ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ - ਸੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਨਿਰੂਪਣਂ
ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਾਯ॒ ਵਜ੍ਰ॒ਮੁਦੑਯਚ੍ਛ॒-ਥ੍ਸ ਵृ॒ਤ੍ਰੋ ਵਜ੍ਰਾ॒ਦੁਦ੍ਯੑਤਾਦਬਿਭੇ॒-ਥ੍ਸੋ᳚-ऽਬ੍ਰਵੀ॒ਨ੍ਮਾ ਮੇ॒ ਪ੍ਰ ਹਾ॒ਰਸ੍ਤਿ॒ ਵਾ ਇ॒ਦ-ਮ੍ਮਯਿੑ ਵੀ॒ਰ੍ਯਂੑ ਤ-ਤ੍ਤੇ॒ ਪ੍ਰ ਦਾ᳚ਸ੍ਯਾ॒ਮੀਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ ਉ॒ਕ੍ਥ੍ਯੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮੈ᳚ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯ॒ਮੁਦੑਯਚ੍ਛ॒-ਥ੍ਸੋ᳚-ऽਬ੍ਰਵੀ॒ਨ੍ਮਾ ਮ॒ ਪ੍ਰ ਹਾ॒ਰਸ੍ਤਿ॒ ਵਾ ਇ॒ਦ-ਮ੍ਮਯਿੑ ਵੀ॒ਰ੍ਯੑ-ਨ੍ਤ-ਤ੍ਤੇ॒ ਪ੍ਰ ਦਾ᳚ਸ੍ਯਾ॒ਮੀਤਿ॒ [ਪ੍ਰ ਦਾ᳚ਸ੍ਯਾ॒ਮੀਤਿੑ, ਤਸ੍ਮਾੑ ਉ॒ਕ੍ਥ੍ਯੑਮੇ॒ਵ] 1
ਤਸ੍ਮਾੑ ਉ॒ਕ੍ਥ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮੈੑ ਤृ॒ਤੀਯ॒ਮੁਦੑਯਚ੍ਛ॒-ਤ੍ਤਂ-ਵਿਁष੍ਣੁ॒ਰਨ੍ਵੑਤਿष੍ਠਤ ਜ॒ਹੀਤਿ॒ ਸੋ᳚-ऽਬ੍ਰਵੀ॒ਨ੍ਮਾ ਮੇ॒ ਪ੍ਰ ਹਾ॒ਰਸ੍ਤਿ॒ ਵਾ ਇ॒ਦ-ਮ੍ਮਯਿੑ ਵੀ॒ਰ੍ਯੑ-ਨ੍ਤ-ਤ੍ਤੇ॒ ਪ੍ਰ ਦਾ᳚ਸ੍ਯਾ॒ਮੀਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ ਉ॒ਕ੍ਥ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛ॒-ਤ੍ਤ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾੑਯ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਮੑਹਨ੍. ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਹਿ ਤਸ੍ਯੑ ਮਾ॒ਯਾ-ऽऽਸੀ॒-ਦ੍ਯਦੁ॒ਕ੍ਥ੍ਯੋੑ ਗृ॒ਹ੍ਯਤੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਮੇ॒ਵ [ ] 2
ਤ-ਦ੍ਵੀ॒ਰ੍ਯਂੑ-ਯਁਜੑਮਾਨੋ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵृਙ੍ਕ੍ਤ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਤ੍ਵਾ ਬृ॒ਹ-ਦ੍ਵੑਤੇ॒ ਵਯੑਸ੍ਵਤ॒ ਇਤ੍ਯਾ॒ਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ॒ ਹਿ ਸ ਤ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮੈ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ ਵਿष੍ਣੑਵੇ॒ ਤ੍ਵੇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਯਦੇ॒ਵ ਵਿष੍ਣੁੑਰ॒ਨ੍ਵਤਿੑष੍ਠਤ ਜ॒ਹੀਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਵਿष੍ਣੁੑਮ॒ਨ੍ਵਾਭੑਜਤਿ॒ ਤ੍ਰਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਤ੍ਰਿਰ੍ਹਿ ਸ ਤ-ਨ੍ਤਸ੍ਮੈ॒ ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛਦੇ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿਃ॒ ਪੁਨੑਰ੍ਹਵਿਰ॒ਸੀਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਪੁਨਃੑਪੁਨ॒- [ਪੁਨਃੑਪੁਨਃ, ਹ੍ਯੑਸ੍ਮਾ-] 3
ਰ੍-ਹ੍ਯੑਸ੍ਮਾ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਚਕ੍षੁ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਯਦੁ॒ਕ੍ਥ੍ਯੑ-ਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑਦੁ॒ਕ੍ਥ੍ਯਗ੍ਂੑ ਹੁ॒ਤਗ੍ਂ ਸੋਮਾੑ ਅ॒ਨ੍ਵਾਯੑਨ੍ਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑਦਾ॒ਤ੍ਮਾ ਚਕ੍षੁ॒ਰਨ੍ਵੇੑਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒ਦੇਕਂ॒-ਯਁਨ੍ਤੑ-ਮ੍ਬ॒ਹਵੋ-ऽਨੁੑ ਯਨ੍ਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒ਦੇਕੋੑ ਬਹੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਭ॒ਦ੍ਰੋ ਭੑਵਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒ਦੇਕੋੑ ਬ॒ਹ੍ਵੀਰ੍ਜਾ॒ਯਾ ਵਿੑਨ੍ਦਤੇ॒ ਯਦਿੑ ਕਾ॒ਮਯੇੑਤਾ-ਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁ-ਰਾ॒ਤ੍ਮਾਨਂੑ-ਯਁਜ੍ਞ ਯਸ਼॒ਸੇਨਾ᳚-ਰ੍ਪਯੇਯ॒-ਮਿਤ੍ਯੑਨ੍ਤ॒ਰਾ-ऽऽਹੑਵ॒ਨੀਯੑ-ਞ੍ਚ ਹਵਿ॒ਰ੍ਧਾਨੑ-ਞ੍ਚ॒ ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਨਵੑ ਨਯੇ- [ਨਯੇਤ੍, ਆ॒ਤ੍ਮਾਨੑਮੇ॒ਵ] 4
-ਦਾ॒ਤ੍ਮਾਨੑਮੇ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਯਸ਼॒ਸੇਨਾ᳚ਰ੍ਪਯਤਿ॒ ਯਦਿੑ ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ॒ ਯਜੑਮਾਨਂ-ਯਁਜ੍ਞ ਯਸ਼॒ਸੇਨਾ᳚ਰ੍ਪਯੇਯ॒-ਮਿਤ੍ਯੑਨ੍ਤ॒ਰਾ ਸੑਦੋਹਵਿਰ੍ਧਾ॒ਨੇ ਤਿष੍ਠ॒ਨ੍ਨਵੑ ਨਯੇ॒-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨਮੇ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਯਸ਼॒ਸੇਨਾ᳚-ਰ੍ਪਯਤਿ॒ ਯਦਿੑ ਕਾ॒ਮਯੇੑਤ ਸਦ॒ਸ੍ਯਾਨ੍ੑ ਯਜ੍ਞ ਯਸ਼॒ਸੇਨਾ᳚-ਰ੍ਪਯੇਯ॒ਮਿਤਿ॒ ਸਦੑ ਆ॒ਲਭ੍ਯਾਵੑ ਨਯੇ-ਥ੍ਸਦ॒ਸ੍ਯਾੑਨੇ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਯਸ਼॒ਸੇਨਾ᳚ਰ੍ਪਯਤਿ ॥ 5 ॥
(ਇਤੀ᳚ - ਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਮੇ॒ਵ - ਪੁਨਃੑ ਪੁਨ - ਰ੍ਨਯੇ॒ਤ੍ - ਤ੍ਰਯੑਸ੍ਤ੍ਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 1)
ਆਯੁ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਯ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵ ਉੑਤ੍ਤ॒ਮੋ ਗ੍ਰਹਾੑਣਾ-ਙ੍ਗृਹ੍ਯਤੇ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦਾਯੁਃੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾੑ-ਮੁਤ੍ਤ॒ਮ-ਮ੍ਮੂ॒ਰ੍ਧਾਨੑ-ਨ੍ਦਿ॒ਵੋ ਅੑਰ॒ਤਿ-ਮ੍ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਮੂ॒ਰ੍ਧਾਨੑ-ਮੇ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਸਮਾ॒ਨਾਨਾ᳚-ਙ੍ਕਰੋਤਿ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰ-ਮृ॒ਤਾਯੑ ਜਾ॒ਤ-ਮ॒ਗ੍ਨਿ-ਮਿਤ੍ਯਾੑਹ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਗ੍ਂ ਹਿ ਦੇ॒ਵਤ॒ਯਾ-ऽऽਯੁੑ-ਰੁਭ॒ਯਤੋੑ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਗृਹ੍ਯਤੇ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦੁਭ॒ਯਤਃੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ ਅ॒ਧਸ੍ਤਾ᳚-ਚ੍ਚੋ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾ-ਚ੍ਚਾ॒ਰ੍ਧਿਨੋ॒-ऽਨ੍ਯੇ ਗ੍ਰਹਾੑ ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒-ऽਰ੍ਧੀ ਧ੍ਰੁ॒ਵ-ਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑ- [ਧ੍ਰੁ॒ਵ-ਸ੍ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍, ਅ॒ਰ੍ਧ੍ਯਵਾ᳚-] 6
-ਦ॒ਰ੍ਧ੍ਯਵਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣੋ᳚-ऽਨ੍ਯੇषਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾ॒-ਮੁਪੋ᳚ਪ੍ਤੇ॒-ऽਨ੍ਯੇ ਗ੍ਰਹਾ᳚-ਸ੍ਸਾ॒ਦ੍ਯਨ੍ਤੇ-ऽਨੁੑਪੋਪ੍ਤੇ ਧ੍ਰੁ॒ਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦ॒ਸ੍ਥ੍ਨਾਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰੑਤਿ॒ਤਿष੍ਠੑਨ੍ਤਿ ਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸੇਨਾ॒ਨ੍ਯਾ ਅਸੁੑਰਾ॒ ਵਾ ਉੑਤ੍ਤਰ॒ਤਃ ਪृੑਥਿ॒ਵੀ-ਮ੍ਪ॒ਰ੍ਯਾਚਿੑਕੀਰ੍ष॒-ਨ੍ਤਾ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾ ਧ੍ਰੁ॒ਵੇਣਾੑਦृਗ੍ਂਹ॒-ਨ੍ਤ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਸ੍ਯੑ ਧ੍ਰੁਵ॒ਤ੍ਵਂ-ਯਁ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵ ਉੑਤ੍ਤਰ॒ਤ-ਸ੍ਸਾ॒ਦ੍ਯਤੇ॒ ਧृਤ੍ਯਾ॒ ਆਯੁ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਯ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵ ਆ॒ਤ੍ਮਾ ਹੋਤਾ॒ ਯਦ੍ਧੋੑਤृਚਮ॒ਸੇ ਧ੍ਰੁ॒ਵ-ਮੑਵ॒ਨਯੑਤ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨੇ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯਾ- [ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ, ਆਯੁੑ-ਰ੍ਦਧਾਤਿ] 7
-ऽऽਯੁੑ-ਰ੍ਦਧਾਤਿ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾੑ-ਦੁ॒ਕ੍ਥਸ੍ਯਾੑ-ऽਵ॒ਨੀਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹੁਃ ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾਯੁੑषੋ ਭੁ॒ਙ੍ਕ੍ਤੇ ਮੑਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤੋੑ-ऽਵ॒ਨੀਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹੁਰ੍ਮਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮੇਨ॒ ਹ੍ਯਾਯੁੑषੋ ਭੁ॒ਙ੍ਕ੍ਤ ਉੑਤ੍ਤਰਾ॒ਰ੍ਧੇੑ-ऽਵ॒ਨੀਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹੁਰੁਤ੍ਤ॒ਮੇਨ॒ ਹ੍ਯਾਯੁੑषੋ ਭੁ॒ਙ੍ਕ੍ਤੇ ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ੍ਯਾਮृ॒ਚਿ ਸ਼॒ਸ੍ਯਮਾੑਨਾਯਾ॒ਮਵੑ ਨਯਤਿ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ੍ਯੋੑ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵੇ॒ਵਾ-ऽऽਯੁੑਰ੍ਦਧਾਤਿ ॥ 8 ॥
(ਧ੍ਰੁ॒ਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑ - ਦੇ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੈ - ਕਾ॒ਨ੍ਨਚੑਤ੍ਵਾਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਚ੍ਚੑ) (ਅ. 2)
ਯ॒ਜ੍ਞੇਨ॒ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾ-ਸ੍ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕਮਾੑਯ॒-ਨ੍ਤੇੑ-ऽਮਨ੍ਯਨ੍ਤ ਮਨੁ॒ष੍ਯਾੑ ਨੋ॒-ऽਨ੍ਵਾਭੑਵਿष੍ਯ॒ਨ੍ਤੀਤਿ॒ ਤੇ ਸਂੑਵਁਥ੍ਸ॒ਰੇਣੑ ਯੋਪਯਿ॒ਤ੍ਵਾ ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕਮਾੑਯ॒-ਨ੍ਤਮृषੑਯ ऋਤੁਗ੍ਰ॒ਹੈਰੇ॒ਵਾਨੁ॒ ਪ੍ਰਾਜਾੑਨ॒ਨ੍॒. ਯਦृੑਤੁਗ੍ਰ॒ਹਾ ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੇੑ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ᳚ਤ੍ਯੈ॒ ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼॒ ਮਾਸਾ᳚-ਸ੍ਸਂਵਁਥ੍ਸ॒ਰ-ਸ੍ਸਂੑਵਁਥ੍ਸ॒ਰਸ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ᳚ਤ੍ਯੈ ਸ॒ਹ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੌ ਗृੑਹ੍ਯੇਤੇ ਸ॒ਹੋਤ੍ਤ॒ਮੌ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਦ੍ਵੌਦ੍ਵਾੑਵृ॒ਤੂ ਉੑਭ॒ਯਤੋੑਮੁਖ-ਮृਤੁਪਾ॒ਤ੍ਰ-ਮ੍ਭੑਵਤਿ॒ ਕੋ [ਮ੍ਭੑਵਤਿ॒ ਕਃ, ਹਿ ਤ-ਦ੍ਵੇਦ॒] 9
ਹਿ ਤ-ਦ੍ਵੇਦ॒ ਯਤੑ ऋਤੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਮੁਖੑਮृ॒ਤੁਨਾ॒ ਪ੍ਰੇष੍ਯੇਤਿ॒ ष-ਟ੍ਕृਤ੍ਵੑ ਆਹ॒ षਡ੍ਵਾ ऋ॒ਤਵੑ ऋ॒ਤੂਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤ੍ਯृ॒ਤੁਭਿ॒ਰਿਤਿੑ ਚ॒ਤੁਸ਼੍ਚਤੁੑष੍ਪਦ ਏ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂ-ਨ੍ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ॒ ਦ੍ਵਿਃ ਪੁਨੑਰ੍-ऋ॒ਤੁਨਾੑ-ऽऽਹ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦੑ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤ੍ਯृ॒ਤੁਨਾ॒ ਪ੍ਰੇष੍ਯੇਤਿ॒ ष-ਟ੍ਕृਤ੍ਵੑ ਆਹ॒ਰ੍ਤੁਭਿ॒ਰਿਤਿੑ ਚ॒ਤੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾ॒-ਚ੍ਚਤੁੑष੍ਪਾਦਃ ਪ॒ਸ਼ਵੑ ऋ॒ਤੂਨੁਪੑ ਜੀਵਨ੍ਤਿ॒ ਦ੍ਵਿਃ [ਦ੍ਵਿਃ, ਪੁਨੑਰ੍-ऋ॒ਤੁਨਾੑ-ऽऽਹ॒] 10
ਪੁਨੑਰ੍-ऋ॒ਤੁਨਾੑ-ऽऽਹ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਦ੍ਵਿ॒ਪਾਦ॒ਸ਼੍ਚਤੁੑष੍ਪਦਃ ਪ॒ਸ਼ੂਨੁਪੑ ਜੀਵਨ੍ਤ੍ਯृ॒ਤੁਨਾ॒ ਪ੍ਰੇष੍ਯੇਤਿ॒ ष-ਟ੍ਕृਤ੍ਵੑ ਆਹ॒ਰ੍ਤੁਭਿ॒ਰਿਤਿੑ ਚ॒ਤੁਰ੍ਦ੍ਵਿਃ ਪੁਨੑਰ੍-ऋ॒ਤੁਨਾੑ-ऽऽਹਾ॒ ऽऽਕ੍ਰਮੑਣਮੇ॒ਵ ਤ-ਥ੍ਸੇਤੁਂ॒-ਯਁਜੑਮਾਨਃ ਕੁਰੁਤੇ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯ॒ ਸਮੑष੍ਟ੍ਯੈ॒ ਨਾਨ੍ਯੋ᳚-ऽਨ੍ਯਮਨੁ॒ ਪ੍ਰਪੑਦ੍ਯੇਤ॒ ਯਦ॒ਨ੍ਯੋ᳚-ऽਨ੍ਯਮੑਨੁ ਪ੍ਰ॒ਪਦ੍ਯੇੑਤ॒ਰ੍ਤੁਰ੍-ऋ॒ਤੁਮਨੁ॒ ਪ੍ਰਪੑਦ੍ਯੇਤ॒ਰ੍ਤਵੋ॒ ਮੋਹੁੑਕਾ-ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ॒ [ਮੋਹੁੑਕਾ-ਸ੍ਸ੍ਯੁਃ, ਪ੍ਰਸਿੑਦ੍ਧਮੇ॒ਵਾ-] 11
ਪ੍ਰਸਿੑਦ੍ਧਮੇ॒ਵਾ-ਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁ-ਰ੍ਦਕ੍षਿੑਣੇਨ॒ ਪ੍ਰਪੑਦ੍ਯਤੇ॒ ਪ੍ਰਸਿੑਦ੍ਧ-ਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਸ੍ਥਾ॒ਤੋਤ੍ਤੑਰੇਣ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦਾਦਿ॒ਤ੍ਯ-ष੍षਣ੍ਮਾ॒ਸੋ ਦਕ੍षਿੑਣੇਨੈਤਿ॒ षਡੁਤ੍ਤੑਰੇਣੋ-ਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ-ऽਸਿ ਸ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰ੍ਪੋ᳚-ऽਸ੍ਯਗ੍ਂਹਸ੍ਪ॒ਤ੍ਯਾਯ॒ ਤ੍ਵੇਤ੍ਯਾ॒ਹਾਸ੍ਤਿੑ ਤ੍ਰਯੋਦ॒ਸ਼ੋ ਮਾਸ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹੁ॒ਸ੍ਤ-ਮੇ॒ਵ ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ ॥ 12 ॥
(ਕੋ - ਜੀੑਵਨ੍ਤਿ॒ ਦ੍ਵਿਃ - ਸ੍ਯੁ॒ - ਸ਼੍ਚਤੁੑਸ੍ਤ੍ਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 3)
ਸੁ॒ਵ॒ਰ੍ਗਾਯ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਲੋ॒ਕਾਯੑ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਯਦृੑਤੁਗ੍ਰ॒ਹਾ ਜ੍ਯੋਤਿੑ-ਰਿਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ ਯਦੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨ-ਮृੑਤੁਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑ-ਰੇ॒ਵਾ-ऽਸ੍ਮਾੑ ਉ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾ-ਦ੍ਦਧਾਤਿ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯਾ-ऽਨੁੑਖ੍ਯਾਤ੍ਯਾ ਓਜੋ॒ਭृਤੌ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੌ ਦੇ॒ਵਾਨਾਂ॒-ਯਁਦਿੑਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ ਯਦੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੋ ਗृ॒ਹ੍ਯਤ॒ ਓਜੑ ਏ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵਗ੍ਂ ਸ਼ੁੑਕ੍ਰਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ੍ਯੋੑ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅ॒ਸਾਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਸ਼੍ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰੋ ਯ-ਦ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵਗ੍ਂ ਸ਼ੁੑਕ੍ਰਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦ॒ਸਾ-ਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ- [ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦ॒ਸਾ-ਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯਃ, ਸਰ੍ਵਾਃ᳚] 13
-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਃ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਙ੍ਙੁਦੇੑਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਥ੍ਸਰ੍ਵੑ ਏ॒ਵ ਮੑਨ੍ਯਤੇ॒ ਮਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦੑਗਾ॒ਦਿਤਿੑ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵਗ੍ਂ ਸ਼ੁੑਕ੍ਰਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ੍ਯੋੑ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਤੇਜਃੑ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰੋ ਯ-ਦ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵਗ੍ਂ ਸ਼ੁੑਕ੍ਰਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵੇ॒ਵ ਤੇਜੋੑ ਦਧਾਤਿ ॥ 14 ॥
(ਤਸ੍ਮਾੑਦ॒ਸਾਵਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ - ਸ੍ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਚ੍ਚੑ) (ਅ. 4)
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਮ॒ਰੁਦ੍ਭਿ॒-ਸ੍ਸਾਂਵਿਁੑਦ੍ਯੇਨ॒ ਮਾਦ੍ਧ੍ਯੑਨ੍ਦਿਨੇ॒ ਸਵੑਨੇ ਵृ॒ਤ੍ਰਮੑਹ॒ਨ੍॒. ਯਨ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਯੑਨ੍ਦਿਨੇ॒ ਸਵੑਨੇ ਮਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾੑ ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਵਾਰ੍ਤ੍ਰੑਘ੍ਨਾ ਏ॒ਵ ਤੇ ਯਜੑਮਾਨਸ੍ਯ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਤਸ੍ਯੑ ਵृ॒ਤ੍ਰ-ਞ੍ਜ॒ਘ੍ਨੁषੑ ऋ॒ਤਵੋੑ-ऽਮੁਹ੍ਯ॒ਨ੍ਥ੍ਸ ऋੑਤੁਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਮਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾੑਨਗृਹ੍ਣਾ॒-ਤ੍ਤਤੋ॒ ਵੈ ਸ ऋ॒ਤੂ-ਨ੍ਪ੍ਰਾਜਾੑਨਾ॒-ਦ੍ਯਦृੑਤੁਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਮਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾੑ ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੑ ऋਤੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ᳚ਤ੍ਯੈ॒ ਵਜ੍ਰਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤਂ-ਯਁਜੑਮਾਨੋ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਾਯ॒ ਪ੍ਰ ਹੑਰਤਿ॒ ਯਨ੍ਮੑਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾ॒ ਉਦੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੇਨੑ [ਉਦੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੇਨੑ, ਯ॒ਚ੍ਛ॒ਤਿ॒ ਪ੍ਰ ਹੑਰਤਿ] 15
