ತೈತ್ತಿರೀಯ ಅರಣ್ಯಕ - ಚತುರ್ಥಃ ಪ್ರಶ್ನಃ
ಓಂ ಸ॒ಹ ನಾ॑ ವವತು । ಸ॒ಹ ನೌ॑ ಭುನಕ್ತು ।
ಸ॒ಹ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ಙ್ಕರವಾವಹೈ । ತೇ॒ಜ॒ಸ್ವಿನಾ॒ ವಧೀ॑ತಮಸ್ತು॒ ಮಾ ವಿ॑ದ್ವಿಷಾ॒ವಹೈ᳚ ॥
ಓಂ ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿಃ॑ ॥
ಅಮ್ಭಸ್ಯಪಾರೇ (4.1)
ಅಮ್ಭ॑ಸ್ಯ ಪಾ॒ರೇ ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ॒ ನಾಕ॑ಸ್ಯ ಪೃ॒ಷ್ಠೇ ಮ॑ಹ॒ತೋ ಮಹೀ॑ಯಾನ್ ।
ಶು॒ಕ್ರೇಣ॒ ಜ್ಯೋತೀಗ್ಂ॑ಷಿ ಸಮನು॒ಪ್ರವಿ॑ಷ್ಟಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಶ್ಚರತಿ॒ ಗರ್ಭೇ॑ ಅ॒ನ್ತಃ ।
ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನಿ॒ದಗ್ಂ ಸಞ್ಚ॒ ವಿಚೈತಿ॒ ಸರ್ವಂ॒-ಯಁಸ್ಮಿ॑-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅಧಿ॒ ವಿಶ್ವೇ॑ ನಿಷೇ॒ದುಃ ।
ತದೇ॒ವ ಭೂ॒ತ-ನ್ತದು॒ ಭವ್ಯ॑ಮಾ ಇ॒ದ-ನ್ತದ॒ಕ್ಷರೇ॑ ಪರ॒ಮೇ ವ್ಯೋ॑ಮನ್ನ್ ।
ಯೇನಾ॑ ವೃ॒ತ-ಙ್ಖಞ್ಚ॒ ದಿವ॑-ಮ್ಮ॒ಹೀಞ್ಚ॒ ಯೇನಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ-ಸ್ತಪ॑ತಿ॒ ತೇಜ॑ಸಾ॒ ಭ್ರಾಜ॑ಸಾ ಚ ।
ಯಮ॒ನ್ತ-ಸ್ಸ॑ಮು॒ದ್ರೇ ಕ॒ವಯೋ॒ ವಯ॑ನ್ತಿ॒ ಯದ॒ಕ್ಷರೇ॑ ಪರ॒ಮೇ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ।
ಯತಃ॑ ಪ್ರಸೂ॒ತಾ ಜ॒ಗತಃ॑ ಪ್ರಸೂತೀ॒ ತೋಯೇ॑ನ ಜೀ॒ವಾನ್ ವ್ಯಚ॑ಸರ್ಜ॒ (ವ್ಯಸ॑ಸರ್ಜ॒) ಭೂಮ್ಯಾ᳚ಮ್ ।
ಯದೋಷ॑ಧೀಭಿಃ ಪು॒ರುಷಾ᳚-ನ್ಪ॒ಶೂಗ್ಶ್ಚ॒ ವಿವೇ॑ಶ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ ಚರಾಚ॒ರಾಣಿ॑ ।
ಅತಃ॑ ಪರ॒-ನ್ನಾನ್ಯ॒-ದಣೀ॑ಯಸಹಿ॒ ಪರಾ᳚-ತ್ಪರಂ॒-ಯಁ-ನ್ಮಹ॑ತೋ ಮ॒ಹಾನ್ತ᳚ಮ್ ।
ಯದೇ॑ಕ-ಮ॒ವ್ಯಕ್ತ॒-ಮನ॑ನ್ತರೂಪಂ॒-ವಿಁಶ್ವ॑-ಮ್ಪುರಾ॒ಣ-ನ್ತಮ॑ಸಃ॒ ಪರ॑ಸ್ತಾತ್ ॥ 1.5 (ತೈ. ಅರ. 6.1.1)
ತದೇ॒ವರ್ತ-ನ್ತದು॑ ಸ॒ತ್ಯಮಾ॑ಹು॒-ಸ್ತದೇ॒ವ ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಪರ॒ಮ-ಙ್ಕ॑ವೀ॒ನಾಮ್ ।
ಇ॒ಷ್ಟಾ॒ಪೂ॒ರ್ತ-ಮ್ಬ॑ಹು॒ಧಾ ಜಾ॒ತ-ಞ್ಜಾಯ॑ಮಾನಂ-ವಿಁ॒ಶ್ವ-ಮ್ಬಿ॑ಭರ್ತಿ॒ ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ನಾಭಿಃ॑ ।
ತದೇ॒ವಾಗ್ನಿ-ಸ್ತದ್ವಾ॒ಯು-ಸ್ತಥ್ಸೂರ್ಯ॒ಸ್ತದು॑ ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾಃ᳚ ।
ತದೇ॒ವ ಶು॒ಕ್ರಮ॒ಮೃತ॒-ನ್ತದ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ ತದಾಪ॒-ಸ್ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ।
ಸರ್ವೇ॑ ನಿಮೇ॒ಷಾ ಜ॒ಜ್ಞಿರೇ॑ ವಿ॒ದ್ಯುತಃ॒ ಪುರು॑ಷಾ॒ದಧಿ॑ ।
ಕ॒ಲಾ ಮು॑ಹೂ॒ರ್ತಾಃ ಕಾಷ್ಠಾ᳚ಶ್ಚಾಹೋ-ರಾ॒ತ್ರಾಶ್ಚ॑ ಸರ್ವ॒ಶಃ ।
ಅ॒ರ್ಧ॒ಮಾ॒ಸಾ ಮಾಸಾ॑ ಋ॒ತವಃ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಶ್ಚ॑ ಕಲ್ಪನ್ತಾಮ್ ।
ಸ ಆಪಃ॑ ಪ್ರದು॒ಘೇ ಉ॒ಭೇ ಇ॒ಮೇ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒-ಮಥೋ॒ ಸುವಃ॑ ।
ನೈನ॑-ಮೂ॒ರ್ಧ್ವ-ನ್ನ ತಿ॒ರ್ಯ-ಞ್ಚ॒ ನ ಮದ್ಧ್ಯೇ॒ ಪರಿ॑ಜಗ್ರಭತ್ ।
ನ ತಸ್ಯೇ॑ಶೇ॒ ಕಶ್ಚ॒ನ ತಸ್ಯ॑ ನಾಮ ಮ॒ಹದ್ಯಶಃ॑ ॥ 1.10 (ತೈ. ಅರ. 6.1.2)
ನ ಸ॒ದೃಂಶೇ॑ ತಿಷ್ಠತಿ॒ ರೂಪ॑ಮಸ್ಯ॒ ನ ಚಕ್ಷು॑ಷಾ ಪಶ್ಯತಿ॒ ಕಶ್ಚ॒ನೈನ᳚ಮ್ ।
ಹೃ॒ದಾ ಮ॑ನೀ॒ಷಾ ಮನ॑ಸಾ॒-ಽಭಿ ಕ್ಲೃ॑ಪ್ತೋ॒ ಯ ಏ॑ನಂ-ವಿಁ॒ದು-ರಮೃ॑ತಾ॒ಸ್ತೇ ಭ॑ವನ್ತಿ ।
ಅ॒ದ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸಮ್ಭೂ॑ತೋ ಹಿರಣ್ಯಗ॒ರ್ಭ ಇತ್ಯ॒ಷ್ಟೌ ।
ಏ॒ಷ ಹಿ ದೇ॒ವಃ ಪ್ರ॒ದಿಶೋ-ಽನು॒ ಸರ್ವಾಃ॒ ಪೂರ್ವೋ॑ ಹಿ ಜಾ॒ತ-ಸ್ಸ ಉ॒ ಗರ್ಭೇ॑ ಅ॒ನ್ತಃ ।
ಸ ವಿ॒ಜಾಯ॑ಮಾನ-ಸ್ಸಜನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಃ ಪ್ರ॒ತ್ಯಂ-ಮುಖಾ᳚ ಸ್ತಿಷ್ಠತಿ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ಮುಖಃ ।
ವಿ॒ಶ್ವತ॑ಶ್ಚ-ಕ್ಷುರು॒ತ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ ಮುಖೋ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ ಹಸ್ತ ಉ॒ತ ವಿ॒ಶ್ವತ॑ಸ್ಪಾತ್ ।
ಸ-ಮ್ಬಾ॒ಹುಭ್ಯಾ॒-ನ್ನಮ॑ತಿ॒ ಸ-ಮ್ಪತ॑ತ್ರೈ॒-ರ್ದ್ಯಾವಾ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀ ಜ॒ನಯ॑-ನ್ದೇ॒ವ ಏಕಃ॑ ।
ವೇ॒ನಸ್ತ-ತ್ಪಶ್ಯ॒ನ್. ವಿಶ್ವಾ॒ ಭುವ॑ನಾನಿ ವಿ॒ದ್ವಾನ್. ಯತ್ರ॒ ವಿಶ್ವ॒-ಮ್ಭವ॒ತ್ಯೇಕ॑-ನೀಲಮ್ ।
ಯಸ್ಮಿ॑ನ್ನಿ॒ದಗ್ಂ ಸಞ್ಚ॒ ವಿಚೈಕ॒ಗ್ಂ॒ ಸ ಓತಃ॒ ಪ್ರೋತ॑ಶ್ಚ ವಿ॒ಭುಃ ಪ್ರ॒ಜಾಸು॑ ।
ಪ್ರತದ್ವೋ॑ಚೇ ಅ॒ಮೃತ॒ನ್ನು ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ಗ॑ನ್ಧ॒ರ್ವೋ ನಾಮ॒ ನಿಹಿ॑ತ॒-ಙ್ಗುಹಾ॑ಸು ॥ 1.15 (ತೈ. ಅರ. 6.1.3)
ತ್ರೀಣಿ॑ ಪ॒ದಾ ನಿಹಿ॑ತಾ॒ ಗುಹಾ॑ಸು॒ ಯಸ್ತದ್ವೇದ॑ ಸವಿ॒ತುಃ ಪಿ॒ತಾ-ಽಸ॑ತ್ ।
ಸ ನೋ॒ ಬನ್ಧು॑-ರ್ಜನಿ॒ತಾ ಸ ವಿ॑ಧಾ॒ತಾ ಧಾಮಾ॑ನಿ॒ ವೇದ॒ ಭುವ॑ನಾನಿ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ ।
ಯತ್ರ॑ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಮೃತ॑ಮಾನ-ಶಾ॒ನಾಸ್ತೃ॒ತೀಯೇ॒ ಧಾಮಾ᳚ನ್ಯ॒-ಭ್ಯೈರ॑ಯನ್ತ ।
ಪರಿ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಯ॑ನ್ತಿ ಸ॒ದ್ಯಃ ಪರಿ॑ ಲೋ॒ಕಾ-ನ್ಪರಿ॒ ದಿಶಃ॒ ಪರಿ॒ ಸುವಃ॑ ।
ಋ॒ತಸ್ಯ॒ ತನ್ತುಂ॑-ವಿಁತತಂ-ವಿಁ॒ಚೃತ್ಯ॒ ತದ॑ಪಶ್ಯ॒-ತ್ತದ॑ಭವ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾಸು॑ ।
ಪ॒ರೀತ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಾ-ನ್ಪ॒ರೀತ್ಯ॑ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ ಪ॒ರೀತ್ಯ॒ ಸರ್ವಾಃ᳚ ಪ್ರ॒ದಿಶೋ॒ ದಿಶ॑ಶ್ಚ ।
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರಥಮ॒ಜಾ ಋ॒ತಸ್ಯಾ॒ತ್ಮನಾ॒-ಽಽತ್ಮಾನ॑-ಮ॒ಭಿ-ಸಮ್ಬ॑ಭೂವ ।
ಸದ॑ಸ॒ಸ್ಪತಿ॒-ಮದ್ಭು॑ತ-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯಮಿನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ಕಾಮ್ಯ᳚ಮ್ ।
ಸನಿ॑-ಮ್ಮೇ॒ಧಾ ಮ॑ಯಾಸಿಷಮ್ ।
ಉದ್ದೀ᳚ಪ್ಯಸ್ವ ಜಾತವೇದೋ ಽಪ॒ಘ್ನನ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿ॒-ಮ್ಮಮ॑ ॥ 1.19 (ತೈ. ಅರ. 6.1.4)
ಪ॒ಶೂಗ್ಶ್ಚ॒ ಮಹ್ಯ॒ಮಾವ॑ಹ॒ ಜೀವ॑ನಞ್ಚ॒ ದಿಶೋ॑ ದಿಶ ।
ಮಾನೋ॑ ಹಿಗ್ಂಸೀ ಜ್ಜಾತವೇದೋ॒ ಗಾಮಶ್ವ॒-ಮ್ಪುರು॑ಷ॒-ಞ್ಜಗ॑ತ್ ।
ಅಬಿ॑ಭ್ರ॒ದಗ್ನ॒ ಆಗ॑ಹಿ ಶ್ರಿ॒ಯಾ ಮಾ॒ ಪರಿ॑ಪಾತಯ ॥ 1.21 (ತೈ. ಅರ. 6.1.5)
ಗಾಯತ್ರೀ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.2)
ಪುರು॑ಷಸ್ಯ ವಿದ್ಮ ಸಹಸ್ರಾ॒ಕ್ಷಸ್ಯ॑ ಮಹಾದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಮಹಾದೇ॒ವಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ವಕ್ರತು॒ಣ್ಡಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ದನ್ತಿಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಚಕ್ರತು॒ಣ್ಡಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ನನ್ದಿಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಮಹಾಸೇ॒ನಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನಃ॑ ಷಣ್ಮುಖಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಸುವರ್ಣಪ॒ಕ್ಷಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ಗರುಡಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ವೇ॒ದಾ॒ತ್ಮ॒ನಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಹಿರಣ್ಯಗ॒ರ್ಭಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ᳚ ಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ನಾ॒ರಾ॒ಯ॒ಣಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ವಾಸುದೇ॒ವಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ವ॒ಜ್ರ॒ನ॒ಖಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ತೀಕ್ಷ್ಣ-ದ॒ಗ್ಗ್॒ಷ್ಟ್ರಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ನಾರಸಿಗ್ಂಹಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ಭಾ॒ಸ್ಕ॒ರಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಮಹದ್ದ್ಯುತಿಕ॒ರಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ಆದಿತ್ಯಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಲಾಲೀ॒ಲಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ಅಗ್ನಿಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥
ಕಾ॒ತ್ಯಾ॒ಯ॒ನಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಕನ್ಯಕು॒ಮಾರಿ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ದುರ್ಗಿಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥ 1.33 (ತೈ. ಅರ. 6.1.5-7)
ದೂರ್ವಾ ಸೂಕ್ತಂ (4.3)
ಸ॒ಹ॒ಸ್ರ॒ಪರ॑ಮಾ ದೇ॒ವೀ॒ ಶ॒ತಮೂ॑ಲಾ ಶ॒ತಾಙ್ಕು॑ರಾ ।
ಸರ್ವಗ್ಂ॑ ಹರತು॑ ಮೇ ಪಾ॒ಪ॒-ನ್ದೂ॒ರ್ವಾ ದುಃ॑ಸ್ವಪ್ನ॒ ನಾಶ॑ನೀ ।
ಕಾಣ್ಡಾ᳚-ತ್ಕಾಣ್ಡಾ-ತ್ಪ್ರ॒ರೋಹ॑ನ್ತೀ॒ ಪರು॑ಷಃ ಪರುಷಃ॒ ಪರಿ॑ ।
ಏ॒ವಾ ನೋ॑ ದೂರ್ವೇ॒ ಪ್ರತ॑ನು ಸ॒ಹಸ್ರೇ॑ಣ ಶ॒ತೇನ॑ ಚ ।
ಯಾ ಶ॒ತೇನ॑ ಪ್ರತ॒ನೋಷಿ॑ ಸ॒ಹಸ್ರೇ॑ಣ ವಿ॒ರೋಹ॑ಸಿ ।
ತಸ್ಯಾ᳚ಸ್ತೇ ದೇವೀಷ್ಟಕೇ ವಿ॒ಧೇಮ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವ॒ಯಮ್ ।
ಅಶ್ವ॑ಕ್ರಾ॒ನ್ತೇ ರ॑ಥಕ್ರಾ॒ನ್ತೇ॒ ವಿ॒ಷ್ಣುಕ್ರಾ᳚ನ್ತೇ ವ॒ಸುನ್ಧ॑ರಾ ।
ಶಿರಸಾ॑ ಧಾರ॑ಯಿಷ್ಯಾ॒ಮಿ॒ ರ॒ಕ್ಷ॒ಸ್ವ ಮಾ᳚-ಮ್ಪದೇ॒ ಪದೇ ॥ 1.37 (ತೈ. ಅರ. 6.1.8)
ಮೃತ್ತಿಕಾ ಸೂಕ್ತಮ್ (4.4)
ಭೂಮಿ-ರ್ಧೇನು-ರ್ಧರಣೀ ಲೋ॑ಕಧಾ॒ರಿಣೀ ।
ಉ॒ಧೃತಾ॑-ಽಸಿ ವ॑ರಾಹೇ॒ಣ॒ ಕೃ॒ಷ್ಣೇ॒ನ ಶ॑ತ ಬಾ॒ಹುನಾ ।
ಮೃ॒ತ್ತಿಕೇ॑ ಹನ॑ ಮೇ ಪಾ॒ಪಂ॒-ಯಁ॒ನ್ಮ॒ಯಾ ದು॑ಷ್ಕೃತ॒-ಙ್ಕೃತಮ್ ।
ಮೃ॒ತ್ತಿಕೇ᳚ ಬ್ರಹ್ಮ॑ದತ್ತಾ॒-ಽಸಿ॒ ಕಾ॒ಶ್ಯಪೇ॑ನಾಭಿ॒ಮನ್ತ್ರಿ॑ತಾ ।
ಮೃ॒ತ್ತಿಕೇ॑ ದೇಹಿ॑ ಮೇ ಪು॒ಷ್ಟಿ॒-ನ್ತ್ವ॒ಯಿ ಸ॑ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರ॒ತಿಷ್ಠಿ॑ತಮ್ ॥ 1.39
ಮೃ॒ತ್ತಿಕೇ᳚ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿ॑ತೇ ಸ॒ರ್ವ॒-ನ್ತ॒ನ್ಮೇ ನಿ॑ರ್ಣುದ॒ ಮೃತ್ತಿ॑ಕೇ ।
ತಯಾ॑ ಹ॒ತೇನ॑ ಪಾಪೇ॒ನ॒ ಗ॒ಚ್ಛಾ॒ಮಿ ಪ॑ರಮಾ॒-ಙ್ಗತಿಮ್ ॥ 1.40 (ತೈ. ಅರ. 6.1.9)
ಶತ್ರುಜಯ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.5)
ಯತ॑ ಇನ್ದ್ರ॒ ಭಯಾ॑ಮಹೇ॒ ತತೋ॑ ನೋ॒ ಅಭ॑ಯ-ಙ್ಕೃಧಿ ।
ಮಘ॑ವನ್ ಛ॒ಗ್ಧಿ ತವ॒ ತನ್ನ॑ ಊ॒ತಯೇ॒ ವಿದ್ವಿಷೋ॒ ವಿಮೃಧೋ॑ ಜಹಿ ।
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ॒ದಾ ವಿ॒ಶಸ್ಪತಿ॑-ರ್ವೃತ್ರ॒ಹಾ ವಿಮೃಧೋ॑ ವ॒ಶೀ ।
ವೃಷೇನ್ದ್ರಃ॑ ಪು॒ರ ಏ॑ತು ನ-ಸ್ಸ್ವಸ್ತಿ॒ದಾ ಅ॑ಭಯಙ್ಕ॒ರಃ ।
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನ॒ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ದ್ಧಶ್ರ॑ವಾ-ಸ್ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನಃ॑ ಪೂ॒ಷಾ ವಿ॒ಶ್ವವೇ॑ದಾಃ ।
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನ॒ಸ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯೋ॒ ಅರಿ॑ಷ್ಟನೇಮಿ-ಸ್ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನೋ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿ॑-ರ್ದಧಾತು ।
ಆಪಾ᳚ನ್ತ-ಮನ್ಯುಸ್ತೃ॒ಪಲ॑ಪ್ರಭರ್ಮಾ॒ ಧುನಿ॒-ಶ್ಶಿಮೀ॑ವಾಂ॒-ಛರು॑ಮಾಗ್ಂ ಋಜೀ॒ಷೀ ।
ಸೋಮೋ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ನ್ಯತ॒ಸಾ ವನಾ॑ನಿ॒ ನಾರ್ವಾಗಿನ್ದ್ರ॑-ಮ್ಪ್ರತಿ॒ಮಾನಾ॑ನಿ ದೇಭುಃ ॥ 1.44
ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಜಜ್ಞಾ॒ನ-ಮ್ಪ್ರ॑ಥ॒ಮ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ವಿಸೀ॑ಮ॒ತ-ಸ್ಸು॒ರುಚೋ॑ ವೇ॒ನ ಆ॑ವಃ ।
ಸ ಬು॒ಧ್ನಿಯಾ॑ ಉಪ॒ಮಾ ಅ॑ಸ್ಯ ವಿ॒ಷ್ಠಾ-ಸ್ಸ॒ತಶ್ಚ॒ ಯೋನಿ॒-ಮಸ॑ತಶ್ಚ॒ ವಿವಃ॑ ।
ಸ್ಯೋ॒ನಾ ಪೃ॑ಥಿವಿ॒ ಭವಾ॑ ನೃಕ್ಷ॒ರಾ ನಿ॒ವೇಶ॑ನೀ । ಯಚ್ಛಾ॑ ನ॒-ಶ್ಶರ್ಮ॑ ಸ॒ಪ್ರಥಾಃ᳚ ।
ಗ॒ನ್ಧ॒ದ್ವಾ॒ರಾ-ನ್ದು॑ರಾಧ॒ರ್ಷಾ॒-ನ್ನಿ॒ತ್ಯಪು॑ಷ್ಟಾ-ಙ್ಕರೀ॒ಷಿಣೀ᳚ಮ್ ।
ಈ॒ಶ್ವರೀಗ್ಂ॑ ಸರ್ವ॑ಭೂತಾ॒ನಾ॒-ನ್ತಾಮಿ॒ಹೋಪ॑ಹ್ವಯೇ॒ ಶ್ರಿಯಮ್ ।
ಶ್ರೀ᳚ರ್ಮೇ ಭ॒ಜತು । ಅಲಕ್ಷ್ಮೀ᳚ರ್ಮೇ ನ॒ಶ್ಯತು ।
ವಿಷ್ಣು॑ಮುಖಾ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾ-ಶ್ಛನ್ದೋ॑-ಭಿರಿ॒ಮಾಂಲ್ಲೋಁ॒ಕಾ-ನ॑ನಪಜ॒ಯ್ಯ-ಮ॒ಭ್ಯ॑ಜಯನ್ನ್ ।
ಮ॒ಹಾಗ್ಂ ಇನ್ದ್ರೋ॒ ವಜ್ರ॑ಬಾಹು-ಷ್ಷೋಡ॒ಶೀ ಶರ್ಮ॑ ಯಚ್ಛತು ॥ 1.48 (ತೈ. ಅರ. 6.1.10)
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ ನೋ॑ ಮ॒ಘವಾ॑ ಕರೋತು॒ ಹನ್ತು॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನಂ॒-ಯೋಁ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಟಿ॑ ।
ಸೋ॒ಮಾನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವರ॑ಣ-ಙ್ಕೃಣು॒ಹಿ ಬ್ರ॑ಹ್ಮಣಸ್ಪತೇ ।
ಕ॒ಕ್ಷೀವ॑ನ್ತಂ॒-ಯಁ ಔ॑ಶಿ॒ಜಮ್ ।
ಶರೀ॑ರಂ-ಯಁಜ್ಞಶಮ॒ಲ-ಙ್ಕುಸೀ॑ದ॒-ನ್ತಸ್ಮಿ᳚-ನ್ಥ್ಸೀದತು॒ ಯೋ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಟಿ॑ ।
ಚರ॑ಣ-ಮ್ಪ॒ವಿತ್ರಂ॒-ವಿಁತ॑ತ-ಮ್ಪುರಾ॒ಣಂ-ಯೇಁನ॑ ಪೂ॒ತ-ಸ್ತರ॑ತಿ ದುಷ್ಕೃ॒ತಾನಿ॑ ।
ತೇನ॑ ಪ॒ವಿತ್ರೇ॑ಣ ಶು॒ದ್ಧೇನ॑ ಪೂ॒ತಾ ಅತಿ॑ ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒-ಮರಾ॑ತಿ-ನ್ತರೇಮ ।
ಸ॒ಜೋಷಾ॑ ಇನ್ದ್ರ॒ ಸಗ॑ಣೋ ಮ॒ರುದ್ಭಿ॒-ಸ್ಸೋಮ॑-ಮ್ಪಿಬ ವೃತ್ರಹಞ್ಛೂರ ವಿ॒ದ್ವಾನ್ ।
ಜ॒ಹಿ ಶತ್ರೂ॒ಗ್ಂ॒ ರಪ॒ ಮೃಧೋ॑ ನುದ॒ಸ್ವಾಥಾಭ॑ಯ-ಙ್ಕೃಣುಹಿ ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ ನಃ ।
ಸು॒ಮಿ॒ತ್ರಾ ನ॒ ಆಪ॒ ಓಷ॑ಧಯ-ಸ್ಸನ್ತು ದುರ್ಮಿ॒ತ್ರಾಸ್ತಸ್ಮೈ॑ ಭೂಯಾಸು॒-ರ್ಯಾ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ನ್ದ್ವೇಷ್ಟಿ॒ ಯಞ್ಚ॑ ವ॒ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಮಃ । 1.53 (ತೈ. ಅರ. 6.1.11)
ಆಪೋ॒ ಹಿಷ್ಠಾ ಮ॑ಯೋ॒ ಭುವ॒ಸ್ತಾ ನ॑ ಊ॒ರ್ಜೇ ದ॑ಧಾತನ ।
ಮ॒ಹೇರಣಾ॑ಯ॒ ಚಕ್ಷ॑ಸೇ ।
ಯೋ ವಃ॑ ಶಿ॒ವತ॑ಮೋ॒ ರಸ॒-ಸ್ತಸ್ಯ॑ ಭಾಜಯತೇ॒ ಹ ನಃ॑ ।
ಉ॒ಶ॒ತೀ-ರಿ॑ವ ಮಾ॒ತರಃ॑ ।
ತಸ್ಮಾ॒ ಅರ॑ಙ್ಗಮಾಮವೋ॒ ಯಸ್ಯ॒ ಕ್ಷಯಾ॑ಯ॒ ಜಿನ್ವ॑ಥ ।
ಆಪೋ॑ ಜ॒ನಯ॑ಥಾ ಚ ನಃ ॥ 1.54 (ತೈ. ಅರ. 6.1.12)
ಅಘಮರ್ಷಣ ಸೂಕ್ತಮ್ (4.6)
ಹಿರ॑ಣ್ಯಶೃಙ್ಗಂ॒-ವಁರು॑ಣ॒-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ ತೀ॒ರ್ಥ-ಮ್ಮೇ॑ ದೇಹಿ॒ ಯಾಚಿ॑ತಃ ।
ಯ॒ನ್ಮಯಾ॑ ಭು॒ಕ್ತ-ಮ॒ಸಾಧೂ॑ನಾ-ಮ್ಪಾ॒ಪೇಭ್ಯ॑ಶ್ಚ ಪ್ರ॒ತಿಗ್ರ॑ಹಃ ।
ಯನ್ಮೇ॒ ಮನ॑ಸಾ ವಾ॒ಚಾ॒ ಕ॒ರ್ಮ॒ಣಾ ವಾ ದು॑ಷ್ಕೃತ॒-ಙ್ಕೃತಮ್ ।
ತನ್ನ॒ ಇನ್ದ್ರೋ॒ ವರು॑ಣೋ॒ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತಿಃ॑ ಸವಿ॒ತಾ ಚ॑ ಪುನನ್ತು॒ ಪುನಃ॑ ಪುನಃ ।
ನಮೋ॒-ಽಗ್ನಯೇ᳚-ಽಫ್ಸು॒ಮತೇ॒ ನಮ॒ ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ನಮೋ॒ ವರು॑ಣಾಯ॒ ನಮೋ ವಾರುಣ್ಯೈ॑ ನಮೋ॒-ಽದ್ಭ್ಯಃ ॥ 1.57
ಯದ॒ಪಾ-ಙ್ಕ್ರೂ॒ರಂ-ಯಁದ॑ಮೇ॒ದ್ಧ್ಯಂ-ಯಁದ॑ಶಾ॒ನ್ತ-ನ್ತದಪ॑ಗಚ್ಛತಾತ್ ।
ಅ॒ತ್ಯಾ॒ಶ॒ನಾ-ದ॑ತೀಪಾ॒ನಾ॒-ದ್ಯ॒ಚ್ಚ ಉ॒ಗ್ರಾ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿ॒ಗ್ರಹಾ᳚ತ್ ।
ತನ್ನೋ॒ ವರು॑ಣೋ ರಾ॒ಜಾ॒ ಪಾ॒ಣಿನಾ᳚ ಹ್ಯವ॒ಮರ್ಶ॑ತು ।
ಸೋ॑-ಽಹಮ॑ಪಾ॒ಪೋ ವಿ॒ರಜೋ॒ ನಿರ್ಮು॒ಕ್ತೋ ಮು॑ಕ್ತಕಿ॒ಲ್ಬಿಷಃ ।
ನಾಕ॑ಸ್ಯ ಪೃ॒ಷ್ಠಮಾರು॑ಹ್ಯ॒ ಗಚ್ಛೇ॒-ದ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಸಲೋ॒ಕತಾಮ್ ।
ಯಶ್ಚಾ॒॑ಫ್ಸು ವರು॑ಣ॒-ಸ್ಸ ಪು॒ನಾತ್ವ॑ಘಮರ್ಷ॒ಣಃ ।
ಇ॒ಮ-ಮ್ಮೇ॑ ಗಙ್ಗೇ ಯಮುನೇ ಸರಸ್ವತಿ॒ ಶುತು॑ದ್ರಿ॒ ಸ್ತೋಮಗ್ಂ॑ ಸಚತಾ॒ ಪರು॒ಷ್ಣಿಯಾ ।
ಅ॒ಸಿ॒ಕ್ನಿ॒ಯಾ ಮ॑ರುದ್ವೃಧೇ ವಿ॒ತಸ್ತ॒ಯಾ-ಽಽರ್ಜೀ॑ಕೀಯೇ ಶೃಣು॒ಹ್ಯಾ ಸು॒ಷೋಮ॑ಯಾ ।
ಋ॒ತಞ್ಚ॑ ಸ॒ತ್ಯಞ್ಚಾ॒-ಭೀ᳚ದ್ಧಾ॒ ತ್ತಪ॒ಸೋ-ಽದ್ಧ್ಯ॑ಜಾಯತ ।
ತತೋ॒ ರಾತ್ರಿ॑-ರಜಾಯತ॒ ತತಃ॑ ಸಮು॒ದ್ರೋ ಅ॑ರ್ಣ॒ವಃ ॥ 1.63 (ತೈ. ಅರ. 6.1.13)
ಸ॒ಮು॒ದ್ರಾ-ದ॑ರ್ಣ॒ವಾ-ದಧಿ॑ ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೋ ಅ॑ಜಾಯತ ।
ಅ॒ಹೋ॒ರಾ॒ತ್ರಾಣಿ॑ ವಿ॒ದಧ॒-ದ್(ಮಿ॒ದಧ॒ದ್) ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ ಮಿಷ॒ತೋ ವ॒ಶೀ ।
ಊ॒ರ್ಯಾ॒ಚ॒ನ್ದ್ರ॒ಮಸೌ॑ ಧಾ॒ತಾ ಯ॑ಥಾ ಪೂ॒ರ್ವ ಮ॑ಕಲ್ಪಯತ್ ।
ದಿವ॑ಞ್ಚ ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಞ್ಚಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ ಮಥೋ॒ ಸುವಃ॑ ।
ಯ-ತ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಗ್ಂ ರಜ॑ಸ್ಸ್ವ॒ ಮಾನ್ತರಿ॑ಕ್ಷೇ ವಿ॒ರೋದ॑ಸೀ ।
ಇ॒ಮಾಗ್ ಸ್ತದಾ॒ಪೋ ವ॑ರುಣಃ ಪು॒ನಾತ್ವ॑ಘಮರ್ಷ॒ಣಃ ।
ಪು॒ನನ್ತು॒ ವಸ॑ವಃ ಪು॒ನಾತು॒ ವರು॑ಣಃ ಪು॒ನಾತ್ವ॑ಘಮರ್ಷ॒ಣಃ ।
ಏ॒ಷ ಭೂ॒ತಸ್ಯ॑ ಮ॒ದ್ಧ್ಯೇ ಭುವ॑ನಸ್ಯ ಗೋ॒ಪ್ತಾ ।
ಏ॒ಷ ಪು॒ಣ್ಯಕೃ॑ತಾಂ-ಲೋಁ॒ಕಾ॒ನೇ॒ಷ ಮೃ॒ತ್ಯೋರ್-ಹಿ॑ರ॒ಣ್ಮಯ᳚ಮ್ ।
ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೋರ್-ಹಿ॑ರ॒ಣ್ಮಯ॒ಗ್ಂ॒ ಸಗ್ಗ್ಶ್ರಿ॑ತ॒ಗ್ಂ॒ ಸುವಃ॑ । 1.66 (ತೈ. ಅರ. 6.1.14)
ಸ ನ॒-ಸ್ಸುವ॒-ಸ್ಸಗ್ಂ ಶಿ॑ಶಾಧಿ ।
ಆರ್ದ್ರ॒-ಞ್ಜ್ವಲ॑ತಿ॒ ಜ್ಯೋತಿ॑-ರ॒ಹಮ॑ಸ್ಮಿ ।
ಜ್ಯೋತಿ॒-ರ್ಜ್ವಲ॑ತಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ಹಮ॑ಸ್ಮಿ ।
ಯೋ॑-ಽಹಮ॑ಸ್ಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ಹಮ॑ಸ್ಮಿ ।
ಅ॒ಹಮ॑ಸ್ಮಿ॒ ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ಹಮ॑ಸ್ಮಿ ।
ಅ॒ಹಮೇ॒ವಾಹ-ಮ್ಮಾ-ಞ್ಜು॑ಹೋಮಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅ॒ಕಾ॒ರ್ಯ॒-ಕಾ॒ರ್ಯ॑ವ ಕೀ॒ರ್ಣೀ ಸ್ತೇ॒ನೋ ಭ್ರೂ॑ಣ॒ಹಾ ಗು॑ರುತ॒ಲ್ಪಗಃ ।
ವರು॑ಣೋ॒-ಽಪಾಮ॑ಘಮರ್ಷ॒ಣ-ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪಾ॒ಪಾ-ತ್ಪ್ರಮು॑ಚ್ಯತೇ ।
ರ॒ಜೋಭೂಮಿ॑ಸ್ತ್ವ॒ಮಾಗ್ಂ ರೋದ॑ಯಸ್ವ॒ ಪ್ರವ॑ದನ್ತಿ॒ ಧೀರಾಃ᳚ ।
ಆಕ್ರಾ᳚ನ್-ಥ್ಸಮು॒ದ್ರಃ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮೇ ವಿಧ॑ರ್ಮ-ಞ್ಜ॒ನಯ॑-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾ ಭುವ॑ನಸ್ಯ॒ ರಾಜಾ᳚ ।
ವೃಷಾ॑ ಪ॒ವಿತ್ರೇ॒ ಅಧಿ॒ಸಾನೋ॒ ಅವ್ಯೇ॑ ಬೃ॒ಹ-ಥ್ಸೋಮೋ॑ ವಾವೃಧೇ ಸುವಾ॒ನ ಇನ್ದುಃ॑ ॥ 1.70
(ಪುರ॑ಸ್ತಾ॒--ದ್ಯಶೋ॒ - ಗುಹಾ॑ಸು॒ - ಮಮ॑ - ಚಕ್ರತು॒ಣ್ಡಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ - ತೀಕ್ಷದ॒ಗ್ಗ್॒ಷ್ಠ್ರಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ॒ - ಪರಿ॑ - ಪ್ರ॒ತಿಷ್ಠಿ॑ತಂ - ದೇಭು--ರ್ ಯಚ್ಛತು - ದಧಾತನಾ॒- ದ್ಭ್ಯೋ᳚ - ಽರ್ಣ॒ವಃ - ಸುವೋ॒ - ರಾಜೈಕ॑-ಞ್ಚ) (ಆ1)
ದುರ್ಗಾ ಸೂಕ್ತಮ್ (4.7)
ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸೇ ಸುನವಾಮ॒ ಸೋಮ॑-ಮರಾತೀಯ॒ತೋ ನಿದ॑ಹಾತಿ॒ ವೇದಃ॑ ।
ಸ ನಃ॑ ಪರ್ಷ॒ದತಿ॑ ದು॒ರ್ಗಾಣಿ॒ ವಿಶ್ವಾ॑ ನಾ॒ವೇವ॒ ಸಿನ್ಧು॑-ನ್ದುರಿ॒ತಾ-ಽತ್ಯ॒ಗ್ನಿಃ ।
ತಾಮ॒ಗ್ನಿವ॑ರ್ಣಾ॒-ನ್ತಪ॑ಸಾ ಜ್ವಲ॒ನ್ತೀಂ-ವೈಁ॑ರೋಚ॒ನೀ-ಙ್ಕ॑ರ್ಮಫ॒ಲೇಷು॒ ಜುಷ್ಟಾ᳚ಮ್ ।
ದು॒ರ್ಗಾ-ನ್ದೇ॒ವೀಗ್ಂ ಶರ॑ಣಮ॒ಹ-ಮ್ಪ್ರಪ॑ದ್ಯೇ ಸು॒ತರ॑ಸಿ ತರಸೇ॒ ನಮಃ॑ ।
ಅಗ್ನೇ॒ ತ್ವ-ಮ್ಪಾ॑ರಯಾ॒ ನವ್ಯೋ॑ ಅ॒ಸ್ಮಾನ್-ಥ್ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ-ಭಿ॒ರತಿ॑ ದು॒ರ್ಗಾಣಿ॒ ವಿಶ್ವಾ᳚ ।
ಪೂಶ್ಚ॑ ಪೃ॒ಥ್ವೀ ಬ॑ಹು॒ಲಾ ನ॑ ಉ॒ರ್ವೀ ಭವಾ॑ ತೋ॒ಕಾಯ॒ ತನ॑ಯಾಯ॒ ಶಂಯೋಁಃ ।
ವಿಶ್ವಾ॑ನಿ ನೋ ದು॒ರ್ಗಹಾ॑ ಜಾತವೇದ॒-ಸ್ಸಿನ್ಧು॒-ನ್ನ ನಾ॒ವಾ ದು॑ರಿ॒ತಾ-ಽತಿ॑ಪರ್ಷಿ ।
ಅಗ್ನೇ॑ ಅತ್ರಿ॒ವ-ನ್ಮನ॑ಸಾ ಗೃಣಾ॒ನೋ᳚-ಽಸ್ಮಾಕ॑-ಮ್ಬೋದ್ಧ್ಯವಿ॒ತಾ ತ॒ನೂನಾ᳚ಮ್ ।
ಪೃ॒ತ॒ನಾ॒ಜಿತ॒ಗ್ಂ॒ ಸಹ॑ಮಾನ-ಮು॒ಗ್ರಮ॒ಗ್ನಿಗ್ಂ ಹು॑ವೇಮ ಪರ॒ಮಾ-ಥ್ಸ॒ಧಸ್ಥಾ᳚ತ್ ।
ಸ ನಃ॑ ಪರ್ಷ॒ದತಿ॑ ದು॒ರ್ಗಾಣಿ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ಕ್ಷಾಮ॑ದ್ದೇ॒ವೋ ಅತಿ॑ ದುರಿ॒ತಾ-ಽತ್ಯ॒ಗ್ನಿಃ ।
ಪ್ರ॒ತ್ನೋಷಿ॑-ಕ॒ಮೀಡ್ಯೋ॑ ಅದ್ಧ್ವ॒ರೇಷು॑ ಸ॒ನಾಚ್ಚ॒ ಹೋತಾ॒ ನವ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ ಸಥ್ಸಿ॑ ।
ಸ್ವಾಞ್ಚಾ᳚ಗ್ನೇ ತ॒ನುವ॑-ಮ್ಪಿ॒ಪ್ರಯ॑ಸ್ವಾ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॑ಞ್ಚ॒ ಸೌಭ॑ಗ॒ಮಾಯ॑ಜಸ್ವ ।
ಗೋಭಿ॒-ರ್ಜುಷ್ಟ॑ಮ॒ಯುಜೋ॒ ನಿಷಿ॑ಕ್ತ॒-ನ್ತವೇ᳚ನ್ದ್ರ ವಿಷ್ಣೋ॒-ರನು॒ಸಞ್ಚ॑ರೇಮ ।
ನಾಕ॑ಸ್ಯ ಪೃ॒ಷ್ಠಮ॒ಭಿ ಸಂ॒ವಁಸಾ॑ನೋ॒ ವೈಷ್ಣ॑ವೀಂ-ಲೋಁ॒ಕ ಇ॒ಹ ಮಾ॑ದಯನ್ತಾಮ್ ॥ 2.7 (ದು॒ರಿ॒ತಾ-ಽತ್ಯ॒ಗ್ನಿಶ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ತೈ. ಅರ. 6.2.1)
[ ಓ-ಙ್ಕಾ॒ತ್ಯಾ॒ಯ॒ನಾಯ॑ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಕನ್ಯಕು॒ಮಾರಿ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ದುರ್ಗಿಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥ ]
ವ್ಯಾಹೃತಿ ಹೋಮ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.8)
ಭೂ-ರನ್ನ॑-ಮ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ॒, ಭುವೋ-ಽನ್ನಂ॑-ವಾಁ॒ಯವೇ॒-ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒, ಸುವ॒ರನ್ನ॑-ಮಾದಿ॒ತ್ಯಾಯ॑ ದಿ॒ವೇ ಸ್ವಾಹಾ॒, ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒-ರನ್ನ॑-ಞ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸೇ ದಿ॒ಗ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒, ನಮೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಸ್ವ॒ಧಾ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒-ರನ್ನ॒ಮೋಮ್ ॥ 3.1 (ತೈ. ಅರ. 6.3.1)
ಭೂ-ರ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ॒, ಭುವೋ॑ ವಾ॒ಯವೇ॒-ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ ,
ಸುವ॑ರಾದಿ॒ತ್ಯಾಯ॑ ದಿ॒ವೇ ಸ್ವಾಹಾ॒, ಭೂ-ರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॑-ಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸೇ ದಿ॒ಗ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒,
ನಮೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಸ್ವ॒ಧಾ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒-ರಗ್ನ॒ ಓಮ್ ॥ 4.1
ಭೂ-ರ॒ಗ್ನಯೇ॑ ಚ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯೈ ಚ॑ ಮಹ॒ತೇ ಚ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒,
ಭುವೋ॑ ವಾ॒ಯವೇ॑ ಚಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ ಚ ಮಹ॒ತೇ ಚ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒,
ಸುವ॑ರಾದಿ॒ತ್ಯಾಯ॑ ಚ ದಿ॒ವೇ ಚ॑ ಮಹ॒ತೇ ಚ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒,
ಭೂ-ರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॑-ಶ್ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸೇ ಚ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರೇಭ್ಯಶ್ಚ ದಿ॒ಗ್ಭ್ಯಶ್ಚ॑ ಮಹ॒ತೇ ಚ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒,
ನಮೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಸ್ವ॒ಧಾ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒-ರ್ಮಹ॒ರೋಮ್ ॥ 5.1 (ತೈ. ಅರ. 6.4.1)
ಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತ್ಯರ್ಥಾ ಹೋಮಮನ್ತ್ರಾಃ (4.9)
ಪಾಹಿ ನೋ ಅಗ್ನ ಏನ॑ಸೇ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಪಾಹಿ ನೋ ವಿಶ್ವವೇದ॑ಸೇ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಯಜ್ಞ-ಮ್ಪಾಹಿ ವಿಭಾವ॑ಸೋ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಸರ್ವ-ಮ್ಪಾಹಿ ಶತಕ್ರ॑ತೋ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 6.1 (ತೈ. ಅರ. 6.7.1)
ಪಾ॒ಹಿ ನೋ॑ ಅಗ್ನ॒ ಏಕ॑ಯಾ ।
ಪಾ॒ಹ್ಯು॑ತ ದ್ವಿ॒ತೀಯ॑ಯಾ ।
ಪಾ॒ಹ್ಯೂರ್ಜ॑-ನ್ತೃ॒ತೀಯ॑ಯಾ ।
ಪಾ॒ಹಿ ಗೀ॒ರ್ಭಿ-ಶ್ಚ॑ತ॒ಸೃಭಿ॑-ರ್ವಸೋ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 7.1 (ತೈ. ಅರ. 6.6.1)
ವೇದಾವಿಸ್ಮರಣಾಯ ಜಪಮನ್ತ್ರಾಃ (4.10)
ಯ-ಶ್ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಮೃಷ॒ಭೋ ವಿ॒ಶ್ವರೂ॑ಪ॒-ಶ್ಛನ್ದೋ᳚ಭ್ಯ॒-ಶ್ಛನ್ದಾಗ್॑ಸ್ಯಾ ವಿ॒ವೇಶ॑ ।
ಸಚಾಗ್ಂ ಶಿಕ್ಯಃ ಪುರೋ ವಾಚೋ॑ಪನಿ॒ಷ-ದಿನ್ದ್ರೋ᳚ ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠ ಇ॑ನ್ದ್ರಿ॒ಯಾಯ॒ ಋಷಿ॑ಭ್ಯೋ॒ ನಮೋ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಸ್ವ॒ಧಾ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒-ಶ್ಛನ್ದ॒ ಓಮ್ ॥ 8.1 (ತೈ. ಅರ. 6.8.1)
ನಮೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೇ ಧಾ॒ರಣ॑-ಮ್ಮೇ ಅ॒ಸ್ತ್ವ-ನಿ॑ರಾಕರಣಂ-ಧಾ॒ರಯಿ॑ತಾ ಭೂಯಾಸ॒-ಙ್ಕರ್ಣ॑ಯೋ-ಶ್ಶ್ರು॒ತ-ಮ್ಮಾಚ್ಯೋ᳚ಢ್ವ॒-ಮ್ಮಮಾ॒ಮುಷ್ಯ॒ ಓಮ್ ॥ 9.1 (ತೈ. ಅರ. 6.9.1)
ತಪಃ ಪ್ರಶಂಸಾ (4.11)
ಋ॒ತ-ನ್ತಪಃ॑ ಸ॒ತ್ಯ-ನ್ತಪಃ॑ ಶ್ರು॒ತ-ನ್ತಪಃ॑ ಶಾ॒ನ್ತ-ನ್ತಪೋ॒ ದಮ॒ ಸ್ತಪ॒-ಶ್ಶಮ॒ಸ್ತಪೋ॒ ದಾನ॒-ನ್ತಪೋ॒ ಯಜ್ಞ॒-ನ್ತಪೋ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒-ರ್ಬ್ರಹ್ಮೈ॒-ತದುಪಾ᳚ಸ್ಯೈ॒-ತತ್ತಪಃ॑ ॥ 10.1 (ತೈ. ಅರ. 6.10.1)
ವಿಹಿತಾಚರಣ ಪ್ರಶಂಸಾ ನಿಷಿದ್ಧಾಚರಣ ನಿನ್ದಾ ಚ (4.12)
ಯಥಾ॑ ವೃ॒ಕ್ಷಸ್ಯ॑ ಸ॒ಪುಂಷ್ಪಿ॑ತಸ್ಯ ದೂ॒ರಾ-ದ್ಗ॒ನ್ಧೋ ವಾ᳚ತ್ಯೇ॒ವ-ಮ್ಪುಣ್ಯ॑ಸ್ಯ ಕ॒ರ್ಮಣೋ॑ ದೂ॒ರಾ-ದ್ಗ॒ನ್ಧೋ ವಾ॑ತಿ॒ ಯಥಾ॑-ಽಸಿಧಾ॒ರಾ-ಙ್ಕ॒ರ್ತೇ-ಽವ॑ಹಿತಾ-ಮವ॒ಕ್ರಾಮೇ॒ ಯದ್ಯುವೇ॒ ಯುವೇ॒ ಹವಾ॑ ವಿ॒ಹ್ವಯಿ॑ಷ್ಯಾಮಿ ಕ॒ರ್ತ-ಮ್ಪ॑ತಿಷ್ಯಾ॒ಮೀತ್ಯೇ॒ವ-ಮ॒ಮೃತಾ॑-ದಾ॒ತ್ಮಾನ॑-ಞ್ಜು॒ಗುಫ್ಸೇ᳚ತ್ ॥ 11.1 (ತೈ. ಅರ. 6.11.1)
ದಹರ ವಿದ್ಯಾ (4.13)
ಅ॒ಣೋ-ರಣೀ॑ಯಾ-ನ್ಮಹ॒ತೋ ಮಹೀ॑ಯಾ-ನಾ॒ತ್ಮಾ ಗುಹಾ॑ಯಾ॒-ನ್ನಿಹಿ॑ತೋ-ಽಸ್ಯ ಜ॒ನ್ತೋಃ ।
ತಮ॑ಕ್ರತು-ಮ್ಪಶ್ಯತಿ ವೀತಶೋ॒ಕೋ ಧಾ॒ತುಃ ಪ್ರ॒ಸಾದಾ᳚-ನ್ಮಹಿ॒ಮಾನ॑ಮೀಶಮ್ ।
ಸ॒ಪ್ತ ಪ್ರಾ॒ಣಾಃ ಪ್ರ॒ಭವ॑ನ್ತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ॒ಪ್ತಾರ್ಚಿಷಃ॑ ಸ॒ಮಿಧಃ॑ ಸ॒ಪ್ತ ಜಿ॒ಹ್ವಾಃ ।
ಸ॒ಪ್ತ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾ ಯೇಷು॒ ಚರ॑ನ್ತಿ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ಗು॒ಹಾಶ॑ಯಾ॒-ನ್ನಿಹಿ॑ತಾ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತ ಸ॑ಪ್ತ ।
ಅತಃ॑ ಸಮು॒ದ್ರಾ ಗಿ॒ರಯ॑ಶ್ಚ॒ ಸರ್ವೇ॒-ಽಸ್ಮಾ-ಥ್ಸ್ಯನ್ದ॑ನ್ತೇ॒ ಸಿನ್ಧ॑ವ॒-ಸ್ಸರ್ವ॑ರೂಪಾಃ ।
ಅತ॑ಶ್ಚ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ ಓಷ॑ಧಯೋ॒ ರಸಾ᳚ಚ್ಚ॒ ಯೇನೈ॑ಷ ಭೂ॒ತ-ಸ್ತಿ॑ಷ್ಠತ್ಯನ್ತರಾ॒ತ್ಮಾ ।
ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪದ॒ವೀಃ ಕ॑ವೀ॒ನಾ-ಮೃಷಿ॒-ರ್ವಿಪ್ರಾ॑ಣಾ-ಮ್ಮಹಿ॒ಷೋ ಮೃ॒ಗಾಣಾ᳚ಮ್ ।
ಶ್ಯೇ॒ನೋ ಗೃಧ್ರಾ॑ಣಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವಧಿ॑ತಿ॒-ರ್ವನಾ॑ನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮಃ॑ ಪ॒ವಿತ್ರ॒ ಮತ್ಯೇ॑ತಿ॒ ರೇಭನ್ನ್॑ ।
ಅ॒ಜಾ ಮೇಕಾಂ॒-ಲೋಁಹಿ॑ತ-ಶುಕ್ಲ-ಕೃ॒ಷ್ಣಾ-ಮ್ಬ॒ಹ್ವೀ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ-ಞ್ಜ॒ನಯ॑ನ್ತೀ॒ಗ್ಂ॒ ಸರೂ॑ಪಾಮ್ ।
ಅ॒ಜೋ ಹ್ಯೇಕೋ॑ ಜು॒ಷಮಾ॑ಣೋ-ಽನು॒ಶೇತೇ॒ ಜಹಾ᳚ತ್ಯೇನಾ-ಮ್ಭು॒ಕ್ತ-ಭೋ॑ಗಾ॒ಮಜೋ᳚-ಽನ್ಯಃ ॥ 12.5 (ತೈ. ಅರ. 6.12.1)
ಹ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಶ್ಶು॑ಚಿ॒ಷ-ದ್ವಸು॑-ರನ್ತರಿಕ್ಷ॒-ಸದ್ಧೋತಾ॑ ವೇದಿ॒ಷ-ದತಿ॑ಥಿ-ರ್ದುರೋಣ॒ಸತ್ ।
ನೃ॒ಷ-ದ್ವ॑ರ॒ಸ-ದೃ॑ತ॒ಸ-ದ್ವ್ಯೋ॑ಮ॒ಸ-ದ॒ಬ್ಜಾ ಗೋ॒ಜಾ ಋ॑ತ॒ಜಾ ಅ॑ದ್ರಿ॒ಜಾ ಋ॒ತ-ಮ್ಬೃ॒ಹತ್ ।
ಘೃ॒ತ-ಮ್ಮಿ॑ಮಿಕ್ಷಿರೇ ಘೃ॒ತಮ॑ಸ್ಯ॒ ಯೋನಿ॑-ರ್ಘೃ॒ತೇ ಶ್ರಿ॒ತೋ ಘೃ॒ತಮು॑ವಸ್ಯ॒ ಧಾಮ॑ ।
ಅ॒ನು॒ಷ್ವ॒ಧಮಾವ॑ಹ ಮಾ॒ದಯ॑ಸ್ವ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಕೃತಂ-ವೃಁಷಭ ವಕ್ಷಿ ಹ॒ವ್ಯಮ್ ।
ಸ॒ಮು॒ದ್ರಾ ದೂ॒ರ್ಮಿ-ರ್ಮಧು॑ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ ಉದಾ॑ರ-ದುಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶುನಾ॒ ಸಮ॑ಮೃತ॒ತ್ವ ಮಾ॑ನಟ್ ।
ಘೃ॒ತಸ್ಯ॒ ನಾಮ॒ ಗುಹ್ಯಂ॒-ಯಁದಸ್ತಿ॑ ಜಿ॒ಹ್ವಾ ದೇ॒ವಾನಾ॑-ಮ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ನಾಭಿಃ॑ ।
ವ॒ಯ-ನ್ನಾಮ॒ ಪ್ರಬ್ರ॑ವಾಮಾ ಘೃ॒ತೇನಾ॒ಸ್ಮಿನ್. ಯ॒ಜ್ಞೇ ಧಾ॑ರಯಾಮಾ॒ ನಮೋ॑ಭಿಃ ।
ಉಪ॑ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ಶೃ॑ಣವಚ್ಛ॒ಸ್ಯಮಾ॑ನ॒-ಞ್ಚತುಃ॑ ಶೃಙ್ಗೋ ಽವಮೀ-ದ್ಗೌ॒ರ ಏ॒ತತ್ ।
ಚ॒ತ್ವಾರಿ॒ ಶೃಙ್ಗಾ॒ ತ್ರಯೋ॑ ಅಸ್ಯ॒ ಪಾದಾ॒ ದ್ವೇ ಶೀ॒ರ॒.ಷೇ ಸ॒ಪ್ತ ಹಸ್ತಾ॑ಸೋ ಅ॒ಸ್ಯ ।
ತ್ರಿಧಾ॑ ಬ॒ದ್ಧೋ ವೃ॑ಷ॒ಭೋ ರೋ॑ರವೀತಿ ಮ॒ಹೋ ದೇ॒ವೋ ಮರ್ತ್ಯಾ॒ಗ್ಂ॒ ಆವಿ॑ವೇಶ ॥ 12.10 (ತೈ. ಅರ. 6.12.2)
ತ್ರಿಧಾ॑ ಹಿ॒ತ-ಮ್ಪ॒ಣಿಭಿ॑-ರ್ಗು॒ಹ್ಯಮಾ॑ನ॒-ಙ್ಗವಿ॑-ದೇ॒ವಾಸೋ॑ ಘೃ॒ತಮನ್ವ॑ವಿನ್ದನ್ನ್ ।
ಇನ್ದ್ರ॒ ಏಕ॒ಗ್ಂ॒ ಸೂರ್ಯ॒ ಏಕ॑-ಞ್ಜಜಾನ ವೇ॒ನಾ ದೇಕಗ್ಗ್॑ ಸ್ವ॒ಧಯಾ॒ ನಿಷ್ಟ॑ತಕ್ಷುಃ ।
ಯೋ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಥ॒ಮ-ಮ್ಪು॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ವಿಶ್ವಾ॒ಧಿಯೋ॑ ರು॒ದ್ರೋ ಮ॒ಹರ್ಷಿಃ॑ ।
ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯ॒ಗ॒ರ್ಭ-ಮ್ಪ॑ಶ್ಯತ॒ ಜಾಯ॑ಮಾನ॒ಗ್ಂ॒ ಸನೋ॑ ದೇ॒ವ-ಶ್ಶು॒ಭಯಾ॒ ಸ್ಮೃತ್ಯಾ॒ ಸಂಯುಁ॑ನಕ್ತು ।
ಯಸ್ಮಾ॒ತ್ಪರ॒-ನ್ನಾಪ॑ರ॒ ಮಸ್ತಿ॒ ಕಿಞ್ಚಿ॒ದ್ಯಸ್ಮಾ॒-ನ್ನಾಣೀ॑ಯೋ॒ ನ ಜ್ಯಾಯೋ᳚-ಽಸ್ತಿ॒ ಕಶ್ಚಿ॑ತ್ ।
ವೃ॒ಕ್ಷ ಇ॑ವ ಸ್ತಬ್ಧೋ ದಿ॒ವಿ ತಿ॑ಷ್ಠ॒-ತ್ಯೇಕ॒ಸ್ತೇನೇ॒ದ-ಮ್ಪೂ॒ರ್ಣ-ಮ್ಪುರು॑ಷೇಣ॒ ಸರ್ವ᳚ಮ್ ॥ 12.13
(ಸನ್ಯಾಸ ಸೂಕ್ತಮ್)
ನ ಕರ್ಮ॑ಣಾ ನ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॒ ಧನೇ॑ನ॒ ತ್ಯಾಗೇ॑ನೈಕೇ ಅಮೃತ॒ತ್ವ-ಮಾ॑ನ॒ಶುಃ ।
ಪರೇ॑ಣ॒ ನಾಕ॒-ನ್ನಿಹಿ॑ತ॒-ಙ್ಗುಹಾ॑ಯಾಂ-ವಿಁ॒ಭ್ರಾಜ॑ದೇ॒ತ-ದ್ಯತ॑ಯೋ ವಿ॒ಶನ್ತಿ॑ ॥
ವೇ॒ದಾ॒ನ್ತ॒ ವಿ॒ಜ್ಞಾನ॒-ಸುನಿ॑ಶ್ಚಿತಾ॒ರ್ಥಾ-ಸ್ಸನ್ಯಾ॑ಸ ಯೋ॒ಗಾದ್ಯತ॑ಯ-ಶ್ಶುದ್ಧ॒ ಸತ್ತ್ವಾಃ᳚ ।
ತೇ ಬ್ರ॑ಹ್ಮಲೋ॒ಕೇ ತು॒ ಪರಾ᳚ನ್ತಕಾಲೇ॒ ಪರಾ॑ಮೃತಾ॒-ತ್ಪರಿ॑ಮುಚ್ಯನ್ತಿ॒ ಸರ್ವೇ᳚ ।
ದ॒ಹ್ರಂ॒-ವಿಁ॒ಪಾ॒ಪ-ಮ್ಪ॒ರಮೇ᳚ಶ್ಮ ಭೂತಂ॒-ಯಁ-ತ್ಪು॑ಣ್ಡರೀ॒ಕ-ಮ್ಪು॒ರಮ॑ದ್ಧ್ಯ ಸ॒ಗ್ಗ್॒ಸ್ಥಮ್ ।
ತ॒ತ್ರಾ॒ಪಿ॒ ದ॒ಹ್ರ-ಙ್ಗ॒ಗನಂ॑-ವಿಁಶೋಕ॒-ಸ್ತಸ್ಮಿ॑ನ್. ಯದ॒ನ್ತಸ್ತ-ದುಪಾ॑ಸಿತ॒ವ್ಯಮ್ ॥
ಯೋ ವೇದಾದೌ ಸ್ವ॑ರಃ ಪ್ರೋ॒ಕ್ತೋ॒ ವೇ॒ದಾನ್ತೇ॑ ಚ ಪ್ರ॒ತಿಷ್ಠಿ॑ತಃ ।
ತಸ್ಯ॑ ಪ್ರ॒ಕೃತಿ॑-ಲೀನ॒ಸ್ಯ॒ ಯಃ॒ ಪರಃ॑ ಸ॒ ಮ॒ಹೇಶ್ವ॑ರಃ ॥ 12.17 (ತೈ. ಅರ. 6.12.3)
(ಅಜೋ᳚-ಽನ್ಯ॒ - ಆವಿ॑ವೇಶ॒ - ಸರ್ವೇ॑ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ)
ನಾರಾಯಣ ಸೂಕ್ತಂ (4.14)
ಸ॒ಹ॒ಸ್ರ॒ಶೀರ್ಷ॑-ನ್ದೇ॒ವಂ॒-ವಿಁ॒ಶ್ವಾಕ್ಷಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ವ ಶ॑-ಮ್ಭುವಮ್ ।
ವಿಶ್ವ॑-ನ್ನಾ॒ರಾಯ॑ಣ-ನ್ದೇ॒ವ॒ಮ॒ಕ್ಷರ॑-ಮ್ಪರ॒ಮ-ಮ್ಪ॒ದಮ್ ।
ವಿ॒ಶ್ವತಃ॒ ಪರ॑ಮಾನ್ನಿ॒ತ್ಯಂ॒-ವಿಁ॒ಶ್ವ-ನ್ನಾ॑ರಾಯ॒ಣಗ್ಂ ಹ॑ರಿಮ್ ।
ವಿಶ್ವ॑ಮೇ॒ವೇದ-ಮ್ಪುರು॑ಷ॒-ಸ್ತ-ದ್ವಿಶ್ವ॒ಮುಪ॑ಜೀವತಿ ।
ಪತಿಂ॒-ವಿಁಶ್ವ॑ಸ್ಯಾ॒ತ್ಮೇಶ್ವ॑ರ॒ಗ್ಂ॒ ಶಾಶ್ವ॑ತಗ್ಂ ಶಿ॒ವಮ॑ಚ್ಯುತಮ್ ।
ನಾ॒ರಾಯ॒ಣ-ಮ್ಮ॑ಹಾಜ್ಞೇ॒ಯಂ॒-ವಿಁ॒ಶ್ವಾತ್ಮಾ॑ನ-ಮ್ಪ॒ರಾಯ॑ಣಮ್ ।
ನಾ॒ರಾಯ॒ಣ ಪ॑ರೋ ಜ್ಯೋ॒ತಿ॒ರಾ॒ತ್ಮಾ ನಾ॑ರಯ॒ಣಃ ಪ॑ರಃ ।
ನಾ॒ರಾಯ॒ಣ ಪ॑ರ-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ ತ॒ತ್ತ್ವ-ನ್ನಾ॑ರಾಯ॒ಣಃ ಪ॑ರಃ ।
ನಾ॒ರಾಯ॒ಣ ಪ॑ರೋ ಧ್ಯಾ॒ತಾ॒ ಧ್ಯಾ॒ನ-ನ್ನಾ॑ರಾಯ॒ಣಃ ಪ॑ರಃ ।
ಯಚ್ಚ॑ ಕಿ॒ಞ್ಚಿಜ್-ಜ॑ಗ-ಥ್ಸ॒ರ್ವ॒-ನ್ದೃ॒ಶ್ಯತೇ᳚ ಶ್ರೂಯ॒ತೇ-ಽಪಿ॑ ವಾ । 13.4 (ತೈ. ಅರ. 6.13.1)
ಅನ್ತ॑-ರ್ಬ॒ಹಿಶ್ಚ॑ ತ-ಥ್ಸ॒ರ್ವಂ॒-ವ್ಯಾಁ॒ಪ್ಯ ನಾ॑ರಾಯ॒ಣ-ಸ್ಸ್ಥಿ॑ತಃ ।
ಅನ॑ನ್ತ॒ ಮವ್ಯ॑ಯ-ಙ್ಕ॒ವಿಗ್ಂ ಸ॑ಮು॒ದ್ರೇ-ಽನ್ತಂ॑-ವಿಁ॒ಶ್ವ ಶ॑ಭುಂವಁಮ್ ।
ಪ॒ದ್ಮ॒ಕೋ॒ಶ-ಪ್ರ॑ತೀಕಾ॒ಶ॒ಗ್ಂ॒ ಹೃ॒ದಯ॑-ಞ್ಚಾಪ್ಯ॒ಧೋಮು॑ಖಮ್ ।
ಅಧೋ॑ ನಿ॒ಷ್ಟ್ಯಾ ವಿ॑ತಸ್ತ್ಯಾ॒ನ್ತೇ॒ ನಾ॒ಭ್ಯಾಮು॑ಪರಿ॒ ತಿಷ್ಠ॑ತಿ ।
ಜ್ವಾ॒ಲ॒ಮಾ॒ಲಾ ಕು॑ಲ-ಮ್ಭಾ॒ತೀ॒ ವಿ॒ಶ್ವಸ್ಯಾ॑ಯತ॒ನ-ಮ್ಮ॑ಹತ್ ।
ಸನ್ತ॑ತಗ್ಂ ಶಿ॒ಲಾಭಿ॑ಸ್ತು॒ ಲಮ್ಬ॑ತ್ಯಾ ಕೋಶ॒ಸನ್ನಿ॑ಭಮ್ ।
ತಸ್ಯಾನ್ತೇ॑ ಸುಷಿ॒ರಗ್ಂ ಸೂ॒ಕ್ಷ್ಮ-ನ್ತಸ್ಮಿ᳚ನ್-ಥ್ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತಮ್ ।
ತಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ॑ ಮ॒ಹಾನ॑ಗ್ನಿ-ರ್ವಿ॒ಶ್ವಾರ್ಚಿ॑-ರ್ವಿ॒ಶ್ವತೋ॑ ಮುಖಃ ।
ಸೋ-ಽಗ್ರ॑ಭು॒ಗ್ ವಿಭ॑ಜ-ನ್ತಿ॒ಷ್ಠ॒-ನ್ನಾಹಾ॑ರ-ಮಜ॒ರಃ ಕ॒ವಿಃ ।
ತಿ॒ರ್ಯ॒ಗೂ॒ರ್ಧ್ವ ಮ॑ಧ-ಶ್ಶಾ॒ಯೀ॒ ರ॒ಶ್ಮಯ॑ಸ್ತಸ್ಯ॒ ಸನ್ತ॑ತಾ ।
ಸ॒ನ್ತಾ॒ಪಯ॑ತಿ ಸ್ವ-ನ್ದೇ॒ಹಮಾಪಾ॑ದತಲ॒ ಮಸ್ತ॑ಕಃ ।
ತಸ್ಯ॒ ಮದ್ಧ್ಯೇ॒ ವಹ್ನಿ॑ಶಿಖಾ ಅ॒ಣೀಯೋ᳚ರ್ಧ್ವಾ ವ್ಯ॒ವಸ್ಥಿ॑ತಃ ।
ನೀ॒ಲತೋ॑ ಯದ॑ ಮದ್ಧ್ಯ॒ಸ್ಥಾ॒-ದ್ವಿ॒ದ್ಯುಲ್ಲೇ॑ಖೇವ॒ ಭಾಸ್ವ॑ರಾ ।
ನೀ॒ವಾರ॒ ಶೂಕ॑ವತ್ತ॒ನ್ವೀ॒ ಪೀ॒ತಾ ಭಾ᳚ಸ್ವತ್ಯ॒ಣೂಪ॑ಮಾ ।
ತಸ್ಯಾ᳚-ಶ್ಶಿಖಾ॒ಯಾ ಮ॑ದ್ಧ್ಯೇ ಪ॒ರಮಾ᳚ತ್ಮಾ ವ್ಯ॒ವಸ್ಥಿ॑ತಃ ।
ಸ ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸ ಶಿವ॒-ಸ್ಸ ಹರಿ॒-ಸ್ಸೇನ್ದ್ರ॒-ಸ್ಸೋ-ಽಕ್ಷ॑ರಃ ಪರ॒ಮ-ಸ್ಸ್ವ॒ರಾಟ್ ॥ 13.12 (ತೈ. ಅರ. 6.13.2)
(ಅಪಿ॑ ವಾ॒ - ಸನ್ತ॑ತಾ॒ ಷಟ್ ಚ॑)
ಆದಿತ್ಯ ಮಣ್ಡಲೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮೋಪಾಸನಂ (4.15)
ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೋ ವಾ ಏ॒ಷ ಏ॒ತ-ನ್ಮ॒ಣ್ಡಲ॒-ನ್ತಪ॑ತಿ॒ ತತ್ರ॒ ತಾ ಋಚ॒ಸ್ತದೃ॒ಚಾ ಮ॑ಣ್ಡಲ॒ಗ್ಂ॒ ಸ ಋ॒ಚಾಂ-ಲೋಁ॒ಕೋ-ಽಥ॒ಯ ಏ॒ಷ ಏ॒ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ಮ॒ಣ್ಡಲೇ॒-ಽರ್ಚಿ-ರ್ದೀ॒ಪ್ಯತೇ॒ ತಾನಿ॒ ಸಾಮಾ॑ನಿ॒ ಸ ಸಾ॒ಮ್ನಾಂ-ಲೋಁ॒ಕೋ-ಽಥ॒ ಯ ಏ॒ಷ ಏ॒ತಸ್ಮಿ॑-ನ್ಮ॒ಣ್ಡಲೇ॒-ಽರ್ಚಿಷಿ॒ ಪುರು॑ಷ॒ಸ್ತಾನಿ॒ ಯಜೂಗ್ಂ॑ಷಿ॒ ಸ ಯಜು॑ಷಾ ಮಣ್ಡಲ॒ಗ್ಂ॒ ಸ ಯಜು॑ಷಾಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಸ್ಸೈಷಾ ತ್ರ॒ಯ್ಯೇವ॑ ವಿ॒ದ್ಯಾ ತ॑ಪತಿ॒ ಯ ಏ॒ಷೋ᳚-ಽನ್ತ-ರಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೇ ಹಿ॑ರ॒ಣ್ಮಯಃ॒ ಪುರು॑ಷಃ ॥ 14.1 (ತೈ. ಅರ. 6.14.1)
ಆದಿತ್ಯಪುರುಷಸ್ಯ ಸರ್ವಾತ್ಮಕತ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನಂ (4.16)
ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೋ ವೈ ತೇಜ॒ ಓಜೋ॒ ಬಲಂ॒-ಯಁಶ॒-ಶ್ಚಕ್ಷು॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ॑ಮಾ॒ತ್ಮಾ ಮನೋ॑ ಮ॒ನ್ಯು-ರ್ಮನು॑-ರ್ಮೃ॒ತ್ಯು-ಸ್ಸ॒ತ್ಯೋ ಮಿ॒ತ್ರೋ ವಾ॒ಯುರಾ॑ಕಾ॒ಶಃ ಪ್ರಾ॒ಣೋ ಲೋ॑ಕಪಾ॒ಲಃ ಕಃ ಕಿ-ಙ್ಕ-ನ್ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮನ್ನ॑-ಮ॒ಮೃತಾ॑ ಜೀ॒ವೋ ವಿಶ್ವಃ॑ ಕತ॒ಮ-ಸ್ಸ್ವ॑ಯ॒ಭು-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮೈ॒ ತದಮೃ॑ತ ಏ॒ಷ ಪುರು॑ಷ ಏ॒ಷ ಭೂ॒ತಾನಾ॒-ಮಧಿ॑ಪತಿ॒-ರ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒-ಸ್ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕತಾ॑-ಮಾಪ್ನೋ-ತ್ಯೇ॒ತಾಸಾ॑ಮೇ॒ವ ದೇ॒ವತಾ॑ನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಾ॒ರ್ಷ್ಟಿತಾಗ್ಂ॑ ಸಮಾನ ಲೋ॒ಕತಾ॑-ಮಾಪ್ನೋತಿ॒ ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದೇ᳚ತ್ಯುಪ॒ನಿಷತ್ ॥ 15.1 (ತೈ. ಅರ. 6.15.1)
ಶಿವೋಪಾಸನ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.17)
ನಿಧ॑ನಪತಯೇ॒ ನಮಃ । ನಿಧ॑ನಪತಾನ್ತಿಕಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಊರ್ಧ್ವಾಯ॒ ನಮಃ । ಊರ್ಧ್ವಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಹಿರಣ್ಯಾಯ॒ ನಮಃ । ಹಿರಣ್ಯಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಸುವರ್ಣಾಯ॒ ನಮಃ । ಸುವರ್ಣಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ದಿವ್ಯಾಯ॒ ನಮಃ । ದಿವ್ಯಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ । 16.1 (ತೈ. ಅರ. 6.16.1)
ಭವಾಯ॒ ನಮಃ । ಭವಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಶರ್ವಾಯ॒ ನಮಃ । ಶರ್ವಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಶಿವಾಯ॒ ನಮಃ । ಶಿವಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಜ್ವಲಾಯ॒ ನಮಃ । ಜ್ವಲಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಆತ್ಮಾಯ॒ ನಮಃ । ಆತ್ಮಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಪರಮಾಯ॒ ನಮಃ । ಪರಮಲಿಙ್ಗಾಯ॒ ನಮಃ ।
ಏತಥ್ಸೋಮಸ್ಯ॑ ಸೂರ್ಯ॒ಸ್ಯ॒ ಸರ್ವಲಿಙ್ಗಗ್ಗ್॑ ಸ್ಥಾಪ॒ಯ॒ತಿ॒ ಪಾಣಿಮನ್ತ್ರ॑-ಮ್ಪವಿ॒ತ್ರಮ್ ॥ 16.1 (ತೈ. ಅರ. 6.16.2)
ಪಶ್ಚಿಮವಕ್ತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮನ್ತ್ರಃ (4.18)
ತೈ. ಅರ. 6.17.1
ಸ॒ದ್ಯೋಜಾ॒ತ-ಮ್ಪ್ರ॑ಪದ್ಯಾ॒ಮಿ॒ ಸ॒ದ್ಯೋಜಾ॒ತಾಯ॒ ವೈ ನಮೋ॒ ನಮಃ॑ ।
ಭ॒ವೇ ಭ॑ವೇ॒ ನಾತಿ॑ಭವೇ ಭವಸ್ವ॒ ಮಾಮ್ । ಭ॒ವೋದ್ಭ॑ವಾಯ॒ ನಮಃ॑ ॥ 17.1
ಉತ್ತರ ವಕ್ತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮನ್ತ್ರಃ (4.19)
ವಾ॒ಮ॒ದೇ॒ವಾಯ॒ ನಮೋ᳚ ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠಾಯ॒ ನಮಃ॑ ಶ್ರೇ॒ಷ್ಠಾಯ॒ ನಮೋ॑ ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ನಮಃ॒ ಕಾಲಾ॑ಯ॒ ನಮಃ॒ ಕಲ॑ವಿಕರಣಾಯ॒ ನಮೋ॒ ಬಲ॑ವಿಕರಣಾಯ॒ ನಮೋ॒ ಬಲಾ॑ಯ॒ ನಮೋ॒ ಬಲ॑ಪ್ರಮಥನಾಯ॒ ನಮ॒-ಸ್ಸರ್ವ॑ಭೂತದಮನಾಯ॒ ನಮೋ॑ ಮ॒ನೋನ್ಮ॑ನಾಯ॒ ನಮಃ॑ ॥ 18.1 (ತೈ. ಅರ. 6.18.1)
