6.5 - Indro Vritraya Vajramudayachchat - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායාං ෂෂ්ඨකාණ්ඩේ පඤ්චමඃ ප්රශ්නඃ - සෝමමන්ත්රබ්රාහ්මණනිරූපණං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රාය॒ වජ්ර॒මුද॑යච්ඡ॒-ථ්ස වෘ॒ත්රෝ වජ්රා॒දුද්ය॑තාදබිභේ॒-ථ්සෝ᳚-(අ)බ්රවී॒න්මා මේ॒ ප්ර හා॒රස්ති॒ වා ඉ॒ද-ම්මයි॑ වී॒ර්යං॑ ත-ත්තේ॒ ප්ර දා᳚ස්යා॒මීති॒ තස්මා॑ උ॒ක්ථ්ය॑-ම්ප්රාය॑ච්ඡ॒-ත්තස්මෛ᳚ ද්වි॒තීය॒මුද॑යච්ඡ॒-ථ්සෝ᳚-(අ)බ්රවී॒න්මා ම॒ ප්ර හා॒රස්ති॒ වා ඉ॒ද-ම්මයි॑ වී॒ර්ය॑-න්ත-ත්තේ॒ ප්ර දා᳚ස්යා॒මීති॒ [ප්ර දා᳚ස්යා॒මීති॑, තස්මා॑ උ॒ක්ථ්ය॑මේ॒ව] 1

තස්මා॑ උ॒ක්ථ්ය॑මේ॒ව ප්රාය॑ච්ඡ॒-ත්තස්මෛ॑ තෘ॒තීය॒මුද॑යච්ඡ॒-ත්තං-විँෂ්ණු॒රන්ව॑තිෂ්ඨත ජ॒හීති॒ සෝ᳚-(අ)බ්රවී॒න්මා මේ॒ ප්ර හා॒රස්ති॒ වා ඉ॒ද-ම්මයි॑ වී॒ර්ය॑-න්ත-ත්තේ॒ ප්ර දා᳚ස්යා॒මීති॒ තස්මා॑ උ॒ක්ථ්ය॑මේ॒ව ප්රාය॑ච්ඡ॒-ත්ත-න්නිර්මා॑ය-ම්භූ॒තම॑හන්. ය॒ජ්ඤෝ හි තස්ය॑ මා॒යා-(අ)(අ)සී॒-ද්යදු॒ක්ථ්යෝ॑ ගෘ॒හ්යත॑ ඉන්ද්රි॒යමේ॒ව [ ] 2

ත-ද්වී॒ර්යං॑-යँජ॑මානෝ॒ භ්රාතෘ॑ව්යස්ය වෘඞ්ක්ත॒ ඉන්ද්රා॑ය ත්වා බෘ॒හ-ද්ව॑තේ॒ වය॑ස්වත॒ ඉත්යා॒හේන්ද්රා॑ය॒ හි ස ත-ම්ප්රාය॑ච්ඡ॒-ත්තස්මෛ᳚ ත්වා॒ විෂ්ණ॑වේ॒ ත්වේත්යා॑හ॒ යදේ॒ව විෂ්ණු॑ර॒න්වති॑ෂ්ඨත ජ॒හීති॒ තස්මා॒-ද්විෂ්ණු॑ම॒න්වාභ॑ජති॒ ත්රිර්නිර්ගෘ॑හ්ණාති॒ ත්රිර්හි ස ත-න්තස්මෛ॒ ප්රාය॑ච්ඡදේ॒ෂ තේ॒ යෝනිඃ॒ පුන॑ර්හවිර॒සීත්යා॑හ॒ පුනඃ॑පුන॒- [පුනඃ॑පුනඃ, හ්ය॑ස්මා-] 3

ර්-හ්ය॑ස්මා-න්නිර්ගෘ॒හ්ණාති॒ චක්ෂු॒ර්වා ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ යදු॒ක්ථ්ය॑-ස්තස්මා॑දු॒ක්ථ්යග්ං॑ හු॒තග්ං සෝමා॑ අ॒න්වාය॑න්ති॒ තස්මා॑දා॒ත්මා චක්ෂු॒රන්වේ॑ති॒ තස්මා॒දේකං॒-යँන්ත॑-ම්බ॒හවෝ-(අ)නු॑ යන්ති॒ තස්මා॒දේකෝ॑ බහූ॒නා-ම්භ॒ද්රෝ භ॑වති॒ තස්මා॒දේකෝ॑ බ॒හ්වීර්ජා॒යා වි॑න්දතේ॒ යදි॑ කා॒මයේ॑තා-ද්ධ්ව॒ර්යු-රා॒ත්මානං॑-යँජ්ඤ යශ॒සේනා᳚-ර්පයේය॒-මිත්ය॑න්ත॒රා-(අ)(අ)හ॑ව॒නීය॑-ඤ්ච හවි॒ර්ධාන॑-ඤ්ච॒ තිෂ්ඨ॒න්නව॑ නයේ- [නයේත්, ආ॒ත්මාන॑මේ॒ව] 4

-දා॒ත්මාන॑මේ॒ව ය॑ජ්ඤයශ॒සේනා᳚ර්පයති॒ යදි॑ කා॒මයේ॑ත॒ යජ॑මානං-යँජ්ඤ යශ॒සේනා᳚ර්පයේය॒-මිත්ය॑න්ත॒රා ස॑දෝහවිර්ධා॒නේ තිෂ්ඨ॒න්නව॑ නයේ॒-ද්යජ॑මානමේ॒ව ය॑ජ්ඤයශ॒සේනා᳚-ර්පයති॒ යදි॑ කා॒මයේ॑ත සද॒ස්යාන්॑ යජ්ඤ යශ॒සේනා᳚-ර්පයේය॒මිති॒ සද॑ ආ॒ලභ්යාව॑ නයේ-ථ්සද॒ස්යා॑නේ॒ව ය॑ජ්ඤයශ॒සේනා᳚ර්පයති .. 5 ..

(ඉතී᳚ - න්ද්රි॒යමේ॒ව - පුනඃ॑ පුන - ර්නයේ॒ත් - ත්රය॑ස්ත්රිග්ංශච්ච) (අ. 1)

ආයු॒ර්වා ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ ය-ද්ධ්රු॒ව උ॑ත්ත॒මෝ ග්රහා॑ණා-ඞ්ගෘහ්යතේ॒ තස්මා॒-දායුඃ॑ ප්රා॒ණානා॑-මුත්ත॒ම-ම්මූ॒ර්ධාන॑-න්දි॒වෝ අ॑ර॒ති-ම්පෘ॑ථි॒ව්යා ඉත්යා॑හ මූ॒ර්ධාන॑-මේ॒වෛනග්ං॑ සමා॒නානා᳚-ඞ්කරෝති වෛශ්වාන॒ර-මෘ॒තාය॑ ජා॒ත-ම॒ග්නි-මිත්යා॑හ වෛශ්වාන॒රග්ං හි දේ॒වත॒යා-(අ)(අ)යු॑-රුභ॒යතෝ॑ වෛශ්වානරෝ ගෘහ්යතේ॒ තස්මා॑-දුභ॒යතඃ॑ ප්රා॒ණා අ॒ධස්තා᳚-ච්චෝ॒පරි॑ෂ්ටා-ච්චා॒ර්ධිනෝ॒-(අ)න්යේ ග්රහා॑ ගෘ॒හ්යන්තේ॒-(අ)ර්ධී ධ්රු॒ව-ස්තස්මා॑- [ධ්රු॒ව-ස්තස්මා᳚ත්, අ॒ර්ධ්යවා᳚-] 6

-ද॒ර්ධ්යවා᳚-ම්ප්රා॒ණෝ᳚-(අ)න්යේෂා᳚-ම්ප්රා॒ණානා॒-මුපෝ᳚ප්තේ॒-(අ)න්යේ ග්රහා᳚-ස්සා॒ද්යන්තේ-(අ)නු॑පෝප්තේ ධ්රු॒වස්තස්මා॑-ද॒ස්ථ්නාන්යාඃ ප්ර॒ජාඃ ප්ර॑ති॒තිෂ්ඨ॑න්ති මා॒ග්ං॒සේනා॒න්යා අසු॑රා॒ වා උ॑ත්තර॒තඃ පෘ॑ථි॒වී-ම්ප॒ර්යාචි॑කීර්ෂ॒-න්තා-න්දේ॒වා ධ්රු॒වේණා॑දෘග්ංහ॒-න්ත-ද්ධ්රු॒වස්ය॑ ධ්රුව॒ත්වං-යँ-ද්ධ්රු॒ව උ॑ත්තර॒ත-ස්සා॒ද්යතේ॒ ධෘත්යා॒ ආයු॒ර්වා ඒ॒ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ ය-ද්ධ්රු॒ව ආ॒ත්මා හෝතා॒ යද්ධෝ॑තෘචම॒සේ ධ්රු॒ව-ම॑ව॒නය॑ත්යා॒ත්මන්නේ॒ව ය॒ජ්ඤස්යා- [ය॒ජ්ඤස්ය॑, ආයු॑-ර්දධාති] 7

-(අ)(අ)යු॑-ර්දධාති පු॒රස්තා॑-දු॒ක්ථස්යා॑-(අ)ව॒නීය॒ ඉත්යා॑හුඃ පු॒රස්තා॒ද්ධ්යායු॑ෂෝ භු॒ඞ්ක්තේ ම॑ද්ධ්ය॒තෝ॑-(අ)ව॒නීය॒ ඉත්යා॑හුර්මද්ධ්ය॒මේන॒ හ්යායු॑ෂෝ භු॒ඞ්ක්ත උ॑ත්තරා॒ර්ධේ॑-(අ)ව॒නීය॒ ඉත්යා॑හුරුත්ත॒මේන॒ හ්යායු॑ෂෝ භු॒ඞ්ක්තේ වෛ᳚ශ්වදේ॒ව්යාමෘ॒චි ශ॒ස්යමා॑නායා॒මව॑ නයති වෛශ්වදේ॒ව්යෝ॑ වෛ ප්ර॒ජාඃ ප්ර॒ජාස්වේ॒වා-(අ)(අ)යු॑ර්දධාති .. 8 ..

(ධ්රු॒වස්තස්මා॑ - දේ॒ව ය॒ජ්ඤස්යෛ - කා॒න්නච॑ත්වාරි॒ග්ං॒ශච්ච॑) (අ. 2)

ය॒ජ්ඤේන॒ වෛ දේ॒වා-ස්සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑ය॒-න්තේ॑-(අ)මන්යන්ත මනු॒ෂ්යා॑ නෝ॒-(අ)න්වාභ॑විෂ්ය॒න්තීති॒ තේ සං॑වँථ්ස॒රේණ॑ යෝපයි॒ත්වා සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒කමා॑ය॒-න්තමෘෂ॑ය ඍතුග්ර॒හෛරේ॒වානු॒ ප්රාජා॑න॒න්॒. යදෘ॑තුග්ර॒හා ගෘ॒හ්යන්තේ॑ සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ॒ ද්වාද॑ශ ගෘහ්යන්තේ॒ ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සංවँථ්ස॒ර-ස්සං॑වँථ්ස॒රස්ය॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ ස॒හ ප්ර॑ථ॒මෞ ගෘ॑හ්යේතේ ස॒හෝත්ත॒මෞ තස්මා॒-ද්ද්වෞද්වා॑වෘ॒තූ උ॑භ॒යතෝ॑මුඛ-මෘතුපා॒ත්ර-ම්භ॑වති॒ කෝ [ම්භ॑වති॒ කඃ, හි ත-ද්වේද॒] 9

හි ත-ද්වේද॒ යත॑ ඍතූ॒නා-ම්මුඛ॑මෘ॒තුනා॒ ප්රේෂ්යේති॒ ෂ-ට්කෘත්ව॑ ආහ॒ ෂඩ්වා ඍ॒තව॑ ඍ॒තූනේ॒ව ප්රී॑ණාත්යෘ॒තුභි॒රිති॑ ච॒තුශ්චතු॑ෂ්පද ඒ॒ව ප॒ශූ-න්ප්රී॑ණාති॒ ද්විඃ පුන॑ර්-ඍ॒තුනා॑-(අ)(අ)හ ද්වි॒පද॑ ඒ॒ව ප්රී॑ණාත්යෘ॒තුනා॒ ප්රේෂ්යේති॒ ෂ-ට්කෘත්ව॑ ආහ॒ර්තුභි॒රිති॑ ච॒තුස්තස්මා॒-ච්චතු॑ෂ්පාදඃ ප॒ශව॑ ඍ॒තූනුප॑ ජීවන්ති॒ ද්විඃ [ද්විඃ, පුන॑ර්-ඍ॒තුනා॑-(අ)(අ)හ॒] 10

පුන॑ර්-ඍ॒තුනා॑-(අ)(අ)හ॒ තස්මා᳚-ද්ද්වි॒පාද॒ශ්චතු॑ෂ්පදඃ ප॒ශූනුප॑ ජීවන්ත්යෘ॒තුනා॒ ප්රේෂ්යේති॒ ෂ-ට්කෘත්ව॑ ආහ॒ර්තුභි॒රිති॑ ච॒තුර්ද්විඃ පුන॑ර්-ඍ॒තුනා॑-(අ)(අ)හා॒ (අ)(අ)ක්රම॑ණමේ॒ව ත-ථ්සේතුං॒-යँජ॑මානඃ කුරුතේ සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ॒ නාන්යෝ᳚-(අ)න්යමනු॒ ප්රප॑ද්යේත॒ යද॒න්යෝ᳚-(අ)න්යම॑නු ප්ර॒පද්යේ॑ත॒ර්තුර්-ඍ॒තුමනු॒ ප්රප॑ද්යේත॒ර්තවෝ॒ මෝහු॑කා-ස්ස්යුඃ॒ [මෝහු॑කා-ස්ස්යුඃ, ප්රසි॑ද්ධමේ॒වා-] 11

ප්රසි॑ද්ධමේ॒වා-ද්ධ්ව॒ර්යු-ර්දක්ෂි॑ණේන॒ ප්රප॑ද්යතේ॒ ප්රසි॑ද්ධ-ම්ප්රතිප්රස්ථා॒තෝත්ත॑රේණ॒ තස්මා॑-දාදි॒ත්ය-ෂ්ෂණ්මා॒සෝ දක්ෂි॑ණේනෛති॒ ෂඩුත්ත॑රේණෝ-පයා॒මගෘ॑හීතෝ-(අ)සි ස॒ග්ං॒ සර්පෝ᳚-(අ)ස්යග්ංහස්ප॒ත්යාය॒ ත්වේත්යා॒හාස්ති॑ ත්රයෝද॒ශෝ මාස॒ ඉත්යා॑හු॒ස්ත-මේ॒ව ත-ත්ප්රී॑ණාති .. 12 ..