ਯਚ੍ਛਤਿ॒ ਪ੍ਰ ਹੑਰਤਿ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੇੑਨ ਸ੍ਤृਣੁ॒ਤੇ ਤृ॒ਤੀਯੇ॒ਨਾ-ऽऽਯੁੑਧਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨ॒-ਸ੍ਸਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਕੁੑਰੁਤੇ॒ ਯਨ੍ਮੑਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾ॒ ਧਨੁੑਰੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੋ ਜ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯ॒ ਇषੁੑਸ੍ਤृ॒ਤੀਯਃ॒ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੇਨੑ ਧਤ੍ਤੇ॒ ਵਿਸृੑਜਤਿ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੇੑਨ॒ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੑਤਿ ਤृ॒ਤੀਯੇ॒ਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਗ੍ਂ ਹ॒ਤ੍ਵਾ ਪਰਾ᳚-ਮ੍ਪਰਾ॒ਵਤੑ-ਮਗਚ੍ਛ॒-ਦਪਾੑਰਾਧ॒ਮਿਤਿ॒ ਮਨ੍ਯੑਮਾਨ॒-ਸ੍ਸ ਹਰਿੑਤੋ-ऽਭਵ॒-ਥ੍ਸ ਏ॒ਤਾ-ਨ੍ਮੑਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾੑ-ਨਾਤ੍ਮ॒ਸ੍ਪਰੑਣਾ-ਨਪਸ਼੍ਯ॒-ਤ੍ਤਾਨੑਗृਹ੍ਣੀਤ [ ] 16
ਪ੍ਰਾ॒ਣਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੇਨਾ᳚-ਸ੍ਪृਣੁਤਾਪਾ॒ਨ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੇੑਨਾ॒-ऽऽਤ੍ਮਾਨੑ-ਨ੍ਤृ॒ਤੀਯੇੑਨਾ-ऽऽਤ੍ਮ॒ਸ੍ਪਰੑਣਾ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਯਜੑਮਾਨਸ੍ਯ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਯਨ੍ਮੑਰੁਤ੍ਵ॒ਤੀਯਾਃ᳚ ਪ੍ਰਾ॒ਣਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮੇਨੑ ਸ੍ਪृਣੁਤੇ-ऽਪਾ॒ਨ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੇੑਨਾ॒-ऽऽਤ੍ਮਾਨੑ-ਨ੍ਤृ॒ਤੀਯੇ॒ਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਮੑਹ॒-ਨ੍ਤ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾ ਅੑਬ੍ਰੁਵ-ਨ੍ਮ॒ਹਾਨ੍. ਵਾ ਅ॒ਯਮੑਭੂ॒ਦ੍ਯੋ ਵृ॒ਤ੍ਰਮਵੑਧੀ॒ਦਿਤਿ॒ ਤਨ੍ਮੑਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰ॒ਤ੍ਵਗ੍ਂ ਸ ਏ॒ਤ-ਮ੍ਮਾੑਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਮੁੑਦ੍ਧਾ॒ਰ-ਮੁਦੑਹਰਤ ਵृ॒ਤ੍ਰਗ੍ਂ ਹ॒ਤ੍ਵਾ-ऽਨ੍ਯਾਸੁੑ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ਸ੍ਵ ਧਿ॒ ਯਨ੍ਮਾੑਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰੋ ਗृ॒ਹ੍ਯਤੑ ਉਦ੍ਧਾ॒ਰਮੇ॒ਵ ਤਂ-ਯਁਜੑਮਾਨ॒ ਉਦ੍ਧੑਰਤੇ॒-ऽਨ੍ਯਾਸੁੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵਧਿੑ ਸ਼ੁਕ੍ਰਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਯਜਮਾਨਦੇਵ॒ਤ੍ਯੋੑ ਵੈ ਮਾੑਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੇਜਃੑ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰੋ ਯਨ੍ਮਾੑਹੇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਗ੍ਂ ਸ਼ੁੑਕ੍ਰਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਯਜੑਮਾਨ ਏ॒ਵ ਤੇਜੋੑ ਦਧਾਤਿ ॥ 17 ॥
(ਪ੍ਰ॒ਥ॒ਮੇਨਾੑ - ਗृਹ੍ਣੀਤ - ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਸ੍ਵ॒ - ष੍ਟਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 5)
ਅਦਿੑਤਿਃ ਪੁ॒ਤ੍ਰਕਾੑਮਾ ਸਾ॒ਦ੍ਧ੍ਯੇਭ੍ਯੋੑ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋ᳚ ਬ੍ਰਹ੍ਮੌਦ॒ਨਮੑਪਚ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਯਾੑ ਉ॒ਚ੍ਛੇषੑਣਮਦਦੁ॒ਸ੍ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰਾ-ऽऽਸ਼੍ਞਾ॒-ਥ੍ਸਾ ਰੇਤੋੑ-ऽਧਤ੍ਤ॒ ਤਸ੍ਯੈੑ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰੑ ਆਦਿ॒ਤ੍ਯਾ ਅੑਜਾਯਨ੍ਤ॒ ਸਾ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੑਮਪਚ॒-ਥ੍ਸਾ-ऽਮੑਨ੍ਯਤੋ॒ਚ੍ਛੇषੑਣਾਨ੍ਮ ਇ॒ਮੇ᳚-ऽਜ੍ਞਤ॒ ਯਦਗ੍ਰੇ᳚ ਪ੍ਰਾਸ਼ਿ॒ष੍ਯਾਮੀ॒ਤੋ ਮੇ॒ ਵਸੀੑਯਾਗ੍ਂਸੋ ਜਨਿष੍ਯਨ੍ਤ॒ ਇਤਿ॒ ਸਾ-ऽਗ੍ਰੇ॒ ਪ੍ਰਾ-ऽऽਸ਼੍ਞਾ॒-ਥ੍ਸਾ ਰੇਤੋੑ-ऽਧਤ੍ਤ॒ ਤਸ੍ਯੈ॒ ਵ੍ਯृੑਦ੍ਧਮਾ॒ਣ੍ਡਮੑਜਾਯਤ॒ ਸਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵ [ ] 18
ਤृ॒ਤੀਯੑਮਪਚ॒-ਦ੍ਭੋਗਾੑਯ ਮ ਇ॒ਦਗ੍ਗ੍ ਸ਼੍ਰਾ॒ਨ੍ਤਮ॒ਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ॒ ਤੇ᳚-ऽਬ੍ਰੁਵ॒ਨ੍ ਵਰਂੑ-ਵृਁਣਾਮਹੈ॒ ਯੋ-ऽਤੋ॒ ਜਾਯਾੑਤਾ ਅ॒ਸ੍ਮਾਕ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ ਏਕੋੑ-ऽਸ॒ਦ੍ਯੋ᳚-ऽਸ੍ਯ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯਾ॒ਮृਦ੍ਧ੍ਯਾੑਤਾ ਅ॒ਸ੍ਮਾਕ॒-ਮ੍ਭੋਗਾੑਯ ਭਵਾ॒ਦਿਤਿ॒ ਤਤੋ॒ ਵਿਵੑਸ੍ਵਾਨਾਦਿ॒ਤ੍ਯੋੑ ऽਜਾਯਤ॒ ਤਸ੍ਯ॒ ਵਾ ਇ॒ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਯਨ੍ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾ᳚ਸ੍ਤਾਸ੍ਵੇਕੑ ਏ॒ਵਰ੍ਧੋ ਯੋ ਯਜੑਤੇ॒ ਸ ਦੇ॒ਵਾਨਾ॒-ਮ੍ਭੋਗਾੑਯ ਭਵਤਿ ਦੇ॒ਵਾ ਵੈ ਯ॒ਜ੍ਞਾ- [ਯ॒ਜ੍ਞਾਤ੍, ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਮ॒ਨ੍ਤ-] 19
-ਦ੍ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਮ॒ਨ੍ਤ-ਰਾੑਯ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ ਆੑਦਿ॒ਤ੍ਯਾਨ॒ਨ੍ਵਾਕ੍ਰੑਮਤ॒ ਤੇ ਦ੍ਵਿੑਦੇਵ॒ਤ੍ਯਾ᳚-ਨ੍ਪ੍ਰਾਪੑਦ੍ਯਨ੍ਤ॒ ਤਾ-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿ॒ ਪ੍ਰਾਯੑਚ੍ਛ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਮਾ॒ਦਪਿ॒ ਵਦ੍ਧ੍ਯ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਪੑਨ੍ਨ॒-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿ॒ ਪ੍ਰਯੑਚ੍ਛਨ੍ਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਦ੍ਵਿਦੇਵ॒ਤ੍ਯੇ᳚ਭ੍ਯ ਆਦਿ॒ਤ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਗृੑਹ੍ਯਤੇ॒ ਯਦੁ॒ਚ੍ਛੇषੑਣਾ॒-ਦਜਾੑਯਨ੍ਤ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦੁ॒ਚ੍ਛੇषੑਣਾ-ਦ੍ਗृਹ੍ਯਤੇ ਤਿ॒ਸृਭਿੑਰ੍-ऋ॒ਗ੍ਭਿਰ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ ਮਾ॒ਤਾ ਪਿ॒ਤਾ ਪੁ॒ਤ੍ਰਸ੍ਤਦੇ॒ਵ ਤਨ੍ਮਿੑਥੁ॒ਨ-ਮੁਲ੍ਬ॒-ਙ੍ਗਰ੍ਭੋੑ ਜ॒ਰਾਯੁ॒ ਤਦੇ॒ਵ ਤ- [ਤਦੇ॒ਵ ਤਤ੍, ਮਿ॒ਥੁ॒ਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒] 20
-ਨ੍ਮਿੑਥੁ॒ਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਯਦਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ ਊਰ੍ਗ੍ਦਧਿੑ ਦ॒ਦ੍ਧ੍ਨਾ ਮੑਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੀੑਣਾ॒ਤ੍ਯੂਰ੍ਜੑਮੇ॒ਵ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਮੑਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤੋ ਦੑਧਾਤਿ ਸ਼ृਤਾਤ॒ਙ੍ਕ੍ਯੇੑਨ ਮੇਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤ੍ਵਾਯ॒ ਤਸ੍ਮਾੑਦਾ॒ਮਾ ਪ॒ਕ੍ਵ-ਨ੍ਦੁੑਹੇ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਯਦਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯਃ ਪੑਰਿ॒ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਪ੍ਰਤਿ॒ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੈ॒ਵਾ-ऽਸ੍ਮੈੑ ਪ॒ਸ਼ੂ-ਨ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਯਦਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯ ਏ॒ष ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਃ ਪੑਰਿ॒ਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਦੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂ-ਨ॒ਨ੍ਤ-ਰ੍ਦੑਧਾ- [-ਨ॒ਨ੍ਤ-ਰ੍ਦੑਧਾਤਿ, ਏ॒ष ਵੈ] 21
-ਤ੍ਯੇ॒ष ਵੈ ਵਿਵੑਸ੍ਵਾਨਾਦਿ॒ਤ੍ਯੋ ਯਦੁੑਪਾਗ੍ਂ ਸ਼ੁ॒ਸਵੑਨ॒-ਸ੍ਸ ਏ॒ਤਮੇ॒ਵ ਸੋੑਮਪੀ॒ਥ-ਮ੍ਪਰਿੑ ਸ਼ਯ॒ ਆ ਤृੑਤੀਯਸਵ॒ਨਾ-ਦ੍ਵਿਵੑਸ੍ਵ ਆਦਿਤ੍ਯੈ॒ष ਤੇੑ ਸੋਮਪੀ॒ਥ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਵਿਵੑਸ੍ਵਨ੍ਤ-ਮੇ॒ਵਾ-ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਗ੍ਂ ਸੋੑਮਪੀ॒ਥੇਨ॒ ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ॒ ਯਾ ਦਿ॒ਵ੍ਯਾ ਵृष੍ਟਿ॒ਸ੍ਤਯਾ᳚ ਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੀਣਾ॒ਮੀਤਿ॒ ਵृष੍ਟਿੑਕਾਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਣੀਯਾ॒-ਦ੍ਵृष੍ਟਿੑਮੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ॒ ਯਦਿੑ ਤਾ॒ਜ-ਕ੍ਪ੍ਰ॒ਸ੍ਕਨ੍ਦੇ॒-ਦ੍ਵਰ੍षੁੑਕਃ ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯਃੑ ਸ੍ਯਾ॒ਦ੍ਯਦਿੑ ਚਿ॒ਰਮਵੑਰ੍षੁਕੋ॒ ਨ ਸਾੑਦਯ॒ਤ੍ਯਸੑਨ੍ਨਾ॒ਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯੑਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਨੁ॒ ਵषੑ-ਟ੍ਕਰੋਤਿ॒ ਯਦੑਨੁਵषਟ੍ਕੁ॒ਰ੍ਯਾ--ਦ੍ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅ॒ਨ੍ਵਵੑਸृਜੇ॒ਨ੍ਨ ਹੁ॒ਤ੍ਵਾਨ੍ਵੀ᳚ਕ੍षੇਤ॒ ਯਦ॒ਨ੍ਵੀਕ੍षੇੑਤ॒ ਚਕ੍षੁੑਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰ॒ਮਾਯੁੑਕਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਯਾ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮਾ॒ਨ੍ਨਾਨ੍ਵੀਕ੍ष੍ਯਃੑ ॥ 22 ॥
(ਏ॒ਵ - ਯ॒ਜ੍ਞਾ - ਜ੍ਜ॒ਰਾਯੁ॒ ਤਦੇ॒ਵ ਤਦ॒ - ਨ੍ਤਰ੍ਦੑਧਾਤਿ॒ - ਨ - ਸ॒ਪ੍ਤਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 6)
ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਰ੍ਯਾ॒ਮ॒ਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਸਾਵਿ॒ਤ੍ਰ-ਮਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣਾ-ਦ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ष ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਨੑਨਾਯ॒ ਨ ਸਾੑਦਯ॒ਤ੍ਯਸੑਨ੍ਨਾ॒ਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯੑਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਨੁ॒ ਵषੑ-ਟ੍ਕਰੋਤਿ॒ ਯਦੑਨੁਵषਟ੍ਕੁ॒ਰ੍ਯਾ-ਦ੍ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅ॒ਨ੍ਵਵੑਸृਜੇ-ਦੇ॒ष ਵੈ ਗਾੑਯ॒ਤ੍ਰੋ ਦੇ॒ਵਾਨਾਂ॒-ਯਁ-ਥ੍ਸੑਵਿ॒ਤੈष ਗਾੑਯਤ੍ਰਿ॒ਯੈ ਲੋ॒ਕੇ ਗृੑਹ੍ਯਤੇ॒ ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣੋ ਯਦੑਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਸਾਵਿ॒ਤ੍ਰ-ਮਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣਾ-ਦ੍ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਸ੍ਵਾ-ਦੇ॒ਵੈਨਂ॒-ਯੋਁਨੇ॒-ਰ੍ਨਿਰ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑ [ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚, ਦੇ॒ਵਾ-ਸ੍ਤृ॒ਤੀਯ॒ਗ੍ਂ॒] 23
ਦੇ॒ਵਾ-ਸ੍ਤृ॒ਤੀਯ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਵੑਨ॒-ਨ੍ਨੋਦੑਯਚ੍ਛ॒-ਨ੍ਤੇ ਸੑਵਿ॒ਤਾਰੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਤਸ੍ਸਵ॒ਨਭਾੑਗ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਨ੍ਤੑ-ਨ੍ਤृਤੀਯਸਵ॒ਨਮ॒ਭਿ ਪਰ੍ਯੑਣਯ॒-ਨ੍ਤਤੋ॒ ਵੈ ਤੇ ਤृ॒ਤੀਯ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਵੑਨ॒-ਮੁਦੑਯਚ੍ਛ॒ਨ੍॒. ਯ-ਤ੍ਤृੑਤੀਯਸਵ॒ਨੇ ਸਾੑਵਿ॒ਤ੍ਰੋ ਗृ॒ਹ੍ਯਤੇੑ ਤृ॒ਤੀਯੑਸ੍ਯ॒ ਸਵੑਨ॒ਸ੍ਯੋਦ੍ਯੑਤ੍ਯੈ ਸਵਿਤृਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ-ਙ੍ਕ॒ਲਸ਼ਾ᳚-ਦ੍ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ੍ਯੋੑ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵਃ ਕ॒ਲਸ਼ਃੑ ਸਵਿ॒ਤਾ ਪ੍ਰੑਸ॒ਵਾਨਾੑਮੀਸ਼ੇ॒ ਯ-ਥ੍ਸੑਵਿਤृਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵ-ਙ੍ਕ॒ਲਸ਼ਾ᳚-ਦ੍ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ ਸਵਿ॒ਤृਪ੍ਰੑਸੂਤ ਏ॒ਵਾਸ੍ਮੈ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ [ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ, ਜ॒ਨ॒ਯ॒ਤਿ॒ ਸੋਮੇ॒ ਸੋਮੑਮ॒ਭਿ] 24
ਜੑਨਯਤਿ॒ ਸੋਮੇ॒ ਸੋਮੑਮ॒ਭਿ ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਰੇਤੑ ਏ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਦੑਧਾਤਿ ਸੁ॒ਸ਼ਰ੍ਮਾੑ-ऽਸਿ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ॒ਨ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਸੋਮੇ॒ ਹਿ ਸੋਮੑਮਭਿਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤ੍ਯਾ ਏ॒ਤਸ੍ਮਿ॒ਨ੍ ਵਾ ਅਪਿ॒ ਗ੍ਰਹੇੑ ਮਨੁ॒ष੍ਯੇ᳚ਭ੍ਯੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯਃੑ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸੁ॒ਸ਼ਰ੍ਮਾੑ-ऽਸਿ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ॒ਨ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਮਨੁ॒ष੍ਯੇ᳚ਭ੍ਯ ਏ॒ਵੈਤੇਨੑ ਕਰੋਤਿ ਬृ॒ਹਦਿਤ੍ਯਾੑਹ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵੈਤੇਨੑ ਕਰੋਤਿ॒ ਨਮ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵੈਤੇਨੑ ਕਰੋਤ੍ਯੇ॒ ਤਾਵੑਤੀ॒ ਰ੍ਵੈ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ਸ੍ਤਾਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵੈਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰ੍ਵਾ᳚ਭ੍ਯੋ ਗृਹ੍ਣਾਤ੍ਯੇ॒ष ਤੇ॒ ਯੋਨਿ॒ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇ᳚ਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵੋ ਹ੍ਯੇੑषਃ ॥ 25 ॥
(ਵਿਸ਼੍ਵੇ॒ - ਪ੍ਰ - ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯੑ ਏ॒ਵੈਤੇਨੑ ਕਰੋ॒ਤ੍ਯੇ - ਕਾ॒ਨ੍ਨਵਿਗ੍ਂੑਸ਼॒ਤਿਸ਼੍ਚੑ) (ਅ. 7)
ਪ੍ਰਾ॒ਣੋ ਵਾ ਏ॒ष ਯਦੁੑਪਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ੁ-ਰ੍ਯਦੁੑਪਾਗ੍ਂਸ਼ੁਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਪ੍ਰਥ॒ਮਸ਼੍ਚੋ᳚ਤ੍ਤ॒ਮਸ਼੍ਚ॒ ਗ੍ਰਹੌੑ ਗृ॒ਹ੍ਯੇਤੇ᳚ ਪ੍ਰਾ॒ਣਮੇ॒ਵਾਨੁੑ ਪ੍ਰ॒ਯਨ੍ਤਿੑ ਪ੍ਰਾ॒ਣਮਨੂਦ੍ਯੑਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ष ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣਃ ਪ੍ਰਾ॒ਣ ਉੑਪਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ੁਃ ਪਤ੍ਨੀਃ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ ਜੑਨਯਨ੍ਤਿ॒ ਯਦੁੑਪਾਗ੍ਂਸ਼ੁਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ ਪਾਤ੍ਨੀਵ॒ਤਮਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣਾ-ਦ੍ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਨੑਨਾਯ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਪ੍ਰਾ॒ਣ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅਨੁ॒ ਪ੍ਰ ਜਾੑਯਨ੍ਤੇ ਦੇ॒ਵਾ ਵਾ ਇ॒ਤ ਇੑਤਃ॒ ਪਤ੍ਨੀ᳚-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਂ- [ਪਤ੍ਨੀ᳚-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਮ੍, ਲੋ॒ਕ-ਮੑਜਿਗਾਗ੍ਂਸ॒-ਨ੍ਤੇ] 26
-ਁਲੋ॒ਕ-ਮੑਜਿਗਾਗ੍ਂਸ॒-ਨ੍ਤੇ ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕ-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਾਜਾੑਨ॒-ਨ੍ਤ ਏ॒ਤ-ਮ੍ਪਾ᳚ਤ੍ਨੀਵ॒ਤਮੑਪਸ਼੍ਯ॒-ਨ੍ਤਮੑਗृਹ੍ਣਤ॒ ਤਤੋ॒ ਵੈ ਤੇ ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਜਾੑਨ॒ਨ੍॒. ਯ-ਤ੍ਪਾ᳚ਤ੍ਨੀਵ॒ਤੋ ਗृ॒ਹ੍ਯਤੇੑ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ᳚ਤ੍ਯੈ॒ ਸ ਸੋਮੋ॒ ਨਾਤਿੑष੍ਠਤ ਸ੍ਤ੍ਰੀ॒ਭ੍ਯੋ ਗृ॒ਹ੍ਯਮਾੑਣ॒ਸ੍ਤ-ਙ੍ਘृ॒ਤਂ-ਵਁਜ੍ਰੑ-ਙ੍ਕृ॒ਤ੍ਵਾ-ऽਘ੍ਨ॒-ਨ੍ਤ-ਨ੍ਨਿਰਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿਯ-ਮ੍ਭੂ॒ਤਮੑਗृਹ੍ਣ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਮਾ॒-ਥ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ॒ ਨਿਰਿੑਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ॒ ਅਦਾੑਯਾਦੀ॒ਰਪਿੑ ਪਾ॒ਪਾ-ਤ੍ਪੁ॒ਗ੍ਂ॒ਸ ਉਪੑਸ੍ਤਿਤਰਂ- [ਉਪੑਸ੍ਤਿਤਰਮ੍, ਵ॒ਦ॒ਨ੍ਤਿ॒ ਯ-ਦ੍ਘृ॒ਤੇਨੑ] 27
-ਁਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਯ-ਦ੍ਘृ॒ਤੇਨੑ ਪਾਤ੍ਨੀਵ॒ਤਗ੍ਗ੍ ਸ਼੍ਰੀ॒ਣਾਤਿ॒ ਵਜ੍ਰੇੑਣੈ॒ਵੈਨਂ॒-ਵਁਸ਼ੇੑ ਕृ॒ਤ੍ਵਾ ਗृੑਹ੍ਣਾ-ਤ੍ਯੁਪਯਾ॒ਮਗृੑਹੀਤੋ॒-ऽਸੀਤ੍ਯਾੑਹੇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਉੑਪਯਾ॒ਮ-ਸ੍ਤਸ੍ਮਾੑਦਿ॒ਮਾ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅਨੁ॒ ਪ੍ਰ ਜਾੑਯਨ੍ਤੇ॒ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑਸੁਤਸ੍ਯ ਤ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॒ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾਨਾ॒-ਮ੍ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿ॒-ਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣੈ॒ਵਾਸ੍ਮੈ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ ਜੑਨਯਤੀਨ੍ਦੋ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਰੇਤੋ॒ ਵਾ ਇਨ੍ਦੂ॒ ਰੇਤੑ ਏ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਦੑਧਾਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵ॒ ਇ- [ਇਤਿੑ, ਆ॒ਹ॒ ਪ੍ਰ॒ਜਾ] 28
