ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩම් .
අථ ඒකවිංශස්සර්ගඃ .
තතෝ නිපතිතාං තාරාං ච්යුතාං තාරාමිවාම්බරාත් .
ශනෛරාශ්වාසයාමාස හනුමාන්හරියූථපඃ .. 1 ..
ගුණදෝෂකෘතං ජන්තුස්ස්වකර්ම ඵලහේතුකම් .
අව්යග්රස්තදවාප්නෝති සර්වං ප්රේත්ය ශුභාශුභම් .. 2 ..
ශෝච්යා ශෝචසි කං ශෝච්යං දීනං දීනා(අ)නුකම්පසේ .
කස්ය කෝවා(අ)නුශෝච්යෝ(අ)ස්ති දේහේ(අ)ස්මින් බුද්බුදෝපමේ .. 3 ..
අඞ්ගදස්තු කුමාරෝ(අ)යං ද්රෂ්ටව්යෝ ජීවපුත්රයා .
අයත්යාං ච විධේයානි සමර්ථාන්යස්ය චින්තය .. 4 ..
ජානාස්යනියතාමේවං භූතානාමාගතිං ගතිම් .
තස්මාච්ඡුභං හි කර්තව්යං පණ්ඩිතේනෛහ ලෞකිකම් .. 5 ..
යස්මින්හරිසහස්රාණි ප්රයුතාන්යර්බුදානි ච .
වර්තයන්ති කෘතාංශානි සෝ(අ)යං දිෂ්ටාන්තමාගතඃ .. 6 ..
යදයං න්යායදෘෂ්ටාර්ථස්සාමදානක්ෂමාපරඃ .
ගතෝ ධර්මජිතාං භූමිං නෛනං ශෝචිතුමර්හසි .. 7 ..
සර්වේ හි හරිශාර්දූලාඃ පුත්රශ්චායං තවාඞ්ගදඃ .
ඉදං හර්යෘක්ෂපතිරාජ්යං ච ත්වත්සනාථමනින්දිතේ .. 8 ..
තාවිමෞ ශෝකසන්තප්තෞ ශනෛඃ ප්රේරය භාමිනි .
ත්වයා පරිගෘහීතෝ(අ)යමඞ්ගදශ්ශාස්තු මේදිනීම් .. 9 ..
සන්තතිශ්ච යථා දෘෂ්ටා කෘත්යං යච්චාපි සාම්ප්රතම් .
රාජ්ඤස්තත්ක්රියතාං සර්වමේෂ කාලස්ය නිශ්චයඃ .. 10 ..
සංස්කාර්යෝ හරිරාජශ්ච අඞ්ගදශ්චාභිෂිච්යතාම් .
සිංහාසනගතං පුත්රං පශ්යන්තී ශාන්තිමේෂ්යසි .. 11 ..
සා තස්ය වචනං ශ්රුත්වා භර්තෘව්යසනපීඩිතා .
අබ්රවීදුත්තරං තාරා හනූමන්තමවස්ථිතම් .. 12 ..
අඞ්ගදප්රතිරූපාණාං පුත්රාණාමේකතශ්ශතම් .
හතස්යාප්යස්ය වීරස්ය ගාත්රසංශ්ලේෂණං වරම් .. 13 ..
න චාහං හරිරාජස්ය ප්රභවාම්යඞ්ගදස්ය වා .
පිතෘව්යස්තස්ය සුග්රීවස්සර්වකාර්යේෂ්වනන්තරඃ .. 14 ..
න හ්යේෂාබුද්ධිරාස්ථේයා හනූමන්නඞ්ගදං ප්රති .
පිතා හි බන්ධුඃ පුත්රස්ය න මාතා හරිසත්තම .. 15 ..
න හි මම හරිරාජසංශ්රයාත් ක්ෂමතරමස්ති පරත්ර චේහ වා .
