3.4 - Vi Va Etasya Yajnah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-න්තෘතීයකාණ්ඩේ චතුර්ථඃ ප්රශ්නඃ - ඉෂ්ටිහෝමාභිධානං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

වි වා ඒ॒තස්ය॑ ය॒ජ්ඤ ඍ॑ද්ධ්යතේ॒ යස්ය॑ හ॒විර॑ති॒රිච්ය॑තේ॒ සූර්යෝ॑ දේ॒වෝ දි॑වි॒ෂද්භ්ය॒ ඉත්යා॑හ॒ බෘහ॒ස්පති॑නා චෛ॒වාස්ය॑ ප්ර॒ජාප॑තිනා ච ය॒ජ්ඤස්ය॒ ව්යෘ॑ද්ධ॒මපි॑ වපති॒ රක්ෂාග්ං॑සි॒ වා ඒ॒ත-ත්ප॒ශුග්ං ස॑චන්තේ॒ යදේ॑කදේව॒ත්ය॑ ආල॑බ්ධෝ॒ භූයා॒-න්භව॑ති॒ යස්යා᳚ස්තේ॒ හරි॑තෝ॒ ගර්භ॒ ඉත්යා॑හ දේව॒ත්රෛවෛනා᳚-ඞ්ගමයති॒ රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යා॒ ආ ව॑ර්තන වර්ත॒යේත්යා॑හ॒ [වර්ත॒යේත්යා॑හ, බ්රහ්ම॑ණෛ॒වෛන॒-මා] 1

බ්රහ්ම॑ණෛ॒වෛන॒-මා ව॑ර්තයති॒ වි තේ॑ භිනද්මි තක॒රීමිත්යා॑හ යථාය॒ජුරේ॒වෛතදු॑- රුද්ර॒ඵ්සෝ වි॒ශ්වරූ॑ප॒ ඉන්දු॒රිත්යා॑හ ප්ර॒ජා වෛ ප॒ශව॒ ඉන්දුඃ॑ ප්ර॒ජයෛ॒වෛන॑-ම්ප॒ශුභි॒-ස්සම॑ර්ධයති॒ දිවං॒-වෛँ ය॒ජ්ඤස්ය॒ ව්යෘ॑ද්ධ-ඞ්ගච්ඡති පෘථි॒වීමති॑රික්ත॒-න්තද්යන්න ශ॒මයේ॒දාර්ති॒මාර්ච්ඡේ॒-ද්යජ॑මානෝ ම॒හී ද්යෞඃ පෘ॑ථි॒වීච॑ න॒ ඉ॑- [න॒ ඉති॑, ආ॒හ॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වීභ්යා॑මේ॒ව] 2

-ත්යාහ॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වීභ්යා॑මේ॒ව ය॒ජ්ඤස්ය॒ ව්යෘ॑ද්ධ॒-ඤ්චාති॑රික්ත-ඤ්ච ශමයති॒ නා-(අ)(අ)ර්ති॒මාර්ච්ඡ॑ති॒ යජ॑මානෝ॒ භස්ම॑නා॒-(අ)භි සමූ॑හති ස්ව॒ගාකෘ॑ත්යා॒ අථෝ॑ අ॒නයෝ॒ර්වා ඒ॒ෂ ගර්භෝ॒-(අ)නයෝ॑රේ॒වෛන॑-න්දධාති॒ යද॑ව॒ද්යේදති॒ තද්රේ॑චයේ॒ද්යන්නාව॒ද්යේ-ත්ප॒ශෝරාල॑බ්ධස්ය॒ නාව॑ ද්යේ-ත්පු॒රස්තා॒න්නාභ්යා॑ අ॒න්යද॑ව॒ද්යේ-දු॒පරි॑ෂ්ටාද॒න්ය-ත්පු॒රස්තා॒ද්වෛ නාභ්යෛ᳚ [ ] 3

ප්රා॒ණ උ॒පරි॑ෂ්ටාදපා॒නෝ යාවා॑නේ॒ව ප॒ශුස්තස්යාව॑ ද්යති॒ විෂ්ණ॑වේ ශිපිවි॒ෂ්ටාය॑ ජුහෝති॒ යද්වෛ ය॒ජ්ඤස්යා॑ති॒රිච්ය॑තේ॒ යඃ ප॒ශෝර්භූ॒මා යා පුෂ්ටි॒ස්ත-ද්විෂ්ණුඃ॑ ශිපිවි॒ෂ්ටෝ (අ)ති॑රික්ත ඒ॒වාති॑රික්ත-න්දධා॒ත්යති॑රික්තස්ය॒ ශාන්ත්යා॑ අ॒ෂ්ටාප්රූ॒ඩ්ඪිර॑ණ්ය॒-න්දක්ෂි॑ණා॒-(අ)ෂ්ටාප॑දී॒ හ්යේ॑ෂා (අ)(අ)ත්මා න॑ව॒මඃ ප॒ශෝරාප්ත්යා॑ අන්තරකෝ॒ශ උ॒ෂ්ණීෂේ॒ණා-(අ)(අ)වි॑ෂ්ටිත-ම්භවත්යේ॒වමි॑ව॒ හි ප॒ශුරුල්බ॑මිව॒ චර්මේ॑ව මා॒ග්ං॒සමි॒වාස්ථී॑ව॒ යාවා॑නේ॒ව ප॒ශුස්තමා॒ප්ත්වා-(අ)ව॑ රුන්ධේ॒යස්යෛ॒ෂා ය॒ජ්ඤේ ප්රාය॑ශ්චිත්තිඃ ක්රි॒යත॑ ඉ॒ෂ්ට්වා වසී॑යා-න්භවති .. 4 ..

(ව॒ර්ත॒යත්යා॑හ-න॒ ඉති॒-වෛ නාභ්යා॒-උල්බ॑මි॒වෛ-ක॑විග්ංශතිශ්ච) (අ. 1)

ආ වා॑යෝ භූෂ ශුචිපා॒ උප॑ න-ස්ස॒හස්ර॑-න්තේ නි॒යුතෝ॑ විශ්වවාර . උපෝ॑ තේ॒ අන්ධෝ॒ මද්ය॑මයාමි॒ යස්ය॑ දේව දධි॒ෂේ පූ᳚ර්ව॒පේය᳚ම් .. ආකූ᳚ත්යෛ ත්වා॒ කාමා॑ය ත්වා ස॒මෘධේ᳚ ත්වා කික්කි॒ටා තේ॒ මනඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ॒ ස්වාහා॑ කික්කි॒ටා තේ᳚ ප්රා॒ණං-වාँ॒යවේ॒ ස්වාහා॑ කික්කි॒ටා තේ॒ චක්ෂු॒-ස්සූර්යා॑ය॒ ස්වාහා॑ කික්කි॒ටා තේ॒ ශ්රෝත්ර॒-න්ද්යාවා॑පෘථි॒වීභ්යා॒ග්॒ ස්වාහා॑ කික්කි॒ටා තේ॒ වාච॒ග්ං॒ සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහා॒ [සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහා᳚, ත්ව-න්තු॒රීයා॑] 5

ත්ව-න්තු॒රීයා॑ ව॒ශිනී॑ ව॒ශා-(අ)සි॑ ස॒කෘද්ය-ත්ත්වා॒ මන॑සා॒ ගර්භ॒ ආ-(අ)ශ॑යත් . ව॒ශා ත්වං-වँ॒ශිනී॑ ගච්ඡ දේ॒වාන්-ථ්ස॒ත්යා-ස්ස॑න්තු॒ යජ॑මානස්ය॒ කාමාඃ᳚ .. අ॒ජා-(අ)සි॑ රයි॒ෂ්ඨා පෘ॑ථි॒ව්යාග්ං සී॑දෝ॒ර්ධ්වා-(අ)න්තරි॑ක්ෂ॒මුප॑ තිෂ්ඨස්ව දි॒වි තේ॑ බෘ॒හද්භාඃ .. තන්තු॑-න්ත॒න්ව-න්රජ॑සෝ භා॒නුමන්වි॑හි॒ ජ්යෝති॑ෂ්මතඃ ප॒ථෝ ර॑ක්ෂ ධි॒යා කෘ॒තාන් .. අ॒නු॒ල්බ॒ණං-වँ॑යත॒ ජෝගු॑වා॒මපෝ॒ මනු॑ ර්භව ජ॒නයා॒ දෛව්ය॒-ඤ්ජන᳚ම් .. මන॑සෝ හ॒විර॑සි ප්ර॒ජාප॑තේ॒ර්වර්ණෝ॒ ගාත්රා॑ණා-න්තේ ගාත්ර॒භාජෝ॑ භූයාස්ම .. 6 ..

(සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහා॒ - මනු॒ - ස්ත්රයෝ॑දශ ච) (අ. 2)

ඉ॒මේ වෛ ස॒හා-(අ)(අ)ස්තා॒-න්තේ වා॒යුර්ව්ය॑වා॒-ත්තේ ගර්භ॑මදධාතා॒-න්තග්ං සෝමඃ॒ ප්රාජ॑නය-ද॒ග්නිර॑ග්රසත॒ ස ඒ॒ත-ම්ප්ර॒ජාප॑තිරාග්නේ॒ය-ම॒ෂ්ටාක॑පාලමපශ්ය॒-ත්ත-න්නිර॑වප॒-ත්තේනෛ॒වෛනා॑ම॒ග්නේරධි॒ නිර॑ක්රීණා॒-ත්තස්මා॒දප්ය॑න්යදේව॒ත්යා॑මා॒ලභ॑මාන ආග්නේ॒යම॒ෂ්ටාක॑පාල-ම්පු॒රස්තා॒න්නිර්ව॑පේද॒ග්නේරේ॒වෛනා॒මධි॑ නි॒ෂ්ක්රීයා-(අ)(අ)ල॑භතේ॒ ය- [යත්, වා॒යුර්ව්යවා॒-] 7

-ද්වා॒යුර්ව්යවා॒-ත්තස්මා᳚-ද්වාය॒ව්යා॑ යදි॒මේ ගර්භ॒මද॑ධාතා॒-න්තස්මා᳚-ද්ද්යාවාපෘථි॒ව්යා॑ ය-ථ්සෝමඃ॒ ප්රාජ॑නයද॒ග්නිරග්ර॑සත॒ තස්මා॑දග්නීෂෝ॒මීයා॒ යද॒නයෝ᳚ර්විය॒ත්යෝ-ර්වාගව॑ද॒-ත්තස්මා᳚-ථ්සාරස්ව॒තී ය-ත්ප්ර॒ජාප॑තිර॒ග්නේරධි॑ නි॒රක්රී॑ණා॒-ත්තස්මා᳚-ත්ප්රාජාප॒ත්යා සා වා ඒ॒ෂා ස॑ර්වදේව॒ත්යා॑ යද॒ජා ව॒ශා වා॑ය॒ව්යා॑මා ල॑භේත॒ භූති॑කාමෝ වා॒යුර්වෛ ක්ෂේපි॑ෂ්ඨා දේ॒වතා॑ වා॒යුමේ॒ව ස්වේන॑ [ස්වේන॑, භා॒ග॒ධේයේ॒නෝප॑ ධාවති॒] 8

භාග॒ධේයේ॒නෝප॑ ධාවති॒ ස ඒ॒වෛන॒-ම්භූති॑-ඞ්ගමයති ද්යාවාපෘථි॒ව්යා॑මා ල॑භේත කෘ॒ෂමා॑ණඃ ප්රති॒ෂ්ඨාකා॑මෝ දි॒ව ඒ॒වාස්මෛ॑ ප॒ර්ජන්යෝ॑ වර්ෂති॒ ව්ය॑ස්යාමෝෂ॑ධයෝ රෝහන්ති ස॒මර්ධු॑කමස්ය ස॒ස්ය-ම්භ॑වත්යග්නීෂෝ॒මීයා॒මා ල॑භේත॒ යඃ කා॒මයේ॒තාන්න॑වානන්නා॒ද-ස්ස්යා॒මිත්ය॒ග්නිනෛ॒වාන්න॒මව॑ රුන්ධේ॒ සෝමේ॑නා॒න්නාද්ය॒-මන්න॑වානේ॒වාන්නා॒දෝ භ॑වති සාරස්ව॒තීමා ල॑භේත॒ ය [යඃ, ඊ॒ශ්ව॒රෝ වා॒චෝ] 9

ඊ᳚ශ්ව॒රෝ වා॒චෝ වදි॑තෝ॒-ස්සන්. වාච॒-න්නවදේ॒-ද්වාග්වෛ සර॑ස්වතී॒ සර॑ස්වතීමේ॒ව ස්වේන॑ භාග॒ධේයේ॒නෝප॑ ධාවති॒ සෛවාස්මි॒න්. වාච॑-න්දධාති ප්රාජාප॒ත්යාමා ල॑භේත॒ යඃ කා॒මයේ॒තාන॑භිජිතම॒භි ජ॑යේය॒මිති॑ ප්ර॒ජාප॑ති॒-ස්සර්වා॑ දේ॒වතා॑ දේ॒වතා॑භිරේ॒වා-න॑භිජිතම॒භි ජ॑යති වාය॒ව්ය॑යෝ॒පාක॑රෝති වා॒යෝරේ॒වෛනා॑මව॒රුද්ධ්යා-(අ)(අ)ල॑භත॒ ආකූ᳚ත්යෛ ත්වා॒ කාමා॑ය॒ ත්වේ- [කාමා॑ය ත්වා, ඉත්යා॑හ යථාය॒ජු-] 10

-ත්යා॑හ යථාය॒ජු-රේ॒වෛත-ත්කි॑ක්කිටා॒කාර॑-ඤ්ජුහෝති කික්කිටාකා॒රේණ॒ වෛ ග්රා॒ම්යාඃ ප॒ශවෝ॑ රමන්තේ॒ ප්රා-(අ)(අ)ර॒ණ්යාඃ ප॑තන්ති॒ ය-ත්කි॑ක්කිටා॒කාර॑-ඤ්ජු॒හෝති॑ ග්රා॒ම්යාණා᳚-ම්පශූ॒නා-න්ධෘත්යෛ॒ පර්ය॑ග්නෞ ක්රි॒යමා॑ණේ ජුහෝති॒ ජීව॑න්තීමේ॒වෛනාග්ං॑ සුව॒ර්ගං-ලෝँ॒ක-ඞ්ග॑මයති॒ ත්ව-න්තු॒රීයා॑ ව॒ශිනී॑ ව॒ශා-(අ)සීත්යා॑හ දේව॒ත්රෛවෛනා᳚-ඞ්ගමයති ස॒ත්යා-ස්ස॑න්තු॒ යජ॑මානස්ය॒ කාමා॒ ඉත්යා॑හෛ॒ෂ වෛ කාමෝ॒ [වෛ කාමඃ॑, යජ॑මානස්ය॒] 11