ದಕ್ಷಿಣ ವಕ್ತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮನ್ತ್ರಃ (4.20)
ಅ॒ಘೋರೇ᳚ಭ್ಯೋ-ಽಥ॒ ಘೋರೇ᳚ಭ್ಯೋ॒ ಘೋರ॒ಘೋರ॑ತರೇಭ್ಯಃ ।
ಸರ್ವೇ᳚ಭ್ಯ-ಸ್ಸರ್ವ॒ ಶರ್ವೇ᳚ಭ್ಯೋ॒ ನಮ॑ಸ್ತೇ ಅಸ್ತು ರು॒ದ್ರರೂ॑ಪೇಭ್ಯಃ ॥ 19.1 (ತೈ. ಅರ. 6.19.1)
ಪ್ರಾಗ್ವಕ್ತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮನ್ತ್ರಃ (4.21)
ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ ವಿ॒ದ್ಮಹೇ॑ ಮಹಾದೇ॒ವಾಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ॑ ರುದ್ರಃ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ ॥ 20.1 (ತೈ. ಅರ. 6.20.1)
ಊರ್ಧ್ವ ವಕ್ತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮನ್ತ್ರಃ (4.22)
ಈಶಾನ-ಸ್ಸರ್ವ॑ವಿದ್ಯಾ॒ನಾ॒- ಮೀಶ್ವರ-ಸ್ಸರ್ವ॑ಭೂತಾ॒ನಾ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿ॑ಪತಿ॒-ರ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ಣೋ-ಽಧಿ॑ಪತಿ॒-ರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ॑ ಶಿ॒ವೋ ಮೇ॑ ಅಸ್ತು ಸದಾಶಿ॒ವೋಮ್ ॥ 21.1 (ತೈ. ಅರ. 6.21.1)
ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಥ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.23)
ನಮೋ ಹಿರಣ್ಯಬಾಹವೇ ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣಾಯ ಹಿರಣ್ಯರೂಪಾಯ ಹಿರಣ್ಯಪತಯೇ ಽಬಿಙ್ಕಾಪತಯ ಉಮಾಪತಯೇ ಪಶುಪತಯೇ॑ ನಮೋ॒ ನಮಃ ॥ 22.1 (ತೈ. ಅರ. 6.22.1)
ಋ॒ತಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯ-ಮ್ಪ॑ರ-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ ಪು॒ರುಷ॑-ಙ್ಕೃಷ್ಣ॒ಪಿಙ್ಗ॑ಲಮ್ ।
ಊ॒ರ್ಧ್ವರೇ॑ತಂ-ವಿಁ॑ರೂಪಾ॒ಕ್ಷಂ॒-ವಿಁ॒ಶ್ವರೂ॑ಪಾಯ॒ ವೈ ನಮೋ॒ ನಮಃ॑ ॥ 23.1 (ತೈ. ಅರ. 6.23.1)
ಸರ್ವೋ॒ ವೈ ರು॒ದ್ರಸ್ತಸ್ಮೈ॑ ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ನಮೋ॑ ಅಸ್ತು ।
ಪುರು॑ಷೋ॒ ವೈ ರು॒ದ್ರ-ಸ್ಸನ್ಮ॒ಹೋ ನಮೋ॒ ನಮಃ॑ ।
ವಿಶ್ವ॑-ಮ್ಭೂ॒ತ-ಮ್ಭುವ॑ನ-ಞ್ಚಿ॒ತ್ರ-ಮ್ಬ॑ಹು॒ಧಾ ಜಾ॒ತ-ಞ್ಜಾಯ॑ಮಾನ-ಞ್ಚ॒ ಯತ್ ।
ಸರ್ವೋ॒ ಹ್ಯೇ॑ಷ ರು॒ದ್ರಸ್ತಸ್ಮೈ॑ ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ನಮೋ॑ ಅಸ್ತು ॥ 24.1 (ತೈ. ಅರ. 6.24.1)
ಕದ್ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ಪ್ರಚೇ॑ತಸೇ ಮೀ॒ಢುಷ್ಟ॑ಮಾಯ॒ ತವ್ಯ॑ಸೇ ।
ವೋ॒ಚೇಮ॒ ಶನ್ತ॑ಮಗ್ಂ ಹೃ॒ದೇ ॥
ಸರ್ವೋ॒ಹ್ಯೇ॑ಷ ರು॒ದ್ರಸ್ತಸ್ಮೈ॑ ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ನಮೋ॑ ಅಸ್ತು ॥ 25.1 (ತೈ. ಅರ. 6.25.1)
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಹವಣ್ಯಾಃ ಉಪಯುಕ್ತಸ್ಯ ವೃಕ್ಷ ವಿಶೇಷ-ಸ್ಯಾಭಿಧಾನಮ್ (4.24-25)
ಯಸ್ಯ॒ ವೈ ಕ॑ಙ್ಕತ್ಯಗ್ನಿ-ಹೋತ್ರ॒ಹವ॑ಣೀ ಭವತಿ॒ ಪ್ರತ್ಯೇ॒ವಾ-ಸ್ಯಾಹು॑ತಯ-ಸ್ತಿಷ್ಠ॒ನ್ತ್ಯಥೋ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ ॥ 26.1 (ತೈ. ಅರ. 6.26.1)
ಭೂದೇವತಾಕ ಮನ್ತ್ರಃ (4.26)
ಕ್R॒ಣು॒ಷ್ವ ಪಾಜ॒ ಇತಿ॒ ಪಞ್ಚ॑ ।
ಅದಿ॑ತಿ-ರ್ದೇ॒ವಾ ಗ॑ನ್ಧ॒ರ್ವಾ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾಃ᳚ ಪಿ॒ತರೋ-ಽಸು॑ರಾ॒-ಸ್ತೇಷಾಗ್ಂ॑ ಸರ್ವ ಭೂ॒ತಾನಾ᳚-ಮ್ಮಾ॒ತಾ ಮೇ॒ದಿನೀ॑ ಮಹ॒ತಾ ಮ॒ಹೀ ಸಾ॑ವಿ॒ತ್ರೀ ಗಾ॑ಯ॒ತ್ರೀ ಜಗ॑ತ್ಯು॒ರ್ವೀ ಪೃ॒ಥ್ವೀ ಬ॑ಹು॒ಲಾ ವಿಶ್ವಾ॑ ಭೂ॒ತಾ ಕ॑ತ॒ಮಾ ಕಾಯಾ ಸಾ ಸ॒ತ್ಯೇ-ತ್ಯ॒ಮೃತೇತಿ॑ ವಸಿ॒ಷ್ಠಃ ॥ 28.1 (ತೈ. ಅರ. 6.28.1)
ಸರ್ವಾ ದೇವತಾ ಆಪಃ (4.27)
ಆಪೋ॒ ವಾ ಇ॒ದಗ್ಂ ಸರ್ವಂ॒-ವಿಁಶ್ವಾ॑ ಭೂ॒ತಾನ್ಯಾಪಃ॑ ಪ್ರಾ॒ಣಾ ವಾ ಆಪಃ॑ ಪ॒ಶವ॒ ಆಪೋ-ಽನ್ನ॒ಮಾಪೋ -ಽಮೃ॑ತ॒ಮಾಪಃ॑ ಸ॒ಮ್ರಾಡಾಪೋ॑ ವಿ॒ರಾಡಾಪಃ॑ ಸ್ವ॒ರಾಡಾಪಃ॒
ಛನ್ದಾ॒ಗ್॒ಸ್ಯಾಪೋ॒ ಜ್ಯೋತೀ॒ಗ್॒ಷ್ಯಾಪೋ॒ ಯಜೂ॒ಗ್॒ಷ್ಯಾಪಃ॑ ಸ॒ತ್ಯಮಾಪ॒-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॒ ಆಪೋ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒ರಾಪ॒ ಓಮ್ ॥ 29.1 (ತೈ. ಅರ. 6.29.1)
ಸನ್ಧ್ಯಾವನ್ದನ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.28)
ಆಪಃ॑ ಪುನನ್ತು ಪೃಥಿ॒ವೀ-ಮ್ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ಪೂ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು॒ ಮಾಮ್ ।
ಪು॒ನನ್ತು॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣ॒ಸ್ಪತಿ॒-ರ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಪೂ॒ತಾ ಪು॑ನಾತು॒ ಮಾಮ್ ।
ಯದುಚ್ಛಿ॑ಷ್ಟ॒-ಮಭೋ᳚ಜ್ಯಂ॒-ಯಁದ್ವಾ॑ ದು॒ಶ್ಚರಿ॑ತ॒-ಮ್ಮಮ॑ ।
ಸರ್ವ॑-ಮ್ಪುನನ್ತು॒ ಮಾಮಾಪೋ॑-ಽಸ॒ತಾಞ್ಚ॑ ಪ್ರತಿ॒ಗ್ರಹ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 30.2 (ತೈ. ಅರ. 6.30.1)
ಅಗ್ನಿಶ್ಚ ಮಾ ಮನ್ಯುಶ್ಚ ಮನ್ಯುಪತಯಶ್ಚ ಮನ್ಯು॑ಕೃತೇ॒ಭ್ಯಃ ।
ಪಾಪೇಭ್ಯೋ॑ ರಕ್ಷ॒ನ್ತಾಮ್ । ಯದಹ್ನಾ ಪಾಪ॑ಮಕಾ॒ರ್॒ಷಮ್ ।
ಮನಸಾ ವಾಚಾ॑ ಹಸ್ತಾ॒ಭ್ಯಾಮ್ । ಪದ್ಭ್ಯಾ-ಮುದರೇ॑ಣ ಶಿ॒ಶ್ನಾ ।
ಅಹ॒ಸ್ತದ॑ವಲು॒ಪನ್ತು । ಯತ್ಕಿಞ್ಚ॑ ದುರಿ॒ತ-ಮ್ಮಯಿ॑ ।
ಇದಮಹ-ಮಾಮಮೃ॑ತ ಯೋ॒ನೌ । ಸತ್ಯೇ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಜುಹೋ॑ಮಿ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 31.1 (ತೈ. ಅರ. 6.31.1)
ಸೂರ್ಯಶ್ಚ ಮಾ ಮನ್ಯುಶ್ಚ ಮನ್ಯುಪತಯಶ್ಚ ಮನ್ಯು॑ಕೃತೇ॒ಭ್ಯಃ ।
ಪಾಪೇಭ್ಯೋ॑ ರಕ್ಷ॒ನ್ತಾಮ್ । ಯದ್ರಾತ್ರಿಯಾ ಪಾಪ॑ಮಕಾ॒ರ್॒ಷಮ್ ।
ಮನಸಾ ವಾಚಾ॑ ಹಸ್ತಾ॒ಭ್ಯಾಮ್ । ಪದ್ಭ್ಯಾ-ಮುದರೇ॑ಣ ಶಿ॒ಶ್ನಾ ।
ರಾತ್ರಿ॒-ಸ್ತದ॑ವಲು॒ಪನ್ತು । ಯತ್ಕಿಞ್ಚ॑ ದುರಿ॒ತ-ಮ್ಮಯಿ॑ ।
ಇದಮಹ-ಮಾಮಮೃ॑ತ ಯೋ॒ನೌ । ಸೂರ್ಯೇ ಜ್ಯೋತಿಷಿ ಜುಹೋ॑ಮಿ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 32.1 (ತೈ. ಅರ. 6.32.1)
ಪ್ರಣವಸ್ಯ ಋಷ್ಯಾದಿ ವಿವರಣಂ (4.29)
ಓಮಿತ್ಯೇಕಾಕ್ಷ॑ರ-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮ । ಅಗ್ನಿರ್ದೇವತಾ ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಇತ್ಯಾ॒ರ್ಷಮ್ ।
ಗಾಯತ್ರ-ಞ್ಛನ್ದ-ಮ್ಪರಮಾತ್ಮಂ॑ ಸರೂ॒ಪಮ್ । ಸಾಯುಜ್ಯಂ-ವಿಁ॑ನಿಯೋ॒ಗಮ್ ॥ 33.1 (ತೈ. ಅರ. 6.33.1)
ಗಾಯತ್ರ್ಯಾವಾಹನ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.30)
ಆಯಾ॑ತು॒ ವರ॑ದಾ ದೇ॒ವೀ॒ ಅ॒ಕ್ಷರ॑-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸಮ್ಮಿ॑ತಮ್ ।
ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರೀ᳚-ಞ್ಛನ್ದ॑ಸಾ-ಮ್ಮಾ॒ತೇದ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮ ಜು॒ಷಸ್ವ॑ ಮೇ ।
ಯದಹ್ನಾ᳚-ತ್ಕುರು॑ತೇ ಪಾ॒ಪ॒-ನ್ತದಹ್ನಾ᳚-ತ್ಪ್ರತಿ॒ಮುಚ್ಯ॑ತೇ ।
ಯ-ದ್ರಾತ್ರಿಯಾ᳚-ತ್ಕುರು॑ತೇ ಪಾ॒ಪ॒-ನ್ತ-ದ್ರಾತ್ರಿಯಾ᳚-ತ್ಪ್ರತಿ॒ಮುಚ್ಯ॑ತೇ ।
ಸರ್ವ॑ ವ॒ರ್ಣೇ ಮ॑ಹಾದೇ॒ವಿ॒ ಸ॒ನ್ಧ್ಯಾ ವಿ॑ದ್ಯೇ ಸ॒ರಸ್ವ॑ತಿ ॥ 34.2 (ತೈ. ಅರ. 6.34.1)
ಓಜೋ॑-ಽಸಿ॒ ಸಹೋ॑-ಽಸಿ॒ ಬಲ॑ಮಸಿ॒ ಭ್ರಾಜೋ॑-ಽಸಿ ದೇ॒ವಾನಾ॒-ನ್ಧಾಮ॒ನಾಮಾ॑॑-ಽಸಿ॒ ವಿಶ್ವ॑ಮಸಿ ವಿ॒ಶ್ವಾಯು॒-ಸ್ಸರ್ವ॑ಮಸಿ ಸ॒ರ್ವಾಯು-ರಭಿಭೂರೋಂ-ಗಾಯತ್ರೀ-ಮಾವಾ॑ಹಯಾ॒ಮಿ॒ ಸಾವಿತ್ರೀ-ಮಾವಾ॑ಹಯಾ॒ಮಿ॒ ಸರಸ್ವತೀ-ಮಾವಾ॑ಹಯಾ॒ಮಿ॒ ಛನ್ದರ್ಷೀ-ನಾವಾ॑ಹಯಾ॒ಮಿ॒ ಶ್ರಿಯ-ಮಾವಾ॑ಹಯಾ॒ಮಿ॒ ಗಾಯತ್ರಿಯಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಛನ್ದೋ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿ-ಸ್ಸವಿತಾ ದೇವತಾ-ಽಗ್ನಿರ್ಮುಖ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಶಿರೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಹೃದಯಗ್ಂ ರುದ್ರ-ಶ್ಶಿಖಾ ಪೃಥಿವೀಯೋನಿಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನ-ವ್ಯಾನೋದಾನ-ಸಮಾನಾ ಸಪ್ರಾಣಾ ಶ್ವೇತವರ್ಣಾ ಸಾಙ್ಖ್ಯಾಯನ-ಸಗೋತ್ರಾ ಗಾಯತ್ರೀ ಚತುರ್ವಿಗ್ಂಶತ್ಯಕ್ಷರಾ ತ್ರಿಪದಾ॑ ಷಟ್ಕು॒ಕ್ಷಿಃ॒ ಪಞ್ಚ ಶೀರ್ಷೋಪನಯನೇ ವಿ॑ನಿಯೋ॒ಗಃ॒-
ಓ-ಮ್ಭೂಃ । ಓ-ಮ್ಭುವಃ । ಓಗ್ಂ ಸುವಃ । ಓ-ಮ್ಮಹಃ । ಓ-ಞ್ಜನಃ । ಓ-ನ್ತಪಃ । ಓಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ಓ-ನ್ತ-ಥ್ಸ॑ವಿ॒ತುರ್ವರೇ᳚ಣ್ಯ॒-ಮ್ಭರ್ಗೋ॑ ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಧೀಮಹಿ । ಧಿಯೋ॒ ಯೋ ನಃ॑ ಪ್ರಚೋ॒ದಯಾ᳚ತ್ । ಓಮಾಪೋ॒ ಜ್ಯೋತೀ॒ ರಸೋ॒-ಽಮೃತ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒ರೋಮ್ ॥ 35.2 (ತೈ. ಅರ. 6.35.1)
ಗಾಯತ್ರೀ ಉಪಸ್ಥಾನ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.31)
ಉ॒ತ್ತಮೇ॑ ಶಿಖ॑ರೇ ಜಾ॒ತೇ॒ ಭೂ॒ಮ್ಯಾ-ಮ್ಪ॑ರ್ವತ॒ ಮೂರ್ಧ॑ನಿ ।
ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮಣೇ᳚ಭ್ಯೋ-ಽಭ್ಯ॑ನುಜ್ಞಾ॒ತಾ॒ ಗ॒ಚ್ಛ ದೇ॑ವಿ ಯ॒ಥಾಸು॑ಖಮ್ ।
ಸ್ತುತೋ ಮಯಾ ವರದಾ ವೇ॑ದಮಾ॒ತಾ॒ ಪ್ರಚೋದಯನ್ತೀ ಪವನೇ᳚ ದ್ವಿಜಾ॒ತಾ ।
ಆಯುಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ-ದ್ರವಿಣ-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮವ॒ರ್ಚ॒ಸ॒-ಮ್ಮಹ್ಯ-ನ್ದತ್ವಾ ಪ್ರಜಾತು-ಮ್ಬ್ರ॑ಹ್ಮಲೋ॒ಕಮ್ ॥ 36.2 (ತೈ. ಅರ. 6.36.1)
ಆದಿತ್ಯದೇವತಾ ಮನ್ತ್ರಃ (4.32)
ಘೃಣಿ॒-ಸ್ಸೂರ್ಯ॑ ಆದಿ॒ತ್ಯೋ ನ ಪ್ರಭಾ॑-ವಾ॒ತ್ಯಕ್ಷ॑ರಮ್ ।
ಮಧು॑ಕ್ಷರನ್ತಿ॒ ತ-ದ್ರ॑ಸಮ್ ।
ಸ॒ತ್ಯಂ-ವೈಁ ತ-ದ್ರಸ॒-ಮಾಪೋ॒ ಜ್ಯೋತೀ॒ರಸೋ॒-ಽಮೃತ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒ರೋಮ್ ॥ 37.1 (ತೈ. ಅರ. 6.37.1)
ತ್ರಿಸುಪರ್ಣಮನ್ತ್ರಾಃ (4.33)
ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಮೇತು॒ ಮಾಮ್ । ಮಧು॑ ಮೇತು॒ ಮಾಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮ॑-ಮೇ॒ವ ಮಧು॑ ಮೇತು॒ ಮಾಮ್ ।
ಯಾಸ್ತೇ॑ ಸೋಮ ಪ್ರ॒ಜಾವ॒ಥ್ಸೋ-ಽಭಿ॒ಸೋ ಅ॒ಹಮ್ । ದುಸ್ಷ್ವ॑ಪ್ನ॒ಹ-ನ್ದು॑ರುಷ್ವಹ ।
ಯಾಸ್ತೇ॑ ಸೋಮ ಪ್ರಾ॒ಣಾಗ್ಸ್ತಾ-ಞ್ಜು॑ಹೋಮಿ । ತ್ರಿಸು॑ಪರ್ಣ॒ ಮಯಾ॑ಚಿತ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾಯ॑ ದದ್ಯಾತ್ ।
ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ಹ॒ತ್ಯಾಂ-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ಘ್ನ॑ನ್ತಿ । ಯೇ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾ-ಸ್ತ್ರಿಸು॑ಪರ್ಣ॒-ಮ್ಪಠ॑ನ್ತಿ ।
ತೇ ಸೋಮ॒-ಮ್ಪ್ರಾಪ್ನು॑ವನ್ತಿ । ಆ॒ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ-ತ್ಪ॒ಕ್ತಿ-ಮ್ಪುನ॑ನ್ತಿ । ಓಮ್ ॥ 38.1 (ತೈ. ಅರ. 6.38.1)
ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಮೇ॒ಧಯಾ᳚ । ಮಧು॑ ಮೇ॒ಧಯಾ᳚ ।
ಬ್ರಹ್ಮ॑ಮೇ॒ವ ಮಧು॑ ಮೇ॒ಧಯಾ᳚ । ಅ॒ದ್ಯಾ ನೋ॑ ದೇವ ಸವಿತಃ ಪ್ರ॒ಜಾವ॑ಥ್ಸಾವೀ॒-ಸ್ಸೌಭ॑ಗಮ್ ।
ಪರಾ॑ ದು॒ಸ್ಷ್ವಪ್ನಿ॑ಯಗ್ಂ ಸುವ । ವಿಶ್ವಾ॑ನಿ ದೇವ ಸವಿತ-ರ್ದುರಿ॒ತಾನಿ॒ ಪರಾ॑ಸುವ ।
ಯ-ದ್ಭ॒ದ್ರ-ನ್ತನ್ಮ॒ ಆಸು॑ವ । ಮಧು॒ವಾತಾ॑ ಋತಾಯ॒ತೇ ಮಧು॑ಕ್ಷರನ್ತಿ॒ ಸಿನ್ಧ॑ವಃ ।
ಮಾದ್ಧ್ವೀ᳚ರ್ನ-ಸ್ಸ॒ನ್ತ್ವೋಷ॑ಧೀಃ । ಮಧು॒ನಕ್ತ॑ ಮು॒ತೋಷಸಿ॒ ಮಧು॑ಮ॒-ತ್ಪಾರ್ಥಿ॑ವ॒ಗ್ಂ॒ ರಜಃ॑ ।
ಮಧು॒ದ್ಯೌರ॑ಸ್ತು ನಃ ಪಿ॒ತಾ । ಮಧು॑ಮಾನ್ನೋ॒ ವನ॒ಸ್ಪತಿ॒-ರ್ಮಧು॑ಮಾಗ್ಂ ಅಸ್ತು॒ ಸೂರ್ಯಃ॑ ।
ಮಾದ್ಧ್ವೀ॒ ರ್ಗಾವೋ॑ ಭವನ್ತು ನಃ । ಯ ಇ॒ಮ-ನ್ತ್ರಿಸು॑ಪರ್ಣ॒-ಮಯಾ॑ಚಿತ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾಯ॑ ದದ್ಯಾತ್ ।
ಭ್ರೂ॒ಣ॒ಹ॒ತ್ಯಾಂ-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ಘ್ನ॑ನ್ತಿ । ಯೇ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾ-ಸ್ತ್ರಿಸು॑ಪರ್ಣ॒-ಮ್ಪಠ॑ನ್ತಿ ।
ತೇ ಸೋಮ॒-ಮ್ಪ್ರಾಪ್ನು॑ವನ್ತಿ । ಆ॒ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ-ತ್ಪ॒ಕ್ತಿ-ಮ್ಪುನ॑ನ್ತಿ । ಓಮ್ ॥ 39.7 (ತೈ. ಅರ. 6.39.1)
ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಮೇ॒ಧವಾ᳚ । ಮಧು॑ ಮೇ॒ಧವಾ᳚ । ಬ್ರಹ್ಮ॑ಮೇ॒ವ ಮಧು॑ ಮೇ॒ಧವಾ᳚ ।
ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ಮ್ಪದ॒ವೀಃ ಕ॑ವೀ॒ನಾ-ಮೃಷಿ॒-ರ್ವಿಪ್ರಾ॑ಣಾ-ಮ್ಮಹಿ॒ಷೋ ಮೃ॒ಗಾಣಾ᳚ಮ್ ।
ಶ್ಯೇ॒ನೋ ಗೃದ್ಧ್ರಾ॑ಣಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವಧಿ॑ತಿ॒-ರ್ವನಾ॑ನಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮಃ॑ ಪ॒ವಿತ್ರ॒-ಮತ್ಯೇ॑ತಿ॒ ರೇಭನ್ನ್॑ ।
ಹ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಶ್ಶು॑ಚಿ॒ಷ-ದ್ವಸು॑ರನ್ತರಿಕ್ಷ॒ ಸದ್ಧೋತಾ॑- ವೇದಿ॒ಷ-ದತಿ॑ಥಿ-ರ್ದುರೋಣ॒ಸತ್ ।
ನೃ॒ಷದ್ವ॑ರ॒-ಸದೃ॑ತ॒-ಸ-ದ್ವ್ಯೋ॑ಮ॒-ಸದ॒ಬ್ಜಾ- ಗೋ॒ಜಾ ಋ॑ತ॒ಜಾ ಅ॑ದ್ರಿ॒ಜಾ ಋ॒ತ-ಮ್ಬೃ॒ಹತ್ ।
ಋ॒ಚೇತ್ವಾ॑ ರು॒ಚೇತ್ವಾ॒ ಸಮಿ-ಥ್ಸ್ರ॑ವನ್ತಿ ಸ॒ರಿತೋ॒ ನ ಧೇನಾಃ᳚ ।
ಅ॒ನ್ತರ್-ಹೃ॒ದಾ ಮನ॑ಸಾ ಪೂ॒ಯಮಾ॑ನಾಃ ।
ಘೃ॒ತಸ್ಯ॒ ಧಾರಾ॑ ಅ॒ಭಿಚಾ॑ಕಶೀಮಿ ।
ಹಿ॒ರ॒ಣ್ಯಯೋ॑ ವೇತ॒ಸೋ ಮದ್ಧ್ಯ॑ ಆಸಾಮ್ ।
ತಸ್ಮಿ᳚ನ್-ಥ್ಸುಪ॒ರ್ಣೋ ಮ॑ಧು॒ಕೃ-ತ್ಕು॑ಲಾ॒ಯೀ ಭಜ॑ನ್ನಾಸ್ತೇ॒ ಮಧು॑ ದೇ॒ವತಾ᳚ಭ್ಯಃ ।
ತಸ್ಯಾ॑ ಸತೇ॒ ಹರ॑ಯ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತತೀರೇ᳚ ಸ್ವ॒ಧಾ-ನ್ದುಹಾ॑ನಾ ಅ॒ಮೃತ॑ಸ್ಯ॒ ಧಾರಾ᳚ಮ್ ।
ಯ ಇ॒ದ-ನ್ತ್ರಿಸು॑ಪರ್ಣ॒-ಮಯಾ॑ಚಿತ-ಮ್ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣಾಯ॑ ದದ್ಯಾತ್ ।
ವೀ॒ರ॒ಹ॒ತ್ಯಾಂ-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ಘ್ನ॑ನ್ತಿ । ಯೇ ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮ॒ಣಾ-ಸ್ತ್ರಿಸು॑ಪರ್ಣ॒-ಮ್ಪಠ॑ನ್ತಿ ।
ತೇ ಸೋಮ॒-ಮ್ಪ್ರಾಪ್ನು॑ವನ್ತಿ । ಆ॒ಸ॒ಹ॒ಸ್ರಾ-ತ್ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿ-ಮ್ಪುನ॑ನ್ತಿ । ಓಮ್ ॥ 40.6 (ತೈ. ಅರ. 6.40.1)
ಮೇಧಾ ಸೂಕ್ತಂ (4.34)
ಮೇ॒ಧಾದೇ॒ವೀ ಜು॒ಷಮಾ॑ಣಾ ನ॒ ಆಗಾ᳚-ದ್ವಿ॒ಶ್ವಾಚೀ॑ ಭ॒ದ್ರಾ ಸು॑ಮನ॒ಸ್ಯ ಮಾ॑ನಾ ।
ತ್ವಯಾ॒ ಜುಷ್ಟಾ॑ ನು॒ದಮಾ॑ನಾ ದು॒ರುಕ್ತಾ᳚-ನ್ಬೃ॒ಹದ್ವ॑ದೇಮ ವಿ॒ದಥೇ॑ ಸು॒ವೀರಾಃ᳚ ।
ತ್ವಯಾ॒ ಜುಷ್ಟ॑ ಋ॒ಷಿ-ರ್ಭ॑ವತಿ ದೇವಿ॒ ತ್ವಯಾ॒ ಬ್ರಹ್ಮಾ॑-ಽಽಗ॒ತಶ್ರೀ॑ ರು॒ತ ತ್ವಯಾ᳚ ।
ತ್ವಯಾ॒ ಜುಷ್ಟ॑ಶ್ಚಿ॒ತ್ರಂ-ವಿಁ॑ನ್ದತೇ ವಸು॒ ಸಾ ನೋ॑ ಜುಷಸ್ವ॒ ದ್ರವಿ॑ಣೋ ನಮೇಧೇ ॥ 41.1 (ತೈ. ಅರ. 6.41.1)
ಮೇ॒ಧಾ-ಮ್ಮ॒ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ದದಾತು ಮೇ॒ಧಾ-ನ್ದೇ॒ವೀ ಸರ॑ಸ್ವತೀ ।
ಮೇ॒ಧಾ-ಮ್ಮೇ॑ ಅ॒ಶ್ವಿನಾ॑-ವು॒ಭಾವಾಧ॑ತ್ತಾ॒-ಮ್ಪುಷ್ಕ॑ರಸ್ರಜಾ ॥
ಅ॒ಫ್ಸ॒ರಾಸು॑ ಚ॒ ಯಾ ಮೇ॒ಧಾ ಗ॑ನ್ಧ॒ರ್ವೇಷು॑ ಚ॒ ಯನ್ಮನಃ॑ ।
ದೈವೀ᳚-ಮ್ಮೇ॒ಧಾ ಸರ॑ಸ್ವತೀ॒ ಸಾ ಮಾ᳚-ಮ್ಮೇ॒ಧಾ ಸು॒ರಭಿ॑-ರ್ಜುಷತಾ॒ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 42.1 (ತೈ. ಅರ. 6.42.1)
ಆಮಾ᳚-ಮ್ಮೇ॒ಧಾ ಸು॒ರಭಿ॑-ರ್ವಿ॒ಶ್ವರೂ॑ಪಾ॒ ಹಿರ॑ಣ್ಯವರ್ಣಾ॒ ಜಗ॑ತೀ ಜಗ॒ಮ್ಯಾ ।
ಊರ್ಜ॑ಸ್ವತೀ॒ ಪಯ॑ಸಾ॒ ಪಿನ್ವ॑ಮಾನಾ॒ ಸಾ ಮಾ᳚-ಮ್ಮೇ॒ಧಾ ಸು॒ಪ್ರತೀ॑ಕಾ ಜುಷನ್ತಾಮ್ ॥ 43.1 (ತೈ. ಅರ. 6.43.1)
ಮಯಿ॑ ಮೇ॒ಧಾ-ಮ್ಮಯಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯ್ಯ॒ಗ್ನಿಸ್ತೇಜೋ॑ ದಧಾತು॒ ಮಯಿ॑ ಮೇ॒ಧಾ-ಮ್ಮಯಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯೀನ್ದ್ರ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ನ್ದ॑ಧಾತು॒ ಮಯಿ॑ ಮೇ॒ಧಾ-ಮ್ಮಯಿ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಯಿ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒ ಭ್ರಾಜೋ॑ ದಧಾತು ॥ 44.1 (ತೈ. ಅರ. 6.44.1)
ಮೃತ್ಯುನಿವಾರಣ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.35)
ಅಪೈ॑ತು ಮೃ॒ತ್ಯು-ರ॒ಮೃತ॑ನ್ನ॒ ಆಗ॑ನ್. ವೈವಸ್ವ॒ತೋ ನೋ॒ ಅಭ॑ಯಙ್ಕೃಣೋತು ।
ಪ॒ರ್ಣಂ-ವಁನ॒ಸ್ಪತೇ॑ ರಿವಾ॒ಭಿನಃ॑ ಶೀಯತಾಗ್ಂ ರ॒ಯಿ-ಸ್ಸಚ॑ತಾನ್ನ॒-ಶ್ಶಚೀ॒ಪತಿಃ॑ ॥ 45.1 (ತೈ. ಅರ. 6.45.1)
ಪರ॑-ಮ್ಮೃತ್ಯೋ॒ ಅನು॒ ಪರೇ॑ಹಿ॒ ಪನ್ಥಾಂ॒-ಯಁಸ್ತೇ॒ಸ್ವ ಇತ॑ರೋ ದೇವ॒ಯಾನಾ᳚ತ್ ।
ಚಕ್ಷು॑ಷ್ಮತೇ ಶೃಣ್ವ॒ತೇ ತೇ᳚ ಬ್ರವೀಮಿ॒ ಮಾನಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಗ್ಂ ರೀ॑ರಿಷೋ॒ ಮೋತ ವೀ॒ರಾನ್ ॥ 46.1 (ತೈ. ಅರ. 6.46.1)
ವಾತ॑-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣ-ಮ್ಮನ॑ಸಾ॒ ನ್ವಾರ॑ಭಾಮಹೇ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಂ॒-ಯೋಁ ಭುವ॑ನಸ್ಯ ಗೋ॒ಪಾಃ ।
ಸನೋ॑ ಮೃ॒ತ್ಯೋ ಸ್ತ್ರಾ॑ಯತಾ॒-ಮ್ಪಾತ್ವಗ್ಂಹ॑ಸೋ॒ ಜ್ಯೋಗ್ ಜೀ॒ವಾ ಜ॒ರಾಮ॑ಶೀಮಹಿ ॥ 47.1 (ತೈ. ಅರ. 6.47.1)
ಅ॒ಮು॒ತ್ರ॒ ಭೂಯಾ॒ದಧ॒ ಯದ್ಯ॒ಮಸ್ಯ॒ ಬೃಹ॑ಸ್ಪತೇ ಅ॒ಭಿಶ॑ಸ್ತೇ॒ರ ಮು॑ಞ್ಚಃ ।
ಪ್ರತ್ಯೌ॑ಹತಾ ಮ॒ಶ್ವಿನಾ॑ ಮೃ॒ತ್ಯು ಮ॑ಸ್ಮಾ-ದ್ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮಗ್ನೇ ಭಿ॒ಷಜಾ॒ ಶಚೀ॑ಭಿಃ ॥ 48.1 (ತೈ. ಅರ. 6.48.1)
ಹರಿ॒ಗ್ಂ॒ ಹರ॑ನ್ತ॒- ಮನು॑ಯನ್ತಿ ದೇ॒ವಾ ವಿಶ್ವ॒ಸ್ಯೇಶಾ॑ನಂ-ವೃಁಷ॒ಭ-ಮ್ಮ॑ತೀ॒ನಾಮ್ ।
ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಸರೂ॑ಪ॒-ಮನು॑ಮೇ॒ದಮಾ॑ಗಾ॒-ದಯ॑ನ॒-ಮ್ಮಾ ವಿವ॑ಧೀ॒-ರ್ವಿಕ್ರ॑ಮಸ್ವ ॥ 49.1 (ತೈ. ಅರ. 6.49.1)
ಶಲ್ಕೈ॑ರ॒ಗ್ನಿ-ಮಿ॑ನ್ಧಾ॒ನ ಉ॒ಭೌ ಲೋ॒ಕೌ ಸ॑ನೇಮ॒ಹಮ್ ।
ಉ॒ಭಯೋ᳚ ರ್ಲೋ॒ಕಯಾ॑ರ್-ಋ॒ಧ್ದ್ವಾ-ಽತಿ॑ ಮೃ॒ತ್ಯು-ನ್ತ॑ರಾಮ್ಯ॒ಹಮ್ ॥ 50.1 (ತೈ. ಅರ. 6.50.1)
ಮಾ ಛಿ॑ದೋ ಮೃತ್ಯೋ॒ ಮಾ ವ॑ಧೀ॒ರ್ಮಾ ಮೇ॒ ಬಲಂ॒-ವಿಁವೃ॑ಹೋ॒ ಮಾ ಪ್ರಮೋ॑ಷೀಃ ।
ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಮಾ ಮೇ॑ ರೀರಿಷ॒ ಆಯು॑ರುಗ್ರ ನೃ॒ಚಕ್ಷ॑ಸ-ನ್ತ್ವಾ ಹ॒ವಿಷಾ॑ ವಿಧೇಮ ॥ 51.1 (ತೈ. ಅರ. 6.51.1)
ಮಾ ನೋ॑ ಮ॒ಹಾನ್ತ॑ಮು॒ತ ಮಾ ನೋ॑ ಅರ್ಭ॒ಕ-ಮ್ಮಾ ನ॒ ಉಕ್ಷ॑ನ್ತಮು॒ತ ಮಾ ನ॑ ಉಕ್ಷಿ॒ತಮ್ ।
ಮಾ ನೋ॑ ವಧೀಃ ಪಿ॒ತರ॒-ಮ್ಮೋತ ಮಾ॒ತರ॑-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯಾ ಮಾ ನ॑ಸ್ತ॒ನುವೋ॑ ರುದ್ರ ರೀರಿಷಃ ॥ 52.1 (ತೈ. ಅರ. 6.52.1)
ಮಾ ನ॑ಸ್ತೋ॒ಕೇ ತನ॑ಯೇ॒ ಮಾ ನ॒ ಆಯು॑ಷಿ॒ ಮಾ ನೋ॒ ಗೋಷು॒ ಮಾ ನೋ॒ ಅಶ್ವೇ॑ಷು ರೀರಿಷಃ ।
ವೀ॒ರಾನ್ಮಾ ನೋ॑ ರುದ್ರ ಭಾಮಿ॒ತೋವ॑ಧೀರ್-ಹ॒ವಿಷ್ಮ॑ನ್ತೋ॒ ನಮ॑ಸಾ ವಿಧೇಮ ತೇ ॥ 53.1 (ತೈ. ಅರ. 6.53.1)
ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮನ್ತ್ರಃ (4.36)
ಪ್ರಜಾ॑ಪತೇ॒ ನ ತ್ವದೇ॒ತಾ-ನ್ಯ॒ನ್ಯೋ ವಿಶ್ವಾ॑ ಜಾ॒ತಾನಿ॒ ಪರಿ॒ತಾ ಬ॑ಭೂವ ।
ಯ-ತ್ಕಾ॑ಮಾಸ್ತೇ ಜುಹು॒ಮಸ್ತನ್ನೋ॑ ಅಸ್ತು ವ॒ಯಗ್ಗ್ ಸ್ಯಾ॑ಮ॒ ಪತ॑ಯೋ ರಯೀ॒ಣಾಮ್ ॥ 54.1 (ತೈ. ಅರ. 6.54.1)
ಇನ್ದ್ರಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮನ್ತ್ರಃ (4.37)
ಸ್ವ॒ಸ್ತಿ॒ದಾ ವಿ॒ಶಸ್ಪತಿ॑-ರ್ವೃತ್ರ॒ಹಾ ವಿಮೃಧೋ॑ ವ॒ಶೀ ।
ವೃಷೇನ್ದ್ರಃ॑ ಪು॒ರ ಏ॑ತು ನಸ್ಸ್ವಸ್ತಿ॒ದಾ ಅ॑ಭಯ-ಙ್ಕ॒ರಃ ॥ 55.1 (ತೈ. ಅರ. 6.55.1)
ಮೃತ್ಯುಞ್ಜಯ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.38)
ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕಂ-ಯಁಜಾಮಹೇ ಸುಗ॒ನ್ಧಿ-ಮ್ಪು॑ಷ್ಟಿ॒ವರ್ಧ॑ನಮ್ ।
ಉ॒ರ್ವಾ॒ರು॒ಕಮಿ॑ವ॒ ಬನ್ಧ॑ನಾ-ನ್ಮೃ॒ತ್ಯೋ-ರ್ಮು॑ಕ್ಷೀಯ॒ ಮಾ-ಽಮೃತಾ᳚ತ್ ॥ 56.1 (ತೈ. ಅರ. 6.56.1)
ಯೇ ತೇ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಮ॒ಯುತ॒-ಮ್ಪಾಶಾ॒ ಮೃತ್ಯೋ॒ ಮರ್ತ್ಯಾ॑ಯ॒ ಹನ್ತ॑ವೇ ।
ತಾನ್. ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಮಾ॒ಯಯಾ॒ ಸರ್ವಾ॒ನವ॑ ಯಜಾಮಹೇ । ಮೃ॒ತ್ಯವೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ ಮೃ॒ತ್ಯವೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 58.1 (ತೈ. ಅರ. 6.57-58)
ಪಾಪನಿವಾರಕಾ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.39)
ದೇ॒ವಕೃ॑ತ॒ಸ್ಯೈನ॑ಸೋ-ಽವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಮ॒ನು॒ಷ್ಯ॑ಕೃತ॒ಸ್ಯೈನ॑ಸೋ ಽವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಪಿ॒ತೃಕೃ॑ತ॒ಸ್ಯೈನ॑ಸೋ ಽವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಆ॒ತ್ಮಕೃ॑ತ॒ಸ್ಯೈನ॑ಸೋ ಽವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅ॒ನ್ಯಕೃ॑ತ॒ಸ್ಯೈನ॑ಸೋ ಽವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅ॒ಸ್ಮತ್ಕೃ॑ತ॒ಸ್ಯೈನ॑ಸೋ ಽವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಯದ್ದಿ॒ವಾ ಚ॒ ನಕ್ತ॒-ಞ್ಚೈನ॑ಶ್ಚಕೃ॒ಮ ತಸ್ಯಾ॑ ವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಯ-ಥ್ಸ್ವ॒ಪನ್ತ॑ಶ್ಚ॒ ಜಾಗ್ರ॑ತ॒-ಶ್ಚೈನ॑ಶ್ಚ-ಕೃ॒ಮ ತಸ್ಯಾ॑ ವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಯ-ಥ್ಸು॒ಷುಪ್ತ॑ಶ್ಚ॒ ಜಾಗ್ರ॑ತ॒-ಶ್ಚೈನ॑ಶ್ಚ-ಕೃ॒ಮ ತಸ್ಯಾ॑ ವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಯ-ದ್ವಿ॒ದ್ವಾಗ್ಂಸ॒ಶ್ಚಾ ವಿ॑ದ್ವಾಗ್ಂಸ॒ಶ್ಚೈನ॑ಶ್ಚ-ಕೃ॒ಮ ತಸ್ಯಾ॑ ವ॒ಯಜ॑ನಮಸಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಏನಸ ಏನಸೋ ವಯಜನಮ॑ಸಿ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 59.1 (ತೈ. ಅರ. 6.59.1)
ವಸು-ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮನ್ತ್ರಃ (4.40)
ಯದ್ವೋ॑ ದೇವಾಶ್ಚಕೃ॒ಮ ಜಿ॒ಹ್ವಯಾ॑ ಗು॒ರುಮನ॑ಸೋ ವಾ॒ ಪ್ರಯು॑ತೀ ದೇವ॒ ಹೇಡ॑ನಮ್ ।
ಅರಾ॑ವಾ॒ಯೋ ನೋ॑ ಅ॒ಭಿದು॑ಚ್ಛುನಾ॒ಯತೇ॒ ತಸ್ಮಿ॒-ನ್ತದೇನೋ॑ ವಸವೋ॒ ನಿಧೇ॑ತನ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 60.1 (ತೈ. ಅರ. 6.60.1)
ಕಾಮೋ-ಽಕಾರ್ಷೀತ್ - ಮನ್ಯುರಕಾರ್ಷೀತ್ ಮನ್ತ್ರಃ (4.41)
ಕಾಮೋ-ಽಕಾರ್ಷೀ᳚-ನ್ನಮೋ॒ ನಮಃ ।
ಕಾಮೋ-ಽಕಾರ್ಷೀ-ತ್ಕಾಮಃ ಕರೋತಿ ನಾಹ-ಙ್ಕರೋಮಿ ಕಾಮಃ ಕರ್ತಾ ನಾಹ-ಙ್ಕರ್ತಾ ಕಾಮಃ॑ ಕಾರ॒ಯಿತಾ ನಾಹ॑-ಙ್ಕಾರ॒ಯಿತಾ ಏಷ ತೇ ಕಾಮ ಕಾಮಾ॑ಯ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 61.1 (ತೈ. ಅರ. 6.61.1)
ಮನ್ಯುರಕಾರ್ಷೀ᳚-ನ್ನಮೋ॒ ನಮಃ ।
ಮನ್ಯುರಕಾರ್ಷೀ-ನ್ಮನ್ಯುಃ ಕರೋತಿ ನಾಹ-ಙ್ಕರೋಮಿ ಮನ್ಯುಃ ಕರ್ತಾ ನಾಹ-ಙ್ಕರ್ತಾ ಮನ್ಯುಃ॑ ಕಾರ॒ಯಿತಾ ನಾಹ॑-ಙ್ಕಾರ॒ಯಿತಾ ಏಷ ತೇ ಮನ್ಯೋ ಮನ್ಯ॑ವೇ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 62.1 (ತೈ. ಅರ. 6.62.1)
ವಿರಜಾ ಹೋಮ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.42)
ತಿಲಾಞ್ಜುಹೋಮಿ ಸರಸಾಗ್ಂ ಸಪಿಷ್ಟಾ-ನ್ಗನ್ಧಾರ ಮಮ ಚಿತ್ತೇ ರಮ॑ನ್ತು ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಗಾವೋ ಹಿರಣ್ಯ-ನ್ಧನಮನ್ನಪಾನಗ್ಂ ಸರ್ವೇಷಾಗ್ ಶ್ರಿ॑ಯೈ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಶ್ರಿಯಞ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮಿಞ್ಚ ಪುಷ್ಟಿಞ್ಚ ಕೀರ್ತಿ॑-ಞ್ಚಾ ನೃ॒ಣ್ಯತಾಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ-ಮ್ಬ॑ಹುಪು॒ತ್ರತಾಮ್ ।
ಶ್ರದ್ಧಾಮೇಧೇ ಪ್ರಜಾ-ಸ್ಸನ್ದದಾ॑ತು ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 63.3 (ತೈ. ಅರ. 6.63.1)
ತಿಲಾಃ ಕೃಷ್ಣಾ-ಸ್ತಿ॑ಲಾ-ಶ್ಶ್ವೇ॒ತಾ॒-ಸ್ತಿಲಾ-ಸ್ಸೌಮ್ಯಾ ವ॑ಶಾನು॒ಗಾಃ ।
ತಿಲಾಃ ಪುನನ್ತು॑ ಮೇ ಪಾ॒ಪಂ॒-ಯಁತ್ಕಿಞ್ಚಿ-ದ್ದುರಿತ-ಮ್ಮ॑ಯಿ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಚೋರ॒ಸ್ಯಾನ್ನ-ನ್ನ॑ವಶ್ರಾ॒ದ್ಧ॒-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ಹಾ ಗು॑ರುತ॒ಲ್ಪಗಃ ।
ಗೋಸ್ತೇಯಗ್ಂ ಸ॑ರಾಪಾ॒ನ॒-ಮ್ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ತಿಲಾ ಶಾನ್ತಿಗ್ಂ ಶಮಯ॑ನ್ತು ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಶ್ರೀಶ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ಚ ಪುಷ್ಟೀಶ್ಚ ಕೀರ್ತಿ॑-ಞ್ಚಾ ನೃ॒ಣ್ಯತಾಮ್ ।
ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ-ಮ್ಬ॑ಹುಪು॒ತ್ರತಾಮ್ ।
ಶ್ರದ್ಧಾಮೇಧೇ ಪ್ರಜ್ಞಾತು ಜಾತವೇದ-ಸ್ಸನ್ದದಾ॑ತು ಸ್ವಾ॒ಹಾ ॥ 64.3 (ತೈ. ಅರ. 6.64.1)
ಪ್ರಾಣಾಪಾನ-ವ್ಯಾನೋದಾನ-ಸಮಾನಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ವಾಂ-ಮನ-ಶ್ಚಕ್ಷುಃ-ಶ್ರೋತ್ರ-ಜಿಹ್ವಾ-ಘ್ರಾಣ-ರೇತೋ-ಬುದ್ಧ್ಯಾಕೂತಿ-ಸ್ಸಙ್ಕಲ್ಪಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ತ್ವಕ್-ಚರ್ಮ-ಮಾಗ್ಂಸ-ರುಧಿರ-ಮೇದೋ-ಮಜ್ಜಾ-ಸ್ನಾಯವೋ-ಽಸ್ಥೀನಿ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಶಿರಃ ಪಾಣಿ ಪಾದ ಪಾರ್ಶ್ವ ಪೃಷ್ಠೋ-ರೂದರ-ಜಙ್ಘ-ಶಿಶ್ರ್ನೋಪಸ್ಥ ಪಾಯವೋ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಪುರುಷ ಹರಿತ-ಪಿಙ್ಗಲ ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಿ ದೇಹಿ ದೇಹಿ ದದಾಪಯಿತಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 65.5 (ತೈ. ಅರ. 6.65.1)
ಪೃಥಿವ್ಯಾಪ ಸ್ತೇಜೋ ವಾಯು-ರಾಕಾಶಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಶಬ್ದ-ಸ್ಪರ್ಶ-ರೂಪರಸ-ಗನ್ಧಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಮನೋ-ವಾಕ್-ಕಾಯ-ಕರ್ಮಾಣಿ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅವ್ಯಕ್ತಭಾವೈ-ರ॑ಹಙ್ಕಾ॒ರ॒-ರ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಆತ್ಮಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅನ್ತರಾತ್ಮಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಕ್ಷು॒ಧೇ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಕ್ಷುತ್ಪಿ॑ಪಾಸಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ವಿವಿ॑ಟ್ಯೈ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಋಗ್ವಿ॑ಧಾನಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಕ॒ಷೋ᳚ತ್ಕಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಕ್ಷು॒ತ್ಪಿ॒ಪಾ॒ಸಾಮ॑ಲ-ಞ್ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠಾ॒ಮ॒ಲ॒ಕ್ಷ್ಮೀ-ರ್ನಾ॑ಶಯಾ॒ಮ್ಯಹಮ್ ।
ಅಭೂ॑ತಿ॒-ಮಸ॑ಮೃದ್ಧಿ॒ಞ್ಚ॒ ಸರ್ವಾಂ (ಸರ್ವಾ) ನಿರ್ಣುದ ಮೇ ಪಾಪ್ಮಾ॑ನಗ್ಗ್ ಸ್ವಾ॒ಹಾ ।
ಅನ್ನಮಯ-ಪ್ರಾಣಮಯ-ಮನೋಮಯ-ವಿಜ್ಞಾನಮಯ-ಮಾನನ್ದಮಯ-ಮಾತ್ಮಾ ಮೇ॑ ಶುದ್ಧ್ಯ॒ನ್ತಾ॒-ಞ್ಜ್ಯೋತಿ॑ ರ॒ಹಂ-ವಿಁ॒ರಜಾ॑ ವಿಪಾ॒ಪ್ಮಾ ಭೂ॑ಯಾಸ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 66.10 (ತೈ. ಅರ. 6.66.1)
ವೈಶ್ವದೇವ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.43)
ಅ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ವಿಶ್ವೇ᳚ಭ್ಯೋ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಧ್ರು॒ವಾಯ॑ ಭೂ॒ಮಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಧ್ರು॒ವ॒ಕ್ಷಿತ॑ಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅ॒ಚ್ಯು॒ತ॒ಕ್ಷಿತ॑ಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಅ॒ಗ್ನಯೇ᳚ ಸ್ವಿಷ್ಟ॒ಕೃತೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಧರ್ಮಾ॑ಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಅಧ॑ರ್ಮಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅ॒ದ್ಭ್ಯ-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಓ॒ಷ॒ಧಿ॒ವ॒ನ॒ಸ್ಪ॒ತಿಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ । 67.1 (ತೈ. ಅರ. 6.67.1)
ರ॒ಕ್ಷೋ॒ದೇ॒ವ॒ಜ॒ನೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಗೃಹ್ಯಾ᳚ಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಅ॒ವ॒ಸಾನೇ᳚ಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಅ॒ವ॒ಸಾನ॑ಪತಿಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಸ॒ರ್ವ॒ಭೂ॒ತೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಆಮಾ॑ಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಯದೇಜ॑ತಿ॒ ಜಗ॑ತಿ॒ ಯಚ್ಚ॒ ಚೇಷ್ಟ॑ತಿ॒ ನಾಮ್ನೋ॑ ಭಾ॒ಗೋ-ಽಯ-ನ್ನಾಮ್ನೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯೈ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । 67.2 (ತೈ. ಅರ. 6.67.2)
ದಿ॒ವೇ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಸೂರ್ಯಾ॑ಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ನಕ್ಷ॑ತ್ರೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಬೃಹ॒ಸ್ಪತ॑ಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಸ್ವ॒ಧಾ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ನಮೋ॑ ರು॒ದ್ರಾಯ॑ ಪಶು॒ಪತ॑ಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । 67.3 (ತೈ. ಅರ. 6.67.3)
ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ ಸ್ವ॒ಧಾ-ಽಸ್ತು॑ ।
ಭೂ॒ತೇಭ್ಯೋ॒ ನಮಃ॑ । ಮ॒ನು॒ಷ್ಯೇ᳚ಭ್ಯೋ॒ ಹನ್ತಾ᳚ ।
ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ । ಪ॒ರ॒ಮೇ॒ಷ್ಠಿನೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಯಥಾ ಕೂ॑ಪ-ಶ್ಶ॒ತಧಾ॑ರ-ಸ್ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಧಾರೋ॒ ಅಕ್ಷಿ॑ತಃ ।
ಏ॒ವಾ ಮೇ॑ ಅಸ್ತು ಧಾ॒ನ್ಯಗ್ಂ ಸ॒ಹಸ್ರ॑ಧಾರ॒-ಮಕ್ಷಿ॑ತಮ್ ।
ಧನ॑ಧಾನ್ಯೈ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ ಯೇ ಭೂ॒ತಾಃ ಪ್ರ॒ಚರ॑ನ್ತಿ॒ ದಿವಾ॒ನಕ್ತ॒-ಮ್ಬಲಿ॑-ಮಿ॒ಚ್ಛನ್ತೋ॑ ವಿ॒ತುದ॑ಸ್ಯ॒ ಪ್ರೇಷ್ಯಾಃ᳚ ।
ತೇಭ್ಯೋ॑ ಬ॒ಲಿ-ಮ್ಪು॑ಷ್ಟಿ॒ಕಾಮೋ॑ ಹರಾಮಿ॒ ಮಯಿ॒ ಪುಷ್ಟಿ॒-ಮ್ಪುಷ್ಟಿ॑ಪತಿ-ರ್ದಧಾತು॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ॥ 67.4 (ತೈ. ಅರ. 6.67.4)
(ಓ॒ಷ॒ಧಿ॒ವ॒ನ॒ಸ್ಪ॒ತಿಭ್ಯ॒-ಸ್ಸ್ವಾಹಾ॒ - ಽನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ॒ - ನಮೋ॑ ರು॒ದ್ರಾಯ॑ ಪಶು॒ಪತ॑ಯೇ॒ ಸ್ವಾಹಾ॑ - ವಿ॒ತುದ॑ಸ್ಯ॒ ಪ್ರೇಷ್ಯಾ॒ ಏಕ॑-ಞ್ಚ)
ಓ᳚-ನ್ತ-ದ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮ । ಓ᳚-ನ್ತ-ದ್ವಾ॒ಯುಃ ।
ಓ᳚-ನ್ತದಾ॒ತ್ಮಾ । ಓ᳚-ನ್ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ ।
ಓ᳚-ನ್ತ-ಥ್ಸರ್ವ᳚ಮ್ । ಓ᳚-ನ್ತ-ತ್ಪುರೋ॒-ರ್ನಮಃ ।
ಅನ್ತಶ್ಚರತಿ॑ ಭೂತೇ॒ಷು॒ ಗುಹಾಯಾಂ-ವಿಁ॑ಶ್ವ ಮೂ॒ರ್ತಿಷು ।
ತ್ವಂ-ಯಁಜ್ಞಸ್ತ್ವಂ-ವಁಷಟ್ಕಾರಸ್ತ್ವ-ಮಿದ್ರಸ್ತ್ವಗ್ಂ ರುದ್ರಸ್ತ್ವಂವಿಁಷ್ಣುಸ್ತ್ವ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮತ್ವ॑-ಮ್ಪ್ರಜಾ॒ಪತಿಃ ।
ತ್ವ-ನ್ತ॑ದಾಪ॒ ಆಪೋ॒ ಜ್ಯೋತೀ॒ ರಸೋ॒-ಽಮೃತ॒-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮ॒ ಭೂರ್ಭುವ॒ಸ್ಸುವ॒ರೋಮ್ ॥ 68.2 (ತೈ. ಅರ. 6.68.1)
4.44 ಪ್ರಾಣಾಹುತಿ ಮನ್ತ್ರಾಃ
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॑ಮಪಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾಂ᳚-ವ್ಯಾಁ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॑ಮುದಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಿ ಮ ಆ॒ತ್ಮಾ-ಽಮೃ॑ತ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥
ಅ॒ಮೃ॒ತೋ॒ಪ॒ಸ್ತರ॑ಣಮಸಿ ॥
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶಿ॒ವೋ ಮಾ॑ ವಿ॒ಶಾಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ । ಪ್ರಾ॒ಣಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॑ಮಪಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶಿ॒ವೋ ಮಾ॑ ವಿ॒ಶಾಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ । ಅ॒ಪಾ॒ನಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾಂ᳚-ವ್ಯಾಁ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶಿ॒ವೋ ಮಾ॑ ವಿ॒ಶಾಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ । ವ್ಯಾ॒ನಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॑-ಮುದಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶಿ॒ವೋ ಮಾ॑ ವಿ॒ಶಾಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ । ಉ॒ದಾ॒ನಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಷ್ಟೋ॒-ಽಮೃತ॑-ಞ್ಜುಹೋಮಿ ।
ಶಿ॒ವೋ ಮಾ॑ ವಿ॒ಶಾಪ್ರ॑ದಾಹಾಯ । ಸ॒ಮಾ॒ನಾಯ॒ ಸ್ವಾಹಾ᳚ ।
ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಿ ಮ ಆ॒ತ್ಮಾ-ಽಮೃ॑ತ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥
ಅ॒ಮೃ॒ತಾ॒ಪಿ॒ಧಾ॒ನಮ॑ಸಿ ॥ 69.4 (ತೈ. ಅರ. 6.69.1)
ಭುಕ್ತಾನ್ನಾಭಿಮನ್ತ್ರಣ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.45)
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೇ ನಿವಿ॑ಶ್ಯಾ॒-ಽಮೃತಗ್ಂ॑ ಹು॒ತಮ್ । ಪ್ರಾ॒ಣ ಮನ್ನೇ॑ನಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॑ಮಪಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಶ್ಯಾ॒-ಽಮೃತಗ್ಂ॑ ಹು॒ತಮ್ । ಅ॒ಪಾ॒ನ ಮನ್ನೇ॑ನಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾಂ᳚-ವ್ಯಾಁ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಶ್ಯಾ॒-ಽಮೃತಗ್ಂ॑ ಹು॒ತಮ್ । ವ್ಯಾ॒ನ ಮನ್ನೇ॑ನಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॑-ಮುದಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಶ್ಯಾ॒-ಽಮೃತಗ್ಂ॑ ಹು॒ತಮ್ । ಉ॒ದಾ॒ನ ಮನ್ನೇ॑ನಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ ।
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾಗ್ಂ॑ ಸಮಾ॒ನೇ ನಿವಿ॑ಶ್ಯಾ॒-ಽಮೃತಗ್ಂ॑ ಹು॒ತಮ್ । ಸ॒ಮಾನ॒ ಮನ್ನೇ॑ನಾಪ್ಯಾಯಸ್ವ ॥ 70.1 (ತೈ. ಅರ0.1)
ಭೋಜನಾನ್ತೇ ಆತ್ಮಾನುಸನ್ಧಾನ ಮನ್ತ್ರಾಃ (4.46)
ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಃ ಪುರುಷೋ-ಽಙ್ಗುಷ್ಠಞ್ಚ॑ ಸಮಾ॒ಶ್ರಿತಃ । ಈಶ-ಸ್ಸರ್ವಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪ್ರಭುಃ ಪ್ರೀಣಾತಿ॑ ವಿಶ್ವ॒ಭುಕ್ ॥ 71.1 (ತೈ. ಅರ. 6.71.1)
ಅವಯವಸ್ವಸ್ಥತಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮನ್ತ್ರಃ (4.47)
ವಾಮ್ಮ॑ ಆ॒ಸನ್ನ್ । ನ॒ಸೋಃ ಪ್ರಾ॒ಣಃ । ಅ॒ಕ್ಷ್ಯೋ-ಶ್ಚಕ್ಷುಃ॑ ।
ಕರ್ಣ॑ಯೋ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ᳚ಮ್ । ಬಾ॒ಹು॒ವೋ-ರ್ಬಲ᳚ಮ್ । ಊ॒ರು॒ವೋ ರೋಜಃ॑ ।
ಅರಿ॑ಷ್ಟಾ॒ ವಿಶ್ವಾ॒ನ್ಯಙ್ಗಾ॑ನಿ ತ॒ನೂಃ । ತ॒ನುವಾ॑ ಮೇ ಸ॒ಹ ನಮ॑ಸ್ತೇ ಅಸ್ತು॒ ಮಾ ಮಾ॑ ಹಿಗ್ಂಸೀಃ ॥ 72.1 (ತೈ. ಅರ. 6.72.1)
ಇನ್ದ್ರ ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಸಂವಾಁದ ಮನ್ತ್ರಃ (4.48)
ವಯಃ॑ ಸುಪ॒ರ್ಣಾ ಉಪ॑ಸೇದು॒ರಿನ್ದ್ರ॑-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯ ಮೇ॑ಧಾ॒ ಋಷ॑ಯೋ॒ ನಾಧ॑ಮಾನಾಃ ।
ಅಪ॑ದ್ಧ್ವಾ॒ನ್ತ ಮೂ᳚ರ್ಣು॒ಹಿ ಪೂ॒ರ್ಧಿ ಚಕ್ಷು॑-ರ್ಮುಮು॒ಗ್ಧ್ಯ॑ಸ್ಮಾ-ನ್ನಿ॒ಧಯೇ॑ ಽವಬ॒ದ್ಧಾನ್ ॥ 73.1 (ತೈ. ಅರ. 6.73.1)
ಹೃದಯಾಲಮ್ಭನ ಮನ್ತ್ರಃ (4.49)
ಪ್ರಾಣಾನಾ-ಙ್ಗ್ರನ್ಥಿರಸಿ ರುದ್ರೋ ಮಾ॑ ವಿಶಾ॒ನ್ತಕಃ । ತೇನಾನ್ನೇನಾ᳚-ಪ್ಯಾಯ॒ಸ್ವ ॥ 74.1 (ತೈ. ಅರ. 6.74.1)
ದೇವತಾ ಪ್ರಾಣನಿರೂಪಣ ಮನ್ತ್ರಃ (4.50)
ನಮೋ ರುದ್ರಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ ಮೃತ್ಯು॑ರ್ಮೇ ಪಾ॒ಹಿ ॥ 75.1 (ತೈ. ಅರ. 6.75.1)
ಅಗ್ನಿ ಸ್ತುತಿ ಮನ್ತ್ರಃ (4.51)
ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ॒ ದ್ಯುಭಿ॒-ಸ್ತ್ವಮಾ॑ಶು-ಶು॒ಕ್ಷಣಿ॒-ಸ್ತ್ವಮ॒ದ್ಭ್ಯ-ಸ್ತ್ವಮಶ್ಮ॑ನ॒ಸ್ಪರಿ॑ ।
ತ್ವಂ-ವಁನೇ᳚ಭ್ಯ॒-ಸ್ತ್ವಮೋಷ॑ಧೀಭ್ಯ॒-ಸ್ತ್ವ-ನ್ನೃ॒ಣಾ-ನ್ನೃ॑ಪತೇ ಜಾಯಸೇ॒ ಶುಚಿಃ॑ ॥ 76.1 (ತೈ. ಅರ. 6.76.1)
ಅಭೀಷ್ಟ ಯಾಚನಾ ಮನ್ತ್ರಃ (4.52)
ಶಿ॒ವೇನ॑ ಮೇ॒ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠಸ್ವ ಸ್ಯೋ॒ನೇನ॑ ಮೇ॒ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠಸ್ವ ಸುಭೂ॒ತೇನ॑ ಮೇ॒ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠಸ್ವ ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಚ॒ಸೇನ॑ ಮೇ॒ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠಸ್ವ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯರ್ಧಿ॒ ಮನು॒ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠ॒ ಸ್ವೋಪ॑ ತೇ ಯಜ್ಞ॒ ನಮ॒ ಉಪ॑ ತೇ॒ ನಮ॒ ಉಪ॑ ತೇ॒ ನಮಃ॑ ॥ 77.1 (ತೈ. ಅರ. 6.77.1)
ಪರ ತತ್ತ್ವ ನಿರೂಪಣಂ (4.53)
ಸ॒ತ್ಯ-ಮ್ಪರ॒-ಮ್ಪರಗ್ಂ॑ ಸ॒ತ್ಯಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯೇನ॒ ನ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋ॒ಕಾಚ್ಚ್ಯ॑ವನ್ತೇ ಕ॒ದಾಚ॒ನ ಸ॒ತಾಗ್ಂ ಹಿ ಸ॒ತ್ಯ-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ॒ತ್ಯೇ ರ॑ಮನ್ತೇ॒,
ತಪ॒ ಇತಿ॒ ತಪೋ॒ ನಾನಶ॑ನಾ॒-ತ್ಪರಂ॒-ಯಁದ್ಧಿ ಪರ॒-ನ್ತಪ॒ಸ್ತ-ದ್ದುಧ॑ರ್ಷ॒-ನ್ತ-ದ್ದುರಾ॑ಧರ್ಷ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ತಪ॑ಸಿ ರಮನ್ತೇ॒,
ದಮ॒ ಇತಿ॒ ನಿಯ॑ತ-ಮ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾ॒ರಿಣ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಮೇ॑ ರಮನ್ತೇ॒,
ಶಮ॒ ಇತ್ಯರ॑ಣ್ಯೇ ಮು॒ನಯ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॒ಚ್ಛಮೇ॑ ರಮನ್ತೇ,
ದಾ॒ನಮಿತಿ॒ ಸರ್ವಾ॑ಣಿ ಭೂ॒ತಾನಿ॑ ಪ್ರ॒ಶಗ್ಂಸ॑ನ್ತಿ ದಾ॒ನಾನ್ನಾತಿ॑ ದು॒ಶ್ಚರ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ದಾ॒ನೇ ರ॑ಮನ್ತೇ,