(කෝ - ජී॑වන්ති॒ ද්විඃ - ස්යු॒ - ශ්චතු॑ස්ත්රිග්ංශච්ච) (අ. 3)

සු॒ව॒ර්ගාය॒ වා ඒ॒තේ ලෝ॒කාය॑ ගෘහ්යන්තේ॒ යදෘ॑තුග්ර॒හා ජ්යෝති॑-රින්ද්රා॒ග්නී යදෛ᳚න්ද්රා॒ග්න-මෘ॑තුපා॒ත්රේණ॑ ගෘ॒හ්ණාති॒ ජ්යෝති॑-රේ॒වා-(අ)ස්මා॑ උ॒පරි॑ෂ්ටා-ද්දධාති සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා-(අ)නු॑ඛ්යාත්යා ඕජෝ॒භෘතෞ॒ වා ඒ॒තෞ දේ॒වානාං॒-යँදි॑න්ද්රා॒ග්නී යදෛ᳚න්ද්රා॒ග්නෝ ගෘ॒හ්යත॒ ඕජ॑ ඒ॒වාව॑ රුන්ධේ වෛශ්වදේ॒වග්ං ශු॑ක්රපා॒ත්රේණ॑ ගෘහ්ණාති වෛශ්වදේ॒ව්යෝ॑ වෛ ප්ර॒ජා අ॒සාවා॑දි॒ත්ය-ශ්ශු॒ක්රෝ ය-ද්වෛ᳚ශ්වදේ॒වග්ං ශු॑ක්රපා॒ත්රේණ॑ ගෘ॒හ්ණාති॒ තස්මා॑-ද॒සා-වා॑දි॒ත්ය- [තස්මා॑-ද॒සා-වා॑දි॒ත්යඃ, සර්වාඃ᳚] 13

-ස්සර්වාඃ᳚ ප්ර॒ජාඃ ප්ර॒ත්යඞ්ඞුදේ॑ති॒ තස්මා॒-ථ්සර්ව॑ ඒ॒ව ම॑න්යතේ॒ මා-ම්ප්රත්යුද॑ගා॒දිති॑ වෛශ්වදේ॒වග්ං ශු॑ක්රපා॒ත්රේණ॑ ගෘහ්ණාති වෛශ්වදේ॒ව්යෝ॑ වෛ ප්ර॒ජාස්තේජඃ॑ ශු॒ක්රෝ ය-ද්වෛ᳚ශ්වදේ॒වග්ං ශු॑ක්රපා॒ත්රේණ॑ ගෘ॒හ්ණාති॑ ප්ර॒ජාස්වේ॒ව තේජෝ॑ දධාති .. 14 ..

(තස්මා॑ද॒සාවා॑දි॒ත්ය - ස්ත්රි॒ග්ං॒ශච්ච॑) (අ. 4)

ඉන්ද්රෝ॑ ම॒රුද්භි॒-ස්සාංවිँ॑ද්යේන॒ මාද්ධ්ය॑න්දිනේ॒ සව॑නේ වෘ॒ත්රම॑හ॒න්॒. යන්මාද්ධ්ය॑න්දිනේ॒ සව॑නේ මරුත්ව॒තීයා॑ ගෘ॒හ්යන්තේ॒ වාර්ත්ර॑ඝ්නා ඒ॒ව තේ යජ॑මානස්ය ගෘහ්යන්තේ॒ තස්ය॑ වෘ॒ත්ර-ඤ්ජ॒ඝ්නුෂ॑ ඍ॒තවෝ॑-(අ)මුහ්ය॒න්ථ්ස ඍ॑තුපා॒ත්රේණ॑ මරුත්ව॒තීයා॑නගෘහ්ණා॒-ත්තතෝ॒ වෛ ස ඍ॒තූ-න්ප්රාජා॑නා॒-ද්යදෘ॑තුපා॒ත්රේණ॑ මරුත්ව॒තීයා॑ ගෘ॒හ්යන්ත॑ ඍතූ॒නා-ම්ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ॒ වජ්රං॒-වාँ ඒ॒තං-යँජ॑මානෝ॒ භ්රාතෘ॑ව්යාය॒ ප්ර හ॑රති॒ යන්ම॑රුත්ව॒තීයා॒ උදේ॒ව ප්ර॑ථ॒මේන॑ [උදේ॒ව ප්ර॑ථ॒මේන॑, ය॒ච්ඡ॒ති॒ ප්ර හ॑රති] 15

යච්ඡති॒ ප්ර හ॑රති ද්වි॒තීයේ॑න ස්තෘණු॒තේ තෘ॒තීයේ॒නා-(අ)(අ)යු॑ධං॒-වාँ ඒ॒ත-ද්යජ॑මාන॒-ස්සග්ග් ස්කු॑රුතේ॒ යන්ම॑රුත්ව॒තීයා॒ ධනු॑රේ॒ව ප්ර॑ථ॒මෝ ජ්යා ද්වි॒තීය॒ ඉෂු॑ස්තෘ॒තීයඃ॒ ප්රත්යේ॒ව ප්ර॑ථ॒මේන॑ ධත්තේ॒ විසෘ॑ජති ද්වි॒තීයේ॑න॒ විද්ධ්ය॑ති තෘ॒තීයේ॒නේන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රග්ං හ॒ත්වා පරා᳚-ම්පරා॒වත॑-මගච්ඡ॒-දපා॑රාධ॒මිති॒ මන්ය॑මාන॒-ස්ස හරි॑තෝ-(අ)භව॒-ථ්ස ඒ॒තා-න්ම॑රුත්ව॒තීයා॑-නාත්ම॒ස්පර॑ණා-නපශ්ය॒-ත්තාන॑ගෘහ්ණීත [ ] 16

ප්රා॒ණමේ॒ව ප්ර॑ථ॒මේනා᳚-ස්පෘණුතාපා॒න-න්ද්වි॒තීයේ॑නා॒-(අ)(අ)ත්මාන॑-න්තෘ॒තීයේ॑නා-(අ)(අ)ත්ම॒ස්පර॑ණා॒ වා ඒ॒තේ යජ॑මානස්ය ගෘහ්යන්තේ॒ යන්ම॑රුත්ව॒තීයාඃ᳚ ප්රා॒ණමේ॒ව ප්ර॑ථ॒මේන॑ ස්පෘණුතේ-(අ)පා॒න-න්ද්වි॒තීයේ॑නා॒-(අ)(අ)ත්මාන॑-න්තෘ॒තීයේ॒නේන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රම॑හ॒-න්ත-න්දේ॒වා අ॑බ්රුව-න්ම॒හාන්. වා අ॒යම॑භූ॒ද්යෝ වෘ॒ත්රමව॑ධී॒දිති॒ තන්ම॑හේ॒න්ද්රස්ය॑ මහේන්ද්ර॒ත්වග්ං ස ඒ॒ත-ම්මා॑හේ॒න්ද්ර-මු॑ද්ධා॒ර-මුද॑හරත වෘ॒ත්රග්ං හ॒ත්වා-(අ)න්යාසු॑ දේ॒වතා॒ස්ව ධි॒ යන්මා॑හේ॒න්ද්රෝ ගෘ॒හ්යත॑ උද්ධා॒රමේ॒ව තං-යँජ॑මාන॒ උද්ධ॑රතේ॒-(අ)න්යාසු॑ ප්ර॒ජාස්වධි॑ ශුක්රපා॒ත්රේණ॑ ගෘහ්ණාති යජමානදේව॒ත්යෝ॑ වෛ මා॑හේ॒න්ද්රස්තේජඃ॑ ශු॒ක්රෝ යන්මා॑හේ॒න්ද්රග්ං ශු॑ක්රපා॒ත්රේණ॑ ගෘ॒හ්ණාති॒ යජ॑මාන ඒ॒ව තේජෝ॑ දධාති .. 17 ..

(ප්ර॒ථ॒මේනා॑ - ගෘහ්ණීත - දේ॒වතා᳚ස්ව॒ - ෂ්ටාවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 5)

අදි॑තිඃ පු॒ත්රකා॑මා සා॒ද්ධ්යේභ්යෝ॑ දේ॒වේභ්යෝ᳚ බ්රහ්මෞද॒නම॑පච॒-ත්තස්යා॑ උ॒ච්ඡේෂ॑ණමදදු॒ස්ත-ත්ප්රා-(අ)(අ)ශ්ඤා॒-ථ්සා රේතෝ॑-(අ)ධත්ත॒ තස්යෛ॑ ච॒ත්වාර॑ ආදි॒ත්යා අ॑ජායන්ත॒ සා ද්වි॒තීය॑මපච॒-ථ්සා-(අ)ම॑න්යතෝ॒ච්ඡේෂ॑ණාන්ම ඉ॒මේ᳚-(අ)ජ්ඤත॒ යදග්රේ᳚ ප්රාශි॒ෂ්යාමී॒තෝ මේ॒ වසී॑යාග්ංසෝ ජනිෂ්යන්ත॒ ඉති॒ සා-(අ)ග්රේ॒ ප්රා-(අ)(අ)ශ්ඤා॒-ථ්සා රේතෝ॑-(අ)ධත්ත॒ තස්යෛ॒ ව්යෘ॑ද්ධමා॒ණ්ඩම॑ජායත॒ සා-(අ)(අ)දි॒ත්යේභ්ය॑ ඒ॒ව [ ] 18

තෘ॒තීය॑මපච॒-ද්භෝගා॑ය ම ඉ॒දග්ග් ශ්රා॒න්තම॒ස්ත්විති॒ තේ᳚-(අ)බ්රුව॒න් වරං॑-වෘँණාමහෛ॒ යෝ-(අ)තෝ॒ ජායා॑තා අ॒ස්මාක॒ග්ං॒ ස ඒකෝ॑-(අ)ස॒ද්යෝ᳚-(අ)ස්ය ප්ර॒ජායා॒මෘද්ධ්යා॑තා අ॒ස්මාක॒-ම්භෝගා॑ය භවා॒දිති॒ තතෝ॒ විව॑ස්වානාදි॒ත්යෝ॑ (අ)ජායත॒ තස්ය॒ වා ඉ॒ය-ම්ප්ර॒ජා යන්ම॑නු॒ෂ්යා᳚ස්තාස්වේක॑ ඒ॒වර්ධෝ යෝ යජ॑තේ॒ ස දේ॒වානා॒-ම්භෝගා॑ය භවති දේ॒වා වෛ ය॒ජ්ඤා- [ය॒ජ්ඤාත්, රු॒ද්ර-ම॒න්ත-] 19

-ද්රු॒ද්ර-ම॒න්ත-රා॑ය॒න්-ථ්ස ආ॑දි॒ත්යාන॒න්වාක්ර॑මත॒ තේ ද්වි॑දේව॒ත්යා᳚-න්ප්රාප॑ද්යන්ත॒ තා-න්න ප්රති॒ ප්රාය॑ච්ඡ॒-න්තස්මා॒දපි॒ වද්ධ්ය॒-ම්ප්රප॑න්න॒-න්න ප්රති॒ ප්රය॑ච්ඡන්ති॒ තස්මා᳚-ද්ද්විදේව॒ත්යේ᳚භ්ය ආදි॒ත්යෝ නිර්ගෘ॑හ්යතේ॒ යදු॒ච්ඡේෂ॑ණා॒-දජා॑යන්ත॒ තස්මා॑-දු॒ච්ඡේෂ॑ණා-ද්ගෘහ්යතේ ති॒සෘභි॑ර්-ඍ॒ග්භිර්ගෘ॑හ්ණාති මා॒තා පි॒තා පු॒ත්රස්තදේ॒ව තන්මි॑ථු॒න-මුල්බ॒-ඞ්ගර්භෝ॑ ජ॒රායු॒ තදේ॒ව ත- [තදේ॒ව තත්, මි॒ථු॒න-ම්ප॒ශවෝ॒] 20

-න්මි॑ථු॒න-ම්ප॒ශවෝ॒ වා ඒ॒තේ යදා॑දි॒ත්ය ඌර්ග්දධි॑ ද॒ද්ධ්නා ම॑ද්ධ්ය॒ත-ශ්ශ්රී॑ණා॒ත්යූර්ජ॑මේ॒ව ප॑ශූ॒නා-ම්ම॑ද්ධ්ය॒තෝ ද॑ධාති ශෘතාත॒ඞ්ක්යේ॑න මේද්ධ්ය॒ත්වාය॒ තස්මා॑දා॒මා ප॒ක්ව-න්දු॑හේ ප॒ශවෝ॒ වා ඒ॒තේ යදා॑දි॒ත්යඃ ප॑රි॒ශ්රිත්ය॑ ගෘහ්ණාති ප්රති॒රුද්ධ්යෛ॒වා-(අ)ස්මෛ॑ ප॒ශූ-න්ගෘ॑හ්ණාති ප॒ශවෝ॒ වා ඒ॒තේ යදා॑දි॒ත්ය ඒ॒ෂ රු॒ද්රෝ යද॒ග්නිඃ ප॑රි॒ශ්රිත්ය॑ ගෘහ්ණාති රු॒ද්රාදේ॒ව ප॒ශූ-න॒න්ත-ර්ද॑ධා- [-න॒න්ත-ර්ද॑ධාති, ඒ॒ෂ වෛ] 21

-ත්යේ॒ෂ වෛ විව॑ස්වානාදි॒ත්යෝ යදු॑පාග්ං ශු॒සව॑න॒-ස්ස ඒ॒තමේ॒ව සෝ॑මපී॒ථ-ම්පරි॑ ශය॒ ආ තෘ॑තීයසව॒නා-ද්විව॑ස්ව ආදිත්යෛ॒ෂ තේ॑ සෝමපී॒ථ ඉත්යා॑හ॒ විව॑ස්වන්ත-මේ॒වා-(අ)(අ)දි॒ත්යග්ං සෝ॑මපී॒ථේන॒ සම॑ර්ධයති॒ යා දි॒ව්යා වෘෂ්ටි॒ස්තයා᳚ ත්වා ශ්රීණා॒මීති॒ වෘෂ්ටි॑කාමස්ය ශ්රීණීයා॒-ද්වෘෂ්ටි॑මේ॒වාව॑ රුන්ධේ॒ යදි॑ තා॒ජ-ක්ප්ර॒ස්කන්දේ॒-ද්වර්ෂු॑කඃ ප॒ර්ජන්යඃ॑ ස්යා॒ද්යදි॑ චි॒රමව॑ර්ෂුකෝ॒ න සා॑දය॒ත්යස॑න්නා॒ද්ධි ප්ර॒ජාඃ ප්ර॒ජාය॑න්තේ॒ නානු॒ වෂ॑-ට්කරෝති॒ යද॑නුවෂට්කු॒ර්යා--ද්රු॒ද්ර-ම්ප්ර॒ජා අ॒න්වව॑සෘජේ॒න්න හු॒ත්වාන්වී᳚ක්ෂේත॒ යද॒න්වීක්ෂේ॑ත॒ චක්ෂු॑රස්ය ප්ර॒මායු॑කග්ග් ස්යා॒-ත්තස්මා॒න්නාන්වීක්ෂ්යඃ॑ .. 22 ..