යජ॑මානස්ය॒ යදනා᳚ර්ත උ॒දෘච॒-ඞ්ගච්ඡ॑ති॒ තස්මා॑දේ॒වමා॑හා॒-(අ)ජා-(අ)සි॑ රයි॒ෂ්ඨේත්යා॑හෛ॒ ෂ්වේ॑වෛනාං᳚-ලෝँ॒කේෂු॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති දි॒වි තේ॑ බෘ॒හද්භා ඉත්යා॑හ සුව॒ර්ග ඒ॒වාස්මෛ॑ ලෝ॒කේ ජ්යෝති॑-ර්දධාති॒ තන්තු॑-න්ත॒න්ව-න්රජ॑සෝ භා॒නුමන්වි॒හීත්යා॑හේ॒මානේ॒වාස්මෛ॑ ලෝ॒කාන් ජ්යෝති॑ෂ්මතඃ කරෝත්යනුල්බ॒ණං-වँ॑යත॒ ජෝගු॑වා॒මප॒ ඉ- [ජෝගු॑වා॒මප॒ ඉති॑, ආ॒හ॒ යදේ॒ව] 12

-ත්යා॑හ॒ යදේ॒ව ය॒ජ්ඤ උ॒ල්බණ॑-ඞ්ක්රි॒යතේ॒ තස්යෛ॒වෛෂා ශාන්ති॒ර්මනු॑ර්භව ජ॒නයා॒ දෛව්ය॒-ඤ්ජන॒මිත්යා॑හ මාන॒ව්යෝ॑ වෛ ප්ර॒ජාස්තා ඒ॒වා-(අ)(අ)ද්යාඃ᳚ කුරුතේ॒ මන॑සෝ හ॒විර॒සීත්යා॑හ ස්ව॒ගාකෘ॑ත්යෛ॒ ගාත්රා॑ණා-න්තේ ගාත්ර॒භාජෝ॑ භූයා॒ස්මේත්යා॑හා॒ (අ)(අ)ශිෂ॑මේ॒වෛතාමා ශා᳚ස්තේ॒ තස්යෛ॒ වා ඒ॒තස්යා॒ ඒක॑මේ॒වා-දේ॑වයජනං॒ ँයදාල॑බ්ධායා-ම॒භ්රෝ [-ම॒භ්රඃ, භව॑ති॒] 13

භව॑ති॒ යදාල॑බ්ධායාම॒භ්ර-ස්ස්යාද॒ඵ්සු වා᳚ප්රවේ॒ශයේ॒-ථ්සර්වාං᳚-වාँ॒ ප්රාශ්ඤී॑යා॒ද්යද॒ඵ්සු ප්ර॑වේ॒ශයේ᳚ද්යජ්ඤවේශ॒ස-ඞ්කු॑ර්යා॒-ථ්සර්වා॑මේ॒ව ප්රාශ්ඤී॑යාදින්ද්රි॒යමේ॒වා-(අ)(අ)ත්ම-න්ධ॑-ත්තේ॒ සා වා ඒ॒ෂා ත්ර॑යා॒ණාමේ॒වාව॑ රුද්ධා සංවँථ්සර॒සදඃ॑ සහස්රයා॒ජිනෝ॑ ගෘහමේ॒ධින॒ස්ත ඒ॒වෛතයා॑ යජේර॒-න්තේෂා॑මේ॒වෛෂා-(අ)(අ)ප්තා .. 14 ..

(යථ් - ස්වේන॑ - සාරස්ව॒තීමා ල॑භේත॒ යඃ - කාමා॑ය ත්වා॒ - කාමෝ - (අ)ප॒ ඉත්ය॒ - භ්රෝ - ද්විච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 3)

චි॒ත්ත-ඤ්ච॒ චිත්ති॒ශ්චා (අ)(අ)කූ॑ත॒-ඤ්චා-(අ)(අ)කූ॑තිශ්ච॒ විජ්ඤා॑ත-ඤ්ච වි॒ජ්ඤාන॑-ඤ්ච॒ මන॑ශ්ච॒ ශක්ව॑රීශ්ච॒ දර්ශ॑ශ්ච පූ॒ර්ණමා॑සශ්ච බෘ॒හච්ච॑ රථන්ත॒ර-ඤ්ච॑ ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්ජයා॒නින්ද්රා॑ය॒ වෘෂ්ණේ॒ ප්රාය॑ච්ඡදු॒ග්රඃ පෘ॑ත॒නාජ්යේ॑ෂු॒ තස්මෛ॒ විශ॒-ස්සම॑නමන්ත॒ සර්වා॒-ස්ස උ॒ග්ර-ස්සහි හව්යෝ॑ බ॒භූව॑දේවාසු॒රා-ස්සංයँ॑ත්තා ආස॒න්ථ්ස ඉන්ද්රඃ॑ ප්ර॒ජාප॑ති॒මුපා॑ ධාව॒-ත්තස්මා॑ ඒ॒තාඤ්ජයා॒-න්ප්රාය॑ච්ඡ॒-ත්තාන॑ජුහෝ॒-ත්තතෝ॒ වෛ දේ॒වා අසු॑රානජය॒න්॒. යදජ॑ය॒-න්තජ්ජයා॑නා-ඤ්ජය॒ත්වග්ග් ස්පර්ධ॑මානේනෛ॒තේ හෝ॑ත॒ව්යා॑ ජය॑ත්යේ॒ව තා-ම්පෘත॑නාම් .. 15 ..

(උප॒ - පඤ්ච॑විග්ංශතිශ්ච) (අ. 4)

අ॒ග්නිර්භූ॒තානා॒මධි॑පති॒-ස්සමා॑-(අ)ව॒ත්වින්ද්රෝ᳚ ජ්යේ॒ෂ්ඨානාං᳚-යँ॒මඃ පෘ॑ථි॒ව්යා වා॒යුර॒න්තරි॑ක්ෂස්ය॒ සූර්යෝ॑දි॒වශ්ච॒න්ද්රමා॒ නක්ෂ॑ත්රාණා॒-ම්බෘහ॒ස්පති॒ර්බ්රහ්ම॑ණෝ මි॒ත්ර-ස්ස॒ත්යානාං॒-වँරු॑ණෝ॒-(අ)පාග්ං ස॑මු॒ද්ර-ස්ස්රෝ॒ත්යානා॒මන්න॒ග්ං॒ සාම්රා᳚ජ්යානා॒මධි॑පති॒ තන්මා॑-(අ)වතු॒ සෝම॒ ඕෂ॑ධීනාග්ං සවි॒තා ප්ර॑ස॒වානාග්ං॑ රු॒ද්රඃ ප॑ශූ॒නා-න්ත්වෂ්ටා॑ රූ॒පාණාං॒-විँෂ්ණුඃ॒ පර්ව॑තානා-ම්ම॒රුතෝ॑ ග॒ණානා॒මධි॑පතය॒ස්තේ මා॑වන්තු॒ පිත॑රඃ පිතාමහාඃ පරේ-(අ)වරේ॒ තතා᳚ස්තතාමහා ඉ॒හ මා॑-(අ)වත . අ॒ස්මි-න්බ්රහ්ම॑න්න॒ස්මින් ක්ෂ॒ත්රේ᳚-(අ)ස්යා-මා॒ශිෂ්ය॒ස්යා-ම්පු॑රෝ॒ධායා॑ම॒ස්මින්-කර්ම॑න්න॒ස්යා-න්දේ॒වහූ᳚ත්යාම් .. 16 ..

(අ॒ව॒රේ॒ - ස॒ප්තද॑ශ ච) (අ. 5)

දේ॒වා වෛ යද්ය॒ජ්ඤේ-(අ)කු॑ර්වත॒ තදසු॑රා අකුර්වත॒ තේ දේ॒වා ඒ॒තාන॑භ්යාතා॒නාන॑පශ්ය॒න්- තාන॒භ්යාත॑න්වත॒ යද්දේ॒වානා॒-ඞ්කර්මා-(අ)(අ)සී॒දාර්ධ්ය॑ත॒ තද්යදසු॑රාණා॒-න්න තදා᳚ර්ධ්යත॒ යේන॒ කර්ම॒ණේර්ථ්සේ॒-ත්තත්ර॑ හෝත॒ව්යා॑ ඍ॒ද්ධ්නෝත්යේ॒ව තේන॒ කර්ම॑ණා॒ යද්විශ්වේ॑ දේ॒වා-ස්ස॒මභ॑ර॒-න්තස්මා॑-දභ්යාතා॒නා වෛ᳚ශ්වදේ॒වායත්-ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්ජයා॒-න්ප්රාය॑ච්ඡ॒-ත්තස්මා॒ජ්ජයාඃ᳚ ප්රාජාප॒ත්යා [ප්රාජාප॒ත්යාඃ, ය-ද්රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘද්භී॑] 17

ය-ද්රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘද්භී॑ රා॒ෂ්ට්රමා-(අ)ද॑දත॒ ත-ද්රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතාග්ං॑ රාෂ්ට්රභෘ॒ත්ත්ව-න්තේ දේ॒වා අ॑භ්යාතා॒නෛරසු॑රාන॒භ්යාත॑න්වත॒ ජයෛ॑රජයන්-රාෂ්ට්ර॒භෘද්භී॑ රා॒ෂ්ට්රමා-(අ)ද॑දත॒ යද්දේ॒වා අ॑භ්යාතා॒නෛරසු॑රාන॒භ්යාත॑න්වත॒ තද॑භ්යාතා॒නානා॑මභ්යාතාන॒ත්වං-යँජ්ජයෛ॒රජ॑ය॒-න්තජ්ජයා॑නා-ඤ්ජය॒ත්වං-යँ-ද්රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘද්භී॑ රා॒ෂ්ට්රමා-(අ)ද॑දත॒ ත-ද්රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතාග්ං॑ රාෂ්ට්රභෘ॒ත්ත්ව-න්තතෝ॑ දේ॒වා අභ॑ව॒-න්පරා-(අ)සු॑රා॒ යෝ භ්රාතෘ॑ව්යවා॒න්-ථ්ස්යා-ථ්ස ඒ॒තාන් ජු॑හුයාදභ්යාතා॒නෛරේ॒ව භ්රාතෘ॑ව්යාන॒භ්යාත॑නුතේ॒ ජයෛ᳚ර්ජයති රාෂ්ට්ර॒භෘද්භී॑ රා॒ෂ්ට්රමා ද॑ත්තේ॒ භව॑ත්යා॒ත්මනා॒ පරා᳚-(අ)ස්ය॒ භ්රාතෘ॑ව්යෝ භවති .. 18 ..

(ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යාඃ-සෝ᳚-(අ)-ෂ්ටා ද॑ශ ච) (අ. 6)

ඍ॒තා॒ෂා-ඩෘ॒තධා॑මා॒-(අ)ග්නි-ර්ග॑න්ධ॒ර්වස්ත-ස්යෞෂ॑ධයෝ-(අ)ඵ්ස॒රස॒ ඌර්ජෝ॒ නාම॒ ස ඉ॒ද-ම්බ්රහ්ම॑ ක්ෂ॒ත්ර-ම්පා॑තු॒ තා ඉ॒ද-ම්බ්රහ්ම॑ ක්ෂ॒ත්ර-ම්පා᳚න්තු॒ තස්මෛ॒ ස්වාහා॒ තාභ්ය॒-ස්ස්වාහා॑ සග්ංහි॒තෝ වි॒ශ්වසා॑මා॒ සූර්යෝ॑ ගන්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॒ මරී॑චයෝ-(අ)ඵ්ස॒රස॑ ආ॒යුවඃ॑ සුෂු॒ම්න-ස්සූර්ය॑ රශ්මි-ශ්ච॒න්ද්රමා॑ ගන්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॒ නක්ෂ॑ත්රාණ්ය-ඵ්ස॒රසෝ॑ බේ॒කුර॑යෝභු॒ජ්යු-ස්සු॑ප॒ර්ණෝ ය॒ජ්ඤෝ ග॑න්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॒ දක්ෂි॑ණා අප්ස॒රස॑ ස්ත॒වාඃ ප්ර॒ජාප॑ති-ර්වි॒ශ්වක॑ර්මා॒ මනෝ॑ [මනඃ॑, ග॒න්ධ॒ර්වස්තස්ය॑-ර්ඛ්සා॒මාන්ය॑-ඵ්ස॒රසෝ॒] 19

ගන්ධ॒ර්වස්තස්ය॑-ර්ඛ්සා॒මාන්ය॑-ඵ්ස॒රසෝ॒ වහ්න॑යෛෂි॒රෝ වි॒ශ්වව්ය॑චා॒ වාතෝ॑ ගන්ධ॒ර්ව-ස්තස්යා-(අ)(අ)පෝ᳚ (අ)ඵ්ස॒රසෝ॑ මු॒දාභුව॑නස්ය පතේ॒ යස්ය॑ත උ॒පරි॑ ගෘ॒හා ඉ॒හ ච॑ . ස නෝ॑ රා॒ස්වාජ්යා॑නිග්ං රා॒යස්පෝෂග්ං॑ සු॒වීර්යග්ං॑ සංවँථ්ස॒රීණාග්॑ ස්ව॒ස්තිම් .. ප॒ර॒මේ॒ෂ්ඨ්යධි॑පති-ර්මෘ॒ත්යු-ර්ග॑න්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॒ විශ්ව॑මප්ස॒රසෝ॒ භුවඃ॑ සුක්ෂි॒තිඃ- සුභූ॑ති-ර්භද්ර॒කෘ-ථ්සුව॑ර්වා-න්ප॒ර්ජන්යෝ॑ ගන්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॑ වි॒ද්යුතෝ᳚ (අ)ඵ්ස॒රසෝ॒ රුචෝ॑ දූ॒රේ හේ॑ති-රමෘඩ॒යෝ [දූ॒රේ හේ॑ති-රමෘඩ॒යඃ, මෘ॒ත්යුර්ග॑න්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॑] 20

මෘ॒ත්යුර්ග॑න්ධ॒ර්ව-ස්තස්ය॑ ප්ර॒ජා අ॑ඵ්ස॒රසෝ॑ භී॒රුව॒ශ්චරුඃ॑ කෘපණ කා॒ශී කාමෝ॑ ගන්ධ॒ර්ව-ස්තස්යා॒ධයෝ᳚ (අ)ඵ්ස॒රසඃ॑ ශෝ॒චය॑න්තී॒ර්නාම॒ ස ඉ॒ද-ම්බ්රහ්ම॑ ක්ෂ॒ත්ර-ම්පා॑ත॒ තා ඉ॒ද-ම්බ්රහ්ම॑ ක්ෂ॒ත්ර-ම්පා᳚න්තු॒ තස්මෛ॒ ස්වාහා॒ තාභ්ය॒-ස්ස්වාහා॒ ස නෝ॑ භුවනස්ය පතේ॒ යස්ය॑ත උ॒පරි॑ ගෘ॒හා ඉ॒හ ච॑ . උ॒රු බ්ර॒හ්ම॑ණේ॒-(අ)ස්මෛ ක්ෂ॒ත්රාය॒ මහි॒ ශර්ම॑ යච්ඡ .. 21 ..