ಧ॒ರ್ಮ ಇತಿ॒ ಧರ್ಮೇ॑ಣ॒ ಸರ್ವ॑ಮಿ॒ದ-ಮ್ಪರಿ॑ಗೃಹೀತ-ನ್ಧ॒ರ್ಮಾನ್ನಾತಿ॑-ದು॒ಷ್ಕರ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚--ದ್ಧ॒ರ್ಮೇ ರ॑ಮನ್ತೇ,
ಪ್ರ॒ಜನ॒ ಇತಿ॒ ಭೂಯಾಗ್ಂ॑॑ಸ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ಭೂಯಿ॑ಷ್ಠಾಃ॒ ಪ್ರಜಾ॑ಯನ್ತೇ॒ ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ಭೂಯಿ॑ಷ್ಠಾಃ ॑ನೇ ರಮನ್ತೇ॒,
-ಽಗ್ನಯ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ॒ ತಸ್ಮಾ॑-ದ॒ಗ್ನಯ॒ ಆಧಾ॑ತವ್ಯಾ ಅಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರ-ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ॒ ತಸ್ಮಾ॑-ದಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರೇ ರ॑ಮನ್ತೇ,
ಯ॒ಜ್ಞ ಇತಿ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ಹಿ ದೇ॒ವಾ ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯ॒ಜ್ಞೇ ರ॑ಮನ್ತೇ,
ಮಾನ॒ಸ-ಮಿತಿ॑ ವಿ॒ದ್ವಾಗ್ಂಸ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ವಿ॒ದ್ವಾಗ್ಂಸ॑ ಏ॒ವ ಮಾ॑ನ॒ಸೇ ರ॑ಮನ್ತೇ,
ನ್ಯಾ॒ಸ ಇತಿ॑ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ಹಿ ಪರಃ॒ ಪರೋ॑ ಹಿ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ತಾನಿ॒ ವಾ ಏ॒ತಾನ್ಯವ॑ರಾಣಿ॒ ಪರಾಗ್ಂ॑ಸಿ ನ್ಯಾ॒ಸ ಏ॒ವಾತ್ಯ॑ರೇಚಯ॒-ದ್ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದೇ᳚ತ್ಯುಪ॒ನಿಷತ್ ॥ 78.11 (ತೈ. ಅರ. 6.78.1)
4.54 ಜ್ಞಾನ ಸಾಧನ ನಿರೂಪಣಂ
ಪ್ರಾ॒ಜಾ॒ಪ॒ತ್ಯೋ ಹಾರು॑ಣಿ-ಸ್ಸುಪ॒ರ್ಣೇಯಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಮ್ಪಿ॒ತರ॒-ಮುಪ॑ಸಸಾರ॒ ಕಿ-ಮ್ಭ॑ಗವ॒ನ್ತಃ ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁ॑ದ॒ನ್ತೀತಿ॒ ತಸ್ಮೈ॒ ಪ್ರೋ॑ವಾಚ,
ಸ॒ತ್ಯೇನ॑ ವಾ॒ಯುರಾವಾ॑ತಿ ಸ॒ತ್ಯೇ-ನಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ರೋ॑ಚತೇ ದಿ॒ವಿ ಸ॒ತ್ಯಂ-ವಾಁ॒ಚಃ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ಸ॒ತ್ಯೇ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ಥ್ಸ॒ತ್ಯ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ॒,
ತಪ॑ಸಾ ದೇ॒ವಾ ದೇ॒ವತಾ॒-ಮಗ್ರ॑ ಆಯ॒-ನ್ತಪ॒ಸರ್ಷ॑ಯ॒-ಸ್ಸುವ॒ರನ್ವ॑-ವಿನ್ದ॒-ನ್ತಪ॑ಸಾ ಸ॒ಪತ್ನಾ॒-ನ್ಪ್ರಣು॑ದಾ॒-ಮಾರಾ॑ತೀ॒ ಸ್ತಪ॑ಸಿ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ತಪಃ॑ ಪರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ॒,
ದಮೇ॑ನ ದಾ॒ನ್ತಾಃ ಕಿ॒ಲ್ಬಿಷ॑-ಮವಧೂ॒ನ್ವನ್ತಿ॒ ದಮೇ॑ನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾ॒ರಿಣ॒-ಸ್ಸುವ॑ರಗಚ್ಛ॒-ನ್ದಮೋ॑ ಭೂ॒ತಾನಾ᳚-ನ್ದುರಾ॒ಧರ್ಷ॒-ನ್ದಮೇ॑ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ದಮಃ॑ ಪರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ॒,
ಶಮೇ॑ನ ಶಾ॒ನ್ತಾ-ಶ್ಶಿ॒ವ-ಮಾ॒ಚರ॑ನ್ತಿ॒ ಶಮೇ॑ನ ನಾ॒ಕ-ಮ್ಮು॒ನಯೋ॒-ಽನ್ವವಿ॑ನ್ದ॒ನ್ ಛಮೋ॑ ಭೂ॒ತಾನಾ᳚-ನ್ದುರಾ॒ಧರ್ಷ॒-ಞ್ಛಮೇ॑ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ॒ಚ್ಛಮಃ॑ ಪರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ,
ದಾ॒ನಂ-ಯಁ॒ಜ್ಞಾನಾಂ॒-ವಁರೂ॑ಥ॒-ನ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ಲೋ॒ಕೇ ದಾ॒ತಾರಗ್ಂ॑ ಸರ್ವ ಭೂ॒ತಾನ್ಯು॑ಪಜೀ॒ವನ್ತಿ॑ ದಾ॒ನೇನಾರಾ॑ತೀ॒-ರಪಾ॑ನುದನ್ತ ದಾ॒ನೇನ॑ ದ್ವಿಷ॒ನ್ತೋ ಮಿ॒ತ್ರಾ ಭ॑ವನ್ತಿ ದಾ॒ನೇ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ದಾ॒ನ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ,
ಧ॒ರ್ಮೋ ವಿಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಜಗ॑ತಃ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಾ ಲೋ॒ಕೇ ಧ॒ರ್ಮಿಷ್ಠ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾ ಉ॑ಪಸ॒ರ್ಪನ್ತಿ॑ ಧ॒ರ್ಮೇಣ॑ ಪಾ॒ಪ-ಮ॑ಪ॒ನುದ॑ತಿ ಧ॒ರ್ಮೇ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಧ॒ರ್ಮ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ,
ಪ್ರ॒ಜನ॑ನಂ॒-ವೈಁ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ಲೋ॒ಕೇ ಸಾ॒ಧು ಪ್ರ॒ಜಾಯಾ᳚ ಸ್ತ॒ನ್ತುನ್-ತ॑ನ್ವಾ॒ನಃ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾ ಮ॑ನೃ॒ಣೋ ಭವ॑ತಿ॒ ತದೇ॑ವ ತ॒ಸ್ಯಾ ಅನೃ॑ಣ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ್ರ॒ಜನ॑ನ-ಮ್ಪರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತ್ಯ॒,
ಗ್ನಯೋ॒ ವೈ ತ್ರಯೀ॑ ವಿ॒ದ್ಯಾ ದೇ॑ವ॒ಯಾನಃ॒ ಪನ್ಥಾ॑ ಗಾರ್ಹಪ॒ತ್ಯ ಋಕ್-ಪೃ॑ಥಿ॒ವೀ ರ॑ಥನ್ತ॒ರ-ಮ॑ನ್ವಾಹಾ-ರ್ಯ॒ಪಚ॑ನಂ॒-ಯಁಜು॑ರ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಂ-ವಾಁಮದೇ॒ವ್ಯ ಮಾ॑ಹವ॒ನೀಯ॒-ಸ್ಸಾಮ॑ಸುವ॒ರ್ಗೋ ಲೋ॒ಕೋ ಬೃ॒ಹತ್-ತಸ್ಮಾ॑-ದ॒ಗ್ನೀ-ನ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತ್ಯ,
ಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಗ್ಂ ಸಾ॑ಯ-ಮ್ಪ್ರಾ॒ತ-ರ್ಗೃ॒ಹಾಣಾಂ॒-ನಿಷ್ಕೃ॑ತಿ॒-ಸ್ಸ್ವಿ॑ಷ್ಟಗ್ಂ ಸುಹು॒ತಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಕ್ರತೂ॒ನಾ-ಮ್ಪ್ರಾಯ॑ಣಗ್ಂ ಸುವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯ॒ ಜ್ಯೋತಿ॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॑-ದಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ,
ಯ॒ಜ್ಞ ಇತಿ॑ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ಹಿ ದೇ॒ವಾ ದಿವ॑-ಙ್ಗ॒ತಾ ಯ॒ಜ್ಞೇನಾಸು॑ರಾ॒-ನಪಾ॑ನುದನ್ತ ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ದ್ವಿಷ॒ನ್ತೋ ಮಿ॒ತ್ರಾ ಭ॑ವನ್ತಿ ಯ॒ಜ್ಞೇ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ,
ಮಾನ॒ಸಂ-ವೈಁ ಪ್ರಾ॑ಜಾಪ॒ತ್ಯ-ಮ್ಪ॒ವಿತ್ರ॑-ಮ್ಮಾನ॒ಸೇನ॒ ಮನ॑ಸಾ ಸಾ॒ಧು ಪ॑ಶ್ಯತಿ ಮಾನ॒ಸಾ ಋಷ॑ಯಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜನ್ತ ಮಾನ॒ಸೇ ಸ॒ರ್ವ-ಮ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ॒-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ನ್ಮಾನ॒ಸ-ಮ್ಪ॑ರ॒ಮಂ-ವಁದ॑ನ್ತಿ,
ನ್ಯಾ॒ಸ ಇ॒ತ್ಯಾಹು॑-ರ್ಮನೀ॒ಷಿಣೋ᳚ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾಣ॑-ಮ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ವಿಶ್ವಃ॑ ಕತ॒ಮ-ಸ್ಸ್ವ॑ಯ॒ಭುಂಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸರ॒ ಇತಿ॑, ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರೋ॑ ಽಸಾವಾ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ಯ ಏ॒ಷ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೇ ಪುರು॑ಷ॒-ಸ್ಸ ಪ॑ರಮೇ॒ಷ್ಠೀ ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ತ್ಮಾ,
ಯಾಭಿ॑ರಾದಿ॒ತ್ಯ-ಸ್ತಪ॑ತಿ ರ॒ಶ್ಮಿಭಿ॒ಸ್ತಾಭಿಃ॑ ಪ॒ರ್ಜನ್ಯೋ॑ ವರ್ಷತಿ ಪ॒ರ್ಜನ್ಯೇ॑-ನೌಷಧಿ-ವನಸ್ಪ॒ತಯಃ॒ ಪ್ರಜಾ॑ಯನ್ತ ಓಷಧಿ-ವನಸ್ಪ॒ತಿಭಿ॒-ರನ್ನ॑-ಮ್ಭವ॒ತ್ಯನ್ನೇ॑ನ ಪ್ರಾ॒ಣಾಃ ಪ್ರಾ॒ಣೈ-ರ್ಬಲ॒-ಮ್ಬಲೇ॑ನ॒ ತಪ॒-ಸ್ತಪ॑ಸಾ ಶ್ರ॒ದ್ಧಾ ಶ್ರ॒ದ್ಧಯಾ॑ ಮೇ॒ಧಾ ಮೇ॒ಧಯಾ॑ ಮನೀ॒ಷಾ ಮ॑ನೀ॒ಷಯಾ॒ ಮನೋ॒ ಮನ॑ಸಾ॒ ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತ್ಯಾ॑ ಚಿ॒ತ್ತ-ಞ್ಚಿ॒ತ್ತೇನ॒ ಸ್ಮೃತಿ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಮೃತ್ಯಾ॒ ಸ್ಮಾರ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ಮಾರೇ॑ಣ ವಿ॒ಜ್ಞಾನಂ॑-ವಿಁ॒ಜ್ಞಾನೇ॑-ನಾ॒ತ್ಮಾನಂ॑-ವೇಁದಯತಿ॒ ತಸ್ಮಾ॑ದ॒ನ್ನ-ನ್ದದ॒ನ್-ಥ್ಸರ್ವಾ᳚ಣ್ಯೇ॒ತಾನಿ॑ ದದಾ॒-ತ್ಯನ್ನಾ᳚-ತ್ಪ್ರಾ॒ಣಾ ಭ॑ವನ್ತಿ,
ಭೂ॒ತಾನಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೈ-ರ್ಮನೋ॒ ಮನ॑ಸಶ್ಚ ವಿ॒ಜ್ಞಾನಂ॑-ವಿಁ॒ಜ್ಞಾನಾ॑-ದಾನ॒ನ್ದೋ ಬ್ರ॑ಹ್ಮ ಯೋ॒ನಿ-ಸ್ಸ ವಾ ಏ॒ಷ ಪುರು॑ಷಃ ಪಞ್ಚ॒ಧಾ ಪ॑ಞ್ಚಾ॒ತ್ಮಾ ಯೇನ॒ ಸರ್ವ॑ಮಿ॒ದ-ಮ್ಪ್ರೋತ॑-ಮ್ಪೃಥಿ॒ವೀ ಚಾ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ-ಞ್ಚ॒ ದ್ಯೌಶ್ಚ॒ ದಿಶ॑ಶ್ಚಾವಾನ್ತರದಿ॒ಶಾಶ್ಚ॒ ಸ ವೈ ಸರ್ವ॑ಮಿ॒ದ-ಞ್ಜಗ॒ಥ್ಸ ಸ॒ಭೂತಗ್ಂ॑ ಸ ಭ॒ವ್ಯ-ಞ್ಜಿ॑ಜ್ಞಾಸ ಕ್ಲೃ॒ಪ್ತ ಋ॑ತ॒ಜಾ ರಯಿ॑ಷ್ಠಾ,
ಶ್ರ॒ದ್ಧಾ ಸ॒ತ್ಯೋ ಮಹ॑ಸ್ವಾ-ನ್ತ॒ಪಸೋ॒ ಪರಿ॑ಷ್ಠಾ॒ದ್ (ವರಿ॑ಷ್ಠಾ॒ದ್) ಜ್ಞಾತ್ವಾ॑ ತಮೇ॒ವ-ಮ್ಮನ॑ಸಾ ಹೃ॒ದಾ ಚ॒ ಭೂಯೋ॑ ನ ಮೃ॒ತ್ಯು-ಮುಪ॑ಯಾಹಿ ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ್ತಸ್ಮಾ᳚-ನ್ನ್ಯಾ॒ಸ-ಮೇ॒ಷಾ-ನ್ತಪ॑ಸಾ-ಮತಿರಿಕ್ತ॒ಮಾಹು॑-ರ್ವಸುರ॒ಣ್ವೋ॑ ವಿ॒ಭೂರ॑ಸಿ ಪ್ರಾ॒ಣೇ ತ್ವಮಸಿ॑ ಸನ್ಧಾ॒ತಾ
ಬ್ರಹ್ಮ॑-ನ್ತ್ವಮಸಿ॑ ವಿಶ್ವ॒ಧೃತ್ತೇ॑-ಜೋ॒ದಾಸ್ ತ್ವಮ॑ಸ್ಯ॒ಗ್ನಿ-ರ॑ಸಿ ವರ್ಚೋ॒ದಾ-ಸ್ತ್ವಮ॑ಸಿ॒ ಸೂರ್ಯ॑ಸ್ಯ ದ್ಯುಮ್ನೋ॒ದಾ ಸ್ತ್ವಮ॑ಸಿ ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸ ಉಪಯಾ॒ಮಗೃ॑ಹೀತೋ-ಽಸಿ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೇ᳚ ತ್ವಾ॒ ಮಹಸ॒,
ಓಮಿತ್ಯಾ॒ತ್ಮಾನಂ॑-ಯುಁಞ್ಜೀತೈ॒ತದ್ವೈ ಮ॑ಹೋಪ॒ನಿಷ॑ದ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಙ್ಗುಹ್ಯಂ॒-ಯಁ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೋ॑ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑-ಮಾಪ್ನೋತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೋ॑ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑-ಮಿತ್ಯುಪ॒ನಿಷತ್ ॥ 79.20 (ತೈ. ಅರ. 6.79.1)
ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞಃ (4.55)
ತಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದುಷೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯಾ॒ತ್ಮಾ ಯಜ॑ಮಾನಃ-ಶ್ರ॒ಧ್ದಾಪತ್ನೀ॒ ಶರೀ॑ರ-ಮಿ॒ದ್ಧ್ಮಮುರೋ॒ ವೇದಿ॒-ರ್ಲೋಮಾ॑ನಿ
ಬ॒ರ॒ಃಇ-ರ್ವೇ॒ದಃ-ಶಿಖಾ॒ ಹೃದ॑ಯಂ॒-ಯೂಁಪಃ॒ ಕಾಮ॒ ಆಜ್ಯ॑-ಮ್ಮ॒ನ್ಯುಃ ಪ॒ಶು-ಸ್ತಪೋ॒-ಽಗ್ನಿ-ರ್ದಮಃ॑ ಶಮಯಿ॒ತಾ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒-ವಾಘೋತಾ᳚ ಪ್ರಾ॒ಣ ಉ॑ದ್ಗ॒ತಾ
ಚಕ್ಷು॑ರಧ್ವ॒ರ್ಯು-ರ್ಮನೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮಾ॒ ಶ್ರೋತ್ರ॑ಮ॒ಗ್ನೀ-ಧ್ಯಾವ॒ಧ್ದ್ರಿಯ॑ತೇ॒
ಸಾ ದೀ॒ಕ್ಷಾ ಯದಶ್ರ್ನಾ॑ತಿ॒ ತಧ್ದವಿ॒-ರ್ಯತ್ಪಿಬ॑ತಿ॒ ತದ॑ಸ್ಯ ಸೋಮಪಾ॒ನಂ-ಯಁದ್ರಮ॑ತೇ॒
ತದು॑ಪ॒ಸದೋ॒ ಯ-ಥ್ಸ॒ಞ್ಚರ॑-ತ್ಯುಪ॒ವಿಶ॑-ತ್ಯು॒ತ್ತಿಷ್ಠ॑ತೇ ಚ॒ ಸಪ್ರ॑ವ॒ರ್ಗ್ಯೋ॑
ಯನ್ಮುಖ॒-ನ್ತದಾ॑ಹವ॒ನೀಯೋ॒ ಯಾ ವ್ಯಾಹೃ॑ತಿ-ರಾಹು॒ತಿ-ರ್ಯದ॑ಸ್ಯ ವಿ॒ಜ್ಞಾನ॒-ನ್ತಜ್ಜು॒ಹೋತಿ॒ ಯಥ್ಸಾ॒ಯ-ಮ್ಪ್ರಾ॒ತರ॑ತ್ತಿ॒ ತಥ್ಸ॒ಮಿಧಂ॒-ಯಁತ್ಪ್ರಾ॒ತ-ರ್ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನಗ್ಂ ಸಾ॒ಯ-ಞ್ಚ॒ ತಾನಿ॒ ಸವ॑ನಾನಿ॒ ಯೇ
ಅ॑ಹೋರಾ॒ತ್ರೇ ತೇ ದ॑ರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾ॒ಸೌ ಯೇ᳚-ಽರ್ಧಮಾ॒ಸಾಶ್ಚ॒ ಮಾಸಾ᳚ಶ್ಚ॒ ತೇ ಚಾ॑ತುರ್ಮಾ॒ಸ್ಯಾನಿ॒ ಯ ಋ॒ತವ॒ಸ್ತೇ ಪ॑ಶುಬ॒ನ್ಧಾ ಯೇ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಾಶ್ಚ॑ ಪರಿವಥ್ಸ॒ರಾಶ್ಚ॒ ತೇ-ಽಹ॑ರ್ಗ॒ಣಾ-ಸ್ಸ॑ರ್ವ ವೇದ॒ಸಂ-ವಾಁ
ಏ॒ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ರಂ-ಯಁನ್ಮರ॑ಣ॒-ನ್ತದ॑ವ॒ಭೃಥ॑ ಏ॒ತದ್ವೈ ಜ॑ರಾಮರ್ಯ-ಮಗ್ನಿಹೋ॒ತ್ರಗ್ಂ ಸ॒ತ್ರಂ-ಯಁ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾ-ನು॑ದ॒ಗಯ॑ನೇ ಪ್ರ॒ಮೀಯ॑ತೇ
ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮೇ॒ವ ಮ॑ಹಿ॒ಮಾನ॑-ಙ್ಗ॒ತ್ವಾ-ಽಽದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯ-ಙ್ಗಚ್ಛ॒ತ್ಯಥ॒ ಯೋ ದ॑ಕ್ಷಿ॒ಣೇ ಪ್ರ॒ಮೀಯ॑ತೇ
ಪಿತೃ॒ಣಾ-ಮೇ॒ವ ಮ॑ಹಿ॒ಮಾನ॑-ಙ್ಗ॒ತ್ವಾ ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸ॒-ಸ್ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕತಾ॑-ಮಾಪ್ನೋತ್ಯೇ॒ತೌ ವೈ ಸೂ᳚ರ್ಯಾ ಚನ್ದ್ರ॒ಮಸೌ᳚-ರ್ಮಹಿ॒ಮಾನೌ᳚ ಬ್ರಾಹ್ಮ॒ಣೋ
ವಿ॒ದ್ವಾ-ನ॒ಭಿಜ॑ಯತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೋ॑ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑ಮಾಪ್ನೋತಿ॒ ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮಣೋ॑ ಮಹಿ॒ಮಾನ॑-ಮಿತ್ಯುಪ॒ನಿಷತ್ ॥ 80.1 (ತೈ. ಅರ. 6.80.1)
ಸ॒ಹ ನಾ॑ ವವತು । ಸ॒ಹ ನೌ॑ ಭುನಕ್ತು । ಸ॒ಹ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ಙ್ಕರವಾವಹೈ । ತೇ॒ಜ॒ಸ್ವಿನಾ॒ ವಧೀ॑ತಮಸ್ತು॒ ಮಾ ವಿ॑ದ್ವಿಷಾ॒ವಹೈ᳚ ॥
॥ ಓಂ ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿ॒-ಶ್ಶಾನ್ತಿಃ॑ ॥
ಹರಿಃ॒ ಓಮ್ ।
ಇತಿ ಮಹಾನಾರಾಯಣೋಪನಿಷ-ಥ್ಸಮಾಪ್ತಾ
(ಅಮ್ಭ॒ಸ್ಯೈಕ॑ಪಞ್ಚಾ॒ಶಚ್ಛ॒ತಂ - ಜಾ॒ತವೇ॑ದಸೇ॒ ಚತು॑ರ್ದಶ॒ - ಭೂರನ್ನಂ॒ - ಭೂರ॒ಗ್ನಯೇ॒ - ಭೂರ॒ಗ್ನಯೇ॒ ಚೈಕ॑ಮೇಕಂ - ಪಾಹಿ - ಪಾ॒ಹಿ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚತ್ವಾರಿ॒ - ಯ-ಶ್ಛನ್ದ॑ಸಾ॒-ನ್ದ್ವೇ - ನಮೋ॒ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣೇ - ಋ॒ತ-ನ್ತಪೋ॒ - ಯಥಾ॑ ವೃ॒ಕ್ಷಸ್ಯೈಕ॑ ಮೇಕ - ಮ॒ಣೋರಣೀ॑ಯಾ॒ಗ್॒ ಶ್ಚತು॑ಸ್ತ್ರಿಗ್ಂಶಥ್ - ಸಹಸ್ರ॒ಶೀ॑ಷ॒ಗ್ಂ॒ ಷಟ್ವಿ॑ಗ್ಂಶತಿ - ರಾದಿ॒ತ್ಯೋ ವಾ ಏ॒ಷ - ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ ವೈ ತೇಜ॒ ಏಕ॑ಮೇಕಂ॒ - ನಿಧ॑ನಪತಯೇ॒ ತ್ರಯೋ॑ವಿಗ್ಂಶತಿಃ - ಸ॒ದ್ಯೋಜಾ॒ತ-ನ್ತ್ರೀಣಿ॑ - ವಾಮದೇ॒ವಾಯೈಕ॑ - ಮ॒ಘೋರೇ᳚ಭ್ಯ॒ - ಸ್ತತ್ಪುರು॑ಷಾಯ॒ ದ್ವೇ ದ್ವೇ॒ - ಈಶಾನೋ - ನಮೋ ಹಿರಣ್ಯಬಾಹವ॒ ಏಕ॑ಮೇಕ - ಮೃ॒ತಗ್ಂ ಸ॒ತ್ಯ-ನ್ದ್ವೇ - ಸರ್ವೋ॒ ವೈ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॒ - ಕದ್ರು॒ದ್ರಾಯ॒ ತ್ರೀಣಿ॒ - ಯಸ್ಯ॒ ವೈ ಕಙ್ಕ॑ತೀ - ಕೃಣು॒ಷ್ವ ಪಾಜೋ - ಽದಿ॑ತಿ॒ - ರಾಪೋ॒ ವಾ ಇ॒ದಗ್ಂ ಸರ್ವ॒ ಮೇಕ॑ಮೇಕ॒ - ಮಾಪಃ॑ ಪುನನ್ತು ಚ॒ತ್ವಾ - ರ್ಯಗ್ನಿಶ್ಚ - ಸೂರ್ಯಶ್ಚ ನವ॑ - ನ॒ವೋಮಿತಿ॑ ಚ॒ತ್ವಾ - ರ್ಯಾಯಾ॑ತು॒ ಪಚೌ - ಜೋ॑-ಽಸಿ॒ ದಶೋ॒ - ತ್ತಮೇ॑ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॒ - ಘೃಣಿ॒ಸ್ತ್ರೀಣಿ॒ - ಬ್ರಹ್ಮ॑ಮೇತು॒ ಮಾಂ-ಯಾಁಸ್ತೇ᳚ ಬ್ರಹ್ಮಹ॒ತ್ಯಾ-ನ್ದ್ವಾದ॑ಶ॒ - ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಮೇ॒ಧಯಾ॒-ಽದ್ಯಾ ನ॑ ಇ॒ಮ-ಮ್ಭ್ರೂ॑ಷಹ॒ತ್ಯಾಂ - ಬ್ರಹ್ಮ॑ ಮೇ॒ಧವಾ᳚ ಬ್ರ॒ಹ್ಮಾ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮಿ॒ದಂ-ವೀಁ॑ರಹ॒ತ್ಯಾಮೇಕಾ॒ನ್ನ ವಿ॑ಗ್ಂಶತಿ॒ ರೇಕಾ॒ನ್ನವಿ॑ಗ್ಂಶತಿ--ರ್ ಮೇ॒ಧಾ ದೇ॒ವೀ - ಮೇ॒ಧಾ-ಮ್ಮ॒ ಇನ್ದ್ರ॑ಶ್ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚತ್ವಾ॒ರ್ಯಾ - ಮಾ᳚-ಮ್ಮೇ॒ಧಾ ದ್ವೇ - ಮಯಿ॑ ಮೇ॒ಧಾ ಮೇಕ॒- ಮಪೈ॑ತು॒ - ಪರಂ॒ - ಁವಾತ॑-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣ - ಮ॑ಮುತ್ರ॒ಭೂಯಾ॒-ದ್- ದ್ಧರಿ॒ಗ್ಂ॒ - ಶಲ್ಕೈ॑ರ॒ಗ್ನಿಂ - ಮಾ ಛಿ॑ದೋ ಮೃತ್ಯೋ॒ - ಮಾ ನೋ॑ ಮ॒ಹಾನ್ತಂ॒ - ಮಾನ॑ಸ್ತೋ॒ಕೇ - ಪ್ರಜಾ॑ಪತೇ - ಸ್ವಸ್ತಿ॒ದಾ - ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕಂ॒ - ಁಯೇ ತೇ॑ ಸ॒ಹಸ್ರ॒-ನ್ದ್ವೇ ದ್ವೇ - ಮೃ॒ತ್ಯವೇ॒ ಸ್ವಾಹೈಕಂ॑ - ದೇ॒ವಕೃ॑ತ॒ಸ್ಯೈಕಾ॑ದಶ॒ - ಯದ್ವೋ॑ ದೇವಾಃ॒ - ಕಾಮೋ-ಽಕಾರ್ಷೀ॒ನ್ - ಮನ್ಯುರಕಾರ್ಷೀ॒-ದ್ದ್ವೇ ದ್ವೇ॒ - ತಿಲಾಞ್ಜುಹೋಮಿ ಗಾವ-ಶ್ಶ್ರಿಯ-ಮ್ಪ್ರ॑ಜಾಃ ಪಞ್ಚ॒ - ತಿಲಾಃ ಕೃಣ್ಷಾಶ್ಚೋರ॑ಸ್ಯ॒ ಶ್ರೀಃ ಪ್ರಜ್ಞಾತು ಜಾತವೇ॑ದ-ಸ್ಸ॒ಪ್ತ - ಪ್ರಾಣ ವಾ-ಕ್ತ್ವಕ್ ಛಿರ ಉತ್ತಿಷ್ಠ ಪುರುಷ॑ ಪಞ್ಚ॒ - ಪೃಥಿವೀ ಶಬ್ದ ಮನೋ ವಾಗ್ ವ್ಯಕ್ತಾ-ಽಽತ್ಮಾ-ಽನ್ತರಾತ್ಮಾ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಮೇ᳚ ಕ್ಷು॒ಧೇ-ಽನ್ನಮಯ॒ ಪಞ್ಚ॑ದಶಾ॒ - ಗ್ನಯೇ॒ ಸ್ವಾಹೈಕ॑ಚತ್ವಾರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ - ರ್ದೋ᳚ ನ್ತದ್ಬ್ರ॒ಹ್ಮ ನವ॑ - ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ᳚-ಮ್ಪ್ರಾ॒ಣೇ ನಿವಿಷ್ಟ॒ ಶ್ಚತು॑ರ್ವಿಗ್ಂಶತಿಃ - ಶ್ರ॒ದ್ಧಾಯಾ॒-ನ್ದಶಾ - ಙ್ಗುಷ್ಠ ಮಾತ್ರಃ ಪುರುಷೋ ದ್ವೇ - ವಾಮ್ಮ॑ ಆ॒ಸನ್ನ॒ಷ್ಟೌ - ವಯಃ॑ ಸುಪ॒ರ್ಷಾಃ - ಪ್ರಾಣಾನಾ-ಙ್ಗ್ರನ್ಥಿರಸಿ ದ್ವೇ ದ್ವೇ - ನಮೋ ರುದ್ರಾಯೈಕಂ॒ - ತ್ವಮ॑ಗ್ನೇ॒ ದ್ಯುಭಿರ್॒ ದ್ವೇ - ಶಿ॒ವೇನ॑ ಮೇ॒ ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠಸ್ವ - ಸ॒ತ್ಯಂ - ಪ್ರಾ॑ಜಾಪ॒ತ್ಯ - ಸ್ತಸ್ಯೈ॒ವ ಮೇಕ॑ ಮೇಕ॒ ಮಶತಿಃ)
Roman (IAST) Transliteration
taittirīya araṇyaka - caturthaḥ praśnaḥ
oṃ sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu |
sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
ambhasyapāre (4.1)
ambha̭sya pā॒re bhuva̭nasya॒ maddhye॒ nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe ma̭ha॒to mahī̭yān |
śu॒kreṇa॒ jyotīgṃ̭ṣi samanu॒pravi̭ṣṭaḥ pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaiti॒ sarvaṃ॒-ya~smi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duḥ |
tade॒va bhū॒ta-ntadu॒ bhavya̭mā i॒da-ntada॒kṣarḙ para॒me vyo̭mann |
yenā̭ vṛ॒ta-ṅkhañca॒ diva̭-mma॒hīñca॒ yenā̭di॒tya-stapa̭ti॒ teja̭sā॒ bhrāja̭sā ca |
yama॒nta-ssa̭mu॒dre ka॒vayo॒ vaya̭nti॒ yada॒kṣarḙ para॒me pra॒jāḥ |
yataḥ̭ prasū॒tā ja॒gataḥ̭ prasūtī॒ toyḙna jī॒vān vyaca̭sarja॒ (vyasa̭sarja॒) bhūmyā᳚m |
yadoṣa̭dhībhiḥ pu॒ruṣā᳚-npa॒śūgśca॒ vivḙśa bhū॒tāni̭ carāca॒rāṇi̭ |
ataḥ̭ para॒-nnānya॒-daṇī̭yasahi॒ parā᳚-tparaṃ॒-ya~-nmaha̭to ma॒hānta᳚m |
yadḙka-ma॒vyakta॒-mana̭ntarūpaṃ॒-vi~śva̭-mpurā॒ṇa-ntama̭saḥ॒ para̭stāt || 1.5 (tai. ara. 6.1.1)
tade॒varta-ntadṷ sa॒tyamā̭hu॒-stade॒va brahma̭ para॒ma-ṅka̭vī॒nām |
i॒ṣṭā॒pū॒rta-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭mānaṃ-vi~॒śva-mbi̭bharti॒ bhuva̭nasya॒ nābhiḥ̭ |
tade॒vāgni-stadvā॒yu-stathsūrya॒stadṷ ca॒ndramāḥ᳚ |
tade॒va śu॒krama॒mṛta॒-ntadbrahma॒ tadāpa॒-ssa pra॒jāpa̭tiḥ |
sarvḙ nime॒ṣā ja॒jñirḙ vi॒dyutaḥ॒ purṷṣā॒dadhi̭ |
ka॒lā mṷhū॒rtāḥ kāṣṭhā᳚ścāho-rā॒trāśca̭ sarva॒śaḥ |
a॒rdha॒mā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒raśca̭ kalpantām |
sa āpaḥ̭ pradu॒ghe u॒bhe i॒me a॒ntari̭kṣa॒-matho॒ suvaḥ̭ |
naina̭-mū॒rdhva-nna ti॒rya-ñca॒ na maddhye॒ pari̭jagrabhat |
na tasyḙśe॒ kaśca॒na tasya̭ nāma ma॒hadyaśaḥ̭ || 1.10 (tai. ara. 6.1.2)
na sa॒dṛṃśḙ tiṣṭhati॒ rūpa̭masya॒ na cakṣṷṣā paśyati॒ kaśca॒naina᳚m |
hṛ॒dā ma̭nī॒ṣā mana̭sā॒-'bhi klṛ̭pto॒ ya ḙnaṃ-vi~॒du-ramṛ̭tā॒ste bha̭vanti |
a॒dbhya-ssambhṷ̄to hiraṇyaga॒rbha itya॒ṣṭau |
e॒ṣa hi de॒vaḥ pra॒diśo-'nu॒ sarvāḥ॒ pūrvo̭ hi jā॒ta-ssa u॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
sa vi॒jāya̭māna-ssajani॒ṣyamā̭ṇaḥ pra॒tyaṃ-mukhā᳚ stiṣṭhati vi॒śvato̭mukhaḥ |
vi॒śvata̭śca-kṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒-rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ |
ve॒nasta-tpaśya॒n. viśvā॒ bhuva̭nāni vi॒dvān. yatra॒ viśva॒-mbhava॒tyeka̭-nīlam |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaika॒gṃ॒ sa otaḥ॒ prota̭śca vi॒bhuḥ pra॒jāsṷ |
pratadvo̭ce a॒mṛta॒nnu vi॒dvā-nga̭ndha॒rvo nāma॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭su || 1.15 (tai. ara. 6.1.3)
trīṇi̭ pa॒dā nihi̭tā॒ guhā̭su॒ yastadveda̭ savi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t |
sa no॒ bandhṷ-rjani॒tā sa vi̭dhā॒tā dhāmā̭ni॒ veda॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
yatra̭ de॒vā a॒mṛta̭māna-śā॒nāstṛ॒tīye॒ dhāmā᳚nya॒-bhyaira̭yanta |
pari॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ya̭nti sa॒dyaḥ pari̭ lo॒kā-npari॒ diśaḥ॒ pari॒ suvaḥ̭ |
ṛ॒tasya॒ tantuṃ̭-vi~tataṃ-vi~॒cṛtya॒ tada̭paśya॒-ttada̭bhava-tpra॒jāsṷ |
pa॒rītya̭ lo॒kā-npa॒rītya̭ bhū॒tāni̭ pa॒rītya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca |
pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasyā॒tmanā॒-''tmāna̭-ma॒bhi-samba̭bhūva |
sada̭sa॒spati॒-madbhṷta-mpri॒yamindra̭sya॒ kāmya᳚m |
sani̭-mme॒dhā ma̭yāsiṣam |
uddī᳚pyasva jātavedo 'pa॒ghnannir-ṛ̭ti॒-mmama̭ || 1.19 (tai. ara. 6.1.4)
pa॒śūgśca॒ mahya॒māva̭ha॒ jīva̭nañca॒ diśo̭ diśa |
māno̭ higṃsī jjātavedo॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
abi̭bhra॒dagna॒ āga̭hi śri॒yā mā॒ pari̭pātaya || 1.21 (tai. ara. 6.1.5)
gāyatrī mantrāḥ (4.2)
purṷṣasya vidma sahasrā॒kṣasya̭ mahāde॒vasya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ vakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ dantiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ nandiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāse॒nāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ ṣaṇmukhaḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ suvarṇapa॒kṣāya̭ dhīmahi | tanno̭ garuḍaḥ praco॒dayā᳚t ||
ve॒dā॒tma॒nāya̭ vi॒dmahḙ hiraṇyaga॒rbhāya̭ dhīmahi | tanno᳚ brahma praco॒dayā᳚t ||
nā॒rā॒ya॒ṇāya̭ vi॒dmahḙ vāsude॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ viṣṇuḥ praco॒dayā᳚t ||
va॒jra॒na॒khāya̭ vi॒dmahḙ tīkṣṇa-da॒gg॒ṣṭrāya̭ dhīmahi | tanno̭ nārasigṃhaḥ praco॒dayā᳚t ||
bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi | tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||
vai॒śvā॒na॒rāya̭ vi॒dmahḙ lālī॒lāya̭ dhīmahi | tanno̭ agniḥ praco॒dayā᳚t ||
kā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || 1.33 (tai. ara. 6.1.5-7)
dūrvā sūktaṃ (4.3)
sa॒ha॒sra॒para̭mā de॒vī॒ śa॒tamṷ̄lā śa॒tāṅkṷrā |
sarvagṃ̭ haratṷ me pā॒pa॒-ndū॒rvā duḥ̭svapna॒ nāśa̭nī |
kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥ paruṣaḥ॒ pari̭ |
e॒vā no̭ dūrve॒ prata̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca |
yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si |
tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam |
aśva̭krā॒nte ra̭thakrā॒nte॒ vi॒ṣṇukrā᳚nte va॒sundha̭rā |
śirasā̭ dhāra̭yiṣyā॒mi॒ ra॒kṣa॒sva mā᳚-mpade॒ pade || 1.37 (tai. ara. 6.1.8)
mṛttikā sūktam (4.4)
bhūmi-rdhenu-rdharaṇī lo̭kadhā॒riṇī |
u॒dhṛtā̭-'si va̭rāhe॒ṇa॒ kṛ॒ṣṇe॒na śa̭ta bā॒hunā |
mṛ॒ttikḙ hana̭ me pā॒paṃ॒-ya~॒nma॒yā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
mṛ॒ttike᳚ brahma̭dattā॒-'si॒ kā॒śyapḙnābhi॒mantri̭tā |
mṛ॒ttikḙ dehi̭ me pu॒ṣṭi॒-ntva॒yi sa̭rva-mpra॒tiṣṭhi̭tam || 1.39
mṛ॒ttike᳚ pratiṣṭhi̭te sa॒rva॒-nta॒nme ni̭rṇuda॒ mṛtti̭ke |
tayā̭ ha॒tena̭ pāpe॒na॒ ga॒cchā॒mi pa̭ramā॒-ṅgatim || 1.40 (tai. ara. 6.1.9)
śatrujaya mantrāḥ (4.5)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van cha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi |
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na-ssvasti॒dā a̭bhayaṅka॒raḥ |
sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vā-ssva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ |
sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemi-ssva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu |
āpā᳚nta-manyustṛ॒pala̭prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭vāṃ॒-charṷmāgṃ ṛjī॒ṣī |
somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || 1.44
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭ nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī | yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ |
ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m |
ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriyam |
śrī᳚rme bha॒jatu | alakṣmī᳚rme na॒śyatu |
viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā-śchando̭-bhiri॒māṃllo~॒kā-na̭napaja॒yya-ma॒bhya̭jayann |
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu || 1.48 (tai. ara. 6.1.10)
sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa-ṅkṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspate |
ka॒kṣīva̭ntaṃ॒-ya~ aṷśi॒jam |
śarī̭raṃ-ya~jñaśama॒la-ṅkusī̭da॒-ntasmi᳚-nthsīdatu॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇaṃ-ye~na̭ pū॒ta-stara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tā ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema |
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān |
ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svāthābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ |
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryā᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | 1.53 (tai. ara. 6.1.11)
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒-stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tī-ri̭va mā॒taraḥ̭ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 1.54 (tai. ara. 6.1.12)
aghamarṣaṇa sūktam (4.6)
hira̭ṇyaśṛṅgaṃ॒-va~rṷṇa॒-mprapa̭dye tī॒rtha-mmḙ dehi॒ yāci̭taḥ |
ya॒nmayā̭ bhu॒kta-ma॒sādhṷ̄nā-mpā॒pebhya̭śca pra॒tigra̭haḥ |
yanme॒ mana̭sā vā॒cā॒ ka॒rma॒ṇā vā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
tanna॒ indro॒ varṷṇo॒ bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā ca̭ punantu॒ punaḥ̭ punaḥ |
namo॒-'gnaye᳚-'phsu॒mate॒ nama॒ indrā̭ya॒ namo॒ varṷṇāya॒ namo vāruṇyai̭ namo॒-'dbhyaḥ || 1.57
yada॒pā-ṅkrū॒raṃ-ya~da̭me॒ddhyaṃ-ya~da̭śā॒nta-ntadapa̭gacchatāt |
a॒tyā॒śa॒nā-da̭tīpā॒nā॒-dya॒cca u॒grā-tpra̭ti॒grahā᳚t |
tanno॒ varṷṇo rā॒jā॒ pā॒ṇinā᳚ hyava॒marśa̭tu |
so̭-'hama̭pā॒po vi॒rajo॒ nirmu॒kto mṷktaki॒lbiṣaḥ |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhamārṷhya॒ gacche॒-dbrahma̭salo॒katām |
yaścā॒̭phsu varṷṇa॒-ssa pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
i॒ma-mmḙ gaṅge yamune sarasvati॒ śutṷdri॒ stomagṃ̭ sacatā॒ paru॒ṣṇiyā |
a॒si॒kni॒yā ma̭rudvṛdhe vi॒tasta॒yā-''rjī̭kīye śṛṇu॒hyā su॒ṣoma̭yā |
ṛ॒tañca̭ sa॒tyañcā॒-bhī᳚ddhā॒ ttapa॒so-'ddhya̭jāyata |
tato॒ rātri̭-rajāyata॒ tataḥ̭ samu॒dro a̭rṇa॒vaḥ || 1.63 (tai. ara. 6.1.13)
sa॒mu॒drā-da̭rṇa॒vā-dadhi̭ saṃva~thsa॒ro a̭jāyata |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ vi॒dadha॒-d(mi॒dadha॒d) viśva̭sya miṣa॒to va॒śī |
ū॒ryā॒ca॒ndra॒masaṷ dhā॒tā ya̭thā pū॒rva ma̭kalpayat |
diva̭ñca pṛthi॒vī-ñcā॒ntari̭kṣa॒ matho॒ suvaḥ̭ |
ya-tpṛ̭thi॒vyāgṃ raja̭ssva॒ māntari̭kṣe vi॒roda̭sī |
i॒māg stadā॒po va̭ruṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
pu॒nantu॒ vasa̭vaḥ pu॒nātu॒ varṷṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
e॒ṣa bhū॒tasya̭ ma॒ddhye bhuva̭nasya go॒ptā |
e॒ṣa pu॒ṇyakṛ̭tāṃ-lo~॒kā॒ne॒ṣa mṛ॒tyor-hi̭ra॒ṇmaya᳚m |
dyāvā̭pṛthi॒vyor-hi̭ra॒ṇmaya॒gṃ॒ saggśri̭ta॒gṃ॒ suvaḥ̭ | 1.66 (tai. ara. 6.1.14)
sa na॒-ssuva॒-ssagṃ śi̭śādhi |
ārdra॒-ñjvala̭ti॒ jyoti̭-ra॒hama̭smi |
jyoti॒-rjvala̭ti॒ brahmā॒hama̭smi |
yo̭-'hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hame॒vāha-mmā-ñjṷhomi॒ svāhā᳚ |
a॒kā॒rya॒-kā॒rya̭va kī॒rṇī ste॒no bhrṷ̄ṇa॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
varṷṇo॒-'pāma̭ghamarṣa॒ṇa-stasmā᳚-tpā॒pā-tpramṷcyate |
ra॒jobhūmi̭stva॒māgṃ roda̭yasva॒ prava̭danti॒ dhīrāḥ᳚ |
ākrā᳚n-thsamu॒draḥ pra̭tha॒me vidha̭rma-ñja॒naya̭-npra॒jā bhuva̭nasya॒ rājā᳚ |
vṛṣā̭ pa॒vitre॒ adhi॒sāno॒ avyḙ bṛ॒ha-thsomo̭ vāvṛdhe suvā॒na induḥ̭ || 1.70
(pura̭stā॒--dyaśo॒ - guhā̭su॒ - mama̭ - cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi - tīkṣada॒gg॒ṣṭhrāya̭ dhīmahi॒ - pari̭ - pra॒tiṣṭhi̭taṃ - debhu--r yacchatu - dadhātanā॒- dbhyo᳚ - 'rṇa॒vaḥ - suvo॒ - rājaika̭-ñca) (ā1)
durgā sūktam (4.7)
jā॒tavḙdase sunavāma॒ soma̭-marātīya॒to nida̭hāti॒ vedaḥ̭ |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā̭ nā॒veva॒ sindhṷ-nduri॒tā-'tya॒gniḥ |
tāma॒gniva̭rṇā॒-ntapa̭sā jvala॒ntīṃ-vai~̭roca॒nī-ṅka̭rmapha॒leṣu॒ juṣṭā᳚m |
du॒rgā-nde॒vīgṃ śara̭ṇama॒ha-mprapa̭dye su॒tara̭si tarase॒ namaḥ̭ |
agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒sti-bhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ |
pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃyo~ḥ |
viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātaveda॒-ssindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi |
agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒no᳚-'smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m |
pṛ॒ta॒nā॒jita॒gṃ॒ saha̭māna-mu॒grama॒gnigṃ hṷvema para॒mā-thsa॒dhasthā᳚t |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā॒ kṣāma̭dde॒vo ati̭ duri॒tā-'tya॒gniḥ |
pra॒tnoṣi̭-ka॒mīḍyo̭ addhva॒reṣṷ sa॒nācca॒ hotā॒ navya̭śca॒ sathsi̭ |
svāñcā᳚gne ta॒nuva̭-mpi॒praya̭svā॒smabhya̭ñca॒ saubha̭ga॒māya̭jasva |
gobhi॒-rjuṣṭa̭ma॒yujo॒ niṣi̭kta॒-ntave᳚ndra viṣṇo॒-ranu॒sañca̭rema |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhama॒bhi saṃ॒va~sā̭no॒ vaiṣṇa̭vīṃ-lo~॒ka i॒ha mā̭dayantām || 2.7 (du॒ri॒tā-'tya॒gniśca॒tvāri̭ ca) (tai. ara. 6.2.1)
[ o-ṅkā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || ]
vyāhṛti homa mantrāḥ (4.8)
bhū-ranna̭-ma॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo-'nnaṃ̭-vā~॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒, suva॒ranna̭-mādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna̭-ñca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒, namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna॒mom || 3.1 (tai. ara. 6.3.1)
bhū-ra॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo̭ vā॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ ,
suva̭rādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ragna॒ om || 4.1
bhū-ra॒gnayḙ ca pṛthi॒vyai ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhuvo̭ vā॒yavḙ cā॒ntari̭kṣāya ca maha॒te ca॒ svāhā॒,
suva̭rādi॒tyāya̭ ca di॒ve ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se ca॒ nakṣa̭trebhyaśca di॒gbhyaśca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rmaha॒rom || 5.1 (tai. ara. 6.4.1)
jñānaprāptyarthā homamantrāḥ (4.9)
pāhi no agna ena̭se svā॒hā |
pāhi no viśvaveda̭se svā॒hā |
yajña-mpāhi vibhāva̭so svā॒hā |
sarva-mpāhi śatakra̭to svā॒hā || 6.1 (tai. ara. 6.7.1)
pā॒hi no̭ agna॒ eka̭yā |
pā॒hyṷta dvi॒tīya̭yā |
pā॒hyūrja̭-ntṛ॒tīya̭yā |
pā॒hi gī॒rbhi-śca̭ta॒sṛbhi̭-rvaso॒ svāhā᳚ || 7.1 (tai. ara. 6.6.1)
vedāvismaraṇāya japamantrāḥ (4.10)
ya-śchanda̭sā-mṛṣa॒bho vi॒śvarṷ̄pa॒-śchando᳚bhya॒-śchandāg̭syā vi॒veśa̭ |
sacāgṃ śikyaḥ puro vāco̭pani॒ṣa-dindro᳚ jye॒ṣṭha i̭ndri॒yāya॒ ṛṣi̭bhyo॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-śchanda॒ om || 8.1 (tai. ara. 6.8.1)
namo॒ brahma̭ṇe dhā॒raṇa̭-mme a॒stva-ni̭rākaraṇaṃ-dhā॒rayi̭tā bhūyāsa॒-ṅkarṇa̭yo-śśru॒ta-mmācyo᳚ḍhva॒-mmamā॒muṣya॒ om || 9.1 (tai. ara. 6.9.1)
tapaḥ praśaṃsā (4.11)
ṛ॒ta-ntapaḥ̭ sa॒tya-ntapaḥ̭ śru॒ta-ntapaḥ̭ śā॒nta-ntapo॒ dama॒ stapa॒-śśama॒stapo॒ dāna॒-ntapo॒ yajña॒-ntapo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rbrahmai॒-tadupā᳚syai॒-tattapaḥ̭ || 10.1 (tai. ara. 6.10.1)
vihitācaraṇa praśaṃsā niṣiddhācaraṇa nindā ca (4.12)
yathā̭ vṛ॒kṣasya̭ sa॒puṃṣpi̭tasya dū॒rā-dga॒ndho vā᳚tye॒va-mpuṇya̭sya ka॒rmaṇo̭ dū॒rā-dga॒ndho vā̭ti॒ yathā̭-'sidhā॒rā-ṅka॒rte-'va̭hitā-mava॒krāme॒ yadyuve॒ yuve॒ havā̭ vi॒hvayi̭ṣyāmi ka॒rta-mpa̭tiṣyā॒mītye॒va-ma॒mṛtā̭-dā॒tmāna̭-ñju॒guphse᳚t || 11.1 (tai. ara. 6.11.1)
dahara vidyā (4.13)
a॒ṇo-raṇī̭yā-nmaha॒to mahī̭yā-nā॒tmā guhā̭yā॒-nnihi̭to-'sya ja॒ntoḥ |
tama̭kratu-mpaśyati vītaśo॒ko dhā॒tuḥ pra॒sādā᳚-nmahi॒māna̭mīśam |
sa॒pta prā॒ṇāḥ pra॒bhava̭nti॒ tasmā᳚-thsa॒ptārciṣaḥ̭ sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvāḥ |
sa॒pta i॒me lo॒kā yeṣu॒ cara̭nti prā॒ṇā gu॒hāśa̭yā॒-nnihi̭tā-ssa॒pta sa̭pta |
ataḥ̭ samu॒drā gi॒raya̭śca॒ sarve॒-'smā-thsyanda̭nte॒ sindha̭va॒-ssarva̭rūpāḥ |
ata̭śca॒ viśvā॒ oṣa̭dhayo॒ rasā᳚cca॒ yenai̭ṣa bhū॒ta-sti̭ṣṭhatyantarā॒tmā |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛdhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒ matyḙti॒ rebhanṋ |
a॒jā mekāṃ॒-lo~hi̭ta-śukla-kṛ॒ṣṇā-mba॒hvī-mpra॒jā-ñja॒naya̭ntī॒gṃ॒ sarṷ̄pām |
