā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | vyā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | u॒dā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | sa॒māna॒ mannḙnāpyāyasva || 70.1 (tai. ara0.1)
bhojanānte ātmānusandhāna mantrāḥ (4.46)
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ṅguṣṭhañca̭ samā॒śritaḥ | īśa-ssarvasya jagataḥ prabhuḥ prīṇāti̭ viśva॒bhuk || 71.1 (tai. ara. 6.71.1)
avayavasvasthatā prārthanā mantraḥ (4.47)
vāmma̭ ā॒sann | na॒soḥ prā॒ṇaḥ | a॒kṣyo-ścakṣuḥ̭ |
karṇa̭yo॒-śśrotra᳚m | bā॒hu॒vo-rbala᳚m | ū॒ru॒vo rojaḥ̭ |
ari̭ṣṭā॒ viśvā॒nyaṅgā̭ni ta॒nūḥ | ta॒nuvā̭ me sa॒ha nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 72.1 (tai. ara. 6.72.1)
indra saptarṣi saṃvā~da mantraḥ (4.48)
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒ya mḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ddhvā॒nta mū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙ 'vaba॒ddhān || 73.1 (tai. ara. 6.73.1)
hṛdayālambhana mantraḥ (4.49)
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚-pyāya॒sva || 74.1 (tai. ara. 6.74.1)
devatā prāṇanirūpaṇa mantraḥ (4.50)
namo rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi || 75.1 (tai. ara. 6.75.1)
agni stuti mantraḥ (4.51)
tvama̭gne॒ dyubhi॒-stvamā̭śu-śu॒kṣaṇi॒-stvama॒dbhya-stvamaśma̭na॒spari̭ |
tvaṃ-va~ne᳚bhya॒-stvamoṣa̭dhībhya॒-stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 76.1 (tai. ara. 6.76.1)
abhīṣṭa yācanā mantraḥ (4.52)
śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva subhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva brahmavarca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva ya॒jñasyardhi॒ manu॒ santi̭ṣṭha॒ svopa̭ te yajña॒ nama॒ upa̭ te॒ nama॒ upa̭ te॒ namaḥ̭ || 77.1 (tai. ara. 6.77.1)
para tattva nirūpaṇaṃ (4.53)
sa॒tya-mpara॒-mparagṃ̭ sa॒tyagṃ sa॒tyena॒ na sṷva॒rgā-llo॒kāccya̭vante ka॒dāca॒na sa॒tāgṃ hi sa॒tya-ntasmā᳚-thsa॒tye ra̭mante॒,
tapa॒ iti॒ tapo॒ nānaśa̭nā॒-tparaṃ॒-ya~ddhi para॒-ntapa॒sta-ddudha̭rṣa॒-nta-ddurā̭dharṣa॒-ntasmā॒-ttapa̭si ramante॒,
dama॒ iti॒ niya̭ta-mbrahmacā॒riṇa॒-stasmā॒-ddamḙ ramante॒,
śama॒ ityara̭ṇye mu॒naya॒-stasmā॒cchamḙ ramante,
dā॒namiti॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ pra॒śagṃsa̭nti dā॒nānnāti̭ du॒ścara॒-ntasmā᳚-ddā॒ne ra̭mante,
dha॒rma iti॒ dharmḙṇa॒ sarva̭mi॒da-mpari̭gṛhīta-ndha॒rmānnāti̭-du॒ṣkara॒-ntasmā᳚--ddha॒rme ra̭mante,
pra॒jana॒ iti॒ bhūyāgṃ̭̭sa॒-stasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ॒ prajā̭yante॒ tasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ ̭ne ramante॒,
-'gnaya॒ ityā̭ha॒ tasmā̭-da॒gnaya॒ ādhā̭tavyā agniho॒tra-mityā̭ha॒ tasmā̭-dagniho॒tre ra̭mante,
ya॒jña iti̭ ya॒jño hi de॒vā stasmā᳚-dya॒jñe ra̭mante,
māna॒sa-miti̭ vi॒dvāgṃsa॒-stasmā᳚-dvi॒dvāgṃsa̭ e॒va mā̭na॒se ra̭mante,
nyā॒sa iti̭ bra॒hmā bra॒hmā hi paraḥ॒ paro̭ hi bra॒hmā tāni॒ vā e॒tānyava̭rāṇi॒ parāgṃ̭si nyā॒sa e॒vātya̭recaya॒-dya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 78.11 (tai. ara. 6.78.1)
4.54 jñāna sādhana nirūpaṇaṃ
prā॒jā॒pa॒tyo hārṷṇi-ssupa॒rṇeyaḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara॒-mupa̭sasāra॒ ki-mbha̭gava॒ntaḥ pa̭ra॒maṃ-va~̭da॒ntīti॒ tasmai॒ pro̭vāca,
sa॒tyena̭ vā॒yurāvā̭ti sa॒tye-nā̭di॒tyo ro̭cate di॒vi sa॒tyaṃ-vā~॒caḥ pra̭ti॒ṣṭhā sa॒tye sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-thsa॒tya-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti॒,
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āya॒-ntapa॒sarṣa̭ya॒-ssuva॒ranva̭-vinda॒-ntapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒-mārā̭tī॒ stapa̭si sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ttapaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
damḙna dā॒ntāḥ ki॒lbiṣa̭-mavadhū॒nvanti॒ damḙna brahmacā॒riṇa॒-ssuva̭ragaccha॒-ndamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ndamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ddamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
śamḙna śā॒ntā-śśi॒va-mā॒cara̭nti॒ śamḙna nā॒ka-mmu॒nayo॒-'nvavi̭nda॒n chamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ñchamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒cchamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti,
dā॒naṃ-ya~॒jñānāṃ॒-va~rṷ̄tha॒-ndakṣi̭ṇā lo॒ke dā॒tāragṃ̭ sarva bhū॒tānyṷpajī॒vanti̭ dā॒nenārā̭tī॒-rapā̭nudanta dā॒nena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti dā॒ne sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddā॒na-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
dha॒rmo viśva̭sya॒ jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā lo॒ke dha॒rmiṣṭha̭-mpra॒jā ṷpasa॒rpanti̭ dha॒rmeṇa̭ pā॒pa-ma̭pa॒nuda̭ti dha॒rme sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddha॒rma-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
pra॒jana̭naṃ॒-vai~ pra̭ti॒ṣṭhā lo॒ke sā॒dhu pra॒jāyā᳚ sta॒ntun-ta̭nvā॒naḥ pi̭tṛ॒ṇā ma̭nṛ॒ṇo bhava̭ti॒ tadḙva ta॒syā anṛ̭ṇa॒-ntasmā᳚-tpra॒jana̭na-mpara॒maṃ-va~da̭ntya॒,
gnayo॒ vai trayī̭ vi॒dyā dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gārhapa॒tya ṛk-pṛ̭thi॒vī ra̭thanta॒ra-ma̭nvāhā-rya॒paca̭naṃ॒-ya~jṷra॒ntari̭kṣaṃ-vā~made॒vya mā̭hava॒nīya॒-ssāma̭suva॒rgo lo॒ko bṛ॒hat-tasmā̭-da॒gnī-npa̭ra॒maṃ-va~da̭ntya,
gniho॒tragṃ sā̭ya-mprā॒ta-rgṛ॒hāṇāṃ॒-niṣkṛ̭ti॒-ssvi̭ṣṭagṃ suhu॒taṃ-ya~̭jñakratū॒nā-mprāya̭ṇagṃ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ jyoti॒-stasmā̭-dagniho॒tra-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
ya॒jña iti̭ ya॒jñena॒ hi de॒vā diva̭-ṅga॒tā ya॒jñenāsṷrā॒-napā̭nudanta ya॒jñena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti ya॒jñe sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-dya॒jña-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
māna॒saṃ-vai~ prā̭jāpa॒tya-mpa॒vitra̭-mmāna॒sena॒ mana̭sā sā॒dhu pa̭śyati māna॒sā ṛṣa̭yaḥ pra॒jā a̭sṛjanta māna॒se sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-nmāna॒sa-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
nyā॒sa i॒tyāhṷ-rmanī॒ṣiṇo᳚ bra॒hmāṇa̭-mbra॒hmā viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhuṃḥ pra॒jāpa̭ti-ssaṃva~thsara॒ iti̭, saṃva~thsa॒ro̭ 'sāvā̭di॒tyo ya e॒ṣa ā̭di॒tye purṷṣa॒-ssa pa̭rame॒ṣṭhī brahmā॒tmā,
yābhi̭rādi॒tya-stapa̭ti ra॒śmibhi॒stābhiḥ̭ pa॒rjanyo̭ varṣati pa॒rjanyḙ-nauṣadhi-vanaspa॒tayaḥ॒ prajā̭yanta oṣadhi-vanaspa॒tibhi॒-ranna̭-mbhava॒tyannḙna prā॒ṇāḥ prā॒ṇai-rbala॒-mbalḙna॒ tapa॒-stapa̭sā śra॒ddhā śra॒ddhayā̭ me॒dhā me॒dhayā̭ manī॒ṣā ma̭nī॒ṣayā॒ mano॒ mana̭sā॒ śānti॒-śśāntyā̭ ci॒tta-ñci॒ttena॒ smṛti॒gg॒ smṛtyā॒ smāra॒gg॒ smārḙṇa vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānḙ-nā॒tmānaṃ̭-ve~dayati॒ tasmā̭da॒nna-ndada॒n-thsarvā᳚ṇye॒tāni̭ dadā॒-tyannā᳚-tprā॒ṇā bha̭vanti,
bhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rmano॒ mana̭saśca vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānā̭-dāna॒ndo bra̭hma yo॒ni-ssa vā e॒ṣa purṷṣaḥ pañca॒dhā pa̭ñcā॒tmā yena॒ sarva̭mi॒da-mprota̭-mpṛthi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ dyauśca॒ diśa̭ścāvāntaradi॒śāśca॒ sa vai sarva̭mi॒da-ñjaga॒thsa sa॒bhūtagṃ̭ sa bha॒vya-ñji̭jñāsa klṛ॒pta ṛ̭ta॒jā rayi̭ṣṭhā,
śra॒ddhā sa॒tyo maha̭svā-nta॒paso॒ pari̭ṣṭhā॒d (vari̭ṣṭhā॒d) jñātvā̭ tame॒va-mmana̭sā hṛ॒dā ca॒ bhūyo̭ na mṛ॒tyu-mupa̭yāhi vi॒dvā-ntasmā᳚-nnyā॒sa-me॒ṣā-ntapa̭sā-matirikta॒māhṷ-rvasura॒ṇvo̭ vi॒bhūra̭si prā॒ṇe tvamasi̭ sandhā॒tā
brahma̭-ntvamasi̭ viśva॒dhṛttḙ-jo॒dās tvama̭sya॒gni-ra̭si varco॒dā-stvama̭si॒ sūrya̭sya dyumno॒dā stvama̭si ca॒ndrama̭sa upayā॒magṛ̭hīto-'si bra॒hmaṇe᳚ tvā॒ mahasa॒,
omityā॒tmānaṃ̭-yu~ñjītai॒tadvai ma̭hopa॒niṣa̭da-nde॒vānā॒-ṅguhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ bra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 79.20 (tai. ara. 6.79.1)
jñānayajñaḥ (4.55)
tasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ya॒jñasyā॒tmā yaja̭mānaḥ-śra॒dhdāpatnī॒ śarī̭ra-mi॒ddhmamuro॒ vedi॒-rlomā̭ni
ba॒ra॒ḥi-rve॒daḥ-śikhā॒ hṛda̭yaṃ॒-yū~paḥ॒ kāma॒ ājya̭-mma॒nyuḥ pa॒śu-stapo॒-'gni-rdamaḥ̭ śamayi॒tā dakṣi̭ṇā॒-vāghotā᳚ prā॒ṇa ṷdga॒tā
cakṣṷradhva॒ryu-rmano॒ brahmā॒ śrotra̭ma॒gnī-dhyāva॒dhdriya̭te॒
sā dī॒kṣā yadaśrnā̭ti॒ tadhdavi॒-ryatpiba̭ti॒ tada̭sya somapā॒naṃ-ya~drama̭te॒
tadṷpa॒sado॒ ya-thsa॒ñcara̭-tyupa॒viśa̭-tyu॒ttiṣṭha̭te ca॒ sapra̭va॒rgyo̭
yanmukha॒-ntadā̭hava॒nīyo॒ yā vyāhṛ̭ti-rāhu॒ti-ryada̭sya vi॒jñāna॒-ntajju॒hoti॒ yathsā॒ya-mprā॒tara̭tti॒ tathsa॒midhaṃ॒-ya~tprā॒ta-rma॒ddhyandi̭nagṃ sā॒ya-ñca॒ tāni॒ sava̭nāni॒ ye
a̭horā॒tre te da̭rśapūrṇamā॒sau ye᳚-'rdhamā॒sāśca॒ māsā᳚śca॒ te cā̭turmā॒syāni॒ ya ṛ॒tava॒ste pa̭śuba॒ndhā ye saṃ̭va~thsa॒rāśca̭ parivathsa॒rāśca॒ te-'ha̭rga॒ṇā-ssa̭rva veda॒saṃ-vā~
e॒ta-thsa॒traṃ-ya~nmara̭ṇa॒-ntada̭va॒bhṛtha̭ e॒tadvai ja̭rāmarya-magniho॒tragṃ sa॒traṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvā-nṷda॒gaya̭ne pra॒mīya̭te
de॒vānā̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā-''di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgaccha॒tyatha॒ yo da̭kṣi॒ṇe pra॒mīya̭te
pitṛ॒ṇā-me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā ca॒ndrama̭sa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnotye॒tau vai sū᳚ryā candra॒masau᳚-rmahi॒mānau᳚ brāhma॒ṇo
vi॒dvā-na॒bhija̭yati॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 80.1 (tai. ara. 6.80.1)
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
|| oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
hariḥ॒ om |
iti mahānārāyaṇopaniṣa-thsamāptā
(ambha॒syaika̭pañcā॒śaccha॒taṃ - jā॒tavḙdase॒ catṷrdaśa॒ - bhūrannaṃ॒ - bhūra॒gnaye॒ - bhūra॒gnaye॒ caika̭mekaṃ - pāhi - pā॒hi ca॒tvāri̭ catvāri॒ - ya-śchanda̭sā॒-ndve - namo॒ brahma̭ṇe - ṛ॒ta-ntapo॒ - yathā̭ vṛ॒kṣasyaika̭ meka - ma॒ṇoraṇī̭yā॒g॒ ścatṷstrigṃśath - sahasra॒śī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭvi̭gṃśati - rādi॒tyo vā e॒ṣa - ā̭di॒tyo vai teja॒ eka̭mekaṃ॒ - nidha̭napataye॒ trayo̭vigṃśatiḥ - sa॒dyojā॒ta-ntrīṇi̭ - vāmade॒vāyaika̭ - ma॒ghore᳚bhya॒ - statpurṷṣāya॒ dve dve॒ - īśāno - namo hiraṇyabāhava॒ eka̭meka - mṛ॒tagṃ sa॒tya-ndve - sarvo॒ vai ca॒tvāri॒ - kadru॒drāya॒ trīṇi॒ - yasya॒ vai kaṅka̭tī - kṛṇu॒ṣva pājo - 'di̭ti॒ - rāpo॒ vā i॒dagṃ sarva॒ meka̭meka॒ - māpaḥ̭ punantu ca॒tvā - ryagniśca - sūryaśca nava̭ - na॒vomiti̭ ca॒tvā - ryāyā̭tu॒ pacau - jo̭-'si॒ daśo॒ - ttamḙ ca॒tvāri॒ - ghṛṇi॒strīṇi॒ - brahma̭metu॒ māṃ-yā~ste᳚ brahmaha॒tyā-ndvāda̭śa॒ - brahma̭ me॒dhayā॒-'dyā na̭ i॒ma-mbhrṷ̄ṣaha॒tyāṃ - brahma̭ me॒dhavā᳚ bra॒hmā de॒vānā̭mi॒daṃ-vī~̭raha॒tyāmekā॒nna vi̭gṃśati॒ rekā॒nnavi̭gṃśati--r me॒dhā de॒vī - me॒dhā-mma॒ indra̭śca॒tvāri̭ catvā॒ryā - mā᳚-mme॒dhā dve - mayi̭ me॒dhā meka॒- mapai̭tu॒ - paraṃ॒ - ~vāta̭-mprā॒ṇa - ma̭mutra॒bhūyā॒-d- ddhari॒gṃ॒ - śalkai̭ra॒gniṃ - mā chi̭do mṛtyo॒ - mā no̭ ma॒hāntaṃ॒ - māna̭sto॒ke - prajā̭pate - svasti॒dā - trya̭mbakaṃ॒ - ~ye tḙ sa॒hasra॒-ndve dve - mṛ॒tyave॒ svāhaikaṃ̭ - de॒vakṛ̭ta॒syaikā̭daśa॒ - yadvo̭ devāḥ॒ - kāmo-'kārṣī॒n - manyurakārṣī॒-ddve dve॒ - tilāñjuhomi gāva-śśriya-mpra̭jāḥ pañca॒ - tilāḥ kṛṇṣāścora̭sya॒ śrīḥ prajñātu jātavḙda-ssa॒pta - prāṇa vā-ktvak chira uttiṣṭha puruṣa̭ pañca॒ - pṛthivī śabda mano vāg vyaktā-''tmā-'ntarātmā paramātmā me᳚ kṣu॒dhe-'nnamaya॒ pañca̭daśā॒ - gnaye॒ svāhaika̭catvāri॒gṃ॒śa - rdo᳚ ntadbra॒hma nava̭ - śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe niviṣṭa॒ ścatṷrvigṃśatiḥ - śra॒ddhāyā॒-ndaśā - ṅguṣṭha mātraḥ puruṣo dve - vāmma̭ ā॒sanna॒ṣṭau - vayaḥ̭ supa॒rṣāḥ - prāṇānā-ṅgranthirasi dve dve - namo rudrāyaikaṃ॒ - tvama̭gne॒ dyubhir॒ dve - śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva - sa॒tyaṃ - prā̭jāpa॒tya - stasyai॒va meka̭ meka॒ maśatiḥ)
Sanskrit — Devanagari (original)
तैत्तिरीय अरण्यक - चतुर्थः प्रश्नः
ॐ स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।
स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
अम्भस्यपारे (4.1)
अम्भ॑स्य पा॒रे भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये॒ नाक॑स्य पृ॒ष्ठे म॑ह॒तो मही॑यान् ।
शु॒क्रेण॒ ज्योतीग्ं॑षि समनु॒प्रवि॑ष्टः प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः ।
यस्मि॑न्नि॒दग्ं सञ्च॒ विचैति॒ सर्वं॒-यँस्मि॑-न्दे॒वा अधि॒ विश्वे॑ निषे॒दुः ।
तदे॒व भू॒त-न्तदु॒ भव्य॑मा इ॒द-न्तद॒क्षरे॑ पर॒मे व्यो॑मन्न् ।
येना॑ वृ॒त-ङ्खञ्च॒ दिव॑-म्म॒हीञ्च॒ येना॑दि॒त्य-स्तप॑ति॒ तेज॑सा॒ भ्राज॑सा च ।
यम॒न्त-स्स॑मु॒द्रे क॒वयो॒ वय॑न्ति॒ यद॒क्षरे॑ पर॒मे प्र॒जाः ।
यतः॑ प्रसू॒ता ज॒गतः॑ प्रसूती॒ तोये॑न जी॒वान् व्यच॑सर्ज॒ (व्यस॑सर्ज॒) भूम्या᳚म् ।
यदोष॑धीभिः पु॒रुषा᳚-न्प॒शूग्श्च॒ विवे॑श भू॒तानि॑ चराच॒राणि॑ ।
अतः॑ पर॒-न्नान्य॒-दणी॑यसहि॒ परा᳚-त्परं॒-यँ-न्मह॑तो म॒हान्त᳚म् ।
यदे॑क-म॒व्यक्त॒-मन॑न्तरूपं॒-विँश्व॑-म्पुरा॒ण-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ॥ 1.5 (तै. अर. 6.1.1)
तदे॒वर्त-न्तदु॑ स॒त्यमा॑हु॒-स्तदे॒व ब्रह्म॑ पर॒म-ङ्क॑वी॒नाम् ।
इ॒ष्टा॒पू॒र्त-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मानं-विँ॒श्व-म्बि॑भर्ति॒ भुव॑नस्य॒ नाभिः॑ ।
तदे॒वाग्नि-स्तद्वा॒यु-स्तथ्सूर्य॒स्तदु॑ च॒न्द्रमाः᳚ ।
तदे॒व शु॒क्रम॒मृत॒-न्तद्ब्रह्म॒ तदाप॒-स्स प्र॒जाप॑तिः ।
सर्वे॑ निमे॒षा ज॒ज्ञिरे॑ वि॒द्युतः॒ पुरु॑षा॒दधि॑ ।
क॒ला मु॑हू॒र्ताः काष्ठा᳚श्चाहो-रा॒त्राश्च॑ सर्व॒शः ।
अ॒र्ध॒मा॒सा मासा॑ ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒रश्च॑ कल्पन्ताम् ।
स आपः॑ प्रदु॒घे उ॒भे इ॒मे अ॒न्तरि॑क्ष॒-मथो॒ सुवः॑ ।
नैन॑-मू॒र्ध्व-न्न ति॒र्य-ञ्च॒ न मद्ध्ये॒ परि॑जग्रभत् ।
न तस्ये॑शे॒ कश्च॒न तस्य॑ नाम म॒हद्यशः॑ ॥ 1.10 (तै. अर. 6.1.2)
न स॒दृंशे॑ तिष्ठति॒ रूप॑मस्य॒ न चक्षु॑षा पश्यति॒ कश्च॒नैन᳚म् ।
हृ॒दा म॑नी॒षा मन॑सा॒-ऽभि क्लृ॑प्तो॒ य ए॑नं-विँ॒दु-रमृ॑ता॒स्ते भ॑वन्ति ।
अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑तो हिरण्यग॒र्भ इत्य॒ष्टौ ।
ए॒ष हि दे॒वः प्र॒दिशो-ऽनु॒ सर्वाः॒ पूर्वो॑ हि जा॒त-स्स उ॒ गर्भे॑ अ॒न्तः ।
स वि॒जाय॑मान-स्सजनि॒ष्यमा॑णः प्र॒त्यं-मुखा᳚ स्तिष्ठति वि॒श्वतो॑मुखः ।
वि॒श्वत॑श्च-क्षुरु॒त वि॒श्वतो॑ मुखो वि॒श्वतो॑ हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् ।
स-म्बा॒हुभ्या॒-न्नम॑ति॒ स-म्पत॑त्रै॒-र्द्यावा॑ पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एकः॑ ।
वे॒नस्त-त्पश्य॒न्. विश्वा॒ भुव॑नानि वि॒द्वान्. यत्र॒ विश्व॒-म्भव॒त्येक॑-नीलम् ।