(මනෝ॑ - (අ)මෘඩ॒යඃ - ෂට්ච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 7)

රා॒ෂ්ට්රකා॑මාය හෝත॒ව්යා॑ රා॒ෂ්ට්රං-වෛँ රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතෝ॑ රා॒ෂ්ට්රේණෛ॒වාස්මෛ॑ රා॒ෂ්ට්රමව॑ රුන්ධේ රා॒ෂ්ට්රමේ॒ව භ॑වත්යා॒ත්මනේ॑ හෝත॒ව්යා॑ රා॒ෂ්ට්රං-වෛँ රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතෝ॑ රා॒ෂ්ට්ර-ම්ප්ර॒ජා රා॒ෂ්ට්ර-ම්ප॒ශවෝ॑ රා॒ෂ්ට්රං-යँච්ඡ්රේෂ්ඨෝ॒ භව॑ති රා॒ෂ්ට්රේණෛ॒ව රා॒ෂ්ට්රමව॑ රුන්ධේ॒ වසි॑ෂ්ඨ-ස්සමා॒නානා᳚-ම්භවති॒ ග්රාම॑කාමාය හෝත॒ව්යා॑ රා॒ෂ්ට්රං-වෛँ රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතෝ॑ රා॒ෂ්ට්රග්ං ස॑ජා॒තා රා॒ෂ්ට්රේණෛ॒වාස්මෛ॑ රා॒ෂ්ට්රග්ං ස॑ජා॒තානව॑ රුන්ධේ ග්රා॒- [රුන්ධේ ග්රා॒මී, ඒ॒ව භ॑වත්යධි॒දේව॑නේ] 22

-ම්යේ॑ව භ॑වත්යධි॒දේව॑නේ ජුහෝත්යධි॒දේව॑න ඒ॒වාස්මෛ॑ සජා॒තානව॑ රුන්ධේ॒ ත ඒ॑න॒මව॑රුද්ධා॒ උප॑ තිෂ්ඨන්තේ රථමු॒ඛ ඕජ॑ස්කාමස්ය හෝත॒ව්යා॑ ඕජෝ॒ වෛ රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘත॒ ඕජෝ॒ රථ॒ ඕජ॑සෛ॒වාස්මා॒ ඕජෝ-(අ)ව॑ රුන්ධ ඕජ॒ස්ව්යේ॑ව භ॑වති॒ යෝ රා॒ෂ්ට්රාදප॑භූත॒-ස්ස්යා-ත්තස්මෛ॑ හෝත॒ව්යා॑ යාව॑න්තෝ-(අ)ස්ය॒ රථා॒-ස්ස්යුස්තා-න්බ්රූ॑යා-ද්යු॒න්ධ්වමිති॑ රා॒ෂ්ට්රමේ॒වා-(අ)ස්මෛ॑ යුන॒- [රා॒ෂ්ට්රමේ॒වා-(අ)ස්මෛ॑ යුනක්ති, ආහු॑තයෝ॒ වා] 23

-ක්ත්යාහු॑තයෝ॒ වා ඒ॒තස්යාකෟ॑ප්තා॒ යස්ය॑ රා॒ෂ්ට්ර-න්න කල්ප॑තේ ස්වර॒ථස්ය॒ දක්ෂි॑ණ-ඤ්ච॒ක්ර-ම්ප්ර॒වෘහ්ය॑ නා॒ඩීම॒භි ජු॑හුයා॒දාහු॑තීරේ॒වාස්ය॑ කල්පයති॒ තා අ॑ස්ය॒ කල්ප॑මානා රා॒ෂ්ට්රමනු॑ කල්පතේ සඞ්ග්රා॒මේ සංයँ॑ත්තේ හෝත॒ව්යා॑ රා॒ෂ්ට්රං-වෛँ රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතෝ॑ රා॒ෂ්ට්රේ ඛලු॒ වා ඒ॒තේ ව්යාය॑ච්ඡන්තේ॒ යේ ස॑ඞ්ග්රා॒මග්ං සං॒-යँන්ති॒ යස්ය॒ පූර්ව॑ස්ය॒ ජුහ්ව॑ති॒ ස ඒ॒ව භ॑වති॒ ජය॑ති॒ තග්ං ස॑ග්රා॒ම්ම-ම්මා᳚න්ධු॒ක ඉ॒ද්ධ්මෝ [ඉ॒ද්ධ්මඃ, භ॒ව॒ත්යඞ්ගා॑රා] 24

භ॑ව॒ත්යඞ්ගා॑රා ඒ॒ව ප්ර॑ති॒වේෂ්ට॑මානා අ॒මිත්රා॑ණාමස්ය॒ සේනා॒-ම්ප්රති॑වේෂ්ටයන්ති॒ ය උ॒න්මාද්යේ॒-ත්තස්මෛ॑ හෝත॒ව්යා॑ ගන්ධර්වාඵ්ස॒රසෝ॒ වා ඒ॒තමුන්මා॑දයන්ති॒ ය උ॒න්මාද්ය॑ත්යේ॒තේ ඛලු॒ වෛ ග॑න්ධර්වාඵ්ස॒රසෝ॒ යද්රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘත॒ස්තස්මෛ॒ ස්වාහා॒ තාභ්ය॒-ස්ස්වාහේති॑ ජුහෝති॒ තේනෛ॒වෛනා᳚ඤ්ඡමයති॒ නෛය॑ග්රෝධ॒ ඖදු॑ම්බර॒ ආශ්ව॑ත්ථඃ॒ ප්ලාක්ෂ॒ ඉතී॒ද්ධ්මෝ භ॑වත්යේ॒තේ වෛ ග॑න්ධර්වාඵ්ස॒රසා᳚-ඞ්ගෘ॒හා-ස්ස්ව ඒ॒වෛනා॑- [ඒ॒වෛනාන්॑, ආ॒යත॑නේ] 25

-නා॒යත॑නේ ශමයත්යභි॒චර॑තා ප්රතිලෝ॒මග්ං හෝ॑ත॒ව්යාඃ᳚ ප්රා॒ණානේ॒වාස්ය॑ ප්ර॒තීචඃ॒ ප්රති॑ යෞති॒ ත-න්තතෝ॒ යේන॒ කේන॑ ච ස්තෘණුතේ॒ ස්වකෘ॑ත॒ ඉරි॑ණේ ජුහෝති ප්රද॒රේ වෛ॒තද්වා අ॒ස්යෛ නිර්-ඍ॑තිගෘහීත॒-න්නිර්-ඍ॑තිගෘහීත ඒ॒වෛන॒-න්නිර්-ඍ॑ත්යා ග්රාහයති॒ යද්වා॒චඃ ක්රූ॒ර-න්තේන॒ වෂ॑-ට්කරෝති වා॒ච ඒ॒වෛන॑-ඞ්ක්රූ॒රේණ॒ ප්රවෘ॑ශ්චති තා॒ජගාර්ති॒මාර්ච්ඡ॑ති॒ යස්ය॑ කා॒මයේ॑තා॒න්නාද්ය॒- [කා॒මයේ॑තා॒න්නාද්ය᳚ම්, ආ ද॑දී॒යේති॒] 26

-මා ද॑දී॒යේති॒ තස්ය॑ ස॒භායා॑මුත්තා॒නෝ නි॒පද්ය॒ භුව॑නස්ය පත॒ ඉති॒ තෘණා॑නි॒ ස-ඞ්ගෘ॑හ්ණීයා-ත්ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වෛ භුව॑නස්ය॒ පතිඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තිනෛ॒වාස්යා॒න්නාද්ය॒මා ද॑ත්ත ඉ॒දම॒හම॒මුෂ්යා॑ (අ)(අ)මුෂ්යාය॒ණස්යා॒න්නාද්යග්ං॑ හරා॒මීත්යා॑හා॒න්නාද්ය॑මේ॒වාස්ය॑ හරති ෂ॒ඩ්භිර්හ॑රති॒ ෂඩ්වා ඍ॒තවඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තිනෛ॒වාස්යා॒-න්නාද්ය॑මා॒දාය॒ර්තවෝ᳚ (අ)ස්මා॒ අනු॒ ප්රය॑ච්ඡන්ති॒ [ප්රය॑ච්ඡන්ති, යෝ ජ්යේ॒ෂ්ඨබ॑න්ධු॒-] 27

යෝ ජ්යේ॒ෂ්ඨබ॑න්ධු॒-රප॑ භූත॒-ස්ස්යා-ත්තග්ග්ස්ථලේ॑-(අ)ව॒සාය්ය॑ බ්රහ්මෞද॒න-ඤ්චතුඃ॑ ශරාව-ම්ප॒ක්ත්වා තස්මෛ॑ හෝත॒ව්යා॑ වර්ෂ්ම॒ වෛ රා᳚ෂ්ට්ර॒භෘතෝ॒ වෂ්ම॒ ස්ථලං॒-වँර්ෂ්ම॑ණෛ॒වෛනං॒-වँෂ්ම॑ සමා॒නානා᳚-ඞ්ගමයති॒ චතුඃ॑ ශරාවෝ භවති දි॒ක්ෂ්වේ॑ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ක්ෂී॒රේ භ॑වති॒ රුච॑මේ॒වාස්මි॑-න්දධා॒ත්යුද්ධ॑රති ශෘත॒ත්වාය॑ ස॒ර්පිෂ්වා᳚-න්භවති මේද්ධ්ය॒ත්වාය॑ ච॒ත්වාර॑ ආර්ෂේ॒යාඃ ප්රා-(අ)ශ්ඤ॑න්ති දි॒ශාමේ॒ව ජ්යෝති॑ෂි ජුහෝති .. 28 ..

(ග්රා॒මී - යු॑නක්තී॒ - ධ්මඃ - ස්ව ඒ॒වෛනා॑ - න॒න්නාද්යං॑ - ँයච්ඡ॒න්ත්යේ - කා॒න්න ප॑ඤ්චා॒ශච්ච॑) (අ. 8)

දේවි॑කා॒ නිව॑ර්පේ-ත්ප්ර॒ජාකා॑ම॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සීව॒ ඛලු॒ වෛ ප්ර॒ජාශ්ඡන්දෝ॑භිරේ॒වාස්මෛ᳚ ප්ර॒ජාඃ ප්රජ॑නයති ප්රථ॒ම-න්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති මිථු॒නී ඒ॒ව තේන॑ කරෝ॒ත්යන්වේ॒වාස්මා॒ අනු॑මතිර්මන්යතේ රා॒තේ රා॒කා ප්ර සි॑නීවා॒ලී ජ॑නයති ප්ර॒ජාස්වේ॒ව ප්රජා॑තාසු කු॒හ්වා॑ වාච॑-න්දධාත්යේ॒තා ඒ॒ව නිව॑ර්පේ-ත්ප॒ශුකා॑ම॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සී- [දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි, ඉ॒ව॒ ඛලු॒ වෛ] 29

-ව॒ ඛලු॒ වෛ ප॒ශව॒ශ්ඡන්දෝ॑භිරේ॒වාස්මෛ॑ ප॒ශූ-න්ප්රජ॑නයති ප්රථ॒ම-න්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති॒ ප්රෛව තේන॑ වාපය॒ත්යන්වේ॒වාස්මා॒ අනු॑මතිර්මන්යතේ රා॒තේ රා॒කා ප්ර සි॑නීවා॒ලී ජ॑නයති ප॒ශූනේ॒ව ප්රජා॑තාන් කු॒හ්වා᳚ ප්රති॑ෂ්ඨාපයත්යේ॒තා ඒ॒ව නිර්ව॑පේ॒-ද්ග්රාම॑කාම॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සී ව॒ ඛලු॒ වෛ ග්රාම॒ශ්ඡන්දෝ॑භිරේ॒වාස්මෛ॒ ග්රාම॒- [ග්රාම᳚ම්, අව॑ රුන්ධේ] 30

-මව॑ රුන්ධේ මද්ධ්ය॒තෝ ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති මද්ධ්ය॒ත ඒ॒වෛන॒-ඞ්ග්රාම॑ස්ය දධාත්යේ॒තා ඒ॒ව නිර්ව॑පේ॒ජ්ජ්යෝගා॑මයාවී॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඛලු॒ වා ඒ॒තම॒භි ම॑න්යන්තේ॒ යස්ය॒ ජ්යෝගා॒මය॑ති॒ ඡන්දෝ॑භිරේ॒වෛන॑-මග॒ද-ඞ්ක॑රෝති මද්ධ්ය॒තෝ ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති මද්ධ්ය॒තෝ වා ඒ॒තස්යාකෟ॑ප්තං॒-යँස්ය॒ ජ්යෝගා॒මය॑ති මද්ධ්ය॒ත ඒ॒වාස්ය॒ තේන॑ කල්පයත්යේ॒තා ඒ॒ව නි- [ ඒ॒ව නිඃ, ව॒පේ॒ද්යං-යँ॒ජ්ඤෝ] 31

-ර්ව॑පේ॒ද්යං-යँ॒ජ්ඤෝ නෝප॒නමේ॒ච්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඛලු॒ වා ඒ॒ත-න්නෝප॑ නමන්ති॒ යං-යँ॒ජ්ඤෝ නෝප॒නම॑ති ප්රථ॒ම-න්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති මුඛ॒ත ඒ॒වාස්මෛ॒ ඡන්දාග්ං॑සි දධා॒ත්යුපෛ॑නං-යँ॒ජ්ඤෝ න॑මත්යේ॒තා ඒ॒ව නිව॑ර්පේදීජා॒නශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා යා॒තයා॑මානීව॒ ඛලු॒ වා ඒ॒තස්ය॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ ය ඊ॑ජා॒න උ॑ත්ත॒ම-න්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝ- [උ॑ත්ත॒ම-න්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති, උ॒පරි॑ෂ්ටාදේ॒වාස්මෛ॒] 32