a॒jo hyeko̭ ju॒ṣamā̭ṇo-'nu॒śete॒ jahā᳚tyenā-mbhu॒kta-bho̭gā॒majo᳚-'nyaḥ || 12.5 (tai. ara. 6.12.1)
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷ-rantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣa-dva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ghṛ॒ta-mmi̭mikṣire ghṛ॒tama̭sya॒ yoni̭-rghṛ॒te śri॒to ghṛ॒tamṷvasya॒ dhāma̭ |
a॒nu॒ṣva॒dhamāva̭ha mā॒daya̭sva॒ svāhā̭ kṛtaṃ-vṛ~ṣabha vakṣi ha॒vyam |
sa॒mu॒drā dū॒rmi-rmadhṷmā॒gṃ॒ udā̭ra-dupā॒gṃ॒śunā॒ sama̭mṛta॒tva mā̭naṭ |
ghṛ॒tasya॒ nāma॒ guhyaṃ॒-ya~dasti̭ ji॒hvā de॒vānā̭-ma॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
va॒ya-nnāma॒ prabra̭vāmā ghṛ॒tenā॒smin. ya॒jñe dhā̭rayāmā॒ namo̭bhiḥ |
upa̭ bra॒hmā śṛ̭ṇavaccha॒syamā̭na॒-ñcatuḥ̭ śṛṅgo 'vamī-dgau॒ra e॒tat |
ca॒tvāri॒ śṛṅgā॒ trayo̭ asya॒ pādā॒ dve śī॒ra॒.ṣe sa॒pta hastā̭so a॒sya |
tridhā̭ ba॒ddho vṛ̭ṣa॒bho ro̭ravīti ma॒ho de॒vo martyā॒gṃ॒ āvi̭veśa || 12.10 (tai. ara. 6.12.2)
tridhā̭ hi॒ta-mpa॒ṇibhi̭-rgu॒hyamā̭na॒-ṅgavi̭-de॒vāso̭ ghṛ॒tamanva̭vindann |
indra॒ eka॒gṃ॒ sūrya॒ eka̭-ñjajāna ve॒nā dekagg̭ sva॒dhayā॒ niṣṭa̭takṣuḥ |
yo de॒vānā᳚-mpratha॒ma-mpu॒rastā॒-dviśvā॒dhiyo̭ ru॒dro ma॒harṣiḥ̭ |
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-mpa̭śyata॒ jāya̭māna॒gṃ॒ sano̭ de॒va-śśu॒bhayā॒ smṛtyā॒ saṃyu~̭naktu |
yasmā॒tpara॒-nnāpa̭ra॒ masti॒ kiñci॒dyasmā॒-nnāṇī̭yo॒ na jyāyo᳚-'sti॒ kaści̭t |
vṛ॒kṣa i̭va stabdho di॒vi ti̭ṣṭha॒-tyeka॒stene॒da-mpū॒rṇa-mpurṷṣeṇa॒ sarva᳚m || 12.13
(sanyāsa sūktam)
na karma̭ṇā na pra॒jayā॒ dhanḙna॒ tyāgḙnaike amṛta॒tva-mā̭na॒śuḥ |
parḙṇa॒ nāka॒-nnihi̭ta॒-ṅguhā̭yāṃ-vi~॒bhrāja̭de॒ta-dyata̭yo vi॒śanti̭ ||
ve॒dā॒nta॒ vi॒jñāna॒-suni̭ścitā॒rthā-ssanyā̭sa yo॒gādyata̭ya-śśuddha॒ sattvāḥ᳚ |
te bra̭hmalo॒ke tu॒ parā᳚ntakāle॒ parā̭mṛtā॒-tpari̭mucyanti॒ sarve᳚ |
da॒hraṃ॒-vi~॒pā॒pa-mpa॒rame᳚śma bhūtaṃ॒-ya~-tpṷṇḍarī॒ka-mpu॒rama̭ddhya sa॒gg॒stham |
ta॒trā॒pi॒ da॒hra-ṅga॒ganaṃ̭-vi~śoka॒-stasmi̭n. yada॒ntasta-dupā̭sita॒vyam ||
yo vedādau sva̭raḥ pro॒kto॒ ve॒dāntḙ ca pra॒tiṣṭhi̭taḥ |
tasya̭ pra॒kṛti̭-līna॒sya॒ yaḥ॒ paraḥ̭ sa॒ ma॒heśva̭raḥ || 12.17 (tai. ara. 6.12.3)
(ajo᳚-'nya॒ - āvi̭veśa॒ - sarvḙ ca॒tvāri̭ ca)
nārāyaṇa sūktaṃ (4.14)
sa॒ha॒sra॒śīrṣa̭-nde॒vaṃ॒-vi~॒śvākṣaṃ̭-vi~॒śva śa̭-mbhuvam |
viśva̭-nnā॒rāya̭ṇa-nde॒va॒ma॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vi॒śvataḥ॒ para̭mānni॒tyaṃ॒-vi~॒śva-nnā̭rāya॒ṇagṃ ha̭rim |
viśva̭me॒veda-mpurṷṣa॒-sta-dviśva॒mupa̭jīvati |
patiṃ॒-vi~śva̭syā॒tmeśva̭ra॒gṃ॒ śāśva̭tagṃ śi॒vama̭cyutam |
nā॒rāya॒ṇa-mma̭hājñe॒yaṃ॒-vi~॒śvātmā̭na-mpa॒rāya̭ṇam |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro jyo॒ti॒rā॒tmā nā̭raya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ra-mbra॒hma॒ ta॒ttva-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro dhyā॒tā॒ dhyā॒na-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
yacca̭ ki॒ñcij-ja̭ga-thsa॒rva॒-ndṛ॒śyate᳚ śrūya॒te-'pi̭ vā | 13.4 (tai. ara. 6.13.1)
anta̭-rba॒hiśca̭ ta-thsa॒rvaṃ॒-vyā~॒pya nā̭rāya॒ṇa-ssthi̭taḥ |
ana̭nta॒ mavya̭ya-ṅka॒vigṃ sa̭mu॒dre-'ntaṃ̭-vi~॒śva śa̭bhuṃva~m |
pa॒dma॒ko॒śa-pra̭tīkā॒śa॒gṃ॒ hṛ॒daya̭-ñcāpya॒dhomṷkham |
adho̭ ni॒ṣṭyā vi̭tastyā॒nte॒ nā॒bhyāmṷpari॒ tiṣṭha̭ti |
jvā॒la॒mā॒lā kṷla-mbhā॒tī॒ vi॒śvasyā̭yata॒na-mma̭hat |
santa̭tagṃ śi॒lābhi̭stu॒ lamba̭tyā kośa॒sanni̭bham |
tasyāntḙ suṣi॒ragṃ sū॒kṣma-ntasmi᳚n-thsa॒rva-mprati̭ṣṭhitam |
tasya॒ maddhyḙ ma॒hāna̭gni-rvi॒śvārci̭-rvi॒śvato̭ mukhaḥ |
so-'gra̭bhu॒g vibha̭ja-nti॒ṣṭha॒-nnāhā̭ra-maja॒raḥ ka॒viḥ |
ti॒rya॒gū॒rdhva ma̭dha-śśā॒yī॒ ra॒śmaya̭stasya॒ santa̭tā |
sa॒ntā॒paya̭ti sva-nde॒hamāpā̭datala॒ masta̭kaḥ |
tasya॒ maddhye॒ vahni̭śikhā a॒ṇīyo᳚rdhvā vya॒vasthi̭taḥ |
nī॒lato̭ yada̭ maddhya॒sthā॒-dvi॒dyullḙkheva॒ bhāsva̭rā |
nī॒vāra॒ śūka̭vatta॒nvī॒ pī॒tā bhā᳚svatya॒ṇūpa̭mā |
tasyā᳚-śśikhā॒yā ma̭ddhye pa॒ramā᳚tmā vya॒vasthi̭taḥ |
sa brahma॒ sa śiva॒-ssa hari॒-ssendra॒-sso-'kṣa̭raḥ para॒ma-ssva॒rāṭ || 13.12 (tai. ara. 6.13.2)
(api̭ vā॒ - santa̭tā॒ ṣaṭ ca̭)
āditya maṇḍale parabrahmopāsanaṃ (4.15)
ā॒di॒tyo vā e॒ṣa e॒ta-nma॒ṇḍala॒-ntapa̭ti॒ tatra॒ tā ṛca॒stadṛ॒cā ma̭ṇḍala॒gṃ॒ sa ṛ॒cāṃ-lo~॒ko-'tha॒ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rci-rdī॒pyate॒ tāni॒ sāmā̭ni॒ sa sā॒mnāṃ-lo~॒ko-'tha॒ ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rciṣi॒ purṷṣa॒stāni॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sa yajṷṣā maṇḍala॒gṃ॒ sa yajṷṣāṃ-lo~॒ka-ssaiṣā tra॒yyeva̭ vi॒dyā ta̭pati॒ ya e॒ṣo᳚-'nta-rā̭di॒tye hi̭ra॒ṇmayaḥ॒ purṷṣaḥ || 14.1 (tai. ara. 6.14.1)
ādityapuruṣasya sarvātmakatva pradarśanaṃ (4.16)
ā॒di॒tyo vai teja॒ ojo॒ balaṃ॒-ya~śa॒-ścakṣu॒-śśrotra̭mā॒tmā mano̭ ma॒nyu-rmanṷ-rmṛ॒tyu-ssa॒tyo mi॒tro vā॒yurā̭kā॒śaḥ prā॒ṇo lo̭kapā॒laḥ kaḥ ki-ṅka-nta-thsa॒tyamanna̭-ma॒mṛtā̭ jī॒vo viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhu-mbrahmai॒ tadamṛ̭ta e॒ṣa purṷṣa e॒ṣa bhū॒tānā॒-madhi̭pati॒-rbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpno-tye॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 15.1 (tai. ara. 6.15.1)
śivopāsana mantrāḥ (4.17)
nidha̭napataye॒ namaḥ | nidha̭napatāntikāya॒ namaḥ |
ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |
hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |
suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |
divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ | 16.1 (tai. ara. 6.16.1)
bhavāya॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |
śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |
śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |
jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |
ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |
paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |
etathsomasya̭ sūrya॒sya॒ sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra̭-mpavi॒tram || 16.1 (tai. ara. 6.16.2)
paścimavaktra pratipādaka mantraḥ (4.18)
tai. ara. 6.17.1
sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 17.1
uttara vaktra pratipādaka mantraḥ (4.19)
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ || 18.1 (tai. ara. 6.18.1)
dakṣiṇa vaktra pratipādaka mantraḥ (4.20)
a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 19.1 (tai. ara. 6.19.1)
prāgvaktra pratipādaka mantraḥ (4.21)
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 20.1 (tai. ara. 6.20.1)
ūrdhva vaktra pratipādaka mantraḥ (4.22)
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒- mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 21.1 (tai. ara. 6.21.1)
namaskārārtha mantrāḥ (4.23)
namo hiraṇyabāhave hiraṇyavarṇāya hiraṇyarūpāya hiraṇyapataye 'biṅkāpataya umāpataye paśupatayḙ namo॒ namaḥ || 22.1 (tai. ara. 6.22.1)
ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |
ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ || 23.1 (tai. ara. 6.23.1)
sarvo॒ vai ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu |
purṷṣo॒ vai ru॒dra-ssanma॒ho namo॒ namaḥ̭ |
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 24.1 (tai. ara. 6.24.1)
kadru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se |
vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de ||
sarvo॒hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 25.1 (tai. ara. 6.25.1)
agnihotra havaṇyāḥ upayuktasya vṛkṣa viśeṣa-syābhidhānam (4.24-25)
yasya॒ vai ka̭ṅkatyagni-hotra॒hava̭ṇī bhavati॒ pratye॒vā-syāhṷtaya-stiṣṭha॒ntyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 26.1 (tai. ara. 6.26.1)
bhūdevatāka mantraḥ (4.26)
kR॒ṇu॒ṣva pāja॒ iti॒ pañca̭ |
adi̭ti-rde॒vā ga̭ndha॒rvā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'sṷrā॒-steṣāgṃ̭ sarva bhū॒tānā᳚-mmā॒tā me॒dinī̭ maha॒tā ma॒hī sā̭vi॒trī gā̭ya॒trī jaga̭tyu॒rvī pṛ॒thvī ba̭hu॒lā viśvā̭ bhū॒tā ka̭ta॒mā kāyā sā sa॒tye-tya॒mṛteti̭ vasi॒ṣṭhaḥ || 28.1 (tai. ara. 6.28.1)
sarvā devatā āpaḥ (4.27)
āpo॒ vā i॒dagṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo -'mṛ̭ta॒māpaḥ̭ sa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpaḥ̭ sva॒rāḍāpaḥ॒
chandā॒g॒syāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpaḥ̭ sa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
sandhyāvandana mantrāḥ (4.28)
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛ̭thi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒-rbrahma̭ pū॒tā pṷnātu॒ mām |
yaducchi̭ṣṭa॒-mabho᳚jyaṃ॒-ya~dvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tāñca̭ prati॒graha॒gg॒ svāhā᳚ || 30.2 (tai. ara. 6.30.1)
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 31.1 (tai. ara. 6.31.1)
sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātriyā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒-stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 32.1 (tai. ara. 6.32.1)
praṇavasya ṛṣyādi vivaraṇaṃ (4.29)
omityekākṣa̭ra-mbra॒hma | agnirdevatā brahma̭ ityā॒rṣam |
gāyatra-ñchanda-mparamātmaṃ̭ sarū॒pam | sāyujyaṃ-vi~̭niyo॒gam || 33.1 (tai. ara. 6.33.1)
gāyatryāvāhana mantrāḥ (4.30)
āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī᳚-ñchanda̭sā-mmā॒teda-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ me |
yadahnā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-ntadahnā᳚-tprati॒mucya̭te |
ya-drātriyā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-nta-drātriyā᳚-tprati॒mucya̭te |
sarva̭ va॒rṇe ma̭hāde॒vi॒ sa॒ndhyā vi̭dye sa॒rasva̭ti || 34.2 (tai. ara. 6.34.1)
ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyu-rabhibhūroṃ-gāyatrī-māvā̭hayā॒mi॒ sāvitrī-māvā̭hayā॒mi॒ sarasvatī-māvā̭hayā॒mi॒ chandarṣī-nāvā̭hayā॒mi॒ śriya-māvā̭hayā॒mi॒ gāyatriyā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā-'gnirmukha-mbrahmā śiro viṣṇurhṛdayagṃ rudra-śśikhā pṛthivīyoniḥ prāṇāpāna-vyānodāna-samānā saprāṇā śvetavarṇā sāṅkhyāyana-sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañca śīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒-
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam | o-nta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t | omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 35.2 (tai. ara. 6.35.1)
gāyatrī upasthāna mantrāḥ (4.31)
u॒ttamḙ śikha̭re jā॒te॒ bhū॒myā-mpa̭rvata॒ mūrdha̭ni |
brā॒hmaṇe᳚bhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thāsṷkham |
stuto mayā varadā vḙdamā॒tā॒ pracodayantī pavane᳚ dvijā॒tā |
āyuḥ pṛthivyāṃ-draviṇa-mbra̭hmava॒rca॒sa॒-mmahya-ndatvā prajātu-mbra̭hmalo॒kam || 36.2 (tai. ara. 6.36.1)
ādityadevatā mantraḥ (4.32)
ghṛṇi॒-ssūrya̭ ādi॒tyo na prabhā̭-vā॒tyakṣa̭ram |
madhṷkṣaranti॒ ta-dra̭sam |
sa॒tyaṃ-vai~ ta-drasa॒-māpo॒ jyotī॒raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 37.1 (tai. ara. 6.37.1)
trisuparṇamantrāḥ (4.33)
brahma̭ metu॒ mām | madhṷ metu॒ mām | brahma̭-me॒va madhṷ metu॒ mām |
yāstḙ soma pra॒jāva॒thso-'bhi॒so a॒ham | dusṣva̭pna॒ha-ndṷruṣvaha |
yāstḙ soma prā॒ṇāgstā-ñjṷhomi | trisṷparṇa॒ mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bra॒hma॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 38.1 (tai. ara. 6.38.1)
brahma̭ me॒dhayā᳚ | madhṷ me॒dhayā᳚ |
brahma̭me॒va madhṷ me॒dhayā᳚ | a॒dyā no̭ deva savitaḥ pra॒jāva̭thsāvī॒-ssaubha̭gam |
parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva | viśvā̭ni deva savita-rduri॒tāni॒ parā̭suva |
ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva | madhu॒vātā̭ ṛtāya॒te madhṷkṣaranti॒ sindha̭vaḥ |
māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ | madhu॒nakta̭ mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ |
madhu॒dyaura̭stu naḥ pi॒tā | madhṷmānno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ |
māddhvī॒ rgāvo̭ bhavantu naḥ | ya i॒ma-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bhrū॒ṇa॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 39.7 (tai. ara. 6.39.1)
brahma̭ me॒dhavā᳚ | madhṷ me॒dhavā᳚ | brahma̭me॒va madhṷ me॒dhavā᳚ |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒-matyḙti॒ rebhanṋ |
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒ saddhotā̭- vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sa-dvyo̭ma॒-sada॒bjā- go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ṛ॒cetvā̭ ru॒cetvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ |
a॒ntar-hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ |
ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhicā̭kaśīmi |
hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām |
tasmi᳚n-thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ |
tasyā̭ sate॒ hara̭ya-ssa॒ptatīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m |
ya i॒da-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
vī॒ra॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒ṅkti-mpuna̭nti | om || 40.6 (tai. ara. 6.40.1)
medhā sūktaṃ (4.34)
me॒dhāde॒vī ju॒ṣamā̭ṇā na॒ āgā᳚-dvi॒śvācī̭ bha॒drā sṷmana॒sya mā̭nā |
tvayā॒ juṣṭā̭ nu॒damā̭nā du॒ruktā᳚-nbṛ॒hadva̭dema vi॒dathḙ su॒vīrāḥ᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ ṛ॒ṣi-rbha̭vati devi॒ tvayā॒ brahmā̭-''ga॒taśrī̭ ru॒ta tvayā᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ści॒traṃ-vi~̭ndate vasu॒ sā no̭ juṣasva॒ dravi̭ṇo namedhe || 41.1 (tai. ara. 6.41.1)
me॒dhā-mma॒ indro̭ dadātu me॒dhā-nde॒vī sara̭svatī |
me॒dhā-mmḙ a॒śvinā̭-vu॒bhāvādha̭ttā॒-mpuṣka̭rasrajā ||
a॒phsa॒rāsṷ ca॒ yā me॒dhā ga̭ndha॒rveṣṷ ca॒ yanmanaḥ̭ |
daivī᳚-mme॒dhā sara̭svatī॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rjuṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42.1 (tai. ara. 6.42.1)
āmā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rvi॒śvarṷ̄pā॒ hira̭ṇyavarṇā॒ jaga̭tī jaga॒myā |
ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒pratī̭kā juṣantām || 43.1 (tai. ara. 6.43.1)
mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gnistejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒ bhrājo̭ dadhātu || 44.1 (tai. ara. 6.44.1)
mṛtyunivāraṇa mantrāḥ (4.35)
apai̭tu mṛ॒tyu-ra॒mṛta̭nna॒ āga̭n. vaivasva॒to no॒ abha̭yaṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙ rivā॒bhinaḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yi-ssaca̭tānna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 45.1 (tai. ara. 6.45.1)
para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthāṃ॒-ya~ste॒sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mānaḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || 46.1 (tai. ara. 6.46.1)
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒ nvāra̭bhāmahe pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sano̭ mṛ॒tyo strā̭yatā॒-mpātvagṃha̭so॒ jyog jī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || 47.1 (tai. ara. 6.47.1)
a॒mu॒tra॒ bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ |
pratyaṷhatā ma॒śvinā̭ mṛ॒tyu ma̭smā-dde॒vānā̭magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || 48.1 (tai. ara. 6.48.1)
hari॒gṃ॒ hara̭nta॒- manṷyanti de॒vā viśva॒syeśā̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-mma̭tī॒nām |
brahma॒ sarṷ̄pa॒-manṷme॒damā̭gā॒-daya̭na॒-mmā viva̭dhī॒-rvikra̭masva || 49.1 (tai. ara. 6.49.1)
śalkai̭ra॒gni-mi̭ndhā॒na u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham |
u॒bhayo᳚ rlo॒kayā̭r-ṛ॒dhdvā-'ti̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || 50.1 (tai. ara. 6.50.1)
mā chi̭do mṛtyo॒ mā va̭dhī॒rmā me॒ balaṃ॒-vi~vṛ̭ho॒ mā pramo̭ṣīḥ |
pra॒jā-mmā mḙ rīriṣa॒ āyṷrugra nṛ॒cakṣa̭sa-ntvā ha॒viṣā̭ vidhema || 51.1 (tai. ara. 6.51.1)
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ || 52.1 (tai. ara. 6.52.1)
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmā no̭ rudra bhāmi॒tova̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || 53.1 (tai. ara. 6.53.1)
prajāpati-prārthanā mantraḥ (4.36)
prajā̭pate॒ na tvade॒tā-nya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒tā ba̭bhūva |
ya-tkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 54.1 (tai. ara. 6.54.1)
indraprārthanā mantraḥ (4.37)
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu nassvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 55.1 (tai. ara. 6.55.1)
mṛtyuñjaya mantrāḥ (4.38)
trya̭mbakaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t || 56.1 (tai. ara. 6.56.1)
ye tḙ sa॒hasra̭ma॒yuta॒-mpāśā॒ mṛtyo॒ martyā̭ya॒ hanta̭ve |
tān. ya॒jñasya̭ mā॒yayā॒ sarvā॒nava̭ yajāmahe | mṛ॒tyave॒ svāhā̭ mṛ॒tyave॒ svāhā᳚ || 58.1 (tai. ara. 6.57-58)
pāpanivārakā mantrāḥ (4.39)
de॒vakṛ̭ta॒syaina̭so-'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ma॒nu॒ṣya̭kṛta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ā॒tmakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒nyakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒smatkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
yaddi॒vā ca॒ nakta॒-ñcaina̭ścakṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsva॒panta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsu॒ṣupta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-dvi॒dvāgṃsa॒ścā vi̭dvāgṃsa॒ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
enasa enaso vayajanama̭si svā॒hā || 59.1 (tai. ara. 6.59.1)
vasu-prārthanā mantraḥ (4.40)
yadvo̭ devāścakṛ॒ma ji॒hvayā̭ gu॒rumana̭so vā॒ prayṷtī deva॒ heḍa̭nam |
arā̭vā॒yo no̭ a॒bhidṷcchunā॒yate॒ tasmi॒-ntadeno̭ vasavo॒ nidhḙtana॒ svāhā᳚ || 60.1 (tai. ara. 6.60.1)
kāmo-'kārṣīt - manyurakārṣīt mantraḥ (4.41)
kāmo-'kārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
kāmo-'kārṣī-tkāmaḥ karoti nāha-ṅkaromi kāmaḥ kartā nāha-ṅkartā kāmaḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te kāma kāmā̭ya svā॒hā || 61.1 (tai. ara. 6.61.1)
manyurakārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
manyurakārṣī-nmanyuḥ karoti nāha-ṅkaromi manyuḥ kartā nāha-ṅkartā manyuḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te manyo manya̭ve svā॒hā || 62.1 (tai. ara. 6.62.1)
virajā homa mantrāḥ (4.42)
tilāñjuhomi sarasāgṃ sapiṣṭā-ngandhāra mama citte rama̭ntu svā॒hā |
gāvo hiraṇya-ndhanamannapānagṃ sarveṣāg śri̭yai svā॒hā |
śriyañca lakṣmiñca puṣṭiñca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām | brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajā-ssandadā̭tu svā॒hā || 63.3 (tai. ara. 6.63.1)
tilāḥ kṛṣṇā-sti̭lā-śśve॒tā॒-stilā-ssaumyā va̭śānu॒gāḥ |
tilāḥ punantṷ me pā॒paṃ॒-ya~tkiñci-ddurita-mma̭yi svā॒hā |
cora॒syānna-nna̭vaśrā॒ddha॒-mbra॒hma॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
gosteyagṃ sa̭rāpā॒na॒-mbhrūṇahatyā tilā śāntigṃ śamaya̭ntu svā॒hā |
śrīśca lakṣmīśca puṣṭīśca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām |
brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajñātu jātaveda-ssandadā̭tu svā॒hā || 64.3 (tai. ara. 6.64.1)
prāṇāpāna-vyānodāna-samānā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
vāṃ-mana-ścakṣuḥ-śrotra-jihvā-ghrāṇa-reto-buddhyākūti-ssaṅkalpā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
tvak-carma-māgṃsa-rudhira-medo-majjā-snāyavo-'sthīni mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śiraḥ pāṇi pāda pārśva pṛṣṭho-rūdara-jaṅgha-śiśrnopastha pāyavo mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
uttiṣṭha puruṣa harita-piṅgala lohitākṣi dehi dehi dadāpayitā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 65.5 (tai. ara. 6.65.1)
pṛthivyāpa stejo vāyu-rākāśā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śabda-sparśa-rūparasa-gandhā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
mano-vāk-kāya-karmāṇi mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
avyaktabhāvai-ra̭haṅkā॒ra॒-rjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
ātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
antarātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
paramātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
kṣu॒dhe svāhā᳚ | kṣutpi̭pāsāya॒ svāhā᳚ | vivi̭ṭyai॒ svāhā᳚ |
ṛgvi̭dhānāya॒ svāhā᳚ | ka॒ṣo᳚tkāya॒ svāhā᳚ |
kṣu॒tpi॒pā॒sāma̭la-ñjye॒ṣṭhā॒ma॒la॒kṣmī-rnā̭śayā॒myaham |
abhṷ̄ti॒-masa̭mṛddhi॒ñca॒ sarvāṃ (sarvā) nirṇuda me pāpmā̭nagg svā॒hā |
annamaya-prāṇamaya-manomaya-vijñānamaya-mānandamaya-mātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 66.10 (tai. ara. 6.66.1)
vaiśvadeva mantrāḥ (4.43)
a॒gnaye॒ svāhā᳚ | viśve᳚bhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ |
dhru॒vāya̭ bhū॒māya॒ svāhā᳚ | dhru॒va॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ |
a॒cyu॒ta॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāhā᳚ |
dharmā̭ya॒ svāhā᳚ | adha̭rmāya॒ svāhā᳚ |
a॒dbhya-ssvāhā᳚ | o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā᳚ | 67.1 (tai. ara. 6.67.1)
ra॒kṣo॒de॒va॒ja॒nebhya॒-ssvāhā᳚ |
gṛhyā᳚bhya॒-ssvāhā᳚ | a॒va॒sāne᳚bhya॒-ssvāhā᳚ |
a॒va॒sāna̭patibhya॒-ssvāhā᳚ | sa॒rva॒bhū॒tebhya॒-ssvāhā᳚ |
āmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ |
yadeja̭ti॒ jaga̭ti॒ yacca॒ ceṣṭa̭ti॒ nāmno̭ bhā॒go-'ya-nnāmne॒ svāhā᳚ |
pṛ॒thi॒vyai svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ | 67.2 (tai. ara. 6.67.2)
di॒ve svāhā᳚ | sūryā̭ya॒ svāhā᳚ |
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ | nakṣa̭trebhya॒-ssvāhā᳚ |
indrā̭ya॒ svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ svāhā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ |
sva॒dhā pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā᳚ | 67.3 (tai. ara. 6.67.3)
de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ | pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā-'stṷ |
bhū॒tebhyo॒ namaḥ̭ | ma॒nu॒ṣye᳚bhyo॒ hantā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | pa॒ra॒me॒ṣṭhine॒ svāhā᳚ |
yathā kṷ̄pa-śśa॒tadhā̭ra-ssa॒hasra̭dhāro॒ akṣi̭taḥ |
e॒vā mḙ astu dhā॒nyagṃ sa॒hasra̭dhāra॒-makṣi̭tam |
dhana̭dhānyai॒ svāhā᳚ || ye bhū॒tāḥ pra॒cara̭nti॒ divā॒nakta॒-mbali̭-mi॒cchanto̭ vi॒tuda̭sya॒ preṣyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ba॒li-mpṷṣṭi॒kāmo̭ harāmi॒ mayi॒ puṣṭi॒-mpuṣṭi̭pati-rdadhātu॒ svāhā᳚ || 67.4 (tai. ara. 6.67.4)
(o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā॒ - 'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ - namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā̭ - vi॒tuda̭sya॒ preṣyā॒ eka̭-ñca)
o᳚-nta-dbra॒hma | o᳚-nta-dvā॒yuḥ |
o᳚-ntadā॒tmā | o᳚-nta-thsa॒tyam |
o᳚-nta-thsarva᳚m | o᳚-nta-tpuro॒-rnamaḥ |
antaścarati̭ bhūte॒ṣu॒ guhāyāṃ-vi~̭śva mū॒rtiṣu |
tvaṃ-ya~jñastvaṃ-va~ṣaṭkārastva-midrastvagṃ rudrastvaṃvi~ṣṇustva-mbrahmatva̭-mprajā॒patiḥ |
tva-nta̭dāpa॒ āpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 68.2 (tai. ara. 6.68.1)
4.44 prāṇāhuti mantrāḥ
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒to॒pa॒stara̭ṇamasi ||
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | a॒pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | vyā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | u॒dā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | sa॒mā॒nāya॒ svāhā᳚ |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒tā॒pi॒dhā॒nama̭si || 69.4 (tai. ara. 6.69.1)
bhuktānnābhimantraṇa mantrāḥ (4.45)
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | prā॒ṇa mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | a॒pā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | vyā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | u॒dā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | sa॒māna॒ mannḙnāpyāyasva || 70.1 (tai. ara0.1)
bhojanānte ātmānusandhāna mantrāḥ (4.46)
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ṅguṣṭhañca̭ samā॒śritaḥ | īśa-ssarvasya jagataḥ prabhuḥ prīṇāti̭ viśva॒bhuk || 71.1 (tai. ara. 6.71.1)
avayavasvasthatā prārthanā mantraḥ (4.47)
vāmma̭ ā॒sann | na॒soḥ prā॒ṇaḥ | a॒kṣyo-ścakṣuḥ̭ |
karṇa̭yo॒-śśrotra᳚m | bā॒hu॒vo-rbala᳚m | ū॒ru॒vo rojaḥ̭ |
ari̭ṣṭā॒ viśvā॒nyaṅgā̭ni ta॒nūḥ | ta॒nuvā̭ me sa॒ha nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 72.1 (tai. ara. 6.72.1)
indra saptarṣi saṃvā~da mantraḥ (4.48)
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒ya mḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ddhvā॒nta mū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙ 'vaba॒ddhān || 73.1 (tai. ara. 6.73.1)
hṛdayālambhana mantraḥ (4.49)
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚-pyāya॒sva || 74.1 (tai. ara. 6.74.1)
devatā prāṇanirūpaṇa mantraḥ (4.50)
namo rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi || 75.1 (tai. ara. 6.75.1)
agni stuti mantraḥ (4.51)
tvama̭gne॒ dyubhi॒-stvamā̭śu-śu॒kṣaṇi॒-stvama॒dbhya-stvamaśma̭na॒spari̭ |
tvaṃ-va~ne᳚bhya॒-stvamoṣa̭dhībhya॒-stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 76.1 (tai. ara. 6.76.1)
abhīṣṭa yācanā mantraḥ (4.52)
śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva subhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva brahmavarca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva ya॒jñasyardhi॒ manu॒ santi̭ṣṭha॒ svopa̭ te yajña॒ nama॒ upa̭ te॒ nama॒ upa̭ te॒ namaḥ̭ || 77.1 (tai. ara. 6.77.1)
para tattva nirūpaṇaṃ (4.53)
sa॒tya-mpara॒-mparagṃ̭ sa॒tyagṃ sa॒tyena॒ na sṷva॒rgā-llo॒kāccya̭vante ka॒dāca॒na sa॒tāgṃ hi sa॒tya-ntasmā᳚-thsa॒tye ra̭mante॒,
tapa॒ iti॒ tapo॒ nānaśa̭nā॒-tparaṃ॒-ya~ddhi para॒-ntapa॒sta-ddudha̭rṣa॒-nta-ddurā̭dharṣa॒-ntasmā॒-ttapa̭si ramante॒,
dama॒ iti॒ niya̭ta-mbrahmacā॒riṇa॒-stasmā॒-ddamḙ ramante॒,
śama॒ ityara̭ṇye mu॒naya॒-stasmā॒cchamḙ ramante,
dā॒namiti॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ pra॒śagṃsa̭nti dā॒nānnāti̭ du॒ścara॒-ntasmā᳚-ddā॒ne ra̭mante,
dha॒rma iti॒ dharmḙṇa॒ sarva̭mi॒da-mpari̭gṛhīta-ndha॒rmānnāti̭-du॒ṣkara॒-ntasmā᳚--ddha॒rme ra̭mante,
pra॒jana॒ iti॒ bhūyāgṃ̭̭sa॒-stasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ॒ prajā̭yante॒ tasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ ̭ne ramante॒,
-'gnaya॒ ityā̭ha॒ tasmā̭-da॒gnaya॒ ādhā̭tavyā agniho॒tra-mityā̭ha॒ tasmā̭-dagniho॒tre ra̭mante,
ya॒jña iti̭ ya॒jño hi de॒vā stasmā᳚-dya॒jñe ra̭mante,
māna॒sa-miti̭ vi॒dvāgṃsa॒-stasmā᳚-dvi॒dvāgṃsa̭ e॒va mā̭na॒se ra̭mante,
nyā॒sa iti̭ bra॒hmā bra॒hmā hi paraḥ॒ paro̭ hi bra॒hmā tāni॒ vā e॒tānyava̭rāṇi॒ parāgṃ̭si nyā॒sa e॒vātya̭recaya॒-dya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 78.11 (tai. ara. 6.78.1)
4.54 jñāna sādhana nirūpaṇaṃ
prā॒jā॒pa॒tyo hārṷṇi-ssupa॒rṇeyaḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara॒-mupa̭sasāra॒ ki-mbha̭gava॒ntaḥ pa̭ra॒maṃ-va~̭da॒ntīti॒ tasmai॒ pro̭vāca,
sa॒tyena̭ vā॒yurāvā̭ti sa॒tye-nā̭di॒tyo ro̭cate di॒vi sa॒tyaṃ-vā~॒caḥ pra̭ti॒ṣṭhā sa॒tye sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-thsa॒tya-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti॒,
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āya॒-ntapa॒sarṣa̭ya॒-ssuva॒ranva̭-vinda॒-ntapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒-mārā̭tī॒ stapa̭si sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ttapaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