यस्मि॑न्नि॒दग्ं सञ्च॒ विचैक॒ग्ं॒ स ओतः॒ प्रोत॑श्च वि॒भुः प्र॒जासु॑ ।
प्रतद्वो॑चे अ॒मृत॒न्नु वि॒द्वा-न्ग॑न्ध॒र्वो नाम॒ निहि॑त॒-ङ्गुहा॑सु ॥ 1.15 (तै. अर. 6.1.3)
त्रीणि॑ प॒दा निहि॑ता॒ गुहा॑सु॒ यस्तद्वेद॑ सवि॒तुः पि॒ता-ऽस॑त् ।
स नो॒ बन्धु॑-र्जनि॒ता स वि॑धा॒ता धामा॑नि॒ वेद॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ।
यत्र॑ दे॒वा अ॒मृत॑मान-शा॒नास्तृ॒तीये॒ धामा᳚न्य॒-भ्यैर॑यन्त ।
परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी य॑न्ति स॒द्यः परि॑ लो॒का-न्परि॒ दिशः॒ परि॒ सुवः॑ ।
ऋ॒तस्य॒ तन्तुं॑-विँततं-विँ॒चृत्य॒ तद॑पश्य॒-त्तद॑भव-त्प्र॒जासु॑ ।
प॒रीत्य॑ लो॒का-न्प॒रीत्य॑ भू॒तानि॑ प॒रीत्य॒ सर्वाः᳚ प्र॒दिशो॒ दिश॑श्च ।
प्र॒जाप॑तिः प्रथम॒जा ऋ॒तस्या॒त्मना॒-ऽऽत्मान॑-म॒भि-सम्ब॑भूव ।
सद॑स॒स्पति॒-मद्भु॑त-म्प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य᳚म् ।
सनि॑-म्मे॒धा म॑यासिषम् ।
उद्दी᳚प्यस्व जातवेदो ऽप॒घ्नन्निर्-ऋ॑ति॒-म्मम॑ ॥ 1.19 (तै. अर. 6.1.4)
प॒शूग्श्च॒ मह्य॒माव॑ह॒ जीव॑नञ्च॒ दिशो॑ दिश ।
मानो॑ हिग्ंसी ज्जातवेदो॒ गामश्व॒-म्पुरु॑ष॒-ञ्जग॑त् ।
अबि॑भ्र॒दग्न॒ आग॑हि श्रि॒या मा॒ परि॑पातय ॥ 1.21 (तै. अर. 6.1.5)
गायत्री मन्त्राः (4.2)
पुरु॑षस्य विद्म सहस्रा॒क्षस्य॑ महादे॒वस्य॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ वक्रतु॒ण्डाय॑ धीमहि । तन्नो॑ दन्तिः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ चक्रतु॒ण्डाय॑ धीमहि । तन्नो॑ नन्दिः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महासे॒नाय॑ धीमहि । तन्नः॑ षण्मुखः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ सुवर्णप॒क्षाय॑ धीमहि । तन्नो॑ गरुडः प्रचो॒दया᳚त् ॥
वे॒दा॒त्म॒नाय॑ वि॒द्महे॑ हिरण्यग॒र्भाय॑ धीमहि । तन्नो᳚ ब्रह्म प्रचो॒दया᳚त् ॥
ना॒रा॒य॒णाय॑ वि॒द्महे॑ वासुदे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ विष्णुः प्रचो॒दया᳚त् ॥
व॒ज्र॒न॒खाय॑ वि॒द्महे॑ तीक्ष्ण-द॒ग्ग्॒ष्ट्राय॑ धीमहि । तन्नो॑ नारसिग्ंहः प्रचो॒दया᳚त् ॥
भा॒स्क॒राय॑ वि॒द्महे॑ महद्द्युतिक॒राय॑ धीमहि । तन्नो॑ आदित्यः प्रचो॒दया᳚त् ॥
वै॒श्वा॒न॒राय॑ वि॒द्महे॑ लाली॒लाय॑ धीमहि । तन्नो॑ अग्निः प्रचो॒दया᳚त् ॥
का॒त्या॒य॒नाय॑ वि॒द्महे॑ कन्यकु॒मारि॑ धीमहि । तन्नो॑ दुर्गिः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 1.33 (तै. अर. 6.1.5-7)
दूर्वा सूक्तं (4.3)
स॒ह॒स्र॒पर॑मा दे॒वी॒ श॒तमू॑ला श॒ताङ्कु॑रा ।
सर्वग्ं॑ हरतु॑ मे पा॒प॒-न्दू॒र्वा दुः॑स्वप्न॒ नाश॑नी ।
काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षः परुषः॒ परि॑ ।
ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्रत॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च ।
या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि ।
तस्या᳚स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ।
अश्व॑क्रा॒न्ते र॑थक्रा॒न्ते॒ वि॒ष्णुक्रा᳚न्ते व॒सुन्ध॑रा ।
शिरसा॑ धार॑यिष्या॒मि॒ र॒क्ष॒स्व मा᳚-म्पदे॒ पदे ॥ 1.37 (तै. अर. 6.1.8)
मृत्तिका सूक्तम् (4.4)
भूमि-र्धेनु-र्धरणी लो॑कधा॒रिणी ।
उ॒धृता॑-ऽसि व॑राहे॒ण॒ कृ॒ष्णे॒न श॑त बा॒हुना ।
मृ॒त्तिके॑ हन॑ मे पा॒पं॒-यँ॒न्म॒या दु॑ष्कृत॒-ङ्कृतम् ।
मृ॒त्तिके᳚ ब्रह्म॑दत्ता॒-ऽसि॒ का॒श्यपे॑नाभि॒मन्त्रि॑ता ।
मृ॒त्तिके॑ देहि॑ मे पु॒ष्टि॒-न्त्व॒यि स॑र्व-म्प्र॒तिष्ठि॑तम् ॥ 1.39
मृ॒त्तिके᳚ प्रतिष्ठि॑ते स॒र्व॒-न्त॒न्मे नि॑र्णुद॒ मृत्ति॑के ।
तया॑ ह॒तेन॑ पापे॒न॒ ग॒च्छा॒मि प॑रमा॒-ङ्गतिम् ॥ 1.40 (तै. अर. 6.1.9)
शत्रुजय मन्त्राः (4.5)
यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
मघ॑वन् छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि ।
स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी ।
वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न-स्स्वस्ति॒दा अ॑भयङ्क॒रः ।
स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वा-स्स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः ।
स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमि-स्स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑-र्दधातु ।
आपा᳚न्त-मन्युस्तृ॒पल॑प्रभर्मा॒ धुनि॒-श्शिमी॑वां॒-छरु॑माग्ं ऋजी॒षी ।
सोमो॒ विश्वा᳚न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्र॑-म्प्रति॒माना॑नि देभुः ॥ 1.44
ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑ नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी । यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ।
ग॒न्ध॒द्वा॒रा-न्दु॑राध॒र्षा॒-न्नि॒त्यपु॑ष्टा-ङ्करी॒षिणी᳚म् ।
ई॒श्वरीग्ं॑ सर्व॑भूता॒ना॒-न्तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रियम् ।
श्री᳚र्मे भ॒जतु । अलक्ष्मी᳚र्मे न॒श्यतु ।
विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा-श्छन्दो॑-भिरि॒मांल्लोँ॒का-न॑नपज॒य्य-म॒भ्य॑जयन्न् ।
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑बाहु-ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु ॥ 1.48 (तै. अर. 6.1.10)
स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒-योँ᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
सो॒मान॒ग्ग्॒ स्वर॑ण-ङ्कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पते ।
क॒क्षीव॑न्तं॒-यँ औ॑शि॒जम् ।
शरी॑रं-यँज्ञशम॒ल-ङ्कुसी॑द॒-न्तस्मि᳚-न्थ्सीदतु॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
चर॑ण-म्प॒वित्रं॒-विँत॑त-म्पुरा॒णं-येँन॑ पू॒त-स्तर॑ति दुष्कृ॒तानि॑ ।
तेन॑ प॒वित्रे॑ण शु॒द्धेन॑ पू॒ता अति॑ पा॒प्मान॒-मरा॑ति-न्तरेम ।
स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒-स्सोम॑-म्पिब वृत्रहञ्छूर वि॒द्वान् ।
ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒ मृधो॑ नुद॒स्वाथाभ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ।
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्या᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः । 1.53 (तै. अर. 6.1.11)
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒ भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒-स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒ती-रि॑व मा॒तरः॑ ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 1.54 (तै. अर. 6.1.12)
अघमर्षण सूक्तम् (4.6)
हिर॑ण्यशृङ्गं॒-वँरु॑ण॒-म्प्रप॑द्ये ती॒र्थ-म्मे॑ देहि॒ याचि॑तः ।
य॒न्मया॑ भु॒क्त-म॒साधू॑ना-म्पा॒पेभ्य॑श्च प्र॒तिग्र॑हः ।
यन्मे॒ मन॑सा वा॒चा॒ क॒र्म॒णा वा दु॑ष्कृत॒-ङ्कृतम् ।
तन्न॒ इन्द्रो॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता च॑ पुनन्तु॒ पुनः॑ पुनः ।
नमो॒-ऽग्नये᳚-ऽफ्सु॒मते॒ नम॒ इन्द्रा॑य॒ नमो॒ वरु॑णाय॒ नमो वारुण्यै॑ नमो॒-ऽद्भ्यः ॥ 1.57
यद॒पा-ङ्क्रू॒रं-यँद॑मे॒द्ध्यं-यँद॑शा॒न्त-न्तदप॑गच्छतात् ।
अ॒त्या॒श॒ना-द॑तीपा॒ना॒-द्य॒च्च उ॒ग्रा-त्प्र॑ति॒ग्रहा᳚त् ।
तन्नो॒ वरु॑णो रा॒जा॒ पा॒णिना᳚ ह्यव॒मर्श॑तु ।
सो॑-ऽहम॑पा॒पो वि॒रजो॒ निर्मु॒क्तो मु॑क्तकि॒ल्बिषः ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठमारु॑ह्य॒ गच्छे॒-द्ब्रह्म॑सलो॒कताम् ।
यश्चा॒॑फ्सु वरु॑ण॒-स्स पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
इ॒म-म्मे॑ गङ्गे यमुने सरस्वति॒ शुतु॑द्रि॒ स्तोमग्ं॑ सचता॒ परु॒ष्णिया ।
अ॒सि॒क्नि॒या म॑रुद्वृधे वि॒तस्त॒या-ऽऽर्जी॑कीये शृणु॒ह्या सु॒षोम॑या ।
ऋ॒तञ्च॑ स॒त्यञ्चा॒-भी᳚द्धा॒ त्तप॒सो-ऽद्ध्य॑जायत ।
ततो॒ रात्रि॑-रजायत॒ ततः॑ समु॒द्रो अ॑र्ण॒वः ॥ 1.63 (तै. अर. 6.1.13)
स॒मु॒द्रा-द॑र्ण॒वा-दधि॑ संवँथ्स॒रो अ॑जायत ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ वि॒दध॒-द्(मि॒दध॒द्) विश्व॑स्य मिष॒तो व॒शी ।
ऊ॒र्या॒च॒न्द्र॒मसौ॑ धा॒ता य॑था पू॒र्व म॑कल्पयत् ।
दिव॑ञ्च पृथि॒वी-ञ्चा॒न्तरि॑क्ष॒ मथो॒ सुवः॑ ।
य-त्पृ॑थि॒व्याग्ं रज॑स्स्व॒ मान्तरि॑क्षे वि॒रोद॑सी ।
इ॒माग् स्तदा॒पो व॑रुणः पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
पु॒नन्तु॒ वस॑वः पु॒नातु॒ वरु॑णः पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
ए॒ष भू॒तस्य॑ म॒द्ध्ये भुव॑नस्य गो॒प्ता ।
ए॒ष पु॒ण्यकृ॑तां-लोँ॒का॒ने॒ष मृ॒त्योर्-हि॑र॒ण्मय᳚म् ।
द्यावा॑पृथि॒व्योर्-हि॑र॒ण्मय॒ग्ं॒ सग्ग्श्रि॑त॒ग्ं॒ सुवः॑ । 1.66 (तै. अर. 6.1.14)
स न॒-स्सुव॒-स्सग्ं शि॑शाधि ।
आर्द्र॒-ञ्ज्वल॑ति॒ ज्योति॑-र॒हम॑स्मि ।
ज्योति॒-र्ज्वल॑ति॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
यो॑-ऽहम॑स्मि॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
अ॒हम॑स्मि॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
अ॒हमे॒वाह-म्मा-ञ्जु॑होमि॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒का॒र्य॒-का॒र्य॑व की॒र्णी स्ते॒नो भ्रू॑ण॒हा गु॑रुत॒ल्पगः ।
वरु॑णो॒-ऽपाम॑घमर्ष॒ण-स्तस्मा᳚-त्पा॒पा-त्प्रमु॑च्यते ।
र॒जोभूमि॑स्त्व॒माग्ं रोद॑यस्व॒ प्रव॑दन्ति॒ धीराः᳚ ।
आक्रा᳚न्-थ्समु॒द्रः प्र॑थ॒मे विध॑र्म-ञ्ज॒नय॑-न्प्र॒जा भुव॑नस्य॒ राजा᳚ ।
वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒सानो॒ अव्ये॑ बृ॒ह-थ्सोमो॑ वावृधे सुवा॒न इन्दुः॑ ॥ 1.70
(पुर॑स्ता॒--द्यशो॒ - गुहा॑सु॒ - मम॑ - चक्रतु॒ण्डाय॑ धीमहि - तीक्षद॒ग्ग्॒ष्ठ्राय॑ धीमहि॒ - परि॑ - प्र॒तिष्ठि॑तं - देभु--र् यच्छतु - दधातना॒- द्भ्यो᳚ - ऽर्ण॒वः - सुवो॒ - राजैक॑-ञ्च) (आ1)
दुर्गा सूक्तम् (4.7)
जा॒तवे॑दसे सुनवाम॒ सोम॑-मरातीय॒तो निद॑हाति॒ वेदः॑ ।
स नः॑ पर्ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ ना॒वेव॒ सिन्धु॑-न्दुरि॒ता-ऽत्य॒ग्निः ।
ताम॒ग्निव॑र्णा॒-न्तप॑सा ज्वल॒न्तीं-वैँ॑रोच॒नी-ङ्क॑र्मफ॒लेषु॒ जुष्टा᳚म् ।
दु॒र्गा-न्दे॒वीग्ं शर॑णम॒ह-म्प्रप॑द्ये सु॒तर॑सि तरसे॒ नमः॑ ।
अग्ने॒ त्व-म्पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मान्-थ्स्व॒स्ति-भि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ ।
पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शंयोँः ।
विश्वा॑नि नो दु॒र्गहा॑ जातवेद॒-स्सिन्धु॒-न्न ना॒वा दु॑रि॒ता-ऽति॑पर्षि ।
अग्ने॑ अत्रि॒व-न्मन॑सा गृणा॒नो᳚-ऽस्माक॑-म्बोद्ध्यवि॒ता त॒नूना᳚म् ।
पृ॒त॒ना॒जित॒ग्ं॒ सह॑मान-मु॒ग्रम॒ग्निग्ं हु॑वेम पर॒मा-थ्स॒धस्था᳚त् ।
स नः॑ पर्ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॒ क्षाम॑द्दे॒वो अति॑ दुरि॒ता-ऽत्य॒ग्निः ।
प्र॒त्नोषि॑-क॒मीड्यो॑ अद्ध्व॒रेषु॑ स॒नाच्च॒ होता॒ नव्य॑श्च॒ सथ्सि॑ ।
स्वाञ्चा᳚ग्ने त॒नुव॑-म्पि॒प्रय॑स्वा॒स्मभ्य॑ञ्च॒ सौभ॑ग॒माय॑जस्व ।
गोभि॒-र्जुष्ट॑म॒युजो॒ निषि॑क्त॒-न्तवे᳚न्द्र विष्णो॒-रनु॒सञ्च॑रेम ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठम॒भि सं॒वँसा॑नो॒ वैष्ण॑वीं-लोँ॒क इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ 2.7 (दु॒रि॒ता-ऽत्य॒ग्निश्च॒त्वारि॑ च) (तै. अर. 6.2.1)
[ ओ-ङ्का॒त्या॒य॒नाय॑ वि॒द्महे॑ कन्यकु॒मारि॑ धीमहि । तन्नो॑ दुर्गिः प्रचो॒दया᳚त् ॥ ]
व्याहृति होम मन्त्राः (4.8)
भू-रन्न॑-म॒ग्नये॑ पृथि॒व्यै स्वाहा॒, भुवो-ऽन्नं॑-वाँ॒यवे॒-ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒, सुव॒रन्न॑-मादि॒त्याय॑ दि॒वे स्वाहा॒, भूर्भुव॒स्सुव॒-रन्न॑-ञ्च॒न्द्रम॑से दि॒ग्भ्य-स्स्वाहा॒, नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-रन्न॒मोम् ॥ 3.1 (तै. अर. 6.3.1)
भू-र॒ग्नये॑ पृथि॒व्यै स्वाहा॒, भुवो॑ वा॒यवे॒-ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒ ,
सुव॑रादि॒त्याय॑ दि॒वे स्वाहा॒, भू-र्भुव॒स्सुव॑-श्च॒न्द्रम॑से दि॒ग्भ्य-स्स्वाहा॒,
नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-रग्न॒ ओम् ॥ 4.1
भू-र॒ग्नये॑ च पृथि॒व्यै च॑ मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
भुवो॑ वा॒यवे॑ चा॒न्तरि॑क्षाय च मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
सुव॑रादि॒त्याय॑ च दि॒वे च॑ मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
भू-र्भुव॒स्सुव॑-श्च॒न्द्रम॑से च॒ नक्ष॑त्रेभ्यश्च दि॒ग्भ्यश्च॑ मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-र्मह॒रोम् ॥ 5.1 (तै. अर. 6.4.1)
ज्ञानप्राप्त्यर्था होममन्त्राः (4.9)
पाहि नो अग्न एन॑से स्वा॒हा ।
पाहि नो विश्ववेद॑से स्वा॒हा ।
यज्ञ-म्पाहि विभाव॑सो स्वा॒हा ।
सर्व-म्पाहि शतक्र॑तो स्वा॒हा ॥ 6.1 (तै. अर. 6.7.1)
पा॒हि नो॑ अग्न॒ एक॑या ।
पा॒ह्यु॑त द्वि॒तीय॑या ।
पा॒ह्यूर्ज॑-न्तृ॒तीय॑या ।
पा॒हि गी॒र्भि-श्च॑त॒सृभि॑-र्वसो॒ स्वाहा᳚ ॥ 7.1 (तै. अर. 6.6.1)
वेदाविस्मरणाय जपमन्त्राः (4.10)
य-श्छन्द॑सा-मृष॒भो वि॒श्वरू॑प॒-श्छन्दो᳚भ्य॒-श्छन्दाग्॑स्या वि॒वेश॑ ।
सचाग्ं शिक्यः पुरो वाचो॑पनि॒ष-दिन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठ इ॑न्द्रि॒याय॒ ऋषि॑भ्यो॒ नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-श्छन्द॒ ओम् ॥ 8.1 (तै. अर. 6.8.1)
नमो॒ ब्रह्म॑णे धा॒रण॑-म्मे अ॒स्त्व-नि॑राकरणं-धा॒रयि॑ता भूयास॒-ङ्कर्ण॑यो-श्श्रु॒त-म्माच्यो᳚ढ्व॒-म्ममा॒मुष्य॒ ओम् ॥ 9.1 (तै. अर. 6.9.1)
तपः प्रशंसा (4.11)
ऋ॒त-न्तपः॑ स॒त्य-न्तपः॑ श्रु॒त-न्तपः॑ शा॒न्त-न्तपो॒ दम॒ स्तप॒-श्शम॒स्तपो॒ दान॒-न्तपो॒ यज्ञ॒-न्तपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-र्ब्रह्मै॒-तदुपा᳚स्यै॒-तत्तपः॑ ॥ 10.1 (तै. अर. 6.10.1)
विहिताचरण प्रशंसा निषिद्धाचरण निन्दा च (4.12)
यथा॑ वृ॒क्षस्य॑ स॒पुंष्पि॑तस्य दू॒रा-द्ग॒न्धो वा᳚त्ये॒व-म्पुण्य॑स्य क॒र्मणो॑ दू॒रा-द्ग॒न्धो वा॑ति॒ यथा॑-ऽसिधा॒रा-ङ्क॒र्ते-ऽव॑हिता-मव॒क्रामे॒ यद्युवे॒ युवे॒ हवा॑ वि॒ह्वयि॑ष्यामि क॒र्त-म्प॑तिष्या॒मीत्ये॒व-म॒मृता॑-दा॒त्मान॑-ञ्जु॒गुफ्से᳚त् ॥ 11.1 (तै. अर. 6.11.1)
दहर विद्या (4.13)
अ॒णो-रणी॑या-न्मह॒तो मही॑या-ना॒त्मा गुहा॑या॒-न्निहि॑तो-ऽस्य ज॒न्तोः ।
तम॑क्रतु-म्पश्यति वीतशो॒को धा॒तुः प्र॒सादा᳚-न्महि॒मान॑मीशम् ।
स॒प्त प्रा॒णाः प्र॒भव॑न्ति॒ तस्मा᳚-थ्स॒प्तार्चिषः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वाः ।
स॒प्त इ॒मे लो॒का येषु॒ चर॑न्ति प्रा॒णा गु॒हाश॑या॒-न्निहि॑ता-स्स॒प्त स॑प्त ।
अतः॑ समु॒द्रा गि॒रय॑श्च॒ सर्वे॒-ऽस्मा-थ्स्यन्द॑न्ते॒ सिन्ध॑व॒-स्सर्व॑रूपाः ।
अत॑श्च॒ विश्वा॒ ओष॑धयो॒ रसा᳚च्च॒ येनै॑ष भू॒त-स्ति॑ष्ठत्यन्तरा॒त्मा ।
ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒ना-मृषि॒-र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् ।
श्ये॒नो गृध्रा॑णा॒ग्॒ स्वधि॑ति॒-र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ प॒वित्र॒ मत्ये॑ति॒ रेभन्न्॑ ।
अ॒जा मेकां॒-लोँहि॑त-शुक्ल-कृ॒ष्णा-म्ब॒ह्वी-म्प्र॒जा-ञ्ज॒नय॑न्ती॒ग्ं॒ सरू॑पाम् ।
अ॒जो ह्येको॑ जु॒षमा॑णो-ऽनु॒शेते॒ जहा᳚त्येना-म्भु॒क्त-भो॑गा॒मजो᳚-ऽन्यः ॥ 12.5 (तै. अर. 6.12.1)
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑-रन्तरिक्ष॒-सद्धोता॑ वेदि॒ष-दति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒ष-द्व॑र॒स-दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
घृ॒त-म्मि॑मिक्षिरे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑-र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तमु॑वस्य॒ धाम॑ ।
अ॒नु॒ष्व॒धमाव॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑ कृतं-वृँषभ वक्षि ह॒व्यम् ।
स॒मु॒द्रा दू॒र्मि-र्मधु॑मा॒ग्ं॒ उदा॑र-दुपा॒ग्ं॒शुना॒ सम॑मृत॒त्व मा॑नट् ।
घृ॒तस्य॒ नाम॒ गुह्यं॒-यँदस्ति॑ जि॒ह्वा दे॒वाना॑-म॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
व॒य-न्नाम॒ प्रब्र॑वामा घृ॒तेना॒स्मिन्. य॒ज्ञे धा॑रयामा॒ नमो॑भिः ।
उप॑ ब्र॒ह्मा शृ॑णवच्छ॒स्यमा॑न॒-ञ्चतुः॑ शृङ्गो ऽवमी-द्गौ॒र ए॒तत् ।
च॒त्वारि॒ शृङ्गा॒ त्रयो॑ अस्य॒ पादा॒ द्वे शी॒र॒.षे स॒प्त हस्ता॑सो अ॒स्य ।
त्रिधा॑ ब॒द्धो वृ॑ष॒भो रो॑रवीति म॒हो दे॒वो मर्त्या॒ग्ं॒ आवि॑वेश ॥ 12.10 (तै. अर. 6.12.2)
त्रिधा॑ हि॒त-म्प॒णिभि॑-र्गु॒ह्यमा॑न॒-ङ्गवि॑-दे॒वासो॑ घृ॒तमन्व॑विन्दन्न् ।
इन्द्र॒ एक॒ग्ं॒ सूर्य॒ एक॑-ञ्जजान वे॒ना देकग्ग्॑ स्व॒धया॒ निष्ट॑तक्षुः ।
यो दे॒वाना᳚-म्प्रथ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विश्वा॒धियो॑ रु॒द्रो म॒हर्षिः॑ ।