-ත්යු॒පරි॑ෂ්ටාදේ॒වාස්මෛ॒ ඡන්දා॒ග්॒ස්යයා॑තයාමා॒න්යව॑ රුන්ධ॒ උපෛ॑න॒මුත්ත॑රෝ ය॒ජ්ඤෝ න॑මත්යේ॒තා ඒ॒ව නිව॑ර්පේ॒ද්ය-ම්මේ॒ධා නෝප॒නමේ॒ච්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ ඛලු॒ වා ඒ॒ත-න්නෝප॑ නමන්ති॒ ය-ම්මේ॒ධා නෝප॒නම॑ති ප්රථ॒ම-න්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති මුඛ॒ත ඒ॒වාස්මෛ॒ ඡන්දාග්ං॑සි දධා॒ත්යුපෛ॑න-ම්මේ॒ධා න॑මත්යේ॒තා ඒ॒ව නිව॑ර්පේ॒- [නිව॑ර්පේත්, රුක්කා॑ම॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ] 33

-ද්රුක්කා॑ම॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සීව॒ ඛලු॒ වෛ රුක් ඡන්දෝ॑භිරේ॒වාස්මි॒-න්රුච॑-න්දධාතික්ෂී॒රේ භ॑වන්ති॒ රුච॑මේ॒වාස්මි॑-න්දධති මද්ධ්ය॒තෝ ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති මද්ධ්ය॒ත ඒ॒වෛනග්ං॑ රු॒චෝ ද॑ධාතිගාය॒ත්රී වා අනු॑මතිස්ත්රි॒ෂ්ටුග්රා॒කා ජග॑තී සිනීවා॒ල්ය॑නු॒ෂ්ටුප් කු॒හූර්ධා॒තා ව॑ෂට්කා॒රඃ පූ᳚ර්වප॒ක්ෂෝ රා॒කා-(අ)ප॑රප॒ක්ෂඃ කු॒හූර॑මාවා॒ස්යා॑ සිනීවා॒ලී පෞ᳚ර්ණමා॒ස්යනු॑මතිශ්ච॒න්ද්රමා॑ ධා॒තා-(අ)ෂ්ටෞ [ ] 34

වස॑වෝ॒-(අ)ෂ්ටාක්ෂ॑රා ගාය॒ත්ර්යේකා॑දශ රු॒ද්රා ඒකා॑දශාක්ෂරා ත්රි॒ෂ්ටුබ් ද්වාද॑ශා-(අ)(අ)දි॒ත්යා ද්වාද॑ශාක්ෂරා॒ ජග॑තී ප්ර॒ජාප॑තිරනු॒ෂ්ටුබ් ධා॒තා ව॑ෂට්කා॒ර ඒ॒තද්වෛ දේවි॑කා॒-ස්සර්වා॑ණි ච॒ ඡන්දාග්ං॑සි॒ සර්වා᳚ශ්ච දේ॒වතා॑ වෂට්කා॒රස්තා ය-ථ්ස॒හ සර්වා॑ නි॒ර්වපේ॑දීශ්ව॒රා ඒ॑න-ම්ප්ර॒දහෝ॒ ද්වේ ප්ර॑ථ॒මේ නි॒රුප්ය॑ ධා॒තුස්තෘ॒තීය॒-න්නිව॑ර්පේ॒-ත්තථෝ॑ ඒ॒වෝත්ත॑රේ॒ නිව॑ර්පේ॒-ත්තථෛ॑න॒-න්න ප්රද॑හ॒න්ත්ය ථෝ॒ යස්මෛ॒ කාමා॑ය නිරු॒ප්යන්තේ॒ තමේ॒වා-(අ)(අ)භි॒රුපා᳚-(අ)(අ)ප්නෝති .. 35 ..

(ප॒ශුකා॑ම॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒ වෛ දේවි॑කා॒ශ්ඡන්දාග්ං॑සි॒-ග්රාමං॑-කල්පයත්යේ॒තා ඒ॒ව නි-රු॑ත්ත॒මන්ධා॒තාර॑-ඞ්කරෝති - මේ॒ධා න॑මත්යේ॒තා ඒ॒ව නිර්ව॑පේ - ද॒ෂ්ටෞ - ද॑හන්ති॒ - නව॑ ච) (අ. 9)

(දේවි॑කාඃ ප්ර॒ජාකා॑මෝ මිථු॒නී ප॒ශුකා॑මඃ॒ ප්රෛව ග්රාම॑කාමෝ॒ ජ්යෝගා॑මයාවී॒ යං-යँ॒ජ්ඤෝ ය ඊ॑ජා॒නෝ ය-ම්මේ॒ධා රුක්කා॑මෝ॒-(අ)ෂ්ටෞ . දේවි॑කා භවන්ති දධති රා॒ෂ්ට්රකා॑මාය භවති දධාති .)

වාස්තෝ᳚ෂ්පතේ॒ ප්රති॑ ජානී හ්ය॒ස්මාන්-ථ්ස්වා॑වේ॒ශෝ අ॑නමී॒වෝ භ॑වානඃ . ය-ත්ත්වේම॑හේ॒ ප්රති॒තන්නෝ॑ ජුෂස්ව॒ ශන්න॑ ඒධි ද්වි॒පදේ॒ ශඤ්චතු॑ෂ්පදේ .. වාස්තෝ᳚ෂ්පතේ ශ॒ග්මයා॑ ස॒ග්ං॒ සදා॑තේ සක්ෂී॒මහි॑ ර॒ණ්වයා॑ ගාතු॒මත්යා᳚ . ආවඃ॒, ක්ෂේම॑ උ॒ත යෝගේ॒ වර॑න්නෝ යූ॒ය-ම්පා॑ත ස්ව॒ස්තිභි॒-ස්සදා॑නඃ .. ය-ථ්සා॒ය-ම්ප්රා॑තරග්නිහෝ॒ත්ර-ඤ්ජු॒හෝත්යා॑හුතීෂ්ට॒කා ඒ॒ව තා උප॑ ධත්තේ॒ [තා උප॑ ධත්තේ, යජ॑මානෝ-(අ)හෝරා॒ත්රාණි॒] 36

යජ॑මානෝ-(අ)හෝරා॒ත්රාණි॒ වා ඒ॒තස්යේෂ්ට॑කා॒ ය ආහි॑තාග්නි॒ර්ය-ථ්සා॒ය-ම්ප්රා॑තර්ජු॒හෝත්ය॑හෝරා॒ත්රාණ්යේ॒වා (අ)(අ)ප්ත්වේෂ්ට॑කාඃ කෘ॒ත්වෝප॑ ධත්තේ॒ දශ॑ සමා॒නත්ර॑ ජුහෝති॒ දශා᳚ක්ෂරා වි॒රා-ඩ්වි॒රාජ॑මේ॒වා-(අ)(අ)ප්ත්වේෂ්ට॑කා-ඞ්කෘ॒ත්වෝප॑ ධ॒ත්තේ-(අ)ථෝ॑ වි॒රාජ්යේ॒ව ය॒ජ්ඤමා᳚ප්නෝති॒ චිත්ය॑ශ්චිත්යෝ-(අ)ස්ය භවති॒ තස්මා॒ද්යත්ර॒ දශෝ॑ෂි॒ත්වා ප්ර॒යාති॒ ත-ද්ය॑ජ්ඤවා॒ස්ත්වවා᳚ස්ත්වේ॒ව තද්ය-ත්තතෝ᳚-(අ)ර්වා॒චීනග්ං॑ [තද්ය-ත්තතෝ᳚-(අ)ර්වා॒චීන᳚ම්, රු॒ද්රඃ ඛලු॒ වෛ] 37

රු॒ද්රඃ ඛලු॒ වෛ වා᳚ස්තෝෂ්ප॒තිර්යදහු॑ත්වා වාස්තෝෂ්ප॒තීය॑-ම්ප්රයා॒යා-ද්රු॒ද්ර ඒ॑න-ම්භූ॒ත්වා-(අ)ග්නිර॑නූ॒ත්ථාය॑ හන්යාද්වාස්තෝෂ්ප॒තීය॑-ඤ්ජුහෝති භාග॒ධේයේ॑නෛ॒වෛනග්ං॑ ශමයති॒ නා-(අ)(අ)ර්ති॒මාර්ච්ඡ॑ති॒ යජ॑මානෝ॒ යද්යු॒ක්තේ ජු॑හු॒යාද්යථා॒ ප්රයා॑තේ॒ වාස්තා॒වාහු॑ති-ඤ්ජු॒හෝති॑ තා॒දෘගේ॒ව තද්යදයු॑ක්තේ ජුහු॒යාද්යථා॒ ක්ෂේම॒ ආහු॑ති-ඤ්ජු॒හෝති॑ තා॒දෘගේ॒ව තදහු॑තමස්ය වාස්තෝෂ්ප॒තීයග්ග්॑ ස්යා॒- [ස්යාත්, දක්ෂි॑ණෝ] 38

-ද්දක්ෂි॑ණෝ යු॒ක්තෝ භව॑ති ස॒ව්යෝ-(අ)යු॒ක්තෝ-(අ)ථ॑ වාස්තෝෂ්ප॒තීය॑-ඤ්ජුහෝත්යු॒භය॑මේ॒වා-(අ) ක॒රප॑රිවර්ගමේ॒වෛනග්ං॑ ශමයති॒ යදේක॑යා ජුහු॒යාද්ද॑ර්විහෝ॒ම-ඞ්කු॑ර්යා-ත්පුරෝ-(අ)නුවා॒ක්යා॑ ම॒නූච්ය॑ යා॒ජ්ය॑යා ජුහෝති සදේව॒ත්වාය॒ යද්ධු॒ත ආ॑ද॒ද්ධ්යා-ද්රු॒ද්ර-ඞ්ගෘ॒හාන॒න්වාරෝ॑හයේ॒-ද්යද॑ව॒ක්ෂාණා॒න්යස॑-ම්ප්රක්ෂාප්ය ප්රයා॒යාද්යථා॑ යජ්ඤවේශ॒සං-වාँ॒-(අ)(අ)දහ॑නං-වාँ තා॒දෘගේ॒ව තද॒යන්තේ॒ යෝනි॑ර්-ඍ॒ත්විය॒ ඉත්ය॒රණ්යෝ᳚-ස්ස॒මාරෝ॑හය- [ඉත්ය॒රණ්යෝ᳚-ස්ස॒මාරෝ॑හයති, ඒ॒ෂ වා] 39

-ත්යේ॒ෂ වා අ॒ග්නේර්යෝනි॒-ස්ස්ව ඒ॒වෛනං॒-යෝँනෞ॑ ස॒මාරෝ॑හය॒ත්යථෝ॒ ඛල්වා॑හු॒ර්යද॒රණ්යෝ᳚-ස්ස॒මාරූ॑ඪෝ॒ නශ්යේ॒දුද॑ස්යා॒ග්නි-ස්සී॑දේ-ත්පුනරා॒ධේයඃ॑ ස්යා॒දිති॒ යා තේ॑ අග්නේ ය॒ජ්ඤියා॑ ත॒නූස්තයේහ්යා රෝ॒හේත්යා॒ත්මන්-ථ්ස॒මාරෝ॑හයතේ॒ යජ॑මානෝ॒ වා අ॒ග්නේර්යෝනි॒-ස්ස්වායා॑මේ॒වෛනං॒-යෝँන්යාග්ං॑ ස॒මාරෝ॑හයතේ .. 40 ..

(ධ॒ත්තේ॒-(අ)ර්වා॒චීනග්ග්॑ -ස්යා-ථ්ස॒මාරෝ॑හයති॒ -පඤ්ච॑චත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 10)

ත්වම॑ග්නේ බෘ॒හද්වයෝ॒ දධා॑සි දේව දා॒ශුෂේ᳚ . ක॒විර්ගෘ॒හප॑ති॒ර්යුවා᳚ .. හ॒ව්ය॒වාඩ॒ග්නිර॒ජරඃ॑ පි॒තා නෝ॑ වි॒භුර්වි॒භාවා॑ සු॒දෘශී॑කෝ අ॒ස්මේ . සු॒ගා॒ර්॒හ॒ප॒ත්යා-ස්සමිෂෝ॑ දිදීහ්යස්ම॒ද්රිය॒ඛ්ස-ම්මි॑මීහි॒ ශ්රවාග්ං॑සි .. ත්ව-ඤ්ච॑ සෝම නෝ॒ වශෝ॑ ජී॒වාතු॒-න්න ම॑රාමහේ . ප්රි॒යස්තෝ᳚ත්රෝ॒ වන॒ස්පතිඃ॑ .. බ්ර॒හ්මා දේ॒වානා᳚-ම්පද॒වීඃ ක॑වී॒නාමෘෂි॒ර්විප්රා॑ණා-ම්මහි॒ෂෝ මෘ॒ගාණා᳚ම් . ශ්යේ॒නෝ ගෘද්ධ්රා॑ණා॒ග්॒ ස්වධි॑ති॒ ර්වනා॑නා॒ග්ං॒ සෝමඃ॑ [සෝමඃ॑, ප॒විත්ර॒මත්යේ॑ති॒] 41

ප॒විත්ර॒මත්යේ॑ති॒ රේභන්න්॑ .. ආ වි॒ශ්වදේ॑ව॒ග්ං॒ සත්ප॑තිග්ං සූ॒ක්තෛර॒ද්යා වෘ॑ණීමහේ . ස॒ත්යස॑වග්ං සවි॒තාර᳚ම් .. ආස॒ත්යේන॒ රජ॑සා॒ වර්ත॑මානෝ නිවේ॒ශය॑න්න॒මෘත॒-ම්මර්ත්ය॑ඤ්ච . හි॒ර॒ණ්යයේ॑න සවි॒තා රථේ॒නා-(අ)(අ) දේ॒වෝයා॑ති॒ භුව॑නා වි॒පශ්යන්න්॑ .. යථා॑ නෝ॒ අදි॑තිඃ॒ කර॒-ත්පශ්වේ॒ නෘභ්යෝ॒ යථා॒ ගවේ᳚ . යථා॑ තෝ॒කාය॑ රු॒ද්රිය᳚ම් .. මා න॑ස්තෝ॒කේ තන॑යේ॒ මා න॒ ආයු॑ෂි॒ මා නෝ॒ ගෝෂු॒ මා [ ] 42