damḙna dā॒ntāḥ ki॒lbiṣa̭-mavadhū॒nvanti॒ damḙna brahmacā॒riṇa॒-ssuva̭ragaccha॒-ndamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ndamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ddamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
śamḙna śā॒ntā-śśi॒va-mā॒cara̭nti॒ śamḙna nā॒ka-mmu॒nayo॒-'nvavi̭nda॒n chamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ñchamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒cchamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti,
dā॒naṃ-ya~॒jñānāṃ॒-va~rṷ̄tha॒-ndakṣi̭ṇā lo॒ke dā॒tāragṃ̭ sarva bhū॒tānyṷpajī॒vanti̭ dā॒nenārā̭tī॒-rapā̭nudanta dā॒nena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti dā॒ne sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddā॒na-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
dha॒rmo viśva̭sya॒ jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā lo॒ke dha॒rmiṣṭha̭-mpra॒jā ṷpasa॒rpanti̭ dha॒rmeṇa̭ pā॒pa-ma̭pa॒nuda̭ti dha॒rme sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddha॒rma-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
pra॒jana̭naṃ॒-vai~ pra̭ti॒ṣṭhā lo॒ke sā॒dhu pra॒jāyā᳚ sta॒ntun-ta̭nvā॒naḥ pi̭tṛ॒ṇā ma̭nṛ॒ṇo bhava̭ti॒ tadḙva ta॒syā anṛ̭ṇa॒-ntasmā᳚-tpra॒jana̭na-mpara॒maṃ-va~da̭ntya॒,
gnayo॒ vai trayī̭ vi॒dyā dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gārhapa॒tya ṛk-pṛ̭thi॒vī ra̭thanta॒ra-ma̭nvāhā-rya॒paca̭naṃ॒-ya~jṷra॒ntari̭kṣaṃ-vā~made॒vya mā̭hava॒nīya॒-ssāma̭suva॒rgo lo॒ko bṛ॒hat-tasmā̭-da॒gnī-npa̭ra॒maṃ-va~da̭ntya,
gniho॒tragṃ sā̭ya-mprā॒ta-rgṛ॒hāṇāṃ॒-niṣkṛ̭ti॒-ssvi̭ṣṭagṃ suhu॒taṃ-ya~̭jñakratū॒nā-mprāya̭ṇagṃ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ jyoti॒-stasmā̭-dagniho॒tra-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
ya॒jña iti̭ ya॒jñena॒ hi de॒vā diva̭-ṅga॒tā ya॒jñenāsṷrā॒-napā̭nudanta ya॒jñena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti ya॒jñe sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-dya॒jña-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
māna॒saṃ-vai~ prā̭jāpa॒tya-mpa॒vitra̭-mmāna॒sena॒ mana̭sā sā॒dhu pa̭śyati māna॒sā ṛṣa̭yaḥ pra॒jā a̭sṛjanta māna॒se sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-nmāna॒sa-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
nyā॒sa i॒tyāhṷ-rmanī॒ṣiṇo᳚ bra॒hmāṇa̭-mbra॒hmā viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhuṃḥ pra॒jāpa̭ti-ssaṃva~thsara॒ iti̭, saṃva~thsa॒ro̭ 'sāvā̭di॒tyo ya e॒ṣa ā̭di॒tye purṷṣa॒-ssa pa̭rame॒ṣṭhī brahmā॒tmā,
yābhi̭rādi॒tya-stapa̭ti ra॒śmibhi॒stābhiḥ̭ pa॒rjanyo̭ varṣati pa॒rjanyḙ-nauṣadhi-vanaspa॒tayaḥ॒ prajā̭yanta oṣadhi-vanaspa॒tibhi॒-ranna̭-mbhava॒tyannḙna prā॒ṇāḥ prā॒ṇai-rbala॒-mbalḙna॒ tapa॒-stapa̭sā śra॒ddhā śra॒ddhayā̭ me॒dhā me॒dhayā̭ manī॒ṣā ma̭nī॒ṣayā॒ mano॒ mana̭sā॒ śānti॒-śśāntyā̭ ci॒tta-ñci॒ttena॒ smṛti॒gg॒ smṛtyā॒ smāra॒gg॒ smārḙṇa vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānḙ-nā॒tmānaṃ̭-ve~dayati॒ tasmā̭da॒nna-ndada॒n-thsarvā᳚ṇye॒tāni̭ dadā॒-tyannā᳚-tprā॒ṇā bha̭vanti,
bhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rmano॒ mana̭saśca vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānā̭-dāna॒ndo bra̭hma yo॒ni-ssa vā e॒ṣa purṷṣaḥ pañca॒dhā pa̭ñcā॒tmā yena॒ sarva̭mi॒da-mprota̭-mpṛthi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ dyauśca॒ diśa̭ścāvāntaradi॒śāśca॒ sa vai sarva̭mi॒da-ñjaga॒thsa sa॒bhūtagṃ̭ sa bha॒vya-ñji̭jñāsa klṛ॒pta ṛ̭ta॒jā rayi̭ṣṭhā,
śra॒ddhā sa॒tyo maha̭svā-nta॒paso॒ pari̭ṣṭhā॒d (vari̭ṣṭhā॒d) jñātvā̭ tame॒va-mmana̭sā hṛ॒dā ca॒ bhūyo̭ na mṛ॒tyu-mupa̭yāhi vi॒dvā-ntasmā᳚-nnyā॒sa-me॒ṣā-ntapa̭sā-matirikta॒māhṷ-rvasura॒ṇvo̭ vi॒bhūra̭si prā॒ṇe tvamasi̭ sandhā॒tā
brahma̭-ntvamasi̭ viśva॒dhṛttḙ-jo॒dās tvama̭sya॒gni-ra̭si varco॒dā-stvama̭si॒ sūrya̭sya dyumno॒dā stvama̭si ca॒ndrama̭sa upayā॒magṛ̭hīto-'si bra॒hmaṇe᳚ tvā॒ mahasa॒,
omityā॒tmānaṃ̭-yu~ñjītai॒tadvai ma̭hopa॒niṣa̭da-nde॒vānā॒-ṅguhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ bra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 79.20 (tai. ara. 6.79.1)
jñānayajñaḥ (4.55)
tasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ya॒jñasyā॒tmā yaja̭mānaḥ-śra॒dhdāpatnī॒ śarī̭ra-mi॒ddhmamuro॒ vedi॒-rlomā̭ni
ba॒ra॒ḥi-rve॒daḥ-śikhā॒ hṛda̭yaṃ॒-yū~paḥ॒ kāma॒ ājya̭-mma॒nyuḥ pa॒śu-stapo॒-'gni-rdamaḥ̭ śamayi॒tā dakṣi̭ṇā॒-vāghotā᳚ prā॒ṇa ṷdga॒tā
cakṣṷradhva॒ryu-rmano॒ brahmā॒ śrotra̭ma॒gnī-dhyāva॒dhdriya̭te॒
sā dī॒kṣā yadaśrnā̭ti॒ tadhdavi॒-ryatpiba̭ti॒ tada̭sya somapā॒naṃ-ya~drama̭te॒
tadṷpa॒sado॒ ya-thsa॒ñcara̭-tyupa॒viśa̭-tyu॒ttiṣṭha̭te ca॒ sapra̭va॒rgyo̭
yanmukha॒-ntadā̭hava॒nīyo॒ yā vyāhṛ̭ti-rāhu॒ti-ryada̭sya vi॒jñāna॒-ntajju॒hoti॒ yathsā॒ya-mprā॒tara̭tti॒ tathsa॒midhaṃ॒-ya~tprā॒ta-rma॒ddhyandi̭nagṃ sā॒ya-ñca॒ tāni॒ sava̭nāni॒ ye
a̭horā॒tre te da̭rśapūrṇamā॒sau ye᳚-'rdhamā॒sāśca॒ māsā᳚śca॒ te cā̭turmā॒syāni॒ ya ṛ॒tava॒ste pa̭śuba॒ndhā ye saṃ̭va~thsa॒rāśca̭ parivathsa॒rāśca॒ te-'ha̭rga॒ṇā-ssa̭rva veda॒saṃ-vā~
e॒ta-thsa॒traṃ-ya~nmara̭ṇa॒-ntada̭va॒bhṛtha̭ e॒tadvai ja̭rāmarya-magniho॒tragṃ sa॒traṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvā-nṷda॒gaya̭ne pra॒mīya̭te
de॒vānā̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā-''di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgaccha॒tyatha॒ yo da̭kṣi॒ṇe pra॒mīya̭te
pitṛ॒ṇā-me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā ca॒ndrama̭sa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnotye॒tau vai sū᳚ryā candra॒masau᳚-rmahi॒mānau᳚ brāhma॒ṇo
vi॒dvā-na॒bhija̭yati॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 80.1 (tai. ara. 6.80.1)
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
|| oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
hariḥ॒ om |
iti mahānārāyaṇopaniṣa-thsamāptā
(ambha॒syaika̭pañcā॒śaccha॒taṃ - jā॒tavḙdase॒ catṷrdaśa॒ - bhūrannaṃ॒ - bhūra॒gnaye॒ - bhūra॒gnaye॒ caika̭mekaṃ - pāhi - pā॒hi ca॒tvāri̭ catvāri॒ - ya-śchanda̭sā॒-ndve - namo॒ brahma̭ṇe - ṛ॒ta-ntapo॒ - yathā̭ vṛ॒kṣasyaika̭ meka - ma॒ṇoraṇī̭yā॒g॒ ścatṷstrigṃśath - sahasra॒śī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭvi̭gṃśati - rādi॒tyo vā e॒ṣa - ā̭di॒tyo vai teja॒ eka̭mekaṃ॒ - nidha̭napataye॒ trayo̭vigṃśatiḥ - sa॒dyojā॒ta-ntrīṇi̭ - vāmade॒vāyaika̭ - ma॒ghore᳚bhya॒ - statpurṷṣāya॒ dve dve॒ - īśāno - namo hiraṇyabāhava॒ eka̭meka - mṛ॒tagṃ sa॒tya-ndve - sarvo॒ vai ca॒tvāri॒ - kadru॒drāya॒ trīṇi॒ - yasya॒ vai kaṅka̭tī - kṛṇu॒ṣva pājo - 'di̭ti॒ - rāpo॒ vā i॒dagṃ sarva॒ meka̭meka॒ - māpaḥ̭ punantu ca॒tvā - ryagniśca - sūryaśca nava̭ - na॒vomiti̭ ca॒tvā - ryāyā̭tu॒ pacau - jo̭-'si॒ daśo॒ - ttamḙ ca॒tvāri॒ - ghṛṇi॒strīṇi॒ - brahma̭metu॒ māṃ-yā~ste᳚ brahmaha॒tyā-ndvāda̭śa॒ - brahma̭ me॒dhayā॒-'dyā na̭ i॒ma-mbhrṷ̄ṣaha॒tyāṃ - brahma̭ me॒dhavā᳚ bra॒hmā de॒vānā̭mi॒daṃ-vī~̭raha॒tyāmekā॒nna vi̭gṃśati॒ rekā॒nnavi̭gṃśati--r me॒dhā de॒vī - me॒dhā-mma॒ indra̭śca॒tvāri̭ catvā॒ryā - mā᳚-mme॒dhā dve - mayi̭ me॒dhā meka॒- mapai̭tu॒ - paraṃ॒ - ~vāta̭-mprā॒ṇa - ma̭mutra॒bhūyā॒-d- ddhari॒gṃ॒ - śalkai̭ra॒gniṃ - mā chi̭do mṛtyo॒ - mā no̭ ma॒hāntaṃ॒ - māna̭sto॒ke - prajā̭pate - svasti॒dā - trya̭mbakaṃ॒ - ~ye tḙ sa॒hasra॒-ndve dve - mṛ॒tyave॒ svāhaikaṃ̭ - de॒vakṛ̭ta॒syaikā̭daśa॒ - yadvo̭ devāḥ॒ - kāmo-'kārṣī॒n - manyurakārṣī॒-ddve dve॒ - tilāñjuhomi gāva-śśriya-mpra̭jāḥ pañca॒ - tilāḥ kṛṇṣāścora̭sya॒ śrīḥ prajñātu jātavḙda-ssa॒pta - prāṇa vā-ktvak chira uttiṣṭha puruṣa̭ pañca॒ - pṛthivī śabda mano vāg vyaktā-''tmā-'ntarātmā paramātmā me᳚ kṣu॒dhe-'nnamaya॒ pañca̭daśā॒ - gnaye॒ svāhaika̭catvāri॒gṃ॒śa - rdo᳚ ntadbra॒hma nava̭ - śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe niviṣṭa॒ ścatṷrvigṃśatiḥ - śra॒ddhāyā॒-ndaśā - ṅguṣṭha mātraḥ puruṣo dve - vāmma̭ ā॒sanna॒ṣṭau - vayaḥ̭ supa॒rṣāḥ - prāṇānā-ṅgranthirasi dve dve - namo rudrāyaikaṃ॒ - tvama̭gne॒ dyubhir॒ dve - śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva - sa॒tyaṃ - prā̭jāpa॒tya - stasyai॒va meka̭ meka॒ maśatiḥ)
Sanskrit — Devanagari (original)
तैत्तिरीय अरण्यक - चतुर्थः प्रश्नः
ॐ स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु ।
स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
अम्भस्यपारे (4.1)
अम्भ॑स्य पा॒रे भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये॒ नाक॑स्य पृ॒ष्ठे म॑ह॒तो मही॑यान् ।
शु॒क्रेण॒ ज्योतीग्ं॑षि समनु॒प्रवि॑ष्टः प्र॒जाप॑तिश्चरति॒ गर्भे॑ अ॒न्तः ।
यस्मि॑न्नि॒दग्ं सञ्च॒ विचैति॒ सर्वं॒-यँस्मि॑-न्दे॒वा अधि॒ विश्वे॑ निषे॒दुः ।
तदे॒व भू॒त-न्तदु॒ भव्य॑मा इ॒द-न्तद॒क्षरे॑ पर॒मे व्यो॑मन्न् ।
येना॑ वृ॒त-ङ्खञ्च॒ दिव॑-म्म॒हीञ्च॒ येना॑दि॒त्य-स्तप॑ति॒ तेज॑सा॒ भ्राज॑सा च ।
यम॒न्त-स्स॑मु॒द्रे क॒वयो॒ वय॑न्ति॒ यद॒क्षरे॑ पर॒मे प्र॒जाः ।
यतः॑ प्रसू॒ता ज॒गतः॑ प्रसूती॒ तोये॑न जी॒वान् व्यच॑सर्ज॒ (व्यस॑सर्ज॒) भूम्या᳚म् ।
यदोष॑धीभिः पु॒रुषा᳚-न्प॒शूग्श्च॒ विवे॑श भू॒तानि॑ चराच॒राणि॑ ।
अतः॑ पर॒-न्नान्य॒-दणी॑यसहि॒ परा᳚-त्परं॒-यँ-न्मह॑तो म॒हान्त᳚म् ।
यदे॑क-म॒व्यक्त॒-मन॑न्तरूपं॒-विँश्व॑-म्पुरा॒ण-न्तम॑सः॒ पर॑स्तात् ॥ 1.5 (तै. अर. 6.1.1)
तदे॒वर्त-न्तदु॑ स॒त्यमा॑हु॒-स्तदे॒व ब्रह्म॑ पर॒म-ङ्क॑वी॒नाम् ।
इ॒ष्टा॒पू॒र्त-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मानं-विँ॒श्व-म्बि॑भर्ति॒ भुव॑नस्य॒ नाभिः॑ ।
तदे॒वाग्नि-स्तद्वा॒यु-स्तथ्सूर्य॒स्तदु॑ च॒न्द्रमाः᳚ ।
तदे॒व शु॒क्रम॒मृत॒-न्तद्ब्रह्म॒ तदाप॒-स्स प्र॒जाप॑तिः ।
सर्वे॑ निमे॒षा ज॒ज्ञिरे॑ वि॒द्युतः॒ पुरु॑षा॒दधि॑ ।
क॒ला मु॑हू॒र्ताः काष्ठा᳚श्चाहो-रा॒त्राश्च॑ सर्व॒शः ।
अ॒र्ध॒मा॒सा मासा॑ ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒रश्च॑ कल्पन्ताम् ।
स आपः॑ प्रदु॒घे उ॒भे इ॒मे अ॒न्तरि॑क्ष॒-मथो॒ सुवः॑ ।
नैन॑-मू॒र्ध्व-न्न ति॒र्य-ञ्च॒ न मद्ध्ये॒ परि॑जग्रभत् ।
न तस्ये॑शे॒ कश्च॒न तस्य॑ नाम म॒हद्यशः॑ ॥ 1.10 (तै. अर. 6.1.2)
न स॒दृंशे॑ तिष्ठति॒ रूप॑मस्य॒ न चक्षु॑षा पश्यति॒ कश्च॒नैन᳚म् ।
हृ॒दा म॑नी॒षा मन॑सा॒-ऽभि क्लृ॑प्तो॒ य ए॑नं-विँ॒दु-रमृ॑ता॒स्ते भ॑वन्ति ।
अ॒द्भ्य-स्सम्भू॑तो हिरण्यग॒र्भ इत्य॒ष्टौ ।
ए॒ष हि दे॒वः प्र॒दिशो-ऽनु॒ सर्वाः॒ पूर्वो॑ हि जा॒त-स्स उ॒ गर्भे॑ अ॒न्तः ।
स वि॒जाय॑मान-स्सजनि॒ष्यमा॑णः प्र॒त्यं-मुखा᳚ स्तिष्ठति वि॒श्वतो॑मुखः ।
वि॒श्वत॑श्च-क्षुरु॒त वि॒श्वतो॑ मुखो वि॒श्वतो॑ हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् ।
स-म्बा॒हुभ्या॒-न्नम॑ति॒ स-म्पत॑त्रै॒-र्द्यावा॑ पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एकः॑ ।
वे॒नस्त-त्पश्य॒न्. विश्वा॒ भुव॑नानि वि॒द्वान्. यत्र॒ विश्व॒-म्भव॒त्येक॑-नीलम् ।
यस्मि॑न्नि॒दग्ं सञ्च॒ विचैक॒ग्ं॒ स ओतः॒ प्रोत॑श्च वि॒भुः प्र॒जासु॑ ।
प्रतद्वो॑चे अ॒मृत॒न्नु वि॒द्वा-न्ग॑न्ध॒र्वो नाम॒ निहि॑त॒-ङ्गुहा॑सु ॥ 1.15 (तै. अर. 6.1.3)
त्रीणि॑ प॒दा निहि॑ता॒ गुहा॑सु॒ यस्तद्वेद॑ सवि॒तुः पि॒ता-ऽस॑त् ।
स नो॒ बन्धु॑-र्जनि॒ता स वि॑धा॒ता धामा॑नि॒ वेद॒ भुव॑नानि॒ विश्वा᳚ ।
यत्र॑ दे॒वा अ॒मृत॑मान-शा॒नास्तृ॒तीये॒ धामा᳚न्य॒-भ्यैर॑यन्त ।
परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी य॑न्ति स॒द्यः परि॑ लो॒का-न्परि॒ दिशः॒ परि॒ सुवः॑ ।
ऋ॒तस्य॒ तन्तुं॑-विँततं-विँ॒चृत्य॒ तद॑पश्य॒-त्तद॑भव-त्प्र॒जासु॑ ।
प॒रीत्य॑ लो॒का-न्प॒रीत्य॑ भू॒तानि॑ प॒रीत्य॒ सर्वाः᳚ प्र॒दिशो॒ दिश॑श्च ।
प्र॒जाप॑तिः प्रथम॒जा ऋ॒तस्या॒त्मना॒-ऽऽत्मान॑-म॒भि-सम्ब॑भूव ।
सद॑स॒स्पति॒-मद्भु॑त-म्प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्य᳚म् ।
सनि॑-म्मे॒धा म॑यासिषम् ।
उद्दी᳚प्यस्व जातवेदो ऽप॒घ्नन्निर्-ऋ॑ति॒-म्मम॑ ॥ 1.19 (तै. अर. 6.1.4)
प॒शूग्श्च॒ मह्य॒माव॑ह॒ जीव॑नञ्च॒ दिशो॑ दिश ।
मानो॑ हिग्ंसी ज्जातवेदो॒ गामश्व॒-म्पुरु॑ष॒-ञ्जग॑त् ।
अबि॑भ्र॒दग्न॒ आग॑हि श्रि॒या मा॒ परि॑पातय ॥ 1.21 (तै. अर. 6.1.5)
गायत्री मन्त्राः (4.2)
पुरु॑षस्य विद्म सहस्रा॒क्षस्य॑ महादे॒वस्य॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ वक्रतु॒ण्डाय॑ धीमहि । तन्नो॑ दन्तिः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ चक्रतु॒ण्डाय॑ धीमहि । तन्नो॑ नन्दिः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महासे॒नाय॑ धीमहि । तन्नः॑ षण्मुखः प्रचो॒दया᳚त् ॥
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ सुवर्णप॒क्षाय॑ धीमहि । तन्नो॑ गरुडः प्रचो॒दया᳚त् ॥
वे॒दा॒त्म॒नाय॑ वि॒द्महे॑ हिरण्यग॒र्भाय॑ धीमहि । तन्नो᳚ ब्रह्म प्रचो॒दया᳚त् ॥
ना॒रा॒य॒णाय॑ वि॒द्महे॑ वासुदे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ विष्णुः प्रचो॒दया᳚त् ॥
व॒ज्र॒न॒खाय॑ वि॒द्महे॑ तीक्ष्ण-द॒ग्ग्॒ष्ट्राय॑ धीमहि । तन्नो॑ नारसिग्ंहः प्रचो॒दया᳚त् ॥
भा॒स्क॒राय॑ वि॒द्महे॑ महद्द्युतिक॒राय॑ धीमहि । तन्नो॑ आदित्यः प्रचो॒दया᳚त् ॥
वै॒श्वा॒न॒राय॑ वि॒द्महे॑ लाली॒लाय॑ धीमहि । तन्नो॑ अग्निः प्रचो॒दया᳚त् ॥
का॒त्या॒य॒नाय॑ वि॒द्महे॑ कन्यकु॒मारि॑ धीमहि । तन्नो॑ दुर्गिः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 1.33 (तै. अर. 6.1.5-7)
दूर्वा सूक्तं (4.3)
स॒ह॒स्र॒पर॑मा दे॒वी॒ श॒तमू॑ला श॒ताङ्कु॑रा ।
सर्वग्ं॑ हरतु॑ मे पा॒प॒-न्दू॒र्वा दुः॑स्वप्न॒ नाश॑नी ।
काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षः परुषः॒ परि॑ ।
ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्रत॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च ।
या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि ।
तस्या᳚स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ।
अश्व॑क्रा॒न्ते र॑थक्रा॒न्ते॒ वि॒ष्णुक्रा᳚न्ते व॒सुन्ध॑रा ।
शिरसा॑ धार॑यिष्या॒मि॒ र॒क्ष॒स्व मा᳚-म्पदे॒ पदे ॥ 1.37 (तै. अर. 6.1.8)
मृत्तिका सूक्तम् (4.4)
भूमि-र्धेनु-र्धरणी लो॑कधा॒रिणी ।
उ॒धृता॑-ऽसि व॑राहे॒ण॒ कृ॒ष्णे॒न श॑त बा॒हुना ।
मृ॒त्तिके॑ हन॑ मे पा॒पं॒-यँ॒न्म॒या दु॑ष्कृत॒-ङ्कृतम् ।
मृ॒त्तिके᳚ ब्रह्म॑दत्ता॒-ऽसि॒ का॒श्यपे॑नाभि॒मन्त्रि॑ता ।
मृ॒त्तिके॑ देहि॑ मे पु॒ष्टि॒-न्त्व॒यि स॑र्व-म्प्र॒तिष्ठि॑तम् ॥ 1.39
मृ॒त्तिके᳚ प्रतिष्ठि॑ते स॒र्व॒-न्त॒न्मे नि॑र्णुद॒ मृत्ति॑के ।
तया॑ ह॒तेन॑ पापे॒न॒ ग॒च्छा॒मि प॑रमा॒-ङ्गतिम् ॥ 1.40 (तै. अर. 6.1.9)
शत्रुजय मन्त्राः (4.5)
यत॑ इन्द्र॒ भया॑महे॒ ततो॑ नो॒ अभ॑य-ङ्कृधि ।
मघ॑वन् छ॒ग्धि तव॒ तन्न॑ ऊ॒तये॒ विद्विषो॒ विमृधो॑ जहि ।
स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी ।
वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु न-स्स्वस्ति॒दा अ॑भयङ्क॒रः ।
स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वा-स्स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः ।
स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमि-स्स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑-र्दधातु ।
आपा᳚न्त-मन्युस्तृ॒पल॑प्रभर्मा॒ धुनि॒-श्शिमी॑वां॒-छरु॑माग्ं ऋजी॒षी ।
सोमो॒ विश्वा᳚न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्र॑-म्प्रति॒माना॑नि देभुः ॥ 1.44
ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विसी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः ।
स बु॒ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒-मस॑तश्च॒ विवः॑ ।
स्यो॒ना पृ॑थिवि॒ भवा॑ नृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी । यच्छा॑ न॒-श्शर्म॑ स॒प्रथाः᳚ ।
ग॒न्ध॒द्वा॒रा-न्दु॑राध॒र्षा॒-न्नि॒त्यपु॑ष्टा-ङ्करी॒षिणी᳚म् ।
ई॒श्वरीग्ं॑ सर्व॑भूता॒ना॒-न्तामि॒होप॑ह्वये॒ श्रियम् ।
श्री᳚र्मे भ॒जतु । अलक्ष्मी᳚र्मे न॒श्यतु ।
विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा-श्छन्दो॑-भिरि॒मांल्लोँ॒का-न॑नपज॒य्य-म॒भ्य॑जयन्न् ।
म॒हाग्ं इन्द्रो॒ वज्र॑बाहु-ष्षोड॒शी शर्म॑ यच्छतु ॥ 1.48 (तै. अर. 6.1.10)
स्व॒स्ति नो॑ म॒घवा॑ करोतु॒ हन्तु॑ पा॒प्मानं॒-योँ᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
सो॒मान॒ग्ग्॒ स्वर॑ण-ङ्कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पते ।
क॒क्षीव॑न्तं॒-यँ औ॑शि॒जम् ।
शरी॑रं-यँज्ञशम॒ल-ङ्कुसी॑द॒-न्तस्मि᳚-न्थ्सीदतु॒ यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ ।
चर॑ण-म्प॒वित्रं॒-विँत॑त-म्पुरा॒णं-येँन॑ पू॒त-स्तर॑ति दुष्कृ॒तानि॑ ।
तेन॑ प॒वित्रे॑ण शु॒द्धेन॑ पू॒ता अति॑ पा॒प्मान॒-मरा॑ति-न्तरेम ।
स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒-स्सोम॑-म्पिब वृत्रहञ्छूर वि॒द्वान् ।
ज॒हि शत्रू॒ग्ं॒ रप॒ मृधो॑ नुद॒स्वाथाभ॑य-ङ्कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ।
सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु दुर्मि॒त्रास्तस्मै॑ भूयासु॒-र्या᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॒ यञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः । 1.53 (तै. अर. 6.1.11)
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒ भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो वः॑ शि॒वत॑मो॒ रस॒-स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒ती-रि॑व मा॒तरः॑ ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ॥ 1.54 (तै. अर. 6.1.12)
अघमर्षण सूक्तम् (4.6)
हिर॑ण्यशृङ्गं॒-वँरु॑ण॒-म्प्रप॑द्ये ती॒र्थ-म्मे॑ देहि॒ याचि॑तः ।
य॒न्मया॑ भु॒क्त-म॒साधू॑ना-म्पा॒पेभ्य॑श्च प्र॒तिग्र॑हः ।
यन्मे॒ मन॑सा वा॒चा॒ क॒र्म॒णा वा दु॑ष्कृत॒-ङ्कृतम् ।
तन्न॒ इन्द्रो॒ वरु॑णो॒ बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता च॑ पुनन्तु॒ पुनः॑ पुनः ।
नमो॒-ऽग्नये᳚-ऽफ्सु॒मते॒ नम॒ इन्द्रा॑य॒ नमो॒ वरु॑णाय॒ नमो वारुण्यै॑ नमो॒-ऽद्भ्यः ॥ 1.57
यद॒पा-ङ्क्रू॒रं-यँद॑मे॒द्ध्यं-यँद॑शा॒न्त-न्तदप॑गच्छतात् ।
अ॒त्या॒श॒ना-द॑तीपा॒ना॒-द्य॒च्च उ॒ग्रा-त्प्र॑ति॒ग्रहा᳚त् ।
तन्नो॒ वरु॑णो रा॒जा॒ पा॒णिना᳚ ह्यव॒मर्श॑तु ।
सो॑-ऽहम॑पा॒पो वि॒रजो॒ निर्मु॒क्तो मु॑क्तकि॒ल्बिषः ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठमारु॑ह्य॒ गच्छे॒-द्ब्रह्म॑सलो॒कताम् ।
यश्चा॒॑फ्सु वरु॑ण॒-स्स पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
इ॒म-म्मे॑ गङ्गे यमुने सरस्वति॒ शुतु॑द्रि॒ स्तोमग्ं॑ सचता॒ परु॒ष्णिया ।
अ॒सि॒क्नि॒या म॑रुद्वृधे वि॒तस्त॒या-ऽऽर्जी॑कीये शृणु॒ह्या सु॒षोम॑या ।
ऋ॒तञ्च॑ स॒त्यञ्चा॒-भी᳚द्धा॒ त्तप॒सो-ऽद्ध्य॑जायत ।
ततो॒ रात्रि॑-रजायत॒ ततः॑ समु॒द्रो अ॑र्ण॒वः ॥ 1.63 (तै. अर. 6.1.13)
स॒मु॒द्रा-द॑र्ण॒वा-दधि॑ संवँथ्स॒रो अ॑जायत ।
अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ वि॒दध॒-द्(मि॒दध॒द्) विश्व॑स्य मिष॒तो व॒शी ।
ऊ॒र्या॒च॒न्द्र॒मसौ॑ धा॒ता य॑था पू॒र्व म॑कल्पयत् ।
दिव॑ञ्च पृथि॒वी-ञ्चा॒न्तरि॑क्ष॒ मथो॒ सुवः॑ ।
य-त्पृ॑थि॒व्याग्ं रज॑स्स्व॒ मान्तरि॑क्षे वि॒रोद॑सी ।
इ॒माग् स्तदा॒पो व॑रुणः पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
पु॒नन्तु॒ वस॑वः पु॒नातु॒ वरु॑णः पु॒नात्व॑घमर्ष॒णः ।
ए॒ष भू॒तस्य॑ म॒द्ध्ये भुव॑नस्य गो॒प्ता ।
ए॒ष पु॒ण्यकृ॑तां-लोँ॒का॒ने॒ष मृ॒त्योर्-हि॑र॒ण्मय᳚म् ।
द्यावा॑पृथि॒व्योर्-हि॑र॒ण्मय॒ग्ं॒ सग्ग्श्रि॑त॒ग्ं॒ सुवः॑ । 1.66 (तै. अर. 6.1.14)
स न॒-स्सुव॒-स्सग्ं शि॑शाधि ।
आर्द्र॒-ञ्ज्वल॑ति॒ ज्योति॑-र॒हम॑स्मि ।
ज्योति॒-र्ज्वल॑ति॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
यो॑-ऽहम॑स्मि॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
अ॒हम॑स्मि॒ ब्रह्मा॒हम॑स्मि ।
अ॒हमे॒वाह-म्मा-ञ्जु॑होमि॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒का॒र्य॒-का॒र्य॑व की॒र्णी स्ते॒नो भ्रू॑ण॒हा गु॑रुत॒ल्पगः ।
वरु॑णो॒-ऽपाम॑घमर्ष॒ण-स्तस्मा᳚-त्पा॒पा-त्प्रमु॑च्यते ।
र॒जोभूमि॑स्त्व॒माग्ं रोद॑यस्व॒ प्रव॑दन्ति॒ धीराः᳚ ।
आक्रा᳚न्-थ्समु॒द्रः प्र॑थ॒मे विध॑र्म-ञ्ज॒नय॑-न्प्र॒जा भुव॑नस्य॒ राजा᳚ ।
वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒सानो॒ अव्ये॑ बृ॒ह-थ्सोमो॑ वावृधे सुवा॒न इन्दुः॑ ॥ 1.70
(पुर॑स्ता॒--द्यशो॒ - गुहा॑सु॒ - मम॑ - चक्रतु॒ण्डाय॑ धीमहि - तीक्षद॒ग्ग्॒ष्ठ्राय॑ धीमहि॒ - परि॑ - प्र॒तिष्ठि॑तं - देभु--र् यच्छतु - दधातना॒- द्भ्यो᳚ - ऽर्ण॒वः - सुवो॒ - राजैक॑-ञ्च) (आ1)
दुर्गा सूक्तम् (4.7)
जा॒तवे॑दसे सुनवाम॒ सोम॑-मरातीय॒तो निद॑हाति॒ वेदः॑ ।
स नः॑ पर्ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॑ ना॒वेव॒ सिन्धु॑-न्दुरि॒ता-ऽत्य॒ग्निः ।
ताम॒ग्निव॑र्णा॒-न्तप॑सा ज्वल॒न्तीं-वैँ॑रोच॒नी-ङ्क॑र्मफ॒लेषु॒ जुष्टा᳚म् ।
दु॒र्गा-न्दे॒वीग्ं शर॑णम॒ह-म्प्रप॑द्ये सु॒तर॑सि तरसे॒ नमः॑ ।
अग्ने॒ त्व-म्पा॑रया॒ नव्यो॑ अ॒स्मान्-थ्स्व॒स्ति-भि॒रति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ ।
पूश्च॑ पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला न॑ उ॒र्वी भवा॑ तो॒काय॒ तन॑याय॒ शंयोँः ।
विश्वा॑नि नो दु॒र्गहा॑ जातवेद॒-स्सिन्धु॒-न्न ना॒वा दु॑रि॒ता-ऽति॑पर्षि ।
अग्ने॑ अत्रि॒व-न्मन॑सा गृणा॒नो᳚-ऽस्माक॑-म्बोद्ध्यवि॒ता त॒नूना᳚म् ।
पृ॒त॒ना॒जित॒ग्ं॒ सह॑मान-मु॒ग्रम॒ग्निग्ं हु॑वेम पर॒मा-थ्स॒धस्था᳚त् ।
स नः॑ पर्ष॒दति॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा॒ क्षाम॑द्दे॒वो अति॑ दुरि॒ता-ऽत्य॒ग्निः ।
प्र॒त्नोषि॑-क॒मीड्यो॑ अद्ध्व॒रेषु॑ स॒नाच्च॒ होता॒ नव्य॑श्च॒ सथ्सि॑ ।
स्वाञ्चा᳚ग्ने त॒नुव॑-म्पि॒प्रय॑स्वा॒स्मभ्य॑ञ्च॒ सौभ॑ग॒माय॑जस्व ।
गोभि॒-र्जुष्ट॑म॒युजो॒ निषि॑क्त॒-न्तवे᳚न्द्र विष्णो॒-रनु॒सञ्च॑रेम ।
नाक॑स्य पृ॒ष्ठम॒भि सं॒वँसा॑नो॒ वैष्ण॑वीं-लोँ॒क इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥ 2.7 (दु॒रि॒ता-ऽत्य॒ग्निश्च॒त्वारि॑ च) (तै. अर. 6.2.1)
[ ओ-ङ्का॒त्या॒य॒नाय॑ वि॒द्महे॑ कन्यकु॒मारि॑ धीमहि । तन्नो॑ दुर्गिः प्रचो॒दया᳚त् ॥ ]
व्याहृति होम मन्त्राः (4.8)
भू-रन्न॑-म॒ग्नये॑ पृथि॒व्यै स्वाहा॒, भुवो-ऽन्नं॑-वाँ॒यवे॒-ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒, सुव॒रन्न॑-मादि॒त्याय॑ दि॒वे स्वाहा॒, भूर्भुव॒स्सुव॒-रन्न॑-ञ्च॒न्द्रम॑से दि॒ग्भ्य-स्स्वाहा॒, नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-रन्न॒मोम् ॥ 3.1 (तै. अर. 6.3.1)
भू-र॒ग्नये॑ पृथि॒व्यै स्वाहा॒, भुवो॑ वा॒यवे॒-ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒ ,
सुव॑रादि॒त्याय॑ दि॒वे स्वाहा॒, भू-र्भुव॒स्सुव॑-श्च॒न्द्रम॑से दि॒ग्भ्य-स्स्वाहा॒,
नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-रग्न॒ ओम् ॥ 4.1
भू-र॒ग्नये॑ च पृथि॒व्यै च॑ मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
भुवो॑ वा॒यवे॑ चा॒न्तरि॑क्षाय च मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
सुव॑रादि॒त्याय॑ च दि॒वे च॑ मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
भू-र्भुव॒स्सुव॑-श्च॒न्द्रम॑से च॒ नक्ष॑त्रेभ्यश्च दि॒ग्भ्यश्च॑ मह॒ते च॒ स्वाहा॒,
नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-र्मह॒रोम् ॥ 5.1 (तै. अर. 6.4.1)
ज्ञानप्राप्त्यर्था होममन्त्राः (4.9)
पाहि नो अग्न एन॑से स्वा॒हा ।
पाहि नो विश्ववेद॑से स्वा॒हा ।
यज्ञ-म्पाहि विभाव॑सो स्वा॒हा ।
सर्व-म्पाहि शतक्र॑तो स्वा॒हा ॥ 6.1 (तै. अर. 6.7.1)
पा॒हि नो॑ अग्न॒ एक॑या ।
पा॒ह्यु॑त द्वि॒तीय॑या ।
पा॒ह्यूर्ज॑-न्तृ॒तीय॑या ।
पा॒हि गी॒र्भि-श्च॑त॒सृभि॑-र्वसो॒ स्वाहा᳚ ॥ 7.1 (तै. अर. 6.6.1)
वेदाविस्मरणाय जपमन्त्राः (4.10)
य-श्छन्द॑सा-मृष॒भो वि॒श्वरू॑प॒-श्छन्दो᳚भ्य॒-श्छन्दाग्॑स्या वि॒वेश॑ ।
सचाग्ं शिक्यः पुरो वाचो॑पनि॒ष-दिन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठ इ॑न्द्रि॒याय॒ ऋषि॑भ्यो॒ नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्व॒धा पि॒तृभ्यो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-श्छन्द॒ ओम् ॥ 8.1 (तै. अर. 6.8.1)
नमो॒ ब्रह्म॑णे धा॒रण॑-म्मे अ॒स्त्व-नि॑राकरणं-धा॒रयि॑ता भूयास॒-ङ्कर्ण॑यो-श्श्रु॒त-म्माच्यो᳚ढ्व॒-म्ममा॒मुष्य॒ ओम् ॥ 9.1 (तै. अर. 6.9.1)
तपः प्रशंसा (4.11)
ऋ॒त-न्तपः॑ स॒त्य-न्तपः॑ श्रु॒त-न्तपः॑ शा॒न्त-न्तपो॒ दम॒ स्तप॒-श्शम॒स्तपो॒ दान॒-न्तपो॒ यज्ञ॒-न्तपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒-र्ब्रह्मै॒-तदुपा᳚स्यै॒-तत्तपः॑ ॥ 10.1 (तै. अर. 6.10.1)
विहिताचरण प्रशंसा निषिद्धाचरण निन्दा च (4.12)
यथा॑ वृ॒क्षस्य॑ स॒पुंष्पि॑तस्य दू॒रा-द्ग॒न्धो वा᳚त्ये॒व-म्पुण्य॑स्य क॒र्मणो॑ दू॒रा-द्ग॒न्धो वा॑ति॒ यथा॑-ऽसिधा॒रा-ङ्क॒र्ते-ऽव॑हिता-मव॒क्रामे॒ यद्युवे॒ युवे॒ हवा॑ वि॒ह्वयि॑ष्यामि क॒र्त-म्प॑तिष्या॒मीत्ये॒व-म॒मृता॑-दा॒त्मान॑-ञ्जु॒गुफ्से᳚त् ॥ 11.1 (तै. अर. 6.11.1)
दहर विद्या (4.13)
अ॒णो-रणी॑या-न्मह॒तो मही॑या-ना॒त्मा गुहा॑या॒-न्निहि॑तो-ऽस्य ज॒न्तोः ।
तम॑क्रतु-म्पश्यति वीतशो॒को धा॒तुः प्र॒सादा᳚-न्महि॒मान॑मीशम् ।
स॒प्त प्रा॒णाः प्र॒भव॑न्ति॒ तस्मा᳚-थ्स॒प्तार्चिषः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वाः ।
स॒प्त इ॒मे लो॒का येषु॒ चर॑न्ति प्रा॒णा गु॒हाश॑या॒-न्निहि॑ता-स्स॒प्त स॑प्त ।
अतः॑ समु॒द्रा गि॒रय॑श्च॒ सर्वे॒-ऽस्मा-थ्स्यन्द॑न्ते॒ सिन्ध॑व॒-स्सर्व॑रूपाः ।
अत॑श्च॒ विश्वा॒ ओष॑धयो॒ रसा᳚च्च॒ येनै॑ष भू॒त-स्ति॑ष्ठत्यन्तरा॒त्मा ।
ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒ना-मृषि॒-र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् ।
श्ये॒नो गृध्रा॑णा॒ग्॒ स्वधि॑ति॒-र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ प॒वित्र॒ मत्ये॑ति॒ रेभन्न्॑ ।
अ॒जा मेकां॒-लोँहि॑त-शुक्ल-कृ॒ष्णा-म्ब॒ह्वी-म्प्र॒जा-ञ्ज॒नय॑न्ती॒ग्ं॒ सरू॑पाम् ।
अ॒जो ह्येको॑ जु॒षमा॑णो-ऽनु॒शेते॒ जहा᳚त्येना-म्भु॒क्त-भो॑गा॒मजो᳚-ऽन्यः ॥ 12.5 (तै. अर. 6.12.1)
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑-रन्तरिक्ष॒-सद्धोता॑ वेदि॒ष-दति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒ष-द्व॑र॒स-दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
घृ॒त-म्मि॑मिक्षिरे घृ॒तम॑स्य॒ योनि॑-र्घृ॒ते श्रि॒तो घृ॒तमु॑वस्य॒ धाम॑ ।
अ॒नु॒ष्व॒धमाव॑ह मा॒दय॑स्व॒ स्वाहा॑ कृतं-वृँषभ वक्षि ह॒व्यम् ।
स॒मु॒द्रा दू॒र्मि-र्मधु॑मा॒ग्ं॒ उदा॑र-दुपा॒ग्ं॒शुना॒ सम॑मृत॒त्व मा॑नट् ।
घृ॒तस्य॒ नाम॒ गुह्यं॒-यँदस्ति॑ जि॒ह्वा दे॒वाना॑-म॒मृत॑स्य॒ नाभिः॑ ।
व॒य-न्नाम॒ प्रब्र॑वामा घृ॒तेना॒स्मिन्. य॒ज्ञे धा॑रयामा॒ नमो॑भिः ।
उप॑ ब्र॒ह्मा शृ॑णवच्छ॒स्यमा॑न॒-ञ्चतुः॑ शृङ्गो ऽवमी-द्गौ॒र ए॒तत् ।
च॒त्वारि॒ शृङ्गा॒ त्रयो॑ अस्य॒ पादा॒ द्वे शी॒र॒.षे स॒प्त हस्ता॑सो अ॒स्य ।
त्रिधा॑ ब॒द्धो वृ॑ष॒भो रो॑रवीति म॒हो दे॒वो मर्त्या॒ग्ं॒ आवि॑वेश ॥ 12.10 (तै. अर. 6.12.2)
त्रिधा॑ हि॒त-म्प॒णिभि॑-र्गु॒ह्यमा॑न॒-ङ्गवि॑-दे॒वासो॑ घृ॒तमन्व॑विन्दन्न् ।
इन्द्र॒ एक॒ग्ं॒ सूर्य॒ एक॑-ञ्जजान वे॒ना देकग्ग्॑ स्व॒धया॒ निष्ट॑तक्षुः ।
यो दे॒वाना᳚-म्प्रथ॒म-म्पु॒रस्ता॒-द्विश्वा॒धियो॑ रु॒द्रो म॒हर्षिः॑ ।
हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-म्प॑श्यत॒ जाय॑मान॒ग्ं॒ सनो॑ दे॒व-श्शु॒भया॒ स्मृत्या॒ संयुँ॑नक्तु ।
यस्मा॒त्पर॒-न्नाप॑र॒ मस्ति॒ किञ्चि॒द्यस्मा॒-न्नाणी॑यो॒ न ज्यायो᳚-ऽस्ति॒ कश्चि॑त् ।
वृ॒क्ष इ॑व स्तब्धो दि॒वि ति॑ष्ठ॒-त्येक॒स्तेने॒द-म्पू॒र्ण-म्पुरु॑षेण॒ सर्व᳚म् ॥ 12.13
(सन्यास सूक्तम्)
न कर्म॑णा न प्र॒जया॒ धने॑न॒ त्यागे॑नैके अमृत॒त्व-मा॑न॒शुः ।
परे॑ण॒ नाक॒-न्निहि॑त॒-ङ्गुहा॑यां-विँ॒भ्राज॑दे॒त-द्यत॑यो वि॒शन्ति॑ ॥
वे॒दा॒न्त॒ वि॒ज्ञान॒-सुनि॑श्चिता॒र्था-स्सन्या॑स यो॒गाद्यत॑य-श्शुद्ध॒ सत्त्वाः᳚ ।
ते ब्र॑ह्मलो॒के तु॒ परा᳚न्तकाले॒ परा॑मृता॒-त्परि॑मुच्यन्ति॒ सर्वे᳚ ।
द॒ह्रं॒-विँ॒पा॒प-म्प॒रमे᳚श्म भूतं॒-यँ-त्पु॑ण्डरी॒क-म्पु॒रम॑द्ध्य स॒ग्ग्॒स्थम् ।
त॒त्रा॒पि॒ द॒ह्र-ङ्ग॒गनं॑-विँशोक॒-स्तस्मि॑न्. यद॒न्तस्त-दुपा॑सित॒व्यम् ॥
यो वेदादौ स्व॑रः प्रो॒क्तो॒ वे॒दान्ते॑ च प्र॒तिष्ठि॑तः ।
तस्य॑ प्र॒कृति॑-लीन॒स्य॒ यः॒ परः॑ स॒ म॒हेश्व॑रः ॥ 12.17 (तै. अर. 6.12.3)
(अजो᳚-ऽन्य॒ - आवि॑वेश॒ - सर्वे॑ च॒त्वारि॑ च)
नारायण सूक्तं (4.14)
स॒ह॒स्र॒शीर्ष॑-न्दे॒वं॒-विँ॒श्वाक्षं॑-विँ॒श्व श॑-म्भुवम् ।
विश्व॑-न्ना॒राय॑ण-न्दे॒व॒म॒क्षर॑-म्पर॒म-म्प॒दम् ।
वि॒श्वतः॒ पर॑मान्नि॒त्यं॒-विँ॒श्व-न्ना॑राय॒णग्ं ह॑रिम् ।
विश्व॑मे॒वेद-म्पुरु॑ष॒-स्त-द्विश्व॒मुप॑जीवति ।
पतिं॒-विँश्व॑स्या॒त्मेश्व॑र॒ग्ं॒ शाश्व॑तग्ं शि॒वम॑च्युतम् ।
ना॒राय॒ण-म्म॑हाज्ञे॒यं॒-विँ॒श्वात्मा॑न-म्प॒राय॑णम् ।
ना॒राय॒ण प॑रो ज्यो॒ति॒रा॒त्मा ना॑रय॒णः प॑रः ।
ना॒राय॒ण प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ त॒त्त्व-न्ना॑राय॒णः प॑रः ।
ना॒राय॒ण प॑रो ध्या॒ता॒ ध्या॒न-न्ना॑राय॒णः प॑रः ।
यच्च॑ कि॒ञ्चिज्-ज॑ग-थ्स॒र्व॒-न्दृ॒श्यते᳚ श्रूय॒ते-ऽपि॑ वा । 13.4 (तै. अर. 6.13.1)
अन्त॑-र्ब॒हिश्च॑ त-थ्स॒र्वं॒-व्याँ॒प्य ना॑राय॒ण-स्स्थि॑तः ।
अन॑न्त॒ मव्य॑य-ङ्क॒विग्ं स॑मु॒द्रे-ऽन्तं॑-विँ॒श्व श॑भुंवँम् ।
प॒द्म॒को॒श-प्र॑तीका॒श॒ग्ं॒ हृ॒दय॑-ञ्चाप्य॒धोमु॑खम् ।
अधो॑ नि॒ष्ट्या वि॑तस्त्या॒न्ते॒ ना॒भ्यामु॑परि॒ तिष्ठ॑ति ।
ज्वा॒ल॒मा॒ला कु॑ल-म्भा॒ती॒ वि॒श्वस्या॑यत॒न-म्म॑हत् ।
सन्त॑तग्ं शि॒लाभि॑स्तु॒ लम्ब॑त्या कोश॒सन्नि॑भम् ।
तस्यान्ते॑ सुषि॒रग्ं सू॒क्ष्म-न्तस्मि᳚न्-थ्स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठितम् ।
तस्य॒ मद्ध्ये॑ म॒हान॑ग्नि-र्वि॒श्वार्चि॑-र्वि॒श्वतो॑ मुखः ।
सो-ऽग्र॑भु॒ग् विभ॑ज-न्ति॒ष्ठ॒-न्नाहा॑र-मज॒रः क॒विः ।
ति॒र्य॒गू॒र्ध्व म॑ध-श्शा॒यी॒ र॒श्मय॑स्तस्य॒ सन्त॑ता ।
स॒न्ता॒पय॑ति स्व-न्दे॒हमापा॑दतल॒ मस्त॑कः ।
तस्य॒ मद्ध्ये॒ वह्नि॑शिखा अ॒णीयो᳚र्ध्वा व्य॒वस्थि॑तः ।
नी॒लतो॑ यद॑ मद्ध्य॒स्था॒-द्वि॒द्युल्ले॑खेव॒ भास्व॑रा ।
नी॒वार॒ शूक॑वत्त॒न्वी॒ पी॒ता भा᳚स्वत्य॒णूप॑मा ।
तस्या᳚-श्शिखा॒या म॑द्ध्ये प॒रमा᳚त्मा व्य॒वस्थि॑तः ।
स ब्रह्म॒ स शिव॒-स्स हरि॒-स्सेन्द्र॒-स्सो-ऽक्ष॑रः पर॒म-स्स्व॒राट् ॥ 13.12 (तै. अर. 6.13.2)
(अपि॑ वा॒ - सन्त॑ता॒ षट् च॑)
आदित्य मण्डले परब्रह्मोपासनं (4.15)
आ॒दि॒त्यो वा ए॒ष ए॒त-न्म॒ण्डल॒-न्तप॑ति॒ तत्र॒ ता ऋच॒स्तदृ॒चा म॑ण्डल॒ग्ं॒ स ऋ॒चां-लोँ॒को-ऽथ॒य ए॒ष ए॒तस्मि॑-न्म॒ण्डले॒-ऽर्चि-र्दी॒प्यते॒ तानि॒ सामा॑नि॒ स सा॒म्नां-लोँ॒को-ऽथ॒ य ए॒ष ए॒तस्मि॑-न्म॒ण्डले॒-ऽर्चिषि॒ पुरु॑ष॒स्तानि॒ यजूग्ं॑षि॒ स यजु॑षा मण्डल॒ग्ं॒ स यजु॑षां-लोँ॒क-स्सैषा त्र॒य्येव॑ वि॒द्या त॑पति॒ य ए॒षो᳚-ऽन्त-रा॑दि॒त्ये हि॑र॒ण्मयः॒ पुरु॑षः ॥ 14.1 (तै. अर. 6.14.1)