(ඒ॒ව - ය॒ජ්ඤා - ජ්ජ॒රායු॒ තදේ॒ව තද॒ - න්තර්ද॑ධාති॒ - න - ස॒ප්තවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 6)

අ॒න්ත॒ර්යා॒ම॒පා॒ත්රේණ॑ සාවි॒ත්ර-මා᳚ග්රය॒ණා-ද්ගෘ॑හ්ණාති ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඒ॒ෂ යදා᳚ග්රය॒ණඃ ප්ර॒ජානා᳚-ම්ප්ර॒ජන॑නාය॒ න සා॑දය॒ත්යස॑න්නා॒ද්ධි ප්ර॒ජාඃ ප්ර॒ජාය॑න්තේ॒ නානු॒ වෂ॑-ට්කරෝති॒ යද॑නුවෂට්කු॒ර්යා-ද්රු॒ද්ර-ම්ප්ර॒ජා අ॒න්වව॑සෘජේ-දේ॒ෂ වෛ ගා॑ය॒ත්රෝ දේ॒වානාං॒-යँ-ථ්ස॑වි॒තෛෂ ගා॑යත්රි॒යෛ ලෝ॒කේ ගෘ॑හ්යතේ॒ යදා᳚ග්රය॒ණෝ යද॑න්තර්යාමපා॒ත්රේණ॑ සාවි॒ත්ර-මා᳚ග්රය॒ණා-ද්ගෘ॒හ්ණාති॒ ස්වා-දේ॒වෛනං॒-යෝँනේ॒-ර්නිර්ගෘ॑හ්ණාති॒ විශ්වේ॑ [විශ්වේ᳚, දේ॒වා-ස්තෘ॒තීය॒ග්ං॒] 23

දේ॒වා-ස්තෘ॒තීය॒ග්ං॒ සව॑න॒-න්නෝද॑යච්ඡ॒-න්තේ ස॑වි॒තාර॑-ම්ප්රාතස්සව॒නභා॑ග॒ග්ං॒ සන්ත॑-න්තෘතීයසව॒නම॒භි පර්ය॑ණය॒-න්තතෝ॒ වෛ තේ තෘ॒තීය॒ග්ං॒ සව॑න॒-මුද॑යච්ඡ॒න්॒. ය-ත්තෘ॑තීයසව॒නේ සා॑වි॒ත්රෝ ගෘ॒හ්යතේ॑ තෘ॒තීය॑ස්ය॒ සව॑න॒ස්යෝද්ය॑ත්යෛ සවිතෘපා॒ත්රේණ॑ වෛශ්වදේ॒ව-ඞ්ක॒ලශා᳚-ද්ගෘහ්ණාති වෛශ්වදේ॒ව්යෝ॑ වෛ ප්ර॒ජා වෛ᳚ශ්වදේ॒වඃ ක॒ලශඃ॑ සවි॒තා ප්ර॑ස॒වානා॑මීශේ॒ ය-ථ්ස॑විතෘපා॒ත්රේණ॑ වෛශ්වදේ॒ව-ඞ්ක॒ලශා᳚-ද්ගෘ॒හ්ණාති॑ සවි॒තෘප්ර॑සූත ඒ॒වාස්මෛ᳚ ප්ර॒ජාඃ ප්ර [ප්ර॒ජාඃ ප්ර, ජ॒න॒ය॒ති॒ සෝමේ॒ සෝම॑ම॒භි] 24

ජ॑නයති॒ සෝමේ॒ සෝම॑ම॒භි ගෘ॑හ්ණාති॒ රේත॑ ඒ॒ව ත-ද්ද॑ධාති සු॒ශර්මා॑-(අ)සි සුප්රතිෂ්ඨා॒න ඉත්යා॑හ॒ සෝමේ॒ හි සෝම॑මභිගෘ॒හ්ණාති॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා ඒ॒තස්මි॒න් වා අපි॒ ග්රහේ॑ මනු॒ෂ්යේ᳚භ්යෝ දේ॒වේභ්යඃ॑ පි॒තෘභ්යඃ॑ ක්රියතේ සු॒ශර්මා॑-(අ)සි සුප්රතිෂ්ඨා॒න ඉත්යා॑හ මනු॒ෂ්යේ᳚භ්ය ඒ॒වෛතේන॑ කරෝති බෘ॒හදිත්යා॑හ දේ॒වේභ්ය॑ ඒ॒වෛතේන॑ කරෝති॒ නම॒ ඉත්යා॑හ පි॒තෘභ්ය॑ ඒ॒වෛතේන॑ කරෝත්යේ॒ තාව॑තී॒ ර්වෛ දේ॒වතා॒ස්තාභ්ය॑ ඒ॒වෛන॒ග්ං॒ සර්වා᳚භ්යෝ ගෘහ්ණාත්යේ॒ෂ තේ॒ යෝනි॒ර්විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ වෛශ්වදේ॒වෝ හ්යේ॑ෂඃ .. 25 ..

(විශ්වේ॒ - ප්ර - පි॒තෘභ්ය॑ ඒ॒වෛතේන॑ කරෝ॒ත්යේ - කා॒න්නවිග්ං॑ශ॒තිශ්ච॑) (අ. 7)

ප්රා॒ණෝ වා ඒ॒ෂ යදු॑පා॒ග්ං॒ශු-ර්යදු॑පාග්ංශුපා॒ත්රේණ॑ ප්රථ॒මශ්චෝ᳚ත්ත॒මශ්ච॒ ග්රහෞ॑ ගෘ॒හ්යේතේ᳚ ප්රා॒ණමේ॒වානු॑ ප්ර॒යන්ති॑ ප්රා॒ණමනූද්ය॑න්ති ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඒ॒ෂ යදා᳚ග්රය॒ණඃ ප්රා॒ණ උ॑පා॒ග්ං॒ශුඃ පත්නීඃ᳚ ප්ර॒ජාඃ ප්ර ජ॑නයන්ති॒ යදු॑පාග්ංශුපා॒ත්රේණ॑ පාත්නීව॒තමා᳚ග්රය॒ණා-ද්ගෘ॒හ්ණාති॑ ප්ර॒ජානා᳚-ම්ප්ර॒ජන॑නාය॒ තස්මා᳚-ත්ප්රා॒ණ-ම්ප්ර॒ජා අනු॒ ප්ර ජා॑යන්තේ දේ॒වා වා ඉ॒ත ඉ॑තඃ॒ පත්නී᳚-ස්සුව॒ර්ගං- [පත්නී᳚-ස්සුව॒ර්ගම්, ලෝ॒ක-ම॑ජිගාග්ංස॒-න්තේ] 26

-ँලෝ॒ක-ම॑ජිගාග්ංස॒-න්තේ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-න්න ප්රාජා॑න॒-න්ත ඒ॒ත-ම්පා᳚ත්නීව॒තම॑පශ්ය॒-න්තම॑ගෘහ්ණත॒ තතෝ॒ වෛ තේ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ම්ප්රාජා॑න॒න්॒. ය-ත්පා᳚ත්නීව॒තෝ ගෘ॒හ්යතේ॑ සුව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ॒ ස සෝමෝ॒ නාති॑ෂ්ඨත ස්ත්රී॒භ්යෝ ගෘ॒හ්යමා॑ණ॒ස්ත-ඞ්ඝෘ॒තං-වँජ්ර॑-ඞ්කෘ॒ත්වා-(අ)ඝ්න॒-න්ත-න්නිරි॑න්ද්රිය-ම්භූ॒තම॑ගෘහ්ණ॒-න්තස්මා॒-ථ්ස්ත්රියෝ॒ නිරි॑න්ද්රියා॒ අදා॑යාදී॒රපි॑ පා॒පා-ත්පු॒ග්ං॒ස උප॑ස්තිතරං- [උප॑ස්තිතරම්, ව॒ද॒න්ති॒ ය-ද්ඝෘ॒තේන॑] 27

-ँවදන්ති॒ ය-ද්ඝෘ॒තේන॑ පාත්නීව॒තග්ග් ශ්රී॒ණාති॒ වජ්රේ॑ණෛ॒වෛනං॒-වँශේ॑ කෘ॒ත්වා ගෘ॑හ්ණා-ත්යුපයා॒මගෘ॑හීතෝ॒-(අ)සීත්යා॑හේ॒යං-වාँ උ॑පයා॒ම-ස්තස්මා॑දි॒මා-ම්ප්ර॒ජා අනු॒ ප්ර ජා॑යන්තේ॒ බෘහ॒ස්පති॑සුතස්ය ත॒ ඉත්යා॑හ॒ බ්රහ්ම॒ වෛ දේ॒වානා॒-ම්බෘහ॒ස්පති॒-ර්බ්රහ්ම॑ණෛ॒වාස්මෛ᳚ ප්ර॒ජාඃ ප්ර ජ॑නයතීන්දෝ॒ ඉත්යා॑හ॒ රේතෝ॒ වා ඉන්දූ॒ රේත॑ ඒ॒ව ත-ද්ද॑ධාතීන්ද්රියාව॒ ඉ- [ඉති॑, ආ॒හ॒ ප්ර॒ජා] 28

-ත්යා॑හ ප්ර॒ජා වා ඉ॑න්ද්රි॒ය-ම්ප්ර॒ජා ඒ॒වාස්මෛ॒ ප්ර ජ॑නය॒ත්යග්නා(3) ඉත්යා॑හා॒ග්නිර්වෛ රේ॑තෝ॒ධාඃ පත්නී॑ව॒ ඉත්යා॑හ මිථුන॒ත්වාය॑ ස॒ජූර්දේ॒වේන॒ ත්වෂ්ට්රා॒ සෝම॑-ම්පි॒බේත්යා॑හ॒ ත්වෂ්ටා॒ වෛ ප॑ශූ॒නා-ම්මි॑ථු॒නානාග්ං॑ රූප॒කෘ-ද්රූ॒පමේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති දේ॒වා වෛ ත්වෂ්ටා॑රමජිඝාග්ංස॒න්-ථ්ස පත්නීඃ॒ ප්රාප॑ද්යත॒ ත-න්න ප්රති॒ ප්රා-(අ)ය॑ච්ඡ॒-න්තස්මා॒දපි॒ [ප්රා-(අ)ය॑ච්ඡ॒-න්තස්මා॒දපි॑, වද්ධ්ය॒-ම්ප්රප॑න්න॒-] 29

වද්ධ්ය॒-ම්ප්රප॑න්න॒-න්න ප්රති॒ ප්රය॑ච්ඡන්ති॒ තස්මා᳚-ත්පාත්නීව॒තේ ත්වෂ්ට්රේ-(අ)පි॑ ගෘහ්යතේ॒ න සා॑දය॒ත්යස॑න්නා॒ද්ධි ප්ර॒ජාඃ ප්ර॒ජාය॑න්තේ॒ නානු॒ වෂ॑-ට්කරෝති॒ යද॑නුවෂ-ට්කු॒ර්යා-ද්රු॒ද්ර-ම්ප්ර॒ජා අ॒න්වව॑සෘජේ॒-ද්යන්නා-(අ)නු॑වෂට්කු॒ර්යා-දශා᳚න්ත-ම॒ග්නී-ථ්සෝම॑-ම්භක්ෂයේ-දුපා॒ග්॒ශ්වනු॒ වෂ॑-ට්කරෝති॒ න රු॒ද්ර-ම්ප්ර॒ජා අ॑න්වවසෘ॒ජති॑ ශා॒න්තම॒ග්නී-ථ්සෝම॑-ම්භක්ෂය॒ත්යග්නී॒-න්නේෂ්ටු॑-රු॒පස්ථ॒මා සී॑ද॒ [සී॑ද, නේෂ්ටඃ॒ පත්නී॑-] 30

නේෂ්ටඃ॒ පත්නී॑-මු॒දාන॒යේත්යා॑හා॒-ග්නීදේ॒ව නේෂ්ට॑රි॒ රේතෝ॒ දධා॑ති॒ නේෂ්ටා॒ පත්නි॑යාමු-ද්ගා॒ත්රා ස-ඞ්ඛ්යා॑පයති ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඒ॒ෂ යදු॑ද්ගා॒තා ප්ර॒ජානා᳚-ම්ප්ර॒ජන॑නායා॒ප උප॒ ප්ර ව॑ර්තයති॒ රේත॑ ඒ॒ව ත-ථ්සි॑ඤ්චත්යූ॒රුණෝප॒ ප්ර ව॑ර්තයත්යූ॒රුණා॒ හි රේතඃ॑ සි॒ච්යතේ॑ නග්න॒-ඞ්කෘත්යෝ॒-රුමුප॒ ප්ර ව॑ර්තයති ය॒දා හි න॒ග්න ඌ॒රුර්භව॒ත්යථ॑ මිථු॒නී භ॑ව॒තෝ-(අ)ථ॒ රේතඃ॑ සිච්ය॒තේ-(අ)ථ॑ ප්ර॒ජාඃ ප්ර ජා॑යන්තේ .. 31 ..

(පත්නී᳚-ස්සුව॒ර්ග - මුප॑ස්තිතර - මින්ද්රියාව॒ ඉත්ය - පි॑ - සීද - මිථු॒න්ය॑ - ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 8)

ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රම॑හ॒-න්තස්ය॑ ශීර්ෂකපා॒ල-මුදෞ᳚බ්ජ॒-ථ්ස ද්රෝ॑ණකල॒ශෝ॑-(අ)භව॒-ත්තස්මා॒-ථ්සෝම॒-ස්සම॑ස්රව॒-ථ්ස හා॑රියෝජ॒නෝ॑-(අ)භව॒-ත්තං-ව්යँ॑චිකිථ්ස-ජ්ජු॒හවා॒නී(3) මා හෞ॒ෂා(3)-මිති॒ සෝ॑-(අ)මන්යත॒ යද්ධෝ॒ෂ්යාම්යා॒මග්ං හෝ᳚ෂ්යාමි॒ යන්න හෝ॒ෂ්යාමි॑ යජ්ඤවේශ॒ස-ඞ්ක॑රිෂ්යා॒මීති॒ තම॑ද්ධ්රියත॒ හෝතු॒ග්ං॒ සෝ᳚-(අ)ග්නි-ර॑බ්රවී॒න්න මය්යා॒මග්ං හෝ᳚ෂ්ය॒සීති॒ ත-න්ධා॒නාභි॑-රශ්රීණා॒- [-රශ්රීණාත්, තග්ං ශෘ॒ත-] 32

-ත්තග්ං ශෘ॒ත-ම්භූ॒ත-ම॑ජුහෝ॒ද්ය-ද්ධා॒නාභි॑ර්-හාරියෝජ॒නග්ග් ශ්රී॒ණාති॑ ශෘත॒ත්වාය॑ ශෘ॒ත-මේ॒වෛන॑-ම්භූ॒ත-ඤ්ජු॑හෝති බ॒හ්වීභිඃ॑ ශ්රීණාත්යේ॒තාව॑තී-රේ॒වාස්යා॒-මුෂ්මි॑න් ँලෝ॒කේ කා॑ම॒දුඝා॑ භව॒න්ත්යථෝ॒ ඛල්වා॑හුරේ॒තා වා ඉන්ද්ර॑ස්ය॒ පෘශ්ඤ॑යඃ කාම॒දුඝා॒ යද්ධා॑රියෝජ॒නීරිති॒ තස්මා᳚-ද්බ॒හ්වීභිඃ॑ ශ්රීණීයාදෘඛ්සා॒මේ වා ඉන්ද්ර॑ස්ය॒ හරී॑ සෝම॒පානෞ॒ තයෝඃ᳚ පරි॒ධය॑ ආ॒ධානං॒-යँදප්ර॑හෘත්ය පරි॒ධී-ඤ්ජු॑හු॒යා-ද॒න්තරා॑ධානාභ්යා- [-ද॒න්තරා॑ධානාභ්යාම්, ඝා॒ස-ම්ප්ර] 33