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-म्प॑श्यत॒ जाय॑मान॒ग्ं॒ सनो॑ दे॒व-श्शु॒भया॒ स्मृत्या॒ संयुँ॑नक्तु ।
यस्मा॒त्पर॒-न्नाप॑र॒ मस्ति॒ किञ्चि॒द्यस्मा॒-न्नाणी॑यो॒ न ज्यायो᳚-ऽस्ति॒ कश्चि॑त् ।
वृ॒क्ष इ॑व स्तब्धो दि॒वि ति॑ष्ठ॒-त्येक॒स्तेने॒द-म्पू॒र्ण-म्पुरु॑षेण॒ सर्व᳚म् ॥ 12.13
(सन्यास सूक्तम्)
न कर्म॑णा न प्र॒जया॒ धने॑न॒ त्यागे॑नैके अमृत॒त्व-मा॑न॒शुः ।
परे॑ण॒ नाक॒-न्निहि॑त॒-ङ्गुहा॑यां-विँ॒भ्राज॑दे॒त-द्यत॑यो वि॒शन्ति॑ ॥
वे॒दा॒न्त॒ वि॒ज्ञान॒-सुनि॑श्चिता॒र्था-स्सन्या॑स यो॒गाद्यत॑य-श्शुद्ध॒ सत्त्वाः᳚ ।
ते ब्र॑ह्मलो॒के तु॒ परा᳚न्तकाले॒ परा॑मृता॒-त्परि॑मुच्यन्ति॒ सर्वे᳚ ।
द॒ह्रं॒-विँ॒पा॒प-म्प॒रमे᳚श्म भूतं॒-यँ-त्पु॑ण्डरी॒क-म्पु॒रम॑द्ध्य स॒ग्ग्॒स्थम् ।
त॒त्रा॒पि॒ द॒ह्र-ङ्ग॒गनं॑-विँशोक॒-स्तस्मि॑न्. यद॒न्तस्त-दुपा॑सित॒व्यम् ॥
यो वेदादौ स्व॑रः प्रो॒क्तो॒ वे॒दान्ते॑ च प्र॒तिष्ठि॑तः ।
तस्य॑ प्र॒कृति॑-लीन॒स्य॒ यः॒ परः॑ स॒ म॒हेश्व॑रः ॥ 12.17 (तै. अर. 6.12.3)
(अजो᳚-ऽन्य॒ - आवि॑वेश॒ - सर्वे॑ च॒त्वारि॑ च)
नारायण सूक्तं (4.14)
स॒ह॒स्र॒शीर्ष॑-न्दे॒वं॒-विँ॒श्वाक्षं॑-विँ॒श्व श॑-म्भुवम् ।
विश्व॑-न्ना॒राय॑ण-न्दे॒व॒म॒क्षर॑-म्पर॒म-म्प॒दम् ।
वि॒श्वतः॒ पर॑मान्नि॒त्यं॒-विँ॒श्व-न्ना॑राय॒णग्ं ह॑रिम् ।
विश्व॑मे॒वेद-म्पुरु॑ष॒-स्त-द्विश्व॒मुप॑जीवति ।
पतिं॒-विँश्व॑स्या॒त्मेश्व॑र॒ग्ं॒ शाश्व॑तग्ं शि॒वम॑च्युतम् ।
ना॒राय॒ण-म्म॑हाज्ञे॒यं॒-विँ॒श्वात्मा॑न-म्प॒राय॑णम् ।
ना॒राय॒ण प॑रो ज्यो॒ति॒रा॒त्मा ना॑रय॒णः प॑रः ।
ना॒राय॒ण प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ त॒त्त्व-न्ना॑राय॒णः प॑रः ।
ना॒राय॒ण प॑रो ध्या॒ता॒ ध्या॒न-न्ना॑राय॒णः प॑रः ।
यच्च॑ कि॒ञ्चिज्-ज॑ग-थ्स॒र्व॒-न्दृ॒श्यते᳚ श्रूय॒ते-ऽपि॑ वा । 13.4 (तै. अर. 6.13.1)
अन्त॑-र्ब॒हिश्च॑ त-थ्स॒र्वं॒-व्याँ॒प्य ना॑राय॒ण-स्स्थि॑तः ।
अन॑न्त॒ मव्य॑य-ङ्क॒विग्ं स॑मु॒द्रे-ऽन्तं॑-विँ॒श्व श॑भुंवँम् ।
प॒द्म॒को॒श-प्र॑तीका॒श॒ग्ं॒ हृ॒दय॑-ञ्चाप्य॒धोमु॑खम् ।
अधो॑ नि॒ष्ट्या वि॑तस्त्या॒न्ते॒ ना॒भ्यामु॑परि॒ तिष्ठ॑ति ।
ज्वा॒ल॒मा॒ला कु॑ल-म्भा॒ती॒ वि॒श्वस्या॑यत॒न-म्म॑हत् ।
सन्त॑तग्ं शि॒लाभि॑स्तु॒ लम्ब॑त्या कोश॒सन्नि॑भम् ।
तस्यान्ते॑ सुषि॒रग्ं सू॒क्ष्म-न्तस्मि᳚न्-थ्स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठितम् ।
तस्य॒ मद्ध्ये॑ म॒हान॑ग्नि-र्वि॒श्वार्चि॑-र्वि॒श्वतो॑ मुखः ।
सो-ऽग्र॑भु॒ग् विभ॑ज-न्ति॒ष्ठ॒-न्नाहा॑र-मज॒रः क॒विः ।
ति॒र्य॒गू॒र्ध्व म॑ध-श्शा॒यी॒ र॒श्मय॑स्तस्य॒ सन्त॑ता ।
स॒न्ता॒पय॑ति स्व-न्दे॒हमापा॑दतल॒ मस्त॑कः ।
तस्य॒ मद्ध्ये॒ वह्नि॑शिखा अ॒णीयो᳚र्ध्वा व्य॒वस्थि॑तः ।
नी॒लतो॑ यद॑ मद्ध्य॒स्था॒-द्वि॒द्युल्ले॑खेव॒ भास्व॑रा ।
नी॒वार॒ शूक॑वत्त॒न्वी॒ पी॒ता भा᳚स्वत्य॒णूप॑मा ।
तस्या᳚-श्शिखा॒या म॑द्ध्ये प॒रमा᳚त्मा व्य॒वस्थि॑तः ।
स ब्रह्म॒ स शिव॒-स्स हरि॒-स्सेन्द्र॒-स्सो-ऽक्ष॑रः पर॒म-स्स्व॒राट् ॥ 13.12 (तै. अर. 6.13.2)
(अपि॑ वा॒ - सन्त॑ता॒ षट् च॑)
आदित्य मण्डले परब्रह्मोपासनं (4.15)
आ॒दि॒त्यो वा ए॒ष ए॒त-न्म॒ण्डल॒-न्तप॑ति॒ तत्र॒ ता ऋच॒स्तदृ॒चा म॑ण्डल॒ग्ं॒ स ऋ॒चां-लोँ॒को-ऽथ॒य ए॒ष ए॒तस्मि॑-न्म॒ण्डले॒-ऽर्चि-र्दी॒प्यते॒ तानि॒ सामा॑नि॒ स सा॒म्नां-लोँ॒को-ऽथ॒ य ए॒ष ए॒तस्मि॑-न्म॒ण्डले॒-ऽर्चिषि॒ पुरु॑ष॒स्तानि॒ यजूग्ं॑षि॒ स यजु॑षा मण्डल॒ग्ं॒ स यजु॑षां-लोँ॒क-स्सैषा त्र॒य्येव॑ वि॒द्या त॑पति॒ य ए॒षो᳚-ऽन्त-रा॑दि॒त्ये हि॑र॒ण्मयः॒ पुरु॑षः ॥ 14.1 (तै. अर. 6.14.1)
आदित्यपुरुषस्य सर्वात्मकत्व प्रदर्शनं (4.16)
आ॒दि॒त्यो वै तेज॒ ओजो॒ बलं॒-यँश॒-श्चक्षु॒-श्श्रोत्र॑मा॒त्मा मनो॑ म॒न्यु-र्मनु॑-र्मृ॒त्यु-स्स॒त्यो मि॒त्रो वा॒युरा॑का॒शः प्रा॒णो लो॑कपा॒लः कः कि-ङ्क-न्त-थ्स॒त्यमन्न॑-म॒मृता॑ जी॒वो विश्वः॑ कत॒म-स्स्व॑य॒भु-म्ब्रह्मै॒ तदमृ॑त ए॒ष पुरु॑ष ए॒ष भू॒ताना॒-मधि॑पति॒-र्ब्रह्म॑ण॒-स्सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता॑-माप्नो-त्ये॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सा॒र्ष्टिताग्ं॑ समान लो॒कता॑-माप्नोति॒ य ए॒वं-वेँदे᳚त्युप॒निषत् ॥ 15.1 (तै. अर. 6.15.1)
शिवोपासन मन्त्राः (4.17)
निध॑नपतये॒ नमः । निध॑नपतान्तिकाय॒ नमः ।
ऊर्ध्वाय॒ नमः । ऊर्ध्वलिङ्गाय॒ नमः ।
हिरण्याय॒ नमः । हिरण्यलिङ्गाय॒ नमः ।
सुवर्णाय॒ नमः । सुवर्णलिङ्गाय॒ नमः ।
दिव्याय॒ नमः । दिव्यलिङ्गाय॒ नमः । 16.1 (तै. अर. 6.16.1)
भवाय॒ नमः । भवलिङ्गाय॒ नमः ।
शर्वाय॒ नमः । शर्वलिङ्गाय॒ नमः ।
शिवाय॒ नमः । शिवलिङ्गाय॒ नमः ।
ज्वलाय॒ नमः । ज्वललिङ्गाय॒ नमः ।
आत्माय॒ नमः । आत्मलिङ्गाय॒ नमः ।
परमाय॒ नमः । परमलिङ्गाय॒ नमः ।
एतथ्सोमस्य॑ सूर्य॒स्य॒ सर्वलिङ्गग्ग्॑ स्थाप॒य॒ति॒ पाणिमन्त्र॑-म्पवि॒त्रम् ॥ 16.1 (तै. अर. 6.16.2)
पश्चिमवक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.18)
तै. अर. 6.17.1
स॒द्योजा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्योजा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वोद्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥ 17.1
उत्तर वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.19)
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥ 18.1 (तै. अर. 6.18.1)
दक्षिण वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.20)
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथ॒ घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥ 19.1 (तै. अर. 6.19.1)
प्राग्वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.21)
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 20.1 (तै. अर. 6.20.1)
ऊर्ध्व वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.22)
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒- मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒ना॒-म्ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ 21.1 (तै. अर. 6.21.1)
नमस्कारार्थ मन्त्राः (4.23)
नमो हिरण्यबाहवे हिरण्यवर्णाय हिरण्यरूपाय हिरण्यपतये ऽबिङ्कापतय उमापतये पशुपतये॑ नमो॒ नमः ॥ 22.1 (तै. अर. 6.22.1)
ऋ॒तग्ं स॒त्य-म्प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ पु॒रुष॑-ङ्कृष्ण॒पिङ्ग॑लम् ।
ऊ॒र्ध्वरे॑तं-विँ॑रूपा॒क्षं॒-विँ॒श्वरू॑पाय॒ वै नमो॒ नमः॑ ॥ 23.1 (तै. अर. 6.23.1)
सर्वो॒ वै रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ।
पुरु॑षो॒ वै रु॒द्र-स्सन्म॒हो नमो॒ नमः॑ ।
विश्व॑-म्भू॒त-म्भुव॑न-ञ्चि॒त्र-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मान-ञ्च॒ यत् ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥ 24.1 (तै. अर. 6.24.1)
कद्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से ।
वो॒चेम॒ शन्त॑मग्ं हृ॒दे ॥
सर्वो॒ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥ 25.1 (तै. अर. 6.25.1)
अग्निहोत्र हवण्याः उपयुक्तस्य वृक्ष विशेष-स्याभिधानम् (4.24-25)
यस्य॒ वै क॑ङ्कत्यग्नि-होत्र॒हव॑णी भवति॒ प्रत्ये॒वा-स्याहु॑तय-स्तिष्ठ॒न्त्यथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 26.1 (तै. अर. 6.26.1)
भूदेवताक मन्त्रः (4.26)
क्R॒णु॒ष्व पाज॒ इति॒ पञ्च॑ ।
अदि॑ति-र्दे॒वा ग॑न्ध॒र्वा म॑नु॒ष्याः᳚ पि॒तरो-ऽसु॑रा॒-स्तेषाग्ं॑ सर्व भू॒ताना᳚-म्मा॒ता मे॒दिनी॑ मह॒ता म॒ही सा॑वि॒त्री गा॑य॒त्री जग॑त्यु॒र्वी पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला विश्वा॑ भू॒ता क॑त॒मा काया सा स॒त्ये-त्य॒मृतेति॑ वसि॒ष्ठः ॥ 28.1 (तै. अर. 6.28.1)
सर्वा देवता आपः (4.27)
आपो॒ वा इ॒दग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो -ऽमृ॑त॒मापः॑ स॒म्राडापो॑ वि॒राडापः॑ स्व॒राडापः॒
छन्दा॒ग्॒स्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्यापः॑ स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् ॥ 29.1 (तै. अर. 6.29.1)
सन्ध्यावन्दन मन्त्राः (4.28)
आपः॑ पुनन्तु पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
पु॒नन्तु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑ पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
यदुच्छि॑ष्ट॒-मभो᳚ज्यं॒-यँद्वा॑ दु॒श्चरि॑त॒-म्मम॑ ।
सर्व॑-म्पुनन्तु॒ मामापो॑-ऽस॒ताञ्च॑ प्रति॒ग्रह॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 30.2 (तै. अर. 6.30.1)
अग्निश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यदह्ना पाप॑मका॒र्॒षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्या-मुदरे॑ण शि॒श्ना ।
अह॒स्तद॑वलु॒पन्तु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इदमह-माममृ॑त यो॒नौ । सत्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ॥ 31.1 (तै. अर. 6.31.1)
सूर्यश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यद्रात्रिया पाप॑मका॒र्॒षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्या-मुदरे॑ण शि॒श्ना ।
रात्रि॒-स्तद॑वलु॒पन्तु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इदमह-माममृ॑त यो॒नौ । सूर्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ॥ 32.1 (तै. अर. 6.32.1)
प्रणवस्य ऋष्यादि विवरणं (4.29)
ओमित्येकाक्ष॑र-म्ब्र॒ह्म । अग्निर्देवता ब्रह्म॑ इत्या॒र्षम् ।
गायत्र-ञ्छन्द-म्परमात्मं॑ सरू॒पम् । सायुज्यं-विँ॑नियो॒गम् ॥ 33.1 (तै. अर. 6.33.1)
गायत्र्यावाहन मन्त्राः (4.30)
आया॑तु॒ वर॑दा दे॒वी॒ अ॒क्षर॑-म्ब्रह्म॒ सम्मि॑तम् ।
गा॒य॒त्री᳚-ञ्छन्द॑सा-म्मा॒तेद-म्ब्र॑ह्म जु॒षस्व॑ मे ।
यदह्ना᳚-त्कुरु॑ते पा॒प॒-न्तदह्ना᳚-त्प्रति॒मुच्य॑ते ।
य-द्रात्रिया᳚-त्कुरु॑ते पा॒प॒-न्त-द्रात्रिया᳚-त्प्रति॒मुच्य॑ते ।
सर्व॑ व॒र्णे म॑हादे॒वि॒ स॒न्ध्या वि॑द्ये स॒रस्व॑ति ॥ 34.2 (तै. अर. 6.34.1)
ओजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बल॑मसि॒ भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒नामा॑॑-ऽसि॒ विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायु-रभिभूरों-गायत्री-मावा॑हया॒मि॒ सावित्री-मावा॑हया॒मि॒ सरस्वती-मावा॑हया॒मि॒ छन्दर्षी-नावा॑हया॒मि॒ श्रिय-मावा॑हया॒मि॒ गायत्रिया गायत्री छन्दो विश्वामित्र ऋषि-स्सविता देवता-ऽग्निर्मुख-म्ब्रह्मा शिरो विष्णुर्हृदयग्ं रुद्र-श्शिखा पृथिवीयोनिः प्राणापान-व्यानोदान-समाना सप्राणा श्वेतवर्णा साङ्ख्यायन-सगोत्रा गायत्री चतुर्विग्ंशत्यक्षरा त्रिपदा॑ षट्कु॒क्षिः॒ पञ्च शीर्षोपनयने वि॑नियो॒गः॒-
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः । ओग्ं सुवः । ओ-म्महः । ओ-ञ्जनः । ओ-न्तपः । ओग्ं स॒त्यम् । ओ-न्त-थ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ओमापो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥ 35.2 (तै. अर. 6.35.1)
गायत्री उपस्थान मन्त्राः (4.31)
उ॒त्तमे॑ शिख॑रे जा॒ते॒ भू॒म्या-म्प॑र्वत॒ मूर्ध॑नि ।
ब्रा॒ह्मणे᳚भ्यो-ऽभ्य॑नुज्ञा॒ता॒ ग॒च्छ दे॑वि य॒थासु॑खम् ।
स्तुतो मया वरदा वे॑दमा॒ता॒ प्रचोदयन्ती पवने᳚ द्विजा॒ता ।
आयुः पृथिव्यां-द्रविण-म्ब्र॑ह्मव॒र्च॒स॒-म्मह्य-न्दत्वा प्रजातु-म्ब्र॑ह्मलो॒कम् ॥ 36.2 (तै. अर. 6.36.1)
आदित्यदेवता मन्त्रः (4.32)
घृणि॒-स्सूर्य॑ आदि॒त्यो न प्रभा॑-वा॒त्यक्ष॑रम् ।
मधु॑क्षरन्ति॒ त-द्र॑सम् ।
स॒त्यं-वैँ त-द्रस॒-मापो॒ ज्योती॒रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥ 37.1 (तै. अर. 6.37.1)
त्रिसुपर्णमन्त्राः (4.33)
ब्रह्म॑ मेतु॒ माम् । मधु॑ मेतु॒ माम् । ब्रह्म॑-मे॒व मधु॑ मेतु॒ माम् ।
यास्ते॑ सोम प्र॒जाव॒थ्सो-ऽभि॒सो अ॒हम् । दुस्ष्व॑प्न॒ह-न्दु॑रुष्वह ।
यास्ते॑ सोम प्रा॒णाग्स्ता-ञ्जु॑होमि । त्रिसु॑पर्ण॒ मया॑चित-म्ब्राह्म॒णाय॑ दद्यात् ।
ब्र॒ह्म॒ह॒त्यां-वाँ ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा᳚ह्म॒णा-स्त्रिसु॑पर्ण॒-म्पठ॑न्ति ।
ते सोम॒-म्प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒ह॒स्रा-त्प॒क्ति-म्पुन॑न्ति । ओम् ॥ 38.1 (तै. अर. 6.38.1)
ब्रह्म॑ मे॒धया᳚ । मधु॑ मे॒धया᳚ ।
ब्रह्म॑मे॒व मधु॑ मे॒धया᳚ । अ॒द्या नो॑ देव सवितः प्र॒जाव॑थ्सावी॒-स्सौभ॑गम् ।
परा॑ दु॒स्ष्वप्नि॑यग्ं सुव । विश्वा॑नि देव सवित-र्दुरि॒तानि॒ परा॑सुव ।
य-द्भ॒द्र-न्तन्म॒ आसु॑व । मधु॒वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः ।
माद्ध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वोष॑धीः । मधु॒नक्त॑ मु॒तोषसि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ ।
मधु॒द्यौर॑स्तु नः पि॒ता । मधु॑मान्नो॒ वन॒स्पति॒-र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ ।
माद्ध्वी॒ र्गावो॑ भवन्तु नः । य इ॒म-न्त्रिसु॑पर्ण॒-मया॑चित-म्ब्राह्म॒णाय॑ दद्यात् ।
भ्रू॒ण॒ह॒त्यां-वाँ ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा᳚ह्म॒णा-स्त्रिसु॑पर्ण॒-म्पठ॑न्ति ।
ते सोम॒-म्प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒ह॒स्रा-त्प॒क्ति-म्पुन॑न्ति । ओम् ॥ 39.7 (तै. अर. 6.39.1)
ब्रह्म॑ मे॒धवा᳚ । मधु॑ मे॒धवा᳚ । ब्रह्म॑मे॒व मधु॑ मे॒धवा᳚ ।
ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒ना-मृषि॒-र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् ।
श्ये॒नो गृद्ध्रा॑णा॒ग्॒ स्वधि॑ति॒-र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ प॒वित्र॒-मत्ये॑ति॒ रेभन्न्॑ ।
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑रन्तरिक्ष॒ सद्धोता॑- वेदि॒ष-दति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒षद्व॑र॒-सदृ॑त॒-स-द्व्यो॑म॒-सद॒ब्जा- गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
ऋ॒चेत्वा॑ रु॒चेत्वा॒ समि-थ्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेनाः᳚ ।
अ॒न्तर्-हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ।
घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भिचा॑कशीमि ।
हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो मद्ध्य॑ आसाम् ।
तस्मि᳚न्-थ्सुप॒र्णो म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी भज॑न्नास्ते॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः ।
तस्या॑ सते॒ हर॑य-स्स॒प्ततीरे᳚ स्व॒धा-न्दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ।
य इ॒द-न्त्रिसु॑पर्ण॒-मया॑चित-म्ब्राह्म॒णाय॑ दद्यात् ।
वी॒र॒ह॒त्यां-वाँ ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा᳚ह्म॒णा-स्त्रिसु॑पर्ण॒-म्पठ॑न्ति ।
ते सोम॒-म्प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒ह॒स्रा-त्प॒ङ्क्ति-म्पुन॑न्ति । ओम् ॥ 40.6 (तै. अर. 6.40.1)
मेधा सूक्तं (4.34)
मे॒धादे॒वी जु॒षमा॑णा न॒ आगा᳚-द्वि॒श्वाची॑ भ॒द्रा सु॑मन॒स्य मा॑ना ।
त्वया॒ जुष्टा॑ नु॒दमा॑ना दु॒रुक्ता᳚-न्बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः᳚ ।
त्वया॒ जुष्ट॑ ऋ॒षि-र्भ॑वति देवि॒ त्वया॒ ब्रह्मा॑-ऽऽग॒तश्री॑ रु॒त त्वया᳚ ।
त्वया॒ जुष्ट॑श्चि॒त्रं-विँ॑न्दते वसु॒ सा नो॑ जुषस्व॒ द्रवि॑णो नमेधे ॥ 41.1 (तै. अर. 6.41.1)
मे॒धा-म्म॒ इन्द्रो॑ ददातु मे॒धा-न्दे॒वी सर॑स्वती ।
मे॒धा-म्मे॑ अ॒श्विना॑-वु॒भावाध॑त्ता॒-म्पुष्क॑रस्रजा ॥
अ॒फ्स॒रासु॑ च॒ या मे॒धा ग॑न्ध॒र्वेषु॑ च॒ यन्मनः॑ ।
दैवी᳚-म्मे॒धा सर॑स्वती॒ सा मा᳚-म्मे॒धा सु॒रभि॑-र्जुषता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 42.1 (तै. अर. 6.42.1)
आमा᳚-म्मे॒धा सु॒रभि॑-र्वि॒श्वरू॑पा॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ जग॑ती जग॒म्या ।
ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒ सा मा᳚-म्मे॒धा सु॒प्रती॑का जुषन्ताम् ॥ 43.1 (तै. अर. 6.43.1)
मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मय्य॒ग्निस्तेजो॑ दधातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ सूर्यो॒ भ्राजो॑ दधातु ॥ 44.1 (तै. अर. 6.44.1)
मृत्युनिवारण मन्त्राः (4.35)
अपै॑तु मृ॒त्यु-र॒मृत॑न्न॒ आग॑न्. वैवस्व॒तो नो॒ अभ॑यङ्कृणोतु ।
प॒र्णं-वँन॒स्पते॑ रिवा॒भिनः॑ शीयताग्ं र॒यि-स्सच॑तान्न॒-श्शची॒पतिः॑ ॥ 45.1 (तै. अर. 6.45.1)
पर॑-म्मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्थां॒-यँस्ते॒स्व इत॑रो देव॒याना᳚त् ।
चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि॒ मानः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥ 46.1 (तै. अर. 6.46.1)
वात॑-म्प्रा॒ण-म्मन॑सा॒ न्वार॑भामहे प्र॒जाप॑तिं॒-योँ भुव॑नस्य गो॒पाः ।