आदित्यपुरुषस्य सर्वात्मकत्व प्रदर्शनं (4.16)
आ॒दि॒त्यो वै तेज॒ ओजो॒ बलं॒-यँश॒-श्चक्षु॒-श्श्रोत्र॑मा॒त्मा मनो॑ म॒न्यु-र्मनु॑-र्मृ॒त्यु-स्स॒त्यो मि॒त्रो वा॒युरा॑का॒शः प्रा॒णो लो॑कपा॒लः कः कि-ङ्क-न्त-थ्स॒त्यमन्न॑-म॒मृता॑ जी॒वो विश्वः॑ कत॒म-स्स्व॑य॒भु-म्ब्रह्मै॒ तदमृ॑त ए॒ष पुरु॑ष ए॒ष भू॒ताना॒-मधि॑पति॒-र्ब्रह्म॑ण॒-स्सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता॑-माप्नो-त्ये॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑ना॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सा॒र्ष्टिताग्ं॑ समान लो॒कता॑-माप्नोति॒ य ए॒वं-वेँदे᳚त्युप॒निषत् ॥ 15.1 (तै. अर. 6.15.1)
शिवोपासन मन्त्राः (4.17)
निध॑नपतये॒ नमः । निध॑नपतान्तिकाय॒ नमः ।
ऊर्ध्वाय॒ नमः । ऊर्ध्वलिङ्गाय॒ नमः ।
हिरण्याय॒ नमः । हिरण्यलिङ्गाय॒ नमः ।
सुवर्णाय॒ नमः । सुवर्णलिङ्गाय॒ नमः ।
दिव्याय॒ नमः । दिव्यलिङ्गाय॒ नमः । 16.1 (तै. अर. 6.16.1)
भवाय॒ नमः । भवलिङ्गाय॒ नमः ।
शर्वाय॒ नमः । शर्वलिङ्गाय॒ नमः ।
शिवाय॒ नमः । शिवलिङ्गाय॒ नमः ।
ज्वलाय॒ नमः । ज्वललिङ्गाय॒ नमः ।
आत्माय॒ नमः । आत्मलिङ्गाय॒ नमः ।
परमाय॒ नमः । परमलिङ्गाय॒ नमः ।
एतथ्सोमस्य॑ सूर्य॒स्य॒ सर्वलिङ्गग्ग्॑ स्थाप॒य॒ति॒ पाणिमन्त्र॑-म्पवि॒त्रम् ॥ 16.1 (तै. अर. 6.16.2)
पश्चिमवक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.18)
तै. अर. 6.17.1
स॒द्योजा॒त-म्प्र॑पद्या॒मि॒ स॒द्योजा॒ताय॒ वै नमो॒ नमः॑ ।
भ॒वे भ॑वे॒ नाति॑भवे भवस्व॒ माम् । भ॒वोद्भ॑वाय॒ नमः॑ ॥ 17.1
उत्तर वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.19)
वा॒म॒दे॒वाय॒ नमो᳚ ज्ये॒ष्ठाय॒ नमः॑ श्रे॒ष्ठाय॒ नमो॑ रु॒द्राय॒ नमः॒ काला॑य॒ नमः॒ कल॑विकरणाय॒ नमो॒ बल॑विकरणाय॒ नमो॒ बला॑य॒ नमो॒ बल॑प्रमथनाय॒ नम॒-स्सर्व॑भूतदमनाय॒ नमो॑ म॒नोन्म॑नाय॒ नमः॑ ॥ 18.1 (तै. अर. 6.18.1)
दक्षिण वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.20)
अ॒घोरे᳚भ्यो-ऽथ॒ घोरे᳚भ्यो॒ घोर॒घोर॑तरेभ्यः ।
सर्वे᳚भ्य-स्सर्व॒ शर्वे᳚भ्यो॒ नम॑स्ते अस्तु रु॒द्ररू॑पेभ्यः ॥ 19.1 (तै. अर. 6.19.1)
प्राग्वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.21)
तत्पुरु॑षाय वि॒द्महे॑ महादे॒वाय॑ धीमहि । तन्नो॑ रुद्रः प्रचो॒दया᳚त् ॥ 20.1 (तै. अर. 6.20.1)
ऊर्ध्व वक्त्र प्रतिपादक मन्त्रः (4.22)
ईशान-स्सर्व॑विद्या॒ना॒- मीश्वर-स्सर्व॑भूता॒ना॒-म्ब्रह्माधि॑पति॒-र्ब्रह्म॒णो-ऽधि॑पति॒-र्ब्रह्मा॑ शि॒वो मे॑ अस्तु सदाशि॒वोम् ॥ 21.1 (तै. अर. 6.21.1)
नमस्कारार्थ मन्त्राः (4.23)
नमो हिरण्यबाहवे हिरण्यवर्णाय हिरण्यरूपाय हिरण्यपतये ऽबिङ्कापतय उमापतये पशुपतये॑ नमो॒ नमः ॥ 22.1 (तै. अर. 6.22.1)
ऋ॒तग्ं स॒त्य-म्प॑र-म्ब्र॒ह्म॒ पु॒रुष॑-ङ्कृष्ण॒पिङ्ग॑लम् ।
ऊ॒र्ध्वरे॑तं-विँ॑रूपा॒क्षं॒-विँ॒श्वरू॑पाय॒ वै नमो॒ नमः॑ ॥ 23.1 (तै. अर. 6.23.1)
सर्वो॒ वै रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ।
पुरु॑षो॒ वै रु॒द्र-स्सन्म॒हो नमो॒ नमः॑ ।
विश्व॑-म्भू॒त-म्भुव॑न-ञ्चि॒त्र-म्ब॑हु॒धा जा॒त-ञ्जाय॑मान-ञ्च॒ यत् ।
सर्वो॒ ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥ 24.1 (तै. अर. 6.24.1)
कद्रु॒द्राय॒ प्रचे॑तसे मी॒ढुष्ट॑माय॒ तव्य॑से ।
वो॒चेम॒ शन्त॑मग्ं हृ॒दे ॥
सर्वो॒ह्ये॑ष रु॒द्रस्तस्मै॑ रु॒द्राय॒ नमो॑ अस्तु ॥ 25.1 (तै. अर. 6.25.1)
अग्निहोत्र हवण्याः उपयुक्तस्य वृक्ष विशेष-स्याभिधानम् (4.24-25)
यस्य॒ वै क॑ङ्कत्यग्नि-होत्र॒हव॑णी भवति॒ प्रत्ये॒वा-स्याहु॑तय-स्तिष्ठ॒न्त्यथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ॥ 26.1 (तै. अर. 6.26.1)
भूदेवताक मन्त्रः (4.26)
क्R॒णु॒ष्व पाज॒ इति॒ पञ्च॑ ।
अदि॑ति-र्दे॒वा ग॑न्ध॒र्वा म॑नु॒ष्याः᳚ पि॒तरो-ऽसु॑रा॒-स्तेषाग्ं॑ सर्व भू॒ताना᳚-म्मा॒ता मे॒दिनी॑ मह॒ता म॒ही सा॑वि॒त्री गा॑य॒त्री जग॑त्यु॒र्वी पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला विश्वा॑ भू॒ता क॑त॒मा काया सा स॒त्ये-त्य॒मृतेति॑ वसि॒ष्ठः ॥ 28.1 (तै. अर. 6.28.1)
सर्वा देवता आपः (4.27)
आपो॒ वा इ॒दग्ं सर्वं॒-विँश्वा॑ भू॒तान्यापः॑ प्रा॒णा वा आपः॑ प॒शव॒ आपो-ऽन्न॒मापो -ऽमृ॑त॒मापः॑ स॒म्राडापो॑ वि॒राडापः॑ स्व॒राडापः॒
छन्दा॒ग्॒स्यापो॒ ज्योती॒ग्॒ष्यापो॒ यजू॒ग्॒ष्यापः॑ स॒त्यमाप॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ आपो॒ भूर्भुव॒स्सुव॒राप॒ ओम् ॥ 29.1 (तै. अर. 6.29.1)
सन्ध्यावन्दन मन्त्राः (4.28)
आपः॑ पुनन्तु पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
पु॒नन्तु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑ पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
यदुच्छि॑ष्ट॒-मभो᳚ज्यं॒-यँद्वा॑ दु॒श्चरि॑त॒-म्मम॑ ।
सर्व॑-म्पुनन्तु॒ मामापो॑-ऽस॒ताञ्च॑ प्रति॒ग्रह॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 30.2 (तै. अर. 6.30.1)
अग्निश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यदह्ना पाप॑मका॒र्॒षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्या-मुदरे॑ण शि॒श्ना ।
अह॒स्तद॑वलु॒पन्तु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इदमह-माममृ॑त यो॒नौ । सत्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ॥ 31.1 (तै. अर. 6.31.1)
सूर्यश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यद्रात्रिया पाप॑मका॒र्॒षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्या-मुदरे॑ण शि॒श्ना ।
रात्रि॒-स्तद॑वलु॒पन्तु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इदमह-माममृ॑त यो॒नौ । सूर्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ॥ 32.1 (तै. अर. 6.32.1)
प्रणवस्य ऋष्यादि विवरणं (4.29)
ओमित्येकाक्ष॑र-म्ब्र॒ह्म । अग्निर्देवता ब्रह्म॑ इत्या॒र्षम् ।
गायत्र-ञ्छन्द-म्परमात्मं॑ सरू॒पम् । सायुज्यं-विँ॑नियो॒गम् ॥ 33.1 (तै. अर. 6.33.1)
गायत्र्यावाहन मन्त्राः (4.30)
आया॑तु॒ वर॑दा दे॒वी॒ अ॒क्षर॑-म्ब्रह्म॒ सम्मि॑तम् ।
गा॒य॒त्री᳚-ञ्छन्द॑सा-म्मा॒तेद-म्ब्र॑ह्म जु॒षस्व॑ मे ।
यदह्ना᳚-त्कुरु॑ते पा॒प॒-न्तदह्ना᳚-त्प्रति॒मुच्य॑ते ।
य-द्रात्रिया᳚-त्कुरु॑ते पा॒प॒-न्त-द्रात्रिया᳚-त्प्रति॒मुच्य॑ते ।
सर्व॑ व॒र्णे म॑हादे॒वि॒ स॒न्ध्या वि॑द्ये स॒रस्व॑ति ॥ 34.2 (तै. अर. 6.34.1)
ओजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बल॑मसि॒ भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒नामा॑॑-ऽसि॒ विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायु-रभिभूरों-गायत्री-मावा॑हया॒मि॒ सावित्री-मावा॑हया॒मि॒ सरस्वती-मावा॑हया॒मि॒ छन्दर्षी-नावा॑हया॒मि॒ श्रिय-मावा॑हया॒मि॒ गायत्रिया गायत्री छन्दो विश्वामित्र ऋषि-स्सविता देवता-ऽग्निर्मुख-म्ब्रह्मा शिरो विष्णुर्हृदयग्ं रुद्र-श्शिखा पृथिवीयोनिः प्राणापान-व्यानोदान-समाना सप्राणा श्वेतवर्णा साङ्ख्यायन-सगोत्रा गायत्री चतुर्विग्ंशत्यक्षरा त्रिपदा॑ षट्कु॒क्षिः॒ पञ्च शीर्षोपनयने वि॑नियो॒गः॒-
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः । ओग्ं सुवः । ओ-म्महः । ओ-ञ्जनः । ओ-न्तपः । ओग्ं स॒त्यम् । ओ-न्त-थ्स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया᳚त् । ओमापो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥ 35.2 (तै. अर. 6.35.1)
गायत्री उपस्थान मन्त्राः (4.31)
उ॒त्तमे॑ शिख॑रे जा॒ते॒ भू॒म्या-म्प॑र्वत॒ मूर्ध॑नि ।
ब्रा॒ह्मणे᳚भ्यो-ऽभ्य॑नुज्ञा॒ता॒ ग॒च्छ दे॑वि य॒थासु॑खम् ।
स्तुतो मया वरदा वे॑दमा॒ता॒ प्रचोदयन्ती पवने᳚ द्विजा॒ता ।
आयुः पृथिव्यां-द्रविण-म्ब्र॑ह्मव॒र्च॒स॒-म्मह्य-न्दत्वा प्रजातु-म्ब्र॑ह्मलो॒कम् ॥ 36.2 (तै. अर. 6.36.1)
आदित्यदेवता मन्त्रः (4.32)
घृणि॒-स्सूर्य॑ आदि॒त्यो न प्रभा॑-वा॒त्यक्ष॑रम् ।
मधु॑क्षरन्ति॒ त-द्र॑सम् ।
स॒त्यं-वैँ त-द्रस॒-मापो॒ ज्योती॒रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥ 37.1 (तै. अर. 6.37.1)
त्रिसुपर्णमन्त्राः (4.33)
ब्रह्म॑ मेतु॒ माम् । मधु॑ मेतु॒ माम् । ब्रह्म॑-मे॒व मधु॑ मेतु॒ माम् ।
यास्ते॑ सोम प्र॒जाव॒थ्सो-ऽभि॒सो अ॒हम् । दुस्ष्व॑प्न॒ह-न्दु॑रुष्वह ।
यास्ते॑ सोम प्रा॒णाग्स्ता-ञ्जु॑होमि । त्रिसु॑पर्ण॒ मया॑चित-म्ब्राह्म॒णाय॑ दद्यात् ।
ब्र॒ह्म॒ह॒त्यां-वाँ ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा᳚ह्म॒णा-स्त्रिसु॑पर्ण॒-म्पठ॑न्ति ।
ते सोम॒-म्प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒ह॒स्रा-त्प॒क्ति-म्पुन॑न्ति । ओम् ॥ 38.1 (तै. अर. 6.38.1)
ब्रह्म॑ मे॒धया᳚ । मधु॑ मे॒धया᳚ ।
ब्रह्म॑मे॒व मधु॑ मे॒धया᳚ । अ॒द्या नो॑ देव सवितः प्र॒जाव॑थ्सावी॒-स्सौभ॑गम् ।
परा॑ दु॒स्ष्वप्नि॑यग्ं सुव । विश्वा॑नि देव सवित-र्दुरि॒तानि॒ परा॑सुव ।
य-द्भ॒द्र-न्तन्म॒ आसु॑व । मधु॒वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः ।
माद्ध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वोष॑धीः । मधु॒नक्त॑ मु॒तोषसि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ ।
मधु॒द्यौर॑स्तु नः पि॒ता । मधु॑मान्नो॒ वन॒स्पति॒-र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ ।
माद्ध्वी॒ र्गावो॑ भवन्तु नः । य इ॒म-न्त्रिसु॑पर्ण॒-मया॑चित-म्ब्राह्म॒णाय॑ दद्यात् ।
भ्रू॒ण॒ह॒त्यां-वाँ ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा᳚ह्म॒णा-स्त्रिसु॑पर्ण॒-म्पठ॑न्ति ।
ते सोम॒-म्प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒ह॒स्रा-त्प॒क्ति-म्पुन॑न्ति । ओम् ॥ 39.7 (तै. अर. 6.39.1)
ब्रह्म॑ मे॒धवा᳚ । मधु॑ मे॒धवा᳚ । ब्रह्म॑मे॒व मधु॑ मे॒धवा᳚ ।
ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒ना-मृषि॒-र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् ।
श्ये॒नो गृद्ध्रा॑णा॒ग्॒ स्वधि॑ति॒-र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ प॒वित्र॒-मत्ये॑ति॒ रेभन्न्॑ ।
ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष-द्वसु॑रन्तरिक्ष॒ सद्धोता॑- वेदि॒ष-दति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।
नृ॒षद्व॑र॒-सदृ॑त॒-स-द्व्यो॑म॒-सद॒ब्जा- गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ।
ऋ॒चेत्वा॑ रु॒चेत्वा॒ समि-थ्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेनाः᳚ ।
अ॒न्तर्-हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ।
घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भिचा॑कशीमि ।
हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो मद्ध्य॑ आसाम् ।
तस्मि᳚न्-थ्सुप॒र्णो म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी भज॑न्नास्ते॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः ।
तस्या॑ सते॒ हर॑य-स्स॒प्ततीरे᳚ स्व॒धा-न्दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ।
य इ॒द-न्त्रिसु॑पर्ण॒-मया॑चित-म्ब्राह्म॒णाय॑ दद्यात् ।
वी॒र॒ह॒त्यां-वाँ ए॒ते घ्न॑न्ति । ये ब्रा᳚ह्म॒णा-स्त्रिसु॑पर्ण॒-म्पठ॑न्ति ।
ते सोम॒-म्प्राप्नु॑वन्ति । आ॒स॒ह॒स्रा-त्प॒ङ्क्ति-म्पुन॑न्ति । ओम् ॥ 40.6 (तै. अर. 6.40.1)
मेधा सूक्तं (4.34)
मे॒धादे॒वी जु॒षमा॑णा न॒ आगा᳚-द्वि॒श्वाची॑ भ॒द्रा सु॑मन॒स्य मा॑ना ।
त्वया॒ जुष्टा॑ नु॒दमा॑ना दु॒रुक्ता᳚-न्बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः᳚ ।
त्वया॒ जुष्ट॑ ऋ॒षि-र्भ॑वति देवि॒ त्वया॒ ब्रह्मा॑-ऽऽग॒तश्री॑ रु॒त त्वया᳚ ।
त्वया॒ जुष्ट॑श्चि॒त्रं-विँ॑न्दते वसु॒ सा नो॑ जुषस्व॒ द्रवि॑णो नमेधे ॥ 41.1 (तै. अर. 6.41.1)
मे॒धा-म्म॒ इन्द्रो॑ ददातु मे॒धा-न्दे॒वी सर॑स्वती ।
मे॒धा-म्मे॑ अ॒श्विना॑-वु॒भावाध॑त्ता॒-म्पुष्क॑रस्रजा ॥
अ॒फ्स॒रासु॑ च॒ या मे॒धा ग॑न्ध॒र्वेषु॑ च॒ यन्मनः॑ ।
दैवी᳚-म्मे॒धा सर॑स्वती॒ सा मा᳚-म्मे॒धा सु॒रभि॑-र्जुषता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 42.1 (तै. अर. 6.42.1)
आमा᳚-म्मे॒धा सु॒रभि॑-र्वि॒श्वरू॑पा॒ हिर॑ण्यवर्णा॒ जग॑ती जग॒म्या ।
ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒ सा मा᳚-म्मे॒धा सु॒प्रती॑का जुषन्ताम् ॥ 43.1 (तै. अर. 6.43.1)
मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मय्य॒ग्निस्तेजो॑ दधातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयीन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॑धातु॒ मयि॑ मे॒धा-म्मयि॑ प्र॒जा-म्मयि॒ सूर्यो॒ भ्राजो॑ दधातु ॥ 44.1 (तै. अर. 6.44.1)
मृत्युनिवारण मन्त्राः (4.35)
अपै॑तु मृ॒त्यु-र॒मृत॑न्न॒ आग॑न्. वैवस्व॒तो नो॒ अभ॑यङ्कृणोतु ।
प॒र्णं-वँन॒स्पते॑ रिवा॒भिनः॑ शीयताग्ं र॒यि-स्सच॑तान्न॒-श्शची॒पतिः॑ ॥ 45.1 (तै. अर. 6.45.1)
पर॑-म्मृत्यो॒ अनु॒ परे॑हि॒ पन्थां॒-यँस्ते॒स्व इत॑रो देव॒याना᳚त् ।
चक्षु॑ष्मते शृण्व॒ते ते᳚ ब्रवीमि॒ मानः॑ प्र॒जाग्ं री॑रिषो॒ मोत वी॒रान् ॥ 46.1 (तै. अर. 6.46.1)
वात॑-म्प्रा॒ण-म्मन॑सा॒ न्वार॑भामहे प्र॒जाप॑तिं॒-योँ भुव॑नस्य गो॒पाः ।
सनो॑ मृ॒त्यो स्त्रा॑यता॒-म्पात्वग्ंह॑सो॒ ज्योग् जी॒वा ज॒राम॑शीमहि ॥ 47.1 (तै. अर. 6.47.1)
अ॒मु॒त्र॒ भूया॒दध॒ यद्य॒मस्य॒ बृह॑स्पते अ॒भिश॑स्ते॒र मु॑ञ्चः ।
प्रत्यौ॑हता म॒श्विना॑ मृ॒त्यु म॑स्मा-द्दे॒वाना॑मग्ने भि॒षजा॒ शची॑भिः ॥ 48.1 (तै. अर. 6.48.1)
हरि॒ग्ं॒ हर॑न्त॒- मनु॑यन्ति दे॒वा विश्व॒स्येशा॑नं-वृँष॒भ-म्म॑ती॒नाम् ।
ब्रह्म॒ सरू॑प॒-मनु॑मे॒दमा॑गा॒-दय॑न॒-म्मा विव॑धी॒-र्विक्र॑मस्व ॥ 49.1 (तै. अर. 6.49.1)
शल्कै॑र॒ग्नि-मि॑न्धा॒न उ॒भौ लो॒कौ स॑नेम॒हम् ।
उ॒भयो᳚ र्लो॒कया॑र्-ऋ॒ध्द्वा-ऽति॑ मृ॒त्यु-न्त॑राम्य॒हम् ॥ 50.1 (तै. अर. 6.50.1)
मा छि॑दो मृत्यो॒ मा व॑धी॒र्मा मे॒ बलं॒-विँवृ॑हो॒ मा प्रमो॑षीः ।
प्र॒जा-म्मा मे॑ रीरिष॒ आयु॑रुग्र नृ॒चक्ष॑स-न्त्वा ह॒विषा॑ विधेम ॥ 51.1 (तै. अर. 6.51.1)
मा नो॑ म॒हान्त॑मु॒त मा नो॑ अर्भ॒क-म्मा न॒ उक्ष॑न्तमु॒त मा न॑ उक्षि॒तम् ।
मा नो॑ वधीः पि॒तर॒-म्मोत मा॒तर॑-म्प्रि॒या मा न॑स्त॒नुवो॑ रुद्र रीरिषः ॥ 52.1 (तै. अर. 6.52.1)
मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः ।
वी॒रान्मा नो॑ रुद्र भामि॒तोव॑धीर्-ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ॥ 53.1 (तै. अर. 6.53.1)
प्रजापति-प्रार्थना मन्त्रः (4.36)
प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒ता-न्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ता ब॑भूव ।
य-त्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ 54.1 (तै. अर. 6.54.1)
इन्द्रप्रार्थना मन्त्रः (4.37)
स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑-र्वृत्र॒हा विमृधो॑ व॒शी ।
वृषेन्द्रः॑ पु॒र ए॑तु नस्स्वस्ति॒दा अ॑भय-ङ्क॒रः ॥ 55.1 (तै. अर. 6.55.1)
मृत्युञ्जय मन्त्राः (4.38)
त्र्य॑म्बकं-यँजामहे सुग॒न्धि-म्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नम् ।
उ॒र्वा॒रु॒कमि॑व॒ बन्ध॑ना-न्मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा-ऽमृता᳚त् ॥ 56.1 (तै. अर. 6.56.1)
ये ते॑ स॒हस्र॑म॒युत॒-म्पाशा॒ मृत्यो॒ मर्त्या॑य॒ हन्त॑वे ।
तान्. य॒ज्ञस्य॑ मा॒यया॒ सर्वा॒नव॑ यजामहे । मृ॒त्यवे॒ स्वाहा॑ मृ॒त्यवे॒ स्वाहा᳚ ॥ 58.1 (तै. अर. 6.57-58)
पापनिवारका मन्त्राः (4.39)
दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सो-ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
म॒नु॒ष्य॑कृत॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
आ॒त्मकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒न्यकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒स्मत्कृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
यद्दि॒वा च॒ नक्त॒-ञ्चैन॑श्चकृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
य-थ्स्व॒पन्त॑श्च॒ जाग्र॑त॒-श्चैन॑श्च-कृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
य-थ्सु॒षुप्त॑श्च॒ जाग्र॑त॒-श्चैन॑श्च-कृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
य-द्वि॒द्वाग्ंस॒श्चा वि॑द्वाग्ंस॒श्चैन॑श्च-कृ॒म तस्या॑ व॒यज॑नमसि॒ स्वाहा᳚ ।
एनस एनसो वयजनम॑सि स्वा॒हा ॥ 59.1 (तै. अर. 6.59.1)
वसु-प्रार्थना मन्त्रः (4.40)
यद्वो॑ देवाश्चकृ॒म जि॒ह्वया॑ गु॒रुमन॑सो वा॒ प्रयु॑ती देव॒ हेड॑नम् ।
अरा॑वा॒यो नो॑ अ॒भिदु॑च्छुना॒यते॒ तस्मि॒-न्तदेनो॑ वसवो॒ निधे॑तन॒ स्वाहा᳚ ॥ 60.1 (तै. अर. 6.60.1)
कामो-ऽकार्षीत् - मन्युरकार्षीत् मन्त्रः (4.41)
कामो-ऽकार्षी᳚-न्नमो॒ नमः ।
कामो-ऽकार्षी-त्कामः करोति नाह-ङ्करोमि कामः कर्ता नाह-ङ्कर्ता कामः॑ कार॒यिता नाह॑-ङ्कार॒यिता एष ते काम कामा॑य स्वा॒हा ॥ 61.1 (तै. अर. 6.61.1)
मन्युरकार्षी᳚-न्नमो॒ नमः ।
मन्युरकार्षी-न्मन्युः करोति नाह-ङ्करोमि मन्युः कर्ता नाह-ङ्कर्ता मन्युः॑ कार॒यिता नाह॑-ङ्कार॒यिता एष ते मन्यो मन्य॑वे स्वा॒हा ॥ 62.1 (तै. अर. 6.62.1)
विरजा होम मन्त्राः (4.42)
तिलाञ्जुहोमि सरसाग्ं सपिष्टा-न्गन्धार मम चित्ते रम॑न्तु स्वा॒हा ।
गावो हिरण्य-न्धनमन्नपानग्ं सर्वेषाग् श्रि॑यै स्वा॒हा ।
श्रियञ्च लक्ष्मिञ्च पुष्टिञ्च कीर्ति॑-ञ्चा नृ॒ण्यताम् । ब्रह्मण्य-म्ब॑हुपु॒त्रताम् ।
श्रद्धामेधे प्रजा-स्सन्ददा॑तु स्वा॒हा ॥ 63.3 (तै. अर. 6.63.1)
तिलाः कृष्णा-स्ति॑ला-श्श्वे॒ता॒-स्तिला-स्सौम्या व॑शानु॒गाः ।
तिलाः पुनन्तु॑ मे पा॒पं॒-यँत्किञ्चि-द्दुरित-म्म॑यि स्वा॒हा ।
चोर॒स्यान्न-न्न॑वश्रा॒द्ध॒-म्ब्र॒ह्म॒हा गु॑रुत॒ल्पगः ।
गोस्तेयग्ं स॑रापा॒न॒-म्भ्रूणहत्या तिला शान्तिग्ं शमय॑न्तु स्वा॒हा ।
श्रीश्च लक्ष्मीश्च पुष्टीश्च कीर्ति॑-ञ्चा नृ॒ण्यताम् ।
ब्रह्मण्य-म्ब॑हुपु॒त्रताम् ।
श्रद्धामेधे प्रज्ञातु जातवेद-स्सन्ददा॑तु स्वा॒हा ॥ 64.3 (तै. अर. 6.64.1)
प्राणापान-व्यानोदान-समाना मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
वां-मन-श्चक्षुः-श्रोत्र-जिह्वा-घ्राण-रेतो-बुद्ध्याकूति-स्सङ्कल्पा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
त्वक्-चर्म-माग्ंस-रुधिर-मेदो-मज्जा-स्नायवो-ऽस्थीनि मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
शिरः पाणि पाद पार्श्व पृष्ठो-रूदर-जङ्घ-शिश्र्नोपस्थ पायवो मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
उत्तिष्ठ पुरुष हरित-पिङ्गल लोहिताक्षि देहि देहि ददापयिता मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 65.5 (तै. अर. 6.65.1)
पृथिव्याप स्तेजो वायु-राकाशा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
शब्द-स्पर्श-रूपरस-गन्धा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
मनो-वाक्-काय-कर्माणि मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अव्यक्तभावै-र॑हङ्का॒र॒-र्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
आत्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
अन्तरात्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
परमात्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।
क्षु॒धे स्वाहा᳚ । क्षुत्पि॑पासाय॒ स्वाहा᳚ । विवि॑ट्यै॒ स्वाहा᳚ ।
ऋग्वि॑धानाय॒ स्वाहा᳚ । क॒षो᳚त्काय॒ स्वाहा᳚ ।
क्षु॒त्पि॒पा॒साम॑ल-ञ्ज्ये॒ष्ठा॒म॒ल॒क्ष्मी-र्ना॑शया॒म्यहम् ।
अभू॑ति॒-मस॑मृद्धि॒ञ्च॒ सर्वां (सर्वा) निर्णुद मे पाप्मा॑नग्ग् स्वा॒हा ।
अन्नमय-प्राणमय-मनोमय-विज्ञानमय-मानन्दमय-मात्मा मे॑ शुद्ध्य॒न्ता॒-ञ्ज्योति॑ र॒हं-विँ॒रजा॑ विपा॒प्मा भू॑यास॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 66.10 (तै. अर. 6.66.1)
वैश्वदेव मन्त्राः (4.43)
अ॒ग्नये॒ स्वाहा᳚ । विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
ध्रु॒वाय॑ भू॒माय॒ स्वाहा᳚ । ध्रु॒व॒क्षित॑ये॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒च्यु॒त॒क्षित॑ये॒ स्वाहा᳚ । अ॒ग्नये᳚ स्विष्ट॒कृते॒ स्वाहा᳚ ।
धर्मा॑य॒ स्वाहा᳚ । अध॑र्माय॒ स्वाहा᳚ ।
अ॒द्भ्य-स्स्वाहा᳚ । ओ॒ष॒धि॒व॒न॒स्प॒तिभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । 67.1 (तै. अर. 6.67.1)
र॒क्षो॒दे॒व॒ज॒नेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
गृह्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ । अ॒व॒साने᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
अ॒व॒सान॑पतिभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । स॒र्व॒भू॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
आमा॑य॒ स्वाहा᳚ । अ॒न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा᳚ ।
यदेज॑ति॒ जग॑ति॒ यच्च॒ चेष्ट॑ति॒ नाम्नो॑ भा॒गो-ऽय-न्नाम्ने॒ स्वाहा᳚ ।
पृ॒थि॒व्यै स्वाहा᳚ । अ॒न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा᳚ । 67.2 (तै. अर. 6.67.2)
दि॒वे स्वाहा᳚ । सूर्या॑य॒ स्वाहा᳚ ।
च॒न्द्रम॑से॒ स्वाहा᳚ । नक्ष॑त्रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।
इन्द्रा॑य॒ स्वाहा᳚ । बृह॒स्पत॑ये॒ स्वाहा᳚ ।
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । ब्रह्म॑णे॒ स्वाहा᳚ ।
स्व॒धा पि॒तृभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । नमो॑ रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये॒ स्वाहा᳚ । 67.3 (तै. अर. 6.67.3)
दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ । पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धा-ऽस्तु॑ ।
भू॒तेभ्यो॒ नमः॑ । म॒नु॒ष्ये᳚भ्यो॒ हन्ता᳚ ।
प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ । प॒र॒मे॒ष्ठिने॒ स्वाहा᳚ ।
यथा कू॑प-श्श॒तधा॑र-स्स॒हस्र॑धारो॒ अक्षि॑तः ।
ए॒वा मे॑ अस्तु धा॒न्यग्ं स॒हस्र॑धार॒-मक्षि॑तम् ।
धन॑धान्यै॒ स्वाहा᳚ ॥ ये भू॒ताः प्र॒चर॑न्ति॒ दिवा॒नक्त॒-म्बलि॑-मि॒च्छन्तो॑ वि॒तुद॑स्य॒ प्रेष्याः᳚ ।
तेभ्यो॑ ब॒लि-म्पु॑ष्टि॒कामो॑ हरामि॒ मयि॒ पुष्टि॒-म्पुष्टि॑पति-र्दधातु॒ स्वाहा᳚ ॥ 67.4 (तै. अर. 6.67.4)
(ओ॒ष॒धि॒व॒न॒स्प॒तिभ्य॒-स्स्वाहा॒ - ऽन्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒ - नमो॑ रु॒द्राय॑ पशु॒पत॑ये॒ स्वाहा॑ - वि॒तुद॑स्य॒ प्रेष्या॒ एक॑-ञ्च)
ओ᳚-न्त-द्ब्र॒ह्म । ओ᳚-न्त-द्वा॒युः ।
ओ᳚-न्तदा॒त्मा । ओ᳚-न्त-थ्स॒त्यम् ।
ओ᳚-न्त-थ्सर्व᳚म् । ओ᳚-न्त-त्पुरो॒-र्नमः ।
अन्तश्चरति॑ भूते॒षु॒ गुहायां-विँ॑श्व मू॒र्तिषु ।
त्वं-यँज्ञस्त्वं-वँषट्कारस्त्व-मिद्रस्त्वग्ं रुद्रस्त्वंविँष्णुस्त्व-म्ब्रह्मत्व॑-म्प्रजा॒पतिः ।
त्व-न्त॑दाप॒ आपो॒ ज्योती॒ रसो॒-ऽमृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्सुव॒रोम् ॥ 68.2 (तै. अर. 6.68.1)
4.44 प्राणाहुति मन्त्राः
श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धाया॑मपा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धायां᳚-व्याँ॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धाया॑मुदा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
श्र॒द्धायाग्ं॑ समा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
ब्रह्म॑णि म आ॒त्मा-ऽमृ॑त॒त्वाय॑ ॥
अ॒मृ॒तो॒प॒स्तर॑णमसि ॥
श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धाया॑मपा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । अ॒पा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धायां᳚-व्याँ॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । व्या॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धाया॑-मुदा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । उ॒दा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
श्र॒द्धायाग्ं॑ समा॒ने निवि॑ष्टो॒-ऽमृत॑-ञ्जुहोमि ।
शि॒वो मा॑ वि॒शाप्र॑दाहाय । स॒मा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।
ब्रह्म॑णि म आ॒त्मा-ऽमृ॑त॒त्वाय॑ ॥
अ॒मृ॒ता॒पि॒धा॒नम॑सि ॥ 69.4 (तै. अर. 6.69.1)
भुक्तान्नाभिमन्त्रण मन्त्राः (4.45)
श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । प्रा॒ण मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धाया॑मपा॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । अ॒पा॒न मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धायां᳚-व्याँ॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । व्या॒न मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धाया॑-मुदा॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । उ॒दा॒न मन्ने॑नाप्यायस्व ।
श्र॒द्धायाग्ं॑ समा॒ने निवि॑श्या॒-ऽमृतग्ं॑ हु॒तम् । स॒मान॒ मन्ने॑नाप्यायस्व ॥ 70.1 (तै. अर0.1)
भोजनान्ते आत्मानुसन्धान मन्त्राः (4.46)
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो-ऽङ्गुष्ठञ्च॑ समा॒श्रितः । ईश-स्सर्वस्य जगतः प्रभुः प्रीणाति॑ विश्व॒भुक् ॥ 71.1 (तै. अर. 6.71.1)
अवयवस्वस्थता प्रार्थना मन्त्रः (4.47)
वाम्म॑ आ॒सन्न् । न॒सोः प्रा॒णः । अ॒क्ष्यो-श्चक्षुः॑ ।
कर्ण॑यो॒-श्श्रोत्र᳚म् । बा॒हु॒वो-र्बल᳚म् । ऊ॒रु॒वो रोजः॑ ।
अरि॑ष्टा॒ विश्वा॒न्यङ्गा॑नि त॒नूः । त॒नुवा॑ मे स॒ह नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसीः ॥ 72.1 (तै. अर. 6.72.1)
इन्द्र सप्तर्षि संवाँद मन्त्रः (4.48)
वयः॑ सुप॒र्णा उप॑सेदु॒रिन्द्र॑-म्प्रि॒य मे॑धा॒ ऋष॑यो॒ नाध॑मानाः ।
अप॑द्ध्वा॒न्त मू᳚र्णु॒हि पू॒र्धि चक्षु॑-र्मुमु॒ग्ध्य॑स्मा-न्नि॒धये॑ ऽवब॒द्धान् ॥ 73.1 (तै. अर. 6.73.1)
हृदयालम्भन मन्त्रः (4.49)
प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि रुद्रो मा॑ विशा॒न्तकः । तेनान्नेना᳚-प्याय॒स्व ॥ 74.1 (तै. अर. 6.74.1)
देवता प्राणनिरूपण मन्त्रः (4.50)
नमो रुद्राय विष्णवे मृत्यु॑र्मे पा॒हि ॥ 75.1 (तै. अर. 6.75.1)
अग्नि स्तुति मन्त्रः (4.51)
त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒-स्त्वमा॑शु-शु॒क्षणि॒-स्त्वम॒द्भ्य-स्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ ।
त्वं-वँने᳚भ्य॒-स्त्वमोष॑धीभ्य॒-स्त्व-न्नृ॒णा-न्नृ॑पते जायसे॒ शुचिः॑ ॥ 76.1 (तै. अर. 6.76.1)
अभीष्ट याचना मन्त्रः (4.52)
शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व स्यो॒नेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व सुभू॒तेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व ब्रह्मवर्च॒सेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व य॒ज्ञस्यर्धि॒ मनु॒ सन्ति॑ष्ठ॒ स्वोप॑ ते यज्ञ॒ नम॒ उप॑ ते॒ नम॒ उप॑ ते॒ नमः॑ ॥ 77.1 (तै. अर. 6.77.1)
पर तत्त्व निरूपणं (4.53)
स॒त्य-म्पर॒-म्परग्ं॑ स॒त्यग्ं स॒त्येन॒ न सु॑व॒र्गा-ल्लो॒काच्च्य॑वन्ते क॒दाच॒न स॒ताग्ं हि स॒त्य-न्तस्मा᳚-थ्स॒त्ये र॑मन्ते॒,
तप॒ इति॒ तपो॒ नानश॑ना॒-त्परं॒-यँद्धि पर॒-न्तप॒स्त-द्दुध॑र्ष॒-न्त-द्दुरा॑धर्ष॒-न्तस्मा॒-त्तप॑सि रमन्ते॒,
दम॒ इति॒ निय॑त-म्ब्रह्मचा॒रिण॒-स्तस्मा॒-द्दमे॑ रमन्ते॒,
शम॒ इत्यर॑ण्ये मु॒नय॒-स्तस्मा॒च्छमे॑ रमन्ते,
दा॒नमिति॒ सर्वा॑णि भू॒तानि॑ प्र॒शग्ंस॑न्ति दा॒नान्नाति॑ दु॒श्चर॒-न्तस्मा᳚-द्दा॒ने र॑मन्ते,
ध॒र्म इति॒ धर्मे॑ण॒ सर्व॑मि॒द-म्परि॑गृहीत-न्ध॒र्मान्नाति॑-दु॒ष्कर॒-न्तस्मा᳚--द्ध॒र्मे र॑मन्ते,
प्र॒जन॒ इति॒ भूयाग्ं॑॑स॒-स्तस्मा॒-द्भूयि॑ष्ठाः॒ प्रजा॑यन्ते॒ तस्मा॒-द्भूयि॑ष्ठाः ॑ने रमन्ते॒,
-ऽग्नय॒ इत्या॑ह॒ तस्मा॑-द॒ग्नय॒ आधा॑तव्या अग्निहो॒त्र-मित्या॑ह॒ तस्मा॑-दग्निहो॒त्रे र॑मन्ते,
य॒ज्ञ इति॑ य॒ज्ञो हि दे॒वा स्तस्मा᳚-द्य॒ज्ञे र॑मन्ते,
मान॒स-मिति॑ वि॒द्वाग्ंस॒-स्तस्मा᳚-द्वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मा॑न॒से र॑मन्ते,
न्या॒स इति॑ ब्र॒ह्मा ब्र॒ह्मा हि परः॒ परो॑ हि ब्र॒ह्मा तानि॒ वा ए॒तान्यव॑राणि॒ पराग्ं॑सि न्या॒स ए॒वात्य॑रेचय॒-द्य ए॒वं-वेँदे᳚त्युप॒निषत् ॥ 78.11 (तै. अर. 6.78.1)
4.54 ज्ञान साधन निरूपणं
प्रा॒जा॒प॒त्यो हारु॑णि-स्सुप॒र्णेयः॑ प्र॒जाप॑ति-म्पि॒तर॒-मुप॑ससार॒ कि-म्भ॑गव॒न्तः प॑र॒मं-वँ॑द॒न्तीति॒ तस्मै॒ प्रो॑वाच,
स॒त्येन॑ वा॒युरावा॑ति स॒त्ये-ना॑दि॒त्यो रो॑चते दि॒वि स॒त्यं-वाँ॒चः प्र॑ति॒ष्ठा स॒त्ये स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-थ्स॒त्य-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति॒,
तप॑सा दे॒वा दे॒वता॒-मग्र॑ आय॒-न्तप॒सर्ष॑य॒-स्सुव॒रन्व॑-विन्द॒-न्तप॑सा स॒पत्ना॒-न्प्रणु॑दा॒-मारा॑ती॒ स्तप॑सि स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा॒-त्तपः॑ पर॒मं-वँद॑न्ति॒,
दमे॑न दा॒न्ताः कि॒ल्बिष॑-मवधू॒न्वन्ति॒ दमे॑न ब्रह्मचा॒रिण॒-स्सुव॑रगच्छ॒-न्दमो॑ भू॒ताना᳚-न्दुरा॒धर्ष॒-न्दमे॑ स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा॒-द्दमः॑ पर॒मं-वँद॑न्ति॒,
शमे॑न शा॒न्ता-श्शि॒व-मा॒चर॑न्ति॒ शमे॑न ना॒क-म्मु॒नयो॒-ऽन्ववि॑न्द॒न् छमो॑ भू॒ताना᳚-न्दुरा॒धर्ष॒-ञ्छमे॑ स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा॒च्छमः॑ पर॒मं-वँद॑न्ति,
दा॒नं-यँ॒ज्ञानां॒-वँरू॑थ॒-न्दक्षि॑णा लो॒के दा॒तारग्ं॑ सर्व भू॒तान्यु॑पजी॒वन्ति॑ दा॒नेनारा॑ती॒-रपा॑नुदन्त दा॒नेन॑ द्विष॒न्तो मि॒त्रा भ॑वन्ति दा॒ने स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-द्दा॒न-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
ध॒र्मो विश्व॑स्य॒ जग॑तः प्रति॒ष्ठा लो॒के ध॒र्मिष्ठ॑-म्प्र॒जा उ॑पस॒र्पन्ति॑ ध॒र्मेण॑ पा॒प-म॑प॒नुद॑ति ध॒र्मे स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-द्ध॒र्म-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
प्र॒जन॑नं॒-वैँ प्र॑ति॒ष्ठा लो॒के सा॒धु प्र॒जाया᳚ स्त॒न्तुन्-त॑न्वा॒नः पि॑तृ॒णा म॑नृ॒णो भव॑ति॒ तदे॑व त॒स्या अनृ॑ण॒-न्तस्मा᳚-त्प्र॒जन॑न-म्पर॒मं-वँद॑न्त्य॒,
ग्नयो॒ वै त्रयी॑ वि॒द्या दे॑व॒यानः॒ पन्था॑ गार्हप॒त्य ऋक्-पृ॑थि॒वी र॑थन्त॒र-म॑न्वाहा-र्य॒पच॑नं॒-यँजु॑र॒न्तरि॑क्षं-वाँमदे॒व्य मा॑हव॒नीय॒-स्साम॑सुव॒र्गो लो॒को बृ॒हत्-तस्मा॑-द॒ग्नी-न्प॑र॒मं-वँद॑न्त्य,
ग्निहो॒त्रग्ं सा॑य-म्प्रा॒त-र्गृ॒हाणां॒-निष्कृ॑ति॒-स्स्वि॑ष्टग्ं सुहु॒तं-यँ॑ज्ञक्रतू॒ना-म्प्राय॑णग्ं सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ ज्योति॒-स्तस्मा॑-दग्निहो॒त्र-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
य॒ज्ञ इति॑ य॒ज्ञेन॒ हि दे॒वा दिव॑-ङ्ग॒ता य॒ज्ञेनासु॑रा॒-नपा॑नुदन्त य॒ज्ञेन॑ द्विष॒न्तो मि॒त्रा भ॑वन्ति य॒ज्ञे स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-द्य॒ज्ञ-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
मान॒सं-वैँ प्रा॑जाप॒त्य-म्प॒वित्र॑-म्मान॒सेन॒ मन॑सा सा॒धु प॑श्यति मान॒सा ऋष॑यः प्र॒जा अ॑सृजन्त मान॒से स॒र्व-म्प्रति॑ष्ठित॒-न्तस्मा᳚-न्मान॒स-म्प॑र॒मं-वँद॑न्ति,
न्या॒स इ॒त्याहु॑-र्मनी॒षिणो᳚ ब्र॒ह्माण॑-म्ब्र॒ह्मा विश्वः॑ कत॒म-स्स्व॑य॒भुंः प्र॒जाप॑ति-स्संवँथ्सर॒ इति॑, संवँथ्स॒रो॑ ऽसावा॑दि॒त्यो य ए॒ष आ॑दि॒त्ये पुरु॑ष॒-स्स प॑रमे॒ष्ठी ब्रह्मा॒त्मा,
याभि॑रादि॒त्य-स्तप॑ति र॒श्मिभि॒स्ताभिः॑ प॒र्जन्यो॑ वर्षति प॒र्जन्ये॑-नौषधि-वनस्प॒तयः॒ प्रजा॑यन्त ओषधि-वनस्प॒तिभि॒-रन्न॑-म्भव॒त्यन्ने॑न प्रा॒णाः प्रा॒णै-र्बल॒-म्बले॑न॒ तप॒-स्तप॑सा श्र॒द्धा श्र॒द्धया॑ मे॒धा मे॒धया॑ मनी॒षा म॑नी॒षया॒ मनो॒ मन॑सा॒ शान्ति॒-श्शान्त्या॑ चि॒त्त-ञ्चि॒त्तेन॒ स्मृति॒ग्ग्॒ स्मृत्या॒ स्मार॒ग्ग्॒ स्मारे॑ण वि॒ज्ञानं॑-विँ॒ज्ञाने॑-ना॒त्मानं॑-वेँदयति॒ तस्मा॑द॒न्न-न्दद॒न्-थ्सर्वा᳚ण्ये॒तानि॑ ददा॒-त्यन्ना᳚-त्प्रा॒णा भ॑वन्ति,
भू॒ताना᳚-म्प्रा॒णै-र्मनो॒ मन॑सश्च वि॒ज्ञानं॑-विँ॒ज्ञाना॑-दान॒न्दो ब्र॑ह्म यो॒नि-स्स वा ए॒ष पुरु॑षः पञ्च॒धा प॑ञ्चा॒त्मा येन॒ सर्व॑मि॒द-म्प्रोत॑-म्पृथि॒वी चा॒न्तरि॑क्ष-ञ्च॒ द्यौश्च॒ दिश॑श्चावान्तरदि॒शाश्च॒ स वै सर्व॑मि॒द-ञ्जग॒थ्स स॒भूतग्ं॑ स भ॒व्य-ञ्जि॑ज्ञास क्लृ॒प्त ऋ॑त॒जा रयि॑ष्ठा,