-ඞ්ඝා॒ස-ම්ප්ර ය॑ච්ඡේ-ත්ප්ර॒හෘත්ය॑ පරි॒ධීඤ්ජු॑හෝති॒ නිරා॑ධානාභ්යා-මේ॒ව ඝා॒ස-ම්ප්ර ය॑ච්ඡත්යුන්නේ॒තා ජු॑හෝති යා॒තයා॑මේව॒ හ්යේ॑තර්හ්ය॑ද්ධ්ව॒ර්යු-ස්ස්ව॒ගාකෘ॑තෝ॒ ය-ද॑ද්ධ්ව॒ර්යු-ර්ජු॑හු॒යා-ද්යථා॒ විමු॑ක්ත॒-ම්පුන॑ර්යු॒නක්ති॑ තා॒දෘගේ॒ව තච්ඡී॒ර්॒ෂ-න්න॑ධිනි॒ධාය॑ ජුහෝති ශීර්ෂ॒තෝ හි ස ස॒මභ॑ව-ද්වි॒ක්රම්ය॑ ජුහෝති වි॒ක්රම්ය॒ හීන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රමහ॒න්-ථ්සමෘ॑ද්ධ්යෛ ප॒ශවෝ॒ වෛ හා॑රියෝජ॒නීර්ය-ථ්ස॑භි॒න්න්ද්යා-දල්පා॑ [-දල්පාඃ᳚, ඒ॒න॒-ම්ප॒ශවෝ॑] 34

ඒන-ම්ප॒ශවෝ॑ භු॒ඤ්ජන්ත॒ උප॑තිෂ්ඨේර॒න්॒. යන්න ස॑භි॒න්න්ද්යා-ද්බ॒හව॑ ඒන-ම්ප॒ශවෝ-(අ)භු॑ඤ්ජන්ත॒ උප॑ තිෂ්ඨේර॒-න්මන॑සා॒ ස-ම්බා॑ධත උ॒භය॑-ඞ්කරෝති බ॒හව॑ ඒ॒වෛන॑-ම්ප॒ශවෝ॑ භු॒ඤ්ජන්ත॒ උප॑ තිෂ්ඨන්ත උන්නේ॒තර්යු॑පහ॒ව-මි॑ච්ඡන්තේ॒ ය ඒ॒ව තත්ර॑ සෝමපී॒ථස්ත-මේ॒වාව॑ රුන්ධත උත්තරවේ॒ද්යා-න්නිව॑පති ප॒ශවෝ॒ වා උ॑ත්තරවේ॒දිඃ ප॒ශවෝ॑ හාරියෝජ॒නීඃ ප॒ශුෂ්වේ॒ව ප॒ශූ-න්ප්රති॑ ෂ්ඨාපයන්ති .. 35 ..

(අ॒ශ්රී॒ණා॒ - ද॒න්තරා॑ධානාභ්යා॒ - මල්පාඃ᳚ - ස්ථාපයන්ති) (අ. 9)

ග්රහා॒න්॒. වා අනු॑ ප්ර॒ජාඃ ප॒ශවඃ॒ ප්ර ජා॑යන්ත උපාග්ශ්වන්තර්යා॒-මාව॑ජා॒වයඃ॑ ශු॒ක්රාම॒න්ථිනෞ॒ පුරු॑ෂා ඍතුග්ර॒හා-නේක॑ශඵා ආදිත්යග්ර॒හ-ඞ්ගාව॑ ආදිත්යග්ර॒හෝ භූයි॑ෂ්ඨාභිර්-ඍ॒ග්භිර්ගෘ॑හ්යතේ॒ තස්මා॒-ද්ගාවඃ॑ පශූ॒නා-ම්භූයි॑ෂ්ඨා॒ ය-ත්ත්රිරු॑පා॒ග්ං॒ ශුග්ං හස්තේ॑න විගෘ॒හ්ණාති॒ තස්මා॒-ද්ද්වෞ ත්රීන॒ජා ජ॒නය॒ත්යථාව॑යෝ॒ භූය॑සීඃ පි॒තා වා ඒ॒ෂ යදා᳚ග්රය॒ණඃ පු॒ත්රඃ ක॒ලශෝ॒ යදා᳚ග්රය॒ණ උ॑ප॒දස්යේ᳚-ත්ක॒ලශා᳚-ද්ගෘහ්ණීයා॒-ද්යථා॑ පි॒තා [ ] 36

පු॒ත්ර-ඞ්ක්ෂි॒ත උ॑ප॒ධාව॑ති තා॒දෘගේ॒ව තද්ය-ත්ක॒ලශ॑ උප॒දස්යේ॑-දාග්රය॒ණා-ද්ගෘ॑හ්ණීයා॒-ද්යථා॑ පු॒ත්රඃ පි॒තර॑-ඞ්ක්ෂි॒ත උ॑ප॒ධාව॑ති තා॒දෘගේ॒ව තදා॒ත්මා වා ඒ॒ෂ ය॒ජ්ඤස්ය॒ යදා᳚ග්රය॒ණෝ යද්ග්රහෝ॑ වා ක॒ලශෝ॑ වෝප॒දස්යේ॑-දාග්රය॒ණා-ද්ගෘ॑හ්ණීයාදා॒ත්මන॑ ඒ॒වාධි॑ ය॒ජ්ඤ-න්නිෂ්ක॑රෝ॒ත්යවි॑ජ්ඤාතෝ॒ වා ඒ॒ෂ ගෘ॑හ්යතේ॒ යදා᳚ග්රය॒ණ-ස්ස්ථා॒ල්යා ගෘ॒හ්ණාති॑ වාය॒ව්යේ॑න ජුහෝති॒ තස්මා॒- [තස්මා᳚ත්, ගර්භේ॒ණා (අ)වි॑ජ්ඤාතේන] 37

-ද්ගර්භේ॒ණා (අ)වි॑ජ්ඤාතේන බ්රහ්ම॒හා (අ)ව॑භෘ॒ථමව॑ යන්ති॒ පරා᳚ ස්ථා॒ලීරස්ය॒න්ත්යු-ද්වා॑ය॒ව්යා॑නි හරන්ති॒ තස්මා॒-ථ්ස්ත්රිය॑-ඤ්ජා॒තා-ම්පරා᳚-(අ)ස්ය॒න්ත්යු-ත්පුමාග්ං॑ සග්ං හරන්ති॒ ය-ත්පු॑රෝ॒රුච॒මාහ॒ යථා॒ වස්ය॑ස ආ॒හර॑ති තා॒දෘගේ॒ව ත-ද්ය-ද්ග්රහ॑-ඞ්ගෘ॒හ්ණාති॒ යථා॒ වස්ය॑ස ආ॒හෘත්ය॒ ප්රා-(අ)(අ)හ॑ තා॒දෘගේ॒ව ත-ද්ය-ථ්සා॒දය॑ති॒ යථා॒ වස්ය॑ස උපනි॒ධායා॑-ප॒ක්රාම॑ති තා॒දෘගේ॒ව ත-ද්ය ද්වෛ ය॒ජ්ඤස්ය॒ සාම්නා॒ යජු॑ෂා ක්රි॒යතේ॑ ශිථි॒ල-න්ත-ද්යදෘ॒චා ත-ද්දෘ॒ඪ-ම්පු॒රස්තා॑දුපයාමා॒ යජු॑ෂා ගෘහ්යන්ත උ॒පරි॑ෂ්ටා-දුපයාමා ඍ॒චා ය॒ජ්ඤස්ය॒ ධෘත්යෛ᳚ .. 38 ..

(යථා॑ පි॒තා-තස්මා॑-දප॒ක්රාම॑ති තා॒දෘගේ॒ව ත-ද්ය-ද॒ෂ්ටා ද॑ශ ච) (අ. 10)

ප්රාන්යානි॒ පාත්රා॑ණි යු॒ජ්යන්තේ॒ නාන්යානි॒ යානි॑ පරා॒චීනා॑නි ප්රයු॒ජ්යන්තේ॒-(අ)මුමේ॒ව තෛර්ලෝ॒කම॒භි ජ॑යති॒ පරා॑ඞිව॒ හ්ය॑සෞ ලෝ॒කෝ යානි॒ පුනඃ॑ ප්රයු॒ජ්යන්ත॑ ඉ॒මමේ॒ව තෛර්ලෝ॒කම॒භි ජ॑යති॒ පුනඃ॑පුන-රිව॒ හ්ය॑යං-ලෝँ॒කඃ ප්රාන්යානි॒ පාත්රා॑ණි යු॒ජ්යන්තේ॒ නාන්යානි॒ යානි॑ පරා॒චීනා॑නි ප්රයු॒ජ්යන්තේ॒ තාන්යන්වෝෂ॑ධයඃ॒ පරා॑ භවන්ති॒ යානි॒ පුනඃ॑ [පුනඃ॑, ප්ර॒යු॒ජ්යන්තේ॒] 39

ප්රයු॒ජ්යන්තේ॒ තාන්යන්වෝෂ॑ධයඃ॒ පුන॒රා භ॑වන්ති॒ ප්රාන්යානි॒ පාත්රා॑ණි යු॒ජ්යන්තේ॒ නාන්යානි॒ යානි॑ පරා॒චීනා॑නි ප්රයු॒ජ්යන්තේ॒ තාන්යන්වා॑ර॒ණ්යාඃ ප॒ශවෝ-(අ)ර॑ණ්ය॒-මප॑ යන්ති॒ යානි॒ පුනඃ॑ ප්රයු॒ජ්යන්තේ॒ තාන්යනු॑ ග්රා॒ම්යාඃ ප॒ශවෝ॒ ග්රාම॑-මු॒පාව॑යන්ති॒ යෝ වෛ ග්රහා॑ණා-න්නි॒දානං॒-වේँද॑ නි॒දාන॑වා-න්භව॒ත්යාජ්ය॒-මිත්යු॒ක්ථ-න්තද්වෛ ග්රහා॑ණා-න්නි॒දානං॒-යँදු॑පා॒ග්ං॒ශු ශග්ංස॑ති॒ ත- [ශග්ංස॑ති॒ තත්, උ॒පා॒ග්ශ්ව॒න්ත॒ර්යා॒මයෝ॒-] 40

-දු॑පාග්ශ්වන්තර්යා॒මයෝ॒-ර්යදු॒ච්චෛ-ස්තදිත॑රේෂා॒-ඞ්ග්රහා॑ණාමේ॒තද්වෛ ග්රහා॑ණා-න්නි॒දානං॒-යँ ඒ॒වං-වේँද॑ නි॒දාන॑වා-න්භවති॒ යෝ වෛ ග්රහා॑ණා-ම්මිථු॒නං-වේँද॒ ප්ර ප්ර॒ජයා॑ ප॒ශුභි॑-ර්මිථු॒නෛ-ර්ජා॑යතේ ස්ථා॒ලීභි॑-ර॒න්යේ ග්රහා॑ ගෘ॒හ්යන්තේ॑ වාය॒ව්යෛ॑-ර॒න්ය ඒ॒තද්වෛ ග්රහා॑ණා-ම්මිථු॒නං-යँ ඒ॒වං-වේँද॒ ප්ර ප්ර॒ජයා॑ ප॒ශුභි॑-ර්මිථු॒නෛ-ර්ජා॑යත॒ ඉන්ද්ර॒ස්ත්වෂ්ටු॒-ස්සෝම॑-මභී॒ෂහා॑-(අ)පිබ॒-ථ්ස විෂ්ව॒- [විෂ්වඞ්ඞ්॑, ව්යා᳚ර්ච්ඡ॒-ථ්ස] 41

ඞ්ව්යා᳚ර්ච්ඡ॒-ථ්ස ආ॒ත්මන්නා॒රම॑ණ॒-න්නාවි॑න්ද॒-ථ්ස ඒ॒තා-න॑නුසව॒න-ම්පු॑රෝ॒ඩාශා॑නපශ්ය॒-ත්තා-න්නිර॑වප॒-ත්තෛර්වෛ ස ආ॒ත්මන්නා॒රම॑ණ-මකුරුත॒ තස්මා॑-දනුසව॒න-ම්පු॑රෝ॒ඩාශා॒ නිරු॑ප්යන්තේ॒ තස්මා॑-දනුසව॒න-ම්පු॑රෝ॒ඩාශා॑නා॒-ම්ප්රා-(අ)ශ්ඤී॑යාදා॒ත්ම-න්නේ॒වා-(අ)(අ)රම॑ණ-ඞ්කුරුතේ॒ නෛන॒ග්ං॒ සෝමෝ-(අ)ති॑ පවතේ බ්රහ්මවා॒දිනෝ॑ වදන්ති॒ නර්චා න යජු॑ෂා ප॒ඞ්ක්ති-රා᳚ප්ය॒තේ-(අ)ථ॒ කිං ँය॒ජ්ඤස්ය॑ පාඞ්ක්ත॒ත්වමිති॑ ධා॒නාඃ ක॑ර॒ම්භඃ ප॑රිවා॒පඃ පු॑රෝ॒ඩාශඃ॑ පය॒ස්යා॑ තේන॑ ප॒ඞ්ක්ති-රා᳚ප්යතේ॒ ත-ද්ය॒ජ්ඤස්ය॑ පාඞ්ක්ත॒ත්වම් .. 42 ..