सनो॑ मृ॒त्यो स्त्रा॑यता॒-म्पात्वग्ंह॑सो॒ ज्योग् जी॒वा ज॒राम॑शीमहि ॥ 47.1 (तै. अर. 6.47.1)
अ॒मु॒त्र॒ भूया॒दध॒ यद्य॒मस्य॒ बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्ते॒र मु॑ञ्चः ।
प्रत्यौ॑हता म॒श्विना॑ मृ॒त्यु म॑स्मा-द्दे॒वाना॑मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः ॥ 48.1 (तै. अर. 6.48.1)
हरि॒ग्ं॒ हर॑न्त॒- मनु॑यन्ति दे॒वा विश्व॒स्येशा॑नं-वृँष॒भ-म्म॑ती॒नाम् ।
ब्रह्म॒ सरू॑प॒-मनु॑मे॒दमा॑गा॒-दय॑न॒-म्मा विव॑धी॒-र्विक्र॑मस्व ॥ 49.1 (तै. अर. 6.49.1)
शल्कै॑र॒ग्नि-मि॑न्धा॒न उ॒भौ लो॒कौ स॑नेम॒हम् ।
उ॒भयो᳚ र्लो॒कया॑र्-ऋ॒ध्द्वा-ऽति॑ मृ॒त्यु-न्त॑राम्य॒हम् ॥ 50.1 (तै. अर. 6.50.1)
मा छि॑दो मृत्यो॒ मा व॑धी॒र्मा मे॒ बलं॒-विँवृ॑हो॒ मा प्रमो॑षीः ।
प्र॒जा-म्मा मे॑ रीरिष॒ आयु॑रुग्र नृ॒चक्ष॑स-न्त्वा ह॒विषा॑ विधेम ॥ 51.1 (तै. अर. 6.51.1)
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।
मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः ॥ 52.1 (तै. अर. 6.52.1)
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मा नो॑ रुद्र भामि॒तोव॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ॥ 53.1 (तै. अर. 6.53.1)
प्रजापति-प्रार्थना मन्त्रः (4.36)
प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒ता-न्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ता ब॑भूव ।
य-त्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ 54.1 (तै. अर. 6.54.1)
इन्द्रप्रार्थना मन्त्रः (4.37)
स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी ।
वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु नस्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 55.1 (तै. अर. 6.55.1)
मृत्युञ्जय मन्त्राः (4.38)
त्र्य॑म्बकं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् ॥ 56.1 (तै. अर. 6.56.1)
ये ते॑ स॒हस्र॑म॒युत॒-म्पाशा॒ मृत्यो॒ मर्त्या॑य॒ हन्त॑वे ।
तान्. य॒ज्ञस्य॑ मा॒यया॒ सर्वा॒नव॑ यजामहे । मृ॒त्यवे॒ स्वाहा॑ मृ॒त्यवे॒ स्वाहा᳚ ॥ 58.1 (तै. अर. 6.57-58)
पापनिवारका मन्त्राः (4.39)
दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सो-ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
म॒नु॒ष्य॑कृत॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
आ॒त्मकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒न्यकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒स्मत्कृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
यद्दि॒वा च॒ नक्त॒-ञ्चैन॑श्चकृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
य-थ्स्व॒पन्त॑श्च॒ जाग्र॑त॒-श्चैन॑श्च-कृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
य-थ्सु॒षुप्त॑श्च॒ जाग्र॑त॒-श्चैन॑श्च-कृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
य-द्वि॒द्वाग्ंस॒श्चा वि॑द्वाग्ंस॒श्चैन॑श्च-कृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
एनस एनसो वयजनम॑सि स्वा॒हा ॥ 59.1 (तै. अर. 6.59.1)
वसु-प्रार्थना मन्त्रः (4.40)
यद्वो॑ देवाश्चकृ॒म जि॒ह्वया॑ गु॒रुमन॑सो वा॒ प्रयु॑ती देव॒ हेड॑नम् ।
अरा॑वा॒यो नो॑ अ॒भिदु॑च्छुना॒यते॒ तस्मि॒-न्तदेनो॑ वसवो॒ निधे॑तन॒ स्वाहा᳚ ॥ 60.1 (तै. अर. 6.60.1)
कामो-ऽकार्षीत् - मन्युरकार्षीत् मन्त्रः (4.41)
कामो-ऽकार्षी᳚-न्नमो॒ नमः ।
कामो-ऽकार्षी-त्कामः करोति नाह-ङ्करोमि कामः कर्ता नाह-ङ्कर्ता कामः॑ कार॒यिता नाह॑-ङ्कार॒यिता एष ते काम कामा॑य स्वा॒हा ॥ 61.1 (तै. अर. 6.61.1)
मन्युरकार्षी᳚-न्नमो॒ नमः ।
मन्युरकार्षी-न्मन्युः करोति नाह-ङ्करोमि मन्युः कर्ता नाह-ङ्कर्ता मन्युः॑ कार॒यिता नाह॑-ङ्कार॒यिता एष ते मन्यो मन्य॑वे स्वा॒हा ॥ 62.1 (तै. अर. 6.62.1)
विरजा होम मन्त्राः (4.42)
तिलाञ्जुहोमि सरसाग्ं सपिष्टा-न्गन्धार मम चित्ते रम॑न्तु स्वा॒हा ।
गावो हिरण्य-न्धनमन्नपानग्ं सर्वेषाग् श्रि॑यै स्वा॒हा ।
श्रियञ्च लक्ष्मिञ्च पुष्टिञ्च कीर्ति॑-ञ्चा नृ॒ण्यताम् । ब्रह्मण्य-म्ब॑हुपु॒त्रताम् ।
श्रद्धामेधे प्रजा-स्सन्ददा॑तु स्वा॒हा ॥ 63.3 (तै. अर. 6.63.1)
तिलाः कृष्णा-स्ति॑ला-श्श्वे॒ता॒-स्तिला-स्सौम्या व॑शानु॒गाः ।
तिलाः पुनन्तु॑ मे पा॒पं॒-यँत्किञ्चि-द्दुरित-म्म॑यि स्वा॒हा ।
चोर॒स्यान्न-न्न॑वश्रा॒द्ध॒-म्ब्र॒ह्म॒हा गु॑रुत॒ल्पगः ।
गोस्तेयग्ं स॑रापा॒न॒-म्भ्रूणहत्या तिला शान्तिग्ं शमय॑न्तु स्वा॒हा ।
श्रीश्च लक्ष्मीश्च पुष्टीश्च कीर्ति॑-ञ्चा नृ॒ण्यताम् ।
ब्रह्मण्य-म्ब॑हुपु॒त्रताम् ।
श्रद्धामेधे प्रज्ञातु जातवेद-स्सन्ददा॑तु स्वा॒हा ॥ 64.3 (तै. अर. 6.64.1)
प्राणापान-व्यानोदान-समाना मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
वां-मन-श्चक्षुः-श्रोत्र-जिह्वा-घ्राण-रेतो-बुद्ध्याकूति-स्सङ्कल्पा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
त्वक्-चर्म-माग्ंस-रुधिर-मेदो-मज्जा-स्नायवो-ऽस्थीनि मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
शिरः पाणि पाद पार्श्व पृष्ठो-रूदर-जङ्घ-शिश्र्नोपस्थ पायवो मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
उत्तिष्ठ पुरुष हरित-पिङ्गल लोहिताक्षि देहि देहि ददापयिता मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 65.5 (तै. अर. 6.65.1)
पृथिव्याप स्तेजो वायु-राकाशा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
शब्द-स्पर्श-रूपरस-गन्धा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
मनो-वाक्-काय-कर्माणि मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अव्यक्तभावै-र॑हङ्का॒र॒-र्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
आत्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अन्तरात्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
परमात्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
क्षु॒धे स्वाहा᳚ । क्षुत्पि॑पासाय॒ स्वाहा᳚ । विवि॑ट्यै॒ स्वाहा᳚ ।
ऋग्वि॑धानाय॒ स्वाहा᳚ । क॒षो᳚त्काय॒ स्वाहा᳚ ।
क्षु॒त्पि॒पा॒साम॑ल-ञ्ज्ये॒ष्ठा॒म॒ल॒क्ष्मी-र्ना॑शया॒म्यहम् ।
अभू॑ति॒-मस॑मृद्धि॒ञ्च॒ सर्वां (सर्वा) निर्णुद मे पाप्मा॑नग्ग् स्वा॒हा ।
अन्नमय-प्राणमय-मनोमय-विज्ञानमय-मानन्दमय-मात्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 66.10 (तै. अर. 6.66.1)
वैश्वदेव मन्त्राः (4.43)
अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
ध्रु॒वाय॑ भू॒माय॒ स्वाहा᳚ । ध्रु॒व॒क्षित॑ये॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒च्यु॒त॒क्षित॑ये॒ स्वाहा᳚ । अ॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहा᳚ ।
धर्मा॑य॒ स्वाहा᳚ । अध॑र्माय॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒द्भ्य-स्स्वाहा᳚ । ओ॒ष॒धि॒व॒न॒स्प॒तिभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । 67.1 (तै. अर. 6.67.1)
र॒क्षो॒दे॒व॒ज॒नेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
गृह्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ । अ॒व॒साने᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
अ॒व॒सान॑पतिभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । स॒र्व॒भू॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
आमा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा᳚ ।
यदेज॑ति॒ जग॑ति॒ यच्च॒ चेष्ट॑ति॒ नाम्नो॑ भा॒गो-ऽय-न्नाम्ने॒ स्वाहा᳚ ।
पृ॒थि॒व्यै स्वाहा᳚ । अ॒न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा᳚ । 67.2 (तै. अर. 6.67.2)
दि॒वे स्वाहा᳚ । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ ।
च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ । नक्ष॑त्रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा᳚ ।
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒धा पि॒तृभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । नमो॑ रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । 67.3 (तै. अर. 6.67.3)
दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धा-ऽस्तु॑ ।
भू॒तेभ्यो॒ नमः॑ । म॒नु॒ष्ये᳚भ्यो॒ हन्ता᳚ ।
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प॒र॒मे॒ष्ठिने॒ स्वाहा᳚ ।
यथा कू॑प-श्श॒तधा॑र-स्स॒हस्र॑धारो॒ अक्षि॑तः ।
ए॒वा मे॑ अस्तु धा॒न्यग्ं स॒हस्र॑धार॒-मक्षि॑तम् ।
धन॑धान्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ ये भू॒ताः प्र॒चर॑न्ति॒ दिवा॒नक्त॒-म्बलि॑-मि॒च्छन्तो॑ वि॒तुद॑स्य॒ प्रेष्याः᳚ ।
तेभ्यो॑ ब॒लि-म्पु॑ष्टि॒कामो॑ हरामि॒ मयि॒ पुष्टि॒-म्पुष्टि॑पति-र्दधातु॒ स्वाहा᳚ ॥ 67.4 (तै. अर. 6.67.4)
(ओ॒ष॒धि॒व॒न॒स्प॒तिभ्य॒-स्स्वाहा॒ - ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒ - नमो॑ रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये॒ स्वाहा॑ - वि॒तुद॑स्य॒ प्रेष्या॒ एक॑-ञ्च)
ओ᳚-न्त-द्ब्र॒ह्म । ओ᳚-न्त-द्वा॒युः ।
ओ᳚-न्तदा॒त्मा । ओ᳚-न्त-थ्स॒त्यम् ।
ओ᳚-न्त-थ्सर्व᳚म् । ओ᳚-न्त-त्पुरो॒-र्नमः ।
अन्तश्चरति॑ भूते॒षु॒ गुहायां-विँ॑श्व मू॒र्तिषु ।
त्वं-यँज्ञस्त्वं-वँषट्कारस्त्व-मिद्रस्त्वग्ं रुद्रस्त्वंविँष्णुस्त्व-म्ब्रह्मत्व॑-म्प्रजा॒पतिः ।
त्व-न्त॑दाप॒ आपो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥ 68.2 (तै. अर. 6.68.1)
4.44 प्राणाहुति मन्त्राः
श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धाया॑मपा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धायां᳚-व्याँ॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धाया॑मुदा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धायाग्ं॑ समा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
ब्रह्म॑णि म आ॒त्मा-ऽमृ॑त॒त्वाय॑ ॥
अ॒मृ॒तो॒प॒स्तर॑णमसि ॥
श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धाया॑मपा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । अ॒पा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धायां᳚-व्याँ॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । व्या॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धाया॑-मुदा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । उ॒दा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धायाग्ं॑ समा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । स॒मा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
ब्रह्म॑णि म आ॒त्मा-ऽमृ॑त॒त्वाय॑ ॥
अ॒मृ॒ता॒पि॒धा॒नम॑सि ॥ 69.4 (तै. अर. 6.69.1)
भुक्तान्नाभिमन्त्रण मन्त्राः (4.45)
श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । प्रा॒ण मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धाया॑मपा॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । अ॒पा॒न मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धायां᳚-व्याँ॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । व्या॒न मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धाया॑-मुदा॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । उ॒दा॒न मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धायाग्ं॑ समा॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । स॒मान॒ मन्ने॑नाप्यायस्व ॥ 70.1 (तै. अर0.1)
भोजनान्ते आत्मानुसन्धान मन्त्राः (4.46)
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो-ऽङ्गुष्ठञ्च॑ समा॒श्रितः । ईश-स्सर्वस्य जगतः प्रभुः प्रीणाति॑ विश्व॒भुक् ॥ 71.1 (तै. अर. 6.71.1)
अवयवस्वस्थता प्रार्थना मन्त्रः (4.47)
वाम्म॑ आ॒सन्न् । न॒सोः प्रा॒णः । अ॒क्ष्यो-श्चक्षुः॑ ।
कर्ण॑यो॒-श्श्रोत्र᳚म् । बा॒हु॒वो-र्बल᳚म् । ऊ॒रु॒वो रोजः॑ ।
अरि॑ष्टा॒ विश्वा॒न्यङ्गा॑नि त॒नूः । त॒नुवा॑ मे स॒ह नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 72.1 (तै. अर. 6.72.1)
इन्द्र सप्तर्षि संवाँद मन्त्रः (4.48)
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र॑-म्प्रि॒य मे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।
अप॑द्ध्वा॒न्त मू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑-र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑ ऽवब॒द्धान् ॥ 73.1 (तै. अर. 6.73.1)
हृदयालम्भन मन्त्रः (4.49)
प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि रुद्रो मा॑ विशा॒न्तकः । तेनान्नेना᳚-प्याय॒स्व ॥ 74.1 (तै. अर. 6.74.1)
देवता प्राणनिरूपण मन्त्रः (4.50)
नमो रुद्राय विष्णवे मृत्यु॑र्मे पा॒हि ॥ 75.1 (तै. अर. 6.75.1)
अग्नि स्तुति मन्त्रः (4.51)
त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒-स्त्वमा॑शु-शु॒क्षणि॒-स्त्वम॒द्भ्य-स्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ ।
त्वं-वँने᳚भ्य॒-स्त्वमोष॑धीभ्य॒-स्त्व-न्नृ॒णा-न्नृ॑पते जायसे॒ शुचिः॑ ॥ 76.1 (तै. अर. 6.76.1)
अभीष्ट याचना मन्त्रः (4.52)
शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व स्यो॒नेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व सुभू॒तेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व ब्रह्मवर्च॒सेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व य॒ज्ञस्यर्धि॒ मनु॒ सन्ति॑ष्ठ॒ स्वोप॑ ते यज्ञ॒ नम॒ उप॑ ते॒ नम॒ उप॑ ते॒ नमः॑ ॥ 77.1 (तै. अर. 6.77.1)
पर तत्त्व निरूपणं (4.53)
स॒त्य-म्पर॒-म्परग्ं॑ स॒त्यग्ं स॒त्येन॒ न सु॑व॒र्गा-ल्लो॒काच्च्य॑वन्ते क॒दाच॒न स॒ताग्ं हि स॒त्य-न्तस्मा᳚-थ्स॒त्ये र॑मन्ते॒,
तप॒ इति॒ तपो॒ नानश॑ना॒-त्परं॒-यँद्धि पर॒-न्तप॒स्त-द्दुध॑र्ष॒-न्त-द्दुरा॑धर्ष॒-न्तस्मा॒-त्तप॑सि रमन्ते॒,
दम॒ इति॒ निय॑त-म्ब्रह्मचा॒रिण॒-स्तस्मा॒-द्दमे॑ रमन्ते॒,
शम॒ इत्यर॑ण्ये मु॒नय॒-स्तस्मा॒च्छमे॑ रमन्ते,
दा॒नमिति॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॑ प्र॒शग्ंस॑न्ति दा॒नान्नाति॑ दु॒श्चर॒-न्तस्मा᳚-द्दा॒ने र॑मन्ते,
ध॒र्म इति॒ धर्मे॑ण॒ सर्व॑मि॒द-म्परि॑गृहीत-न्ध॒र्मान्नाति॑-दु॒ष्कर॒-न्तस्मा᳚--द्ध॒र्मे र॑मन्ते,
प्र॒जन॒ इति॒ भूयाग्ं॑॑स॒-स्तस्मा॒-द्भूयि॑ष्ठाः॒ प्रजा॑यन्ते॒ तस्मा॒-द्भूयि॑ष्ठाः ॑ने रमन्ते॒,
-ऽग्नय॒ इत्या॑ह॒ तस्मा॑-द॒ग्नय॒ आधा॑तव्या अग्निहो॒त्र-मित्या॑ह॒ तस्मा॑-दग्निहो॒त्रे र॑मन्ते,
य॒ज्ञ इति॑ य॒ज्ञो हि दे॒वा स्तस्मा᳚-द्य॒ज्ञे र॑मन्ते,
मान॒स-मिति॑ वि॒द्वाग्ंस॒-स्तस्मा᳚-द्वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मा॑न॒से र॑मन्ते,
न्या॒स इति॑ ब्र॒ह्मा ब्र॒ह्मा हि परः॒ परो॑ हि ब्र॒ह्मा तानि॒ वा ए॒तान्यव॑राणि॒ पराग्ं॑सि न्या॒स ए॒वात्य॑रेचय॒-द्य ए॒वं-वेँदे᳚त्युप॒निषत् ॥ 78.11 (तै. अर. 6.78.1)
4.54 ज्ञान साधन निरूपणं
प्रा॒जा॒प॒त्यो हारु॑णि-स्सुप॒र्णेयः॑ प्र॒जाप॑ति-म्पि॒तर॒-मुप॑ससार॒ कि-म्भ॑गव॒न्तः प॑र॒मं-वँ॑द॒न्तीति॒ तस्मै॒ प्रो॑वाच,
स॒त्येन॑ वा॒युरावा॑ति स॒त्ये-ना॑दि॒त्यो रो॑चते दि॒वि स॒त्यं-वाँ॒चः प्र॑ति॒ष्ठा स॒त्ये स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-थ्स॒त्य-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति॒,
तप॑सा दे॒वा दे॒वता॒-मग्र॑ आय॒-न्तप॒सर्ष॑य॒-स्सुव॒रन्व॑-विन्द॒-न्तप॑सा स॒पत्ना॒-न्प्रणु॑दा॒-मारा॑ती॒ स्तप॑सि स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा॒-त्तपः॑ पर॒मं-वँद॑न्ति॒,
दमे॑न दा॒न्ताः कि॒ल्बिष॑-मवधू॒न्वन्ति॒ दमे॑न ब्रह्मचा॒रिण॒-स्सुव॑रगच्छ॒-न्दमो॑ भू॒ताना᳚-न्दुरा॒धर्ष॒-न्दमे॑ स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा॒-द्दमः॑ पर॒मं-वँद॑न्ति॒,
शमे॑न शा॒न्ता-श्शि॒व-मा॒चर॑न्ति॒ शमे॑न ना॒क-म्मु॒नयो॒-ऽन्ववि॑न्द॒न् छमो॑ भू॒ताना᳚-न्दुरा॒धर्ष॒-ञ्छमे॑ स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा॒च्छमः॑ पर॒मं-वँद॑न्ति,
दा॒नं-यँ॒ज्ञानां॒-वँरू॑थ॒-न्दक्षि॑णा लो॒के दा॒तारग्ं॑ सर्व भू॒तान्यु॑पजी॒वन्ति॑ दा॒नेनारा॑ती॒-रपा॑नुदन्त दा॒नेन॑ द्विष॒न्तो मि॒त्रा भ॑वन्ति दा॒ने स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-द्दा॒न-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
ध॒र्मो विश्व॑स्य॒ जग॑तः प्रति॒ष्ठा लो॒के ध॒र्मिष्ठ॑-म्प्र॒जा उ॑पस॒र्पन्ति॑ ध॒र्मेण॑ पा॒प-म॑प॒नुद॑ति ध॒र्मे स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-द्ध॒र्म-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