-ਤ੍ਯਾੑਹ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵਾ ਇੑਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵਾਸ੍ਮੈ॒ ਪ੍ਰ ਜੑਨਯ॒ਤ੍ਯਗ੍ਨਾ(3) ਇਤ੍ਯਾੑਹਾ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ ਰੇੑਤੋ॒ਧਾਃ ਪਤ੍ਨੀੑਵ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਮਿਥੁਨ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ਸ॒ਜੂਰ੍ਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ॒ ਸੋਮੑ-ਮ੍ਪਿ॒ਬੇਤ੍ਯਾੑਹ॒ ਤ੍ਵष੍ਟਾ॒ ਵੈ ਪੑਸ਼ੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਮਿੑਥੁ॒ਨਾਨਾਗ੍ਂੑ ਰੂਪ॒ਕृ-ਦ੍ਰੂ॒ਪਮੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੁषੁੑ ਦਧਾਤਿ ਦੇ॒ਵਾ ਵੈ ਤ੍ਵष੍ਟਾੑਰਮਜਿਘਾਗ੍ਂਸ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ ਪਤ੍ਨੀਃ॒ ਪ੍ਰਾਪੑਦ੍ਯਤ॒ ਤ-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿ॒ ਪ੍ਰਾ-ऽਯੑਚ੍ਛ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਮਾ॒ਦਪਿ॒ [ਪ੍ਰਾ-ऽਯੑਚ੍ਛ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਮਾ॒ਦਪਿੑ, ਵਦ੍ਧ੍ਯ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਪੑਨ੍ਨ॒-] 29
ਵਦ੍ਧ੍ਯ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਪੑਨ੍ਨ॒-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿ॒ ਪ੍ਰਯੑਚ੍ਛਨ੍ਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਪਾਤ੍ਨੀਵ॒ਤੇ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰੇ-ऽਪਿੑ ਗृਹ੍ਯਤੇ॒ ਨ ਸਾੑਦਯ॒ਤ੍ਯਸੑਨ੍ਨਾ॒ਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਯੑਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਨੁ॒ ਵषੑ-ਟ੍ਕਰੋਤਿ॒ ਯਦੑਨੁਵष-ਟ੍ਕੁ॒ਰ੍ਯਾ-ਦ੍ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅ॒ਨ੍ਵਵੑਸृਜੇ॒-ਦ੍ਯਨ੍ਨਾ-ऽਨੁੑਵषਟ੍ਕੁ॒ਰ੍ਯਾ-ਦਸ਼ਾ᳚ਨ੍ਤ-ਮ॒ਗ੍ਨੀ-ਥ੍ਸੋਮੑ-ਮ੍ਭਕ੍षਯੇ-ਦੁਪਾ॒ਗ੍॒ਸ਼੍ਵਨੁ॒ ਵषੑ-ਟ੍ਕਰੋਤਿ॒ ਨ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਨ੍ਵਵਸृ॒ਜਤਿੑ ਸ਼ਾ॒ਨ੍ਤਮ॒ਗ੍ਨੀ-ਥ੍ਸੋਮੑ-ਮ੍ਭਕ੍षਯ॒ਤ੍ਯਗ੍ਨੀ॒-ਨ੍ਨੇष੍ਟੁੑ-ਰੁ॒ਪਸ੍ਥ॒ਮਾ ਸੀੑਦ॒ [ਸੀੑਦ, ਨੇष੍ਟਃ॒ ਪਤ੍ਨੀੑ-] 30
ਨੇष੍ਟਃ॒ ਪਤ੍ਨੀੑ-ਮੁ॒ਦਾਨ॒ਯੇਤ੍ਯਾੑਹਾ॒-ਗ੍ਨੀਦੇ॒ਵ ਨੇष੍ਟੑਰਿ॒ ਰੇਤੋ॒ ਦਧਾੑਤਿ॒ ਨੇष੍ਟਾ॒ ਪਤ੍ਨਿੑਯਾਮੁ-ਦ੍ਗਾ॒ਤ੍ਰਾ ਸ-ਙ੍ਖ੍ਯਾੑਪਯਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒ਰ੍ਵਾ ਏ॒ष ਯਦੁੑਦ੍ਗਾ॒ਤਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਨੑਨਾਯਾ॒ਪ ਉਪ॒ ਪ੍ਰ ਵੑਰ੍ਤਯਤਿ॒ ਰੇਤੑ ਏ॒ਵ ਤ-ਥ੍ਸਿੑਞ੍ਚਤ੍ਯੂ॒ਰੁਣੋਪ॒ ਪ੍ਰ ਵੑਰ੍ਤਯਤ੍ਯੂ॒ਰੁਣਾ॒ ਹਿ ਰੇਤਃੑ ਸਿ॒ਚ੍ਯਤੇੑ ਨਗ੍ਨ॒-ਙ੍ਕृਤ੍ਯੋ॒-ਰੁਮੁਪ॒ ਪ੍ਰ ਵੑਰ੍ਤਯਤਿ ਯ॒ਦਾ ਹਿ ਨ॒ਗ੍ਨ ਊ॒ਰੁਰ੍ਭਵ॒ਤ੍ਯਥੑ ਮਿਥੁ॒ਨੀ ਭੑਵ॒ਤੋ-ऽਥ॒ ਰੇਤਃੑ ਸਿਚ੍ਯ॒ਤੇ-ऽਥੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰ ਜਾੑਯਨ੍ਤੇ ॥ 31 ॥
(ਪਤ੍ਨੀ᳚-ਸ੍ਸੁਵ॒ਰ੍ਗ - ਮੁਪੑਸ੍ਤਿਤਰ - ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵ॒ ਇਤ੍ਯ - ਪਿੑ - ਸੀਦ - ਮਿਥੁ॒ਨ੍ਯੑ - ष੍ਟੌ ਚੑ) (ਅ. 8)
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਮੑਹ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਯੑ ਸ਼ੀਰ੍षਕਪਾ॒ਲ-ਮੁਦੌ᳚ਬ੍ਜ॒-ਥ੍ਸ ਦ੍ਰੋੑਣਕਲ॒ਸ਼ੋੑ-ऽਭਵ॒-ਤ੍ਤਸ੍ਮਾ॒-ਥ੍ਸੋਮ॒-ਸ੍ਸਮੑਸ੍ਰਵ॒-ਥ੍ਸ ਹਾੑਰਿਯੋਜ॒ਨੋੑ-ऽਭਵ॒-ਤ੍ਤਂ-ਵ੍ਯਁੑਚਿਕਿਥ੍ਸ-ਜ੍ਜੁ॒ਹਵਾ॒ਨੀ(3) ਮਾ ਹੌ॒षਾ(3)-ਮਿਤਿ॒ ਸੋੑ-ऽਮਨ੍ਯਤ॒ ਯਦ੍ਧੋ॒ष੍ਯਾਮ੍ਯਾ॒ਮਗ੍ਂ ਹੋ᳚ष੍ਯਾਮਿ॒ ਯਨ੍ਨ ਹੋ॒ष੍ਯਾਮਿੑ ਯਜ੍ਞਵੇਸ਼॒ਸ-ਙ੍ਕੑਰਿष੍ਯਾ॒ਮੀਤਿ॒ ਤਮੑਦ੍ਧ੍ਰਿਯਤ॒ ਹੋਤੁ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਰੑਬ੍ਰਵੀ॒ਨ੍ਨ ਮਯ੍ਯਾ॒ਮਗ੍ਂ ਹੋ᳚ष੍ਯ॒ਸੀਤਿ॒ ਤ-ਨ੍ਧਾ॒ਨਾਭਿੑ-ਰਸ਼੍ਰੀਣਾ॒- [-ਰਸ਼੍ਰੀਣਾਤ੍, ਤਗ੍ਂ ਸ਼ृ॒ਤ-] 32
-ਤ੍ਤਗ੍ਂ ਸ਼ृ॒ਤ-ਮ੍ਭੂ॒ਤ-ਮੑਜੁਹੋ॒ਦ੍ਯ-ਦ੍ਧਾ॒ਨਾਭਿੑਰ੍-ਹਾਰਿਯੋਜ॒ਨਗ੍ਗ੍ ਸ਼੍ਰੀ॒ਣਾਤਿੑ ਸ਼ृਤ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ਸ਼ृ॒ਤ-ਮੇ॒ਵੈਨੑ-ਮ੍ਭੂ॒ਤ-ਞ੍ਜੁੑਹੋਤਿ ਬ॒ਹ੍ਵੀਭਿਃੑ ਸ਼੍ਰੀਣਾਤ੍ਯੇ॒ਤਾਵੑਤੀ-ਰੇ॒ਵਾਸ੍ਯਾ॒-ਮੁष੍ਮਿੑਨ੍ ਁਲੋ॒ਕੇ ਕਾੑਮ॒ਦੁਘਾੑ ਭਵ॒ਨ੍ਤ੍ਯਥੋ॒ ਖਲ੍ਵਾੑਹੁਰੇ॒ਤਾ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ॒ ਪृਸ਼੍ਞੑਯਃ ਕਾਮ॒ਦੁਘਾ॒ ਯਦ੍ਧਾੑਰਿਯੋਜ॒ਨੀਰਿਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਦ੍ਬ॒ਹ੍ਵੀਭਿਃੑ ਸ਼੍ਰੀਣੀਯਾਦृਖ੍ਸਾ॒ਮੇ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ॒ ਹਰੀੑ ਸੋਮ॒ਪਾਨੌ॒ ਤਯੋਃ᳚ ਪਰਿ॒ਧਯੑ ਆ॒ਧਾਨਂ॒-ਯਁਦਪ੍ਰੑਹृਤ੍ਯ ਪਰਿ॒ਧੀ-ਞ੍ਜੁੑਹੁ॒ਯਾ-ਦ॒ਨ੍ਤਰਾੑਧਾਨਾਭ੍ਯਾ- [-ਦ॒ਨ੍ਤਰਾੑਧਾਨਾਭ੍ਯਾਮ੍, ਘਾ॒ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰ] 33
-ਙ੍ਘਾ॒ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰ ਯੑਚ੍ਛੇ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਹृਤ੍ਯੑ ਪਰਿ॒ਧੀਞ੍ਜੁੑਹੋਤਿ॒ ਨਿਰਾੑਧਾਨਾਭ੍ਯਾ-ਮੇ॒ਵ ਘਾ॒ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰ ਯੑਚ੍ਛਤ੍ਯੁਨ੍ਨੇ॒ਤਾ ਜੁੑਹੋਤਿ ਯਾ॒ਤਯਾੑਮੇਵ॒ ਹ੍ਯੇੑਤਰ੍ਹ੍ਯੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁ-ਸ੍ਸ੍ਵ॒ਗਾਕृੑਤੋ॒ ਯ-ਦੑਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁ-ਰ੍ਜੁੑਹੁ॒ਯਾ-ਦ੍ਯਥਾ॒ ਵਿਮੁੑਕ੍ਤ॒-ਮ੍ਪੁਨੑਰ੍ਯੁ॒ਨਕ੍ਤਿੑ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤਚ੍ਛੀ॒ਰ੍॒ष-ਨ੍ਨੑਧਿਨਿ॒ਧਾਯੑ ਜੁਹੋਤਿ ਸ਼ੀਰ੍ष॒ਤੋ ਹਿ ਸ ਸ॒ਮਭੑਵ-ਦ੍ਵਿ॒ਕ੍ਰਮ੍ਯੑ ਜੁਹੋਤਿ ਵਿ॒ਕ੍ਰਮ੍ਯ॒ ਹੀਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਮਹ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵੈ ਹਾੑਰਿਯੋਜ॒ਨੀਰ੍ਯ-ਥ੍ਸੑਭਿ॒ਨ੍ਨ੍ਦ੍ਯਾ-ਦਲ੍ਪਾੑ [-ਦਲ੍ਪਾਃ᳚, ਏ॒ਨ॒-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ] 34
ਏਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ ਭੁ॒ਞ੍ਜਨ੍ਤ॒ ਉਪੑਤਿष੍ਠੇਰ॒ਨ੍॒. ਯਨ੍ਨ ਸੑਭਿ॒ਨ੍ਨ੍ਦ੍ਯਾ-ਦ੍ਬ॒ਹਵੑ ਏਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋ-ऽਭੁੑਞ੍ਜਨ੍ਤ॒ ਉਪੑ ਤਿष੍ਠੇਰ॒-ਨ੍ਮਨੑਸਾ॒ ਸ-ਮ੍ਬਾੑਧਤ ਉ॒ਭਯੑ-ਙ੍ਕਰੋਤਿ ਬ॒ਹਵੑ ਏ॒ਵੈਨੑ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ ਭੁ॒ਞ੍ਜਨ੍ਤ॒ ਉਪੑ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ ਉਨ੍ਨੇ॒ਤਰ੍ਯੁੑਪਹ॒ਵ-ਮਿੑਚ੍ਛਨ੍ਤੇ॒ ਯ ਏ॒ਵ ਤਤ੍ਰੑ ਸੋਮਪੀ॒ਥਸ੍ਤ-ਮੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧਤ ਉਤ੍ਤਰਵੇ॒ਦ੍ਯਾ-ਨ੍ਨਿਵੑਪਤਿ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਉੑਤ੍ਤਰਵੇ॒ਦਿਃ ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ ਹਾਰਿਯੋਜ॒ਨੀਃ ਪ॒ਸ਼ੁष੍ਵੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿੑ ष੍ਠਾਪਯਨ੍ਤਿ ॥ 35 ॥
(ਅ॒ਸ਼੍ਰੀ॒ਣਾ॒ - ਦ॒ਨ੍ਤਰਾੑਧਾਨਾਭ੍ਯਾ॒ - ਮਲ੍ਪਾਃ᳚ - ਸ੍ਥਾਪਯਨ੍ਤਿ) (ਅ. 9)
ਗ੍ਰਹਾ॒ਨ੍॒. ਵਾ ਅਨੁੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ॒ਸ਼ਵਃ॒ ਪ੍ਰ ਜਾੑਯਨ੍ਤ ਉਪਾਗ੍ਸ਼੍ਵਨ੍ਤਰ੍ਯਾ॒-ਮਾਵੑਜਾ॒ਵਯਃੑ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਾਮ॒ਨ੍ਥਿਨੌ॒ ਪੁਰੁੑषਾ ऋਤੁਗ੍ਰ॒ਹਾ-ਨੇਕੑਸ਼ਫਾ ਆਦਿਤ੍ਯਗ੍ਰ॒ਹ-ਙ੍ਗਾਵੑ ਆਦਿਤ੍ਯਗ੍ਰ॒ਹੋ ਭੂਯਿੑष੍ਠਾਭਿਰ੍-ऋ॒ਗ੍ਭਿਰ੍ਗृੑਹ੍ਯਤੇ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਗਾਵਃੑ ਪਸ਼ੂ॒ਨਾ-ਮ੍ਭੂਯਿੑष੍ਠਾ॒ ਯ-ਤ੍ਤ੍ਰਿਰੁੑਪਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ੁਗ੍ਂ ਹਸ੍ਤੇੑਨ ਵਿਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਦ੍ਵੌ ਤ੍ਰੀਨ॒ਜਾ ਜ॒ਨਯ॒ਤ੍ਯਥਾਵੑਯੋ॒ ਭੂਯੑਸੀਃ ਪਿ॒ਤਾ ਵਾ ਏ॒ष ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣਃ ਪੁ॒ਤ੍ਰਃ ਕ॒ਲਸ਼ੋ॒ ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣ ਉੑਪ॒ਦਸ੍ਯੇ᳚-ਤ੍ਕ॒ਲਸ਼ਾ᳚-ਦ੍ਗृਹ੍ਣੀਯਾ॒-ਦ੍ਯਥਾੑ ਪਿ॒ਤਾ [ ] 36
ਪੁ॒ਤ੍ਰ-ਙ੍ਕ੍षਿ॒ਤ ਉੑਪ॒ਧਾਵੑਤਿ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤਦ੍ਯ-ਤ੍ਕ॒ਲਸ਼ੑ ਉਪ॒ਦਸ੍ਯੇੑ-ਦਾਗ੍ਰਯ॒ਣਾ-ਦ੍ਗृੑਹ੍ਣੀਯਾ॒-ਦ੍ਯਥਾੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰਃ ਪਿ॒ਤਰੑ-ਙ੍ਕ੍षਿ॒ਤ ਉੑਪ॒ਧਾਵੑਤਿ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤਦਾ॒ਤ੍ਮਾ ਵਾ ਏ॒ष ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣੋ ਯਦ੍ਗ੍ਰਹੋੑ ਵਾ ਕ॒ਲਸ਼ੋੑ ਵੋਪ॒ਦਸ੍ਯੇੑ-ਦਾਗ੍ਰਯ॒ਣਾ-ਦ੍ਗृੑਹ੍ਣੀਯਾਦਾ॒ਤ੍ਮਨੑ ਏ॒ਵਾਧਿੑ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਨ੍ਨਿष੍ਕੑਰੋ॒ਤ੍ਯਵਿੑਜ੍ਞਾਤੋ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਗृੑਹ੍ਯਤੇ॒ ਯਦਾ᳚ਗ੍ਰਯ॒ਣ-ਸ੍ਸ੍ਥਾ॒ਲ੍ਯਾ ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿੑ ਵਾਯ॒ਵ੍ਯੇੑਨ ਜੁਹੋਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒- [ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍, ਗਰ੍ਭੇ॒ਣਾ ऽਵਿੑਜ੍ਞਾਤੇਨ] 37
-ਦ੍ਗਰ੍ਭੇ॒ਣਾ ऽਵਿੑਜ੍ਞਾਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮ॒ਹਾ ऽਵੑਭृ॒ਥਮਵੑ ਯਨ੍ਤਿ॒ ਪਰਾ᳚ ਸ੍ਥਾ॒ਲੀਰਸ੍ਯ॒ਨ੍ਤ੍ਯੁ-ਦ੍ਵਾੑਯ॒ਵ੍ਯਾੑਨਿ ਹਰਨ੍ਤਿ॒ ਤਸ੍ਮਾ॒-ਥ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੑ-ਞ੍ਜਾ॒ਤਾ-ਮ੍ਪਰਾ᳚-ऽਸ੍ਯ॒ਨ੍ਤ੍ਯੁ-ਤ੍ਪੁਮਾਗ੍ਂੑ ਸਗ੍ਂ ਹਰਨ੍ਤਿ॒ ਯ-ਤ੍ਪੁੑਰੋ॒ਰੁਚ॒ਮਾਹ॒ ਯਥਾ॒ ਵਸ੍ਯੑਸ ਆ॒ਹਰੑਤਿ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯ-ਦ੍ਗ੍ਰਹੑ-ਙ੍ਗृ॒ਹ੍ਣਾਤਿ॒ ਯਥਾ॒ ਵਸ੍ਯੑਸ ਆ॒ਹृਤ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਾ-ऽऽਹੑ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯ-ਥ੍ਸਾ॒ਦਯੑਤਿ॒ ਯਥਾ॒ ਵਸ੍ਯੑਸ ਉਪਨਿ॒ਧਾਯਾੑ-ਪ॒ਕ੍ਰਾਮੑਤਿ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯ ਦ੍ਵੈ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਸਾਮ੍ਨਾ॒ ਯਜੁੑषਾ ਕ੍ਰਿ॒ਯਤੇੑ ਸ਼ਿਥਿ॒ਲ-ਨ੍ਤ-ਦ੍ਯਦृ॒ਚਾ ਤ-ਦ੍ਦृ॒ਢ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾੑਦੁਪਯਾਮਾ॒ ਯਜੁੑषਾ ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤ ਉ॒ਪਰਿੑष੍ਟਾ-ਦੁਪਯਾਮਾ ऋ॒ਚਾ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਧृਤ੍ਯੈ᳚ ॥ 38 ॥
(ਯਥਾੑ ਪਿ॒ਤਾ-ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦਪ॒ਕ੍ਰਾਮੑਤਿ ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯ-ਦ॒ष੍ਟਾ ਦੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 10)
ਪ੍ਰਾਨ੍ਯਾਨਿ॒ ਪਾਤ੍ਰਾੑਣਿ ਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਨ੍ਯਾਨਿ॒ ਯਾਨਿੑ ਪਰਾ॒ਚੀਨਾੑਨਿ ਪ੍ਰਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒-ऽਮੁਮੇ॒ਵ ਤੈਰ੍ਲੋ॒ਕਮ॒ਭਿ ਜੑਯਤਿ॒ ਪਰਾੑਙਿਵ॒ ਹ੍ਯੑਸੌ ਲੋ॒ਕੋ ਯਾਨਿ॒ ਪੁਨਃੑ ਪ੍ਰਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੑ ਇ॒ਮਮੇ॒ਵ ਤੈਰ੍ਲੋ॒ਕਮ॒ਭਿ ਜੑਯਤਿ॒ ਪੁਨਃੑਪੁਨ-ਰਿਵ॒ ਹ੍ਯੑਯਂ-ਲੋਁ॒ਕਃ ਪ੍ਰਾਨ੍ਯਾਨਿ॒ ਪਾਤ੍ਰਾੑਣਿ ਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਨ੍ਯਾਨਿ॒ ਯਾਨਿੑ ਪਰਾ॒ਚੀਨਾੑਨਿ ਪ੍ਰਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਤਾਨ੍ਯਨ੍ਵੋषੑਧਯਃ॒ ਪਰਾੑ ਭਵਨ੍ਤਿ॒ ਯਾਨਿ॒ ਪੁਨਃੑ [ਪੁਨਃੑ, ਪ੍ਰ॒ਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒] 39
ਪ੍ਰਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਤਾਨ੍ਯਨ੍ਵੋषੑਧਯਃ॒ ਪੁਨ॒ਰਾ ਭੑਵਨ੍ਤਿ॒ ਪ੍ਰਾਨ੍ਯਾਨਿ॒ ਪਾਤ੍ਰਾੑਣਿ ਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਨਾਨ੍ਯਾਨਿ॒ ਯਾਨਿੑ ਪਰਾ॒ਚੀਨਾੑਨਿ ਪ੍ਰਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਤਾਨ੍ਯਨ੍ਵਾੑਰ॒ਣ੍ਯਾਃ ਪ॒ਸ਼ਵੋ-ऽਰੑਣ੍ਯ॒-ਮਪੑ ਯਨ੍ਤਿ॒ ਯਾਨਿ॒ ਪੁਨਃੑ ਪ੍ਰਯੁ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਤਾਨ੍ਯਨੁੑ ਗ੍ਰਾ॒ਮ੍ਯਾਃ ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਗ੍ਰਾਮੑ-ਮੁ॒ਪਾਵੑਯਨ੍ਤਿ॒ ਯੋ ਵੈ ਗ੍ਰਹਾੑਣਾ-ਨ੍ਨਿ॒ਦਾਨਂ॒-ਵੇਁਦੑ ਨਿ॒ਦਾਨੑਵਾ-ਨ੍ਭਵ॒ਤ੍ਯਾਜ੍ਯ॒-ਮਿਤ੍ਯੁ॒ਕ੍ਥ-ਨ੍ਤਦ੍ਵੈ ਗ੍ਰਹਾੑਣਾ-ਨ੍ਨਿ॒ਦਾਨਂ॒-ਯਁਦੁੑਪਾ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ੁ ਸ਼ਗ੍ਂਸੑਤਿ॒ ਤ- [ਸ਼ਗ੍ਂਸੑਤਿ॒ ਤਤ੍, ਉ॒ਪਾ॒ਗ੍ਸ਼੍ਵ॒ਨ੍ਤ॒ਰ੍ਯਾ॒ਮਯੋ॒-] 40
-ਦੁੑਪਾਗ੍ਸ਼੍ਵਨ੍ਤਰ੍ਯਾ॒ਮਯੋ॒-ਰ੍ਯਦੁ॒ਚ੍ਚੈ-ਸ੍ਤਦਿਤੑਰੇषਾ॒-ਙ੍ਗ੍ਰਹਾੑਣਾਮੇ॒ਤਦ੍ਵੈ ਗ੍ਰਹਾੑਣਾ-ਨ੍ਨਿ॒ਦਾਨਂ॒-ਯਁ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ ਨਿ॒ਦਾਨੑਵਾ-ਨ੍ਭਵਤਿ॒ ਯੋ ਵੈ ਗ੍ਰਹਾੑਣਾ-ਮ੍ਮਿਥੁ॒ਨਂ-ਵੇਁਦ॒ ਪ੍ਰ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾੑ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿੑ-ਰ੍ਮਿਥੁ॒ਨੈ-ਰ੍ਜਾੑਯਤੇ ਸ੍ਥਾ॒ਲੀਭਿੑ-ਰ॒ਨ੍ਯੇ ਗ੍ਰਹਾੑ ਗृ॒ਹ੍ਯਨ੍ਤੇੑ ਵਾਯ॒ਵ੍ਯੈੑ-ਰ॒ਨ੍ਯ ਏ॒ਤਦ੍ਵੈ ਗ੍ਰਹਾੑਣਾ-ਮ੍ਮਿਥੁ॒ਨਂ-ਯਁ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦ॒ ਪ੍ਰ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾੑ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿੑ-ਰ੍ਮਿਥੁ॒ਨੈ-ਰ੍ਜਾੑਯਤ॒ ਇਨ੍ਦ੍ਰ॒ਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟੁ॒-ਸ੍ਸੋਮੑ-ਮਭੀ॒षਹਾੑ-ऽਪਿਬ॒-ਥ੍ਸ ਵਿष੍ਵ॒- [ਵਿष੍ਵਙ੍ਙ੍ੑ, ਵ੍ਯਾ᳚ਰ੍ਚ੍ਛ॒-ਥ੍ਸ] 41
ਙ੍ਵ੍ਯਾ᳚ਰ੍ਚ੍ਛ॒-ਥ੍ਸ ਆ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨਾ॒ਰਮੑਣ॒-ਨ੍ਨਾਵਿੑਨ੍ਦ॒-ਥ੍ਸ ਏ॒ਤਾ-ਨੑਨੁਸਵ॒ਨ-ਮ੍ਪੁੑਰੋ॒ਡਾਸ਼ਾੑਨਪਸ਼੍ਯ॒-ਤ੍ਤਾ-ਨ੍ਨਿਰੑਵਪ॒-ਤ੍ਤੈਰ੍ਵੈ ਸ ਆ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨਾ॒ਰਮੑਣ-ਮਕੁਰੁਤ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦਨੁਸਵ॒ਨ-ਮ੍ਪੁੑਰੋ॒ਡਾਸ਼ਾ॒ ਨਿਰੁੑਪ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਤਸ੍ਮਾੑ-ਦਨੁਸਵ॒ਨ-ਮ੍ਪੁੑਰੋ॒ਡਾਸ਼ਾੑਨਾ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਾ-ऽਸ਼੍ਞੀੑਯਾਦਾ॒ਤ੍ਮ-ਨ੍ਨੇ॒ਵਾ-ऽऽਰਮੑਣ-ਙ੍ਕੁਰੁਤੇ॒ ਨੈਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸੋਮੋ-ऽਤਿੑ ਪਵਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾ॒ਦਿਨੋੑ ਵਦਨ੍ਤਿ॒ ਨਰ੍ਚਾ ਨ ਯਜੁੑषਾ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤਿ-ਰਾ᳚ਪ੍ਯ॒ਤੇ-ऽਥ॒ ਕਿਂ ਁਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ ਪਾਙ੍ਕ੍ਤ॒ਤ੍ਵਮਿਤਿੑ ਧਾ॒ਨਾਃ ਕੑਰ॒ਮ੍ਭਃ ਪੑਰਿਵਾ॒ਪਃ ਪੁੑਰੋ॒ਡਾਸ਼ਃੑ ਪਯ॒ਸ੍ਯਾੑ ਤੇਨੑ ਪ॒ਙ੍ਕ੍ਤਿ-ਰਾ᳚ਪ੍ਯਤੇ॒ ਤ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ ਪਾਙ੍ਕ੍ਤ॒ਤ੍ਵਮ੍ ॥ 42 ॥
(ਭ॒ਵ॒ਨ੍ਤਿ॒ ਯਾਨਿ॒ ਪੁਨਃ॒ - ਸ਼ਗ੍ਂਸੑਤਿ॒ ਤ - ਦ੍ਵਿष੍ਵਂ॒ - ਕਿਂ - ਚਤੁੑਰ੍ਦਸ਼ ਚ) (ਅ. 11)
(ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਾਯ- ऽऽਯੁ॒ਰ੍ਵੇ - ਯ॒ਜ੍ਞੇਨੑ - ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਾ - ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਮ॒ਰੁਦ੍ਭਿ॒ - ਰਦਿੑਤਿ - ਰਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਪਾ॒ਤ੍ਰੇਣੑ - ਪ੍ਰਾ॒ਣ ਉੑਪਾਗ੍ਂਸ਼ੁ ਪਾ॒ਤ੍ਰੇ - ਣੇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਮੑਹ॒-ਨ੍ਤਸ੍ਯ॒ - ਗ੍ਰਹਾ॒ਨ੍ - ਪ੍ਰਾਨ੍ਯਾ - ਨ੍ਯੇਕਾੑਦਸ਼)
(ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਾਯ॒ - ਪੁਨੑਰ੍-ऋ॒ਤੁਨਾੑ-ऽऽਹ - ਮਿਥੁ॒ਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ - ਨੇष੍ਟਃ॒ ਪਤ੍ਨੀੑ - ਮੁਪਾਗ੍ਸ਼੍ਵਨ੍ਤਰ੍ਯਾ॒ਮਯੋ॒ - ਦ੍ਵਿਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍)
(ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਾਯੑ, ਪਾਙ੍ਕ੍ਤ॒ਤ੍ਵਮ੍)
॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਮਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yaccha॒-thsa vṛ॒tro vajrā॒dudya̭tādabibhe॒-thso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒ryaṃ̭ ta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ dvi॒tīya॒muda̭yaccha॒-thso᳚-'bravī॒nmā ma॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ [pra dā᳚syā॒mīti̭, tasmā̭ u॒kthya̭me॒va] 1
tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-ttasmai̭ tṛ॒tīya॒muda̭yaccha॒-ttaṃ-vi~ṣṇu॒ranva̭tiṣṭhata ja॒hīti॒ so᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-tta-nnirmā̭ya-mbhū॒tama̭han. ya॒jño hi tasya̭ mā॒yā-''sī॒-dyadu॒kthyo̭ gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va [ ] 2
ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkta॒ indrā̭ya tvā bṛ॒ha-dva̭te॒ vaya̭svata॒ ityā॒hendrā̭ya॒ hi sa ta-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ yade॒va viṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata ja॒hīti॒ tasmā॒-dviṣṇṷma॒nvābha̭jati॒ trirnirgṛ̭hṇāti॒ trirhi sa ta-ntasmai॒ prāya̭cchade॒ṣa te॒ yoniḥ॒ puna̭rhavira॒sītyā̭ha॒ punaḥ̭puna॒- [punaḥ̭punaḥ, hya̭smā-] 3
r-hya̭smā-nnirgṛ॒hṇāti॒ cakṣu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒kthya̭-stasmā̭du॒kthyagṃ̭ hu॒tagṃ somā̭ a॒nvāya̭nti॒ tasmā̭dā॒tmā cakṣu॒ranvḙti॒ tasmā॒dekaṃ॒-ya~nta̭-mba॒havo-'nṷ yanti॒ tasmā॒deko̭ bahū॒nā-mbha॒dro bha̭vati॒ tasmā॒deko̭ ba॒hvīrjā॒yā vi̭ndate॒ yadi̭ kā॒mayḙtā-ddhva॒ryu-rā॒tmānaṃ̭-ya~jña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒-mitya̭nta॒rā-''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñca॒ tiṣṭha॒nnava̭ naye- [nayet, ā॒tmāna̭me॒va] 4