(භ॒ව॒න්ති॒ යානි॒ පුනඃ॒ - ශග්ංස॑ති॒ ත - ද්විෂ්වං॒ - කිං - චතු॑ර්දශ ච) (අ. 11)

(ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රාය- (අ)(අ)යු॒ර්වේ - ය॒ජ්ඤේන॑ - සුව॒ර්ගා - යේන්ද්රෝ॑ ම॒රුද්භි॒ - රදි॑ති - රන්තර්යාමපා॒ත්රේණ॑ - ප්රා॒ණ උ॑පාග්ංශු පා॒ත්රේ - ණේන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රම॑හ॒-න්තස්ය॒ - ග්රහා॒න් - ප්රාන්යා - න්යේකා॑දශ)

(ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රාය॒ - පුන॑ර්-ඍ॒තුනා॑-(අ)(අ)හ - මිථු॒න-ම්ප॒ශවෝ॒ - නේෂ්ටඃ॒ පත්නී॑ - මුපාග්ශ්වන්තර්යා॒මයෝ॒ - ද්විච॑ත්වාරිග්ංශත්)

(ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රාය॑, පාඞ්ක්ත॒ත්වම්)

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායාං ෂෂ්ඨකාණ්ඩේ පඤ්චමඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yaccha॒-thsa vṛ॒tro vajrā॒dudya̭tādabibhe॒-thso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒ryaṃ̭ ta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ dvi॒tīya॒muda̭yaccha॒-thso᳚-'bravī॒nmā ma॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ [pra dā᳚syā॒mīti̭, tasmā̭ u॒kthya̭me॒va] 1

tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-ttasmai̭ tṛ॒tīya॒muda̭yaccha॒-ttaṃ-vi~ṣṇu॒ranva̭tiṣṭhata ja॒hīti॒ so᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-tta-nnirmā̭ya-mbhū॒tama̭han. ya॒jño hi tasya̭ mā॒yā-''sī॒-dyadu॒kthyo̭ gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va [ ] 2

ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkta॒ indrā̭ya tvā bṛ॒ha-dva̭te॒ vaya̭svata॒ ityā॒hendrā̭ya॒ hi sa ta-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ yade॒va viṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata ja॒hīti॒ tasmā॒-dviṣṇṷma॒nvābha̭jati॒ trirnirgṛ̭hṇāti॒ trirhi sa ta-ntasmai॒ prāya̭cchade॒ṣa te॒ yoniḥ॒ puna̭rhavira॒sītyā̭ha॒ punaḥ̭puna॒- [punaḥ̭punaḥ, hya̭smā-] 3

r-hya̭smā-nnirgṛ॒hṇāti॒ cakṣu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒kthya̭-stasmā̭du॒kthyagṃ̭ hu॒tagṃ somā̭ a॒nvāya̭nti॒ tasmā̭dā॒tmā cakṣu॒ranvḙti॒ tasmā॒dekaṃ॒-ya~nta̭-mba॒havo-'nṷ yanti॒ tasmā॒deko̭ bahū॒nā-mbha॒dro bha̭vati॒ tasmā॒deko̭ ba॒hvīrjā॒yā vi̭ndate॒ yadi̭ kā॒mayḙtā-ddhva॒ryu-rā॒tmānaṃ̭-ya~jña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒-mitya̭nta॒rā-''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñca॒ tiṣṭha॒nnava̭ naye- [nayet, ā॒tmāna̭me॒va] 4

-dā॒tmāna̭me॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jña yaśa॒senā᳚rpayeya॒-mitya̭nta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne tiṣṭha॒nnava̭ naye॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta sada॒syāṋ yajña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒miti॒ sada̭ ā॒labhyāva̭ naye-thsada॒syā̭ne॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati || 5 ||

(itī᳚ - ndri॒yame॒va - punaḥ̭ puna - rnaye॒t - traya̭strigṃśacca) (a. 1)

āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ṷtta॒mo grahā̭ṇā-ṅgṛhyate॒ tasmā॒-dāyuḥ̭ prā॒ṇānā̭-mutta॒ma-mmū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā ityā̭ha mū॒rdhāna̭-me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti vaiśvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒ta-ma॒gni-mityā̭ha vaiśvāna॒ragṃ hi de॒vata॒yā-''yṷ-rubha॒yato̭ vaiśvānaro gṛhyate॒ tasmā̭-dubha॒yataḥ̭ prā॒ṇā a॒dhastā᳚-cco॒pari̭ṣṭā-ccā॒rdhino॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒-'rdhī dhru॒va-stasmā̭- [dhru॒va-stasmā᳚t, a॒rdhyavā᳚-] 6

-da॒rdhyavā᳚-mprā॒ṇo᳚-'nyeṣā᳚-mprā॒ṇānā॒-mupo᳚pte॒-'nye grahā᳚-ssā॒dyante-'nṷpopte dhru॒vastasmā̭-da॒sthnānyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti mā॒gṃ॒senā॒nyā asṷrā॒ vā ṷttara॒taḥ pṛ̭thi॒vī-mpa॒ryāci̭kīrṣa॒-ntā-nde॒vā dhru॒veṇā̭dṛgṃha॒-nta-ddhru॒vasya̭ dhruva॒tvaṃ-ya~-ddhru॒va ṷttara॒ta-ssā॒dyate॒ dhṛtyā॒ āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ā॒tmā hotā॒ yaddho̭tṛcama॒se dhru॒va-ma̭va॒naya̭tyā॒tmanne॒va ya॒jñasyā- [ya॒jñasya̭, āyṷ-rdadhāti] 7

-''yṷ-rdadhāti pu॒rastā̭-du॒kthasyā̭-'va॒nīya॒ ityā̭huḥ pu॒rastā॒ddhyāyṷṣo bhu॒ṅkte ma̭ddhya॒to̭-'va॒nīya॒ ityā̭hurmaddhya॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkta ṷttarā॒rdhḙ-'va॒nīya॒ ityā̭hurutta॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkte vai᳚śvade॒vyāmṛ॒ci śa॒syamā̭nāyā॒mava̭ nayati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jāsve॒vā-''yṷrdadhāti || 8 ||

(dhru॒vastasmā̭ - de॒va ya॒jñasyai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te saṃ̭va~thsa॒reṇa̭ yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭ya ṛtugra॒haire॒vānu॒ prājā̭na॒n॒. yadṛ̭tugra॒hā gṛ॒hyantḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ dvāda̭śa gṛhyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prajñā᳚tyai sa॒ha pra̭tha॒mau gṛ̭hyete sa॒hotta॒mau tasmā॒-ddvaudvā̭vṛ॒tū ṷbha॒yato̭mukha-mṛtupā॒tra-mbha̭vati॒ ko [mbha̭vati॒ kaḥ, hi ta-dveda॒] 9

hi ta-dveda॒ yata̭ ṛtū॒nā-mmukha̭mṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇātyṛ॒tubhi॒riti̭ ca॒tuścatṷṣpada e॒va pa॒śū-nprī̭ṇāti॒ dviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha dvi॒pada̭ e॒va prī̭ṇātyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒tustasmā॒-ccatṷṣpādaḥ pa॒śava̭ ṛ॒tūnupa̭ jīvanti॒ dviḥ [dviḥ, puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒] 10

puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒ tasmā᳚-ddvi॒pāda॒ścatṷṣpadaḥ pa॒śūnupa̭ jīvantyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒turdviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''hā॒ ''krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ nānyo᳚-'nyamanu॒ prapa̭dyeta॒ yada॒nyo᳚-'nyama̭nu pra॒padyḙta॒rtur-ṛ॒tumanu॒ prapa̭dyeta॒rtavo॒ mohṷkā-ssyuḥ॒ [mohṷkā-ssyuḥ, prasi̭ddhame॒vā-] 11

prasi̭ddhame॒vā-ddhva॒ryu-rdakṣi̭ṇena॒ prapa̭dyate॒ prasi̭ddha-mpratiprasthā॒totta̭reṇa॒ tasmā̭-dādi॒tya-ṣṣaṇmā॒so dakṣi̭ṇenaiti॒ ṣaḍutta̭reṇo-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒ sarpo᳚-'syagṃhaspa॒tyāya॒ tvetyā॒hāsti̭ trayoda॒śo māsa॒ ityā̭hu॒sta-me॒va ta-tprī̭ṇāti || 12 ||

(ko - jī̭vanti॒ dviḥ - syu॒ - ścatṷstrigṃśacca) (a. 3)

su॒va॒rgāya॒ vā e॒te lo॒kāya̭ gṛhyante॒ yadṛ̭tugra॒hā jyoti̭-rindrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gna-mṛ̭tupā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ jyoti̭-re॒vā-'smā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā ojo॒bhṛtau॒ vā e॒tau de॒vānāṃ॒-ya~di̭ndrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gno gṛ॒hyata॒ oja̭ e॒vāva̭ rundhe vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā a॒sāvā̭di॒tya-śśu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tya- [tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tyaḥ, sarvāḥ᳚] 13

-ssarvāḥ᳚ pra॒jāḥ pra॒tyaṅṅudḙti॒ tasmā॒-thsarva̭ e॒va ma̭nyate॒ mā-mpratyuda̭gā॒diti̭ vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāstejaḥ̭ śu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti̭ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti || 14 ||

(tasmā̭da॒sāvā̭di॒tya - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)

indro̭ ma॒rudbhi॒-ssāṃvi~̭dyena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne vṛ॒trama̭ha॒n॒. yanmāddhya̭ndine॒ sava̭ne marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyante॒ vārtra̭ghnā e॒va te yaja̭mānasya gṛhyante॒ tasya̭ vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ ṛ॒tavo̭-'muhya॒nthsa ṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭nagṛhṇā॒-ttato॒ vai sa ṛ॒tū-nprājā̭nā॒-dyadṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyanta̭ ṛtū॒nā-mprajñā᳚tyai॒ vajraṃ॒-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ ude॒va pra̭tha॒mena̭ [ude॒va pra̭tha॒mena̭, ya॒ccha॒ti॒ pra ha̭rati] 15

yacchati॒ pra ha̭rati dvi॒tīyḙna stṛṇu॒te tṛ॒tīye॒nā-''yṷdhaṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ dhanṷre॒va pra̭tha॒mo jyā dvi॒tīya॒ iṣṷstṛ॒tīyaḥ॒ pratye॒va pra̭tha॒mena̭ dhatte॒ visṛ̭jati dvi॒tīyḙna॒ viddhya̭ti tṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒-ssa hari̭to-'bhava॒-thsa e॒tā-nma̭rutva॒tīyā̭-nātma॒spara̭ṇā-napaśya॒-ttāna̭gṛhṇīta [ ] 16

prā॒ṇame॒va pra̭tha॒menā᳚-spṛṇutāpā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīyḙnā-''tma॒spara̭ṇā॒ vā e॒te yaja̭mānasya gṛhyante॒ yanma̭rutva॒tīyāḥ᳚ prā॒ṇame॒va pra̭tha॒mena̭ spṛṇute-'pā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nta-nde॒vā a̭bruva-nma॒hān. vā a॒yama̭bhū॒dyo vṛ॒tramava̭dhī॒diti॒ tanma̭he॒ndrasya̭ mahendra॒tvagṃ sa e॒ta-mmā̭he॒ndra-mṷddhā॒ra-muda̭harata vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'nyāsṷ de॒vatā॒sva dhi॒ yanmā̭he॒ndro gṛ॒hyata̭ uddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate॒-'nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ śukrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti yajamānadeva॒tyo̭ vai mā̭he॒ndrastejaḥ̭ śu॒kro yanmā̭he॒ndragṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ yaja̭māna e॒va tejo̭ dadhāti || 17 ||

(pra॒tha॒menā̭ - gṛhṇīta - de॒vatā᳚sva॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)

adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒nama̭paca॒-ttasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇamadadu॒sta-tprā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai̭ ca॒tvāra̭ ādi॒tyā a̭jāyanta॒ sā dvi॒tīya̭mapaca॒-thsā-'ma̭nyato॒ccheṣa̭ṇānma i॒me᳚-'jñata॒ yadagre᳚ prāśi॒ṣyāmī॒to me॒ vasī̭yāgṃso janiṣyanta॒ iti॒ sā-'gre॒ prā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai॒ vyṛ̭ddhamā॒ṇḍama̭jāyata॒ sā-''di॒tyebhya̭ e॒va [ ] 18

tṛ॒tīya̭mapaca॒-dbhogā̭ya ma i॒dagg śrā॒ntama॒stviti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ yo-'to॒ jāyā̭tā a॒smāka॒gṃ॒ sa eko̭-'sa॒dyo᳚-'sya pra॒jāyā॒mṛddhyā̭tā a॒smāka॒-mbhogā̭ya bhavā॒diti॒ tato॒ viva̭svānādi॒tyo̭ 'jāyata॒ tasya॒ vā i॒ya-mpra॒jā yanma̭nu॒ṣyā᳚stāsveka̭ e॒vardho yo yaja̭te॒ sa de॒vānā॒-mbhogā̭ya bhavati de॒vā vai ya॒jñā- [ya॒jñāt, ru॒dra-ma॒nta-] 19

-dru॒dra-ma॒nta-rā̭ya॒n-thsa ā̭di॒tyāna॒nvākra̭mata॒ te dvi̭deva॒tyā᳚-nprāpa̭dyanta॒ tā-nna prati॒ prāya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-ddvideva॒tye᳚bhya ādi॒tyo nirgṛ̭hyate॒ yadu॒ccheṣa̭ṇā॒-dajā̭yanta॒ tasmā̭-du॒ccheṣa̭ṇā-dgṛhyate ti॒sṛbhi̭r-ṛ॒gbhirgṛ̭hṇāti mā॒tā pi॒tā pu॒trastade॒va tanmi̭thu॒na-mulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyu॒ tade॒va ta- [tade॒va tat, mi॒thu॒na-mpa॒śavo॒] 20

-nmi̭thu॒na-mpa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya ūrgdadhi̭ da॒ddhnā ma̭ddhya॒ta-śśrī̭ṇā॒tyūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhāti śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya॒ tasmā̭dā॒mā pa॒kva-ndṷhe pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tyaḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vā-'smai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇāti pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti ru॒drāde॒va pa॒śū-na॒nta-rda̭dhā- [-na॒nta-rda̭dhāti, e॒ṣa vai] 21

-tye॒ṣa vai viva̭svānādi॒tyo yadṷpāgṃ śu॒sava̭na॒-ssa e॒tame॒va so̭mapī॒tha-mpari̭ śaya॒ ā tṛ̭tīyasava॒nā-dviva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒tha ityā̭ha॒ viva̭svanta-me॒vā-''di॒tyagṃ so̭mapī॒thena॒ sama̭rdhayati॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇā॒mīti॒ vṛṣṭi̭kāmasya śrīṇīyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadi̭ tā॒ja-kpra॒skande॒-dvarṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dyadi̭ ci॒ramava̭rṣuko॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā--dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒nna hu॒tvānvī᳚kṣeta॒ yada॒nvīkṣḙta॒ cakṣṷrasya pra॒māyṷkagg syā॒-ttasmā॒nnānvīkṣyaḥ̭ || 22 ||

(e॒va - ya॒jñā - jja॒rāyu॒ tade॒va tada॒ - ntarda̭dhāti॒ - na - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 6)

a॒nta॒ryā॒ma॒pā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ̭hṇāti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje-de॒ṣa vai gā̭ya॒tro de॒vānāṃ॒-ya~-thsa̭vi॒taiṣa gā̭yatri॒yai lo॒ke gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇo yada̭ntaryāmapā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti॒ svā-de॒vainaṃ॒-yo~ne॒-rnirgṛ̭hṇāti॒ viśvḙ [viśve᳚, de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒] 23

de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-nnoda̭yaccha॒-nte sa̭vi॒tāra̭-mprātassava॒nabhā̭ga॒gṃ॒ santa̭-ntṛtīyasava॒nama॒bhi parya̭ṇaya॒-ntato॒ vai te tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-muda̭yaccha॒n॒. ya-ttṛ̭tīyasava॒ne sā̭vi॒tro gṛ॒hyatḙ tṛ॒tīya̭sya॒ sava̭na॒syodya̭tyai savitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā vai᳚śvade॒vaḥ ka॒laśaḥ̭ savi॒tā pra̭sa॒vānā̭mīśe॒ ya-thsa̭vitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛ॒hṇāti̭ savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra [pra॒jāḥ pra, ja॒na॒ya॒ti॒ some॒ soma̭ma॒bhi] 24

ja̭nayati॒ some॒ soma̭ma॒bhi gṛ̭hṇāti॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha॒ some॒ hi soma̭mabhigṛ॒hṇāti॒ prati̭ṣṭhityā e॒tasmi॒n vā api॒ grahḙ manu॒ṣye᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti bṛ॒hadityā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karoti॒ nama॒ ityā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒ tāva̭tī॒ rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣaḥ || 25 ||