श्र॒द्धा स॒त्यो मह॑स्वा-न्त॒पसो॒ परि॑ष्ठा॒द् (वरि॑ष्ठा॒द्) ज्ञात्वा॑ तमे॒व-म्मन॑सा हृ॒दा च॒ भूयो॑ न मृ॒त्यु-मुप॑याहि वि॒द्वा-न्तस्मा᳚-न्न्या॒स-मे॒षा-न्तप॑सा-मतिरिक्त॒माहु॑-र्वसुर॒ण्वो॑ वि॒भूर॑सि प्रा॒णे त्वमसि॑ सन्धा॒ता
ब्रह्म॑-न्त्वमसि॑ विश्व॒धृत्ते॑-जो॒दास् त्वम॑स्य॒ग्नि-र॑सि वर्चो॒दा-स्त्वम॑सि॒ सूर्य॑स्य द्युम्नो॒दा स्त्वम॑सि च॒न्द्रम॑स उपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि ब्र॒ह्मणे᳚ त्वा॒ महस॒,
ओमित्या॒त्मानं॑-युँञ्जीतै॒तद्वै म॑होप॒निष॑द-न्दे॒वाना॒-ङ्गुह्यं॒-यँ ए॒वं-वेँद॑ ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑-माप्नोति॒ तस्मा᳚-द्ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑-मित्युप॒निषत् ॥ 79.20 (तै. अर. 6.79.1)
ज्ञानयज्ञः (4.55)
तस्यै॒वं-विँ॒दुषो॑ य॒ज्ञस्या॒त्मा यज॑मानः-श्र॒ध्दापत्नी॒ शरी॑र-मि॒द्ध्ममुरो॒ वेदि॒-र्लोमा॑नि
ब॒र॒ःइ-र्वे॒दः-शिखा॒ हृद॑यं॒-यूँपः॒ काम॒ आज्य॑-म्म॒न्युः प॒शु-स्तपो॒-ऽग्नि-र्दमः॑ शमयि॒ता दक्षि॑णा॒-वाघोता᳚ प्रा॒ण उ॑द्ग॒ता
चक्षु॑रध्व॒र्यु-र्मनो॒ ब्रह्मा॒ श्रोत्र॑म॒ग्नी-ध्याव॒ध्द्रिय॑ते॒
सा दी॒क्षा यदश्र्ना॑ति॒ तध्दवि॒-र्यत्पिब॑ति॒ तद॑स्य सोमपा॒नं-यँद्रम॑ते॒
तदु॑प॒सदो॒ य-थ्स॒ञ्चर॑-त्युप॒विश॑-त्यु॒त्तिष्ठ॑ते च॒ सप्र॑व॒र्ग्यो॑
यन्मुख॒-न्तदा॑हव॒नीयो॒ या व्याहृ॑ति-राहु॒ति-र्यद॑स्य वि॒ज्ञान॒-न्तज्जु॒होति॒ यथ्सा॒य-म्प्रा॒तर॑त्ति॒ तथ्स॒मिधं॒-यँत्प्रा॒त-र्म॒द्ध्यन्दि॑नग्ं सा॒य-ञ्च॒ तानि॒ सव॑नानि॒ ये
अ॑होरा॒त्रे ते द॑र्शपूर्णमा॒सौ ये᳚-ऽर्धमा॒साश्च॒ मासा᳚श्च॒ ते चा॑तुर्मा॒स्यानि॒ य ऋ॒तव॒स्ते प॑शुब॒न्धा ये सं॑वँथ्स॒राश्च॑ परिवथ्स॒राश्च॒ ते-ऽह॑र्ग॒णा-स्स॑र्व वेद॒सं-वाँ
ए॒त-थ्स॒त्रं-यँन्मर॑ण॒-न्तद॑व॒भृथ॑ ए॒तद्वै ज॑रामर्य-मग्निहो॒त्रग्ं स॒त्रं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वा-नु॑द॒गय॑ने प्र॒मीय॑ते
दे॒वाना॑मे॒व म॑हि॒मान॑-ङ्ग॒त्वा-ऽऽदि॒त्यस्य॒ सायु॑ज्य-ङ्गच्छ॒त्यथ॒ यो द॑क्षि॒णे प्र॒मीय॑ते
पितृ॒णा-मे॒व म॑हि॒मान॑-ङ्ग॒त्वा च॒न्द्रम॑स॒-स्सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता॑-माप्नोत्ये॒तौ वै सू᳚र्या चन्द्र॒मसौ᳚-र्महि॒मानौ᳚ ब्राह्म॒णो
वि॒द्वा-न॒भिज॑यति॒ तस्मा᳚-द्ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑माप्नोति॒ तस्मा᳚-द्ब्र॒ह्मणो॑ महि॒मान॑-मित्युप॒निषत् ॥ 80.1 (तै. अर. 6.80.1)
स॒ह ना॑ ववतु । स॒ह नौ॑ भुनक्तु । स॒ह वी॒र्य॑-ङ्करवावहै । ते॒ज॒स्विना॒ वधी॑तमस्तु॒ मा वि॑द्विषा॒वहै᳚ ॥
॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
हरिः॒ ओम् ।
इति महानारायणोपनिष-थ्समाप्ता
(अम्भ॒स्यैक॑पञ्चा॒शच्छ॒तं - जा॒तवे॑दसे॒ चतु॑र्दश॒ - भूरन्नं॒ - भूर॒ग्नये॒ - भूर॒ग्नये॒ चैक॑मेकं - पाहि - पा॒हि च॒त्वारि॑ चत्वारि॒ - य-श्छन्द॑सा॒-न्द्वे - नमो॒ ब्रह्म॑णे - ऋ॒त-न्तपो॒ - यथा॑ वृ॒क्षस्यैक॑ मेक - म॒णोरणी॑या॒ग्॒ श्चतु॑स्त्रिग्ंशथ् - सहस्र॒शी॑ष॒ग्ं॒ षट्वि॑ग्ंशति - रादि॒त्यो वा ए॒ष - आ॑दि॒त्यो वै तेज॒ एक॑मेकं॒ - निध॑नपतये॒ त्रयो॑विग्ंशतिः - स॒द्योजा॒त-न्त्रीणि॑ - वामदे॒वायैक॑ - म॒घोरे᳚भ्य॒ - स्तत्पुरु॑षाय॒ द्वे द्वे॒ - ईशानो - नमो हिरण्यबाहव॒ एक॑मेक - मृ॒तग्ं स॒त्य-न्द्वे - सर्वो॒ वै च॒त्वारि॒ - कद्रु॒द्राय॒ त्रीणि॒ - यस्य॒ वै कङ्क॑ती - कृणु॒ष्व पाजो - ऽदि॑ति॒ - रापो॒ वा इ॒दग्ं सर्व॒ मेक॑मेक॒ - मापः॑ पुनन्तु च॒त्वा - र्यग्निश्च - सूर्यश्च नव॑ - न॒वोमिति॑ च॒त्वा - र्याया॑तु॒ पचौ - जो॑-ऽसि॒ दशो॒ - त्तमे॑ च॒त्वारि॒ - घृणि॒स्त्रीणि॒ - ब्रह्म॑मेतु॒ मां-याँस्ते᳚ ब्रह्मह॒त्या-न्द्वाद॑श॒ - ब्रह्म॑ मे॒धया॒-ऽद्या न॑ इ॒म-म्भ्रू॑षह॒त्यां - ब्रह्म॑ मे॒धवा᳚ ब्र॒ह्मा दे॒वाना॑मि॒दं-वीँ॑रह॒त्यामेका॒न्न वि॑ग्ंशति॒ रेका॒न्नवि॑ग्ंशति--र् मे॒धा दे॒वी - मे॒धा-म्म॒ इन्द्र॑श्च॒त्वारि॑ चत्वा॒र्या - मा᳚-म्मे॒धा द्वे - मयि॑ मे॒धा मेक॒- मपै॑तु॒ - परं॒ - ँवात॑-म्प्रा॒ण - म॑मुत्र॒भूया॒-द्- द्धरि॒ग्ं॒ - शल्कै॑र॒ग्निं - मा छि॑दो मृत्यो॒ - मा नो॑ म॒हान्तं॒ - मान॑स्तो॒के - प्रजा॑पते - स्वस्ति॒दा - त्र्य॑म्बकं॒ - ँये ते॑ स॒हस्र॒-न्द्वे द्वे - मृ॒त्यवे॒ स्वाहैकं॑ - दे॒वकृ॑त॒स्यैका॑दश॒ - यद्वो॑ देवाः॒ - कामो-ऽकार्षी॒न् - मन्युरकार्षी॒-द्द्वे द्वे॒ - तिलाञ्जुहोमि गाव-श्श्रिय-म्प्र॑जाः पञ्च॒ - तिलाः कृण्षाश्चोर॑स्य॒ श्रीः प्रज्ञातु जातवे॑द-स्स॒प्त - प्राण वा-क्त्वक् छिर उत्तिष्ठ पुरुष॑ पञ्च॒ - पृथिवी शब्द मनो वाग् व्यक्ता-ऽऽत्मा-ऽन्तरात्मा परमात्मा मे᳚ क्षु॒धे-ऽन्नमय॒ पञ्च॑दशा॒ - ग्नये॒ स्वाहैक॑चत्वारि॒ग्ं॒श - र्दो᳚ न्तद्ब्र॒ह्म नव॑ - श्र॒द्धाया᳚-म्प्रा॒णे निविष्ट॒ श्चतु॑र्विग्ंशतिः - श्र॒द्धाया॒-न्दशा - ङ्गुष्ठ मात्रः पुरुषो द्वे - वाम्म॑ आ॒सन्न॒ष्टौ - वयः॑ सुप॒र्षाः - प्राणाना-ङ्ग्रन्थिरसि द्वे द्वे - नमो रुद्रायैकं॒ - त्वम॑ग्ने॒ द्युभिर्॒ द्वे - शि॒वेन॑ मे॒ सन्ति॑ष्ठस्व - स॒त्यं - प्रा॑जाप॒त्य - स्तस्यै॒व मेक॑ मेक॒ मशतिः)
taittirīya araṇyaka - caturthaḥ praśnaḥ
oṃ sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu |
sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
ambhasyapāre (4.1)
ambha̭sya pā॒re bhuva̭nasya॒ maddhye॒ nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe ma̭ha॒to mahī̭yān |
śu॒kreṇa॒ jyotīgṃ̭ṣi samanu॒pravi̭ṣṭaḥ pra॒jāpa̭tiścarati॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaiti॒ sarvaṃ॒-ya~smi̭-nde॒vā adhi॒ viśvḙ niṣe॒duḥ |
tade॒va bhū॒ta-ntadu॒ bhavya̭mā i॒da-ntada॒kṣarḙ para॒me vyo̭mann |
yenā̭ vṛ॒ta-ṅkhañca॒ diva̭-mma॒hīñca॒ yenā̭di॒tya-stapa̭ti॒ teja̭sā॒ bhrāja̭sā ca |
yama॒nta-ssa̭mu॒dre ka॒vayo॒ vaya̭nti॒ yada॒kṣarḙ para॒me pra॒jāḥ |
yataḥ̭ prasū॒tā ja॒gataḥ̭ prasūtī॒ toyḙna jī॒vān vyaca̭sarja॒ (vyasa̭sarja॒) bhūmyā᳚m |
yadoṣa̭dhībhiḥ pu॒ruṣā᳚-npa॒śūgśca॒ vivḙśa bhū॒tāni̭ carāca॒rāṇi̭ |
ataḥ̭ para॒-nnānya॒-daṇī̭yasahi॒ parā᳚-tparaṃ॒-ya~-nmaha̭to ma॒hānta᳚m |
yadḙka-ma॒vyakta॒-mana̭ntarūpaṃ॒-vi~śva̭-mpurā॒ṇa-ntama̭saḥ॒ para̭stāt || 1.5 (tai. ara. 6.1.1)
tade॒varta-ntadṷ sa॒tyamā̭hu॒-stade॒va brahma̭ para॒ma-ṅka̭vī॒nām |
i॒ṣṭā॒pū॒rta-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭mānaṃ-vi~॒śva-mbi̭bharti॒ bhuva̭nasya॒ nābhiḥ̭ |
tade॒vāgni-stadvā॒yu-stathsūrya॒stadṷ ca॒ndramāḥ᳚ |
tade॒va śu॒krama॒mṛta॒-ntadbrahma॒ tadāpa॒-ssa pra॒jāpa̭tiḥ |
sarvḙ nime॒ṣā ja॒jñirḙ vi॒dyutaḥ॒ purṷṣā॒dadhi̭ |
ka॒lā mṷhū॒rtāḥ kāṣṭhā᳚ścāho-rā॒trāśca̭ sarva॒śaḥ |
a॒rdha॒mā॒sā māsā̭ ṛ॒tavaḥ̭ saṃva~thsa॒raśca̭ kalpantām |
sa āpaḥ̭ pradu॒ghe u॒bhe i॒me a॒ntari̭kṣa॒-matho॒ suvaḥ̭ |
naina̭-mū॒rdhva-nna ti॒rya-ñca॒ na maddhye॒ pari̭jagrabhat |
na tasyḙśe॒ kaśca॒na tasya̭ nāma ma॒hadyaśaḥ̭ || 1.10 (tai. ara. 6.1.2)
na sa॒dṛṃśḙ tiṣṭhati॒ rūpa̭masya॒ na cakṣṷṣā paśyati॒ kaśca॒naina᳚m |
hṛ॒dā ma̭nī॒ṣā mana̭sā॒-'bhi klṛ̭pto॒ ya ḙnaṃ-vi~॒du-ramṛ̭tā॒ste bha̭vanti |
a॒dbhya-ssambhṷ̄to hiraṇyaga॒rbha itya॒ṣṭau |
e॒ṣa hi de॒vaḥ pra॒diśo-'nu॒ sarvāḥ॒ pūrvo̭ hi jā॒ta-ssa u॒ garbhḙ a॒ntaḥ |
sa vi॒jāya̭māna-ssajani॒ṣyamā̭ṇaḥ pra॒tyaṃ-mukhā᳚ stiṣṭhati vi॒śvato̭mukhaḥ |
vi॒śvata̭śca-kṣuru॒ta vi॒śvato̭ mukho vi॒śvato̭ hasta u॒ta vi॒śvata̭spāt |
sa-mbā॒hubhyā॒-nnama̭ti॒ sa-mpata̭trai॒-rdyāvā̭ pṛthi॒vī ja॒naya̭-nde॒va ekaḥ̭ |
ve॒nasta-tpaśya॒n. viśvā॒ bhuva̭nāni vi॒dvān. yatra॒ viśva॒-mbhava॒tyeka̭-nīlam |
yasmi̭nni॒dagṃ sañca॒ vicaika॒gṃ॒ sa otaḥ॒ prota̭śca vi॒bhuḥ pra॒jāsṷ |
pratadvo̭ce a॒mṛta॒nnu vi॒dvā-nga̭ndha॒rvo nāma॒ nihi̭ta॒-ṅguhā̭su || 1.15 (tai. ara. 6.1.3)
trīṇi̭ pa॒dā nihi̭tā॒ guhā̭su॒ yastadveda̭ savi॒tuḥ pi॒tā-'sa̭t |
sa no॒ bandhṷ-rjani॒tā sa vi̭dhā॒tā dhāmā̭ni॒ veda॒ bhuva̭nāni॒ viśvā᳚ |
yatra̭ de॒vā a॒mṛta̭māna-śā॒nāstṛ॒tīye॒ dhāmā᳚nya॒-bhyaira̭yanta |
pari॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ya̭nti sa॒dyaḥ pari̭ lo॒kā-npari॒ diśaḥ॒ pari॒ suvaḥ̭ |
ṛ॒tasya॒ tantuṃ̭-vi~tataṃ-vi~॒cṛtya॒ tada̭paśya॒-ttada̭bhava-tpra॒jāsṷ |
pa॒rītya̭ lo॒kā-npa॒rītya̭ bhū॒tāni̭ pa॒rītya॒ sarvāḥ᳚ pra॒diśo॒ diśa̭śca |
pra॒jāpa̭tiḥ prathama॒jā ṛ॒tasyā॒tmanā॒-''tmāna̭-ma॒bhi-samba̭bhūva |
sada̭sa॒spati॒-madbhṷta-mpri॒yamindra̭sya॒ kāmya᳚m |
sani̭-mme॒dhā ma̭yāsiṣam |
uddī᳚pyasva jātavedo 'pa॒ghnannir-ṛ̭ti॒-mmama̭ || 1.19 (tai. ara. 6.1.4)
pa॒śūgśca॒ mahya॒māva̭ha॒ jīva̭nañca॒ diśo̭ diśa |
māno̭ higṃsī jjātavedo॒ gāmaśva॒-mpurṷṣa॒-ñjaga̭t |
abi̭bhra॒dagna॒ āga̭hi śri॒yā mā॒ pari̭pātaya || 1.21 (tai. ara. 6.1.5)
gāyatrī mantrāḥ (4.2)
purṷṣasya vidma sahasrā॒kṣasya̭ mahāde॒vasya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ vakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ dantiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi | tanno̭ nandiḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāse॒nāya̭ dhīmahi | tannaḥ̭ ṣaṇmukhaḥ praco॒dayā᳚t ||
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ suvarṇapa॒kṣāya̭ dhīmahi | tanno̭ garuḍaḥ praco॒dayā᳚t ||
ve॒dā॒tma॒nāya̭ vi॒dmahḙ hiraṇyaga॒rbhāya̭ dhīmahi | tanno᳚ brahma praco॒dayā᳚t ||
nā॒rā॒ya॒ṇāya̭ vi॒dmahḙ vāsude॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ viṣṇuḥ praco॒dayā᳚t ||
va॒jra॒na॒khāya̭ vi॒dmahḙ tīkṣṇa-da॒gg॒ṣṭrāya̭ dhīmahi | tanno̭ nārasigṃhaḥ praco॒dayā᳚t ||
bhā॒ska॒rāya̭ vi॒dmahḙ mahaddyutika॒rāya̭ dhīmahi | tanno̭ ādityaḥ praco॒dayā᳚t ||
vai॒śvā॒na॒rāya̭ vi॒dmahḙ lālī॒lāya̭ dhīmahi | tanno̭ agniḥ praco॒dayā᳚t ||
kā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || 1.33 (tai. ara. 6.1.5-7)
dūrvā sūktaṃ (4.3)
sa॒ha॒sra॒para̭mā de॒vī॒ śa॒tamṷ̄lā śa॒tāṅkṷrā |
sarvagṃ̭ haratṷ me pā॒pa॒-ndū॒rvā duḥ̭svapna॒ nāśa̭nī |
kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥ paruṣaḥ॒ pari̭ |
e॒vā no̭ dūrve॒ prata̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca |
yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si |
tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam |
aśva̭krā॒nte ra̭thakrā॒nte॒ vi॒ṣṇukrā᳚nte va॒sundha̭rā |
śirasā̭ dhāra̭yiṣyā॒mi॒ ra॒kṣa॒sva mā᳚-mpade॒ pade || 1.37 (tai. ara. 6.1.8)
mṛttikā sūktam (4.4)
bhūmi-rdhenu-rdharaṇī lo̭kadhā॒riṇī |
u॒dhṛtā̭-'si va̭rāhe॒ṇa॒ kṛ॒ṣṇe॒na śa̭ta bā॒hunā |
mṛ॒ttikḙ hana̭ me pā॒paṃ॒-ya~॒nma॒yā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
mṛ॒ttike᳚ brahma̭dattā॒-'si॒ kā॒śyapḙnābhi॒mantri̭tā |
mṛ॒ttikḙ dehi̭ me pu॒ṣṭi॒-ntva॒yi sa̭rva-mpra॒tiṣṭhi̭tam || 1.39
mṛ॒ttike᳚ pratiṣṭhi̭te sa॒rva॒-nta॒nme ni̭rṇuda॒ mṛtti̭ke |
tayā̭ ha॒tena̭ pāpe॒na॒ ga॒cchā॒mi pa̭ramā॒-ṅgatim || 1.40 (tai. ara. 6.1.9)
śatrujaya mantrāḥ (4.5)
yata̭ indra॒ bhayā̭mahe॒ tato̭ no॒ abha̭ya-ṅkṛdhi |
magha̭van cha॒gdhi tava॒ tanna̭ ū॒taye॒ vidviṣo॒ vimṛdho̭ jahi |
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu na-ssvasti॒dā a̭bhayaṅka॒raḥ |
sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vā-ssva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ |
sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemi-ssva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu |
āpā᳚nta-manyustṛ॒pala̭prabharmā॒ dhuni॒-śśimī̭vāṃ॒-charṷmāgṃ ṛjī॒ṣī |
somo॒ viśvā᳚nyata॒sā vanā̭ni॒ nārvāgindra̭-mprati॒mānā̭ni debhuḥ || 1.44
brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒-dvisī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ |
sa bu॒dhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒-masa̭taśca॒ vivaḥ̭ |
syo॒nā pṛ̭thivi॒ bhavā̭ nṛkṣa॒rā ni॒veśa̭nī | yacchā̭ na॒-śśarma̭ sa॒prathāḥ᳚ |
ga॒ndha॒dvā॒rā-ndṷrādha॒rṣā॒-nni॒tyapṷṣṭā-ṅkarī॒ṣiṇī᳚m |
ī॒śvarīgṃ̭ sarva̭bhūtā॒nā॒-ntāmi॒hopa̭hvaye॒ śriyam |
śrī᳚rme bha॒jatu | alakṣmī᳚rme na॒śyatu |
viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā-śchando̭-bhiri॒māṃllo~॒kā-na̭napaja॒yya-ma॒bhya̭jayann |
ma॒hāgṃ indro॒ vajra̭bāhu-ṣṣoḍa॒śī śarma̭ yacchatu || 1.48 (tai. ara. 6.1.10)
sva॒sti no̭ ma॒ghavā̭ karotu॒ hantṷ pā॒pmānaṃ॒-yo~᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
so॒māna॒gg॒ svara̭ṇa-ṅkṛṇu॒hi bra̭hmaṇaspate |
ka॒kṣīva̭ntaṃ॒-ya~ aṷśi॒jam |
śarī̭raṃ-ya~jñaśama॒la-ṅkusī̭da॒-ntasmi᳚-nthsīdatu॒ yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ |
cara̭ṇa-mpa॒vitraṃ॒-vi~ta̭ta-mpurā॒ṇaṃ-ye~na̭ pū॒ta-stara̭ti duṣkṛ॒tāni̭ |
tena̭ pa॒vitrḙṇa śu॒ddhena̭ pū॒tā ati̭ pā॒pmāna॒-marā̭ti-ntarema |
sa॒joṣā̭ indra॒ saga̭ṇo ma॒rudbhi॒-ssoma̭-mpiba vṛtrahañchūra vi॒dvān |
ja॒hi śatrū॒gṃ॒ rapa॒ mṛdho̭ nuda॒svāthābha̭ya-ṅkṛṇuhi vi॒śvato̭ naḥ |
su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu durmi॒trāstasmai̭ bhūyāsu॒-ryā᳚-'smā-ndveṣṭi॒ yañca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | 1.53 (tai. ara. 6.1.11)
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒ bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒-stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tī-ri̭va mā॒taraḥ̭ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 1.54 (tai. ara. 6.1.12)
aghamarṣaṇa sūktam (4.6)
hira̭ṇyaśṛṅgaṃ॒-va~rṷṇa॒-mprapa̭dye tī॒rtha-mmḙ dehi॒ yāci̭taḥ |
ya॒nmayā̭ bhu॒kta-ma॒sādhṷ̄nā-mpā॒pebhya̭śca pra॒tigra̭haḥ |
yanme॒ mana̭sā vā॒cā॒ ka॒rma॒ṇā vā dṷṣkṛta॒-ṅkṛtam |
tanna॒ indro॒ varṷṇo॒ bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā ca̭ punantu॒ punaḥ̭ punaḥ |
namo॒-'gnaye᳚-'phsu॒mate॒ nama॒ indrā̭ya॒ namo॒ varṷṇāya॒ namo vāruṇyai̭ namo॒-'dbhyaḥ || 1.57
yada॒pā-ṅkrū॒raṃ-ya~da̭me॒ddhyaṃ-ya~da̭śā॒nta-ntadapa̭gacchatāt |
a॒tyā॒śa॒nā-da̭tīpā॒nā॒-dya॒cca u॒grā-tpra̭ti॒grahā᳚t |
tanno॒ varṷṇo rā॒jā॒ pā॒ṇinā᳚ hyava॒marśa̭tu |
so̭-'hama̭pā॒po vi॒rajo॒ nirmu॒kto mṷktaki॒lbiṣaḥ |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhamārṷhya॒ gacche॒-dbrahma̭salo॒katām |
yaścā॒̭phsu varṷṇa॒-ssa pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
i॒ma-mmḙ gaṅge yamune sarasvati॒ śutṷdri॒ stomagṃ̭ sacatā॒ paru॒ṣṇiyā |
a॒si॒kni॒yā ma̭rudvṛdhe vi॒tasta॒yā-''rjī̭kīye śṛṇu॒hyā su॒ṣoma̭yā |
ṛ॒tañca̭ sa॒tyañcā॒-bhī᳚ddhā॒ ttapa॒so-'ddhya̭jāyata |
tato॒ rātri̭-rajāyata॒ tataḥ̭ samu॒dro a̭rṇa॒vaḥ || 1.63 (tai. ara. 6.1.13)
sa॒mu॒drā-da̭rṇa॒vā-dadhi̭ saṃva~thsa॒ro a̭jāyata |
a॒ho॒rā॒trāṇi̭ vi॒dadha॒-d(mi॒dadha॒d) viśva̭sya miṣa॒to va॒śī |
ū॒ryā॒ca॒ndra॒masaṷ dhā॒tā ya̭thā pū॒rva ma̭kalpayat |
diva̭ñca pṛthi॒vī-ñcā॒ntari̭kṣa॒ matho॒ suvaḥ̭ |
ya-tpṛ̭thi॒vyāgṃ raja̭ssva॒ māntari̭kṣe vi॒roda̭sī |
i॒māg stadā॒po va̭ruṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
pu॒nantu॒ vasa̭vaḥ pu॒nātu॒ varṷṇaḥ pu॒nātva̭ghamarṣa॒ṇaḥ |
e॒ṣa bhū॒tasya̭ ma॒ddhye bhuva̭nasya go॒ptā |
e॒ṣa pu॒ṇyakṛ̭tāṃ-lo~॒kā॒ne॒ṣa mṛ॒tyor-hi̭ra॒ṇmaya᳚m |
dyāvā̭pṛthi॒vyor-hi̭ra॒ṇmaya॒gṃ॒ saggśri̭ta॒gṃ॒ suvaḥ̭ | 1.66 (tai. ara. 6.1.14)
sa na॒-ssuva॒-ssagṃ śi̭śādhi |
ārdra॒-ñjvala̭ti॒ jyoti̭-ra॒hama̭smi |
jyoti॒-rjvala̭ti॒ brahmā॒hama̭smi |
yo̭-'hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hama̭smi॒ brahmā॒hama̭smi |
a॒hame॒vāha-mmā-ñjṷhomi॒ svāhā᳚ |
a॒kā॒rya॒-kā॒rya̭va kī॒rṇī ste॒no bhrṷ̄ṇa॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
varṷṇo॒-'pāma̭ghamarṣa॒ṇa-stasmā᳚-tpā॒pā-tpramṷcyate |
ra॒jobhūmi̭stva॒māgṃ roda̭yasva॒ prava̭danti॒ dhīrāḥ᳚ |
ākrā᳚n-thsamu॒draḥ pra̭tha॒me vidha̭rma-ñja॒naya̭-npra॒jā bhuva̭nasya॒ rājā᳚ |
vṛṣā̭ pa॒vitre॒ adhi॒sāno॒ avyḙ bṛ॒ha-thsomo̭ vāvṛdhe suvā॒na induḥ̭ || 1.70
(pura̭stā॒--dyaśo॒ - guhā̭su॒ - mama̭ - cakratu॒ṇḍāya̭ dhīmahi - tīkṣada॒gg॒ṣṭhrāya̭ dhīmahi॒ - pari̭ - pra॒tiṣṭhi̭taṃ - debhu--r yacchatu - dadhātanā॒- dbhyo᳚ - 'rṇa॒vaḥ - suvo॒ - rājaika̭-ñca) (ā1)
durgā sūktam (4.7)
jā॒tavḙdase sunavāma॒ soma̭-marātīya॒to nida̭hāti॒ vedaḥ̭ |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā̭ nā॒veva॒ sindhṷ-nduri॒tā-'tya॒gniḥ |
tāma॒gniva̭rṇā॒-ntapa̭sā jvala॒ntīṃ-vai~̭roca॒nī-ṅka̭rmapha॒leṣu॒ juṣṭā᳚m |
du॒rgā-nde॒vīgṃ śara̭ṇama॒ha-mprapa̭dye su॒tara̭si tarase॒ namaḥ̭ |
agne॒ tva-mpā̭rayā॒ navyo̭ a॒smān-thsva॒sti-bhi॒rati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā᳚ |
pūśca̭ pṛ॒thvī ba̭hu॒lā na̭ u॒rvī bhavā̭ to॒kāya॒ tana̭yāya॒ śaṃyo~ḥ |
viśvā̭ni no du॒rgahā̭ jātaveda॒-ssindhu॒-nna nā॒vā dṷri॒tā-'ti̭parṣi |
agnḙ atri॒va-nmana̭sā gṛṇā॒no᳚-'smāka̭-mboddhyavi॒tā ta॒nūnā᳚m |
pṛ॒ta॒nā॒jita॒gṃ॒ saha̭māna-mu॒grama॒gnigṃ hṷvema para॒mā-thsa॒dhasthā᳚t |
sa naḥ̭ parṣa॒dati̭ du॒rgāṇi॒ viśvā॒ kṣāma̭dde॒vo ati̭ duri॒tā-'tya॒gniḥ |
pra॒tnoṣi̭-ka॒mīḍyo̭ addhva॒reṣṷ sa॒nācca॒ hotā॒ navya̭śca॒ sathsi̭ |
svāñcā᳚gne ta॒nuva̭-mpi॒praya̭svā॒smabhya̭ñca॒ saubha̭ga॒māya̭jasva |
gobhi॒-rjuṣṭa̭ma॒yujo॒ niṣi̭kta॒-ntave᳚ndra viṣṇo॒-ranu॒sañca̭rema |
nāka̭sya pṛ॒ṣṭhama॒bhi saṃ॒va~sā̭no॒ vaiṣṇa̭vīṃ-lo~॒ka i॒ha mā̭dayantām || 2.7 (du॒ri॒tā-'tya॒gniśca॒tvāri̭ ca) (tai. ara. 6.2.1)
[ o-ṅkā॒tyā॒ya॒nāya̭ vi॒dmahḙ kanyaku॒māri̭ dhīmahi | tanno̭ durgiḥ praco॒dayā᳚t || ]
vyāhṛti homa mantrāḥ (4.8)
bhū-ranna̭-ma॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo-'nnaṃ̭-vā~॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒, suva॒ranna̭-mādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna̭-ñca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒, namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ranna॒mom || 3.1 (tai. ara. 6.3.1)
bhū-ra॒gnayḙ pṛthi॒vyai svāhā॒, bhuvo̭ vā॒yave॒-'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ ,
suva̭rādi॒tyāya̭ di॒ve svāhā॒, bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se di॒gbhya-ssvāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-ragna॒ om || 4.1
bhū-ra॒gnayḙ ca pṛthi॒vyai ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhuvo̭ vā॒yavḙ cā॒ntari̭kṣāya ca maha॒te ca॒ svāhā॒,
suva̭rādi॒tyāya̭ ca di॒ve ca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
bhū-rbhuva॒ssuva̭-śca॒ndrama̭se ca॒ nakṣa̭trebhyaśca di॒gbhyaśca̭ maha॒te ca॒ svāhā॒,
namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rmaha॒rom || 5.1 (tai. ara. 6.4.1)
jñānaprāptyarthā homamantrāḥ (4.9)
pāhi no agna ena̭se svā॒hā |
pāhi no viśvaveda̭se svā॒hā |
yajña-mpāhi vibhāva̭so svā॒hā |
sarva-mpāhi śatakra̭to svā॒hā || 6.1 (tai. ara. 6.7.1)
pā॒hi no̭ agna॒ eka̭yā |
pā॒hyṷta dvi॒tīya̭yā |
pā॒hyūrja̭-ntṛ॒tīya̭yā |
pā॒hi gī॒rbhi-śca̭ta॒sṛbhi̭-rvaso॒ svāhā᳚ || 7.1 (tai. ara. 6.6.1)
vedāvismaraṇāya japamantrāḥ (4.10)
ya-śchanda̭sā-mṛṣa॒bho vi॒śvarṷ̄pa॒-śchando᳚bhya॒-śchandāg̭syā vi॒veśa̭ |
sacāgṃ śikyaḥ puro vāco̭pani॒ṣa-dindro᳚ jye॒ṣṭha i̭ndri॒yāya॒ ṛṣi̭bhyo॒ namo̭ de॒vebhyaḥ̭ sva॒dhā pi॒tṛbhyo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-śchanda॒ om || 8.1 (tai. ara. 6.8.1)
namo॒ brahma̭ṇe dhā॒raṇa̭-mme a॒stva-ni̭rākaraṇaṃ-dhā॒rayi̭tā bhūyāsa॒-ṅkarṇa̭yo-śśru॒ta-mmācyo᳚ḍhva॒-mmamā॒muṣya॒ om || 9.1 (tai. ara. 6.9.1)
tapaḥ praśaṃsā (4.11)
ṛ॒ta-ntapaḥ̭ sa॒tya-ntapaḥ̭ śru॒ta-ntapaḥ̭ śā॒nta-ntapo॒ dama॒ stapa॒-śśama॒stapo॒ dāna॒-ntapo॒ yajña॒-ntapo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒-rbrahmai॒-tadupā᳚syai॒-tattapaḥ̭ || 10.1 (tai. ara. 6.10.1)
vihitācaraṇa praśaṃsā niṣiddhācaraṇa nindā ca (4.12)
yathā̭ vṛ॒kṣasya̭ sa॒puṃṣpi̭tasya dū॒rā-dga॒ndho vā᳚tye॒va-mpuṇya̭sya ka॒rmaṇo̭ dū॒rā-dga॒ndho vā̭ti॒ yathā̭-'sidhā॒rā-ṅka॒rte-'va̭hitā-mava॒krāme॒ yadyuve॒ yuve॒ havā̭ vi॒hvayi̭ṣyāmi ka॒rta-mpa̭tiṣyā॒mītye॒va-ma॒mṛtā̭-dā॒tmāna̭-ñju॒guphse᳚t || 11.1 (tai. ara. 6.11.1)
dahara vidyā (4.13)
a॒ṇo-raṇī̭yā-nmaha॒to mahī̭yā-nā॒tmā guhā̭yā॒-nnihi̭to-'sya ja॒ntoḥ |
tama̭kratu-mpaśyati vītaśo॒ko dhā॒tuḥ pra॒sādā᳚-nmahi॒māna̭mīśam |
sa॒pta prā॒ṇāḥ pra॒bhava̭nti॒ tasmā᳚-thsa॒ptārciṣaḥ̭ sa॒midhaḥ̭ sa॒pta ji॒hvāḥ |
sa॒pta i॒me lo॒kā yeṣu॒ cara̭nti prā॒ṇā gu॒hāśa̭yā॒-nnihi̭tā-ssa॒pta sa̭pta |
ataḥ̭ samu॒drā gi॒raya̭śca॒ sarve॒-'smā-thsyanda̭nte॒ sindha̭va॒-ssarva̭rūpāḥ |
ata̭śca॒ viśvā॒ oṣa̭dhayo॒ rasā᳚cca॒ yenai̭ṣa bhū॒ta-sti̭ṣṭhatyantarā॒tmā |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛdhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒ matyḙti॒ rebhanṋ |
a॒jā mekāṃ॒-lo~hi̭ta-śukla-kṛ॒ṣṇā-mba॒hvī-mpra॒jā-ñja॒naya̭ntī॒gṃ॒ sarṷ̄pām |
a॒jo hyeko̭ ju॒ṣamā̭ṇo-'nu॒śete॒ jahā᳚tyenā-mbhu॒kta-bho̭gā॒majo᳚-'nyaḥ || 12.5 (tai. ara. 6.12.1)
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷ-rantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣa-dva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ghṛ॒ta-mmi̭mikṣire ghṛ॒tama̭sya॒ yoni̭-rghṛ॒te śri॒to ghṛ॒tamṷvasya॒ dhāma̭ |
a॒nu॒ṣva॒dhamāva̭ha mā॒daya̭sva॒ svāhā̭ kṛtaṃ-vṛ~ṣabha vakṣi ha॒vyam |
sa॒mu॒drā dū॒rmi-rmadhṷmā॒gṃ॒ udā̭ra-dupā॒gṃ॒śunā॒ sama̭mṛta॒tva mā̭naṭ |
ghṛ॒tasya॒ nāma॒ guhyaṃ॒-ya~dasti̭ ji॒hvā de॒vānā̭-ma॒mṛta̭sya॒ nābhiḥ̭ |
va॒ya-nnāma॒ prabra̭vāmā ghṛ॒tenā॒smin. ya॒jñe dhā̭rayāmā॒ namo̭bhiḥ |
upa̭ bra॒hmā śṛ̭ṇavaccha॒syamā̭na॒-ñcatuḥ̭ śṛṅgo 'vamī-dgau॒ra e॒tat |
ca॒tvāri॒ śṛṅgā॒ trayo̭ asya॒ pādā॒ dve śī॒ra॒.ṣe sa॒pta hastā̭so a॒sya |
tridhā̭ ba॒ddho vṛ̭ṣa॒bho ro̭ravīti ma॒ho de॒vo martyā॒gṃ॒ āvi̭veśa || 12.10 (tai. ara. 6.12.2)
tridhā̭ hi॒ta-mpa॒ṇibhi̭-rgu॒hyamā̭na॒-ṅgavi̭-de॒vāso̭ ghṛ॒tamanva̭vindann |
indra॒ eka॒gṃ॒ sūrya॒ eka̭-ñjajāna ve॒nā dekagg̭ sva॒dhayā॒ niṣṭa̭takṣuḥ |
yo de॒vānā᳚-mpratha॒ma-mpu॒rastā॒-dviśvā॒dhiyo̭ ru॒dro ma॒harṣiḥ̭ |
hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-mpa̭śyata॒ jāya̭māna॒gṃ॒ sano̭ de॒va-śśu॒bhayā॒ smṛtyā॒ saṃyu~̭naktu |
yasmā॒tpara॒-nnāpa̭ra॒ masti॒ kiñci॒dyasmā॒-nnāṇī̭yo॒ na jyāyo᳚-'sti॒ kaści̭t |
vṛ॒kṣa i̭va stabdho di॒vi ti̭ṣṭha॒-tyeka॒stene॒da-mpū॒rṇa-mpurṷṣeṇa॒ sarva᳚m || 12.13
(sanyāsa sūktam)
na karma̭ṇā na pra॒jayā॒ dhanḙna॒ tyāgḙnaike amṛta॒tva-mā̭na॒śuḥ |
parḙṇa॒ nāka॒-nnihi̭ta॒-ṅguhā̭yāṃ-vi~॒bhrāja̭de॒ta-dyata̭yo vi॒śanti̭ ||
ve॒dā॒nta॒ vi॒jñāna॒-suni̭ścitā॒rthā-ssanyā̭sa yo॒gādyata̭ya-śśuddha॒ sattvāḥ᳚ |
te bra̭hmalo॒ke tu॒ parā᳚ntakāle॒ parā̭mṛtā॒-tpari̭mucyanti॒ sarve᳚ |
da॒hraṃ॒-vi~॒pā॒pa-mpa॒rame᳚śma bhūtaṃ॒-ya~-tpṷṇḍarī॒ka-mpu॒rama̭ddhya sa॒gg॒stham |
ta॒trā॒pi॒ da॒hra-ṅga॒ganaṃ̭-vi~śoka॒-stasmi̭n. yada॒ntasta-dupā̭sita॒vyam ||
yo vedādau sva̭raḥ pro॒kto॒ ve॒dāntḙ ca pra॒tiṣṭhi̭taḥ |
tasya̭ pra॒kṛti̭-līna॒sya॒ yaḥ॒ paraḥ̭ sa॒ ma॒heśva̭raḥ || 12.17 (tai. ara. 6.12.3)
(ajo᳚-'nya॒ - āvi̭veśa॒ - sarvḙ ca॒tvāri̭ ca)
nārāyaṇa sūktaṃ (4.14)
sa॒ha॒sra॒śīrṣa̭-nde॒vaṃ॒-vi~॒śvākṣaṃ̭-vi~॒śva śa̭-mbhuvam |
viśva̭-nnā॒rāya̭ṇa-nde॒va॒ma॒kṣara̭-mpara॒ma-mpa॒dam |
vi॒śvataḥ॒ para̭mānni॒tyaṃ॒-vi~॒śva-nnā̭rāya॒ṇagṃ ha̭rim |
viśva̭me॒veda-mpurṷṣa॒-sta-dviśva॒mupa̭jīvati |
patiṃ॒-vi~śva̭syā॒tmeśva̭ra॒gṃ॒ śāśva̭tagṃ śi॒vama̭cyutam |
nā॒rāya॒ṇa-mma̭hājñe॒yaṃ॒-vi~॒śvātmā̭na-mpa॒rāya̭ṇam |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro jyo॒ti॒rā॒tmā nā̭raya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ra-mbra॒hma॒ ta॒ttva-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
nā॒rāya॒ṇa pa̭ro dhyā॒tā॒ dhyā॒na-nnā̭rāya॒ṇaḥ pa̭raḥ |
yacca̭ ki॒ñcij-ja̭ga-thsa॒rva॒-ndṛ॒śyate᳚ śrūya॒te-'pi̭ vā | 13.4 (tai. ara. 6.13.1)
anta̭-rba॒hiśca̭ ta-thsa॒rvaṃ॒-vyā~॒pya nā̭rāya॒ṇa-ssthi̭taḥ |
ana̭nta॒ mavya̭ya-ṅka॒vigṃ sa̭mu॒dre-'ntaṃ̭-vi~॒śva śa̭bhuṃva~m |
pa॒dma॒ko॒śa-pra̭tīkā॒śa॒gṃ॒ hṛ॒daya̭-ñcāpya॒dhomṷkham |
adho̭ ni॒ṣṭyā vi̭tastyā॒nte॒ nā॒bhyāmṷpari॒ tiṣṭha̭ti |
jvā॒la॒mā॒lā kṷla-mbhā॒tī॒ vi॒śvasyā̭yata॒na-mma̭hat |
santa̭tagṃ śi॒lābhi̭stu॒ lamba̭tyā kośa॒sanni̭bham |
tasyāntḙ suṣi॒ragṃ sū॒kṣma-ntasmi᳚n-thsa॒rva-mprati̭ṣṭhitam |
tasya॒ maddhyḙ ma॒hāna̭gni-rvi॒śvārci̭-rvi॒śvato̭ mukhaḥ |
so-'gra̭bhu॒g vibha̭ja-nti॒ṣṭha॒-nnāhā̭ra-maja॒raḥ ka॒viḥ |
ti॒rya॒gū॒rdhva ma̭dha-śśā॒yī॒ ra॒śmaya̭stasya॒ santa̭tā |
sa॒ntā॒paya̭ti sva-nde॒hamāpā̭datala॒ masta̭kaḥ |
tasya॒ maddhye॒ vahni̭śikhā a॒ṇīyo᳚rdhvā vya॒vasthi̭taḥ |
nī॒lato̭ yada̭ maddhya॒sthā॒-dvi॒dyullḙkheva॒ bhāsva̭rā |
nī॒vāra॒ śūka̭vatta॒nvī॒ pī॒tā bhā᳚svatya॒ṇūpa̭mā |
tasyā᳚-śśikhā॒yā ma̭ddhye pa॒ramā᳚tmā vya॒vasthi̭taḥ |
sa brahma॒ sa śiva॒-ssa hari॒-ssendra॒-sso-'kṣa̭raḥ para॒ma-ssva॒rāṭ || 13.12 (tai. ara. 6.13.2)
(api̭ vā॒ - santa̭tā॒ ṣaṭ ca̭)
āditya maṇḍale parabrahmopāsanaṃ (4.15)
ā॒di॒tyo vā e॒ṣa e॒ta-nma॒ṇḍala॒-ntapa̭ti॒ tatra॒ tā ṛca॒stadṛ॒cā ma̭ṇḍala॒gṃ॒ sa ṛ॒cāṃ-lo~॒ko-'tha॒ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rci-rdī॒pyate॒ tāni॒ sāmā̭ni॒ sa sā॒mnāṃ-lo~॒ko-'tha॒ ya e॒ṣa e॒tasmi̭-nma॒ṇḍale॒-'rciṣi॒ purṷṣa॒stāni॒ yajūgṃ̭ṣi॒ sa yajṷṣā maṇḍala॒gṃ॒ sa yajṷṣāṃ-lo~॒ka-ssaiṣā tra॒yyeva̭ vi॒dyā ta̭pati॒ ya e॒ṣo᳚-'nta-rā̭di॒tye hi̭ra॒ṇmayaḥ॒ purṷṣaḥ || 14.1 (tai. ara. 6.14.1)
ādityapuruṣasya sarvātmakatva pradarśanaṃ (4.16)
ā॒di॒tyo vai teja॒ ojo॒ balaṃ॒-ya~śa॒-ścakṣu॒-śśrotra̭mā॒tmā mano̭ ma॒nyu-rmanṷ-rmṛ॒tyu-ssa॒tyo mi॒tro vā॒yurā̭kā॒śaḥ prā॒ṇo lo̭kapā॒laḥ kaḥ ki-ṅka-nta-thsa॒tyamanna̭-ma॒mṛtā̭ jī॒vo viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhu-mbrahmai॒ tadamṛ̭ta e॒ṣa purṷṣa e॒ṣa bhū॒tānā॒-madhi̭pati॒-rbrahma̭ṇa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpno-tye॒tāsā̭me॒va de॒vatā̭nā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ sā॒rṣṭitāgṃ̭ samāna lo॒katā̭-māpnoti॒ ya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 15.1 (tai. ara. 6.15.1)
śivopāsana mantrāḥ (4.17)
nidha̭napataye॒ namaḥ | nidha̭napatāntikāya॒ namaḥ |
ūrdhvāya॒ namaḥ | ūrdhvaliṅgāya॒ namaḥ |
hiraṇyāya॒ namaḥ | hiraṇyaliṅgāya॒ namaḥ |
suvarṇāya॒ namaḥ | suvarṇaliṅgāya॒ namaḥ |
divyāya॒ namaḥ | divyaliṅgāya॒ namaḥ | 16.1 (tai. ara. 6.16.1)
bhavāya॒ namaḥ | bhavaliṅgāya॒ namaḥ |
śarvāya॒ namaḥ | śarvaliṅgāya॒ namaḥ |
śivāya॒ namaḥ | śivaliṅgāya॒ namaḥ |
jvalāya॒ namaḥ | jvalaliṅgāya॒ namaḥ |
ātmāya॒ namaḥ | ātmaliṅgāya॒ namaḥ |
paramāya॒ namaḥ | paramaliṅgāya॒ namaḥ |
etathsomasya̭ sūrya॒sya॒ sarvaliṅgagg̭ sthāpa॒ya॒ti॒ pāṇimantra̭-mpavi॒tram || 16.1 (tai. ara. 6.16.2)
paścimavaktra pratipādaka mantraḥ (4.18)
tai. ara. 6.17.1
sa॒dyojā॒ta-mpra̭padyā॒mi॒ sa॒dyojā॒tāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ |
bha॒ve bha̭ve॒ nāti̭bhave bhavasva॒ mām | bha॒vodbha̭vāya॒ namaḥ̭ || 17.1
uttara vaktra pratipādaka mantraḥ (4.19)
vā॒ma॒de॒vāya॒ namo᳚ jye॒ṣṭhāya॒ namaḥ̭ śre॒ṣṭhāya॒ namo̭ ru॒drāya॒ namaḥ॒ kālā̭ya॒ namaḥ॒ kala̭vikaraṇāya॒ namo॒ bala̭vikaraṇāya॒ namo॒ balā̭ya॒ namo॒ bala̭pramathanāya॒ nama॒-ssarva̭bhūtadamanāya॒ namo̭ ma॒nonma̭nāya॒ namaḥ̭ || 18.1 (tai. ara. 6.18.1)
dakṣiṇa vaktra pratipādaka mantraḥ (4.20)
a॒ghore᳚bhyo-'tha॒ ghore᳚bhyo॒ ghora॒ghora̭tarebhyaḥ |
sarve᳚bhya-ssarva॒ śarve᳚bhyo॒ nama̭ste astu ru॒drarṷ̄pebhyaḥ || 19.1 (tai. ara. 6.19.1)
prāgvaktra pratipādaka mantraḥ (4.21)
tatpurṷṣāya vi॒dmahḙ mahāde॒vāya̭ dhīmahi | tanno̭ rudraḥ praco॒dayā᳚t || 20.1 (tai. ara. 6.20.1)
ūrdhva vaktra pratipādaka mantraḥ (4.22)
īśāna-ssarva̭vidyā॒nā॒- mīśvara-ssarva̭bhūtā॒nā॒-mbrahmādhi̭pati॒-rbrahma॒ṇo-'dhi̭pati॒-rbrahmā̭ śi॒vo mḙ astu sadāśi॒vom || 21.1 (tai. ara. 6.21.1)
namaskārārtha mantrāḥ (4.23)
namo hiraṇyabāhave hiraṇyavarṇāya hiraṇyarūpāya hiraṇyapataye 'biṅkāpataya umāpataye paśupatayḙ namo॒ namaḥ || 22.1 (tai. ara. 6.22.1)
ṛ॒tagṃ sa॒tya-mpa̭ra-mbra॒hma॒ pu॒ruṣa̭-ṅkṛṣṇa॒piṅga̭lam |
ū॒rdhvarḙtaṃ-vi~̭rūpā॒kṣaṃ॒-vi~॒śvarṷ̄pāya॒ vai namo॒ namaḥ̭ || 23.1 (tai. ara. 6.23.1)
sarvo॒ vai ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu |
purṷṣo॒ vai ru॒dra-ssanma॒ho namo॒ namaḥ̭ |
viśva̭-mbhū॒ta-mbhuva̭na-ñci॒tra-mba̭hu॒dhā jā॒ta-ñjāya̭māna-ñca॒ yat |
sarvo॒ hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 24.1 (tai. ara. 6.24.1)
kadru॒drāya॒ pracḙtase mī॒ḍhuṣṭa̭māya॒ tavya̭se |
vo॒cema॒ śanta̭magṃ hṛ॒de ||
sarvo॒hyḙṣa ru॒drastasmai̭ ru॒drāya॒ namo̭ astu || 25.1 (tai. ara. 6.25.1)
agnihotra havaṇyāḥ upayuktasya vṛkṣa viśeṣa-syābhidhānam (4.24-25)
yasya॒ vai ka̭ṅkatyagni-hotra॒hava̭ṇī bhavati॒ pratye॒vā-syāhṷtaya-stiṣṭha॒ntyatho॒ prati̭ṣṭhityai || 26.1 (tai. ara. 6.26.1)
bhūdevatāka mantraḥ (4.26)
kR॒ṇu॒ṣva pāja॒ iti॒ pañca̭ |
adi̭ti-rde॒vā ga̭ndha॒rvā ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ pi॒taro-'sṷrā॒-steṣāgṃ̭ sarva bhū॒tānā᳚-mmā॒tā me॒dinī̭ maha॒tā ma॒hī sā̭vi॒trī gā̭ya॒trī jaga̭tyu॒rvī pṛ॒thvī ba̭hu॒lā viśvā̭ bhū॒tā ka̭ta॒mā kāyā sā sa॒tye-tya॒mṛteti̭ vasi॒ṣṭhaḥ || 28.1 (tai. ara. 6.28.1)