प्र॒जन॑नं॒-वैँ प्र॑ति॒ष्ठा लो॒के सा॒धु प्र॒जाया᳚ स्त॒न्तुन्-त॑न्वा॒नः पि॑तृ॒णा म॑नृ॒णो भव॑ति॒ तदे॑व त॒स्या अनृ॑ण॒-न्तस्मा᳚-त्प्र॒जन॑न-म्पर॒मं-वँद॑न्त्य॒,
ग्नयो॒ वै त्रयी॑ वि॒द्या दे॑व॒यानः॒ पन्था॑ गार्हप॒त्य ऋक्-पृ॑थि॒वी र॑थन्त॒र-म॑न्वाहा-र्य॒पच॑नं॒-यँजु॑र॒न्तरि॑क्षं-वाँमदे॒व्य मा॑हव॒नीय॒-स्साम॑सुव॒र्गो लो॒को बृ॒हत्-तस्मा॑-द॒ग्नी-न्प॑र॒मं-वँद॑न्त्य,
ग्निहो॒त्रग्ं सा॑य-म्प्रा॒त-र्गृ॒हाणां॒-निष्कृ॑ति॒-स्स्वि॑ष्टग्ं सुहु॒तं-यँ॑ज्ञक्रतू॒ना-म्प्राय॑णग्ं सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ ज्योति॒-स्तस्मा॑-दग्निहो॒त्र-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
य॒ज्ञ इति॑ य॒ज्ञेन॒ हि दे॒वा दिव॑-ङ्ग॒ता य॒ज्ञेनासु॑रा॒-नपा॑नुदन्त य॒ज्ञेन॑ द्विष॒न्तो मि॒त्रा भ॑वन्ति य॒ज्ञे स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-द्य॒ज्ञ-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
मान॒सं-वैँ प्रा॑जाप॒त्य-म्प॒वित्र॑-म्मान॒सेन॒ मन॑सा सा॒धु प॑श्यति मान॒सा ऋष॑यः प्र॒जा अ॑सृजन्त मान॒से स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-न्मान॒स-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
न्या॒स इ॒त्याहु॑-र्मनी॒षिणो᳚ ब्र॒ह्माण॑-म्ब्र॒ह्मा विश्वः॑ कत॒म-स्स्व॑य॒भुंः प्र॒जाप॑ति-स्संवँथ्सर॒ इति॑, संवँथ्स॒रो॑ ऽसावा॑दि॒त्यो य ए॒ष आ॑दि॒त्ये पुरु॑ष॒-स्स प॑रमे॒ष्ठी ब्रह्मा॒त्मा,
याभि॑रादि॒त्य-स्तप॑ति र॒श्मिभि॒स्ताभिः॑ प॒र्जन्यो॑ वर्षति प॒र्जन्ये॑-नौषधि-वनस्प॒तयः॒ प्रजा॑यन्त ओषधि-वनस्प॒तिभि॒-रन्न॑-म्भव॒त्यन्ने॑न प्रा॒णाः प्रा॒णै-र्बल॒-म्बले॑न॒ तप॒-स्तप॑सा श्र॒द्धा श्र॒द्धया॑ मे॒धा मे॒धया॑ मनी॒षा म॑नी॒षया॒ मनो॒ मन॑सा॒ शान्ति॒-श्शान्त्या॑ चि॒त्त-ञ्चि॒त्तेन॒ स्मृति॒ग्ग्॒ स्मृत्या॒ स्मार॒ग्ग्॒ स्मारे॑ण वि॒ज्ञानं॑-विँ॒ज्ञाने॑-ना॒त्मानं॑-वेँदयति॒ तस्मा॑द॒न्न-न्दद॒न्-थ्सर्वा᳚ण्ये॒तानि॑ ददा॒-त्यन्ना᳚-त्प्रा॒णा भ॑वन्ति,
भू॒ताना᳚-म्प्रा॒णै-र्मनो॒ मन॑सश्च वि॒ज्ञानं॑-विँ॒ज्ञाना॑-दान॒न्दो ब्र॑ह्म यो॒नि-स्स वा ए॒ष पुरु॑षः पञ्च॒धा प॑ञ्चा॒त्मा येन॒ सर्व॑मि॒द-म्प्रोत॑-म्पृथि॒वी चा॒न्तरि॑क्ष-ञ्च॒ द्यौश्च॒ दिश॑श्चावान्तरदि॒शाश्च॒ स वै सर्व॑मि॒द-ञ्जग॒थ्स स॒भूतग्ं॑ स भ॒व्य-ञ्जि॑ज्ञास क्लृ॒प्त ऋ॑त॒जा रयि॑ष्ठा,
श्र॒द्धा स॒त्यो मह॑स्वा-न्त॒पसो॒ परि॑ष्ठा॒द् (वरि॑ष्ठा॒द्) ज्ञात्वा॑ तमे॒व-म्मन॑सा हृ॒दा च॒ भूयो॑ न मृ॒त्यु-मुप॑याहि वि॒द्वा-न्तस्मा᳚-न्न्या॒स-मे॒षा-न्तप॑सा-मतिरिक्त॒माहु॑-र्वसुर॒ण्वो॑ वि॒भूर॑सि प्रा॒णे त्वमसि॑ सन्धा॒ता
ब्रह्म॑-न्त्वमसि॑ विश्व॒धृत्ते॑-जो॒दास् त्वम॑स्य॒ग्नि-र॑सि वर्चो॒दा-स्त्वम॑सि॒ सूर्य॑स्य द्युम्नो॒दा स्त्वम॑सि च॒न्द्रम॑स उपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि ब्र॒ह्मणे᳚ त्वा॒ महस॒,
ओमित्या॒त्मानं॑-युँञ्जीतै॒तद्वै म॑होप॒निष॑द-न्दे॒वाना॒-ङ्गुह्यं॒-यँ ए॒वं-वेँद॑ ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑-माप्नोति॒ तस्मा᳚-द्ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑-मित्युप॒निषत् ॥ 79.20 (तै. अर. 6.79.1)
ज्ञानयज्ञः (4.55)
तस्यै॒वं-विँ॒दुषो॑ य॒ज्ञस्या॒त्मा यज॑मानः-श्र॒ध्दापत्नी॒ शरी॑र-मि॒द्ध्ममुरो॒ वेदि॒-र्लोमा॑नि
ब॒र॒ःइ-र्वे॒दः-शिखा॒ हृद॑यं॒-यूँपः॒ काम॒ आज्य॑-म्म॒न्युः प॒शु-स्तपो॒-ऽग्नि-र्दमः॑ शमयि॒ता दक्षि॑णा॒-वाघोता᳚ प्रा॒ण उ॑द्ग॒ता
चक्षु॑रध्व॒र्यु-र्मनो॒ ब्रह्मा॒ श्रोत्र॑म॒ग्नी-ध्याव॒ध्द्रिय॑ते॒
सा दी॒क्षा यदश्र्ना॑ति॒ तध्दवि॒-र्यत्पिब॑ति॒ तद॑स्य सोमपा॒नं-यँद्रम॑ते॒
तदु॑प॒सदो॒ य-थ्स॒ञ्चर॑-त्युप॒विश॑-त्यु॒त्तिष्ठ॑ते च॒ सप्र॑व॒र्ग्यो॑
यन्मुख॒-न्तदा॑हव॒नीयो॒ या व्याहृ॑ति-राहु॒ति-र्यद॑स्य वि॒ज्ञान॒-न्तज्जु॒होति॒ यथ्सा॒य-म्प्रा॒तर॑त्ति॒ तथ्स॒मिधं॒-यँत्प्रा॒त-र्म॒द्ध्यन्दि॑नग्ं सा॒य-ञ्च॒ तानि॒ सव॑नानि॒ ये
अ॑होरा॒त्रे ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ ये᳚-ऽर्धमा॒साश्च॒ मासा᳚श्च॒ ते चा॑तुर्मा॒स्यानि॒ य ऋ॒तव॒स्ते प॑शुब॒न्धा ये सं॑वँथ्स॒राश्च॑ परिवथ्स॒राश्च॒ ते-ऽह॑र्ग॒णा-स्स॑र्व वेद॒सं-वाँ
ए॒त-थ्स॒त्रं-यँन्मर॑ण॒-न्तद॑व॒भृथ॑ ए॒तद्वै ज॑रामर्य-मग्निहो॒त्रग्ं स॒त्रं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वा-नु॑द॒गय॑ने प्र॒मीय॑ते
दे॒वाना॑मे॒व म॑हि॒मान॑-ङ्ग॒त्वा-ऽऽदि॒त्यस्य॒ सायु॑ज्य-ङ्गच्छ॒त्यथ॒ यो द॑क्षि॒णे प्र॒मीय॑ते
पितृ॒णा-मे॒व म॑हि॒मान॑-ङ्ग॒त्वा च॒न्द्रम॑स॒-स्सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता॑-माप्नोत्ये॒तौ वै सू᳚र्या चन्द्र॒मसौ᳚-र्महि॒मानौ᳚ ब्राह्म॒णो
वि॒द्वा-न॒भिज॑यति॒ तस्मा᳚-द्ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑माप्नोति॒ तस्मा᳚-द्ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑-मित्युप॒निषत् ॥ 80.1 (तै. अर. 6.80.1)
स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
हरिः॒ ओम् ।
इति महानारायणोपनिष-थ्समाप्ता
(अम्भ॒स्यैक॑पञ्चा॒शच्छ॒तं - जा॒तवे॑दसे॒ चतु॑र्दश॒ - भूरन्नं॒ - भूर॒ग्नये॒ - भूर॒ग्नये॒ चैक॑मेकं - पाहि - पा॒हि च॒त्वारि॑ चत्वारि॒ - य-श्छन्द॑सा॒-न्द्वे - नमो॒ ब्रह्म॑णे - ऋ॒त-न्तपो॒ - यथा॑ वृ॒क्षस्यैक॑ मेक - म॒णोरणी॑या॒ग्॒ श्चतु॑स्त्रिग्ंशथ् - सहस्र॒शी॑ष॒ग्ं॒ षट्वि॑ग्ंशति - रादि॒त्यो वा ए॒ष - आ॑दि॒त्यो वै तेज॒ एक॑मेकं॒ - निध॑नपतये॒ त्रयो॑विग्ंशतिः - स॒द्योजा॒त-न्त्रीणि॑ - वामदे॒वायैक॑ - म॒घोरे᳚भ्य॒ - स्तत्पुरु॑षाय॒ द्वे द्वे॒ - ईशानो - नमो हिरण्यबाहव॒ एक॑मेक - मृ॒तग्ं स॒त्य-न्द्वे - सर्वो॒ वै च॒त्वारि॒ - कद्रु॒द्राय॒ त्रीणि॒ - यस्य॒ वै कङ्क॑ती - कृणु॒ष्व पाजो - ऽदि॑ति॒ - रापो॒ वा इ॒दग्ं सर्व॒ मेक॑मेक॒ - मापः॑ पुनन्तु च॒त्वा - र्यग्निश्च - सूर्यश्च नव॑ - न॒वोमिति॑ च॒त्वा - र्याया॑तु॒ पचौ - जो॑-ऽसि॒ दशो॒ - त्तमे॑ च॒त्वारि॒ - घृणि॒स्त्रीणि॒ - ब्रह्म॑मेतु॒ मां-याँस्ते᳚ ब्रह्मह॒त्या-न्द्वाद॑श॒ - ब्रह्म॑ मे॒धया॒-ऽद्या न॑ इ॒म-म्भ्रू॑षह॒त्यां - ब्रह्म॑ मे॒धवा᳚ ब्र॒ह्मा दे॒वाना॑मि॒दं-वीँ॑रह॒त्यामेका॒न्न वि॑ग्ंशति॒ रेका॒न्नवि॑ग्ंशति--र् मे॒धा दे॒वी - मे॒धा-म्म॒ इन्द्र॑श्च॒त्वारि॑ चत्वा॒र्या - मा᳚-म्मे॒धा द्वे - मयि॑ मे॒धा मेक॒- मपै॑तु॒ - परं॒ - ँवात॑-म्प्रा॒ण - म॑मुत्र॒भूया॒-द्- द्धरि॒ग्ं॒ - शल्कै॑र॒ग्निं - मा छि॑दो मृत्यो॒ - मा नो॑ म॒हान्तं॒ - मान॑स्तो॒के - प्रजा॑पते - स्वस्ति॒दा - त्र्य॑म्बकं॒ - ँये ते॑ स॒हस्र॒-न्द्वे द्वे - मृ॒त्यवे॒ स्वाहैकं॑ - दे॒वकृ॑त॒स्यैका॑दश॒ - यद्वो॑ देवाः॒ - कामो-ऽकार्षी॒न् - मन्युरकार्षी॒-द्द्वे द्वे॒ - तिलाञ्जुहोमि गाव-श्श्रिय-म्प्र॑जाः पञ्च॒ - तिलाः कृण्षाश्चोर॑स्य॒ श्रीः प्रज्ञातु जातवे॑द-स्स॒प्त - प्राण वा-क्त्वक् छिर उत्तिष्ठ पुरुष॑ पञ्च॒ - पृथिवी शब्द मनो वाग् व्यक्ता-ऽऽत्मा-ऽन्तरात्मा परमात्मा मे᳚ क्षु॒धे-ऽन्नमय॒ पञ्च॑दशा॒ - ग्नये॒ स्वाहैक॑चत्वारि॒ग्ं॒श - र्दो᳚ न्तद्ब्र॒ह्म नव॑ - श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निविष्ट॒ श्चतु॑र्विग्ंशतिः - श्र॒द्धाया॒-न्दशा - ङ्गुष्ठ मात्रः पुरुषो द्वे - वाम्म॑ आ॒सन्न॒ष्टौ - वयः॑ सुप॒र्षाः - प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि द्वे द्वे - नमो रुद्रायैकं॒ - त्वम॑ग्ने॒ द्युभिर्॒ द्वे - शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व - स॒त्यं - प्रा॑जाप॒त्य - स्तस्यै॒व मेक॑ मेक॒ मशतिः)
taittirīya araṇyaka - caturthaḥ praśnaḥ
oṃ sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu |
sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
ambhasyapāre (4.1)
ambha̭sya pā॒re bhuva̭nasya॒ maddhye॒ nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe ma̭ha॒to mahī̭yān |
śu॒kreṇa॒ jyotīgṃ̭ṣi samanu॒pravi̭ṣṭaḥ pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaiti॒ sarvaṃ॒-ya~smi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duḥ |
tade॒va bhū॒ta-ntadu॒ bhavya̭mā i॒da-ntada॒kṣarḙ para॒me vyo̭mann |
yenā̭ vṛ॒ta-ṅkhañca॒ diva̭-mma॒hīñca॒ yenā̭di॒tya-stapa̭ti॒ teja̭sā॒ bhrāja̭sā ca |
yama॒nta-ssa̭mu॒dre ka॒vayo॒ vaya̭nti॒ yada॒kṣarḙ para॒me pra॒jāḥ |
yataḥ̭ prasū॒tā ja॒gataḥ̭ prasūtī॒ toyḙna jī॒vān vyaca̭sarja॒ (vyasa̭sarja॒) bhūmyā᳚m |
yadoṣa̭dhībhiḥ pu॒ruṣā᳚-npa॒śūgśca॒ vivḙśa bhū॒tāni̭ carāca॒rāṇi̭ |
ataḥ̭ para॒-nnānya॒-daṇī̭yasahi॒ parā᳚-tparaṃ॒-ya~-nmaha̭to ma॒hānta᳚m |
yadḙka-ma॒vyakta॒-mana̭ntarūpaṃ॒-vi~śva̭-mpurā॒ṇa-ntama̭saḥ॒ para̭stāt || 1.5 (tai. ara. 6.1.1)
tade॒varta-ntadṷ sa॒tyamā̭hu॒-stade॒va brahma̭ para॒ma-ṅka̭vī॒nām |
i॒ṣṭā॒pū॒rta-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭mānaṃ-vi~॒śva-mbi̭bharti॒ bhuva̭nasya॒ nābhiḥ̭ |
tade॒vāgni-stadvā॒yu-stathsūrya॒stadṷ ca॒ndramāḥ᳚ |
tade॒va śu॒krama॒mṛta॒-ntadbrahma॒ tadāpa॒-ssa pra॒jāpa̭tiḥ |
sarvḙ nime॒ṣā ja॒jñirḙ vi॒dyutaḥ॒ purṷṣā॒dadhi̭ |
ka॒lā mṷhū॒rtāḥ kāṣṭhā᳚ścāho-rā॒trāśca̭ sarva॒śaḥ |
a॒rdha॒mā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒raśca̭ kalpantām |
sa āpaḥ̭ pradu॒ghe u॒bhe i॒me a॒ntari̭kṣa॒-matho॒ suvaḥ̭ |
naina̭-mū॒rdhva-nna ti॒rya-ñca॒ na maddhye॒ pari̭jagrabhat |
na tasyḙśe॒ kaśca॒na tasya̭ nāma ma॒hadyaśaḥ̭ || 1.10 (tai. ara. 6.1.2)
na sa॒dṛṃśḙ tiṣṭhati॒ rūpa̭masya॒ na cakṣṷṣā paśyati॒ kaśca॒naina᳚m |
hṛ॒dā ma̭nī॒ṣā mana̭sā॒-'bhi klṛ̭pto॒ ya ḙnaṃ-vi~॒du-ramṛ̭tā॒ste bha̭vanti |
a॒dbhya-ssambhṷ̄to hiraṇyaga॒rbha itya॒ṣṭau |
e॒ṣa hi de॒vaḥ pra॒diśo-'nu॒ sarvāḥ॒ pūrvo̭ hi jā॒ta-ssa u॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
sa vi॒jāya̭māna-ssajani॒ṣyamā̭ṇaḥ pra॒tyaṃ-mukhā᳚ stiṣṭhati vi॒śvato̭mukhaḥ |
vi॒śvata̭śca-kṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒-rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ |
ve॒nasta-tpaśya॒n. viśvā॒ bhuva̭nāni vi॒dvān. yatra॒ viśva॒-mbhava॒tyeka̭-nīlam |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaika॒gṃ॒ sa otaḥ॒ prota̭śca vi॒bhuḥ pra॒jāsṷ |
pratadvo̭ce a॒mṛta॒nnu vi॒dvā-nga̭ndha॒rvo nāma॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭su || 1.15 (tai. ara. 6.1.3)
trīṇi̭ pa॒dā nihi̭tā॒ guhā̭su॒ yastadveda̭ savi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t |
sa no॒ bandhṷ-rjani॒tā sa vi̭dhā॒tā dhāmā̭ni॒ veda॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
yatra̭ de॒vā a॒mṛta̭māna-śā॒nāstṛ॒tīye॒ dhāmā᳚nya॒-bhyaira̭yanta |
pari॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ya̭nti sa॒dyaḥ pari̭ lo॒kā-npari॒ diśaḥ॒ pari॒ suvaḥ̭ |
ṛ॒tasya॒ tantuṃ̭-vi~tataṃ-vi~॒cṛtya॒ tada̭paśya॒-ttada̭bhava-tpra॒jāsṷ |
pa॒rītya̭ lo॒kā-npa॒rītya̭ bhū॒tāni̭ pa॒rītya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca |
pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasyā॒tmanā॒-''tmāna̭-ma॒bhi-samba̭bhūva |
sada̭sa॒spati॒-madbhṷta-mpri॒yamindra̭sya॒ kāmya᳚m |
sani̭-mme॒dhā ma̭yāsiṣam |
uddī᳚pyasva jātavedo 'pa॒ghnannir-ṛ̭ti॒-mmama̭ || 1.19 (tai. ara. 6.1.4)
pa॒śūgśca॒ mahya॒māva̭ha॒ jīva̭nañca॒ diśo̭ diśa |
māno̭ higṃsī jjātavedo॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
abi̭bhra॒dagna॒ āga̭hi śri॒yā mā॒ pari̭pātaya || 1.21 (tai. ara. 6.1.5)
gāyatrī mantrāḥ (4.2)
purṷṣasya vidma sahasrā॒kṣasya̭ mahāde॒vasya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ vakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ dantiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ nandiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāse॒nāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ ṣaṇmukhaḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ suvarṇapa॒kṣāya̭ dhīmahi | tanno̭ garuḍaḥ praco॒dayā᳚t ||
ve॒dā॒tma॒nāya̭ vi॒dmahḙ hiraṇyaga॒rbhāya̭ dhīmahi | tanno᳚ brahma praco॒dayā᳚t ||
nā॒rā॒ya॒ṇāya̭ vi॒dmahḙ vāsude॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ viṣṇuḥ praco॒dayā᳚t ||
va॒jra॒na॒khāya̭ vi॒dmahḙ tīkṣṇa-da॒gg॒ṣṭrāya̭ dhīmahi | tanno̭ nārasigṃhaḥ praco॒dayā᳚t ||
bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi | tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||
vai॒śvā॒na॒rāya̭ vi॒dmahḙ lālī॒lāya̭ dhīmahi | tanno̭ agniḥ praco॒dayā᳚t ||
kā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || 1.33 (tai. ara. 6.1.5-7)
dūrvā sūktaṃ (4.3)
sa॒ha॒sra॒para̭mā de॒vī॒ śa॒tamṷ̄lā śa॒tāṅkṷrā |
sarvagṃ̭ haratṷ me pā॒pa॒-ndū॒rvā duḥ̭svapna॒ nāśa̭nī |
kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥ paruṣaḥ॒ pari̭ |
e॒vā no̭ dūrve॒ prata̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca |
yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si |
tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam |
aśva̭krā॒nte ra̭thakrā॒nte॒ vi॒ṣṇukrā᳚nte va॒sundha̭rā |
śirasā̭ dhāra̭yiṣyā॒mi॒ ra॒kṣa॒sva mā᳚-mpade॒ pade || 1.37 (tai. ara. 6.1.8)
mṛttikā sūktam (4.4)
bhūmi-rdhenu-rdharaṇī lo̭kadhā॒riṇī |
u॒dhṛtā̭-'si va̭rāhe॒ṇa॒ kṛ॒ṣṇe॒na śa̭ta bā॒hunā |
mṛ॒ttikḙ hana̭ me pā॒paṃ॒-ya~॒nma॒yā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
mṛ॒ttike᳚ brahma̭dattā॒-'si॒ kā॒śyapḙnābhi॒mantri̭tā |
mṛ॒ttikḙ dehi̭ me pu॒ṣṭi॒-ntva॒yi sa̭rva-mpra॒tiṣṭhi̭tam || 1.39
mṛ॒ttike᳚ pratiṣṭhi̭te sa॒rva॒-nta॒nme ni̭rṇuda॒ mṛtti̭ke |
tayā̭ ha॒tena̭ pāpe॒na॒ ga॒cchā॒mi pa̭ramā॒-ṅgatim || 1.40 (tai. ara. 6.1.9)
śatrujaya mantrāḥ (4.5)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van cha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi |
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na-ssvasti॒dā a̭bhayaṅka॒raḥ |
sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vā-ssva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ |
sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemi-ssva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu |
āpā᳚nta-manyustṛ॒pala̭prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭vāṃ॒-charṷmāgṃ ṛjī॒ṣī |
somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || 1.44
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭ nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī | yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ |
ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m |
ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriyam |
śrī᳚rme bha॒jatu | alakṣmī᳚rme na॒śyatu |
viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā-śchando̭-bhiri॒māṃllo~॒kā-na̭napaja॒yya-ma॒bhya̭jayann |
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu || 1.48 (tai. ara. 6.1.10)
sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa-ṅkṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspate |
ka॒kṣīva̭ntaṃ॒-ya~ aṷśi॒jam |
śarī̭raṃ-ya~jñaśama॒la-ṅkusī̭da॒-ntasmi᳚-nthsīdatu॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇaṃ-ye~na̭ pū॒ta-stara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tā ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema |
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān |
ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svāthābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ |
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryā᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | 1.53 (tai. ara. 6.1.11)