(viśve॒ - pra - pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karo॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)

prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu-ryadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pratha॒maśco᳚tta॒maśca॒ grahaṷ gṛ॒hyete᳚ prā॒ṇame॒vānṷ pra॒yanti̭ prā॒ṇamanūdya̭nti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ prā॒ṇa ṷpā॒gṃ॒śuḥ patnīḥ᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayanti॒ yadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pātnīva॒tamā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-tprā॒ṇa-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante de॒vā vā i॒ta i̭taḥ॒ patnī᳚-ssuva॒rgaṃ- [patnī᳚-ssuva॒rgam, lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte] 26

-~lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒-nta e॒ta-mpā᳚tnīva॒tama̭paśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭na॒n॒. ya-tpā᳚tnīva॒to gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ sa somo॒ nāti̭ṣṭhata strī॒bhyo gṛ॒hyamā̭ṇa॒sta-ṅghṛ॒taṃ-va~jra̭-ṅkṛ॒tvā-'ghna॒-nta-nniri̭ndriya-mbhū॒tama̭gṛhṇa॒-ntasmā॒-thstriyo॒ niri̭ndriyā॒ adā̭yādī॒rapi̭ pā॒pā-tpu॒gṃ॒sa upa̭stitaraṃ- [upa̭stitaram, va॒da॒nti॒ ya-dghṛ॒tena̭] 27

-~vadanti॒ ya-dghṛ॒tena̭ pātnīva॒tagg śrī॒ṇāti॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā gṛ̭hṇā-tyupayā॒magṛ̭hīto॒-'sītyā̭he॒yaṃ-vā~ ṷpayā॒ma-stasmā̭di॒mā-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante॒ bṛha॒spati̭sutasya ta॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatīndo॒ ityā̭ha॒ reto॒ vā indū॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātīndriyāva॒ i- [iti̭, ā॒ha॒ pra॒jā] 28

-tyā̭ha pra॒jā vā i̭ndri॒ya-mpra॒jā e॒vāsmai॒ pra ja̭naya॒tyagnā(3) ityā̭hā॒gnirvai rḙto॒dhāḥ patnī̭va॒ ityā̭ha mithuna॒tvāya̭ sa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpi॒betyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti de॒vā vai tvaṣṭā̭ramajighāgṃsa॒n-thsa patnīḥ॒ prāpa̭dyata॒ ta-nna prati॒ prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ [prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi̭, vaddhya॒-mprapa̭nna॒-] 29

vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-tpātnīva॒te tvaṣṭre-'pi̭ gṛhyate॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣa-ṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒-dyannā-'nṷvaṣaṭku॒ryā-daśā᳚nta-ma॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaye-dupā॒g॒śvanu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ na ru॒dra-mpra॒jā a̭nvavasṛ॒jati̭ śā॒ntama॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaya॒tyagnī॒-nneṣṭṷ-ru॒pastha॒mā sī̭da॒ [sī̭da, neṣṭaḥ॒ patnī̭-] 30

neṣṭaḥ॒ patnī̭-mu॒dāna॒yetyā̭hā॒-gnīde॒va neṣṭa̭ri॒ reto॒ dadhā̭ti॒ neṣṭā॒ patni̭yāmu-dgā॒trā sa-ṅkhyā̭payati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadṷdgā॒tā pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāyā॒pa upa॒ pra va̭rtayati॒ reta̭ e॒va ta-thsi̭ñcatyū॒ruṇopa॒ pra va̭rtayatyū॒ruṇā॒ hi retaḥ̭ si॒cyatḙ nagna॒-ṅkṛtyo॒-rumupa॒ pra va̭rtayati ya॒dā hi na॒gna ū॒rurbhava॒tyatha̭ mithu॒nī bha̭va॒to-'tha॒ retaḥ̭ sicya॒te-'tha̭ pra॒jāḥ pra jā̭yante || 31 ||

(patnī᳚-ssuva॒rga - mupa̭stitara - mindriyāva॒ itya - pi̭ - sīda - mithu॒nya̭ - ṣṭau ca̭) (a. 8)

indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ śīrṣakapā॒la-mudau᳚bja॒-thsa dro̭ṇakala॒śo̭-'bhava॒-ttasmā॒-thsoma॒-ssama̭srava॒-thsa hā̭riyoja॒no̭-'bhava॒-ttaṃ-vya~̭cikithsa-jju॒havā॒nī(3) mā hau॒ṣā(3)-miti॒ so̭-'manyata॒ yaddho॒ṣyāmyā॒magṃ ho᳚ṣyāmi॒ yanna ho॒ṣyāmi̭ yajñaveśa॒sa-ṅka̭riṣyā॒mīti॒ tama̭ddhriyata॒ hotu॒gṃ॒ so᳚-'gni-ra̭bravī॒nna mayyā॒magṃ ho᳚ṣya॒sīti॒ ta-ndhā॒nābhi̭-raśrīṇā॒- [-raśrīṇāt, tagṃ śṛ॒ta-] 32

-ttagṃ śṛ॒ta-mbhū॒ta-ma̭juho॒dya-ddhā॒nābhi̭r-hāriyoja॒nagg śrī॒ṇāti̭ śṛta॒tvāya̭ śṛ॒ta-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjṷhoti ba॒hvībhiḥ̭ śrīṇātye॒tāva̭tī-re॒vāsyā॒-muṣmi̭n ~lo॒ke kā̭ma॒dughā̭ bhava॒ntyatho॒ khalvā̭hure॒tā vā indra̭sya॒ pṛśña̭yaḥ kāma॒dughā॒ yaddhā̭riyoja॒nīriti॒ tasmā᳚-dba॒hvībhiḥ̭ śrīṇīyādṛkhsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau॒ tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhānaṃ॒-ya~dapra̭hṛtya pari॒dhī-ñjṷhu॒yā-da॒ntarā̭dhānābhyā- [-da॒ntarā̭dhānābhyām, ghā॒sa-mpra] 33

-ṅghā॒sa-mpra ya̭cche-tpra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti॒ nirā̭dhānābhyā-me॒va ghā॒sa-mpra ya̭cchatyunne॒tā jṷhoti yā॒tayā̭meva॒ hyḙtarhya̭ddhva॒ryu-ssva॒gākṛ̭to॒ ya-da̭ddhva॒ryu-rjṷhu॒yā-dyathā॒ vimṷkta॒-mpuna̭ryu॒nakti̭ tā॒dṛge॒va tacchī॒r॒ṣa-nna̭dhini॒dhāya̭ juhoti śīrṣa॒to hi sa sa॒mabha̭va-dvi॒kramya̭ juhoti vi॒kramya॒ hīndro̭ vṛ॒tramaha॒n-thsamṛ̭ddhyai pa॒śavo॒ vai hā̭riyoja॒nīrya-thsa̭bhi॒nndyā-dalpā̭ [-dalpāḥ᳚, e॒na॒-mpa॒śavo̭] 34

ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhera॒n॒. yanna sa̭bhi॒nndyā-dba॒hava̭ ena-mpa॒śavo-'bhṷñjanta॒ upa̭ tiṣṭhera॒-nmana̭sā॒ sa-mbā̭dhata u॒bhaya̭-ṅkaroti ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭ tiṣṭhanta unne॒taryṷpaha॒va-mi̭cchante॒ ya e॒va tatra̭ somapī॒thasta-me॒vāva̭ rundhata uttarave॒dyā-nniva̭pati pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śavo̭ hāriyoja॒nīḥ pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ ṣṭhāpayanti || 35 ||

(a॒śrī॒ṇā॒ - da॒ntarā̭dhānābhyā॒ - malpāḥ᳚ - sthāpayanti) (a. 9)

grahā॒n॒. vā anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ pra jā̭yanta upāgśvantaryā॒-māva̭jā॒vayaḥ̭ śu॒krāma॒nthinau॒ purṷṣā ṛtugra॒hā-neka̭śaphā ādityagra॒ha-ṅgāva̭ ādityagra॒ho bhūyi̭ṣṭhābhir-ṛ॒gbhirgṛ̭hyate॒ tasmā॒-dgāvaḥ̭ paśū॒nā-mbhūyi̭ṣṭhā॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ddvau trīna॒jā ja॒naya॒tyathāva̭yo॒ bhūya̭sīḥ pi॒tā vā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pu॒traḥ ka॒laśo॒ yadā᳚graya॒ṇa ṷpa॒dasye᳚-tka॒laśā᳚-dgṛhṇīyā॒-dyathā̭ pi॒tā [ ] 36

pu॒tra-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadya-tka॒laśa̭ upa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyā॒-dyathā̭ pu॒traḥ pi॒tara̭-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇo yadgraho̭ vā ka॒laśo̭ vopa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyādā॒tmana̭ e॒vādhi̭ ya॒jña-nniṣka̭ro॒tyavi̭jñāto॒ vā e॒ṣa gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ vāya॒vyḙna juhoti॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhe॒ṇā 'vi̭jñātena] 37

-dgarbhe॒ṇā 'vi̭jñātena brahma॒hā 'va̭bhṛ॒thamava̭ yanti॒ parā᳚ sthā॒līrasya॒ntyu-dvā̭ya॒vyā̭ni haranti॒ tasmā॒-thstriya̭-ñjā॒tā-mparā᳚-'sya॒ntyu-tpumāgṃ̭ sagṃ haranti॒ ya-tpṷro॒ruca॒māha॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hara̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-dgraha̭-ṅgṛ॒hṇāti॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hṛtya॒ prā-''ha̭ tā॒dṛge॒va ta-dya-thsā॒daya̭ti॒ yathā॒ vasya̭sa upani॒dhāyā̭-pa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya dvai ya॒jñasya॒ sāmnā॒ yajṷṣā kri॒yatḙ śithi॒la-nta-dyadṛ॒cā ta-ddṛ॒ḍha-mpu॒rastā̭dupayāmā॒ yajṷṣā gṛhyanta u॒pari̭ṣṭā-dupayāmā ṛ॒cā ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 38 ||

(yathā̭ pi॒tā-tasmā̭-dapa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-da॒ṣṭā da̭śa ca) (a. 10)

prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ parā̭ṅiva॒ hya̭sau lo॒ko yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyanta̭ i॒mame॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ punaḥ̭puna-riva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ yāni॒ punaḥ̭ [punaḥ̭, pra॒yu॒jyante॒] 39

prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭vanti॒ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo-'ra̭ṇya॒-mapa̭ yanti॒ yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyante॒ tānyanṷ grā॒myāḥ pa॒śavo॒ grāma̭-mu॒pāva̭yanti॒ yo vai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhava॒tyājya॒-mityu॒ktha-ntadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~dṷpā॒gṃ॒śu śagṃsa̭ti॒ ta- [śagṃsa̭ti॒ tat, u॒pā॒gśva॒nta॒ryā॒mayo॒-] 40

-dṷpāgśvantaryā॒mayo॒-ryadu॒ccai-stadita̭reṣā॒-ṅgrahā̭ṇāme॒tadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhavati॒ yo vai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate sthā॒lībhi̭-ra॒nye grahā̭ gṛ॒hyantḙ vāya॒vyai̭-ra॒nya e॒tadvai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yata॒ indra॒stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-'piba॒-thsa viṣva॒- [viṣvaṅṋ̇, vyā᳚rccha॒-thsa] 41

ṅvyā᳚rccha॒-thsa ā॒tmannā॒rama̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒-thsa e॒tā-na̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭napaśya॒-ttā-nnira̭vapa॒-ttairvai sa ā॒tmannā॒rama̭ṇa-makuruta॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒ nirṷpyante॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭nā॒-mprā-'śñī̭yādā॒tma-nne॒vā-''rama̭ṇa-ṅkurute॒ naina॒gṃ॒ somo-'ti̭ pavate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ narcā na yajṷṣā pa॒ṅkti-rā᳚pya॒te-'tha॒ kiṃ ~ya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvamiti̭ dhā॒nāḥ ka̭ra॒mbhaḥ pa̭rivā॒paḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ paya॒syā̭ tena̭ pa॒ṅkti-rā᳚pyate॒ ta-dya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvam || 42 ||

(bha॒va॒nti॒ yāni॒ punaḥ॒ - śagṃsa̭ti॒ ta - dviṣvaṃ॒ - kiṃ - catṷrdaśa ca) (a. 11)

(indro̭ vṛ॒trāya- ''yu॒rve - ya॒jñena̭ - suva॒rgā - yendro̭ ma॒rudbhi॒ - radi̭ti - rantaryāmapā॒treṇa̭ - prā॒ṇa ṷpāgṃśu pā॒tre - ṇendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya॒ - grahā॒n - prānyā - nyekā̭daśa)

(indro̭ vṛ॒trāya॒ - puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha - mithu॒na-mpa॒śavo॒ - neṣṭaḥ॒ patnī̭ - mupāgśvantaryā॒mayo॒ - dvica̭tvārigṃśat)

(indro̭ vṛ॒trāya̭, pāṅkta॒tvam)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-थ्स वृ॒त्रो वज्रा॒दुद्य॑तादबिभे॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्यं॑ त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ द्वि॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा म॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ [प्र दा᳚स्या॒मीति॑, तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व] 1

तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै॑ तृ॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-त्तं-विँष्णु॒रन्व॑तिष्ठत ज॒हीति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्त-न्निर्मा॑य-म्भू॒तम॑हन्. य॒ज्ञो हि तस्य॑ मा॒या-ऽऽसी॒-द्यदु॒क्थ्यो॑ गृ॒ह्यत॑ इन्द्रि॒यमे॒व [ ] 2

त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्त॒ इन्द्रा॑य त्वा बृ॒ह-द्व॑ते॒ वय॑स्वत॒ इत्या॒हेन्द्रा॑य॒ हि स त-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे॒ त्वेत्या॑ह॒ यदे॒व विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत ज॒हीति॒ तस्मा॒-द्विष्णु॑म॒न्वाभ॑जति॒ त्रिर्निर्गृ॑ह्णाति॒ त्रिर्हि स त-न्तस्मै॒ प्राय॑च्छदे॒ष ते॒ योनिः॒ पुन॑र्हविर॒सीत्या॑ह॒ पुनः॑पुन॒- [पुनः॑पुनः, ह्य॑स्मा-] 3