-dā॒tmāna̭me॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jña yaśa॒senā᳚rpayeya॒-mitya̭nta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne tiṣṭha॒nnava̭ naye॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta sada॒syāṋ yajña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒miti॒ sada̭ ā॒labhyāva̭ naye-thsada॒syā̭ne॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati || 5 ||
(itī᳚ - ndri॒yame॒va - punaḥ̭ puna - rnaye॒t - traya̭strigṃśacca) (a. 1)
āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ṷtta॒mo grahā̭ṇā-ṅgṛhyate॒ tasmā॒-dāyuḥ̭ prā॒ṇānā̭-mutta॒ma-mmū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā ityā̭ha mū॒rdhāna̭-me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti vaiśvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒ta-ma॒gni-mityā̭ha vaiśvāna॒ragṃ hi de॒vata॒yā-''yṷ-rubha॒yato̭ vaiśvānaro gṛhyate॒ tasmā̭-dubha॒yataḥ̭ prā॒ṇā a॒dhastā᳚-cco॒pari̭ṣṭā-ccā॒rdhino॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒-'rdhī dhru॒va-stasmā̭- [dhru॒va-stasmā᳚t, a॒rdhyavā᳚-] 6
-da॒rdhyavā᳚-mprā॒ṇo᳚-'nyeṣā᳚-mprā॒ṇānā॒-mupo᳚pte॒-'nye grahā᳚-ssā॒dyante-'nṷpopte dhru॒vastasmā̭-da॒sthnānyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti mā॒gṃ॒senā॒nyā asṷrā॒ vā ṷttara॒taḥ pṛ̭thi॒vī-mpa॒ryāci̭kīrṣa॒-ntā-nde॒vā dhru॒veṇā̭dṛgṃha॒-nta-ddhru॒vasya̭ dhruva॒tvaṃ-ya~-ddhru॒va ṷttara॒ta-ssā॒dyate॒ dhṛtyā॒ āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ā॒tmā hotā॒ yaddho̭tṛcama॒se dhru॒va-ma̭va॒naya̭tyā॒tmanne॒va ya॒jñasyā- [ya॒jñasya̭, āyṷ-rdadhāti] 7
-''yṷ-rdadhāti pu॒rastā̭-du॒kthasyā̭-'va॒nīya॒ ityā̭huḥ pu॒rastā॒ddhyāyṷṣo bhu॒ṅkte ma̭ddhya॒to̭-'va॒nīya॒ ityā̭hurmaddhya॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkta ṷttarā॒rdhḙ-'va॒nīya॒ ityā̭hurutta॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkte vai᳚śvade॒vyāmṛ॒ci śa॒syamā̭nāyā॒mava̭ nayati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jāsve॒vā-''yṷrdadhāti || 8 ||
(dhru॒vastasmā̭ - de॒va ya॒jñasyai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te saṃ̭va~thsa॒reṇa̭ yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭ya ṛtugra॒haire॒vānu॒ prājā̭na॒n॒. yadṛ̭tugra॒hā gṛ॒hyantḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ dvāda̭śa gṛhyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prajñā᳚tyai sa॒ha pra̭tha॒mau gṛ̭hyete sa॒hotta॒mau tasmā॒-ddvaudvā̭vṛ॒tū ṷbha॒yato̭mukha-mṛtupā॒tra-mbha̭vati॒ ko [mbha̭vati॒ kaḥ, hi ta-dveda॒] 9
hi ta-dveda॒ yata̭ ṛtū॒nā-mmukha̭mṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇātyṛ॒tubhi॒riti̭ ca॒tuścatṷṣpada e॒va pa॒śū-nprī̭ṇāti॒ dviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha dvi॒pada̭ e॒va prī̭ṇātyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒tustasmā॒-ccatṷṣpādaḥ pa॒śava̭ ṛ॒tūnupa̭ jīvanti॒ dviḥ [dviḥ, puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒] 10
puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒ tasmā᳚-ddvi॒pāda॒ścatṷṣpadaḥ pa॒śūnupa̭ jīvantyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒turdviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''hā॒ ''krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ nānyo᳚-'nyamanu॒ prapa̭dyeta॒ yada॒nyo᳚-'nyama̭nu pra॒padyḙta॒rtur-ṛ॒tumanu॒ prapa̭dyeta॒rtavo॒ mohṷkā-ssyuḥ॒ [mohṷkā-ssyuḥ, prasi̭ddhame॒vā-] 11
prasi̭ddhame॒vā-ddhva॒ryu-rdakṣi̭ṇena॒ prapa̭dyate॒ prasi̭ddha-mpratiprasthā॒totta̭reṇa॒ tasmā̭-dādi॒tya-ṣṣaṇmā॒so dakṣi̭ṇenaiti॒ ṣaḍutta̭reṇo-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒ sarpo᳚-'syagṃhaspa॒tyāya॒ tvetyā॒hāsti̭ trayoda॒śo māsa॒ ityā̭hu॒sta-me॒va ta-tprī̭ṇāti || 12 ||
(ko - jī̭vanti॒ dviḥ - syu॒ - ścatṷstrigṃśacca) (a. 3)
su॒va॒rgāya॒ vā e॒te lo॒kāya̭ gṛhyante॒ yadṛ̭tugra॒hā jyoti̭-rindrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gna-mṛ̭tupā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ jyoti̭-re॒vā-'smā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā ojo॒bhṛtau॒ vā e॒tau de॒vānāṃ॒-ya~di̭ndrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gno gṛ॒hyata॒ oja̭ e॒vāva̭ rundhe vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā a॒sāvā̭di॒tya-śśu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tya- [tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tyaḥ, sarvāḥ᳚] 13
-ssarvāḥ᳚ pra॒jāḥ pra॒tyaṅṅudḙti॒ tasmā॒-thsarva̭ e॒va ma̭nyate॒ mā-mpratyuda̭gā॒diti̭ vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāstejaḥ̭ śu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti̭ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti || 14 ||
(tasmā̭da॒sāvā̭di॒tya - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssāṃvi~̭dyena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne vṛ॒trama̭ha॒n॒. yanmāddhya̭ndine॒ sava̭ne marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyante॒ vārtra̭ghnā e॒va te yaja̭mānasya gṛhyante॒ tasya̭ vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ ṛ॒tavo̭-'muhya॒nthsa ṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭nagṛhṇā॒-ttato॒ vai sa ṛ॒tū-nprājā̭nā॒-dyadṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyanta̭ ṛtū॒nā-mprajñā᳚tyai॒ vajraṃ॒-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ ude॒va pra̭tha॒mena̭ [ude॒va pra̭tha॒mena̭, ya॒ccha॒ti॒ pra ha̭rati] 15
yacchati॒ pra ha̭rati dvi॒tīyḙna stṛṇu॒te tṛ॒tīye॒nā-''yṷdhaṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ dhanṷre॒va pra̭tha॒mo jyā dvi॒tīya॒ iṣṷstṛ॒tīyaḥ॒ pratye॒va pra̭tha॒mena̭ dhatte॒ visṛ̭jati dvi॒tīyḙna॒ viddhya̭ti tṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒-ssa hari̭to-'bhava॒-thsa e॒tā-nma̭rutva॒tīyā̭-nātma॒spara̭ṇā-napaśya॒-ttāna̭gṛhṇīta [ ] 16
prā॒ṇame॒va pra̭tha॒menā᳚-spṛṇutāpā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīyḙnā-''tma॒spara̭ṇā॒ vā e॒te yaja̭mānasya gṛhyante॒ yanma̭rutva॒tīyāḥ᳚ prā॒ṇame॒va pra̭tha॒mena̭ spṛṇute-'pā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nta-nde॒vā a̭bruva-nma॒hān. vā a॒yama̭bhū॒dyo vṛ॒tramava̭dhī॒diti॒ tanma̭he॒ndrasya̭ mahendra॒tvagṃ sa e॒ta-mmā̭he॒ndra-mṷddhā॒ra-muda̭harata vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'nyāsṷ de॒vatā॒sva dhi॒ yanmā̭he॒ndro gṛ॒hyata̭ uddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate॒-'nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ śukrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti yajamānadeva॒tyo̭ vai mā̭he॒ndrastejaḥ̭ śu॒kro yanmā̭he॒ndragṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ yaja̭māna e॒va tejo̭ dadhāti || 17 ||
(pra॒tha॒menā̭ - gṛhṇīta - de॒vatā᳚sva॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒nama̭paca॒-ttasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇamadadu॒sta-tprā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai̭ ca॒tvāra̭ ādi॒tyā a̭jāyanta॒ sā dvi॒tīya̭mapaca॒-thsā-'ma̭nyato॒ccheṣa̭ṇānma i॒me᳚-'jñata॒ yadagre᳚ prāśi॒ṣyāmī॒to me॒ vasī̭yāgṃso janiṣyanta॒ iti॒ sā-'gre॒ prā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai॒ vyṛ̭ddhamā॒ṇḍama̭jāyata॒ sā-''di॒tyebhya̭ e॒va [ ] 18
tṛ॒tīya̭mapaca॒-dbhogā̭ya ma i॒dagg śrā॒ntama॒stviti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ yo-'to॒ jāyā̭tā a॒smāka॒gṃ॒ sa eko̭-'sa॒dyo᳚-'sya pra॒jāyā॒mṛddhyā̭tā a॒smāka॒-mbhogā̭ya bhavā॒diti॒ tato॒ viva̭svānādi॒tyo̭ 'jāyata॒ tasya॒ vā i॒ya-mpra॒jā yanma̭nu॒ṣyā᳚stāsveka̭ e॒vardho yo yaja̭te॒ sa de॒vānā॒-mbhogā̭ya bhavati de॒vā vai ya॒jñā- [ya॒jñāt, ru॒dra-ma॒nta-] 19
-dru॒dra-ma॒nta-rā̭ya॒n-thsa ā̭di॒tyāna॒nvākra̭mata॒ te dvi̭deva॒tyā᳚-nprāpa̭dyanta॒ tā-nna prati॒ prāya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-ddvideva॒tye᳚bhya ādi॒tyo nirgṛ̭hyate॒ yadu॒ccheṣa̭ṇā॒-dajā̭yanta॒ tasmā̭-du॒ccheṣa̭ṇā-dgṛhyate ti॒sṛbhi̭r-ṛ॒gbhirgṛ̭hṇāti mā॒tā pi॒tā pu॒trastade॒va tanmi̭thu॒na-mulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyu॒ tade॒va ta- [tade॒va tat, mi॒thu॒na-mpa॒śavo॒] 20
-nmi̭thu॒na-mpa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya ūrgdadhi̭ da॒ddhnā ma̭ddhya॒ta-śśrī̭ṇā॒tyūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhāti śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya॒ tasmā̭dā॒mā pa॒kva-ndṷhe pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tyaḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vā-'smai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇāti pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti ru॒drāde॒va pa॒śū-na॒nta-rda̭dhā- [-na॒nta-rda̭dhāti, e॒ṣa vai] 21
-tye॒ṣa vai viva̭svānādi॒tyo yadṷpāgṃ śu॒sava̭na॒-ssa e॒tame॒va so̭mapī॒tha-mpari̭ śaya॒ ā tṛ̭tīyasava॒nā-dviva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒tha ityā̭ha॒ viva̭svanta-me॒vā-''di॒tyagṃ so̭mapī॒thena॒ sama̭rdhayati॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇā॒mīti॒ vṛṣṭi̭kāmasya śrīṇīyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadi̭ tā॒ja-kpra॒skande॒-dvarṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dyadi̭ ci॒ramava̭rṣuko॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā--dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒nna hu॒tvānvī᳚kṣeta॒ yada॒nvīkṣḙta॒ cakṣṷrasya pra॒māyṷkagg syā॒-ttasmā॒nnānvīkṣyaḥ̭ || 22 ||
(e॒va - ya॒jñā - jja॒rāyu॒ tade॒va tada॒ - ntarda̭dhāti॒ - na - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 6)
a॒nta॒ryā॒ma॒pā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ̭hṇāti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje-de॒ṣa vai gā̭ya॒tro de॒vānāṃ॒-ya~-thsa̭vi॒taiṣa gā̭yatri॒yai lo॒ke gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇo yada̭ntaryāmapā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti॒ svā-de॒vainaṃ॒-yo~ne॒-rnirgṛ̭hṇāti॒ viśvḙ [viśve᳚, de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒] 23
de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-nnoda̭yaccha॒-nte sa̭vi॒tāra̭-mprātassava॒nabhā̭ga॒gṃ॒ santa̭-ntṛtīyasava॒nama॒bhi parya̭ṇaya॒-ntato॒ vai te tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-muda̭yaccha॒n॒. ya-ttṛ̭tīyasava॒ne sā̭vi॒tro gṛ॒hyatḙ tṛ॒tīya̭sya॒ sava̭na॒syodya̭tyai savitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā vai᳚śvade॒vaḥ ka॒laśaḥ̭ savi॒tā pra̭sa॒vānā̭mīśe॒ ya-thsa̭vitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛ॒hṇāti̭ savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra [pra॒jāḥ pra, ja॒na॒ya॒ti॒ some॒ soma̭ma॒bhi] 24
ja̭nayati॒ some॒ soma̭ma॒bhi gṛ̭hṇāti॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha॒ some॒ hi soma̭mabhigṛ॒hṇāti॒ prati̭ṣṭhityā e॒tasmi॒n vā api॒ grahḙ manu॒ṣye᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti bṛ॒hadityā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karoti॒ nama॒ ityā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒ tāva̭tī॒ rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣaḥ || 25 ||
(viśve॒ - pra - pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karo॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu-ryadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pratha॒maśco᳚tta॒maśca॒ grahaṷ gṛ॒hyete᳚ prā॒ṇame॒vānṷ pra॒yanti̭ prā॒ṇamanūdya̭nti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ prā॒ṇa ṷpā॒gṃ॒śuḥ patnīḥ᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayanti॒ yadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pātnīva॒tamā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-tprā॒ṇa-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante de॒vā vā i॒ta i̭taḥ॒ patnī᳚-ssuva॒rgaṃ- [patnī᳚-ssuva॒rgam, lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte] 26
-~lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒-nta e॒ta-mpā᳚tnīva॒tama̭paśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭na॒n॒. ya-tpā᳚tnīva॒to gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ sa somo॒ nāti̭ṣṭhata strī॒bhyo gṛ॒hyamā̭ṇa॒sta-ṅghṛ॒taṃ-va~jra̭-ṅkṛ॒tvā-'ghna॒-nta-nniri̭ndriya-mbhū॒tama̭gṛhṇa॒-ntasmā॒-thstriyo॒ niri̭ndriyā॒ adā̭yādī॒rapi̭ pā॒pā-tpu॒gṃ॒sa upa̭stitaraṃ- [upa̭stitaram, va॒da॒nti॒ ya-dghṛ॒tena̭] 27
-~vadanti॒ ya-dghṛ॒tena̭ pātnīva॒tagg śrī॒ṇāti॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā gṛ̭hṇā-tyupayā॒magṛ̭hīto॒-'sītyā̭he॒yaṃ-vā~ ṷpayā॒ma-stasmā̭di॒mā-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante॒ bṛha॒spati̭sutasya ta॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatīndo॒ ityā̭ha॒ reto॒ vā indū॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātīndriyāva॒ i- [iti̭, ā॒ha॒ pra॒jā] 28
-tyā̭ha pra॒jā vā i̭ndri॒ya-mpra॒jā e॒vāsmai॒ pra ja̭naya॒tyagnā(3) ityā̭hā॒gnirvai rḙto॒dhāḥ patnī̭va॒ ityā̭ha mithuna॒tvāya̭ sa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpi॒betyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti de॒vā vai tvaṣṭā̭ramajighāgṃsa॒n-thsa patnīḥ॒ prāpa̭dyata॒ ta-nna prati॒ prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ [prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi̭, vaddhya॒-mprapa̭nna॒-] 29
vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-tpātnīva॒te tvaṣṭre-'pi̭ gṛhyate॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣa-ṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒-dyannā-'nṷvaṣaṭku॒ryā-daśā᳚nta-ma॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaye-dupā॒g॒śvanu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ na ru॒dra-mpra॒jā a̭nvavasṛ॒jati̭ śā॒ntama॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaya॒tyagnī॒-nneṣṭṷ-ru॒pastha॒mā sī̭da॒ [sī̭da, neṣṭaḥ॒ patnī̭-] 30
neṣṭaḥ॒ patnī̭-mu॒dāna॒yetyā̭hā॒-gnīde॒va neṣṭa̭ri॒ reto॒ dadhā̭ti॒ neṣṭā॒ patni̭yāmu-dgā॒trā sa-ṅkhyā̭payati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadṷdgā॒tā pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāyā॒pa upa॒ pra va̭rtayati॒ reta̭ e॒va ta-thsi̭ñcatyū॒ruṇopa॒ pra va̭rtayatyū॒ruṇā॒ hi retaḥ̭ si॒cyatḙ nagna॒-ṅkṛtyo॒-rumupa॒ pra va̭rtayati ya॒dā hi na॒gna ū॒rurbhava॒tyatha̭ mithu॒nī bha̭va॒to-'tha॒ retaḥ̭ sicya॒te-'tha̭ pra॒jāḥ pra jā̭yante || 31 ||
(patnī᳚-ssuva॒rga - mupa̭stitara - mindriyāva॒ itya - pi̭ - sīda - mithu॒nya̭ - ṣṭau ca̭) (a. 8)
indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ śīrṣakapā॒la-mudau᳚bja॒-thsa dro̭ṇakala॒śo̭-'bhava॒-ttasmā॒-thsoma॒-ssama̭srava॒-thsa hā̭riyoja॒no̭-'bhava॒-ttaṃ-vya~̭cikithsa-jju॒havā॒nī(3) mā hau॒ṣā(3)-miti॒ so̭-'manyata॒ yaddho॒ṣyāmyā॒magṃ ho᳚ṣyāmi॒ yanna ho॒ṣyāmi̭ yajñaveśa॒sa-ṅka̭riṣyā॒mīti॒ tama̭ddhriyata॒ hotu॒gṃ॒ so᳚-'gni-ra̭bravī॒nna mayyā॒magṃ ho᳚ṣya॒sīti॒ ta-ndhā॒nābhi̭-raśrīṇā॒- [-raśrīṇāt, tagṃ śṛ॒ta-] 32
-ttagṃ śṛ॒ta-mbhū॒ta-ma̭juho॒dya-ddhā॒nābhi̭r-hāriyoja॒nagg śrī॒ṇāti̭ śṛta॒tvāya̭ śṛ॒ta-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjṷhoti ba॒hvībhiḥ̭ śrīṇātye॒tāva̭tī-re॒vāsyā॒-muṣmi̭n ~lo॒ke kā̭ma॒dughā̭ bhava॒ntyatho॒ khalvā̭hure॒tā vā indra̭sya॒ pṛśña̭yaḥ kāma॒dughā॒ yaddhā̭riyoja॒nīriti॒ tasmā᳚-dba॒hvībhiḥ̭ śrīṇīyādṛkhsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau॒ tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhānaṃ॒-ya~dapra̭hṛtya pari॒dhī-ñjṷhu॒yā-da॒ntarā̭dhānābhyā- [-da॒ntarā̭dhānābhyām, ghā॒sa-mpra] 33
-ṅghā॒sa-mpra ya̭cche-tpra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti॒ nirā̭dhānābhyā-me॒va ghā॒sa-mpra ya̭cchatyunne॒tā jṷhoti yā॒tayā̭meva॒ hyḙtarhya̭ddhva॒ryu-ssva॒gākṛ̭to॒ ya-da̭ddhva॒ryu-rjṷhu॒yā-dyathā॒ vimṷkta॒-mpuna̭ryu॒nakti̭ tā॒dṛge॒va tacchī॒r॒ṣa-nna̭dhini॒dhāya̭ juhoti śīrṣa॒to hi sa sa॒mabha̭va-dvi॒kramya̭ juhoti vi॒kramya॒ hīndro̭ vṛ॒tramaha॒n-thsamṛ̭ddhyai pa॒śavo॒ vai hā̭riyoja॒nīrya-thsa̭bhi॒nndyā-dalpā̭ [-dalpāḥ᳚, e॒na॒-mpa॒śavo̭] 34
ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhera॒n॒. yanna sa̭bhi॒nndyā-dba॒hava̭ ena-mpa॒śavo-'bhṷñjanta॒ upa̭ tiṣṭhera॒-nmana̭sā॒ sa-mbā̭dhata u॒bhaya̭-ṅkaroti ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭ tiṣṭhanta unne॒taryṷpaha॒va-mi̭cchante॒ ya e॒va tatra̭ somapī॒thasta-me॒vāva̭ rundhata uttarave॒dyā-nniva̭pati pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śavo̭ hāriyoja॒nīḥ pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ ṣṭhāpayanti || 35 ||
(a॒śrī॒ṇā॒ - da॒ntarā̭dhānābhyā॒ - malpāḥ᳚ - sthāpayanti) (a. 9)
grahā॒n॒. vā anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ pra jā̭yanta upāgśvantaryā॒-māva̭jā॒vayaḥ̭ śu॒krāma॒nthinau॒ purṷṣā ṛtugra॒hā-neka̭śaphā ādityagra॒ha-ṅgāva̭ ādityagra॒ho bhūyi̭ṣṭhābhir-ṛ॒gbhirgṛ̭hyate॒ tasmā॒-dgāvaḥ̭ paśū॒nā-mbhūyi̭ṣṭhā॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ddvau trīna॒jā ja॒naya॒tyathāva̭yo॒ bhūya̭sīḥ pi॒tā vā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pu॒traḥ ka॒laśo॒ yadā᳚graya॒ṇa ṷpa॒dasye᳚-tka॒laśā᳚-dgṛhṇīyā॒-dyathā̭ pi॒tā [ ] 36
pu॒tra-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadya-tka॒laśa̭ upa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyā॒-dyathā̭ pu॒traḥ pi॒tara̭-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇo yadgraho̭ vā ka॒laśo̭ vopa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyādā॒tmana̭ e॒vādhi̭ ya॒jña-nniṣka̭ro॒tyavi̭jñāto॒ vā e॒ṣa gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ vāya॒vyḙna juhoti॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhe॒ṇā 'vi̭jñātena] 37
-dgarbhe॒ṇā 'vi̭jñātena brahma॒hā 'va̭bhṛ॒thamava̭ yanti॒ parā᳚ sthā॒līrasya॒ntyu-dvā̭ya॒vyā̭ni haranti॒ tasmā॒-thstriya̭-ñjā॒tā-mparā᳚-'sya॒ntyu-tpumāgṃ̭ sagṃ haranti॒ ya-tpṷro॒ruca॒māha॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hara̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-dgraha̭-ṅgṛ॒hṇāti॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hṛtya॒ prā-''ha̭ tā॒dṛge॒va ta-dya-thsā॒daya̭ti॒ yathā॒ vasya̭sa upani॒dhāyā̭-pa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya dvai ya॒jñasya॒ sāmnā॒ yajṷṣā kri॒yatḙ śithi॒la-nta-dyadṛ॒cā ta-ddṛ॒ḍha-mpu॒rastā̭dupayāmā॒ yajṷṣā gṛhyanta u॒pari̭ṣṭā-dupayāmā ṛ॒cā ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 38 ||
(yathā̭ pi॒tā-tasmā̭-dapa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-da॒ṣṭā da̭śa ca) (a. 10)
prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ parā̭ṅiva॒ hya̭sau lo॒ko yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyanta̭ i॒mame॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ punaḥ̭puna-riva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ yāni॒ punaḥ̭ [punaḥ̭, pra॒yu॒jyante॒] 39
prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭vanti॒ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo-'ra̭ṇya॒-mapa̭ yanti॒ yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyante॒ tānyanṷ grā॒myāḥ pa॒śavo॒ grāma̭-mu॒pāva̭yanti॒ yo vai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhava॒tyājya॒-mityu॒ktha-ntadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~dṷpā॒gṃ॒śu śagṃsa̭ti॒ ta- [śagṃsa̭ti॒ tat, u॒pā॒gśva॒nta॒ryā॒mayo॒-] 40
-dṷpāgśvantaryā॒mayo॒-ryadu॒ccai-stadita̭reṣā॒-ṅgrahā̭ṇāme॒tadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhavati॒ yo vai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate sthā॒lībhi̭-ra॒nye grahā̭ gṛ॒hyantḙ vāya॒vyai̭-ra॒nya e॒tadvai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yata॒ indra॒stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-'piba॒-thsa viṣva॒- [viṣvaṅṋ̇, vyā᳚rccha॒-thsa] 41
ṅvyā᳚rccha॒-thsa ā॒tmannā॒rama̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒-thsa e॒tā-na̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭napaśya॒-ttā-nnira̭vapa॒-ttairvai sa ā॒tmannā॒rama̭ṇa-makuruta॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒ nirṷpyante॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭nā॒-mprā-'śñī̭yādā॒tma-nne॒vā-''rama̭ṇa-ṅkurute॒ naina॒gṃ॒ somo-'ti̭ pavate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ narcā na yajṷṣā pa॒ṅkti-rā᳚pya॒te-'tha॒ kiṃ ~ya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvamiti̭ dhā॒nāḥ ka̭ra॒mbhaḥ pa̭rivā॒paḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ paya॒syā̭ tena̭ pa॒ṅkti-rā᳚pyate॒ ta-dya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvam || 42 ||
(bha॒va॒nti॒ yāni॒ punaḥ॒ - śagṃsa̭ti॒ ta - dviṣvaṃ॒ - kiṃ - catṷrdaśa ca) (a. 11)
(indro̭ vṛ॒trāya- ''yu॒rve - ya॒jñena̭ - suva॒rgā - yendro̭ ma॒rudbhi॒ - radi̭ti - rantaryāmapā॒treṇa̭ - prā॒ṇa ṷpāgṃśu pā॒tre - ṇendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya॒ - grahā॒n - prānyā - nyekā̭daśa)
(indro̭ vṛ॒trāya॒ - puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha - mithu॒na-mpa॒śavo॒ - neṣṭaḥ॒ patnī̭ - mupāgśvantaryā॒mayo॒ - dvica̭tvārigṃśat)
(indro̭ vṛ॒trāya̭, pāṅkta॒tvam)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ वज्र॒मुद॑यच्छ॒-थ्स वृ॒त्रो वज्रा॒दुद्य॑तादबिभे॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्यं॑ त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ द्वि॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-थ्सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा म॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ [प्र दा᳚स्या॒मीति॑, तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व] 1
तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै॑ तृ॒तीय॒मुद॑यच्छ॒-त्तं-विँष्णु॒रन्व॑तिष्ठत ज॒हीति॒ सो᳚-ऽब्रवी॒न्मा मे॒ प्र हा॒रस्ति॒ वा इ॒द-म्मयि॑ वी॒र्य॑-न्त-त्ते॒ प्र दा᳚स्या॒मीति॒ तस्मा॑ उ॒क्थ्य॑मे॒व प्राय॑च्छ॒-त्त-न्निर्मा॑य-म्भू॒तम॑हन्. य॒ज्ञो हि तस्य॑ मा॒या-ऽऽसी॒-द्यदु॒क्थ्यो॑ गृ॒ह्यत॑ इन्द्रि॒यमे॒व [ ] 2
त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्त॒ इन्द्रा॑य त्वा बृ॒ह-द्व॑ते॒ वय॑स्वत॒ इत्या॒हेन्द्रा॑य॒ हि स त-म्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मै᳚ त्वा॒ विष्ण॑वे॒ त्वेत्या॑ह॒ यदे॒व विष्णु॑र॒न्वति॑ष्ठत ज॒हीति॒ तस्मा॒-द्विष्णु॑म॒न्वाभ॑जति॒ त्रिर्निर्गृ॑ह्णाति॒ त्रिर्हि स त-न्तस्मै॒ प्राय॑च्छदे॒ष ते॒ योनिः॒ पुन॑र्हविर॒सीत्या॑ह॒ पुनः॑पुन॒- [पुनः॑पुनः, ह्य॑स्मा-] 3
र्-ह्य॑स्मा-न्निर्गृ॒ह्णाति॒ चक्षु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदु॒क्थ्य॑-स्तस्मा॑दु॒क्थ्यग्ं॑ हु॒तग्ं सोमा॑ अ॒न्वाय॑न्ति॒ तस्मा॑दा॒त्मा चक्षु॒रन्वे॑ति॒ तस्मा॒देकं॒-यँन्त॑-म्ब॒हवो-ऽनु॑ यन्ति॒ तस्मा॒देको॑ बहू॒ना-म्भ॒द्रो भ॑वति॒ तस्मा॒देको॑ ब॒ह्वीर्जा॒या वि॑न्दते॒ यदि॑ का॒मये॑ता-द्ध्व॒र्यु-रा॒त्मानं॑-यँज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा-ऽऽह॑व॒नीय॑-ञ्च हवि॒र्धान॑-ञ्च॒ तिष्ठ॒न्नव॑ नये- [नयेत्, आ॒त्मान॑मे॒व] 4
-दा॒त्मान॑मे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ यज॑मानं-यँज्ञ यश॒सेना᳚र्पयेय॒-मित्य॑न्त॒रा स॑दोहविर्धा॒ने तिष्ठ॒न्नव॑ नये॒-द्यज॑मानमे॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚-र्पयति॒ यदि॑ का॒मये॑त सद॒स्यान्॑ यज्ञ यश॒सेना᳚-र्पयेय॒मिति॒ सद॑ आ॒लभ्याव॑ नये-थ्सद॒स्या॑ने॒व य॑ज्ञयश॒सेना᳚र्पयति ॥ 5 ॥
(इती᳚ - न्द्रि॒यमे॒व - पुनः॑ पुन - र्नये॒त् - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 1)
आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व उ॑त्त॒मो ग्रहा॑णा-ङ्गृह्यते॒ तस्मा॒-दायुः॑ प्रा॒णाना॑-मुत्त॒म-म्मू॒र्धान॑-न्दि॒वो अ॑र॒ति-म्पृ॑थि॒व्या इत्या॑ह मू॒र्धान॑-मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति वैश्वान॒र-मृ॒ताय॑ जा॒त-म॒ग्नि-मित्या॑ह वैश्वान॒रग्ं हि दे॒वत॒या-ऽऽयु॑-रुभ॒यतो॑ वैश्वानरो गृह्यते॒ तस्मा॑-दुभ॒यतः॑ प्रा॒णा अ॒धस्ता᳚-च्चो॒परि॑ष्टा-च्चा॒र्धिनो॒-ऽन्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॒-ऽर्धी ध्रु॒व-स्तस्मा॑- [ध्रु॒व-स्तस्मा᳚त्, अ॒र्ध्यवा᳚-] 6
-द॒र्ध्यवा᳚-म्प्रा॒णो᳚-ऽन्येषा᳚-म्प्रा॒णाना॒-मुपो᳚प्ते॒-ऽन्ये ग्रहा᳚-स्सा॒द्यन्ते-ऽनु॑पोप्ते ध्रु॒वस्तस्मा॑-द॒स्थ्नान्याः प्र॒जाः प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्ति मा॒ग्ं॒सेना॒न्या असु॑रा॒ वा उ॑त्तर॒तः पृ॑थि॒वी-म्प॒र्याचि॑कीर्ष॒-न्ता-न्दे॒वा ध्रु॒वेणा॑दृग्ंह॒-न्त-द्ध्रु॒वस्य॑ ध्रुव॒त्वं-यँ-द्ध्रु॒व उ॑त्तर॒त-स्सा॒द्यते॒ धृत्या॒ आयु॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ य-द्ध्रु॒व आ॒त्मा होता॒ यद्धो॑तृचम॒से ध्रु॒व-म॑व॒नय॑त्या॒त्मन्ने॒व य॒ज्ञस्या- [य॒ज्ञस्य॑, आयु॑-र्दधाति] 7
-ऽऽयु॑-र्दधाति पु॒रस्ता॑-दु॒क्थस्या॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुः पु॒रस्ता॒द्ध्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते म॑द्ध्य॒तो॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुर्मद्ध्य॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्त उ॑त्तरा॒र्धे॑-ऽव॒नीय॒ इत्या॑हुरुत्त॒मेन॒ ह्यायु॑षो भु॒ङ्क्ते वै᳚श्वदे॒व्यामृ॒चि श॒स्यमा॑नाया॒मव॑ नयति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः प्र॒जास्वे॒वा-ऽऽयु॑र्दधाति ॥ 8 ॥
(ध्रु॒वस्तस्मा॑ - दे॒व य॒ज्ञस्यै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)
य॒ज्ञेन॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ते॑-ऽमन्यन्त मनु॒ष्या॑ नो॒-ऽन्वाभ॑विष्य॒न्तीति॒ ते सं॑वँथ्स॒रेण॑ योपयि॒त्वा सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तमृष॑य ऋतुग्र॒हैरे॒वानु॒ प्राजा॑न॒न्॒. यदृ॑तुग्र॒हा गृ॒ह्यन्ते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ द्वाद॑श गृह्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै स॒ह प्र॑थ॒मौ गृ॑ह्येते स॒होत्त॒मौ तस्मा॒-द्द्वौद्वा॑वृ॒तू उ॑भ॒यतो॑मुख-मृतुपा॒त्र-म्भ॑वति॒ को [म्भ॑वति॒ कः, हि त-द्वेद॒] 9
हि त-द्वेद॒ यत॑ ऋतू॒ना-म्मुख॑मृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तूने॒व प्री॑णात्यृ॒तुभि॒रिति॑ च॒तुश्चतु॑ष्पद ए॒व प॒शू-न्प्री॑णाति॒ द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह द्वि॒पद॑ ए॒व प्री॑णात्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुस्तस्मा॒-च्चतु॑ष्पादः प॒शव॑ ऋ॒तूनुप॑ जीवन्ति॒ द्विः [द्विः, पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒] 10
पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह॒ तस्मा᳚-द्द्वि॒पाद॒श्चतु॑ष्पदः प॒शूनुप॑ जीवन्त्यृ॒तुना॒ प्रेष्येति॒ ष-ट्कृत्व॑ आह॒र्तुभि॒रिति॑ च॒तुर्द्विः पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽहा॒ ऽऽक्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ नान्यो᳚-ऽन्यमनु॒ प्रप॑द्येत॒ यद॒न्यो᳚-ऽन्यम॑नु प्र॒पद्ये॑त॒र्तुर्-ऋ॒तुमनु॒ प्रप॑द्येत॒र्तवो॒ मोहु॑का-स्स्युः॒ [मोहु॑का-स्स्युः, प्रसि॑द्धमे॒वा-] 11