නෝ॒ අශ්වේ॑ෂු රීරිෂඃ . වී॒රා-න්මානෝ॑ රුද්ර භාමි॒තෝ ව॑ධීර්හ॒විෂ්ම॑න්තෝ॒ නම॑සා විධේම තේ .. උ॒ද॒ප්රුතෝ॒ න වයෝ॒ රක්ෂ॑මාණා॒ වාව॑දතෝ අ॒භ්රිය॑ස්යේව॒ ඝෝෂාඃ᳚ . ගි॒රි॒භ්රජෝ॒ නෝර්මයෝ॒ මද॑න්තෝ॒ බෘහ॒ස්පති॑ම॒භ්ය॑ර්කා අ॑නාවන්න් .. හ॒ග්ං॒සෛරි॑ව॒ සඛි॑භි॒ර්වාව॑දද්භිරශ්ම॒න්- මයා॑නි॒ නහ॑නා॒ ව්යස්යන්න්॑ . බෘහ॒ස්පති॑රභි॒කනි॑ක්රද॒ද්ගා උ॒ත ප්රාස්තෞ॒දුච්ච॑ වි॒ද්වාග්ං අ॑ගායත් .. ඒන්ද්ර॑ සාන॒සිග්ං ර॒යිග්ං [ර॒යිම්, ස॒ජිත්වා॑නග්ං සදා॒සහ᳚ම් .] 43

ස॒ජිත්වා॑නග්ං සදා॒සහ᳚ම් . වර්ෂි॑ෂ්ඨමූ॒තයේ॑ භර .. ප්ර ස॑සාහිෂේ පුරුහූත॒ ශත්රූ॒න් ජ්යේෂ්ඨ॑ස්තේ॒ ශුෂ්ම॑ ඉ॒හ රා॒තිර॑ස්තු . ඉන්ද්රා-(අ)(අ) භ॑ර॒ දක්ෂි॑ණේනා॒ වසූ॑නි॒ පති॒-ස්සින්ධූ॑නාමසි රේ॒වතී॑නාම් .. ත්වග්ං සු॒තස්ය॑ පී॒තයේ॑ ස॒ද්යෝ වෘ॒ද්ධෝ අ॑ජායථාඃ . ඉන්ද්ර॒ ජ්යෛෂ්ඨ්යා॑ය සුක්රතෝ .. භුව॒ස්ත්වමි॑න්ද්ර॒ බ්රහ්ම॑ණා ම॒හා-න්භුවෝ॒ විශ්වේ॑ෂු॒ සව॑නේෂු ය॒ජ්ඤියඃ॑ . භුවෝ॒ නෲග්ශ්ච්යෞ॒ත්නෝ විශ්ව॑ස්මි॒-න්භරේ॒ ජ්යේෂ්ඨ॑ශ්ච॒ මන්ත්රෝ॑ [මන්ත්රඃ॑, වි॒ශ්ව॒ච॒ර්ෂ॒ණේ॒ .] 44

විශ්වචර්ෂණේ .. මි॒ත්රස්ය॑ චර්ෂණී॒ධෘත॒-ශ්ශ්රවෝ॑ දේ॒වස්ය॑ සාන॒සිම් .

ස॒ත්ය-ඤ්චි॒ත්ර ශ්ර॑වස්තමම් .. මි॒ත්රෝ ජනාන්॑ යාතයති ප්රජා॒න-න්මි॒ත්රෝ දා॑ධාර පෘථි॒වීමු॒ත ද්යාම් . මි॒ත්රඃ කෘ॒ෂ්ටීරනි॑මිෂා॒-(අ)භි ච॑ෂ්ටේ ස॒ත්යාය॑ හ॒ව්ය-ඞ්ඝෘ॒තව॑-ද්විධේම .. ප්රසමි॑ත්ර॒ මර්තෝ॑ අස්තු॒ ප්රය॑ස්වා॒න්॒. යස්ත॑ ආදිත්ය॒ ශික්ෂ॑ති ව්ර॒තේන॑ . න හ॑න්යතේ॒ න ජී॑යතේ॒ ත්වෝතෝ॒ නෛන॒මග්ංහෝ॑ අශ්ඤෝ॒ත්යන්ති॑තෝ॒ න දූ॒රාත් .. ය- [යත්, චි॒ද්ධි තේ॒ විශෝ॑] 45

-ච්චි॒ද්ධි තේ॒ විශෝ॑ යථා॒ ප්රදේ॑ව වරුණ ව්ර॒තම් . මි॒නී॒මසි॒ ද්යවි॑ද්යවි .. ය-ත්කිඤ්චේ॒දං-වँ॑රුණ॒ දෛව්යේ॒ ජනේ॑-(අ)භිද්රෝ॒හ-ම්ම॑නු॒ෂ්යා᳚ශ්චරා॑මසි . අචි॑ත්තී॒ය-ත්තව॒ ධර්මා॑ යුයෝපි॒මමා න॒ස්තස්මා॒ දේන॑සෝ දේව රීරිෂඃ .. කි॒ත॒වාසෝ॒ යද්රි॑ රි॒පුර්න දී॒වි යද්වා॑ ඝා ස॒ත්ය මු॒තයන්න වි॒ද්ම . සර්වා॒ තා විෂ්ය॑ ශිථි॒රේ ව॑ දේ॒වාථා॑ තේ ස්යාම වරුණ ප්රි॒යාසඃ॑ .. 46 ..

(සෝමෝ॒-ගෝෂු॒ මා- ර॒යිං - මන්ත්රෝ॒ -ය-ච්ඡි॑ථි॒රා-ස॒ප්ත ච॑ ) (අ. 11)

(වි වා ඒ॒තස්යා - (අ)(අ)වා॑යෝ - ඉ॒මේ වෛ - චි॒ත්තඤ්චා॒ - (අ)ග්නිර්භූ॒තානාං᳚ - දේ॒වා වා අ॑භ්යාතා॒නා - නෘ॑තා॒ෂාඩ් - රා॒ෂ්ට්රකා॑මාය॒ - දේවි॑කා॒ - වාස්තෝ᳚ෂ්පතේ॒ - ත්වම॑ග්නේ බෘ॒හ - දේකා॑දශ )

(වි වා ඒ॒තස්යේ - ත්යා॑හ - මෘ॒ත්යුර්ග॑න්ධ॒ර්වෝ - (අ)ව॑ රුන්ධේ මද්ධ්ය॒ත - ස්ත්වම॑ග්නේ බෘ॒හථ් - ෂට්ච॑ත්වාරිග්ංශත්)

(වි වා ඒ॒තස්ය॑, ප්රි॒යාසඃ॑ )

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-න්තෘතීයකාණ්ඩේ චතුර්ථඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭihomābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

vi vā e॒tasya̭ ya॒jña ṛ̭ddhyate॒ yasya̭ ha॒vira̭ti॒ricya̭te॒ sūryo̭ de॒vo di̭vi॒ṣadbhya॒ ityā̭ha॒ bṛha॒spati̭nā cai॒vāsya̭ pra॒jāpa̭tinā ca ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha॒mapi̭ vapati॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā e॒ta-tpa॒śugṃ sa̭cante॒ yadḙkadeva॒tya̭ āla̭bdho॒ bhūyā॒-nbhava̭ti॒ yasyā᳚ste॒ hari̭to॒ garbha॒ ityā̭ha deva॒traivainā᳚-ṅgamayati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ ā va̭rtana varta॒yetyā̭ha॒ [varta॒yetyā̭ha, brahma̭ṇai॒vaina॒-mā] 1

brahma̭ṇai॒vaina॒-mā va̭rtayati॒ vi tḙ bhinadmi taka॒rīmityā̭ha yathāya॒jure॒vaitadṷ- rudra॒phso vi॒śvarṷ̄pa॒ indu॒rityā̭ha pra॒jā vai pa॒śava॒ induḥ̭ pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati॒ divaṃ॒-vai~ ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha-ṅgacchati pṛthi॒vīmati̭rikta॒-ntadyanna śa॒maye॒dārti॒mārcche॒-dyaja̭māno ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vīca̭ na॒ i̭- [na॒ iti̭, ā॒ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va] 2

-tyāha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha॒-ñcāti̭rikta-ñca śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ bhasma̭nā॒-'bhi samṷ̄hati sva॒gākṛ̭tyā॒ atho̭ a॒nayo॒rvā e॒ṣa garbho॒-'nayo̭re॒vaina̭-ndadhāti॒ yada̭va॒dyedati॒ tadrḙcaye॒dyannāva॒dye-tpa॒śorāla̭bdhasya॒ nāva̭ dye-tpu॒rastā॒nnābhyā̭ a॒nyada̭va॒dye-du॒pari̭ṣṭāda॒nya-tpu॒rastā॒dvai nābhyai᳚ [ ] 3

prā॒ṇa u॒pari̭ṣṭādapā॒no yāvā̭ne॒va pa॒śustasyāva̭ dyati॒ viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ juhoti॒ yadvai ya॒jñasyā̭ti॒ricya̭te॒ yaḥ pa॒śorbhū॒mā yā puṣṭi॒sta-dviṣṇuḥ̭ śipivi॒ṣṭo 'ti̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhā॒tyati̭riktasya॒ śāntyā̭ a॒ṣṭāprū॒ḍḍhira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒-'ṣṭāpa̭dī॒ hyḙṣā ''tmā na̭va॒maḥ pa॒śorāptyā̭ antarako॒śa u॒ṣṇīṣe॒ṇā-''vi̭ṣṭita-mbhavatye॒vami̭va॒ hi pa॒śurulba̭miva॒ carmḙva mā॒gṃ॒sami॒vāsthī̭va॒ yāvā̭ne॒va pa॒śustamā॒ptvā-'va̭ rundhe॒yasyai॒ṣā ya॒jñe prāya̭ścittiḥ kri॒yata̭ i॒ṣṭvā vasī̭yā-nbhavati || 4 ||

(va॒rta॒yatyā̭ha-na॒ iti॒-vai nābhyā॒-ulba̭mi॒vai-ka̭vigṃśatiśca) (a. 1)

ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || ākū᳚tyai tvā॒ kāmā̭ya tvā sa॒mṛdhe᳚ tvā kikki॒ṭā te॒ manaḥ̭ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te᳚ prā॒ṇaṃ-vā~॒yave॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ cakṣu॒-ssūryā̭ya॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ śrotra॒-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ vāca॒gṃ॒ sara̭svatyai॒ svāhā॒ [sara̭svatyai॒ svāhā᳚, tva-ntu॒rīyā̭] 5

tva-ntu॒rīyā̭ va॒śinī̭ va॒śā-'si̭ sa॒kṛdya-ttvā॒ mana̭sā॒ garbha॒ ā-'śa̭yat | va॒śā tvaṃ-va~॒śinī̭ gaccha de॒vān-thsa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || a॒jā-'si̭ rayi॒ṣṭhā pṛ̭thi॒vyāgṃ sī̭do॒rdhvā-'ntari̭kṣa॒mupa̭ tiṣṭhasva di॒vi tḙ bṛ॒hadbhāḥ || tantṷ-nta॒nva-nraja̭so bhā॒numanvi̭hi॒ jyoti̭ṣmataḥ pa॒tho ra̭kṣa dhi॒yā kṛ॒tān || a॒nu॒lba॒ṇaṃ-va~̭yata॒ jogṷvā॒mapo॒ manṷ rbhava ja॒nayā॒ daivya॒-ñjana᳚m || mana̭so ha॒vira̭si pra॒jāpa̭te॒rvarṇo॒ gātrā̭ṇā-nte gātra॒bhājo̭ bhūyāsma || 6 ||

(sara̭svatyai॒ svāhā॒ - manu॒ - strayo̭daśa ca) (a. 2)

i॒me vai sa॒hā-''stā॒-nte vā॒yurvya̭vā॒-tte garbha̭madadhātā॒-ntagṃ somaḥ॒ prāja̭naya-da॒gnira̭grasata॒ sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttenai॒vainā̭ma॒gneradhi॒ nira̭krīṇā॒-ttasmā॒dapya̭nyadeva॒tyā̭mā॒labha̭māna āgne॒yama॒ṣṭāka̭pāla-mpu॒rastā॒nnirva̭peda॒gnere॒vainā॒madhi̭ ni॒ṣkrīyā-''la̭bhate॒ ya- [yat, vā॒yurvyavā॒-] 7

-dvā॒yurvyavā॒-ttasmā᳚-dvāya॒vyā̭ yadi॒me garbha॒mada̭dhātā॒-ntasmā᳚-ddyāvāpṛthi॒vyā̭ ya-thsomaḥ॒ prāja̭nayada॒gniragra̭sata॒ tasmā̭dagnīṣo॒mīyā॒ yada॒nayo᳚rviya॒tyo-rvāgava̭da॒-ttasmā᳚-thsārasva॒tī ya-tpra॒jāpa̭tira॒gneradhi̭ ni॒rakrī̭ṇā॒-ttasmā᳚-tprājāpa॒tyā sā vā e॒ṣā sa̭rvadeva॒tyā̭ yada॒jā va॒śā vā̭ya॒vyā̭mā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭ vā॒yume॒va svena̭ [svena̭, bhā॒ga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒] 8

bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati dyāvāpṛthi॒vyā̭mā la̭bheta kṛ॒ṣamā̭ṇaḥ prati॒ṣṭhākā̭mo di॒va e॒vāsmai̭ pa॒rjanyo̭ varṣati॒ vya̭syāmoṣa̭dhayo rohanti sa॒mardhṷkamasya sa॒sya-mbha̭vatyagnīṣo॒mīyā॒mā la̭bheta॒ yaḥ kā॒maye॒tānna̭vānannā॒da-ssyā॒mitya॒gninai॒vānna॒mava̭ rundhe॒ somḙnā॒nnādya॒-manna̭vāne॒vānnā॒do bha̭vati sārasva॒tīmā la̭bheta॒ ya [yaḥ, ī॒śva॒ro vā॒co] 9

ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan. vāca॒-nnavade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒n. vāca̭-ndadhāti prājāpa॒tyāmā la̭bheta॒ yaḥ kā॒maye॒tāna̭bhijitama॒bhi ja̭yeya॒miti̭ pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vā-na̭bhijitama॒bhi ja̭yati vāya॒vya̭yo॒pāka̭roti vā॒yore॒vainā̭mava॒ruddhyā-''la̭bhata॒ ākū᳚tyai tvā॒ kāmā̭ya॒ tve- [kāmā̭ya tvā, ityā̭ha yathāya॒ju-] 10

-tyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-tki̭kkiṭā॒kāra̭-ñjuhoti kikkiṭākā॒reṇa॒ vai grā॒myāḥ pa॒śavo̭ ramante॒ prā-''ra॒ṇyāḥ pa̭tanti॒ ya-tki̭kkiṭā॒kāra̭-ñju॒hoti̭ grā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nā-ndhṛtyai॒ parya̭gnau kri॒yamā̭ṇe juhoti॒ jīva̭ntīme॒vaināgṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ tva-ntu॒rīyā̭ va॒śinī̭ va॒śā-'sītyā̭ha deva॒traivainā᳚-ṅgamayati sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmā॒ ityā̭hai॒ṣa vai kāmo॒ [vai kāmaḥ̭, yaja̭mānasya॒] 11

yaja̭mānasya॒ yadanā᳚rta u॒dṛca॒-ṅgaccha̭ti॒ tasmā̭de॒vamā̭hā॒-'jā-'si̭ rayi॒ṣṭhetyā̭hai॒ ṣvḙvaināṃ᳚-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhāpayati di॒vi tḙ bṛ॒hadbhā ityā̭ha suva॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke jyoti̭-rdadhāti॒ tantṷ-nta॒nva-nraja̭so bhā॒numanvi॒hītyā̭he॒māne॒vāsmai̭ lo॒kān jyoti̭ṣmataḥ karotyanulba॒ṇaṃ-va~̭yata॒ jogṷvā॒mapa॒ i- [jogṷvā॒mapa॒ iti̭, ā॒ha॒ yade॒va] 12

-tyā̭ha॒ yade॒va ya॒jña u॒lbaṇa̭-ṅkri॒yate॒ tasyai॒vaiṣā śānti॒rmanṷrbhava ja॒nayā॒ daivya॒-ñjana॒mityā̭ha māna॒vyo̭ vai pra॒jāstā e॒vā-''dyāḥ᳚ kurute॒ mana̭so ha॒vira॒sītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ gātrā̭ṇā-nte gātra॒bhājo̭ bhūyā॒smetyā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ tasyai॒ vā e॒tasyā॒ eka̭me॒vā-dḙvayajanaṃ॒ ~yadāla̭bdhāyā-ma॒bhro [-ma॒bhraḥ, bhava̭ti॒] 13

bhava̭ti॒ yadāla̭bdhāyāma॒bhra-ssyāda॒phsu vā᳚prave॒śaye॒-thsarvāṃ᳚-vā~॒ prāśñī̭yā॒dyada॒phsu pra̭ve॒śaye᳚dyajñaveśa॒sa-ṅkṷryā॒-thsarvā̭me॒va prāśñī̭yādindri॒yame॒vā-''tma-ndha̭-tte॒ sā vā e॒ṣā tra̭yā॒ṇāme॒vāva̭ ruddhā saṃva~thsara॒sadaḥ̭ sahasrayā॒jino̭ gṛhame॒dhina॒sta e॒vaitayā̭ yajera॒-nteṣā̭me॒vaiṣā-''ptā || 14 ||

(yath - svena̭ - sārasva॒tīmā la̭bheta॒ yaḥ - kāmā̭ya tvā॒ - kāmo - 'pa॒ itya॒ - bhro - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)

ci॒tta-ñca॒ citti॒ścā ''kṷ̄ta॒-ñcā-''kṷ̄tiśca॒ vijñā̭ta-ñca vi॒jñāna̭-ñca॒ mana̭śca॒ śakva̭rīśca॒ darśa̭śca pū॒rṇamā̭saśca bṛ॒hacca̭ rathanta॒ra-ñca̭ pra॒jāpa̭ti॒rjayā॒nindrā̭ya॒ vṛṣṇe॒ prāya̭cchadu॒graḥ pṛ̭ta॒nājyḙṣu॒ tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta॒ sarvā॒-ssa u॒gra-ssahi havyo̭ ba॒bhūva̭devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒nthsa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒mupā̭ dhāva॒-ttasmā̭ e॒tāñjayā॒-nprāya̭ccha॒-ttāna̭juho॒-ttato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒n॒. yadaja̭ya॒-ntajjayā̭nā-ñjaya॒tvagg spardha̭mānenai॒te ho̭ta॒vyā̭ jaya̭tye॒va tā-mpṛta̭nām || 15 ||

(upa॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 4)

a॒gnirbhū॒tānā॒madhi̭pati॒-ssamā̭-'va॒tvindro᳚ jye॒ṣṭhānāṃ᳚-ya~॒maḥ pṛ̭thi॒vyā vā॒yura॒ntari̭kṣasya॒ sūryo̭di॒vaśca॒ndramā॒ nakṣa̭trāṇā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇo mi॒tra-ssa॒tyānāṃ॒-va~rṷṇo॒-'pāgṃ sa̭mu॒dra-ssro॒tyānā॒manna॒gṃ॒ sāmrā᳚jyānā॒madhi̭pati॒ tanmā̭-'vatu॒ soma॒ oṣa̭dhīnāgṃ savi॒tā pra̭sa॒vānāgṃ̭ ru॒draḥ pa̭śū॒nā-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇāṃ॒-vi~ṣṇuḥ॒ parva̭tānā-mma॒ruto̭ ga॒ṇānā॒madhi̭pataya॒ste mā̭vantu॒ pita̭raḥ pitāmahāḥ pare-'vare॒ tatā᳚statāmahā i॒ha mā̭-'vata | a॒smi-nbrahma̭nna॒smin kṣa॒tre᳚-'syā-mā॒śiṣya॒syā-mpṷro॒dhāyā̭ma॒smin-karma̭nna॒syā-nde॒vahū᳚tyām || 16 ||

(a॒va॒re॒ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 5)

de॒vā vai yadya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tāna̭bhyātā॒nāna̭paśya॒n- tāna॒bhyāta̭nvata॒ yadde॒vānā॒-ṅkarmā-''sī॒dārdhya̭ta॒ tadyadasṷrāṇā॒-nna tadā᳚rdhyata॒ yena॒ karma॒ṇerthse॒-ttatra̭ hota॒vyā̭ ṛ॒ddhnotye॒va tena॒ karma̭ṇā॒ yadviśvḙ de॒vā-ssa॒mabha̭ra॒-ntasmā̭-dabhyātā॒nā vai᳚śvade॒vāyat-pra॒jāpa̭ti॒rjayā॒-nprāya̭ccha॒-ttasmā॒jjayāḥ᳚ prājāpa॒tyā [prājāpa॒tyāḥ, ya-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭] 17

ya-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ ta-drā᳚ṣṭra॒bhṛtāgṃ̭ rāṣṭrabhṛ॒ttva-nte de॒vā a̭bhyātā॒nairasṷrāna॒bhyāta̭nvata॒ jayai̭rajayan-rāṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ yadde॒vā a̭bhyātā॒nairasṷrāna॒bhyāta̭nvata॒ tada̭bhyātā॒nānā̭mabhyātāna॒tvaṃ-ya~jjayai॒raja̭ya॒-ntajjayā̭nā-ñjaya॒tvaṃ-ya~-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ ta-drā᳚ṣṭra॒bhṛtāgṃ̭ rāṣṭrabhṛ॒ttva-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa e॒tān jṷhuyādabhyātā॒naire॒va bhrātṛ̭vyāna॒bhyāta̭nute॒ jayai᳚rjayati rāṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā da̭tte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 18 ||

(prā॒jā॒pa॒tyāḥ-so᳚-'-ṣṭā da̭śa ca) (a. 6)

ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāhā̭ sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvaḥ̭ suṣu॒mna-ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-phsa॒raso̭ be॒kura̭yobhu॒jyu-ssṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā apsa॒rasa̭ sta॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ [manaḥ̭, ga॒ndha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒] 19

gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭yaiṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyā-''po᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dābhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim || pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭mapsa॒raso॒ bhuvaḥ̭ sukṣi॒tiḥ- subhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭ vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭ dū॒re hḙti-ramṛḍa॒yo [dū॒re hḙti-ramṛḍa॒yaḥ, mṛ॒tyurga̭ndha॒rva-stasya̭] 20

mṛ॒tyurga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruva॒ścaruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasaḥ̭ śo॒caya̭ntī॒rnāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭ta॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāhā॒ sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru bra॒hma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 21 ||

(mano̭ - 'mṛḍa॒yaḥ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 7)

rā॒ṣṭrakā̭māya hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭreṇai॒vāsmai̭ rā॒ṣṭramava̭ rundhe rā॒ṣṭrame॒va bha̭vatyā॒tmanḙ hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭra-mpra॒jā rā॒ṣṭra-mpa॒śavo̭ rā॒ṣṭraṃ-ya~cchreṣṭho॒ bhava̭ti rā॒ṣṭreṇai॒va rā॒ṣṭramava̭ rundhe॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati॒ grāma̭kāmāya hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭragṃ sa̭jā॒tā rā॒ṣṭreṇai॒vāsmai̭ rā॒ṣṭragṃ sa̭jā॒tānava̭ rundhe grā॒- [rundhe grā॒mī, e॒va bha̭vatyadhi॒deva̭ne] 22

-myḙva bha̭vatyadhi॒deva̭ne juhotyadhi॒deva̭na e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante rathamu॒kha oja̭skāmasya hota॒vyā̭ ojo॒ vai rā᳚ṣṭra॒bhṛta॒ ojo॒ ratha॒ oja̭sai॒vāsmā॒ ojo-'va̭ rundha oja॒svyḙva bha̭vati॒ yo rā॒ṣṭrādapa̭bhūta॒-ssyā-ttasmai̭ hota॒vyā̭ yāva̭nto-'sya॒ rathā॒-ssyustā-nbrṷ̄yā-dyu॒ndhvamiti̭ rā॒ṣṭrame॒vā-'smai̭ yuna॒- [rā॒ṣṭrame॒vā-'smai̭ yunakti, āhṷtayo॒ vā] 23

-ktyāhṷtayo॒ vā e॒tasyākḷ̭ptā॒ yasya̭ rā॒ṣṭra-nna kalpa̭te svara॒thasya॒ dakṣi̭ṇa-ñca॒kra-mpra॒vṛhya̭ nā॒ḍīma॒bhi jṷhuyā॒dāhṷtīre॒vāsya̭ kalpayati॒ tā a̭sya॒ kalpa̭mānā rā॒ṣṭramanṷ kalpate saṅgrā॒me saṃya~̭tte hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭre khalu॒ vā e॒te vyāya̭cchante॒ ye sa̭ṅgrā॒magṃ saṃ॒-ya~nti॒ yasya॒ pūrva̭sya॒ juhva̭ti॒ sa e॒va bha̭vati॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-mmā᳚ndhu॒ka i॒ddhmo [i॒ddhmaḥ, bha॒va॒tyaṅgā̭rā] 24

bha̭va॒tyaṅgā̭rā e॒va pra̭ti॒veṣṭa̭mānā a॒mitrā̭ṇāmasya॒ senā॒-mprati̭veṣṭayanti॒ ya u॒nmādye॒-ttasmai̭ hota॒vyā̭ gandharvāphsa॒raso॒ vā e॒tamunmā̭dayanti॒ ya u॒nmādya̭tye॒te khalu॒ vai ga̭ndharvāphsa॒raso॒ yadrā᳚ṣṭra॒bhṛta॒stasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāheti̭ juhoti॒ tenai॒vainā᳚ñchamayati॒ naiya̭grodha॒ audṷmbara॒ āśva̭tthaḥ॒ plākṣa॒ itī॒ddhmo bha̭vatye॒te vai ga̭ndharvāphsa॒rasā᳚-ṅgṛ॒hā-ssva e॒vainā̭- [e॒vaināṋ, ā॒yata̭ne] 25

-nā॒yata̭ne śamayatyabhi॒cara̭tā pratilo॒magṃ ho̭ta॒vyāḥ᳚ prā॒ṇāne॒vāsya̭ pra॒tīcaḥ॒ prati̭ yauti॒ ta-ntato॒ yena॒ kena̭ ca stṛṇute॒ svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vai॒tadvā a॒syai nir-ṛ̭tigṛhīta॒-nnir-ṛ̭tigṛhīta e॒vaina॒-nnir-ṛ̭tyā grāhayati॒ yadvā॒caḥ krū॒ra-ntena॒ vaṣa̭-ṭkaroti vā॒ca e॒vaina̭-ṅkrū॒reṇa॒ pravṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ yasya̭ kā॒mayḙtā॒nnādya॒- [kā॒mayḙtā॒nnādya᳚m, ā da̭dī॒yeti॒] 26

-mā da̭dī॒yeti॒ tasya̭ sa॒bhāyā̭muttā॒no ni॒padya॒ bhuva̭nasya pata॒ iti॒ tṛṇā̭ni॒ sa-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒rvai bhuva̭nasya॒ patiḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāsyā॒nnādya॒mā da̭tta i॒dama॒hama॒muṣyā̭ ''muṣyāya॒ṇasyā॒nnādyagṃ̭ harā॒mītyā̭hā॒nnādya̭me॒vāsya̭ harati ṣa॒ḍbhirha̭rati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāsyā॒-nnādya̭mā॒dāya॒rtavo᳚ 'smā॒ anu॒ praya̭cchanti॒ [praya̭cchanti, yo jye॒ṣṭhaba̭ndhu॒-] 27

yo jye॒ṣṭhaba̭ndhu॒-rapa̭ bhūta॒-ssyā-ttaggsthalḙ-'va॒sāyya̭ brahmauda॒na-ñcatuḥ̭ śarāva-mpa॒ktvā tasmai̭ hota॒vyā̭ varṣma॒ vai rā᳚ṣṭra॒bhṛto॒ vaṣma॒ sthalaṃ॒-va~rṣma̭ṇai॒vainaṃ॒-va~ṣma̭ samā॒nānā᳚-ṅgamayati॒ catuḥ̭ śarāvo bhavati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati kṣī॒re bha̭vati॒ ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhā॒tyuddha̭rati śṛta॒tvāya̭ sa॒rpiṣvā᳚-nbhavati meddhya॒tvāya̭ ca॒tvāra̭ ārṣe॒yāḥ prā-'śña̭nti di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || 28 ||

(grā॒mī - yṷnaktī॒ - dhmaḥ - sva e॒vainā̭ - na॒nnādyaṃ̭ - ~yaccha॒ntye - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 8)

devi̭kā॒ niva̭rpe-tpra॒jākā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sīva॒ khalu॒ vai pra॒jāśchando̭bhire॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mithu॒nī e॒va tena̭ karo॒tyanve॒vāsmā॒ anṷmatirmanyate rā॒te rā॒kā pra si̭nīvā॒lī ja̭nayati pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu ku॒hvā̭ vāca̭-ndadhātye॒tā e॒va niva̭rpe-tpa॒śukā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sī- [devi̭kā॒śchandāgṃ̭si, i॒va॒ khalu॒ vai] 29