र्-ह्य॑स्मा-न्निर्गृ॒ह्णाति॒ चक्षु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदु॒क्थ्य॑-स्तस्मा॑दु॒क्थ्यग्ं॑ हु॒तग्ं सोमा॑ अ॒न्वाय॑न्ति॒ तस्मा॑दा॒त्मा चक्षु॒रन्वे॑ति॒ तस्मा॒देकं॒-यँन्त॑-म्ब॒हवो-ऽनु॑ यन्ति॒ तस्मा॒देको॑ बहू॒ना-म्भ॒द्रो भ॑वति॒ तस्मा॒देको॑ ब॒ह्वीर्जा॒या वि॑न्दते॒ यदि॑ का॒मये॑ता-द्ध्व॒र्यु-रा॒त्मानं॑-यँज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा-ऽऽह॑व॒नीय॑-ञ्च हवि॒र्धान॑-ञ्च॒ तिष्ठ॒न्नव॑ नये- [नयेत्, आ॒त्मान॑मे॒व] 4

-दा॒त्मान॑मे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ यज॑मानं-यँज्ञ यश॒सेना᳚र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा स॑दोहविर्धा॒ने तिष्ठ॒न्नव॑ नये॒-द्यज॑मानमे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚-र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त सद॒स्यान्॑ यज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒मिति॒ सद॑ आ॒लभ्याव॑ नये-थ्सद॒स्या॑ने॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति ॥ 5 ॥

(इती᳚ - न्द्रि॒यमे॒व - पुनः॑ पुन - र्नये॒त् - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 1)

आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व उ॑त्त॒मो ग्रहा॑णा-ङ्गृह्यते॒ तस्मा॒-दायुः॑ प्रा॒णाना॑-मुत्त॒म-म्मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या इत्या॑ह मू॒र्धान॑-मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति वैश्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒त-म॒ग्नि-मित्या॑ह वैश्वान॒रग्ं हि दे॒वत॒या-ऽऽयु॑-रुभ॒यतो॑ वैश्वानरो गृह्यते॒ तस्मा॑-दुभ॒यतः॑ प्रा॒णा अ॒धस्ता᳚-च्चो॒परि॑ष्टा-च्चा॒र्धिनो॒-ऽन्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॒-ऽर्धी ध्रु॒व-स्तस्मा॑- [ध्रु॒व-स्तस्मा᳚त्, अ॒र्ध्यवा᳚-] 6

-द॒र्ध्यवा᳚-म्प्रा॒णो᳚-ऽन्येषा᳚-म्प्रा॒णाना॒-मुपो᳚प्ते॒-ऽन्ये ग्रहा᳚-स्सा॒द्यन्ते-ऽनु॑पोप्ते ध्रु॒वस्तस्मा॑-द॒स्थ्नान्याः प्र॒जाः प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्ति मा॒ग्ं॒सेना॒न्या असु॑रा॒ वा उ॑त्तर॒तः पृ॑थि॒वी-म्प॒र्याचि॑कीर्ष॒-न्ता-न्दे॒वा ध्रु॒वेणा॑दृग्ंह॒-न्त-द्ध्रु॒वस्य॑ ध्रुव॒त्वं-यँ-द्ध्रु॒व उ॑त्तर॒त-स्सा॒द्यते॒ धृत्या॒ आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व आ॒त्मा होता॒ यद्धो॑तृचम॒से ध्रु॒व-म॑व॒नय॑त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्या- [य॒ज्ञस्य॑, आयु॑-र्दधाति] 7

-ऽऽयु॑-र्दधाति पु॒रस्ता॑-दु॒क्थस्या॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुः पु॒रस्ता॒द्ध्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते म॑द्ध्य॒तो॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुर्मद्ध्य॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्त उ॑त्तरा॒र्धे॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुरुत्त॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते वै᳚श्वदे॒व्यामृ॒चि श॒स्यमा॑नाया॒मव॑ नयति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः प्र॒जास्वे॒वा-ऽऽयु॑र्दधाति ॥ 8 ॥

(ध्रु॒वस्तस्मा॑ - दे॒व य॒ज्ञस्यै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

य॒ज्ञेन॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ ते सं॑वँथ्स॒रेण॑ योपयि॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तमृष॑य ऋतुग्र॒हैरे॒वानु॒ प्राजा॑न॒न्॒. यदृ॑तुग्र॒हा गृ॒ह्यन्ते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ द्वाद॑श गृह्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै स॒ह प्र॑थ॒मौ गृ॑ह्येते स॒होत्त॒मौ तस्मा॒-द्द्वौद्वा॑वृ॒तू उ॑भ॒यतो॑मुख-मृतुपा॒त्र-म्भ॑वति॒ को [म्भ॑वति॒ कः, हि त-द्वेद॒] 9

हि त-द्वेद॒ यत॑ ऋतू॒ना-म्मुख॑मृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तूने॒व प्री॑णात्यृ॒तुभि॒रिति॑ च॒तुश्चतु॑ष्पद ए॒व प॒शू-न्प्री॑णाति॒ द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह द्वि॒पद॑ ए॒व प्री॑णात्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुस्तस्मा॒-च्चतु॑ष्पादः प॒शव॑ ऋ॒तूनुप॑ जीवन्ति॒ द्विः [द्विः, पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒] 10

पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒ तस्मा᳚-द्द्वि॒पाद॒श्चतु॑ष्पदः प॒शूनुप॑ जीवन्त्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुर्द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽहा॒ ऽऽक्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ नान्यो᳚-ऽन्यमनु॒ प्रप॑द्येत॒ यद॒न्यो᳚-ऽन्यम॑नु प्र॒पद्ये॑त॒र्तुर्-ऋ॒तुमनु॒ प्रप॑द्येत॒र्तवो॒ मोहु॑का-स्स्युः॒ [मोहु॑का-स्स्युः, प्रसि॑द्धमे॒वा-] 11

प्रसि॑द्धमे॒वा-द्ध्व॒र्यु-र्दक्षि॑णेन॒ प्रप॑द्यते॒ प्रसि॑द्ध-म्प्रतिप्रस्था॒तोत्त॑रेण॒ तस्मा॑-दादि॒त्य-ष्षण्मा॒सो दक्षि॑णेनैति॒ षडुत्त॑रेणो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒ सर्पो᳚-ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॒ त्वेत्या॒हास्ति॑ त्रयोद॒शो मास॒ इत्या॑हु॒स्त-मे॒व त-त्प्री॑णाति ॥ 12 ॥

(को - जी॑वन्ति॒ द्विः - स्यु॒ - श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 3)

सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ते लो॒काय॑ गृह्यन्ते॒ यदृ॑तुग्र॒हा ज्योति॑-रिन्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्न-मृ॑तुपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ ज्योति॑-रे॒वा-ऽस्मा॑ उ॒परि॑ष्टा-द्दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ओजो॒भृतौ॒ वा ए॒तौ दे॒वानां॒-यँदि॑न्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्नो गृ॒ह्यत॒ ओज॑ ए॒वाव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा अ॒सावा॑दि॒त्य-श्शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्य- [तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्यः, सर्वाः᳚] 13

-स्सर्वाः᳚ प्र॒जाः प्र॒त्यङ्ङुदे॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्व॑ ए॒व म॑न्यते॒ मा-म्प्रत्युद॑गा॒दिति॑ वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जास्तेजः॑ शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जास्वे॒व तेजो॑ दधाति ॥ 14 ॥

(तस्मा॑द॒सावा॑दि॒त्य - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)

इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सांविँ॑द्येन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने वृ॒त्रम॑ह॒न्॒. यन्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्ते॒ वार्त्र॑घ्ना ए॒व ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ तस्य॑ वृ॒त्र-ञ्ज॒घ्नुष॑ ऋ॒तवो॑-ऽमुह्य॒न्थ्स ऋ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑नगृह्णा॒-त्ततो॒ वै स ऋ॒तू-न्प्राजा॑ना॒-द्यदृ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्त॑ ऋतू॒ना-म्प्रज्ञा᳚त्यै॒ वज्रं॒-वाँ ए॒तं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑ [उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑, य॒च्छ॒ति॒ प्र ह॑रति] 15

यच्छति॒ प्र ह॑रति द्वि॒तीये॑न स्तृणु॒ते तृ॒तीये॒ना-ऽऽयु॑धं॒-वाँ ए॒त-द्यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ धनु॑रे॒व प्र॑थ॒मो ज्या द्वि॒तीय॒ इषु॑स्तृ॒तीयः॒ प्रत्ये॒व प्र॑थ॒मेन॑ धत्ते॒ विसृ॑जति द्वि॒तीये॑न॒ विद्ध्य॑ति तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छ॒-दपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मान॒-स्स हरि॑तो-ऽभव॒-थ्स ए॒ता-न्म॑रुत्व॒तीया॑-नात्म॒स्पर॑णा-नपश्य॒-त्तान॑गृह्णीत [ ] 16

प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेना᳚-स्पृणुतापा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॑ना-ऽऽत्म॒स्पर॑णा॒ वा ए॒ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेन॑ स्पृणुते-ऽपा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव-न्म॒हान्. वा अ॒यम॑भू॒द्यो वृ॒त्रमव॑धी॒दिति॒ तन्म॑हे॒न्द्रस्य॑ महेन्द्र॒त्वग्ं स ए॒त-म्मा॑हे॒न्द्र-मु॑द्धा॒र-मुद॑हरत वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा-ऽन्यासु॑ दे॒वता॒स्व धि॒ यन्मा॑हे॒न्द्रो गृ॒ह्यत॑ उद्धा॒रमे॒व तं-यँज॑मान॒ उद्ध॑रते॒-ऽन्यासु॑ प्र॒जास्वधि॑ शुक्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति यजमानदेव॒त्यो॑ वै मा॑हे॒न्द्रस्तेजः॑ शु॒क्रो यन्मा॑हे॒न्द्रग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ यज॑मान ए॒व तेजो॑ दधाति ॥ 17 ॥

(प्र॒थ॒मेना॑ - गृह्णीत - दे॒वता᳚स्व॒ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)

अदि॑तिः पु॒त्रका॑मा सा॒द्ध्येभ्यो॑ दे॒वेभ्यो᳚ ब्रह्मौद॒नम॑पच॒-त्तस्या॑ उ॒च्छेष॑णमददु॒स्त-त्प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॑ च॒त्वार॑ आदि॒त्या अ॑जायन्त॒ सा द्वि॒तीय॑मपच॒-थ्सा-ऽम॑न्यतो॒च्छेष॑णान्म इ॒मे᳚-ऽज्ञत॒ यदग्रे᳚ प्राशि॒ष्यामी॒तो मे॒ वसी॑याग्ंसो जनिष्यन्त॒ इति॒ सा-ऽग्रे॒ प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॒ व्यृ॑द्धमा॒ण्डम॑जायत॒ सा-ऽऽदि॒त्येभ्य॑ ए॒व [ ] 18

तृ॒तीय॑मपच॒-द्भोगा॑य म इ॒दग्ग् श्रा॒न्तम॒स्त्विति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै॒ यो-ऽतो॒ जाया॑ता अ॒स्माक॒ग्ं॒ स एको॑-ऽस॒द्यो᳚-ऽस्य प्र॒जाया॒मृद्ध्या॑ता अ॒स्माक॒-म्भोगा॑य भवा॒दिति॒ ततो॒ विव॑स्वानादि॒त्यो॑ ऽजायत॒ तस्य॒ वा इ॒य-म्प्र॒जा यन्म॑नु॒ष्या᳚स्तास्वेक॑ ए॒वर्धो यो यज॑ते॒ स दे॒वाना॒-म्भोगा॑य भवति दे॒वा वै य॒ज्ञा- [य॒ज्ञात्, रु॒द्र-म॒न्त-] 19

-द्रु॒द्र-म॒न्त-रा॑य॒न्-थ्स आ॑दि॒त्यान॒न्वाक्र॑मत॒ ते द्वि॑देव॒त्या᳚-न्प्राप॑द्यन्त॒ ता-न्न प्रति॒ प्राय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-द्द्विदेव॒त्ये᳚भ्य आदि॒त्यो निर्गृ॑ह्यते॒ यदु॒च्छेष॑णा॒-दजा॑यन्त॒ तस्मा॑-दु॒च्छेष॑णा-द्गृह्यते ति॒सृभि॑र्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्णाति मा॒ता पि॒ता पु॒त्रस्तदे॒व तन्मि॑थु॒न-मुल्ब॒-ङ्गर्भो॑ ज॒रायु॒ तदे॒व त- [तदे॒व तत्, मि॒थु॒न-म्प॒शवो॒] 20

-न्मि॑थु॒न-म्प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ऊर्ग्दधि॑ द॒द्ध्ना म॑द्ध्य॒त-श्श्री॑णा॒त्यूर्ज॑मे॒व प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति शृतात॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दा॒मा प॒क्व-न्दु॑हे प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्यः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति प्रति॒रुद्ध्यै॒वा-ऽस्मै॑ प॒शू-न्गृ॑ह्णाति प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति रु॒द्रादे॒व प॒शू-न॒न्त-र्द॑धा- [-न॒न्त-र्द॑धाति, ए॒ष वै] 21

-त्ये॒ष वै विव॑स्वानादि॒त्यो यदु॑पाग्ं शु॒सव॑न॒-स्स ए॒तमे॒व सो॑मपी॒थ-म्परि॑ शय॒ आ तृ॑तीयसव॒ना-द्विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थ इत्या॑ह॒ विव॑स्वन्त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ं सो॑मपी॒थेन॒ सम॑र्धयति॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणा॒मीति॒ वृष्टि॑कामस्य श्रीणीया॒-द्वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदि॑ ता॒ज-क्प्र॒स्कन्दे॒-द्वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ स्या॒द्यदि॑ चि॒रमव॑र्षुको॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या--द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒न्न हु॒त्वान्वी᳚क्षेत॒ यद॒न्वीक्षे॑त॒ चक्षु॑रस्य प्र॒मायु॑कग्ग् स्या॒-त्तस्मा॒न्नान्वीक्ष्यः॑ ॥ 22 ॥

(ए॒व - य॒ज्ञा - ज्ज॒रायु॒ तदे॒व तद॒ - न्तर्द॑धाति॒ - न - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)

अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णाति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे-दे॒ष वै गा॑य॒त्रो दे॒वानां॒-यँ-थ्स॑वि॒तैष गा॑यत्रि॒यै लो॒के गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद॑न्तर्यामपा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॒ स्वा-दे॒वैनं॒-योँने॒-र्निर्गृ॑ह्णाति॒ विश्वे॑ [विश्वे᳚, दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒] 23

दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-न्नोद॑यच्छ॒-न्ते स॑वि॒तार॑-म्प्रातस्सव॒नभा॑ग॒ग्ं॒ सन्त॑-न्तृतीयसव॒नम॒भि पर्य॑णय॒-न्ततो॒ वै ते तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-मुद॑यच्छ॒न्॒. य-त्तृ॑तीयसव॒ने सा॑वि॒त्रो गृ॒ह्यते॑ तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑न॒स्योद्य॑त्यै सवितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा वै᳚श्वदे॒वः क॒लशः॑ सवि॒ता प्र॑स॒वाना॑मीशे॒ य-थ्स॑वितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृ॒ह्णाति॑ सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र [प्र॒जाः प्र, ज॒न॒य॒ति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि] 24