प्रसि॑द्धमे॒वा-द्ध्व॒र्यु-र्दक्षि॑णेन॒ प्रप॑द्यते॒ प्रसि॑द्ध-म्प्रतिप्रस्था॒तोत्त॑रेण॒ तस्मा॑-दादि॒त्य-ष्षण्मा॒सो दक्षि॑णेनैति॒ षडुत्त॑रेणो-पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि स॒ग्ं॒ सर्पो᳚-ऽस्यग्ंहस्प॒त्याय॒ त्वेत्या॒हास्ति॑ त्रयोद॒शो मास॒ इत्या॑हु॒स्त-मे॒व त-त्प्री॑णाति ॥ 12 ॥
(को - जी॑वन्ति॒ द्विः - स्यु॒ - श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 3)
सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ते लो॒काय॑ गृह्यन्ते॒ यदृ॑तुग्र॒हा ज्योति॑-रिन्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्न-मृ॑तुपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ ज्योति॑-रे॒वा-ऽस्मा॑ उ॒परि॑ष्टा-द्दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ओजो॒भृतौ॒ वा ए॒तौ दे॒वानां॒-यँदि॑न्द्रा॒ग्नी यदै᳚न्द्रा॒ग्नो गृ॒ह्यत॒ ओज॑ ए॒वाव॑ रुन्धे वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा अ॒सावा॑दि॒त्य-श्शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्य- [तस्मा॑-द॒सा-वा॑दि॒त्यः, सर्वाः᳚] 13
-स्सर्वाः᳚ प्र॒जाः प्र॒त्यङ्ङुदे॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्व॑ ए॒व म॑न्यते॒ मा-म्प्रत्युद॑गा॒दिति॑ वैश्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जास्तेजः॑ शु॒क्रो य-द्वै᳚श्वदे॒वग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जास्वे॒व तेजो॑ दधाति ॥ 14 ॥
(तस्मा॑द॒सावा॑दि॒त्य - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)
इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सांविँ॑द्येन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने वृ॒त्रम॑ह॒न्॒. यन्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्ते॒ वार्त्र॑घ्ना ए॒व ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ तस्य॑ वृ॒त्र-ञ्ज॒घ्नुष॑ ऋ॒तवो॑-ऽमुह्य॒न्थ्स ऋ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑नगृह्णा॒-त्ततो॒ वै स ऋ॒तू-न्प्राजा॑ना॒-द्यदृ॑तुपा॒त्रेण॑ मरुत्व॒तीया॑ गृ॒ह्यन्त॑ ऋतू॒ना-म्प्रज्ञा᳚त्यै॒ वज्रं॒-वाँ ए॒तं-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑ [उदे॒व प्र॑थ॒मेन॑, य॒च्छ॒ति॒ प्र ह॑रति] 15
यच्छति॒ प्र ह॑रति द्वि॒तीये॑न स्तृणु॒ते तृ॒तीये॒ना-ऽऽयु॑धं॒-वाँ ए॒त-द्यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते॒ यन्म॑रुत्व॒तीया॒ धनु॑रे॒व प्र॑थ॒मो ज्या द्वि॒तीय॒ इषु॑स्तृ॒तीयः॒ प्रत्ये॒व प्र॑थ॒मेन॑ धत्ते॒ विसृ॑जति द्वि॒तीये॑न॒ विद्ध्य॑ति तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छ॒-दपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मान॒-स्स हरि॑तो-ऽभव॒-थ्स ए॒ता-न्म॑रुत्व॒तीया॑-नात्म॒स्पर॑णा-नपश्य॒-त्तान॑गृह्णीत [ ] 16
प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेना᳚-स्पृणुतापा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॑ना-ऽऽत्म॒स्पर॑णा॒ वा ए॒ते यज॑मानस्य गृह्यन्ते॒ यन्म॑रुत्व॒तीयाः᳚ प्रा॒णमे॒व प्र॑थ॒मेन॑ स्पृणुते-ऽपा॒न-न्द्वि॒तीये॑ना॒-ऽऽत्मान॑-न्तृ॒तीये॒नेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्त-न्दे॒वा अ॑ब्रुव-न्म॒हान्. वा अ॒यम॑भू॒द्यो वृ॒त्रमव॑धी॒दिति॒ तन्म॑हे॒न्द्रस्य॑ महेन्द्र॒त्वग्ं स ए॒त-म्मा॑हे॒न्द्र-मु॑द्धा॒र-मुद॑हरत वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा-ऽन्यासु॑ दे॒वता॒स्व धि॒ यन्मा॑हे॒न्द्रो गृ॒ह्यत॑ उद्धा॒रमे॒व तं-यँज॑मान॒ उद्ध॑रते॒-ऽन्यासु॑ प्र॒जास्वधि॑ शुक्रपा॒त्रेण॑ गृह्णाति यजमानदेव॒त्यो॑ वै मा॑हे॒न्द्रस्तेजः॑ शु॒क्रो यन्मा॑हे॒न्द्रग्ं शु॑क्रपा॒त्रेण॑ गृ॒ह्णाति॒ यज॑मान ए॒व तेजो॑ दधाति ॥ 17 ॥
(प्र॒थ॒मेना॑ - गृह्णीत - दे॒वता᳚स्व॒ - ष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)
अदि॑तिः पु॒त्रका॑मा सा॒द्ध्येभ्यो॑ दे॒वेभ्यो᳚ ब्रह्मौद॒नम॑पच॒-त्तस्या॑ उ॒च्छेष॑णमददु॒स्त-त्प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॑ च॒त्वार॑ आदि॒त्या अ॑जायन्त॒ सा द्वि॒तीय॑मपच॒-थ्सा-ऽम॑न्यतो॒च्छेष॑णान्म इ॒मे᳚-ऽज्ञत॒ यदग्रे᳚ प्राशि॒ष्यामी॒तो मे॒ वसी॑याग्ंसो जनिष्यन्त॒ इति॒ सा-ऽग्रे॒ प्रा-ऽऽश्ञा॒-थ्सा रेतो॑-ऽधत्त॒ तस्यै॒ व्यृ॑द्धमा॒ण्डम॑जायत॒ सा-ऽऽदि॒त्येभ्य॑ ए॒व [ ] 18
तृ॒तीय॑मपच॒-द्भोगा॑य म इ॒दग्ग् श्रा॒न्तम॒स्त्विति॒ ते᳚-ऽब्रुव॒न् वरं॑-वृँणामहै॒ यो-ऽतो॒ जाया॑ता अ॒स्माक॒ग्ं॒ स एको॑-ऽस॒द्यो᳚-ऽस्य प्र॒जाया॒मृद्ध्या॑ता अ॒स्माक॒-म्भोगा॑य भवा॒दिति॒ ततो॒ विव॑स्वानादि॒त्यो॑ ऽजायत॒ तस्य॒ वा इ॒य-म्प्र॒जा यन्म॑नु॒ष्या᳚स्तास्वेक॑ ए॒वर्धो यो यज॑ते॒ स दे॒वाना॒-म्भोगा॑य भवति दे॒वा वै य॒ज्ञा- [य॒ज्ञात्, रु॒द्र-म॒न्त-] 19
-द्रु॒द्र-म॒न्त-रा॑य॒न्-थ्स आ॑दि॒त्यान॒न्वाक्र॑मत॒ ते द्वि॑देव॒त्या᳚-न्प्राप॑द्यन्त॒ ता-न्न प्रति॒ प्राय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-द्द्विदेव॒त्ये᳚भ्य आदि॒त्यो निर्गृ॑ह्यते॒ यदु॒च्छेष॑णा॒-दजा॑यन्त॒ तस्मा॑-दु॒च्छेष॑णा-द्गृह्यते ति॒सृभि॑र्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्णाति मा॒ता पि॒ता पु॒त्रस्तदे॒व तन्मि॑थु॒न-मुल्ब॒-ङ्गर्भो॑ ज॒रायु॒ तदे॒व त- [तदे॒व तत्, मि॒थु॒न-म्प॒शवो॒] 20
-न्मि॑थु॒न-म्प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ऊर्ग्दधि॑ द॒द्ध्ना म॑द्ध्य॒त-श्श्री॑णा॒त्यूर्ज॑मे॒व प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो द॑धाति शृतात॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दा॒मा प॒क्व-न्दु॑हे प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्यः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति प्रति॒रुद्ध्यै॒वा-ऽस्मै॑ प॒शू-न्गृ॑ह्णाति प॒शवो॒ वा ए॒ते यदा॑दि॒त्य ए॒ष रु॒द्रो यद॒ग्निः प॑रि॒श्रित्य॑ गृह्णाति रु॒द्रादे॒व प॒शू-न॒न्त-र्द॑धा- [-न॒न्त-र्द॑धाति, ए॒ष वै] 21
-त्ये॒ष वै विव॑स्वानादि॒त्यो यदु॑पाग्ं शु॒सव॑न॒-स्स ए॒तमे॒व सो॑मपी॒थ-म्परि॑ शय॒ आ तृ॑तीयसव॒ना-द्विव॑स्व आदित्यै॒ष ते॑ सोमपी॒थ इत्या॑ह॒ विव॑स्वन्त-मे॒वा-ऽऽदि॒त्यग्ं सो॑मपी॒थेन॒ सम॑र्धयति॒ या दि॒व्या वृष्टि॒स्तया᳚ त्वा श्रीणा॒मीति॒ वृष्टि॑कामस्य श्रीणीया॒-द्वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदि॑ ता॒ज-क्प्र॒स्कन्दे॒-द्वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ स्या॒द्यदि॑ चि॒रमव॑र्षुको॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या--द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒न्न हु॒त्वान्वी᳚क्षेत॒ यद॒न्वीक्षे॑त॒ चक्षु॑रस्य प्र॒मायु॑कग्ग् स्या॒-त्तस्मा॒न्नान्वीक्ष्यः॑ ॥ 22 ॥
(ए॒व - य॒ज्ञा - ज्ज॒रायु॒ तदे॒व तद॒ - न्तर्द॑धाति॒ - न - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)
अ॒न्त॒र्या॒म॒पा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णाति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवषट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे-दे॒ष वै गा॑य॒त्रो दे॒वानां॒-यँ-थ्स॑वि॒तैष गा॑यत्रि॒यै लो॒के गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद॑न्तर्यामपा॒त्रेण॑ सावि॒त्र-मा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॒ स्वा-दे॒वैनं॒-योँने॒-र्निर्गृ॑ह्णाति॒ विश्वे॑ [विश्वे᳚, दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒] 23
दे॒वा-स्तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-न्नोद॑यच्छ॒-न्ते स॑वि॒तार॑-म्प्रातस्सव॒नभा॑ग॒ग्ं॒ सन्त॑-न्तृतीयसव॒नम॒भि पर्य॑णय॒-न्ततो॒ वै ते तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒-मुद॑यच्छ॒न्॒. य-त्तृ॑तीयसव॒ने सा॑वि॒त्रो गृ॒ह्यते॑ तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑न॒स्योद्य॑त्यै सवितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृह्णाति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जा वै᳚श्वदे॒वः क॒लशः॑ सवि॒ता प्र॑स॒वाना॑मीशे॒ य-थ्स॑वितृपा॒त्रेण॑ वैश्वदे॒व-ङ्क॒लशा᳚-द्गृ॒ह्णाति॑ सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र [प्र॒जाः प्र, ज॒न॒य॒ति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि] 24
ज॑नयति॒ सोमे॒ सोम॑म॒भि गृ॑ह्णाति॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह॒ सोमे॒ हि सोम॑मभिगृ॒ह्णाति॒ प्रति॑ष्ठित्या ए॒तस्मि॒न् वा अपि॒ ग्रहे॑ मनु॒ष्ये᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ क्रियते सु॒शर्मा॑-ऽसि सुप्रतिष्ठा॒न इत्या॑ह मनु॒ष्ये᳚भ्य ए॒वैतेन॑ करोति बृ॒हदित्या॑ह दे॒वेभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोति॒ नम॒ इत्या॑ह पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करोत्ये॒ ताव॑ती॒ र्वै दे॒वता॒स्ताभ्य॑ ए॒वैन॒ग्ं॒ सर्वा᳚भ्यो गृह्णात्ये॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॒ इत्या॑ह वैश्वदे॒वो ह्ये॑षः ॥ 25 ॥
(विश्वे॒ - प्र - पि॒तृभ्य॑ ए॒वैतेन॑ करो॒त्ये - का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 7)
प्रा॒णो वा ए॒ष यदु॑पा॒ग्ं॒शु-र्यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ प्रथ॒मश्चो᳚त्त॒मश्च॒ ग्रहौ॑ गृ॒ह्येते᳚ प्रा॒णमे॒वानु॑ प्र॒यन्ति॑ प्रा॒णमनूद्य॑न्ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः प्रा॒ण उ॑पा॒ग्ं॒शुः पत्नीः᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयन्ति॒ यदु॑पाग्ंशुपा॒त्रेण॑ पात्नीव॒तमा᳚ग्रय॒णा-द्गृ॒ह्णाति॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒ण-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते दे॒वा वा इ॒त इ॑तः॒ पत्नी᳚-स्सुव॒र्गं- [पत्नी᳚-स्सुव॒र्गम्, लो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते] 26
-ँलो॒क-म॑जिगाग्ंस॒-न्ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-न्न प्राजा॑न॒-न्त ए॒त-म्पा᳚त्नीव॒तम॑पश्य॒-न्तम॑गृह्णत॒ ततो॒ वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-म्प्राजा॑न॒न्॒. य-त्पा᳚त्नीव॒तो गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ स सोमो॒ नाति॑ष्ठत स्त्री॒भ्यो गृ॒ह्यमा॑ण॒स्त-ङ्घृ॒तं-वँज्र॑-ङ्कृ॒त्वा-ऽघ्न॒-न्त-न्निरि॑न्द्रिय-म्भू॒तम॑गृह्ण॒-न्तस्मा॒-थ्स्त्रियो॒ निरि॑न्द्रिया॒ अदा॑यादी॒रपि॑ पा॒पा-त्पु॒ग्ं॒स उप॑स्तितरं- [उप॑स्तितरम्, व॒द॒न्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑] 27
-ँवदन्ति॒ य-द्घृ॒तेन॑ पात्नीव॒तग्ग् श्री॒णाति॒ वज्रे॑णै॒वैनं॒-वँशे॑ कृ॒त्वा गृ॑ह्णा-त्युपया॒मगृ॑हीतो॒-ऽसीत्या॑हे॒यं-वाँ उ॑पया॒म-स्तस्मा॑दि॒मा-म्प्र॒जा अनु॒ प्र जा॑यन्ते॒ बृह॒स्पति॑सुतस्य त॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्र ज॑नयतीन्दो॒ इत्या॑ह॒ रेतो॒ वा इन्दू॒ रेत॑ ए॒व त-द्द॑धातीन्द्रियाव॒ इ- [इति॑, आ॒ह॒ प्र॒जा] 28
-त्या॑ह प्र॒जा वा इ॑न्द्रि॒य-म्प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्र ज॑नय॒त्यग्ना(3) इत्या॑हा॒ग्निर्वै रे॑तो॒धाः पत्नी॑व॒ इत्या॑ह मिथुन॒त्वाय॑ स॒जूर्दे॒वेन॒ त्वष्ट्रा॒ सोम॑-म्पि॒बेत्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॒पमे॒व प॒शुषु॑ दधाति दे॒वा वै त्वष्टा॑रमजिघाग्ंस॒न्-थ्स पत्नीः॒ प्राप॑द्यत॒ त-न्न प्रति॒ प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॒ [प्रा-ऽय॑च्छ॒-न्तस्मा॒दपि॑, वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-] 29
वद्ध्य॒-म्प्रप॑न्न॒-न्न प्रति॒ प्रय॑च्छन्ति॒ तस्मा᳚-त्पात्नीव॒ते त्वष्ट्रे-ऽपि॑ गृह्यते॒ न सा॑दय॒त्यस॑न्ना॒द्धि प्र॒जाः प्र॒जाय॑न्ते॒ नानु॒ वष॑-ट्करोति॒ यद॑नुवष-ट्कु॒र्या-द्रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॒न्वव॑सृजे॒-द्यन्ना-ऽनु॑वषट्कु॒र्या-दशा᳚न्त-म॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षये-दुपा॒ग्॒श्वनु॒ वष॑-ट्करोति॒ न रु॒द्र-म्प्र॒जा अ॑न्ववसृ॒जति॑ शा॒न्तम॒ग्नी-थ्सोम॑-म्भक्षय॒त्यग्नी॒-न्नेष्टु॑-रु॒पस्थ॒मा सी॑द॒ [सी॑द, नेष्टः॒ पत्नी॑-] 30
नेष्टः॒ पत्नी॑-मु॒दान॒येत्या॑हा॒-ग्नीदे॒व नेष्ट॑रि॒ रेतो॒ दधा॑ति॒ नेष्टा॒ पत्नि॑यामु-द्गा॒त्रा स-ङ्ख्या॑पयति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यदु॑द्गा॒ता प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाया॒प उप॒ प्र व॑र्तयति॒ रेत॑ ए॒व त-थ्सि॑ञ्चत्यू॒रुणोप॒ प्र व॑र्तयत्यू॒रुणा॒ हि रेतः॑ सि॒च्यते॑ नग्न॒-ङ्कृत्यो॒-रुमुप॒ प्र व॑र्तयति य॒दा हि न॒ग्न ऊ॒रुर्भव॒त्यथ॑ मिथु॒नी भ॑व॒तो-ऽथ॒ रेतः॑ सिच्य॒ते-ऽथ॑ प्र॒जाः प्र जा॑यन्ते ॥ 31 ॥
(पत्नी᳚-स्सुव॒र्ग - मुप॑स्तितर - मिन्द्रियाव॒ इत्य - पि॑ - सीद - मिथु॒न्य॑ - ष्टौ च॑) (अ. 8)
इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॑ शीर्षकपा॒ल-मुदौ᳚ब्ज॒-थ्स द्रो॑णकल॒शो॑-ऽभव॒-त्तस्मा॒-थ्सोम॒-स्सम॑स्रव॒-थ्स हा॑रियोज॒नो॑-ऽभव॒-त्तं-व्यँ॑चिकिथ्स-ज्जु॒हवा॒नी(3) मा हौ॒षा(3)-मिति॒ सो॑-ऽमन्यत॒ यद्धो॒ष्याम्या॒मग्ं हो᳚ष्यामि॒ यन्न हो॒ष्यामि॑ यज्ञवेश॒स-ङ्क॑रिष्या॒मीति॒ तम॑द्ध्रियत॒ होतु॒ग्ं॒ सो᳚-ऽग्नि-र॑ब्रवी॒न्न मय्या॒मग्ं हो᳚ष्य॒सीति॒ त-न्धा॒नाभि॑-रश्रीणा॒- [-रश्रीणात्, तग्ं शृ॒त-] 32
-त्तग्ं शृ॒त-म्भू॒त-म॑जुहो॒द्य-द्धा॒नाभि॑र्-हारियोज॒नग्ग् श्री॒णाति॑ शृत॒त्वाय॑ शृ॒त-मे॒वैन॑-म्भू॒त-ञ्जु॑होति ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणात्ये॒ताव॑ती-रे॒वास्या॒-मुष्मि॑न् ँलो॒के का॑म॒दुघा॑ भव॒न्त्यथो॒ खल्वा॑हुरे॒ता वा इन्द्र॑स्य॒ पृश्ञ॑यः काम॒दुघा॒ यद्धा॑रियोज॒नीरिति॒ तस्मा᳚-द्ब॒ह्वीभिः॑ श्रीणीयादृख्सा॒मे वा इन्द्र॑स्य॒ हरी॑ सोम॒पानौ॒ तयोः᳚ परि॒धय॑ आ॒धानं॒-यँदप्र॑हृत्य परि॒धी-ञ्जु॑हु॒या-द॒न्तरा॑धानाभ्या- [-द॒न्तरा॑धानाभ्याम्, घा॒स-म्प्र] 33
-ङ्घा॒स-म्प्र य॑च्छे-त्प्र॒हृत्य॑ परि॒धीञ्जु॑होति॒ निरा॑धानाभ्या-मे॒व घा॒स-म्प्र य॑च्छत्युन्ने॒ता जु॑होति या॒तया॑मेव॒ ह्ये॑तर्ह्य॑द्ध्व॒र्यु-स्स्व॒गाकृ॑तो॒ य-द॑द्ध्व॒र्यु-र्जु॑हु॒या-द्यथा॒ विमु॑क्त॒-म्पुन॑र्यु॒नक्ति॑ ता॒दृगे॒व तच्छी॒र्॒ष-न्न॑धिनि॒धाय॑ जुहोति शीर्ष॒तो हि स स॒मभ॑व-द्वि॒क्रम्य॑ जुहोति वि॒क्रम्य॒ हीन्द्रो॑ वृ॒त्रमह॒न्-थ्समृ॑द्ध्यै प॒शवो॒ वै हा॑रियोज॒नीर्य-थ्स॑भि॒न्न्द्या-दल्पा॑ [-दल्पाः᳚, ए॒न॒-म्प॒शवो॑] 34
एन-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेर॒न्॒. यन्न स॑भि॒न्न्द्या-द्ब॒हव॑ एन-म्प॒शवो-ऽभु॑ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठेर॒-न्मन॑सा॒ स-म्बा॑धत उ॒भय॑-ङ्करोति ब॒हव॑ ए॒वैन॑-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑ तिष्ठन्त उन्ने॒तर्यु॑पह॒व-मि॑च्छन्ते॒ य ए॒व तत्र॑ सोमपी॒थस्त-मे॒वाव॑ रुन्धत उत्तरवे॒द्या-न्निव॑पति प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः प॒शवो॑ हारियोज॒नीः प॒शुष्वे॒व प॒शू-न्प्रति॑ ष्ठापयन्ति ॥ 35 ॥
(अ॒श्री॒णा॒ - द॒न्तरा॑धानाभ्या॒ - मल्पाः᳚ - स्थापयन्ति) (अ. 9)
ग्रहा॒न्॒. वा अनु॑ प्र॒जाः प॒शवः॒ प्र जा॑यन्त उपाग्श्वन्तर्या॒-माव॑जा॒वयः॑ शु॒क्राम॒न्थिनौ॒ पुरु॑षा ऋतुग्र॒हा-नेक॑शफा आदित्यग्र॒ह-ङ्गाव॑ आदित्यग्र॒हो भूयि॑ष्ठाभिर्-ऋ॒ग्भिर्गृ॑ह्यते॒ तस्मा॒-द्गावः॑ पशू॒ना-म्भूयि॑ष्ठा॒ य-त्त्रिरु॑पा॒ग्ं॒ शुग्ं हस्ते॑न विगृ॒ह्णाति॒ तस्मा॒-द्द्वौ त्रीन॒जा ज॒नय॒त्यथाव॑यो॒ भूय॑सीः पि॒ता वा ए॒ष यदा᳚ग्रय॒णः पु॒त्रः क॒लशो॒ यदा᳚ग्रय॒ण उ॑प॒दस्ये᳚-त्क॒लशा᳚-द्गृह्णीया॒-द्यथा॑ पि॒ता [ ] 36