sarvā devatā āpaḥ (4.27)
āpo॒ vā i॒dagṃ sarvaṃ॒-vi~śvā̭ bhū॒tānyāpaḥ̭ prā॒ṇā vā āpaḥ̭ pa॒śava॒ āpo-'nna॒māpo -'mṛ̭ta॒māpaḥ̭ sa॒mrāḍāpo̭ vi॒rāḍāpaḥ̭ sva॒rāḍāpaḥ॒
chandā॒g॒syāpo॒ jyotī॒g॒ṣyāpo॒ yajū॒g॒ṣyāpaḥ̭ sa॒tyamāpa॒-ssarvā̭ de॒vatā॒ āpo॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rāpa॒ om || 29.1 (tai. ara. 6.29.1)
sandhyāvandana mantrāḥ (4.28)
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛ̭thi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒-rbrahma̭ pū॒tā pṷnātu॒ mām |
yaducchi̭ṣṭa॒-mabho᳚jyaṃ॒-ya~dvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tāñca̭ prati॒graha॒gg॒ svāhā᳚ || 30.2 (tai. ara. 6.30.1)
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 31.1 (tai. ara. 6.31.1)
sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātriyā pāpa̭makā॒r॒ṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyā-mudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒-stada̭valu॒pantu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
idamaha-māmamṛ̭ta yo॒nau | sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā || 32.1 (tai. ara. 6.32.1)
praṇavasya ṛṣyādi vivaraṇaṃ (4.29)
omityekākṣa̭ra-mbra॒hma | agnirdevatā brahma̭ ityā॒rṣam |
gāyatra-ñchanda-mparamātmaṃ̭ sarū॒pam | sāyujyaṃ-vi~̭niyo॒gam || 33.1 (tai. ara. 6.33.1)
gāyatryāvāhana mantrāḥ (4.30)
āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī᳚-ñchanda̭sā-mmā॒teda-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ me |
yadahnā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-ntadahnā᳚-tprati॒mucya̭te |
ya-drātriyā᳚-tkurṷte pā॒pa॒-nta-drātriyā᳚-tprati॒mucya̭te |
sarva̭ va॒rṇe ma̭hāde॒vi॒ sa॒ndhyā vi̭dye sa॒rasva̭ti || 34.2 (tai. ara. 6.34.1)
ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ bala̭masi॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭̭-'si॒ viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyu-rabhibhūroṃ-gāyatrī-māvā̭hayā॒mi॒ sāvitrī-māvā̭hayā॒mi॒ sarasvatī-māvā̭hayā॒mi॒ chandarṣī-nāvā̭hayā॒mi॒ śriya-māvā̭hayā॒mi॒ gāyatriyā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā-'gnirmukha-mbrahmā śiro viṣṇurhṛdayagṃ rudra-śśikhā pṛthivīyoniḥ prāṇāpāna-vyānodāna-samānā saprāṇā śvetavarṇā sāṅkhyāyana-sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañca śīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒-
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ | ogṃ suvaḥ | o-mmahaḥ | o-ñjanaḥ | o-ntapaḥ | ogṃ sa॒tyam | o-nta-thsa̭vi॒turvare᳚ṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā᳚t | omāpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 35.2 (tai. ara. 6.35.1)
gāyatrī upasthāna mantrāḥ (4.31)
u॒ttamḙ śikha̭re jā॒te॒ bhū॒myā-mpa̭rvata॒ mūrdha̭ni |
brā॒hmaṇe᳚bhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thāsṷkham |
stuto mayā varadā vḙdamā॒tā॒ pracodayantī pavane᳚ dvijā॒tā |
āyuḥ pṛthivyāṃ-draviṇa-mbra̭hmava॒rca॒sa॒-mmahya-ndatvā prajātu-mbra̭hmalo॒kam || 36.2 (tai. ara. 6.36.1)
ādityadevatā mantraḥ (4.32)
ghṛṇi॒-ssūrya̭ ādi॒tyo na prabhā̭-vā॒tyakṣa̭ram |
madhṷkṣaranti॒ ta-dra̭sam |
sa॒tyaṃ-vai~ ta-drasa॒-māpo॒ jyotī॒raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 37.1 (tai. ara. 6.37.1)
trisuparṇamantrāḥ (4.33)
brahma̭ metu॒ mām | madhṷ metu॒ mām | brahma̭-me॒va madhṷ metu॒ mām |
yāstḙ soma pra॒jāva॒thso-'bhi॒so a॒ham | dusṣva̭pna॒ha-ndṷruṣvaha |
yāstḙ soma prā॒ṇāgstā-ñjṷhomi | trisṷparṇa॒ mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bra॒hma॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 38.1 (tai. ara. 6.38.1)
brahma̭ me॒dhayā᳚ | madhṷ me॒dhayā᳚ |
brahma̭me॒va madhṷ me॒dhayā᳚ | a॒dyā no̭ deva savitaḥ pra॒jāva̭thsāvī॒-ssaubha̭gam |
parā̭ du॒sṣvapni̭yagṃ suva | viśvā̭ni deva savita-rduri॒tāni॒ parā̭suva |
ya-dbha॒dra-ntanma॒ āsṷva | madhu॒vātā̭ ṛtāya॒te madhṷkṣaranti॒ sindha̭vaḥ |
māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ | madhu॒nakta̭ mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ |
madhu॒dyaura̭stu naḥ pi॒tā | madhṷmānno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ |
māddhvī॒ rgāvo̭ bhavantu naḥ | ya i॒ma-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
bhrū॒ṇa॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒kti-mpuna̭nti | om || 39.7 (tai. ara. 6.39.1)
brahma̭ me॒dhavā᳚ | madhṷ me॒dhavā᳚ | brahma̭me॒va madhṷ me॒dhavā᳚ |
bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nā-mṛṣi॒-rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m |
śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒-rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ pa॒vitra॒-matyḙti॒ rebhanṋ |
ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa-dvasṷrantarikṣa॒ saddhotā̭- vedi॒ṣa-dati̭thi-rduroṇa॒sat |
nṛ॒ṣadva̭ra॒-sadṛ̭ta॒-sa-dvyo̭ma॒-sada॒bjā- go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat |
ṛ॒cetvā̭ ru॒cetvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ |
a॒ntar-hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ |
ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhicā̭kaśīmi |
hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām |
tasmi᳚n-thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ |
tasyā̭ sate॒ hara̭ya-ssa॒ptatīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m |
ya i॒da-ntrisṷparṇa॒-mayā̭cita-mbrāhma॒ṇāya̭ dadyāt |
vī॒ra॒ha॒tyāṃ-vā~ e॒te ghna̭nti | ye brā᳚hma॒ṇā-strisṷparṇa॒-mpaṭha̭nti |
te soma॒-mprāpnṷvanti | ā॒sa॒ha॒srā-tpa॒ṅkti-mpuna̭nti | om || 40.6 (tai. ara. 6.40.1)
medhā sūktaṃ (4.34)
me॒dhāde॒vī ju॒ṣamā̭ṇā na॒ āgā᳚-dvi॒śvācī̭ bha॒drā sṷmana॒sya mā̭nā |
tvayā॒ juṣṭā̭ nu॒damā̭nā du॒ruktā᳚-nbṛ॒hadva̭dema vi॒dathḙ su॒vīrāḥ᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ ṛ॒ṣi-rbha̭vati devi॒ tvayā॒ brahmā̭-''ga॒taśrī̭ ru॒ta tvayā᳚ |
tvayā॒ juṣṭa̭ści॒traṃ-vi~̭ndate vasu॒ sā no̭ juṣasva॒ dravi̭ṇo namedhe || 41.1 (tai. ara. 6.41.1)
me॒dhā-mma॒ indro̭ dadātu me॒dhā-nde॒vī sara̭svatī |
me॒dhā-mmḙ a॒śvinā̭-vu॒bhāvādha̭ttā॒-mpuṣka̭rasrajā ||
a॒phsa॒rāsṷ ca॒ yā me॒dhā ga̭ndha॒rveṣṷ ca॒ yanmanaḥ̭ |
daivī᳚-mme॒dhā sara̭svatī॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rjuṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42.1 (tai. ara. 6.42.1)
āmā᳚-mme॒dhā su॒rabhi̭-rvi॒śvarṷ̄pā॒ hira̭ṇyavarṇā॒ jaga̭tī jaga॒myā |
ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒ sā mā᳚-mme॒dhā su॒pratī̭kā juṣantām || 43.1 (tai. ara. 6.43.1)
mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayya॒gnistejo̭ dadhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayīndra̭ indri॒ya-nda̭dhātu॒ mayi̭ me॒dhā-mmayi̭ pra॒jā-mmayi॒ sūryo॒ bhrājo̭ dadhātu || 44.1 (tai. ara. 6.44.1)
mṛtyunivāraṇa mantrāḥ (4.35)
apai̭tu mṛ॒tyu-ra॒mṛta̭nna॒ āga̭n. vaivasva॒to no॒ abha̭yaṅkṛṇotu |
pa॒rṇaṃ-va~na॒spatḙ rivā॒bhinaḥ̭ śīyatāgṃ ra॒yi-ssaca̭tānna॒-śśacī॒patiḥ̭ || 45.1 (tai. ara. 6.45.1)
para̭-mmṛtyo॒ anu॒ parḙhi॒ panthāṃ॒-ya~ste॒sva ita̭ro deva॒yānā᳚t |
cakṣṷṣmate śṛṇva॒te te᳚ bravīmi॒ mānaḥ̭ pra॒jāgṃ rī̭riṣo॒ mota vī॒rān || 46.1 (tai. ara. 6.46.1)
vāta̭-mprā॒ṇa-mmana̭sā॒ nvāra̭bhāmahe pra॒jāpa̭tiṃ॒-yo~ bhuva̭nasya go॒pāḥ |
sano̭ mṛ॒tyo strā̭yatā॒-mpātvagṃha̭so॒ jyog jī॒vā ja॒rāma̭śīmahi || 47.1 (tai. ara. 6.47.1)
a॒mu॒tra॒ bhūyā॒dadha॒ yadya॒masya॒ bṛha̭spate a॒bhiśa̭ste॒ra mṷñcaḥ |
pratyaṷhatā ma॒śvinā̭ mṛ॒tyu ma̭smā-dde॒vānā̭magne bhi॒ṣajā॒ śacī̭bhiḥ || 48.1 (tai. ara. 6.48.1)
hari॒gṃ॒ hara̭nta॒- manṷyanti de॒vā viśva॒syeśā̭naṃ-vṛ~ṣa॒bha-mma̭tī॒nām |
brahma॒ sarṷ̄pa॒-manṷme॒damā̭gā॒-daya̭na॒-mmā viva̭dhī॒-rvikra̭masva || 49.1 (tai. ara. 6.49.1)
śalkai̭ra॒gni-mi̭ndhā॒na u॒bhau lo॒kau sa̭nema॒ham |
u॒bhayo᳚ rlo॒kayā̭r-ṛ॒dhdvā-'ti̭ mṛ॒tyu-nta̭rāmya॒ham || 50.1 (tai. ara. 6.50.1)
mā chi̭do mṛtyo॒ mā va̭dhī॒rmā me॒ balaṃ॒-vi~vṛ̭ho॒ mā pramo̭ṣīḥ |
pra॒jā-mmā mḙ rīriṣa॒ āyṷrugra nṛ॒cakṣa̭sa-ntvā ha॒viṣā̭ vidhema || 51.1 (tai. ara. 6.51.1)
mā no̭ ma॒hānta̭mu॒ta mā no̭ arbha॒ka-mmā na॒ ukṣa̭ntamu॒ta mā na̭ ukṣi॒tam |
mā no̭ vadhīḥ pi॒tara॒-mmota mā॒tara̭-mpri॒yā mā na̭sta॒nuvo̭ rudra rīriṣaḥ || 52.1 (tai. ara. 6.52.1)
mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ |
vī॒rānmā no̭ rudra bhāmi॒tova̭dhīr-ha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || 53.1 (tai. ara. 6.53.1)
prajāpati-prārthanā mantraḥ (4.36)
prajā̭pate॒ na tvade॒tā-nya॒nyo viśvā̭ jā॒tāni॒ pari॒tā ba̭bhūva |
ya-tkā̭māste juhu॒mastanno̭ astu va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || 54.1 (tai. ara. 6.54.1)
indraprārthanā mantraḥ (4.37)
sva॒sti॒dā vi॒śaspati̭-rvṛtra॒hā vimṛdho̭ va॒śī |
vṛṣendraḥ̭ pu॒ra ḙtu nassvasti॒dā a̭bhaya-ṅka॒raḥ || 55.1 (tai. ara. 6.55.1)
mṛtyuñjaya mantrāḥ (4.38)
trya̭mbakaṃ-ya~jāmahe suga॒ndhi-mpṷṣṭi॒vardha̭nam |
u॒rvā॒ru॒kami̭va॒ bandha̭nā-nmṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā-'mṛtā᳚t || 56.1 (tai. ara. 6.56.1)
ye tḙ sa॒hasra̭ma॒yuta॒-mpāśā॒ mṛtyo॒ martyā̭ya॒ hanta̭ve |
tān. ya॒jñasya̭ mā॒yayā॒ sarvā॒nava̭ yajāmahe | mṛ॒tyave॒ svāhā̭ mṛ॒tyave॒ svāhā᳚ || 58.1 (tai. ara. 6.57-58)
pāpanivārakā mantrāḥ (4.39)
de॒vakṛ̭ta॒syaina̭so-'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ma॒nu॒ṣya̭kṛta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
pi॒tṛkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ā॒tmakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒nyakṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
a॒smatkṛ̭ta॒syaina̭so 'va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
yaddi॒vā ca॒ nakta॒-ñcaina̭ścakṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsva॒panta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-thsu॒ṣupta̭śca॒ jāgra̭ta॒-ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
ya-dvi॒dvāgṃsa॒ścā vi̭dvāgṃsa॒ścaina̭śca-kṛ॒ma tasyā̭ va॒yaja̭namasi॒ svāhā᳚ |
enasa enaso vayajanama̭si svā॒hā || 59.1 (tai. ara. 6.59.1)
vasu-prārthanā mantraḥ (4.40)
yadvo̭ devāścakṛ॒ma ji॒hvayā̭ gu॒rumana̭so vā॒ prayṷtī deva॒ heḍa̭nam |
arā̭vā॒yo no̭ a॒bhidṷcchunā॒yate॒ tasmi॒-ntadeno̭ vasavo॒ nidhḙtana॒ svāhā᳚ || 60.1 (tai. ara. 6.60.1)
kāmo-'kārṣīt - manyurakārṣīt mantraḥ (4.41)
kāmo-'kārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
kāmo-'kārṣī-tkāmaḥ karoti nāha-ṅkaromi kāmaḥ kartā nāha-ṅkartā kāmaḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te kāma kāmā̭ya svā॒hā || 61.1 (tai. ara. 6.61.1)
manyurakārṣī᳚-nnamo॒ namaḥ |
manyurakārṣī-nmanyuḥ karoti nāha-ṅkaromi manyuḥ kartā nāha-ṅkartā manyuḥ̭ kāra॒yitā nāha̭-ṅkāra॒yitā eṣa te manyo manya̭ve svā॒hā || 62.1 (tai. ara. 6.62.1)
virajā homa mantrāḥ (4.42)
tilāñjuhomi sarasāgṃ sapiṣṭā-ngandhāra mama citte rama̭ntu svā॒hā |
gāvo hiraṇya-ndhanamannapānagṃ sarveṣāg śri̭yai svā॒hā |
śriyañca lakṣmiñca puṣṭiñca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām | brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajā-ssandadā̭tu svā॒hā || 63.3 (tai. ara. 6.63.1)
tilāḥ kṛṣṇā-sti̭lā-śśve॒tā॒-stilā-ssaumyā va̭śānu॒gāḥ |
tilāḥ punantṷ me pā॒paṃ॒-ya~tkiñci-ddurita-mma̭yi svā॒hā |
cora॒syānna-nna̭vaśrā॒ddha॒-mbra॒hma॒hā gṷruta॒lpagaḥ |
gosteyagṃ sa̭rāpā॒na॒-mbhrūṇahatyā tilā śāntigṃ śamaya̭ntu svā॒hā |
śrīśca lakṣmīśca puṣṭīśca kīrti̭-ñcā nṛ॒ṇyatām |
brahmaṇya-mba̭hupu॒tratām |
śraddhāmedhe prajñātu jātaveda-ssandadā̭tu svā॒hā || 64.3 (tai. ara. 6.64.1)
prāṇāpāna-vyānodāna-samānā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
vāṃ-mana-ścakṣuḥ-śrotra-jihvā-ghrāṇa-reto-buddhyākūti-ssaṅkalpā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
tvak-carma-māgṃsa-rudhira-medo-majjā-snāyavo-'sthīni mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śiraḥ pāṇi pāda pārśva pṛṣṭho-rūdara-jaṅgha-śiśrnopastha pāyavo mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
uttiṣṭha puruṣa harita-piṅgala lohitākṣi dehi dehi dadāpayitā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 65.5 (tai. ara. 6.65.1)
pṛthivyāpa stejo vāyu-rākāśā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
śabda-sparśa-rūparasa-gandhā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
mano-vāk-kāya-karmāṇi mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
avyaktabhāvai-ra̭haṅkā॒ra॒-rjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
ātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
antarātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
paramātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ |
kṣu॒dhe svāhā᳚ | kṣutpi̭pāsāya॒ svāhā᳚ | vivi̭ṭyai॒ svāhā᳚ |
ṛgvi̭dhānāya॒ svāhā᳚ | ka॒ṣo᳚tkāya॒ svāhā᳚ |
kṣu॒tpi॒pā॒sāma̭la-ñjye॒ṣṭhā॒ma॒la॒kṣmī-rnā̭śayā॒myaham |
abhṷ̄ti॒-masa̭mṛddhi॒ñca॒ sarvāṃ (sarvā) nirṇuda me pāpmā̭nagg svā॒hā |
annamaya-prāṇamaya-manomaya-vijñānamaya-mānandamaya-mātmā mḙ śuddhya॒ntā॒-ñjyoti̭ ra॒haṃ-vi~॒rajā̭ vipā॒pmā bhṷ̄yāsa॒gg॒ svāhā᳚ || 66.10 (tai. ara. 6.66.1)
vaiśvadeva mantrāḥ (4.43)
a॒gnaye॒ svāhā᳚ | viśve᳚bhyo de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ |
dhru॒vāya̭ bhū॒māya॒ svāhā᳚ | dhru॒va॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ |
a॒cyu॒ta॒kṣita̭ye॒ svāhā᳚ | a॒gnaye᳚ sviṣṭa॒kṛte॒ svāhā᳚ |
dharmā̭ya॒ svāhā᳚ | adha̭rmāya॒ svāhā᳚ |
a॒dbhya-ssvāhā᳚ | o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā᳚ | 67.1 (tai. ara. 6.67.1)
ra॒kṣo॒de॒va॒ja॒nebhya॒-ssvāhā᳚ |
gṛhyā᳚bhya॒-ssvāhā᳚ | a॒va॒sāne᳚bhya॒-ssvāhā᳚ |
a॒va॒sāna̭patibhya॒-ssvāhā᳚ | sa॒rva॒bhū॒tebhya॒-ssvāhā᳚ |
āmā̭ya॒ svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ |
yadeja̭ti॒ jaga̭ti॒ yacca॒ ceṣṭa̭ti॒ nāmno̭ bhā॒go-'ya-nnāmne॒ svāhā᳚ |
pṛ॒thi॒vyai svāhā᳚ | a॒ntari̭kṣāya॒ svāhā᳚ | 67.2 (tai. ara. 6.67.2)
di॒ve svāhā᳚ | sūryā̭ya॒ svāhā᳚ |
ca॒ndrama̭se॒ svāhā᳚ | nakṣa̭trebhya॒-ssvāhā᳚ |
indrā̭ya॒ svāhā᳚ | bṛha॒spata̭ye॒ svāhā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | brahma̭ṇe॒ svāhā᳚ |
sva॒dhā pi॒tṛbhya॒-ssvāhā᳚ | namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā᳚ | 67.3 (tai. ara. 6.67.3)
de॒vebhya॒-ssvāhā᳚ | pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhā-'stṷ |
bhū॒tebhyo॒ namaḥ̭ | ma॒nu॒ṣye᳚bhyo॒ hantā᳚ |
pra॒jāpa̭taye॒ svāhā᳚ | pa॒ra॒me॒ṣṭhine॒ svāhā᳚ |
yathā kṷ̄pa-śśa॒tadhā̭ra-ssa॒hasra̭dhāro॒ akṣi̭taḥ |
e॒vā mḙ astu dhā॒nyagṃ sa॒hasra̭dhāra॒-makṣi̭tam |
dhana̭dhānyai॒ svāhā᳚ || ye bhū॒tāḥ pra॒cara̭nti॒ divā॒nakta॒-mbali̭-mi॒cchanto̭ vi॒tuda̭sya॒ preṣyāḥ᳚ |
tebhyo̭ ba॒li-mpṷṣṭi॒kāmo̭ harāmi॒ mayi॒ puṣṭi॒-mpuṣṭi̭pati-rdadhātu॒ svāhā᳚ || 67.4 (tai. ara. 6.67.4)
(o॒ṣa॒dhi॒va॒na॒spa॒tibhya॒-ssvāhā॒ - 'ntari̭kṣāya॒ svāhā॒ - namo̭ ru॒drāya̭ paśu॒pata̭ye॒ svāhā̭ - vi॒tuda̭sya॒ preṣyā॒ eka̭-ñca)
o᳚-nta-dbra॒hma | o᳚-nta-dvā॒yuḥ |
o᳚-ntadā॒tmā | o᳚-nta-thsa॒tyam |
o᳚-nta-thsarva᳚m | o᳚-nta-tpuro॒-rnamaḥ |
antaścarati̭ bhūte॒ṣu॒ guhāyāṃ-vi~̭śva mū॒rtiṣu |
tvaṃ-ya~jñastvaṃ-va~ṣaṭkārastva-midrastvagṃ rudrastvaṃvi~ṣṇustva-mbrahmatva̭-mprajā॒patiḥ |
tva-nta̭dāpa॒ āpo॒ jyotī॒ raso॒-'mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssuva॒rom || 68.2 (tai. ara. 6.68.1)
4.44 prāṇāhuti mantrāḥ
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyā̭mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒to॒pa॒stara̭ṇamasi ||
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | a॒pā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | vyā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | u॒dā॒nāya॒ svāhā᳚ |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭ṣṭo॒-'mṛta̭-ñjuhomi |
śi॒vo mā̭ vi॒śāpra̭dāhāya | sa॒mā॒nāya॒ svāhā᳚ |
brahma̭ṇi ma ā॒tmā-'mṛ̭ta॒tvāya̭ ||
a॒mṛ॒tā॒pi॒dhā॒nama̭si || 69.4 (tai. ara. 6.69.1)
bhuktānnābhimantraṇa mantrāḥ (4.45)
śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | prā॒ṇa mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭mapā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | a॒pā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāṃ᳚-vyā~॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | vyā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyā̭-mudā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | u॒dā॒na mannḙnāpyāyasva |
śra॒ddhāyāgṃ̭ samā॒ne nivi̭śyā॒-'mṛtagṃ̭ hu॒tam | sa॒māna॒ mannḙnāpyāyasva || 70.1 (tai. ara0.1)
bhojanānte ātmānusandhāna mantrāḥ (4.46)
aṅguṣṭhamātraḥ puruṣo-'ṅguṣṭhañca̭ samā॒śritaḥ | īśa-ssarvasya jagataḥ prabhuḥ prīṇāti̭ viśva॒bhuk || 71.1 (tai. ara. 6.71.1)
avayavasvasthatā prārthanā mantraḥ (4.47)
vāmma̭ ā॒sann | na॒soḥ prā॒ṇaḥ | a॒kṣyo-ścakṣuḥ̭ |
karṇa̭yo॒-śśrotra᳚m | bā॒hu॒vo-rbala᳚m | ū॒ru॒vo rojaḥ̭ |
ari̭ṣṭā॒ viśvā॒nyaṅgā̭ni ta॒nūḥ | ta॒nuvā̭ me sa॒ha nama̭ste astu॒ mā mā̭ higṃsīḥ || 72.1 (tai. ara. 6.72.1)
indra saptarṣi saṃvā~da mantraḥ (4.48)
vayaḥ̭ supa॒rṇā upa̭sedu॒rindra̭-mpri॒ya mḙdhā॒ ṛṣa̭yo॒ nādha̭mānāḥ |
apa̭ddhvā॒nta mū᳚rṇu॒hi pū॒rdhi cakṣṷ-rmumu॒gdhya̭smā-nni॒dhayḙ 'vaba॒ddhān || 73.1 (tai. ara. 6.73.1)
hṛdayālambhana mantraḥ (4.49)
prāṇānā-ṅgranthirasi rudro mā̭ viśā॒ntakaḥ | tenānnenā᳚-pyāya॒sva || 74.1 (tai. ara. 6.74.1)
devatā prāṇanirūpaṇa mantraḥ (4.50)
namo rudrāya viṣṇave mṛtyṷrme pā॒hi || 75.1 (tai. ara. 6.75.1)
agni stuti mantraḥ (4.51)
tvama̭gne॒ dyubhi॒-stvamā̭śu-śu॒kṣaṇi॒-stvama॒dbhya-stvamaśma̭na॒spari̭ |
tvaṃ-va~ne᳚bhya॒-stvamoṣa̭dhībhya॒-stva-nnṛ॒ṇā-nnṛ̭pate jāyase॒ śuciḥ̭ || 76.1 (tai. ara. 6.76.1)
abhīṣṭa yācanā mantraḥ (4.52)
śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva syo॒nena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva subhū॒tena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva brahmavarca॒sena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva ya॒jñasyardhi॒ manu॒ santi̭ṣṭha॒ svopa̭ te yajña॒ nama॒ upa̭ te॒ nama॒ upa̭ te॒ namaḥ̭ || 77.1 (tai. ara. 6.77.1)
para tattva nirūpaṇaṃ (4.53)
sa॒tya-mpara॒-mparagṃ̭ sa॒tyagṃ sa॒tyena॒ na sṷva॒rgā-llo॒kāccya̭vante ka॒dāca॒na sa॒tāgṃ hi sa॒tya-ntasmā᳚-thsa॒tye ra̭mante॒,
tapa॒ iti॒ tapo॒ nānaśa̭nā॒-tparaṃ॒-ya~ddhi para॒-ntapa॒sta-ddudha̭rṣa॒-nta-ddurā̭dharṣa॒-ntasmā॒-ttapa̭si ramante॒,
dama॒ iti॒ niya̭ta-mbrahmacā॒riṇa॒-stasmā॒-ddamḙ ramante॒,
śama॒ ityara̭ṇye mu॒naya॒-stasmā॒cchamḙ ramante,
dā॒namiti॒ sarvā̭ṇi bhū॒tāni̭ pra॒śagṃsa̭nti dā॒nānnāti̭ du॒ścara॒-ntasmā᳚-ddā॒ne ra̭mante,
dha॒rma iti॒ dharmḙṇa॒ sarva̭mi॒da-mpari̭gṛhīta-ndha॒rmānnāti̭-du॒ṣkara॒-ntasmā᳚--ddha॒rme ra̭mante,
pra॒jana॒ iti॒ bhūyāgṃ̭̭sa॒-stasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ॒ prajā̭yante॒ tasmā॒-dbhūyi̭ṣṭhāḥ ̭ne ramante॒,
-'gnaya॒ ityā̭ha॒ tasmā̭-da॒gnaya॒ ādhā̭tavyā agniho॒tra-mityā̭ha॒ tasmā̭-dagniho॒tre ra̭mante,
ya॒jña iti̭ ya॒jño hi de॒vā stasmā᳚-dya॒jñe ra̭mante,
māna॒sa-miti̭ vi॒dvāgṃsa॒-stasmā᳚-dvi॒dvāgṃsa̭ e॒va mā̭na॒se ra̭mante,
nyā॒sa iti̭ bra॒hmā bra॒hmā hi paraḥ॒ paro̭ hi bra॒hmā tāni॒ vā e॒tānyava̭rāṇi॒ parāgṃ̭si nyā॒sa e॒vātya̭recaya॒-dya e॒vaṃ-ve~de᳚tyupa॒niṣat || 78.11 (tai. ara. 6.78.1)
4.54 jñāna sādhana nirūpaṇaṃ
prā॒jā॒pa॒tyo hārṷṇi-ssupa॒rṇeyaḥ̭ pra॒jāpa̭ti-mpi॒tara॒-mupa̭sasāra॒ ki-mbha̭gava॒ntaḥ pa̭ra॒maṃ-va~̭da॒ntīti॒ tasmai॒ pro̭vāca,
sa॒tyena̭ vā॒yurāvā̭ti sa॒tye-nā̭di॒tyo ro̭cate di॒vi sa॒tyaṃ-vā~॒caḥ pra̭ti॒ṣṭhā sa॒tye sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-thsa॒tya-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti॒,
tapa̭sā de॒vā de॒vatā॒-magra̭ āya॒-ntapa॒sarṣa̭ya॒-ssuva॒ranva̭-vinda॒-ntapa̭sā sa॒patnā॒-npraṇṷdā॒-mārā̭tī॒ stapa̭si sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ttapaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
damḙna dā॒ntāḥ ki॒lbiṣa̭-mavadhū॒nvanti॒ damḙna brahmacā॒riṇa॒-ssuva̭ragaccha॒-ndamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ndamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒-ddamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti॒,
śamḙna śā॒ntā-śśi॒va-mā॒cara̭nti॒ śamḙna nā॒ka-mmu॒nayo॒-'nvavi̭nda॒n chamo̭ bhū॒tānā᳚-ndurā॒dharṣa॒-ñchamḙ sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā॒cchamaḥ̭ para॒maṃ-va~da̭nti,
dā॒naṃ-ya~॒jñānāṃ॒-va~rṷ̄tha॒-ndakṣi̭ṇā lo॒ke dā॒tāragṃ̭ sarva bhū॒tānyṷpajī॒vanti̭ dā॒nenārā̭tī॒-rapā̭nudanta dā॒nena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti dā॒ne sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddā॒na-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
dha॒rmo viśva̭sya॒ jaga̭taḥ prati॒ṣṭhā lo॒ke dha॒rmiṣṭha̭-mpra॒jā ṷpasa॒rpanti̭ dha॒rmeṇa̭ pā॒pa-ma̭pa॒nuda̭ti dha॒rme sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-ddha॒rma-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
pra॒jana̭naṃ॒-vai~ pra̭ti॒ṣṭhā lo॒ke sā॒dhu pra॒jāyā᳚ sta॒ntun-ta̭nvā॒naḥ pi̭tṛ॒ṇā ma̭nṛ॒ṇo bhava̭ti॒ tadḙva ta॒syā anṛ̭ṇa॒-ntasmā᳚-tpra॒jana̭na-mpara॒maṃ-va~da̭ntya॒,
gnayo॒ vai trayī̭ vi॒dyā dḙva॒yānaḥ॒ panthā̭ gārhapa॒tya ṛk-pṛ̭thi॒vī ra̭thanta॒ra-ma̭nvāhā-rya॒paca̭naṃ॒-ya~jṷra॒ntari̭kṣaṃ-vā~made॒vya mā̭hava॒nīya॒-ssāma̭suva॒rgo lo॒ko bṛ॒hat-tasmā̭-da॒gnī-npa̭ra॒maṃ-va~da̭ntya,
gniho॒tragṃ sā̭ya-mprā॒ta-rgṛ॒hāṇāṃ॒-niṣkṛ̭ti॒-ssvi̭ṣṭagṃ suhu॒taṃ-ya~̭jñakratū॒nā-mprāya̭ṇagṃ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ jyoti॒-stasmā̭-dagniho॒tra-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
ya॒jña iti̭ ya॒jñena॒ hi de॒vā diva̭-ṅga॒tā ya॒jñenāsṷrā॒-napā̭nudanta ya॒jñena̭ dviṣa॒nto mi॒trā bha̭vanti ya॒jñe sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-dya॒jña-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
māna॒saṃ-vai~ prā̭jāpa॒tya-mpa॒vitra̭-mmāna॒sena॒ mana̭sā sā॒dhu pa̭śyati māna॒sā ṛṣa̭yaḥ pra॒jā a̭sṛjanta māna॒se sa॒rva-mprati̭ṣṭhita॒-ntasmā᳚-nmāna॒sa-mpa̭ra॒maṃ-va~da̭nti,
nyā॒sa i॒tyāhṷ-rmanī॒ṣiṇo᳚ bra॒hmāṇa̭-mbra॒hmā viśvaḥ̭ kata॒ma-ssva̭ya॒bhuṃḥ pra॒jāpa̭ti-ssaṃva~thsara॒ iti̭, saṃva~thsa॒ro̭ 'sāvā̭di॒tyo ya e॒ṣa ā̭di॒tye purṷṣa॒-ssa pa̭rame॒ṣṭhī brahmā॒tmā,
yābhi̭rādi॒tya-stapa̭ti ra॒śmibhi॒stābhiḥ̭ pa॒rjanyo̭ varṣati pa॒rjanyḙ-nauṣadhi-vanaspa॒tayaḥ॒ prajā̭yanta oṣadhi-vanaspa॒tibhi॒-ranna̭-mbhava॒tyannḙna prā॒ṇāḥ prā॒ṇai-rbala॒-mbalḙna॒ tapa॒-stapa̭sā śra॒ddhā śra॒ddhayā̭ me॒dhā me॒dhayā̭ manī॒ṣā ma̭nī॒ṣayā॒ mano॒ mana̭sā॒ śānti॒-śśāntyā̭ ci॒tta-ñci॒ttena॒ smṛti॒gg॒ smṛtyā॒ smāra॒gg॒ smārḙṇa vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānḙ-nā॒tmānaṃ̭-ve~dayati॒ tasmā̭da॒nna-ndada॒n-thsarvā᳚ṇye॒tāni̭ dadā॒-tyannā᳚-tprā॒ṇā bha̭vanti,
bhū॒tānā᳚-mprā॒ṇai-rmano॒ mana̭saśca vi॒jñānaṃ̭-vi~॒jñānā̭-dāna॒ndo bra̭hma yo॒ni-ssa vā e॒ṣa purṷṣaḥ pañca॒dhā pa̭ñcā॒tmā yena॒ sarva̭mi॒da-mprota̭-mpṛthi॒vī cā॒ntari̭kṣa-ñca॒ dyauśca॒ diśa̭ścāvāntaradi॒śāśca॒ sa vai sarva̭mi॒da-ñjaga॒thsa sa॒bhūtagṃ̭ sa bha॒vya-ñji̭jñāsa klṛ॒pta ṛ̭ta॒jā rayi̭ṣṭhā,
śra॒ddhā sa॒tyo maha̭svā-nta॒paso॒ pari̭ṣṭhā॒d (vari̭ṣṭhā॒d) jñātvā̭ tame॒va-mmana̭sā hṛ॒dā ca॒ bhūyo̭ na mṛ॒tyu-mupa̭yāhi vi॒dvā-ntasmā᳚-nnyā॒sa-me॒ṣā-ntapa̭sā-matirikta॒māhṷ-rvasura॒ṇvo̭ vi॒bhūra̭si prā॒ṇe tvamasi̭ sandhā॒tā
brahma̭-ntvamasi̭ viśva॒dhṛttḙ-jo॒dās tvama̭sya॒gni-ra̭si varco॒dā-stvama̭si॒ sūrya̭sya dyumno॒dā stvama̭si ca॒ndrama̭sa upayā॒magṛ̭hīto-'si bra॒hmaṇe᳚ tvā॒ mahasa॒,
omityā॒tmānaṃ̭-yu~ñjītai॒tadvai ma̭hopa॒niṣa̭da-nde॒vānā॒-ṅguhyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ bra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 79.20 (tai. ara. 6.79.1)
jñānayajñaḥ (4.55)
tasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ya॒jñasyā॒tmā yaja̭mānaḥ-śra॒dhdāpatnī॒ śarī̭ra-mi॒ddhmamuro॒ vedi॒-rlomā̭ni
ba॒ra॒ḥi-rve॒daḥ-śikhā॒ hṛda̭yaṃ॒-yū~paḥ॒ kāma॒ ājya̭-mma॒nyuḥ pa॒śu-stapo॒-'gni-rdamaḥ̭ śamayi॒tā dakṣi̭ṇā॒-vāghotā᳚ prā॒ṇa ṷdga॒tā
cakṣṷradhva॒ryu-rmano॒ brahmā॒ śrotra̭ma॒gnī-dhyāva॒dhdriya̭te॒
sā dī॒kṣā yadaśrnā̭ti॒ tadhdavi॒-ryatpiba̭ti॒ tada̭sya somapā॒naṃ-ya~drama̭te॒
tadṷpa॒sado॒ ya-thsa॒ñcara̭-tyupa॒viśa̭-tyu॒ttiṣṭha̭te ca॒ sapra̭va॒rgyo̭
yanmukha॒-ntadā̭hava॒nīyo॒ yā vyāhṛ̭ti-rāhu॒ti-ryada̭sya vi॒jñāna॒-ntajju॒hoti॒ yathsā॒ya-mprā॒tara̭tti॒ tathsa॒midhaṃ॒-ya~tprā॒ta-rma॒ddhyandi̭nagṃ sā॒ya-ñca॒ tāni॒ sava̭nāni॒ ye
a̭horā॒tre te da̭rśapūrṇamā॒sau ye᳚-'rdhamā॒sāśca॒ māsā᳚śca॒ te cā̭turmā॒syāni॒ ya ṛ॒tava॒ste pa̭śuba॒ndhā ye saṃ̭va~thsa॒rāśca̭ parivathsa॒rāśca॒ te-'ha̭rga॒ṇā-ssa̭rva veda॒saṃ-vā~
e॒ta-thsa॒traṃ-ya~nmara̭ṇa॒-ntada̭va॒bhṛtha̭ e॒tadvai ja̭rāmarya-magniho॒tragṃ sa॒traṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvā-nṷda॒gaya̭ne pra॒mīya̭te
de॒vānā̭me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā-''di॒tyasya॒ sāyṷjya-ṅgaccha॒tyatha॒ yo da̭kṣi॒ṇe pra॒mīya̭te
pitṛ॒ṇā-me॒va ma̭hi॒māna̭-ṅga॒tvā ca॒ndrama̭sa॒-ssāyṷjyagṃ salo॒katā̭-māpnotye॒tau vai sū᳚ryā candra॒masau᳚-rmahi॒mānau᳚ brāhma॒ṇo
vi॒dvā-na॒bhija̭yati॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭māpnoti॒ tasmā᳚-dbra॒hmaṇo̭ mahi॒māna̭-mityupa॒niṣat || 80.1 (tai. ara. 6.80.1)
sa॒ha nā̭ vavatu | sa॒ha naṷ bhunaktu | sa॒ha vī॒rya̭-ṅkaravāvahai | te॒ja॒svinā॒ vadhī̭tamastu॒ mā vi̭dviṣā॒vahai᳚ ||
|| oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
hariḥ॒ om |
iti mahānārāyaṇopaniṣa-thsamāptā
(ambha॒syaika̭pañcā॒śaccha॒taṃ - jā॒tavḙdase॒ catṷrdaśa॒ - bhūrannaṃ॒ - bhūra॒gnaye॒ - bhūra॒gnaye॒ caika̭mekaṃ - pāhi - pā॒hi ca॒tvāri̭ catvāri॒ - ya-śchanda̭sā॒-ndve - namo॒ brahma̭ṇe - ṛ॒ta-ntapo॒ - yathā̭ vṛ॒kṣasyaika̭ meka - ma॒ṇoraṇī̭yā॒g॒ ścatṷstrigṃśath - sahasra॒śī̭ṣa॒gṃ॒ ṣaṭvi̭gṃśati - rādi॒tyo vā e॒ṣa - ā̭di॒tyo vai teja॒ eka̭mekaṃ॒ - nidha̭napataye॒ trayo̭vigṃśatiḥ - sa॒dyojā॒ta-ntrīṇi̭ - vāmade॒vāyaika̭ - ma॒ghore᳚bhya॒ - statpurṷṣāya॒ dve dve॒ - īśāno - namo hiraṇyabāhava॒ eka̭meka - mṛ॒tagṃ sa॒tya-ndve - sarvo॒ vai ca॒tvāri॒ - kadru॒drāya॒ trīṇi॒ - yasya॒ vai kaṅka̭tī - kṛṇu॒ṣva pājo - 'di̭ti॒ - rāpo॒ vā i॒dagṃ sarva॒ meka̭meka॒ - māpaḥ̭ punantu ca॒tvā - ryagniśca - sūryaśca nava̭ - na॒vomiti̭ ca॒tvā - ryāyā̭tu॒ pacau - jo̭-'si॒ daśo॒ - ttamḙ ca॒tvāri॒ - ghṛṇi॒strīṇi॒ - brahma̭metu॒ māṃ-yā~ste᳚ brahmaha॒tyā-ndvāda̭śa॒ - brahma̭ me॒dhayā॒-'dyā na̭ i॒ma-mbhrṷ̄ṣaha॒tyāṃ - brahma̭ me॒dhavā᳚ bra॒hmā de॒vānā̭mi॒daṃ-vī~̭raha॒tyāmekā॒nna vi̭gṃśati॒ rekā॒nnavi̭gṃśati--r me॒dhā de॒vī - me॒dhā-mma॒ indra̭śca॒tvāri̭ catvā॒ryā - mā᳚-mme॒dhā dve - mayi̭ me॒dhā meka॒- mapai̭tu॒ - paraṃ॒ - ~vāta̭-mprā॒ṇa - ma̭mutra॒bhūyā॒-d- ddhari॒gṃ॒ - śalkai̭ra॒gniṃ - mā chi̭do mṛtyo॒ - mā no̭ ma॒hāntaṃ॒ - māna̭sto॒ke - prajā̭pate - svasti॒dā - trya̭mbakaṃ॒ - ~ye tḙ sa॒hasra॒-ndve dve - mṛ॒tyave॒ svāhaikaṃ̭ - de॒vakṛ̭ta॒syaikā̭daśa॒ - yadvo̭ devāḥ॒ - kāmo-'kārṣī॒n - manyurakārṣī॒-ddve dve॒ - tilāñjuhomi gāva-śśriya-mpra̭jāḥ pañca॒ - tilāḥ kṛṇṣāścora̭sya॒ śrīḥ prajñātu jātavḙda-ssa॒pta - prāṇa vā-ktvak chira uttiṣṭha puruṣa̭ pañca॒ - pṛthivī śabda mano vāg vyaktā-''tmā-'ntarātmā paramātmā me᳚ kṣu॒dhe-'nnamaya॒ pañca̭daśā॒ - gnaye॒ svāhaika̭catvāri॒gṃ॒śa - rdo᳚ ntadbra॒hma nava̭ - śra॒ddhāyā᳚-mprā॒ṇe niviṣṭa॒ ścatṷrvigṃśatiḥ - śra॒ddhāyā॒-ndaśā - ṅguṣṭha mātraḥ puruṣo dve - vāmma̭ ā॒sanna॒ṣṭau - vayaḥ̭ supa॒rṣāḥ - prāṇānā-ṅgranthirasi dve dve - namo rudrāyaikaṃ॒ - tvama̭gne॒ dyubhir॒ dve - śi॒vena̭ me॒ santi̭ṣṭhasva - sa॒tyaṃ - prā̭jāpa॒tya - stasyai॒va meka̭ meka॒ maśatiḥ)
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.