-va॒ khalu॒ vai pa॒śava॒śchando̭bhire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti॒ praiva tena̭ vāpaya॒tyanve॒vāsmā॒ anṷmatirmanyate rā॒te rā॒kā pra si̭nīvā॒lī ja̭nayati pa॒śūne॒va prajā̭tān ku॒hvā᳚ prati̭ṣṭhāpayatye॒tā e॒va nirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sī va॒ khalu॒ vai grāma॒śchando̭bhire॒vāsmai॒ grāma॒- [grāma᳚m, ava̭ rundhe] 30

-mava̭ rundhe maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒ta e॒vaina॒-ṅgrāma̭sya dadhātye॒tā e॒va nirva̭pe॒jjyogā̭mayāvī॒ chandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒tama॒bhi ma̭nyante॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ chando̭bhire॒vaina̭-maga॒da-ṅka̭roti maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒to vā e॒tasyākḷ̭ptaṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti maddhya॒ta e॒vāsya॒ tena̭ kalpayatye॒tā e॒va ni- [ e॒va niḥ, va॒pe॒dyaṃ-ya~॒jño] 31

-rva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒cchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒ta-nnopa̭ namanti॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒nama̭ti pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mukha॒ta e॒vāsmai॒ chandāgṃ̭si dadhā॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭matye॒tā e॒va niva̭rpedījā॒naśchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā yā॒tayā̭mānīva॒ khalu॒ vā e॒tasya॒ chandāgṃ̭si॒ ya ī̭jā॒na ṷtta॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaro- [ṷtta॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti, u॒pari̭ṣṭāde॒vāsmai॒] 32

-tyu॒pari̭ṣṭāde॒vāsmai॒ chandā॒g॒syayā̭tayāmā॒nyava̭ rundha॒ upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭matye॒tā e॒va niva̭rpe॒dya-mme॒dhā nopa॒name॒cchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒ta-nnopa̭ namanti॒ ya-mme॒dhā nopa॒nama̭ti pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mukha॒ta e॒vāsmai॒ chandāgṃ̭si dadhā॒tyupai̭na-mme॒dhā na̭matye॒tā e॒va niva̭rpe॒- [niva̭rpet, rukkā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai] 33

-drukkā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sīva॒ khalu॒ vai ruk chando̭bhire॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhātikṣī॒re bha̭vanti॒ ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhati maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒ta e॒vainagṃ̭ ru॒co da̭dhātigāya॒trī vā anṷmatistri॒ṣṭugrā॒kā jaga̭tī sinīvā॒lya̭nu॒ṣṭup ku॒hūrdhā॒tā va̭ṣaṭkā॒raḥ pū᳚rvapa॒kṣo rā॒kā-'pa̭rapa॒kṣaḥ ku॒hūra̭māvā॒syā̭ sinīvā॒lī pau᳚rṇamā॒syanṷmatiśca॒ndramā̭ dhā॒tā-'ṣṭau [ ] 34

vasa̭vo॒-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryekā̭daśa ru॒drā ekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭub dvāda̭śā-''di॒tyā dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī pra॒jāpa̭tiranu॒ṣṭub dhā॒tā va̭ṣaṭkā॒ra e॒tadvai devi̭kā॒-ssarvā̭ṇi ca॒ chandāgṃ̭si॒ sarvā᳚śca de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒rastā ya-thsa॒ha sarvā̭ ni॒rvapḙdīśva॒rā ḙna-mpra॒daho॒ dve pra̭tha॒me ni॒rupya̭ dhā॒tustṛ॒tīya॒-nniva̭rpe॒-ttatho̭ e॒votta̭re॒ niva̭rpe॒-ttathai̭na॒-nna prada̭ha॒ntya tho॒ yasmai॒ kāmā̭ya niru॒pyante॒ tame॒vā-''bhi॒rupā᳚-''pnoti || 35 ||

(pa॒śukā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒-grāmaṃ̭-kalpayatye॒tā e॒va ni-rṷtta॒mandhā॒tāra̭-ṅkaroti - me॒dhā na̭matye॒tā e॒va nirva̭pe - da॒ṣṭau - da̭hanti॒ - nava̭ ca) (a. 9)

(devi̭kāḥ pra॒jākā̭mo mithu॒nī pa॒śukā̭maḥ॒ praiva grāma̭kāmo॒ jyogā̭mayāvī॒ yaṃ-ya~॒jño ya ī̭jā॒no ya-mme॒dhā rukkā̭mo॒-'ṣṭau | devi̭kā bhavanti dadhati rā॒ṣṭrakā̭māya bhavati dadhāti |)

vāsto᳚ṣpate॒ prati̭ jānī hya॒smān-thsvā̭ve॒śo a̭namī॒vo bha̭vānaḥ | ya-ttvema̭he॒ prati॒tanno̭ juṣasva॒ śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || vāsto᳚ṣpate śa॒gmayā̭ sa॒gṃ॒ sadā̭te sakṣī॒mahi̭ ra॒ṇvayā̭ gātu॒matyā᳚ | āvaḥ॒, kṣema̭ u॒ta yoge॒ vara̭nno yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || ya-thsā॒ya-mprā̭taragniho॒tra-ñju॒hotyā̭hutīṣṭa॒kā e॒va tā upa̭ dhatte॒ [tā upa̭ dhatte, yaja̭māno-'horā॒trāṇi॒] 36

yaja̭māno-'horā॒trāṇi॒ vā e॒tasyeṣṭa̭kā॒ ya āhi̭tāgni॒rya-thsā॒ya-mprā̭tarju॒hotya̭horā॒trāṇye॒vā ''ptveṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvopa̭ dhatte॒ daśa̭ samā॒natra̭ juhoti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭me॒vā-''ptveṣṭa̭kā-ṅkṛ॒tvopa̭ dha॒tte-'tho̭ vi॒rājye॒va ya॒jñamā᳚pnoti॒ citya̭ścityo-'sya bhavati॒ tasmā॒dyatra॒ daśo̭ṣi॒tvā pra॒yāti॒ ta-dya̭jñavā॒stvavā᳚stve॒va tadya-ttato᳚-'rvā॒cīnagṃ̭ [tadya-ttato᳚-'rvā॒cīna᳚m, ru॒draḥ khalu॒ vai] 37

ru॒draḥ khalu॒ vai vā᳚stoṣpa॒tiryadahṷtvā vāstoṣpa॒tīya̭-mprayā॒yā-dru॒dra ḙna-mbhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ hanyādvāstoṣpa॒tīya̭-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ yadyu॒kte jṷhu॒yādyathā॒ prayā̭te॒ vāstā॒vāhṷti-ñju॒hoti̭ tā॒dṛge॒va tadyadayṷkte juhu॒yādyathā॒ kṣema॒ āhṷti-ñju॒hoti̭ tā॒dṛge॒va tadahṷtamasya vāstoṣpa॒tīyagg̭ syā॒- [syāt, dakṣi̭ṇo] 38

-ddakṣi̭ṇo yu॒kto bhava̭ti sa॒vyo-'yu॒kto-'tha̭ vāstoṣpa॒tīya̭-ñjuhotyu॒bhaya̭me॒vā-' ka॒rapa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamayati॒ yadeka̭yā juhu॒yādda̭rviho॒ma-ṅkṷryā-tpuro-'nuvā॒kyā̭ ma॒nūcya̭ yā॒jya̭yā juhoti sadeva॒tvāya॒ yaddhu॒ta ā̭da॒ddhyā-dru॒dra-ṅgṛ॒hāna॒nvāro̭haye॒-dyada̭va॒kṣāṇā॒nyasa̭-mprakṣāpya prayā॒yādyathā̭ yajñaveśa॒saṃ-vā~॒-''daha̭naṃ-vā~ tā॒dṛge॒va tada॒yante॒ yoni̭r-ṛ॒tviya॒ itya॒raṇyo᳚-ssa॒māro̭haya- [itya॒raṇyo᳚-ssa॒māro̭hayati, e॒ṣa vā] 39

-tye॒ṣa vā a॒gneryoni॒-ssva e॒vainaṃ॒-yo~naṷ sa॒māro̭haya॒tyatho॒ khalvā̭hu॒ryada॒raṇyo᳚-ssa॒mārṷ̄ḍho॒ naśye॒duda̭syā॒gni-ssī̭de-tpunarā॒dheyaḥ̭ syā॒diti॒ yā tḙ agne ya॒jñiyā̭ ta॒nūstayehyā ro॒hetyā॒tman-thsa॒māro̭hayate॒ yaja̭māno॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāyā̭me॒vainaṃ॒-yo~nyāgṃ̭ sa॒māro̭hayate || 40 ||

(dha॒tte॒-'rvā॒cīnagg̭ -syā-thsa॒māro̭hayati॒ -pañca̭catvārigṃśacca) (a. 10)

tvama̭gne bṛ॒hadvayo॒ dadhā̭si deva dā॒śuṣe᳚ | ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ || ha॒vya॒vāḍa॒gnira॒jaraḥ̭ pi॒tā no̭ vi॒bhurvi॒bhāvā̭ su॒dṛśī̭ko a॒sme | su॒gā॒r॒ha॒pa॒tyā-ssamiṣo̭ didīhyasma॒driya॒khsa-mmi̭mīhi॒ śravāgṃ̭si || tva-ñca̭ soma no॒ vaśo̭ jī॒vātu॒-nna ma̭rāmahe | pri॒yasto᳚tro॒ vana॒spatiḥ̭ || bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nāmṛṣi॒rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m | śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒ rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ [somaḥ̭, pa॒vitra॒matyḙti॒] 41

pa॒vitra॒matyḙti॒ rebhanṋ || ā vi॒śvadḙva॒gṃ॒ satpa̭tigṃ sū॒ktaira॒dyā vṛ̭ṇīmahe | sa॒tyasa̭vagṃ savi॒tāra᳚m || āsa॒tyena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca | hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-'' de॒voyā̭ti॒ bhuva̭nā vi॒paśyanṋ || yathā̭ no॒ adi̭tiḥ॒ kara॒-tpaśve॒ nṛbhyo॒ yathā॒ gave᳚ | yathā̭ to॒kāya̭ ru॒driya᳚m || mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā [ ] 42

no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ | vī॒rā-nmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīrha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || u॒da॒pruto॒ na vayo॒ rakṣa̭māṇā॒ vāva̭dato a॒bhriya̭syeva॒ ghoṣāḥ᳚ | gi॒ri॒bhrajo॒ normayo॒ mada̭nto॒ bṛha॒spati̭ma॒bhya̭rkā a̭nāvann || ha॒gṃ॒sairi̭va॒ sakhi̭bhi॒rvāva̭dadbhiraśma॒n- mayā̭ni॒ naha̭nā॒ vyasyanṋ | bṛha॒spati̭rabhi॒kani̭krada॒dgā u॒ta prāstau॒ducca̭ vi॒dvāgṃ a̭gāyat || endra̭ sāna॒sigṃ ra॒yigṃ [ra॒yim, sa॒jitvā̭nagṃ sadā॒saha᳚m |] 43

sa॒jitvā̭nagṃ sadā॒saha᳚m | varṣi̭ṣṭhamū॒tayḙ bhara || pra sa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrū॒n jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrā-'' bha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni॒ pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || tvagṃ su॒tasya̭ pī॒tayḙ sa॒dyo vṛ॒ddho a̭jāyathāḥ | indra॒ jyaiṣṭhyā̭ya sukrato || bhuva॒stvami̭ndra॒ brahma̭ṇā ma॒hā-nbhuvo॒ viśvḙṣu॒ sava̭neṣu ya॒jñiyaḥ̭ | bhuvo॒ nṝgścyau॒tno viśva̭smi॒-nbhare॒ jyeṣṭha̭śca॒ mantro̭ [mantraḥ̭, vi॒śva॒ca॒rṣa॒ṇe॒ |] 44

viśvacarṣaṇe || mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛta॒-śśravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim |

sa॒tya-ñci॒tra śra̭vastamam || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || prasami̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n॒. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśño॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || ya- [yat, ci॒ddhi te॒ viśo̭] 45

-cci॒ddhi te॒ viśo̭ yathā॒ pradḙva varuṇa vra॒tam | mi॒nī॒masi॒ dyavi̭dyavi || ya-tkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚ścarā̭masi | aci̭ttī॒ya-ttava॒ dharmā̭ yuyopi॒mamā na॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya mu॒tayanna vi॒dma | sarvā॒ tā viṣya̭ śithi॒re va̭ de॒vāthā̭ te syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || 46 ||

(somo॒-goṣu॒ mā- ra॒yiṃ - mantro॒ -ya-cchi̭thi॒rā-sa॒pta ca̭ ) (a. 11)

(vi vā e॒tasyā - ''vā̭yo - i॒me vai - ci॒ttañcā॒ - 'gnirbhū॒tānāṃ᳚ - de॒vā vā a̭bhyātā॒nā - nṛ̭tā॒ṣāḍ - rā॒ṣṭrakā̭māya॒ - devi̭kā॒ - vāsto᳚ṣpate॒ - tvama̭gne bṛ॒ha - dekā̭daśa )

(vi vā e॒tasye - tyā̭ha - mṛ॒tyurga̭ndha॒rvo - 'va̭ rundhe maddhya॒ta - stvama̭gne bṛ॒hath - ṣaṭca̭tvārigṃśat)

(vi vā e॒tasya̭, pri॒yāsaḥ̭ )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टिहोमाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

वि वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञ ऋ॑द्ध्यते॒ यस्य॑ ह॒विर॑ति॒रिच्य॑ते॒ सूर्यो॑ दे॒वो दि॑वि॒षद्भ्य॒ इत्या॑ह॒ बृह॒स्पति॑ना चै॒वास्य॑ प्र॒जाप॑तिना च य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्ध॒मपि॑ वपति॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वा ए॒त-त्प॒शुग्ं स॑चन्ते॒ यदे॑कदेव॒त्य॑ आल॑ब्धो॒ भूया॒-न्भव॑ति॒ यस्या᳚स्ते॒ हरि॑तो॒ गर्भ॒ इत्या॑ह देव॒त्रैवैना᳚-ङ्गमयति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या॒ आ व॑र्तन वर्त॒येत्या॑ह॒ [वर्त॒येत्या॑ह, ब्रह्म॑णै॒वैन॒-मा] 1