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒-stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tī-ri̭va mā॒taraḥ̭ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 1.54 (tai. ara. 6.1.12)
aghamarṣaṇa sūktam (4.6)
hira̭ṇyaśṛṅgaṃ॒-va~rṷṇa॒-mprapa̭dye tī॒rtha-mmḙ dehi॒ yāci̭taḥ |
ya॒nmayā̭ bhu॒kta-ma॒sādhṷ̄nā-mpā॒pebhya̭śca pra॒tigra̭haḥ |
yanme॒ mana̭sā vā॒cā॒ ka॒rma॒ṇā vā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
tanna॒ indro॒ varṷṇo॒ bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā ca̭ punantu॒ punaḥ̭ punaḥ |
namo॒-'gnaye᳚-'phsu॒mate॒ nama॒ indrā̭ya॒ namo॒ varṷṇāya॒ namo vāruṇyai̭ namo॒-'dbhyaḥ || 1.57
yada॒pā-ṅkrū॒raṃ-ya~da̭me॒ddhyaṃ-ya~da̭śā॒nta-ntadapa̭gacchatāt |
a॒tyā॒śa॒nā-da̭tīpā॒nā॒-dya॒cca u॒grā-tpra̭ti॒grahā᳚t |
tanno॒ varṷṇo rā॒jā॒ pā॒ṇinā᳚ hyava॒marśa̭tu |
so̭-'hama̭pā॒po vi॒rajo॒ nirmu॒kto mṷktaki॒lbiṣaḥ |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhamārṷhya॒ gacche॒-dbrahma̭salo॒katām |
yaścā॒̭phsu varṷṇa॒-ssa pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
i॒ma-mmḙ gaṅge yamune sarasvati॒ śutṷdri॒ stomagṃ̭ sacatā॒ paru॒ṣṇiyā |
a॒si॒kni॒yā ma̭rudvṛdhe vi॒tasta॒yā-''rjī̭kīye śṛṇu॒hyā su॒ṣoma̭yā |
ṛ॒tañca̭ sa॒tyañcā॒-bhī᳚ddhā॒ ttapa॒so-'ddhya̭jāyata |
tato॒ rātri̭-rajāyata॒ tataḥ̭ samu॒dro a̭rṇa॒vaḥ || 1.63 (tai. ara. 6.1.13)
sa॒mu॒drā-da̭rṇa॒vā-dadhi̭ saṃva~thsa॒ro a̭jāyata |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ vi॒dadha॒-d(mi॒dadha॒d) viśva̭sya miṣa॒to va॒śī |
ū॒ryā॒ca॒ndra॒masaṷ dhā॒tā ya̭thā pū॒rva ma̭kalpayat |
diva̭ñca pṛthi॒vī-ñcā॒ntari̭kṣa॒ matho॒ suvaḥ̭ |
ya-tpṛ̭thi॒vyāgṃ raja̭ssva॒ māntari̭kṣe vi॒roda̭sī |
i॒māg stadā॒po va̭ruṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
pu॒nantu॒ vasa̭vaḥ pu॒nātu॒ varṷṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
e॒ṣa bhū॒tasya̭ ma॒ddhye bhuva̭nasya go॒ptā |
e॒ṣa pu॒ṇyakṛ̭tāṃ-lo~॒kā॒ne॒ṣa mṛ॒tyor-hi̭ra॒ṇmaya᳚m |
dyāvā̭pṛthi॒vyor-hi̭ra॒ṇmaya॒gṃ॒ saggśri̭ta॒gṃ॒ suvaḥ̭ | 1.66 (tai. ara. 6.1.14)
sa na॒-ssuva॒-ssagṃ śi̭śādhi |
ārdra॒-ñjvala̭ti॒ jyoti̭-ra॒hama̭smi |
jyoti॒-rjvala̭ti॒ brahmā॒hama̭smi |
yo̭-'hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hame॒vāha-mmā-ñjṷhomi॒ svāhā᳚ |
a॒kā॒rya॒-kā॒rya̭va kī॒rṇī ste॒no bhrṷ̄ṇa॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
varṷṇo॒-'pāma̭ghamarṣa॒ṇa-stasmā᳚-tpā॒pā-tpramṷcyate |
ra॒jobhūmi̭stva॒māgṃ roda̭yasva॒ prava̭danti॒ dhīrāḥ᳚ |
ākrā᳚n-thsamu॒draḥ pra̭tha॒me vidha̭rma-ñja॒naya̭-npra॒jā bhuva̭nasya॒ rājā᳚ |
vṛṣā̭ pa॒vitre॒ adhi॒sāno॒ avyḙ bṛ॒ha-thsomo̭ vāvṛdhe suvā॒na induḥ̭ || 1.70
(pura̭stā॒--dyaśo॒ - guhā̭su॒ - mama̭ - cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi - tīkṣada॒gg॒ṣṭhrāya̭ dhīmahi॒ - pari̭ - pra॒tiṣṭhi̭taṃ - debhu--r yacchatu - dadhātanā॒- dbhyo᳚ - 'rṇa॒vaḥ - suvo॒ - rājaika̭-ñca) (ā1)
durgā sūktam (4.7)
jā॒tavḙdase sunavāma॒ soma̭-marātīya॒to nida̭hāti॒ vedaḥ̭ |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā̭ nā॒veva॒ sindhṷ-nduri॒tā-'tya॒gniḥ |
tāma॒gniva̭rṇā॒-ntapa̭sā jvala॒ntīṃ-vai~̭roca॒nī-ṅka̭rmapha॒leṣu॒ juṣṭā᳚m |
du॒rgā-nde॒vīgṃ śara̭ṇama॒ha-mprapa̭dye su॒tara̭si tarase॒ namaḥ̭ |
agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒sti-bhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ |
pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃyo~ḥ |
viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātaveda॒-ssindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi |
agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒no᳚-'smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m |
pṛ॒ta॒nā॒jita॒gṃ॒ saha̭māna-mu॒grama॒gnigṃ hṷvema para॒mā-thsa॒dhasthā᳚t |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā॒ kṣāma̭dde॒vo ati̭ duri॒tā-'tya॒gniḥ |
pra॒tnoṣi̭-ka॒mīḍyo̭ addhva॒reṣṷ sa॒nācca॒ hotā॒ navya̭śca॒ sathsi̭ |
svāñcā᳚gne ta॒nuva̭-mpi॒praya̭svā॒smabhya̭ñca॒ saubha̭ga॒māya̭jasva |
gobhi॒-rjuṣṭa̭ma॒yujo॒ niṣi̭kta॒-ntave᳚ndra viṣṇo॒-ranu॒sañca̭rema |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhama॒bhi saṃ॒va~sā̭no॒ vaiṣṇa̭vīṃ-lo~॒ka i॒ha mā̭dayantām || 2.7 (du॒ri॒tā-'tya॒gniśca॒tvāri̭ ca) (tai. ara. 6.2.1)
[ o-ṅkā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || ]
vyāhṛti homa mantrāḥ (4.8)
bhū-ranna̭-ma॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo-'nnaṃ̭-vā~॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒, suva॒ranna̭-mādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna̭-ñca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒, namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna॒mom || 3.1 (tai. ara. 6.3.1)
bhū-ra॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo̭ vā॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ ,
suva̭rādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ragna॒ om || 4.1
bhū-ra॒gnayḙ ca pṛthi॒vyai ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhuvo̭ vā॒yavḙ cā॒ntari̭kṣāya ca maha॒te ca॒ svāhā॒,
suva̭rādi॒tyāya̭ ca di॒ve ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se ca॒ nakṣa̭trebhyaśca di॒gbhyaśca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rmaha॒rom || 5.1 (tai. ara. 6.4.1)
jñānaprāptyarthā homamantrāḥ (4.9)
pāhi no agna ena̭se svā॒hā |
pāhi no viśvaveda̭se svā॒hā |
yajña-mpāhi vibhāva̭so svā॒hā |
sarva-mpāhi śatakra̭to svā॒hā || 6.1 (tai. ara. 6.7.1)
pā॒hi no̭ agna॒ eka̭yā |
pā॒hyṷta dvi॒tīya̭yā |
pā॒hyūrja̭-ntṛ॒tīya̭yā |
pā॒hi gī॒rbhi-śca̭ta॒sṛbhi̭-rvaso॒ svāhā᳚ || 7.1 (tai. ara. 6.6.1)
vedāvismaraṇāya japamantrāḥ (4.10)
ya-śchanda̭sā-mṛṣa॒bho vi॒śvarṷ̄pa॒-śchando᳚bhya॒-śchandāg̭syā vi॒veśa̭ |
sacāgṃ śikyaḥ puro vāco̭pani॒ṣa-dindro᳚ jye॒ṣṭha i̭ndri॒yāya॒ ṛṣi̭bhyo॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-śchanda॒ om || 8.1 (tai. ara. 6.8.1)
namo॒ brahma̭ṇe dhā॒raṇa̭-mme a॒stva-ni̭rākaraṇaṃ-dhā॒rayi̭tā bhūyāsa॒-ṅkarṇa̭yo-śśru॒ta-mmācyo᳚ḍhva॒-mmamā॒muṣya॒ om || 9.1 (tai. ara. 6.9.1)
tapaḥ praśaṃsā (4.11)
ṛ॒ta-ntapaḥ̭ sa॒tya-ntapaḥ̭ śru॒ta-ntapaḥ̭ śā॒nta-ntapo॒ dama॒ stapa॒-śśama॒stapo॒ dāna॒-ntapo॒ yajña॒-ntapo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rbrahmai॒-tadupā᳚syai॒-tattapaḥ̭ || 10.1 (tai. ara. 6.10.1)
vihitācaraṇa praśaṃsā niṣiddhācaraṇa nindā ca (4.12)
yathā̭ vṛ॒kṣasya̭ sa॒puṃṣpi̭tasya dū॒rā-dga॒ndho vā᳚tye॒va-mpuṇya̭sya ka॒rmaṇo̭ dū॒rā-dga॒ndho vā̭ti॒ yathā̭-'sidhā॒rā-ṅka॒rte-'va̭hitā-mava॒krāme॒ yadyuve॒ yuve॒ havā̭ vi॒hvayi̭ṣyāmi ka॒rta-mpa̭tiṣyā॒mītye॒va-ma॒mṛtā̭-dā॒tmāna̭-ñju॒guphse᳚t || 11.1 (tai. ara. 6.11.1)
dahara vidyā (4.13)
a॒ṇo-raṇī̭yā-nmaha॒to mahī̭yā-nā॒tmā guhā̭yā॒-nnihi̭to-'sya ja॒ntoḥ |
tama̭kratu-mpaśyati vītaśo॒ko dhā॒tuḥ pra॒sādā᳚-nmahi॒māna̭mīśam |
sa॒pta prā॒ṇāḥ pra॒bhava̭nti॒ tasmā᳚-thsa॒ptārciṣaḥ̭ sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvāḥ |
sa॒pta i॒me lo॒kā yeṣu॒ cara̭nti prā॒ṇā gu॒hāśa̭yā॒-nnihi̭tā-ssa॒pta sa̭pta |
ataḥ̭ samu॒drā gi॒raya̭śca॒ sarve॒-'smā-thsyanda̭nte॒ sindha̭va॒-ssarva̭rūpāḥ |
ata̭śca॒ viśvā॒ oṣa̭dhayo॒ rasā᳚cca॒ yenai̭ṣa bhū॒ta-sti̭ṣṭhatyantarā॒tmā |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛdhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒ matyḙti॒ rebhanṋ |
a॒jā mekāṃ॒-lo~hi̭ta-śukla-kṛ॒ṣṇā-mba॒hvī-mpra॒jā-ñja॒naya̭ntī॒gṃ॒ sarṷ̄pām |
a॒jo hyeko̭ ju॒ṣamā̭ṇo-'nu॒śete॒ jahā᳚tyenā-mbhu॒kta-bho̭gā॒majo᳚-'nyaḥ || 12.5 (tai. ara. 6.12.1)
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷ-rantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣa-dva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ghṛ॒ta-mmi̭mikṣire ghṛ॒tama̭sya॒ yoni̭-rghṛ॒te śri॒to ghṛ॒tamṷvasya॒ dhāma̭ |
a॒nu॒ṣva॒dhamāva̭ha mā॒daya̭sva॒ svāhā̭ kṛtaṃ-vṛ~ṣabha vakṣi ha॒vyam |
sa॒mu॒drā dū॒rmi-rmadhṷmā॒gṃ॒ udā̭ra-dupā॒gṃ॒śunā॒ sama̭mṛta॒tva mā̭naṭ |
ghṛ॒tasya॒ nāma॒ guhyaṃ॒-ya~dasti̭ ji॒hvā de॒vānā̭-ma॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
va॒ya-nnāma॒ prabra̭vāmā ghṛ॒tenā॒smin. ya॒jñe dhā̭rayāmā॒ namo̭bhiḥ |
upa̭ bra॒hmā śṛ̭ṇavaccha॒syamā̭na॒-ñcatuḥ̭ śṛṅgo 'vamī-dgau॒ra e॒tat |
ca॒tvāri॒ śṛṅgā॒ trayo̭ asya॒ pādā॒ dve śī॒ra॒.ṣe sa॒pta hastā̭so a॒sya |
tridhā̭ ba॒ddho vṛ̭ṣa॒bho ro̭ravīti ma॒ho de॒vo martyā॒gṃ॒ āvi̭veśa || 12.10 (tai. ara. 6.12.2)
tridhā̭ hi॒ta-mpa॒ṇibhi̭-rgu॒hyamā̭na॒-ṅgavi̭-de॒vāso̭ ghṛ॒tamanva̭vindann |
indra॒ eka॒gṃ॒ sūrya॒ eka̭-ñjajāna ve॒nā dekagg̭ sva॒dhayā॒ niṣṭa̭takṣuḥ |
yo de॒vānā᳚-mpratha॒ma-mpu॒rastā॒-dviśvā॒dhiyo̭ ru॒dro ma॒harṣiḥ̭ |
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-mpa̭śyata॒ jāya̭māna॒gṃ॒ sano̭ de॒va-śśu॒bhayā॒ smṛtyā॒ saṃyu~̭naktu |
yasmā॒tpara॒-nnāpa̭ra॒ masti॒ kiñci॒dyasmā॒-nnāṇī̭yo॒ na jyāyo᳚-'sti॒ kaści̭t |
vṛ॒kṣa i̭va stabdho di॒vi ti̭ṣṭha॒-tyeka॒stene॒da-mpū॒rṇa-mpurṷṣeṇa॒ sarva᳚m || 12.13
(sanyāsa sūktam)
na karma̭ṇā na pra॒jayā॒ dhanḙna॒ tyāgḙnaike amṛta॒tva-mā̭na॒śuḥ |
parḙṇa॒ nāka॒-nnihi̭ta॒-ṅguhā̭yāṃ-vi~॒bhrāja̭de॒ta-dyata̭yo vi॒śanti̭ ||
ve॒dā॒nta॒ vi॒jñāna॒-suni̭ścitā॒rthā-ssanyā̭sa yo॒gādyata̭ya-śśuddha॒ sattvāḥ᳚ |
te bra̭hmalo॒ke tu॒ parā᳚ntakāle॒ parā̭mṛtā॒-tpari̭mucyanti॒ sarve᳚ |
da॒hraṃ॒-vi~॒pā॒pa-mpa॒rame᳚śma bhūtaṃ॒-ya~-tpṷṇḍarī॒ka-mpu॒rama̭ddhya sa॒gg॒stham |
ta॒trā॒pi॒ da॒hra-ṅga॒ganaṃ̭-vi~śoka॒-stasmi̭n. yada॒ntasta-dupā̭sita॒vyam ||
yo vedādau sva̭raḥ pro॒kto॒ ve॒dāntḙ ca pra॒tiṣṭhi̭taḥ |
tasya̭ pra॒kṛti̭-līna॒sya॒ yaḥ॒ paraḥ̭ sa॒ ma॒heśva̭raḥ || 12.17 (tai. ara. 6.12.3)
(ajo᳚-'nya॒ - āvi̭veśa॒ - sarvḙ ca॒tvāri̭ ca)
nārāyaṇa sūktaṃ (4.14)
sa॒ha॒sra॒śīrṣa̭-nde॒vaṃ॒-vi~॒śvākṣaṃ̭-vi~॒śva śa̭-mbhuvam |
viśva̭-nnā॒rāya̭ṇa-nde॒va॒ma॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vi॒śvataḥ॒ para̭mānni॒tyaṃ॒-vi~॒śva-nnā̭rāya॒ṇagṃ ha̭rim |
viśva̭me॒veda-mpurṷṣa॒-sta-dviśva॒mupa̭jīvati |
patiṃ॒-vi~śva̭syā॒tmeśva̭ra॒gṃ॒ śāśva̭tagṃ śi॒vama̭cyutam |
nā॒rāya॒ṇa-mma̭hājñe॒yaṃ॒-vi~॒śvātmā̭na-mpa॒rāya̭ṇam |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro jyo॒ti॒rā॒tmā nā̭raya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ra-mbra॒hma॒ ta॒ttva-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro dhyā॒tā॒ dhyā॒na-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
yacca̭ ki॒ñcij-ja̭ga-thsa॒rva॒-ndṛ॒śyate᳚ śrūya॒te-'pi̭ vā | 13.4 (tai. ara. 6.13.1)
anta̭-rba॒hiśca̭ ta-thsa॒rvaṃ॒-vyā~॒pya nā̭rāya॒ṇa-ssthi̭taḥ |
ana̭nta॒ mavya̭ya-ṅka॒vigṃ sa̭mu॒dre-'ntaṃ̭-vi~॒śva śa̭bhuṃva~m |
pa॒dma॒ko॒śa-pra̭tīkā॒śa॒gṃ॒ hṛ॒daya̭-ñcāpya॒dhomṷkham |
adho̭ ni॒ṣṭyā vi̭tastyā॒nte॒ nā॒bhyāmṷpari॒ tiṣṭha̭ti |
jvā॒la॒mā॒lā kṷla-mbhā॒tī॒ vi॒śvasyā̭yata॒na-mma̭hat |
santa̭tagṃ śi॒lābhi̭stu॒ lamba̭tyā kośa॒sanni̭bham |
tasyāntḙ suṣi॒ragṃ sū॒kṣma-ntasmi᳚n-thsa॒rva-mprati̭ṣṭhitam |
tasya॒ maddhyḙ ma॒hāna̭gni-rvi॒śvārci̭-rvi॒śvato̭ mukhaḥ |
so-'gra̭bhu॒g vibha̭ja-nti॒ṣṭha॒-nnāhā̭ra-maja॒raḥ ka॒viḥ |
ti॒rya॒gū॒rdhva ma̭dha-śśā॒yī॒ ra॒śmaya̭stasya॒ santa̭tā |
sa॒ntā॒paya̭ti sva-nde॒hamāpā̭datala॒ masta̭kaḥ |
tasya॒ maddhye॒ vahni̭śikhā a॒ṇīyo᳚rdhvā vya॒vasthi̭taḥ |
nī॒lato̭ yada̭ maddhya॒sthā॒-dvi॒dyullḙkheva॒ bhāsva̭rā |
nī॒vāra॒ śūka̭vatta॒nvī॒ pī॒tā bhā᳚svatya॒ṇūpa̭mā |
tasyā᳚-śśikhā॒yā ma̭ddhye pa॒ramā᳚tmā vya॒vasthi̭taḥ |
sa brahma॒ sa śiva॒-ssa hari॒-ssendra॒-sso-'kṣa̭raḥ para॒ma-ssva॒rāṭ || 13.12 (tai. ara. 6.13.2)
(api̭ vā॒ - santa̭tā॒ ṣaṭ ca̭)
āditya maṇḍale parabrahmopāsanaṃ (4.15)
ā॒di॒tyo vā e॒ṣa e॒ta-nma॒ṇḍala॒-ntapa̭ti॒ tatra॒ tā ṛca॒stadṛ॒cā ma̭ṇḍala॒gṃ॒ sa ṛ॒cāṃ-lo~॒ko-'tha॒ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rci-rdī॒pyate॒ tāni॒ sāmā̭ni॒ sa sā॒mnāṃ-lo~॒ko-'tha॒ ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rciṣi॒ purṷṣa॒stāni॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sa yajṷṣā maṇḍala॒gṃ॒ sa yajṷṣāṃ-lo~॒ka-ssaiṣā tra॒yyeva̭ vi॒dyā ta̭pati॒ ya e॒ṣo᳚-'nta-rā̭di॒tye hi̭ra॒ṇmayaḥ॒ purṷṣaḥ || 14.1 (tai. ara. 6.14.1)
ādityapuruṣasya sarvātmakatva pradarśanaṃ (4.16)
ā॒di॒tyo vai teja॒ ojo॒ balaṃ॒-ya~śa॒-ścakṣu॒-śśrotra̭mā॒tmā mano̭ ma॒nyu-rmanṷ-rmṛ॒tyu-ssa॒tyo mi॒tro vā॒yurā̭kā॒śaḥ prā॒ṇo lo̭kapā॒laḥ kaḥ ki-ṅka-nta-thsa॒tyamanna̭-ma॒mṛtā̭ jī॒vo viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhu-mbrahmai॒ tadamṛ̭ta e॒ṣa purṷṣa e॒ṣa bhū॒tānā॒-madhi̭pati॒-rbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpno-tye॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 15.1 (tai. ara. 6.15.1)
śivopāsana mantrāḥ (4.17)
nidha̭napataye॒ namaḥ | nidha̭napatāntikāya॒ namaḥ |
ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |
hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |
suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |
divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ | 16.1 (tai. ara. 6.16.1)
bhavāya॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |
śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |
śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |
jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |
ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |
paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |
etathsomasya̭ sūrya॒sya॒ sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra̭-mpavi॒tram || 16.1 (tai. ara. 6.16.2)
paścimavaktra pratipādaka mantraḥ (4.18)
tai. ara. 6.17.1
sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 17.1
uttara vaktra pratipādaka mantraḥ (4.19)
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ || 18.1 (tai. ara. 6.18.1)
dakṣiṇa vaktra pratipādaka mantraḥ (4.20)
a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 19.1 (tai. ara. 6.19.1)
prāgvaktra pratipādaka mantraḥ (4.21)
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 20.1 (tai. ara. 6.20.1)
ūrdhva vaktra pratipādaka mantraḥ (4.22)
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒- mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 21.1 (tai. ara. 6.21.1)
namaskārārtha mantrāḥ (4.23)
namo hiraṇyabāhave hiraṇyavarṇāya hiraṇyarūpāya hiraṇyapataye 'biṅkāpataya umāpataye paśupatayḙ namo॒ namaḥ || 22.1 (tai. ara. 6.22.1)
ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |
ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ || 23.1 (tai. ara. 6.23.1)