අභිමුඛහතවීරසේවිතං ශයනමිදං මම සේවිතුං ක්ෂමම් .. 16 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කින්ධාකාණ්ඩේ ඒකවිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tato nipatitāṃ tārāṃ cyutāṃ tārāmivāmbarāt |
śanairāśvāsayāmāsa hanumānhariyūthapaḥ || 1 ||
guṇadoṣakṛtaṃ jantussvakarma phalahetukam |
avyagrastadavāpnoti sarvaṃ pretya śubhāśubham || 2 ||
śocyā śocasi kaṃ śocyaṃ dīnaṃ dīnā'nukampase |
kasya kovā'nuśocyo'sti dehe'smin budbudopame || 3 ||
aṅgadastu kumāro'yaṃ draṣṭavyo jīvaputrayā |
ayatyāṃ ca vidheyāni samarthānyasya cintaya || 4 ||
jānāsyaniyatāmevaṃ bhūtānāmāgatiṃ gatim |
tasmācchubhaṃ hi kartavyaṃ paṇḍitenaiha laukikam || 5 ||
yasminharisahasrāṇi prayutānyarbudāni ca |
vartayanti kṛtāṃśāni so'yaṃ diṣṭāntamāgataḥ || 6 ||
yadayaṃ nyāyadṛṣṭārthassāmadānakṣamāparaḥ |
gato dharmajitāṃ bhūmiṃ nainaṃ śocitumarhasi || 7 ||
sarve hi hariśārdūlāḥ putraścāyaṃ tavāṅgadaḥ |
idaṃ haryṛkṣapatirājyaṃ ca tvatsanāthamanindite || 8 ||
tāvimau śokasantaptau śanaiḥ preraya bhāmini |
tvayā parigṛhīto'yamaṅgadaśśāstu medinīm || 9 ||
santatiśca yathā dṛṣṭā kṛtyaṃ yaccāpi sāmpratam |
rājñastatkriyatāṃ sarvameṣa kālasya niścayaḥ || 10 ||
saṃskāryo harirājaśca aṅgadaścābhiṣicyatām |
siṃhāsanagataṃ putraṃ paśyantī śāntimeṣyasi || 11 ||
sā tasya vacanaṃ śrutvā bhartṛvyasanapīḍitā |
abravīduttaraṃ tārā hanūmantamavasthitam || 12 ||
aṅgadapratirūpāṇāṃ putrāṇāmekataśśatam |
hatasyāpyasya vīrasya gātrasaṃśleṣaṇaṃ varam || 13 ||
na cāhaṃ harirājasya prabhavāmyaṅgadasya vā |
pitṛvyastasya sugrīvassarvakāryeṣvanantaraḥ || 14 ||
na hyeṣābuddhirāstheyā hanūmannaṅgadaṃ prati |
pitā hi bandhuḥ putrasya na mātā harisattama || 15 ||
na hi mama harirājasaṃśrayāt kṣamataramasti paratra ceha vā |
abhimukhahatavīrasevitaṃ śayanamidaṃ mama sevituṃ kṣamam || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे किष्किन्धाकाण्डम् ।
अथ एकविंशस्सर्गः ।
ततो निपतितां तारां च्युतां तारामिवाम्बरात् ।
शनैराश्वासयामास हनुमान्हरियूथपः ॥ 1 ॥
गुणदोषकृतं जन्तुस्स्वकर्म फलहेतुकम् ।
अव्यग्रस्तदवाप्नोति सर्वं प्रेत्य शुभाशुभम् ॥ 2 ॥
शोच्या शोचसि कं शोच्यं दीनं दीनाऽनुकम्पसे ।
कस्य कोवाऽनुशोच्योऽस्ति देहेऽस्मिन् बुद्बुदोपमे ॥ 3 ॥
अङ्गदस्तु कुमारोऽयं द्रष्टव्यो जीवपुत्रया ।
अयत्यां च विधेयानि समर्थान्यस्य चिन्तय ॥ 4 ॥
जानास्यनियतामेवं भूतानामागतिं गतिम् ।
तस्माच्छुभं हि कर्तव्यं पण्डितेनैह लौकिकम् ॥ 5 ॥
यस्मिन्हरिसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ।
वर्तयन्ति कृतांशानि सोऽयं दिष्टान्तमागतः ॥ 6 ॥
यदयं न्यायदृष्टार्थस्सामदानक्षमापरः ।
गतो धर्मजितां भूमिं नैनं शोचितुमर्हसि ॥ 7 ॥
सर्वे हि हरिशार्दूलाः पुत्रश्चायं तवाङ्गदः ।
इदं हर्यृक्षपतिराज्यं च त्वत्सनाथमनिन्दिते ॥ 8 ॥