पु॒त्र-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तद्य-त्क॒लश॑ उप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीया॒-द्यथा॑ पु॒त्रः पि॒तर॑-ङ्क्षि॒त उ॑प॒धाव॑ति ता॒दृगे॒व तदा॒त्मा वा ए॒ष य॒ज्ञस्य॒ यदा᳚ग्रय॒णो यद्ग्रहो॑ वा क॒लशो॑ वोप॒दस्ये॑-दाग्रय॒णा-द्गृ॑ह्णीयादा॒त्मन॑ ए॒वाधि॑ य॒ज्ञ-न्निष्क॑रो॒त्यवि॑ज्ञातो॒ वा ए॒ष गृ॑ह्यते॒ यदा᳚ग्रय॒ण-स्स्था॒ल्या गृ॒ह्णाति॑ वाय॒व्ये॑न जुहोति॒ तस्मा॒- [तस्मा᳚त्, गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन] 37
-द्गर्भे॒णा ऽवि॑ज्ञातेन ब्रह्म॒हा ऽव॑भृ॒थमव॑ यन्ति॒ परा᳚ स्था॒लीरस्य॒न्त्यु-द्वा॑य॒व्या॑नि हरन्ति॒ तस्मा॒-थ्स्त्रिय॑-ञ्जा॒ता-म्परा᳚-ऽस्य॒न्त्यु-त्पुमाग्ं॑ सग्ं हरन्ति॒ य-त्पु॑रो॒रुच॒माह॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हर॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द्ग्रह॑-ङ्गृ॒ह्णाति॒ यथा॒ वस्य॑स आ॒हृत्य॒ प्रा-ऽऽह॑ ता॒दृगे॒व त-द्य-थ्सा॒दय॑ति॒ यथा॒ वस्य॑स उपनि॒धाया॑-प॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य द्वै य॒ज्ञस्य॒ साम्ना॒ यजु॑षा क्रि॒यते॑ शिथि॒ल-न्त-द्यदृ॒चा त-द्दृ॒ढ-म्पु॒रस्ता॑दुपयामा॒ यजु॑षा गृह्यन्त उ॒परि॑ष्टा-दुपयामा ऋ॒चा य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ ॥ 38 ॥
(यथा॑ पि॒ता-तस्मा॑-दप॒क्राम॑ति ता॒दृगे॒व त-द्य-द॒ष्टा द॑श च) (अ. 10)
प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒-ऽमुमे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ परा॑ङिव॒ ह्य॑सौ लो॒को यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्त॑ इ॒ममे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति॒ पुनः॑पुन-रिव॒ ह्य॑यं-लोँ॒कः प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ परा॑ भवन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ [पुनः॑, प्र॒यु॒ज्यन्ते॒] 39
प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वोष॑धयः॒ पुन॒रा भ॑वन्ति॒ प्रान्यानि॒ पात्रा॑णि यु॒ज्यन्ते॒ नान्यानि॒ यानि॑ परा॒चीना॑नि प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यन्वा॑र॒ण्याः प॒शवो-ऽर॑ण्य॒-मप॑ यन्ति॒ यानि॒ पुनः॑ प्रयु॒ज्यन्ते॒ तान्यनु॑ ग्रा॒म्याः प॒शवो॒ ग्राम॑-मु॒पाव॑यन्ति॒ यो वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भव॒त्याज्य॒-मित्यु॒क्थ-न्तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँदु॑पा॒ग्ं॒शु शग्ंस॑ति॒ त- [शग्ंस॑ति॒ तत्, उ॒पा॒ग्श्व॒न्त॒र्या॒मयो॒-] 40
-दु॑पाग्श्वन्तर्या॒मयो॒-र्यदु॒च्चै-स्तदित॑रेषा॒-ङ्ग्रहा॑णामे॒तद्वै ग्रहा॑णा-न्नि॒दानं॒-यँ ए॒वं-वेँद॑ नि॒दान॑वा-न्भवति॒ यो वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते स्था॒लीभि॑-र॒न्ये ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॑ वाय॒व्यै॑-र॒न्य ए॒तद्वै ग्रहा॑णा-म्मिथु॒नं-यँ ए॒वं-वेँद॒ प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यत॒ इन्द्र॒स्त्वष्टु॒-स्सोम॑-मभी॒षहा॑-ऽपिब॒-थ्स विष्व॒- [विष्वङ्ङ्॑, व्या᳚र्च्छ॒-थ्स] 41
ङ्व्या᳚र्च्छ॒-थ्स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण॒-न्नावि॑न्द॒-थ्स ए॒ता-न॑नुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑नपश्य॒-त्ता-न्निर॑वप॒-त्तैर्वै स आ॒त्मन्ना॒रम॑ण-मकुरुत॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॒ निरु॑प्यन्ते॒ तस्मा॑-दनुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशा॑ना॒-म्प्रा-ऽश्ञी॑यादा॒त्म-न्ने॒वा-ऽऽरम॑ण-ङ्कुरुते॒ नैन॒ग्ं॒ सोमो-ऽति॑ पवते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ नर्चा न यजु॑षा प॒ङ्क्ति-रा᳚प्य॒ते-ऽथ॒ किं ँय॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वमिति॑ धा॒नाः क॑र॒म्भः प॑रिवा॒पः पु॑रो॒डाशः॑ पय॒स्या॑ तेन॑ प॒ङ्क्ति-रा᳚प्यते॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ पाङ्क्त॒त्वम् ॥ 42 ॥
(भ॒व॒न्ति॒ यानि॒ पुनः॒ - शग्ंस॑ति॒ त - द्विष्वं॒ - किं - चतु॑र्दश च) (अ. 11)
(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय- ऽऽयु॒र्वे - य॒ज्ञेन॑ - सुव॒र्गा - येन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒ - रदि॑ति - रन्तर्यामपा॒त्रेण॑ - प्रा॒ण उ॑पाग्ंशु पा॒त्रे - णेन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒-न्तस्य॒ - ग्रहा॒न् - प्रान्या - न्येका॑दश)
(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॒ - पुन॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽह - मिथु॒न-म्प॒शवो॒ - नेष्टः॒ पत्नी॑ - मुपाग्श्वन्तर्या॒मयो॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशत्)
(इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑, पाङ्क्त॒त्वम्)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे पञ्चमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
indro̭ vṛ॒trāya॒ vajra॒muda̭yaccha॒-thsa vṛ॒tro vajrā॒dudya̭tādabibhe॒-thso᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒ryaṃ̭ ta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ dvi॒tīya॒muda̭yaccha॒-thso᳚-'bravī॒nmā ma॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ [pra dā᳚syā॒mīti̭, tasmā̭ u॒kthya̭me॒va] 1
tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-ttasmai̭ tṛ॒tīya॒muda̭yaccha॒-ttaṃ-vi~ṣṇu॒ranva̭tiṣṭhata ja॒hīti॒ so᳚-'bravī॒nmā me॒ pra hā॒rasti॒ vā i॒da-mmayi̭ vī॒rya̭-nta-tte॒ pra dā᳚syā॒mīti॒ tasmā̭ u॒kthya̭me॒va prāya̭ccha॒-tta-nnirmā̭ya-mbhū॒tama̭han. ya॒jño hi tasya̭ mā॒yā-''sī॒-dyadu॒kthyo̭ gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va [ ] 2
ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkta॒ indrā̭ya tvā bṛ॒ha-dva̭te॒ vaya̭svata॒ ityā॒hendrā̭ya॒ hi sa ta-mprāya̭ccha॒-ttasmai᳚ tvā॒ viṣṇa̭ve॒ tvetyā̭ha॒ yade॒va viṣṇṷra॒nvati̭ṣṭhata ja॒hīti॒ tasmā॒-dviṣṇṷma॒nvābha̭jati॒ trirnirgṛ̭hṇāti॒ trirhi sa ta-ntasmai॒ prāya̭cchade॒ṣa te॒ yoniḥ॒ puna̭rhavira॒sītyā̭ha॒ punaḥ̭puna॒- [punaḥ̭punaḥ, hya̭smā-] 3
r-hya̭smā-nnirgṛ॒hṇāti॒ cakṣu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadu॒kthya̭-stasmā̭du॒kthyagṃ̭ hu॒tagṃ somā̭ a॒nvāya̭nti॒ tasmā̭dā॒tmā cakṣu॒ranvḙti॒ tasmā॒dekaṃ॒-ya~nta̭-mba॒havo-'nṷ yanti॒ tasmā॒deko̭ bahū॒nā-mbha॒dro bha̭vati॒ tasmā॒deko̭ ba॒hvīrjā॒yā vi̭ndate॒ yadi̭ kā॒mayḙtā-ddhva॒ryu-rā॒tmānaṃ̭-ya~jña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒-mitya̭nta॒rā-''ha̭va॒nīya̭-ñca havi॒rdhāna̭-ñca॒ tiṣṭha॒nnava̭ naye- [nayet, ā॒tmāna̭me॒va] 4
-dā॒tmāna̭me॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yaja̭mānaṃ-ya~jña yaśa॒senā᳚rpayeya॒-mitya̭nta॒rā sa̭dohavirdhā॒ne tiṣṭha॒nnava̭ naye॒-dyaja̭māname॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚-rpayati॒ yadi̭ kā॒mayḙta sada॒syāṋ yajña yaśa॒senā᳚-rpayeya॒miti॒ sada̭ ā॒labhyāva̭ naye-thsada॒syā̭ne॒va ya̭jñayaśa॒senā᳚rpayati || 5 ||
(itī᳚ - ndri॒yame॒va - punaḥ̭ puna - rnaye॒t - traya̭strigṃśacca) (a. 1)
āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ṷtta॒mo grahā̭ṇā-ṅgṛhyate॒ tasmā॒-dāyuḥ̭ prā॒ṇānā̭-mutta॒ma-mmū॒rdhāna̭-ndi॒vo a̭ra॒ti-mpṛ̭thi॒vyā ityā̭ha mū॒rdhāna̭-me॒vainagṃ̭ samā॒nānā᳚-ṅkaroti vaiśvāna॒ra-mṛ॒tāya̭ jā॒ta-ma॒gni-mityā̭ha vaiśvāna॒ragṃ hi de॒vata॒yā-''yṷ-rubha॒yato̭ vaiśvānaro gṛhyate॒ tasmā̭-dubha॒yataḥ̭ prā॒ṇā a॒dhastā᳚-cco॒pari̭ṣṭā-ccā॒rdhino॒-'nye grahā̭ gṛ॒hyante॒-'rdhī dhru॒va-stasmā̭- [dhru॒va-stasmā᳚t, a॒rdhyavā᳚-] 6
-da॒rdhyavā᳚-mprā॒ṇo᳚-'nyeṣā᳚-mprā॒ṇānā॒-mupo᳚pte॒-'nye grahā᳚-ssā॒dyante-'nṷpopte dhru॒vastasmā̭-da॒sthnānyāḥ pra॒jāḥ pra̭ti॒tiṣṭha̭nti mā॒gṃ॒senā॒nyā asṷrā॒ vā ṷttara॒taḥ pṛ̭thi॒vī-mpa॒ryāci̭kīrṣa॒-ntā-nde॒vā dhru॒veṇā̭dṛgṃha॒-nta-ddhru॒vasya̭ dhruva॒tvaṃ-ya~-ddhru॒va ṷttara॒ta-ssā॒dyate॒ dhṛtyā॒ āyu॒rvā e॒ta-dya॒jñasya॒ ya-ddhru॒va ā॒tmā hotā॒ yaddho̭tṛcama॒se dhru॒va-ma̭va॒naya̭tyā॒tmanne॒va ya॒jñasyā- [ya॒jñasya̭, āyṷ-rdadhāti] 7
-''yṷ-rdadhāti pu॒rastā̭-du॒kthasyā̭-'va॒nīya॒ ityā̭huḥ pu॒rastā॒ddhyāyṷṣo bhu॒ṅkte ma̭ddhya॒to̭-'va॒nīya॒ ityā̭hurmaddhya॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkta ṷttarā॒rdhḙ-'va॒nīya॒ ityā̭hurutta॒mena॒ hyāyṷṣo bhu॒ṅkte vai᳚śvade॒vyāmṛ॒ci śa॒syamā̭nāyā॒mava̭ nayati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jāsve॒vā-''yṷrdadhāti || 8 ||
(dhru॒vastasmā̭ - de॒va ya॒jñasyai - kā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)
ya॒jñena॒ vai de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntḙ-'manyanta manu॒ṣyā̭ no॒-'nvābha̭viṣya॒ntīti॒ te saṃ̭va~thsa॒reṇa̭ yopayi॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-ntamṛṣa̭ya ṛtugra॒haire॒vānu॒ prājā̭na॒n॒. yadṛ̭tugra॒hā gṛ॒hyantḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ dvāda̭śa gṛhyante॒ dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒ra-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prajñā᳚tyai sa॒ha pra̭tha॒mau gṛ̭hyete sa॒hotta॒mau tasmā॒-ddvaudvā̭vṛ॒tū ṷbha॒yato̭mukha-mṛtupā॒tra-mbha̭vati॒ ko [mbha̭vati॒ kaḥ, hi ta-dveda॒] 9
hi ta-dveda॒ yata̭ ṛtū॒nā-mmukha̭mṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇātyṛ॒tubhi॒riti̭ ca॒tuścatṷṣpada e॒va pa॒śū-nprī̭ṇāti॒ dviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha dvi॒pada̭ e॒va prī̭ṇātyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒tustasmā॒-ccatṷṣpādaḥ pa॒śava̭ ṛ॒tūnupa̭ jīvanti॒ dviḥ [dviḥ, puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒] 10
puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha॒ tasmā᳚-ddvi॒pāda॒ścatṷṣpadaḥ pa॒śūnupa̭ jīvantyṛ॒tunā॒ preṣyeti॒ ṣa-ṭkṛtva̭ āha॒rtubhi॒riti̭ ca॒turdviḥ puna̭r-ṛ॒tunā̭-''hā॒ ''krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ nānyo᳚-'nyamanu॒ prapa̭dyeta॒ yada॒nyo᳚-'nyama̭nu pra॒padyḙta॒rtur-ṛ॒tumanu॒ prapa̭dyeta॒rtavo॒ mohṷkā-ssyuḥ॒ [mohṷkā-ssyuḥ, prasi̭ddhame॒vā-] 11
prasi̭ddhame॒vā-ddhva॒ryu-rdakṣi̭ṇena॒ prapa̭dyate॒ prasi̭ddha-mpratiprasthā॒totta̭reṇa॒ tasmā̭-dādi॒tya-ṣṣaṇmā॒so dakṣi̭ṇenaiti॒ ṣaḍutta̭reṇo-payā॒magṛ̭hīto-'si sa॒gṃ॒ sarpo᳚-'syagṃhaspa॒tyāya॒ tvetyā॒hāsti̭ trayoda॒śo māsa॒ ityā̭hu॒sta-me॒va ta-tprī̭ṇāti || 12 ||
(ko - jī̭vanti॒ dviḥ - syu॒ - ścatṷstrigṃśacca) (a. 3)
su॒va॒rgāya॒ vā e॒te lo॒kāya̭ gṛhyante॒ yadṛ̭tugra॒hā jyoti̭-rindrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gna-mṛ̭tupā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ jyoti̭-re॒vā-'smā̭ u॒pari̭ṣṭā-ddadhāti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā-'nṷkhyātyā ojo॒bhṛtau॒ vā e॒tau de॒vānāṃ॒-ya~di̭ndrā॒gnī yadai᳚ndrā॒gno gṛ॒hyata॒ oja̭ e॒vāva̭ rundhe vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā a॒sāvā̭di॒tya-śśu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tya- [tasmā̭-da॒sā-vā̭di॒tyaḥ, sarvāḥ᳚] 13
-ssarvāḥ᳚ pra॒jāḥ pra॒tyaṅṅudḙti॒ tasmā॒-thsarva̭ e॒va ma̭nyate॒ mā-mpratyuda̭gā॒diti̭ vaiśvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāstejaḥ̭ śu॒kro ya-dvai᳚śvade॒vagṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti̭ pra॒jāsve॒va tejo̭ dadhāti || 14 ||
(tasmā̭da॒sāvā̭di॒tya - stri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssāṃvi~̭dyena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne vṛ॒trama̭ha॒n॒. yanmāddhya̭ndine॒ sava̭ne marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyante॒ vārtra̭ghnā e॒va te yaja̭mānasya gṛhyante॒ tasya̭ vṛ॒tra-ñja॒ghnuṣa̭ ṛ॒tavo̭-'muhya॒nthsa ṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭nagṛhṇā॒-ttato॒ vai sa ṛ॒tū-nprājā̭nā॒-dyadṛ̭tupā॒treṇa̭ marutva॒tīyā̭ gṛ॒hyanta̭ ṛtū॒nā-mprajñā᳚tyai॒ vajraṃ॒-vā~ e॒taṃ-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ ude॒va pra̭tha॒mena̭ [ude॒va pra̭tha॒mena̭, ya॒ccha॒ti॒ pra ha̭rati] 15
yacchati॒ pra ha̭rati dvi॒tīyḙna stṛṇu॒te tṛ॒tīye॒nā-''yṷdhaṃ॒-vā~ e॒ta-dyaja̭māna॒-ssagg skṷrute॒ yanma̭rutva॒tīyā॒ dhanṷre॒va pra̭tha॒mo jyā dvi॒tīya॒ iṣṷstṛ॒tīyaḥ॒ pratye॒va pra̭tha॒mena̭ dhatte॒ visṛ̭jati dvi॒tīyḙna॒ viddhya̭ti tṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā parā᳚-mparā॒vata̭-magaccha॒-dapā̭rādha॒miti॒ manya̭māna॒-ssa hari̭to-'bhava॒-thsa e॒tā-nma̭rutva॒tīyā̭-nātma॒spara̭ṇā-napaśya॒-ttāna̭gṛhṇīta [ ] 16
prā॒ṇame॒va pra̭tha॒menā᳚-spṛṇutāpā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīyḙnā-''tma॒spara̭ṇā॒ vā e॒te yaja̭mānasya gṛhyante॒ yanma̭rutva॒tīyāḥ᳚ prā॒ṇame॒va pra̭tha॒mena̭ spṛṇute-'pā॒na-ndvi॒tīyḙnā॒-''tmāna̭-ntṛ॒tīye॒nendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-nta-nde॒vā a̭bruva-nma॒hān. vā a॒yama̭bhū॒dyo vṛ॒tramava̭dhī॒diti॒ tanma̭he॒ndrasya̭ mahendra॒tvagṃ sa e॒ta-mmā̭he॒ndra-mṷddhā॒ra-muda̭harata vṛ॒tragṃ ha॒tvā-'nyāsṷ de॒vatā॒sva dhi॒ yanmā̭he॒ndro gṛ॒hyata̭ uddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate॒-'nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ śukrapā॒treṇa̭ gṛhṇāti yajamānadeva॒tyo̭ vai mā̭he॒ndrastejaḥ̭ śu॒kro yanmā̭he॒ndragṃ śṷkrapā॒treṇa̭ gṛ॒hṇāti॒ yaja̭māna e॒va tejo̭ dadhāti || 17 ||
(pra॒tha॒menā̭ - gṛhṇīta - de॒vatā᳚sva॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
adi̭tiḥ pu॒trakā̭mā sā॒ddhyebhyo̭ de॒vebhyo᳚ brahmauda॒nama̭paca॒-ttasyā̭ u॒ccheṣa̭ṇamadadu॒sta-tprā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai̭ ca॒tvāra̭ ādi॒tyā a̭jāyanta॒ sā dvi॒tīya̭mapaca॒-thsā-'ma̭nyato॒ccheṣa̭ṇānma i॒me᳚-'jñata॒ yadagre᳚ prāśi॒ṣyāmī॒to me॒ vasī̭yāgṃso janiṣyanta॒ iti॒ sā-'gre॒ prā-''śñā॒-thsā reto̭-'dhatta॒ tasyai॒ vyṛ̭ddhamā॒ṇḍama̭jāyata॒ sā-''di॒tyebhya̭ e॒va [ ] 18