sarvo॒ vai ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu |
purṷṣo॒ vai ru॒dra-ssanma॒ho namo॒ namaḥ̭ |
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 24.1 (tai. ara. 6.24.1)
kadru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se |
vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de ||
sarvo॒hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 25.1 (tai. ara. 6.25.1)
agnihotra havaṇyāḥ upayuktasya vṛkṣa viśeṣa-syābhidhānam (4.24-25)
yasya॒ vai ka̭ṅkatyagni-hotra॒hava̭ṇī bhavati॒ pratye॒vā-syāhṷtaya-stiṣṭha॒ntyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 26.1 (tai. ara. 6.26.1)
bhūdevatāka mantraḥ (4.26)
kR॒ṇu॒ṣva pāja॒ iti॒ pañca̭ |
adi̭ti-rde॒vā ga̭ndha॒rvā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'sṷrā॒-steṣāgṃ̭ sarva bhū॒tānā᳚-mmā॒tā me॒dinī̭ maha॒tā ma॒hī sā̭vi॒trī gā̭ya॒trī jaga̭tyu॒rvī pṛ॒thvī ba̭hu॒lā viśvā̭ bhū॒tā ka̭ta॒mā kāyā sā sa॒tye-tya॒mṛteti̭ vasi॒ṣṭhaḥ || 28.1 (tai. ara. 6.28.1)
sarvā devatā āpaḥ (4.27)
āpo॒ vā i॒dagṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo -'mṛ̭ta॒māpaḥ̭ sa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpaḥ̭ sva॒rāḍāpaḥ॒
chandā॒g॒syāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpaḥ̭ sa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
sandhyāvandana mantrāḥ (4.28)
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛ̭thi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒-rbrahma̭ pū॒tā pṷnātu॒ mām |
yaducchi̭ṣṭa॒-mabho᳚jyaṃ॒-ya~dvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tāñca̭ prati॒graha॒gg॒ svāhā᳚ || 30.2 (tai. ara. 6.30.1)
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 31.1 (tai. ara. 6.31.1)
sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātriyā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒-stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 32.1 (tai. ara. 6.32.1)
praṇavasya ṛṣyādi vivaraṇaṃ (4.29)
omityekākṣa̭ra-mbra॒hma | agnirdevatā brahma̭ ityā॒rṣam |
gāyatra-ñchanda-mparamātmaṃ̭ sarū॒pam | sāyujyaṃ-vi~̭niyo॒gam || 33.1 (tai. ara. 6.33.1)
gāyatryāvāhana mantrāḥ (4.30)
āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī᳚-ñchanda̭sā-mmā॒teda-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ me |
yadahnā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-ntadahnā᳚-tprati॒mucya̭te |
ya-drātriyā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-nta-drātriyā᳚-tprati॒mucya̭te |
sarva̭ va॒rṇe ma̭hāde॒vi॒ sa॒ndhyā vi̭dye sa॒rasva̭ti || 34.2 (tai. ara. 6.34.1)
ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyu-rabhibhūroṃ-gāyatrī-māvā̭hayā॒mi॒ sāvitrī-māvā̭hayā॒mi॒ sarasvatī-māvā̭hayā॒mi॒ chandarṣī-nāvā̭hayā॒mi॒ śriya-māvā̭hayā॒mi॒ gāyatriyā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā-'gnirmukha-mbrahmā śiro viṣṇurhṛdayagṃ rudra-śśikhā pṛthivīyoniḥ prāṇāpāna-vyānodāna-samānā saprāṇā śvetavarṇā sāṅkhyāyana-sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañca śīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒-
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam | o-nta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t | omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 35.2 (tai. ara. 6.35.1)
gāyatrī upasthāna mantrāḥ (4.31)
u॒ttamḙ śikha̭re jā॒te॒ bhū॒myā-mpa̭rvata॒ mūrdha̭ni |
brā॒hmaṇe᳚bhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thāsṷkham |
stuto mayā varadā vḙdamā॒tā॒ pracodayantī pavane᳚ dvijā॒tā |
āyuḥ pṛthivyāṃ-draviṇa-mbra̭hmava॒rca॒sa॒-mmahya-ndatvā prajātu-mbra̭hmalo॒kam || 36.2 (tai. ara. 6.36.1)
ādityadevatā mantraḥ (4.32)
ghṛṇi॒-ssūrya̭ ādi॒tyo na prabhā̭-vā॒tyakṣa̭ram |
madhṷkṣaranti॒ ta-dra̭sam |
sa॒tyaṃ-vai~ ta-drasa॒-māpo॒ jyotī॒raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 37.1 (tai. ara. 6.37.1)
trisuparṇamantrāḥ (4.33)
brahma̭ metu॒ mām | madhṷ metu॒ mām | brahma̭-me॒va madhṷ metu॒ mām |
yāstḙ soma pra॒jāva॒thso-'bhi॒so a॒ham | dusṣva̭pna॒ha-ndṷruṣvaha |
yāstḙ soma prā॒ṇāgstā-ñjṷhomi | trisṷparṇa॒ mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bra॒hma॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 38.1 (tai. ara. 6.38.1)
brahma̭ me॒dhayā᳚ | madhṷ me॒dhayā᳚ |
brahma̭me॒va madhṷ me॒dhayā᳚ | a॒dyā no̭ deva savitaḥ pra॒jāva̭thsāvī॒-ssaubha̭gam |
parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva | viśvā̭ni deva savita-rduri॒tāni॒ parā̭suva |
ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva | madhu॒vātā̭ ṛtāya॒te madhṷkṣaranti॒ sindha̭vaḥ |
māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ | madhu॒nakta̭ mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ |
madhu॒dyaura̭stu naḥ pi॒tā | madhṷmānno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ |
māddhvī॒ rgāvo̭ bhavantu naḥ | ya i॒ma-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bhrū॒ṇa॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 39.7 (tai. ara. 6.39.1)
brahma̭ me॒dhavā᳚ | madhṷ me॒dhavā᳚ | brahma̭me॒va madhṷ me॒dhavā᳚ |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒-matyḙti॒ rebhanṋ |
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒ saddhotā̭- vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sa-dvyo̭ma॒-sada॒bjā- go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ṛ॒cetvā̭ ru॒cetvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ |
a॒ntar-hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ |
ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhicā̭kaśīmi |
hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām |
tasmi᳚n-thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ |
tasyā̭ sate॒ hara̭ya-ssa॒ptatīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m |
ya i॒da-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
vī॒ra॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒ṅkti-mpuna̭nti | om || 40.6 (tai. ara. 6.40.1)
medhā sūktaṃ (4.34)
me॒dhāde॒vī ju॒ṣamā̭ṇā na॒ āgā᳚-dvi॒śvācī̭ bha॒drā sṷmana॒sya mā̭nā |
tvayā॒ juṣṭā̭ nu॒damā̭nā du॒ruktā᳚-nbṛ॒hadva̭dema vi॒dathḙ su॒vīrāḥ᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ ṛ॒ṣi-rbha̭vati devi॒ tvayā॒ brahmā̭-''ga॒taśrī̭ ru॒ta tvayā᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ści॒traṃ-vi~̭ndate vasu॒ sā no̭ juṣasva॒ dravi̭ṇo namedhe || 41.1 (tai. ara. 6.41.1)
me॒dhā-mma॒ indro̭ dadātu me॒dhā-nde॒vī sara̭svatī |
me॒dhā-mmḙ a॒śvinā̭-vu॒bhāvādha̭ttā॒-mpuṣka̭rasrajā ||
a॒phsa॒rāsṷ ca॒ yā me॒dhā ga̭ndha॒rveṣṷ ca॒ yanmanaḥ̭ |
daivī᳚-mme॒dhā sara̭svatī॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rjuṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42.1 (tai. ara. 6.42.1)
āmā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rvi॒śvarṷ̄pā॒ hira̭ṇyavarṇā॒ jaga̭tī jaga॒myā |
ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒pratī̭kā juṣantām || 43.1 (tai. ara. 6.43.1)
mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gnistejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒ bhrājo̭ dadhātu || 44.1 (tai. ara. 6.44.1)
mṛtyunivāraṇa mantrāḥ (4.35)
apai̭tu mṛ॒tyu-ra॒mṛta̭nna॒ āga̭n. vaivasva॒to no॒ abha̭yaṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙ rivā॒bhinaḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yi-ssaca̭tānna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 45.1 (tai. ara. 6.45.1)
para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthāṃ॒-ya~ste॒sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mānaḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || 46.1 (tai. ara. 6.46.1)
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒ nvāra̭bhāmahe pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sano̭ mṛ॒tyo strā̭yatā॒-mpātvagṃha̭so॒ jyog jī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || 47.1 (tai. ara. 6.47.1)
a॒mu॒tra॒ bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ |
pratyaṷhatā ma॒śvinā̭ mṛ॒tyu ma̭smā-dde॒vānā̭magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || 48.1 (tai. ara. 6.48.1)
hari॒gṃ॒ hara̭nta॒- manṷyanti de॒vā viśva॒syeśā̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-mma̭tī॒nām |
brahma॒ sarṷ̄pa॒-manṷme॒damā̭gā॒-daya̭na॒-mmā viva̭dhī॒-rvikra̭masva || 49.1 (tai. ara. 6.49.1)
śalkai̭ra॒gni-mi̭ndhā॒na u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham |
u॒bhayo᳚ rlo॒kayā̭r-ṛ॒dhdvā-'ti̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || 50.1 (tai. ara. 6.50.1)
mā chi̭do mṛtyo॒ mā va̭dhī॒rmā me॒ balaṃ॒-vi~vṛ̭ho॒ mā pramo̭ṣīḥ |
pra॒jā-mmā mḙ rīriṣa॒ āyṷrugra nṛ॒cakṣa̭sa-ntvā ha॒viṣā̭ vidhema || 51.1 (tai. ara. 6.51.1)
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ || 52.1 (tai. ara. 6.52.1)
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmā no̭ rudra bhāmi॒tova̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || 53.1 (tai. ara. 6.53.1)
prajāpati-prārthanā mantraḥ (4.36)
prajā̭pate॒ na tvade॒tā-nya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒tā ba̭bhūva |
ya-tkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 54.1 (tai. ara. 6.54.1)
indraprārthanā mantraḥ (4.37)
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu nassvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 55.1 (tai. ara. 6.55.1)
mṛtyuñjaya mantrāḥ (4.38)
trya̭mbakaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t || 56.1 (tai. ara. 6.56.1)
ye tḙ sa॒hasra̭ma॒yuta॒-mpāśā॒ mṛtyo॒ martyā̭ya॒ hanta̭ve |
tān. ya॒jñasya̭ mā॒yayā॒ sarvā॒nava̭ yajāmahe | mṛ॒tyave॒ svāhā̭ mṛ॒tyave॒ svāhā᳚ || 58.1 (tai. ara. 6.57-58)
pāpanivārakā mantrāḥ (4.39)
de॒vakṛ̭ta॒syaina̭so-'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ma॒nu॒ṣya̭kṛta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ā॒tmakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒nyakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒smatkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
yaddi॒vā ca॒ nakta॒-ñcaina̭ścakṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsva॒panta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsu॒ṣupta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-dvi॒dvāgṃsa॒ścā vi̭dvāgṃsa॒ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
enasa enaso vayajanama̭si svā॒hā || 59.1 (tai. ara. 6.59.1)
vasu-prārthanā mantraḥ (4.40)
yadvo̭ devāścakṛ॒ma ji॒hvayā̭ gu॒rumana̭so vā॒ prayṷtī deva॒ heḍa̭nam |
arā̭vā॒yo no̭ a॒bhidṷcchunā॒yate॒ tasmi॒-ntadeno̭ vasavo॒ nidhḙtana॒ svāhā᳚ || 60.1 (tai. ara. 6.60.1)
kāmo-'kārṣīt - manyurakārṣīt mantraḥ (4.41)
kāmo-'kārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
kāmo-'kārṣī-tkāmaḥ karoti nāha-ṅkaromi kāmaḥ kartā nāha-ṅkartā kāmaḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te kāma kāmā̭ya svā॒hā || 61.1 (tai. ara. 6.61.1)
manyurakārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
manyurakārṣī-nmanyuḥ karoti nāha-ṅkaromi manyuḥ kartā nāha-ṅkartā manyuḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te manyo manya̭ve svā॒hā || 62.1 (tai. ara. 6.62.1)
virajā homa mantrāḥ (4.42)
tilāñjuhomi sarasāgṃ sapiṣṭā-ngandhāra mama citte rama̭ntu svā॒hā |
gāvo hiraṇya-ndhanamannapānagṃ sarveṣāg śri̭yai svā॒hā |
śriyañca lakṣmiñca puṣṭiñca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām | brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajā-ssandadā̭tu svā॒hā || 63.3 (tai. ara. 6.63.1)
tilāḥ kṛṣṇā-sti̭lā-śśve॒tā॒-stilā-ssaumyā va̭śānu॒gāḥ |
tilāḥ punantṷ me pā॒paṃ॒-ya~tkiñci-ddurita-mma̭yi svā॒hā |
cora॒syānna-nna̭vaśrā॒ddha॒-mbra॒hma॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
gosteyagṃ sa̭rāpā॒na॒-mbhrūṇahatyā tilā śāntigṃ śamaya̭ntu svā॒hā |
śrīśca lakṣmīśca puṣṭīśca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām |
brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajñātu jātaveda-ssandadā̭tu svā॒hā || 64.3 (tai. ara. 6.64.1)
prāṇāpāna-vyānodāna-samānā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
vāṃ-mana-ścakṣuḥ-śrotra-jihvā-ghrāṇa-reto-buddhyākūti-ssaṅkalpā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
tvak-carma-māgṃsa-rudhira-medo-majjā-snāyavo-'sthīni mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śiraḥ pāṇi pāda pārśva pṛṣṭho-rūdara-jaṅgha-śiśrnopastha pāyavo mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
uttiṣṭha puruṣa harita-piṅgala lohitākṣi dehi dehi dadāpayitā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 65.5 (tai. ara. 6.65.1)
pṛthivyāpa stejo vāyu-rākāśā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śabda-sparśa-rūparasa-gandhā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
mano-vāk-kāya-karmāṇi mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
avyaktabhāvai-ra̭haṅkā॒ra॒-rjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
ātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
antarātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
paramātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
kṣu॒dhe svāhā᳚ | kṣutpi̭pāsāya॒ svāhā᳚ | vivi̭ṭyai॒ svāhā᳚ |
ṛgvi̭dhānāya॒ svāhā᳚ | ka॒ṣo᳚tkāya॒ svāhā᳚ |
kṣu॒tpi॒pā॒sāma̭la-ñjye॒ṣṭhā॒ma॒la॒kṣmī-rnā̭śayā॒myaham |
abhṷ̄ti॒-masa̭mṛddhi॒ñca॒ sarvāṃ (sarvā) nirṇuda me pāpmā̭nagg svā॒hā |
annamaya-prāṇamaya-manomaya-vijñānamaya-mānandamaya-mātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 66.10 (tai. ara. 6.66.1)
vaiśvadeva mantrāḥ (4.43)
a॒gnaye॒ svāhā᳚ | viśve᳚bhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ |
dhru॒vāya̭ bhū॒māya॒ svāhā᳚ | dhru॒va॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ |
a॒cyu॒ta॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāhā᳚ |
dharmā̭ya॒ svāhā᳚ | adha̭rmāya॒ svāhā᳚ |
a॒dbhya-ssvāhā᳚ | o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā᳚ | 67.1 (tai. ara. 6.67.1)
ra॒kṣo॒de॒va॒ja॒nebhya॒-ssvāhā᳚ |
gṛhyā᳚bhya॒-ssvāhā᳚ | a॒va॒sāne᳚bhya॒-ssvāhā᳚ |
a॒va॒sāna̭patibhya॒-ssvāhā᳚ | sa॒rva॒bhū॒tebhya॒-ssvāhā᳚ |
āmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ |
yadeja̭ti॒ jaga̭ti॒ yacca॒ ceṣṭa̭ti॒ nāmno̭ bhā॒go-'ya-nnāmne॒ svāhā᳚ |
pṛ॒thi॒vyai svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ | 67.2 (tai. ara. 6.67.2)
di॒ve svāhā᳚ | sūryā̭ya॒ svāhā᳚ |
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ | nakṣa̭trebhya॒-ssvāhā᳚ |
indrā̭ya॒ svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ svāhā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ |
sva॒dhā pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā᳚ | 67.3 (tai. ara. 6.67.3)
de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ | pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā-'stṷ |
bhū॒tebhyo॒ namaḥ̭ | ma॒nu॒ṣye᳚bhyo॒ hantā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | pa॒ra॒me॒ṣṭhine॒ svāhā᳚ |
yathā kṷ̄pa-śśa॒tadhā̭ra-ssa॒hasra̭dhāro॒ akṣi̭taḥ |
e॒vā mḙ astu dhā॒nyagṃ sa॒hasra̭dhāra॒-makṣi̭tam |
dhana̭dhānyai॒ svāhā᳚ || ye bhū॒tāḥ pra॒cara̭nti॒ divā॒nakta॒-mbali̭-mi॒cchanto̭ vi॒tuda̭sya॒ preṣyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ba॒li-mpṷṣṭi॒kāmo̭ harāmi॒ mayi॒ puṣṭi॒-mpuṣṭi̭pati-rdadhātu॒ svāhā᳚ || 67.4 (tai. ara. 6.67.4)
(o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā॒ - 'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ - namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā̭ - vi॒tuda̭sya॒ preṣyā॒ eka̭-ñca)
o᳚-nta-dbra॒hma | o᳚-nta-dvā॒yuḥ |
o᳚-ntadā॒tmā | o᳚-nta-thsa॒tyam |
o᳚-nta-thsarva᳚m | o᳚-nta-tpuro॒-rnamaḥ |
antaścarati̭ bhūte॒ṣu॒ guhāyāṃ-vi~̭śva mū॒rtiṣu |
tvaṃ-ya~jñastvaṃ-va~ṣaṭkārastva-midrastvagṃ rudrastvaṃvi~ṣṇustva-mbrahmatva̭-mprajā॒patiḥ |
tva-nta̭dāpa॒ āpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 68.2 (tai. ara. 6.68.1)
4.44 prāṇāhuti mantrāḥ
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒to॒pa॒stara̭ṇamasi ||
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | a॒pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | vyā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | u॒dā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | sa॒mā॒nāya॒ svāhā᳚ |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒tā॒pi॒dhā॒nama̭si || 69.4 (tai. ara. 6.69.1)
bhuktānnābhimantraṇa mantrāḥ (4.45)
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | prā॒ṇa mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | a॒pā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | vyā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | u॒dā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | sa॒māna॒ mannḙnāpyāyasva || 70.1 (tai. ara0.1)
bhojanānte ātmānusandhāna mantrāḥ (4.46)
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ṅguṣṭhañca̭ samā॒śritaḥ | īśa-ssarvasya jagataḥ prabhuḥ prīṇāti̭ viśva॒bhuk || 71.1 (tai. ara. 6.71.1)
avayavasvasthatā prārthanā mantraḥ (4.47)
vāmma̭ ā॒sann | na॒soḥ prā॒ṇaḥ | a॒kṣyo-ścakṣuḥ̭ |
karṇa̭yo॒-śśrotra᳚m | bā॒hu॒vo-rbala᳚m | ū॒ru॒vo rojaḥ̭ |
ari̭ṣṭā॒ viśvā॒nyaṅgā̭ni ta॒nūḥ | ta॒nuvā̭ me sa॒ha nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 72.1 (tai. ara. 6.72.1)
indra saptarṣi saṃvā~da mantraḥ (4.48)
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒ya mḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ddhvā॒nta mū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙ 'vaba॒ddhān || 73.1 (tai. ara. 6.73.1)
hṛdayālambhana mantraḥ (4.49)
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚-pyāya॒sva || 74.1 (tai. ara. 6.74.1)
devatā prāṇanirūpaṇa mantraḥ (4.50)
namo rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi || 75.1 (tai. ara. 6.75.1)
agni stuti mantraḥ (4.51)
tvama̭gne॒ dyubhi॒-stvamā̭śu-śu॒kṣaṇi॒-stvama॒dbhya-stvamaśma̭na॒spari̭ |
tvaṃ-va~ne᳚bhya॒-stvamoṣa̭dhībhya॒-stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 76.1 (tai. ara. 6.76.1)
abhīṣṭa yācanā mantraḥ (4.52)
śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva subhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva brahmavarca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva ya॒jñasyardhi॒ manu॒ santi̭ṣṭha॒ svopa̭ te yajña॒ nama॒ upa̭ te॒ nama॒ upa̭ te॒ namaḥ̭ || 77.1 (tai. ara. 6.77.1)
para tattva nirūpaṇaṃ (4.53)
sa॒tya-mpara॒-mparagṃ̭ sa॒tyagṃ sa॒tyena॒ na sṷva॒rgā-llo॒kāccya̭vante ka॒dāca॒na sa॒tāgṃ hi sa॒tya-ntasmā᳚-thsa॒tye ra̭mante॒,
tapa॒ iti॒ tapo॒ nānaśa̭nā॒-tparaṃ॒-ya~ddhi para॒-ntapa॒sta-ddudha̭rṣa॒-nta-ddurā̭dharṣa॒-ntasmā॒-ttapa̭si ramante॒,
dama॒ iti॒ niya̭ta-mbrahmacā॒riṇa॒-stasmā॒-ddamḙ ramante॒,
śama॒ ityara̭ṇye mu॒naya॒-stasmā॒cchamḙ ramante,
dā॒namiti॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ pra॒śagṃsa̭nti dā॒nānnāti̭ du॒ścara॒-ntasmā᳚-ddā॒ne ra̭mante,
dha॒rma iti॒ dharmḙṇa॒ sarva̭mi॒da-mpari̭gṛhīta-ndha॒rmānnāti̭-du॒ṣkara॒-ntasmā᳚--ddha॒rme ra̭mante,
pra॒jana॒ iti॒ bhūyāgṃ̭̭sa॒-stasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ॒ prajā̭yante॒ tasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ ̭ne ramante॒,
-'gnaya॒ ityā̭ha॒ tasmā̭-da॒gnaya॒ ādhā̭tavyā agniho॒tra-mityā̭ha॒ tasmā̭-dagniho॒tre ra̭mante,
ya॒jña iti̭ ya॒jño hi de॒vā stasmā᳚-dya॒jñe ra̭mante,
māna॒sa-miti̭ vi॒dvāgṃsa॒-stasmā᳚-dvi॒dvāgṃsa̭ e॒va mā̭na॒se ra̭mante,
nyā॒sa iti̭ bra॒hmā bra॒hmā hi paraḥ॒ paro̭ hi bra॒hmā tāni॒ vā e॒tānyava̭rāṇi॒ parāgṃ̭si nyā॒sa e॒vātya̭recaya॒-dya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 78.11 (tai. ara. 6.78.1)
4.54 jñāna sādhana nirūpaṇaṃ
prā॒jā॒pa॒tyo hārṷṇi-ssupa॒rṇeyaḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara॒-mupa̭sasāra॒ ki-mbha̭gava॒ntaḥ pa̭ra॒maṃ-va~̭da॒ntīti॒ tasmai॒ pro̭vāca,
sa॒tyena̭ vā॒yurāvā̭ti sa॒tye-nā̭di॒tyo ro̭cate di॒vi sa॒tyaṃ-vā~॒caḥ pra̭ti॒ṣṭhā sa॒tye sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-thsa॒tya-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti॒,
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āya॒-ntapa॒sarṣa̭ya॒-ssuva॒ranva̭-vinda॒-ntapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒-mārā̭tī॒ stapa̭si sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ttapaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
damḙna dā॒ntāḥ ki॒lbiṣa̭-mavadhū॒nvanti॒ damḙna brahmacā॒riṇa॒-ssuva̭ragaccha॒-ndamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ndamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ddamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
śamḙna śā॒ntā-śśi॒va-mā॒cara̭nti॒ śamḙna nā॒ka-mmu॒nayo॒-'nvavi̭nda॒n chamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ñchamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒cchamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti,
dā॒naṃ-ya~॒jñānāṃ॒-va~rṷ̄tha॒-ndakṣi̭ṇā lo॒ke dā॒tāragṃ̭ sarva bhū॒tānyṷpajī॒vanti̭ dā॒nenārā̭tī॒-rapā̭nudanta dā॒nena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti dā॒ne sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddā॒na-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
dha॒rmo viśva̭sya॒ jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā lo॒ke dha॒rmiṣṭha̭-mpra॒jā ṷpasa॒rpanti̭ dha॒rmeṇa̭ pā॒pa-ma̭pa॒nuda̭ti dha॒rme sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddha॒rma-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
pra॒jana̭naṃ॒-vai~ pra̭ti॒ṣṭhā lo॒ke sā॒dhu pra॒jāyā᳚ sta॒ntun-ta̭nvā॒naḥ pi̭tṛ॒ṇā ma̭nṛ॒ṇo bhava̭ti॒ tadḙva ta॒syā anṛ̭ṇa॒-ntasmā᳚-tpra॒jana̭na-mpara॒maṃ-va~da̭ntya॒,
gnayo॒ vai trayī̭ vi॒dyā dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gārhapa॒tya ṛk-pṛ̭thi॒vī ra̭thanta॒ra-ma̭nvāhā-rya॒paca̭naṃ॒-ya~jṷra॒ntari̭kṣaṃ-vā~made॒vya mā̭hava॒nīya॒-ssāma̭suva॒rgo lo॒ko bṛ॒hat-tasmā̭-da॒gnī-npa̭ra॒maṃ-va~da̭ntya,
gniho॒tragṃ sā̭ya-mprā॒ta-rgṛ॒hāṇāṃ॒-niṣkṛ̭ti॒-ssvi̭ṣṭagṃ suhu॒taṃ-ya~̭jñakratū॒nā-mprāya̭ṇagṃ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ jyoti॒-stasmā̭-dagniho॒tra-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
ya॒jña iti̭ ya॒jñena॒ hi de॒vā diva̭-ṅga॒tā ya॒jñenāsṷrā॒-napā̭nudanta ya॒jñena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti ya॒jñe sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-dya॒jña-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
māna॒saṃ-vai~ prā̭jāpa॒tya-mpa॒vitra̭-mmāna॒sena॒ mana̭sā sā॒dhu pa̭śyati māna॒sā ṛṣa̭yaḥ pra॒jā a̭sṛjanta māna॒se sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-nmāna॒sa-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
nyā॒sa i॒tyāhṷ-rmanī॒ṣiṇo᳚ bra॒hmāṇa̭-mbra॒hmā viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhuṃḥ pra॒jāpa̭ti-ssaṃva~thsara॒ iti̭, saṃva~thsa॒ro̭ 'sāvā̭di॒tyo ya e॒ṣa ā̭di॒tye purṷṣa॒-ssa pa̭rame॒ṣṭhī brahmā॒tmā,
yābhi̭rādi॒tya-stapa̭ti ra॒śmibhi॒stābhiḥ̭ pa॒rjanyo̭ varṣati pa॒rjanyḙ-nauṣadhi-vanaspa॒tayaḥ॒ prajā̭yanta oṣadhi-vanaspa॒tibhi॒-ranna̭-mbhava॒tyannḙna prā॒ṇāḥ prā॒ṇai-rbala॒-mbalḙna॒ tapa॒-stapa̭sā śra॒ddhā śra॒ddhayā̭ me॒dhā me॒dhayā̭ manī॒ṣā ma̭nī॒ṣayā॒ mano॒ mana̭sā॒ śānti॒-śśāntyā̭ ci॒tta-ñci॒ttena॒ smṛti॒gg॒ smṛtyā॒ smāra॒gg॒ smārḙṇa vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānḙ-nā॒tmānaṃ̭-ve~dayati॒ tasmā̭da॒nna-ndada॒n-thsarvā᳚ṇye॒tāni̭ dadā॒-tyannā᳚-tprā॒ṇā bha̭vanti,
bhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rmano॒ mana̭saśca vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānā̭-dāna॒ndo bra̭hma yo॒ni-ssa vā e॒ṣa purṷṣaḥ pañca॒dhā pa̭ñcā॒tmā yena॒ sarva̭mi॒da-mprota̭-mpṛthi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ dyauśca॒ diśa̭ścāvāntaradi॒śāśca॒ sa vai sarva̭mi॒da-ñjaga॒thsa sa॒bhūtagṃ̭ sa bha॒vya-ñji̭jñāsa klṛ॒pta ṛ̭ta॒jā rayi̭ṣṭhā,
śra॒ddhā sa॒tyo maha̭svā-nta॒paso॒ pari̭ṣṭhā॒d (vari̭ṣṭhā॒d) jñātvā̭ tame॒va-mmana̭sā hṛ॒dā ca॒ bhūyo̭ na mṛ॒tyu-mupa̭yāhi vi॒dvā-ntasmā᳚-nnyā॒sa-me॒ṣā-ntapa̭sā-matirikta॒māhṷ-rvasura॒ṇvo̭ vi॒bhūra̭si prā॒ṇe tvamasi̭ sandhā॒tā
brahma̭-ntvamasi̭ viśva॒dhṛttḙ-jo॒dās tvama̭sya॒gni-ra̭si varco॒dā-stvama̭si॒ sūrya̭sya dyumno॒dā stvama̭si ca॒ndrama̭sa upayā॒magṛ̭hīto-'si bra॒hmaṇe᳚ tvā॒ mahasa॒,
omityā॒tmānaṃ̭-yu~ñjītai॒tadvai ma̭hopa॒niṣa̭da-nde॒vānā॒-ṅguhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ bra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 79.20 (tai. ara. 6.79.1)
jñānayajñaḥ (4.55)
tasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ya॒jñasyā॒tmā yaja̭mānaḥ-śra॒dhdāpatnī॒ śarī̭ra-mi॒ddhmamuro॒ vedi॒-rlomā̭ni
ba॒ra॒ḥi-rve॒daḥ-śikhā॒ hṛda̭yaṃ॒-yū~paḥ॒ kāma॒ ājya̭-mma॒nyuḥ pa॒śu-stapo॒-'gni-rdamaḥ̭ śamayi॒tā dakṣi̭ṇā॒-vāghotā᳚ prā॒ṇa ṷdga॒tā
cakṣṷradhva॒ryu-rmano॒ brahmā॒ śrotra̭ma॒gnī-dhyāva॒dhdriya̭te॒
sā dī॒kṣā yadaśrnā̭ti॒ tadhdavi॒-ryatpiba̭ti॒ tada̭sya somapā॒naṃ-ya~drama̭te॒
tadṷpa॒sado॒ ya-thsa॒ñcara̭-tyupa॒viśa̭-tyu॒ttiṣṭha̭te ca॒ sapra̭va॒rgyo̭
yanmukha॒-ntadā̭hava॒nīyo॒ yā vyāhṛ̭ti-rāhu॒ti-ryada̭sya vi॒jñāna॒-ntajju॒hoti॒ yathsā॒ya-mprā॒tara̭tti॒ tathsa॒midhaṃ॒-ya~tprā॒ta-rma॒ddhyandi̭nagṃ sā॒ya-ñca॒ tāni॒ sava̭nāni॒ ye
a̭horā॒tre te da̭rśapūrṇamā॒sau ye᳚-'rdhamā॒sāśca॒ māsā᳚śca॒ te cā̭turmā॒syāni॒ ya ṛ॒tava॒ste pa̭śuba॒ndhā ye saṃ̭va~thsa॒rāśca̭ parivathsa॒rāśca॒ te-'ha̭rga॒ṇā-ssa̭rva veda॒saṃ-vā~
e॒ta-thsa॒traṃ-ya~nmara̭ṇa॒-ntada̭va॒bhṛtha̭ e॒tadvai ja̭rāmarya-magniho॒tragṃ sa॒traṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvā-nṷda॒gaya̭ne pra॒mīya̭te
de॒vānā̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā-''di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgaccha॒tyatha॒ yo da̭kṣi॒ṇe pra॒mīya̭te
pitṛ॒ṇā-me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā ca॒ndrama̭sa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnotye॒tau vai sū᳚ryā candra॒masau᳚-rmahi॒mānau᳚ brāhma॒ṇo
vi॒dvā-na॒bhija̭yati॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 80.1 (tai. ara. 6.80.1)
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
|| oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
hariḥ॒ om |
iti mahānārāyaṇopaniṣa-thsamāptā
(ambha॒syaika̭pañcā॒śaccha॒taṃ - jā॒tavḙdase॒ catṷrdaśa॒ - bhūrannaṃ॒ - bhūra॒gnaye॒ - bhūra॒gnaye॒ caika̭mekaṃ - pāhi - pā॒hi ca॒tvāri̭ catvāri॒ - ya-śchanda̭sā॒-ndve - namo॒ brahma̭ṇe - ṛ॒ta-ntapo॒ - yathā̭ vṛ॒kṣasyaika̭ meka - ma॒ṇoraṇī̭yā॒g॒ ścatṷstrigṃśath - sahasra॒śī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭvi̭gṃśati - rādi॒tyo vā e॒ṣa - ā̭di॒tyo vai teja॒ eka̭mekaṃ॒ - nidha̭napataye॒ trayo̭vigṃśatiḥ - sa॒dyojā॒ta-ntrīṇi̭ - vāmade॒vāyaika̭ - ma॒ghore᳚bhya॒ - statpurṷṣāya॒ dve dve॒ - īśāno - namo hiraṇyabāhava॒ eka̭meka - mṛ॒tagṃ sa॒tya-ndve - sarvo॒ vai ca॒tvāri॒ - kadru॒drāya॒ trīṇi॒ - yasya॒ vai kaṅka̭tī - kṛṇu॒ṣva pājo - 'di̭ti॒ - rāpo॒ vā i॒dagṃ sarva॒ meka̭meka॒ - māpaḥ̭ punantu ca॒tvā - ryagniśca - sūryaśca nava̭ - na॒vomiti̭ ca॒tvā - ryāyā̭tu॒ pacau - jo̭-'si॒ daśo॒ - ttamḙ ca॒tvāri॒ - ghṛṇi॒strīṇi॒ - brahma̭metu॒ māṃ-yā~ste᳚ brahmaha॒tyā-ndvāda̭śa॒ - brahma̭ me॒dhayā॒-'dyā na̭ i॒ma-mbhrṷ̄ṣaha॒tyāṃ - brahma̭ me॒dhavā᳚ bra॒hmā de॒vānā̭mi॒daṃ-vī~̭raha॒tyāmekā॒nna vi̭gṃśati॒ rekā॒nnavi̭gṃśati--r me॒dhā de॒vī - me॒dhā-mma॒ indra̭śca॒tvāri̭ catvā॒ryā - mā᳚-mme॒dhā dve - mayi̭ me॒dhā meka॒- mapai̭tu॒ - paraṃ॒ - ~vāta̭-mprā॒ṇa - ma̭mutra॒bhūyā॒-d- ddhari॒gṃ॒ - śalkai̭ra॒gniṃ - mā chi̭do mṛtyo॒ - mā no̭ ma॒hāntaṃ॒ - māna̭sto॒ke - prajā̭pate - svasti॒dā - trya̭mbakaṃ॒ - ~ye tḙ sa॒hasra॒-ndve dve - mṛ॒tyave॒ svāhaikaṃ̭ - de॒vakṛ̭ta॒syaikā̭daśa॒ - yadvo̭ devāḥ॒ - kāmo-'kārṣī॒n - manyurakārṣī॒-ddve dve॒ - tilāñjuhomi gāva-śśriya-mpra̭jāḥ pañca॒ - tilāḥ kṛṇṣāścora̭sya॒ śrīḥ prajñātu jātavḙda-ssa॒pta - prāṇa vā-ktvak chira uttiṣṭha puruṣa̭ pañca॒ - pṛthivī śabda mano vāg vyaktā-''tmā-'ntarātmā paramātmā me᳚ kṣu॒dhe-'nnamaya॒ pañca̭daśā॒ - gnaye॒ svāhaika̭catvāri॒gṃ॒śa - rdo᳚ ntadbra॒hma nava̭ - śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe niviṣṭa॒ ścatṷrvigṃśatiḥ - śra॒ddhāyā॒-ndaśā - ṅguṣṭha mātraḥ puruṣo dve - vāmma̭ ā॒sanna॒ṣṭau - vayaḥ̭ supa॒rṣāḥ - prāṇānā-ṅgranthirasi dve dve - namo rudrāyaikaṃ॒ - tvama̭gne॒ dyubhir॒ dve - śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva - sa॒tyaṃ - prā̭jāpa॒tya - stasyai॒va meka̭ meka॒ maśatiḥ)
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.