ताविमौ शोकसन्तप्तौ शनैः प्रेरय भामिनि ।
त्वया परिगृहीतोऽयमङ्गदश्शास्तु मेदिनीम् ॥ 9 ॥
सन्ततिश्च यथा दृष्टा कृत्यं यच्चापि साम्प्रतम् ।
राज्ञस्तत्क्रियतां सर्वमेष कालस्य निश्चयः ॥ 10 ॥
संस्कार्यो हरिराजश्च अङ्गदश्चाभिषिच्यताम् ।
सिंहासनगतं पुत्रं पश्यन्ती शान्तिमेष्यसि ॥ 11 ॥
सा तस्य वचनं श्रुत्वा भर्तृव्यसनपीडिता ।
अब्रवीदुत्तरं तारा हनूमन्तमवस्थितम् ॥ 12 ॥
अङ्गदप्रतिरूपाणां पुत्राणामेकतश्शतम् ।
हतस्याप्यस्य वीरस्य गात्रसंश्लेषणं वरम् ॥ 13 ॥
न चाहं हरिराजस्य प्रभवाम्यङ्गदस्य वा ।
पितृव्यस्तस्य सुग्रीवस्सर्वकार्येष्वनन्तरः ॥ 14 ॥
न ह्येषाबुद्धिरास्थेया हनूमन्नङ्गदं प्रति ।
पिता हि बन्धुः पुत्रस्य न माता हरिसत्तम ॥ 15 ॥
न हि मम हरिराजसंश्रयात् क्षमतरमस्ति परत्र चेह वा ।
अभिमुखहतवीरसेवितं शयनमिदं मम सेवितुं क्षमम् ॥ 16 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे एकविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe kiṣkindhākāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
tato nipatitāṃ tārāṃ cyutāṃ tārāmivāmbarāt |
śanairāśvāsayāmāsa hanumānhariyūthapaḥ || 1 ||
guṇadoṣakṛtaṃ jantussvakarma phalahetukam |
avyagrastadavāpnoti sarvaṃ pretya śubhāśubham || 2 ||
śocyā śocasi kaṃ śocyaṃ dīnaṃ dīnā'nukampase |
kasya kovā'nuśocyo'sti dehe'smin budbudopame || 3 ||
aṅgadastu kumāro'yaṃ draṣṭavyo jīvaputrayā |
ayatyāṃ ca vidheyāni samarthānyasya cintaya || 4 ||
jānāsyaniyatāmevaṃ bhūtānāmāgatiṃ gatim |
tasmācchubhaṃ hi kartavyaṃ paṇḍitenaiha laukikam || 5 ||
yasminharisahasrāṇi prayutānyarbudāni ca |
vartayanti kṛtāṃśāni so'yaṃ diṣṭāntamāgataḥ || 6 ||
yadayaṃ nyāyadṛṣṭārthassāmadānakṣamāparaḥ |
gato dharmajitāṃ bhūmiṃ nainaṃ śocitumarhasi || 7 ||
sarve hi hariśārdūlāḥ putraścāyaṃ tavāṅgadaḥ |
idaṃ haryṛkṣapatirājyaṃ ca tvatsanāthamanindite || 8 ||
tāvimau śokasantaptau śanaiḥ preraya bhāmini |
tvayā parigṛhīto'yamaṅgadaśśāstu medinīm || 9 ||
santatiśca yathā dṛṣṭā kṛtyaṃ yaccāpi sāmpratam |
rājñastatkriyatāṃ sarvameṣa kālasya niścayaḥ || 10 ||
saṃskāryo harirājaśca aṅgadaścābhiṣicyatām |
siṃhāsanagataṃ putraṃ paśyantī śāntimeṣyasi || 11 ||
sā tasya vacanaṃ śrutvā bhartṛvyasanapīḍitā |
abravīduttaraṃ tārā hanūmantamavasthitam || 12 ||
aṅgadapratirūpāṇāṃ putrāṇāmekataśśatam |
hatasyāpyasya vīrasya gātrasaṃśleṣaṇaṃ varam || 13 ||
na cāhaṃ harirājasya prabhavāmyaṅgadasya vā |
pitṛvyastasya sugrīvassarvakāryeṣvanantaraḥ || 14 ||
na hyeṣābuddhirāstheyā hanūmannaṅgadaṃ prati |
pitā hi bandhuḥ putrasya na mātā harisattama || 15 ||
na hi mama harirājasaṃśrayāt kṣamataramasti paratra ceha vā |
abhimukhahatavīrasevitaṃ śayanamidaṃ mama sevituṃ kṣamam || 16 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye kiṣkindhākāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.