tṛ॒tīya̭mapaca॒-dbhogā̭ya ma i॒dagg śrā॒ntama॒stviti॒ te᳚-'bruva॒n varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai॒ yo-'to॒ jāyā̭tā a॒smāka॒gṃ॒ sa eko̭-'sa॒dyo᳚-'sya pra॒jāyā॒mṛddhyā̭tā a॒smāka॒-mbhogā̭ya bhavā॒diti॒ tato॒ viva̭svānādi॒tyo̭ 'jāyata॒ tasya॒ vā i॒ya-mpra॒jā yanma̭nu॒ṣyā᳚stāsveka̭ e॒vardho yo yaja̭te॒ sa de॒vānā॒-mbhogā̭ya bhavati de॒vā vai ya॒jñā- [ya॒jñāt, ru॒dra-ma॒nta-] 19
-dru॒dra-ma॒nta-rā̭ya॒n-thsa ā̭di॒tyāna॒nvākra̭mata॒ te dvi̭deva॒tyā᳚-nprāpa̭dyanta॒ tā-nna prati॒ prāya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-ddvideva॒tye᳚bhya ādi॒tyo nirgṛ̭hyate॒ yadu॒ccheṣa̭ṇā॒-dajā̭yanta॒ tasmā̭-du॒ccheṣa̭ṇā-dgṛhyate ti॒sṛbhi̭r-ṛ॒gbhirgṛ̭hṇāti mā॒tā pi॒tā pu॒trastade॒va tanmi̭thu॒na-mulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyu॒ tade॒va ta- [tade॒va tat, mi॒thu॒na-mpa॒śavo॒] 20
-nmi̭thu॒na-mpa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya ūrgdadhi̭ da॒ddhnā ma̭ddhya॒ta-śśrī̭ṇā॒tyūrja̭me॒va pa̭śū॒nā-mma̭ddhya॒to da̭dhāti śṛtāta॒ṅkyḙna meddhya॒tvāya॒ tasmā̭dā॒mā pa॒kva-ndṷhe pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tyaḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti prati॒ruddhyai॒vā-'smai̭ pa॒śū-ngṛ̭hṇāti pa॒śavo॒ vā e॒te yadā̭di॒tya e॒ṣa ru॒dro yada॒gniḥ pa̭ri॒śritya̭ gṛhṇāti ru॒drāde॒va pa॒śū-na॒nta-rda̭dhā- [-na॒nta-rda̭dhāti, e॒ṣa vai] 21
-tye॒ṣa vai viva̭svānādi॒tyo yadṷpāgṃ śu॒sava̭na॒-ssa e॒tame॒va so̭mapī॒tha-mpari̭ śaya॒ ā tṛ̭tīyasava॒nā-dviva̭sva ādityai॒ṣa tḙ somapī॒tha ityā̭ha॒ viva̭svanta-me॒vā-''di॒tyagṃ so̭mapī॒thena॒ sama̭rdhayati॒ yā di॒vyā vṛṣṭi॒stayā᳚ tvā śrīṇā॒mīti॒ vṛṣṭi̭kāmasya śrīṇīyā॒-dvṛṣṭi̭me॒vāva̭ rundhe॒ yadi̭ tā॒ja-kpra॒skande॒-dvarṣṷkaḥ pa॒rjanyaḥ̭ syā॒dyadi̭ ci॒ramava̭rṣuko॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā--dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒nna hu॒tvānvī᳚kṣeta॒ yada॒nvīkṣḙta॒ cakṣṷrasya pra॒māyṷkagg syā॒-ttasmā॒nnānvīkṣyaḥ̭ || 22 ||
(e॒va - ya॒jñā - jja॒rāyu॒ tade॒va tada॒ - ntarda̭dhāti॒ - na - sa॒ptavigṃ̭śatiśca) (a. 6)
a॒nta॒ryā॒ma॒pā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ̭hṇāti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣaṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje-de॒ṣa vai gā̭ya॒tro de॒vānāṃ॒-ya~-thsa̭vi॒taiṣa gā̭yatri॒yai lo॒ke gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇo yada̭ntaryāmapā॒treṇa̭ sāvi॒tra-mā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti॒ svā-de॒vainaṃ॒-yo~ne॒-rnirgṛ̭hṇāti॒ viśvḙ [viśve᳚, de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒] 23
de॒vā-stṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-nnoda̭yaccha॒-nte sa̭vi॒tāra̭-mprātassava॒nabhā̭ga॒gṃ॒ santa̭-ntṛtīyasava॒nama॒bhi parya̭ṇaya॒-ntato॒ vai te tṛ॒tīya॒gṃ॒ sava̭na॒-muda̭yaccha॒n॒. ya-ttṛ̭tīyasava॒ne sā̭vi॒tro gṛ॒hyatḙ tṛ॒tīya̭sya॒ sava̭na॒syodya̭tyai savitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛhṇāti vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jā vai᳚śvade॒vaḥ ka॒laśaḥ̭ savi॒tā pra̭sa॒vānā̭mīśe॒ ya-thsa̭vitṛpā॒treṇa̭ vaiśvade॒va-ṅka॒laśā᳚-dgṛ॒hṇāti̭ savi॒tṛpra̭sūta e॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra [pra॒jāḥ pra, ja॒na॒ya॒ti॒ some॒ soma̭ma॒bhi] 24
ja̭nayati॒ some॒ soma̭ma॒bhi gṛ̭hṇāti॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhāti su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha॒ some॒ hi soma̭mabhigṛ॒hṇāti॒ prati̭ṣṭhityā e॒tasmi॒n vā api॒ grahḙ manu॒ṣye᳚bhyo de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ kriyate su॒śarmā̭-'si supratiṣṭhā॒na ityā̭ha manu॒ṣye᳚bhya e॒vaitena̭ karoti bṛ॒hadityā̭ha de॒vebhya̭ e॒vaitena̭ karoti॒ nama॒ ityā̭ha pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karotye॒ tāva̭tī॒ rvai de॒vatā॒stābhya̭ e॒vaina॒gṃ॒ sarvā᳚bhyo gṛhṇātye॒ṣa te॒ yoni॒rviśve᳚bhyastvā de॒vebhya॒ ityā̭ha vaiśvade॒vo hyḙṣaḥ || 25 ||
(viśve॒ - pra - pi॒tṛbhya̭ e॒vaitena̭ karo॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 7)
prā॒ṇo vā e॒ṣa yadṷpā॒gṃ॒śu-ryadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pratha॒maśco᳚tta॒maśca॒ grahaṷ gṛ॒hyete᳚ prā॒ṇame॒vānṷ pra॒yanti̭ prā॒ṇamanūdya̭nti pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ prā॒ṇa ṷpā॒gṃ॒śuḥ patnīḥ᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayanti॒ yadṷpāgṃśupā॒treṇa̭ pātnīva॒tamā᳚graya॒ṇā-dgṛ॒hṇāti̭ pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāya॒ tasmā᳚-tprā॒ṇa-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante de॒vā vā i॒ta i̭taḥ॒ patnī᳚-ssuva॒rgaṃ- [patnī᳚-ssuva॒rgam, lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte] 26
-~lo॒ka-ma̭jigāgṃsa॒-nte sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒-nta e॒ta-mpā᳚tnīva॒tama̭paśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭na॒n॒. ya-tpā᳚tnīva॒to gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ prajñā᳚tyai॒ sa somo॒ nāti̭ṣṭhata strī॒bhyo gṛ॒hyamā̭ṇa॒sta-ṅghṛ॒taṃ-va~jra̭-ṅkṛ॒tvā-'ghna॒-nta-nniri̭ndriya-mbhū॒tama̭gṛhṇa॒-ntasmā॒-thstriyo॒ niri̭ndriyā॒ adā̭yādī॒rapi̭ pā॒pā-tpu॒gṃ॒sa upa̭stitaraṃ- [upa̭stitaram, va॒da॒nti॒ ya-dghṛ॒tena̭] 27
-~vadanti॒ ya-dghṛ॒tena̭ pātnīva॒tagg śrī॒ṇāti॒ vajrḙṇai॒vainaṃ॒-va~śḙ kṛ॒tvā gṛ̭hṇā-tyupayā॒magṛ̭hīto॒-'sītyā̭he॒yaṃ-vā~ ṷpayā॒ma-stasmā̭di॒mā-mpra॒jā anu॒ pra jā̭yante॒ bṛha॒spati̭sutasya ta॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ pra ja̭nayatīndo॒ ityā̭ha॒ reto॒ vā indū॒ reta̭ e॒va ta-dda̭dhātīndriyāva॒ i- [iti̭, ā॒ha॒ pra॒jā] 28
-tyā̭ha pra॒jā vā i̭ndri॒ya-mpra॒jā e॒vāsmai॒ pra ja̭naya॒tyagnā(3) ityā̭hā॒gnirvai rḙto॒dhāḥ patnī̭va॒ ityā̭ha mithuna॒tvāya̭ sa॒jūrde॒vena॒ tvaṣṭrā॒ soma̭-mpi॒betyā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛ-drū॒pame॒va pa॒śuṣṷ dadhāti de॒vā vai tvaṣṭā̭ramajighāgṃsa॒n-thsa patnīḥ॒ prāpa̭dyata॒ ta-nna prati॒ prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi॒ [prā-'ya̭ccha॒-ntasmā॒dapi̭, vaddhya॒-mprapa̭nna॒-] 29
vaddhya॒-mprapa̭nna॒-nna prati॒ praya̭cchanti॒ tasmā᳚-tpātnīva॒te tvaṣṭre-'pi̭ gṛhyate॒ na sā̭daya॒tyasa̭nnā॒ddhi pra॒jāḥ pra॒jāya̭nte॒ nānu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ yada̭nuvaṣa-ṭku॒ryā-dru॒dra-mpra॒jā a॒nvava̭sṛje॒-dyannā-'nṷvaṣaṭku॒ryā-daśā᳚nta-ma॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaye-dupā॒g॒śvanu॒ vaṣa̭-ṭkaroti॒ na ru॒dra-mpra॒jā a̭nvavasṛ॒jati̭ śā॒ntama॒gnī-thsoma̭-mbhakṣaya॒tyagnī॒-nneṣṭṷ-ru॒pastha॒mā sī̭da॒ [sī̭da, neṣṭaḥ॒ patnī̭-] 30
neṣṭaḥ॒ patnī̭-mu॒dāna॒yetyā̭hā॒-gnīde॒va neṣṭa̭ri॒ reto॒ dadhā̭ti॒ neṣṭā॒ patni̭yāmu-dgā॒trā sa-ṅkhyā̭payati pra॒jāpa̭ti॒rvā e॒ṣa yadṷdgā॒tā pra॒jānā᳚-mpra॒jana̭nāyā॒pa upa॒ pra va̭rtayati॒ reta̭ e॒va ta-thsi̭ñcatyū॒ruṇopa॒ pra va̭rtayatyū॒ruṇā॒ hi retaḥ̭ si॒cyatḙ nagna॒-ṅkṛtyo॒-rumupa॒ pra va̭rtayati ya॒dā hi na॒gna ū॒rurbhava॒tyatha̭ mithu॒nī bha̭va॒to-'tha॒ retaḥ̭ sicya॒te-'tha̭ pra॒jāḥ pra jā̭yante || 31 ||
(patnī᳚-ssuva॒rga - mupa̭stitara - mindriyāva॒ itya - pi̭ - sīda - mithu॒nya̭ - ṣṭau ca̭) (a. 8)
indro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya̭ śīrṣakapā॒la-mudau᳚bja॒-thsa dro̭ṇakala॒śo̭-'bhava॒-ttasmā॒-thsoma॒-ssama̭srava॒-thsa hā̭riyoja॒no̭-'bhava॒-ttaṃ-vya~̭cikithsa-jju॒havā॒nī(3) mā hau॒ṣā(3)-miti॒ so̭-'manyata॒ yaddho॒ṣyāmyā॒magṃ ho᳚ṣyāmi॒ yanna ho॒ṣyāmi̭ yajñaveśa॒sa-ṅka̭riṣyā॒mīti॒ tama̭ddhriyata॒ hotu॒gṃ॒ so᳚-'gni-ra̭bravī॒nna mayyā॒magṃ ho᳚ṣya॒sīti॒ ta-ndhā॒nābhi̭-raśrīṇā॒- [-raśrīṇāt, tagṃ śṛ॒ta-] 32
-ttagṃ śṛ॒ta-mbhū॒ta-ma̭juho॒dya-ddhā॒nābhi̭r-hāriyoja॒nagg śrī॒ṇāti̭ śṛta॒tvāya̭ śṛ॒ta-me॒vaina̭-mbhū॒ta-ñjṷhoti ba॒hvībhiḥ̭ śrīṇātye॒tāva̭tī-re॒vāsyā॒-muṣmi̭n ~lo॒ke kā̭ma॒dughā̭ bhava॒ntyatho॒ khalvā̭hure॒tā vā indra̭sya॒ pṛśña̭yaḥ kāma॒dughā॒ yaddhā̭riyoja॒nīriti॒ tasmā᳚-dba॒hvībhiḥ̭ śrīṇīyādṛkhsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau॒ tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhānaṃ॒-ya~dapra̭hṛtya pari॒dhī-ñjṷhu॒yā-da॒ntarā̭dhānābhyā- [-da॒ntarā̭dhānābhyām, ghā॒sa-mpra] 33
-ṅghā॒sa-mpra ya̭cche-tpra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti॒ nirā̭dhānābhyā-me॒va ghā॒sa-mpra ya̭cchatyunne॒tā jṷhoti yā॒tayā̭meva॒ hyḙtarhya̭ddhva॒ryu-ssva॒gākṛ̭to॒ ya-da̭ddhva॒ryu-rjṷhu॒yā-dyathā॒ vimṷkta॒-mpuna̭ryu॒nakti̭ tā॒dṛge॒va tacchī॒r॒ṣa-nna̭dhini॒dhāya̭ juhoti śīrṣa॒to hi sa sa॒mabha̭va-dvi॒kramya̭ juhoti vi॒kramya॒ hīndro̭ vṛ॒tramaha॒n-thsamṛ̭ddhyai pa॒śavo॒ vai hā̭riyoja॒nīrya-thsa̭bhi॒nndyā-dalpā̭ [-dalpāḥ᳚, e॒na॒-mpa॒śavo̭] 34
ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhera॒n॒. yanna sa̭bhi॒nndyā-dba॒hava̭ ena-mpa॒śavo-'bhṷñjanta॒ upa̭ tiṣṭhera॒-nmana̭sā॒ sa-mbā̭dhata u॒bhaya̭-ṅkaroti ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭ tiṣṭhanta unne॒taryṷpaha॒va-mi̭cchante॒ ya e॒va tatra̭ somapī॒thasta-me॒vāva̭ rundhata uttarave॒dyā-nniva̭pati pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ pa॒śavo̭ hāriyoja॒nīḥ pa॒śuṣve॒va pa॒śū-nprati̭ ṣṭhāpayanti || 35 ||
(a॒śrī॒ṇā॒ - da॒ntarā̭dhānābhyā॒ - malpāḥ᳚ - sthāpayanti) (a. 9)
grahā॒n॒. vā anṷ pra॒jāḥ pa॒śavaḥ॒ pra jā̭yanta upāgśvantaryā॒-māva̭jā॒vayaḥ̭ śu॒krāma॒nthinau॒ purṷṣā ṛtugra॒hā-neka̭śaphā ādityagra॒ha-ṅgāva̭ ādityagra॒ho bhūyi̭ṣṭhābhir-ṛ॒gbhirgṛ̭hyate॒ tasmā॒-dgāvaḥ̭ paśū॒nā-mbhūyi̭ṣṭhā॒ ya-ttrirṷpā॒gṃ॒ śugṃ hastḙna vigṛ॒hṇāti॒ tasmā॒-ddvau trīna॒jā ja॒naya॒tyathāva̭yo॒ bhūya̭sīḥ pi॒tā vā e॒ṣa yadā᳚graya॒ṇaḥ pu॒traḥ ka॒laśo॒ yadā᳚graya॒ṇa ṷpa॒dasye᳚-tka॒laśā᳚-dgṛhṇīyā॒-dyathā̭ pi॒tā [ ] 36
pu॒tra-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadya-tka॒laśa̭ upa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyā॒-dyathā̭ pu॒traḥ pi॒tara̭-ṅkṣi॒ta ṷpa॒dhāva̭ti tā॒dṛge॒va tadā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yadā᳚graya॒ṇo yadgraho̭ vā ka॒laśo̭ vopa॒dasyḙ-dāgraya॒ṇā-dgṛ̭hṇīyādā॒tmana̭ e॒vādhi̭ ya॒jña-nniṣka̭ro॒tyavi̭jñāto॒ vā e॒ṣa gṛ̭hyate॒ yadā᳚graya॒ṇa-ssthā॒lyā gṛ॒hṇāti̭ vāya॒vyḙna juhoti॒ tasmā॒- [tasmā᳚t, garbhe॒ṇā 'vi̭jñātena] 37
-dgarbhe॒ṇā 'vi̭jñātena brahma॒hā 'va̭bhṛ॒thamava̭ yanti॒ parā᳚ sthā॒līrasya॒ntyu-dvā̭ya॒vyā̭ni haranti॒ tasmā॒-thstriya̭-ñjā॒tā-mparā᳚-'sya॒ntyu-tpumāgṃ̭ sagṃ haranti॒ ya-tpṷro॒ruca॒māha॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hara̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-dgraha̭-ṅgṛ॒hṇāti॒ yathā॒ vasya̭sa ā॒hṛtya॒ prā-''ha̭ tā॒dṛge॒va ta-dya-thsā॒daya̭ti॒ yathā॒ vasya̭sa upani॒dhāyā̭-pa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya dvai ya॒jñasya॒ sāmnā॒ yajṷṣā kri॒yatḙ śithi॒la-nta-dyadṛ॒cā ta-ddṛ॒ḍha-mpu॒rastā̭dupayāmā॒ yajṷṣā gṛhyanta u॒pari̭ṣṭā-dupayāmā ṛ॒cā ya॒jñasya॒ dhṛtyai᳚ || 38 ||
(yathā̭ pi॒tā-tasmā̭-dapa॒krāma̭ti tā॒dṛge॒va ta-dya-da॒ṣṭā da̭śa ca) (a. 10)
prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒-'mume॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ parā̭ṅiva॒ hya̭sau lo॒ko yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyanta̭ i॒mame॒va tairlo॒kama॒bhi ja̭yati॒ punaḥ̭puna-riva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ parā̭ bhavanti॒ yāni॒ punaḥ̭ [punaḥ̭, pra॒yu॒jyante॒] 39
prayu॒jyante॒ tānyanvoṣa̭dhayaḥ॒ puna॒rā bha̭vanti॒ prānyāni॒ pātrā̭ṇi yu॒jyante॒ nānyāni॒ yāni̭ parā॒cīnā̭ni prayu॒jyante॒ tānyanvā̭ra॒ṇyāḥ pa॒śavo-'ra̭ṇya॒-mapa̭ yanti॒ yāni॒ punaḥ̭ prayu॒jyante॒ tānyanṷ grā॒myāḥ pa॒śavo॒ grāma̭-mu॒pāva̭yanti॒ yo vai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhava॒tyājya॒-mityu॒ktha-ntadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~dṷpā॒gṃ॒śu śagṃsa̭ti॒ ta- [śagṃsa̭ti॒ tat, u॒pā॒gśva॒nta॒ryā॒mayo॒-] 40
-dṷpāgśvantaryā॒mayo॒-ryadu॒ccai-stadita̭reṣā॒-ṅgrahā̭ṇāme॒tadvai grahā̭ṇā-nni॒dānaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ ni॒dāna̭vā-nbhavati॒ yo vai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate sthā॒lībhi̭-ra॒nye grahā̭ gṛ॒hyantḙ vāya॒vyai̭-ra॒nya e॒tadvai grahā̭ṇā-mmithu॒naṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da॒ pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yata॒ indra॒stvaṣṭu॒-ssoma̭-mabhī॒ṣahā̭-'piba॒-thsa viṣva॒- [viṣvaṅṋ̇, vyā᳚rccha॒-thsa] 41
ṅvyā᳚rccha॒-thsa ā॒tmannā॒rama̭ṇa॒-nnāvi̭nda॒-thsa e॒tā-na̭nusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭napaśya॒-ttā-nnira̭vapa॒-ttairvai sa ā॒tmannā॒rama̭ṇa-makuruta॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā॒ nirṷpyante॒ tasmā̭-danusava॒na-mpṷro॒ḍāśā̭nā॒-mprā-'śñī̭yādā॒tma-nne॒vā-''rama̭ṇa-ṅkurute॒ naina॒gṃ॒ somo-'ti̭ pavate brahmavā॒dino̭ vadanti॒ narcā na yajṷṣā pa॒ṅkti-rā᳚pya॒te-'tha॒ kiṃ ~ya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvamiti̭ dhā॒nāḥ ka̭ra॒mbhaḥ pa̭rivā॒paḥ pṷro॒ḍāśaḥ̭ paya॒syā̭ tena̭ pa॒ṅkti-rā᳚pyate॒ ta-dya॒jñasya̭ pāṅkta॒tvam || 42 ||
(bha॒va॒nti॒ yāni॒ punaḥ॒ - śagṃsa̭ti॒ ta - dviṣvaṃ॒ - kiṃ - catṷrdaśa ca) (a. 11)
(indro̭ vṛ॒trāya- ''yu॒rve - ya॒jñena̭ - suva॒rgā - yendro̭ ma॒rudbhi॒ - radi̭ti - rantaryāmapā॒treṇa̭ - prā॒ṇa ṷpāgṃśu pā॒tre - ṇendro̭ vṛ॒trama̭ha॒-ntasya॒ - grahā॒n - prānyā - nyekā̭daśa)
(indro̭ vṛ॒trāya॒ - puna̭r-ṛ॒tunā̭-''ha - mithu॒na-mpa॒śavo॒ - neṣṭaḥ॒ patnī̭ - mupāgśvantaryā॒mayo॒ - dvica̭tvārigṃśat)
(indro̭ vṛ॒trāya̭, pāṅkta॒tvam)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe pañcamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.