ज॑नयति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि गृ॑ह्णाति॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह॒ सोमे॒ हि सोम॑मभिगृ॒ह्णाति॒ प्रति॑ष्ठित्या ए॒तस्मि॒न् वा अपि॒ ग्रहे॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ क्रियते सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒वैतेन॑ करोति बृ॒हदित्या॑ह दे॒वेभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोति॒ नम॒ इत्या॑ह पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोत्ये॒ ताव॑ती॒ र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णात्ये॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह वैश्वदे॒वो ह्ये॑षः ॥ 25 ॥

(विश्वे॒ - प्र - पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करो॒त्ये - का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)

प्रा॒णो वा ए॒ष यदु॑पा॒ग्ं॒शु-र्यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ प्रथ॒मश्चो᳚त्त॒मश्च॒ ग्रहौ॑ गृ॒ह्येते᳚ प्रा॒णमे॒वानु॑ प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णमनूद्य॑न्ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्रा॒ण उ॑पा॒ग्ं॒शुः पत्नीः᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयन्ति॒ यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ पात्नीव॒तमा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒ण-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते दे॒वा वा इ॒त इ॑तः॒ पत्नी᳚-स्सुव॒र्गं- [पत्नी᳚-स्सुव॒र्गम्, लो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते] 26

-ँलो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-न्न प्राजा॑न॒-न्त ए॒त-म्पा᳚त्नीव॒तम॑पश्य॒-न्तम॑गृह्णत॒ ततो॒ वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म्प्राजा॑न॒न्॒. य-त्पा᳚त्नीव॒तो गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ स सोमो॒ नाति॑ष्ठत स्त्री॒भ्यो गृ॒ह्यमा॑ण॒स्त-ङ्घृ॒तं-वँज्र॑-ङ्कृ॒त्वा-ऽघ्न॒-न्त-न्निरि॑न्द्रिय-म्भू॒तम॑गृह्ण॒-न्तस्मा॒-थ्स्त्रियो॒ निरि॑न्द्रिया॒ अदा॑यादी॒रपि॑ पा॒पा-त्पु॒ग्ं॒स उप॑स्तितरं- [उप॑स्तितरम्, व॒द॒न्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑] 27

-ँवदन्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑ पात्नीव॒तग्ग् श्री॒णाति॒ वज्रे॑णै॒वैनं॒-वँशे॑ कृ॒त्वा गृ॑ह्णा-त्युपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीत्या॑हे॒यं-वाँ उ॑पया॒म-स्तस्मा॑दि॒मा-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य त॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयतीन्दो॒ इत्या॑ह॒ रेतो॒ वा इन्दू॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धातीन्द्रियाव॒ इ- [इति॑, आ॒ह॒ प्र॒जा] 28

-त्या॑ह प्र॒जा वा इ॑न्द्रि॒य-म्प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्र ज॑नय॒त्यग्ना(3) इत्या॑हा॒ग्निर्वै रे॑तो॒धाः पत्नी॑व॒ इत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पि॒बेत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति दे॒वा वै त्वष्टा॑रमजिघाग्ंस॒न्-थ्स पत्नीः॒ प्राप॑द्यत॒ त-न्न प्रति॒ प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ [प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॑, वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-] 29

वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-त्पात्नीव॒ते त्वष्ट्रे-ऽपि॑ गृह्यते॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवष-ट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒-द्यन्ना-ऽनु॑वषट्कु॒र्या-दशा᳚न्त-म॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षये-दुपा॒ग्॒श्वनु॒ वष॑-ट्करोति॒ न रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॑न्ववसृ॒जति॑ शा॒न्तम॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षय॒त्यग्नी॒-न्नेष्टु॑-रु॒पस्थ॒मा सी॑द॒ [सी॑द, नेष्टः॒ पत्नी॑-] 30

नेष्टः॒ पत्नी॑-मु॒दान॒येत्या॑हा॒-ग्नीदे॒व नेष्ट॑रि॒ रेतो॒ दधा॑ति॒ नेष्टा॒ पत्नि॑यामु-द्गा॒त्रा स-ङ्ख्या॑पयति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदु॑द्गा॒ता प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाया॒प उप॒ प्र व॑र्तयति॒ रेत॑ ए॒व त-थ्सि॑ञ्चत्यू॒रुणोप॒ प्र व॑र्तयत्यू॒रुणा॒ हि रेतः॑ सि॒च्यते॑ नग्न॒-ङ्कृत्यो॒-रुमुप॒ प्र व॑र्तयति य॒दा हि न॒ग्न ऊ॒रुर्भव॒त्यथ॑ मिथु॒नी भ॑व॒तो-ऽथ॒ रेतः॑ सिच्य॒ते-ऽथ॑ प्र॒जाः प्र जा॑यन्ते ॥ 31 ॥

(पत्नी᳚-स्सुव॒र्ग - मुप॑स्तितर - मिन्द्रियाव॒ इत्य - पि॑ - सीद - मिथु॒न्य॑ - ष्टौ च॑) (अ. 8)

इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॑ शीर्षकपा॒ल-मुदौ᳚ब्ज॒-थ्स द्रो॑णकल॒शो॑-ऽभव॒-त्तस्मा॒-थ्सोम॒-स्सम॑स्रव॒-थ्स हा॑रियोज॒नो॑-ऽभव॒-त्तं-व्यँ॑चिकिथ्स-ज्जु॒हवा॒नी(3) मा हौ॒षा(3)-मिति॒ सो॑-ऽमन्यत॒ यद्धो॒ष्याम्या॒मग्ं हो᳚ष्यामि॒ यन्न हो॒ष्यामि॑ यज्ञवेश॒स-ङ्क॑रिष्या॒मीति॒ तम॑द्ध्रियत॒ होतु॒ग्ं॒ सो᳚-ऽग्नि-र॑ब्रवी॒न्न मय्या॒मग्ं हो᳚ष्य॒सीति॒ त-न्धा॒नाभि॑-रश्रीणा॒- [-रश्रीणात्, तग्ं शृ॒त-] 32

-त्तग्ं शृ॒त-म्भू॒त-म॑जुहो॒द्य-द्धा॒नाभि॑र्-हारियोज॒नग्ग् श्री॒णाति॑ शृत॒त्वाय॑ शृ॒त-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्जु॑होति ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणात्ये॒ताव॑ती-रे॒वास्या॒-मुष्मि॑न् ँलो॒के का॑म॒दुघा॑ भव॒न्त्यथो॒ खल्वा॑हुरे॒ता वा इन्द्र॑स्य॒ पृश्ञ॑यः काम॒दुघा॒ यद्धा॑रियोज॒नीरिति॒ तस्मा᳚-द्ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणीयादृख्सा॒मे वा इन्द्र॑स्य॒ हरी॑ सोम॒पानौ॒ तयोः᳚ परि॒धय॑ आ॒धानं॒-यँदप्र॑हृत्य परि॒धी-ञ्जु॑हु॒या-द॒न्तरा॑धानाभ्या- [-द॒न्तरा॑धानाभ्याम्, घा॒स-म्प्र] 33

-ङ्घा॒स-म्प्र य॑च्छे-त्प्र॒हृत्य॑ परि॒धीञ्जु॑होति॒ निरा॑धानाभ्या-मे॒व घा॒स-म्प्र य॑च्छत्युन्ने॒ता जु॑होति या॒तया॑मेव॒ ह्ये॑तर्ह्य॑द्ध्व॒र्यु-स्स्व॒गाकृ॑तो॒ य-द॑द्ध्व॒र्यु-र्जु॑हु॒या-द्यथा॒ विमु॑क्त॒-म्पुन॑र्यु॒नक्ति॑ ता॒दृगे॒व तच्छी॒र्॒ष-न्न॑धिनि॒धाय॑ जुहोति शीर्ष॒तो हि स स॒मभ॑व-द्वि॒क्रम्य॑ जुहोति वि॒क्रम्य॒ हीन्द्रो॑ वृ॒त्रमह॒न्-थ्समृ॑द्ध्यै प॒शवो॒ वै हा॑रियोज॒नीर्य-थ्स॑भि॒न्न्द्या-दल्पा॑ [-दल्पाः᳚, ए॒न॒-म्प॒शवो॑] 34

एन-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेर॒न्॒. यन्न स॑भि॒न्न्द्या-द्ब॒हव॑ एन-म्प॒शवो-ऽभु॑ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठेर॒-न्मन॑सा॒ स-म्बा॑धत उ॒भय॑-ङ्करोति ब॒हव॑ ए॒वैन॑-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठन्त उन्ने॒तर्यु॑पह॒व-मि॑च्छन्ते॒ य ए॒व तत्र॑ सोमपी॒थस्त-मे॒वाव॑ रुन्धत उत्तरवे॒द्या-न्निव॑पति प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः प॒शवो॑ हारियोज॒नीः प॒शुष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ ष्ठापयन्ति ॥ 35 ॥

(अ॒श्री॒णा॒ - द॒न्तरा॑धानाभ्या॒ - मल्पाः᳚ - स्थापयन्ति) (अ. 9)

ग्रहा॒न्॒. वा अनु॑ प्र॒जाः प॒शवः॒ प्र जा॑यन्त उपाग्श्वन्तर्या॒-माव॑जा॒वयः॑ शु॒क्राम॒न्थिनौ॒ पुरु॑षा ऋतुग्र॒हा-नेक॑शफा आदित्यग्र॒ह-ङ्गाव॑ आदित्यग्र॒हो भूयि॑ष्ठाभिर्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्यते॒ तस्मा॒-द्गावः॑ पशू॒ना-म्भूयि॑ष्ठा॒ य-त्त्रिरु॑पा॒ग्ं॒ शुग्ं हस्ते॑न विगृ॒ह्णाति॒ तस्मा॒-द्द्वौ त्रीन॒जा ज॒नय॒त्यथाव॑यो॒ भूय॑सीः पि॒ता वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः पु॒त्रः क॒लशो॒ यदा᳚ग्रय॒ण उ॑प॒दस्ये᳚-त्क॒लशा᳚-द्गृह्णीया॒-द्यथा॑ पि॒ता [ ] 36

पु॒त्र-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तद्य-त्क॒लश॑ उप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीया॒-द्यथा॑ पु॒त्रः पि॒तर॑-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तदा॒त्मा वा ए॒ष य॒ज्ञस्य॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद्ग्रहो॑ वा क॒लशो॑ वोप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीयादा॒त्मन॑ ए॒वाधि॑ य॒ज्ञ-न्निष्क॑रो॒त्यवि॑ज्ञातो॒ वा ए॒ष गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒ण-स्स्था॒ल्या गृ॒ह्णाति॑ वाय॒व्ये॑न जुहोति॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन] 37

-द्गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन ब्रह्म॒हा ऽव॑भृ॒थमव॑ यन्ति॒ परा᳚ स्था॒लीरस्य॒न्त्यु-द्वा॑य॒व्या॑नि हरन्ति॒ तस्मा॒-थ्स्त्रिय॑-ञ्जा॒ता-म्परा᳚-ऽस्य॒न्त्यु-त्पुमाग्ं॑ सग्ं हरन्ति॒ य-त्पु॑रो॒रुच॒माह॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हर॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द्ग्रह॑-ङ्गृ॒ह्णाति॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हृत्य॒ प्रा-ऽऽह॑ ता॒दृगे॒व त-द्य-थ्सा॒दय॑ति॒ यथा॒ वस्य॑स उपनि॒धाया॑-प॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य द्वै य॒ज्ञस्य॒ साम्ना॒ यजु॑षा क्रि॒यते॑ शिथि॒ल-न्त-द्यदृ॒चा त-द्दृ॒ढ-म्पु॒रस्ता॑दुपयामा॒ यजु॑षा गृह्यन्त उ॒परि॑ष्टा-दुपयामा ऋ॒चा य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ ॥ 38 ॥

(यथा॑ पि॒ता-तस्मा॑-दप॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द॒ष्टा द॑श च) (अ. 10)

प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒-ऽमुमे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ परा॑ङिव॒ ह्य॑सौ लो॒को यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्त॑ इ॒ममे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ पुनः॑पुन-रिव॒ ह्य॑यं-लोँ॒कः प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ परा॑ भवन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ [पुनः॑, प्र॒यु॒ज्यन्ते॒] 39

प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ पुन॒रा भ॑वन्ति॒ प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वा॑र॒ण्याः प॒शवो-ऽर॑ण्य॒-मप॑ यन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यनु॑ ग्रा॒म्याः प॒शवो॒ ग्राम॑-मु॒पाव॑यन्ति॒ यो वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भव॒त्याज्य॒-मित्यु॒क्थ-न्तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँदु॑पा॒ग्ं॒शु शग्ंस॑ति॒ त- [शग्ंस॑ति॒ तत्, उ॒पा॒ग्श्व॒न्त॒र्या॒मयो॒-] 40

-दु॑पाग्श्वन्तर्या॒मयो॒-र्यदु॒च्चै-स्तदित॑रेषा॒-ङ्ग्रहा॑णामे॒तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँ ए॒वं-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भवति॒ यो वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते स्था॒लीभि॑-र॒न्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॑ वाय॒व्यै॑-र॒न्य ए॒तद्वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यत॒ इन्द्र॒स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽपिब॒-थ्स विष्व॒- [विष्वङ्ङ्॑, व्या᳚र्च्छ॒-थ्स] 41

ङ्व्या᳚र्च्छ॒-थ्स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण॒-न्नावि॑न्द॒-थ्स ए॒ता-न॑नुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑नपश्य॒-त्ता-न्निर॑वप॒-त्तैर्वै स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण-मकुरुत॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॒ निरु॑प्यन्ते॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑ना॒-म्प्रा-ऽश्ञी॑यादा॒त्म-न्ने॒वा-ऽऽरम॑ण-ङ्कुरुते॒ नैन॒ग्ं॒ सोमो-ऽति॑ पवते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ नर्चा न यजु॑षा प॒ङ्क्ति-रा᳚प्य॒ते-ऽथ॒ किं ँय॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वमिति॑ धा॒नाः क॑र॒म्भः प॑रिवा॒पः पु॑रो॒डाशः॑ पय॒स्या॑ तेन॑ प॒ङ्क्ति-रा᳚प्यते॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वम् ॥ 42 ॥

(भ॒व॒न्ति॒ यानि॒ पुनः॒ - शग्ंस॑ति॒ त - द्विष्वं॒ - किं - चतु॑र्दश च) (अ. 11)

(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय- ऽऽयु॒र्वे - य॒ज्ञेन॑ - सुव॒र्गा - येन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒ - रदि॑ति - रन्तर्यामपा॒त्रेण॑ - प्रा॒ण उ॑पाग्ंशु पा॒त्रे - णेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॒ - ग्रहा॒न् - प्रान्या - न्येका॑दश)

(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ - पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह - मिथु॒न-म्प॒शवो॒ - नेष्टः॒ पत्नी॑ - मुपाग्श्वन्तर्या॒मयो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशत्)

(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑, पाङ्क्त॒त्वम्)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