ब्रह्म॑णै॒वैन॒-मा व॑र्तयति॒ वि ते॑ भिनद्मि तक॒रीमित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतदु॑- रुद्र॒फ्सो वि॒श्वरू॑प॒ इन्दु॒रित्या॑ह प्र॒जा वै प॒शव॒ इन्दुः॑ प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभि॒-स्सम॑र्धयति॒ दिवं॒-वैँ य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्ध-ङ्गच्छति पृथि॒वीमति॑रिक्त॒-न्तद्यन्न श॒मये॒दार्ति॒मार्च्छे॒-द्यज॑मानो म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वीच॑ न॒ इ॑- [न॒ इति॑, आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व] 2

-त्याह॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्ध॒-ञ्चाति॑रिक्त-ञ्च शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒ भस्म॑ना॒-ऽभि समू॑हति स्व॒गाकृ॑त्या॒ अथो॑ अ॒नयो॒र्वा ए॒ष गर्भो॒-ऽनयो॑रे॒वैन॑-न्दधाति॒ यद॑व॒द्येदति॒ तद्रे॑चये॒द्यन्नाव॒द्ये-त्प॒शोराल॑ब्धस्य॒ नाव॑ द्ये-त्पु॒रस्ता॒न्नाभ्या॑ अ॒न्यद॑व॒द्ये-दु॒परि॑ष्टाद॒न्य-त्पु॒रस्ता॒द्वै नाभ्यै᳚ [ ] 3

प्रा॒ण उ॒परि॑ष्टादपा॒नो यावा॑ने॒व प॒शुस्तस्याव॑ द्यति॒ विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॑ जुहोति॒ यद्वै य॒ज्ञस्या॑ति॒रिच्य॑ते॒ यः प॒शोर्भू॒मा या पुष्टि॒स्त-द्विष्णुः॑ शिपिवि॒ष्टो ऽति॑रिक्त ए॒वाति॑रिक्त-न्दधा॒त्यति॑रिक्तस्य॒ शान्त्या॑ अ॒ष्टाप्रू॒ड्ढिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा॒-ऽष्टाप॑दी॒ ह्ये॑षा ऽऽत्मा न॑व॒मः प॒शोराप्त्या॑ अन्तरको॒श उ॒ष्णीषे॒णा-ऽऽवि॑ष्टित-म्भवत्ये॒वमि॑व॒ हि प॒शुरुल्ब॑मिव॒ चर्मे॑व मा॒ग्ं॒समि॒वास्थी॑व॒ यावा॑ने॒व प॒शुस्तमा॒प्त्वा-ऽव॑ रुन्धे॒यस्यै॒षा य॒ज्ञे प्राय॑श्चित्तिः क्रि॒यत॑ इ॒ष्ट्वा वसी॑या-न्भवति ॥ 4 ॥

(व॒र्त॒यत्या॑ह-न॒ इति॒-वै नाभ्या॒-उल्ब॑मि॒वै-क॑विग्ंशतिश्च) (अ. 1)

आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ न-स्स॒हस्र॑-न्ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् ॥ आकू᳚त्यै त्वा॒ कामा॑य त्वा स॒मृधे᳚ त्वा किक्कि॒टा ते॒ मनः॑ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते᳚ प्रा॒णं-वाँ॒यवे॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते॒ चक्षु॒-स्सूर्या॑य॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते॒ श्रोत्र॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते॒ वाच॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॒ [सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚, त्व-न्तु॒रीया॑] 5

त्व-न्तु॒रीया॑ व॒शिनी॑ व॒शा-ऽसि॑ स॒कृद्य-त्त्वा॒ मन॑सा॒ गर्भ॒ आ-ऽश॑यत् । व॒शा त्वं-वँ॒शिनी॑ गच्छ दे॒वान्-थ्स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ अ॒जा-ऽसि॑ रयि॒ष्ठा पृ॑थि॒व्याग्ं सी॑दो॒र्ध्वा-ऽन्तरि॑क्ष॒मुप॑ तिष्ठस्व दि॒वि ते॑ बृ॒हद्भाः ॥ तन्तु॑-न्त॒न्व-न्रज॑सो भा॒नुमन्वि॑हि॒ ज्योति॑ष्मतः प॒थो र॑क्ष धि॒या कृ॒तान् ॥ अ॒नु॒ल्ब॒णं-वँ॑यत॒ जोगु॑वा॒मपो॒ मनु॑ र्भव ज॒नया॒ दैव्य॒-ञ्जन᳚म् ॥ मन॑सो ह॒विर॑सि प्र॒जाप॑ते॒र्वर्णो॒ गात्रा॑णा-न्ते गात्र॒भाजो॑ भूयास्म ॥ 6 ॥

(सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॒ - मनु॒ - स्त्रयो॑दश च) (अ. 2)

इ॒मे वै स॒हा-ऽऽस्ता॒-न्ते वा॒युर्व्य॑वा॒-त्ते गर्भ॑मदधाता॒-न्तग्ं सोमः॒ प्राज॑नय-द॒ग्निर॑ग्रसत॒ स ए॒त-म्प्र॒जाप॑तिराग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒वैना॑म॒ग्नेरधि॒ निर॑क्रीणा॒-त्तस्मा॒दप्य॑न्यदेव॒त्या॑मा॒लभ॑मान आग्ने॒यम॒ष्टाक॑पाल-म्पु॒रस्ता॒न्निर्व॑पेद॒ग्नेरे॒वैना॒मधि॑ नि॒ष्क्रीया-ऽऽल॑भते॒ य- [यत्, वा॒युर्व्यवा॒-] 7

-द्वा॒युर्व्यवा॒-त्तस्मा᳚-द्वाय॒व्या॑ यदि॒मे गर्भ॒मद॑धाता॒-न्तस्मा᳚-द्द्यावापृथि॒व्या॑ य-थ्सोमः॒ प्राज॑नयद॒ग्निरग्र॑सत॒ तस्मा॑दग्नीषो॒मीया॒ यद॒नयो᳚र्विय॒त्यो-र्वागव॑द॒-त्तस्मा᳚-थ्सारस्व॒ती य-त्प्र॒जाप॑तिर॒ग्नेरधि॑ नि॒रक्री॑णा॒-त्तस्मा᳚-त्प्राजाप॒त्या सा वा ए॒षा स॑र्वदेव॒त्या॑ यद॒जा व॒शा वा॑य॒व्या॑मा ल॑भेत॒ भूति॑कामो वा॒युर्वै क्षेपि॑ष्ठा दे॒वता॑ वा॒युमे॒व स्वेन॑ [स्वेन॑, भा॒ग॒धेये॒नोप॑ धावति॒] 8

भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति द्यावापृथि॒व्या॑मा ल॑भेत कृ॒षमा॑णः प्रति॒ष्ठाका॑मो दि॒व ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यो॑ वर्षति॒ व्य॑स्यामोष॑धयो रोहन्ति स॒मर्धु॑कमस्य स॒स्य-म्भ॑वत्यग्नीषो॒मीया॒मा ल॑भेत॒ यः का॒मये॒तान्न॑वानन्ना॒द-स्स्या॒मित्य॒ग्निनै॒वान्न॒मव॑ रुन्धे॒ सोमे॑ना॒न्नाद्य॒-मन्न॑वाने॒वान्ना॒दो भ॑वति सारस्व॒तीमा ल॑भेत॒ य [यः, ई॒श्व॒रो वा॒चो] 9

ई᳚श्व॒रो वा॒चो वदि॑तो॒-स्सन्. वाच॒-न्नवदे॒-द्वाग्वै सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्मि॒न्. वाच॑-न्दधाति प्राजाप॒त्यामा ल॑भेत॒ यः का॒मये॒तान॑भिजितम॒भि ज॑येय॒मिति॑ प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒वा-न॑भिजितम॒भि ज॑यति वाय॒व्य॑यो॒पाक॑रोति वा॒योरे॒वैना॑मव॒रुद्ध्या-ऽऽल॑भत॒ आकू᳚त्यै त्वा॒ कामा॑य॒ त्वे- [कामा॑य त्वा, इत्या॑ह यथाय॒जु-] 10

-त्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैत-त्कि॑क्किटा॒कार॑-ञ्जुहोति किक्किटाका॒रेण॒ वै ग्रा॒म्याः प॒शवो॑ रमन्ते॒ प्रा-ऽऽर॒ण्याः प॑तन्ति॒ य-त्कि॑क्किटा॒कार॑-ञ्जु॒होति॑ ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒ना-न्धृत्यै॒ पर्य॑ग्नौ क्रि॒यमा॑णे जुहोति॒ जीव॑न्तीमे॒वैनाग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ त्व-न्तु॒रीया॑ व॒शिनी॑ व॒शा-ऽसीत्या॑ह देव॒त्रैवैना᳚-ङ्गमयति स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामा॒ इत्या॑है॒ष वै कामो॒ [वै कामः॑, यज॑मानस्य॒] 11

यज॑मानस्य॒ यदना᳚र्त उ॒दृच॒-ङ्गच्छ॑ति॒ तस्मा॑दे॒वमा॑हा॒-ऽजा-ऽसि॑ रयि॒ष्ठेत्या॑है॒ ष्वे॑वैनां᳚-लोँ॒केषु॒ प्रति॑ष्ठापयति दि॒वि ते॑ बृ॒हद्भा इत्या॑ह सुव॒र्ग ए॒वास्मै॑ लो॒के ज्योति॑-र्दधाति॒ तन्तु॑-न्त॒न्व-न्रज॑सो भा॒नुमन्वि॒हीत्या॑हे॒माने॒वास्मै॑ लो॒कान् ज्योति॑ष्मतः करोत्यनुल्ब॒णं-वँ॑यत॒ जोगु॑वा॒मप॒ इ- [जोगु॑वा॒मप॒ इति॑, आ॒ह॒ यदे॒व] 12

-त्या॑ह॒ यदे॒व य॒ज्ञ उ॒ल्बण॑-ङ्क्रि॒यते॒ तस्यै॒वैषा शान्ति॒र्मनु॑र्भव ज॒नया॒ दैव्य॒-ञ्जन॒मित्या॑ह मान॒व्यो॑ वै प्र॒जास्ता ए॒वा-ऽऽद्याः᳚ कुरुते॒ मन॑सो ह॒विर॒सीत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै॒ गात्रा॑णा-न्ते गात्र॒भाजो॑ भूया॒स्मेत्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ तस्यै॒ वा ए॒तस्या॒ एक॑मे॒वा-दे॑वयजनं॒ ँयदाल॑ब्धाया-म॒भ्रो [-म॒भ्रः, भव॑ति॒] 13

भव॑ति॒ यदाल॑ब्धायाम॒भ्र-स्स्याद॒फ्सु वा᳚प्रवे॒शये॒-थ्सर्वां᳚-वाँ॒ प्राश्ञी॑या॒द्यद॒फ्सु प्र॑वे॒शये᳚द्यज्ञवेश॒स-ङ्कु॑र्या॒-थ्सर्वा॑मे॒व प्राश्ञी॑यादिन्द्रि॒यमे॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑-त्ते॒ सा वा ए॒षा त्र॑या॒णामे॒वाव॑ रुद्धा संवँथ्सर॒सदः॑ सहस्रया॒जिनो॑ गृहमे॒धिन॒स्त ए॒वैतया॑ यजेर॒-न्तेषा॑मे॒वैषा-ऽऽप्ता ॥ 14 ॥

(यथ् - स्वेन॑ - सारस्व॒तीमा ल॑भेत॒ यः - कामा॑य त्वा॒ - कामो - ऽप॒ इत्य॒ - भ्रो - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

चि॒त्त-ञ्च॒ चित्ति॒श्चा ऽऽकू॑त॒-ञ्चा-ऽऽकू॑तिश्च॒ विज्ञा॑त-ञ्च वि॒ज्ञान॑-ञ्च॒ मन॑श्च॒ शक्व॑रीश्च॒ दर्श॑श्च पू॒र्णमा॑सश्च बृ॒हच्च॑ रथन्त॒र-ञ्च॑ प्र॒जाप॑ति॒र्जया॒निन्द्रा॑य॒ वृष्णे॒ प्राय॑च्छदु॒ग्रः पृ॑त॒नाज्ये॑षु॒ तस्मै॒ विश॒-स्सम॑नमन्त॒ सर्वा॒-स्स उ॒ग्र-स्सहि हव्यो॑ ब॒भूव॑देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒न्थ्स इन्द्रः॑ प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑ धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒ताञ्जया॒-न्प्राय॑च्छ॒-त्तान॑जुहो॒-त्ततो॒ वै दे॒वा असु॑रानजय॒न्॒. यदज॑य॒-न्तज्जया॑ना-ञ्जय॒त्वग्ग् स्पर्ध॑मानेनै॒ते हो॑त॒व्या॑ जय॑त्ये॒व ता-म्पृत॑नाम् ॥ 15 ॥

(उप॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 4)

अ॒ग्निर्भू॒ताना॒मधि॑पति॒-स्समा॑-ऽव॒त्विन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठानां᳚-यँ॒मः पृ॑थि॒व्या वा॒युर॒न्तरि॑क्षस्य॒ सूर्यो॑दि॒वश्च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्राणा॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णो मि॒त्र-स्स॒त्यानां॒-वँरु॑णो॒-ऽपाग्ं स॑मु॒द्र-स्स्रो॒त्याना॒मन्न॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्याना॒मधि॑पति॒ तन्मा॑-ऽवतु॒ सोम॒ ओष॑धीनाग्ं सवि॒ता प्र॑स॒वानाग्ं॑ रु॒द्रः प॑शू॒ना-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणां॒-विँष्णुः॒ पर्व॑ताना-म्म॒रुतो॑ ग॒णाना॒मधि॑पतय॒स्ते मा॑वन्तु॒ पित॑रः पितामहाः परे-ऽवरे॒ तता᳚स्ततामहा इ॒ह मा॑-ऽवत । अ॒स्मि-न्ब्रह्म॑न्न॒स्मिन् क्ष॒त्रे᳚-ऽस्या-मा॒शिष्य॒स्या-म्पु॑रो॒धाया॑म॒स्मिन्-कर्म॑न्न॒स्या-न्दे॒वहू᳚त्याम् ॥ 16 ॥

(अ॒व॒रे॒ - स॒प्तद॑श च) (अ. 5)

दे॒वा वै यद्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒तान॑भ्याता॒नान॑पश्य॒न्- तान॒भ्यात॑न्वत॒ यद्दे॒वाना॒-ङ्कर्मा-ऽऽसी॒दार्ध्य॑त॒ तद्यदसु॑राणा॒-न्न तदा᳚र्ध्यत॒ येन॒ कर्म॒णेर्थ्से॒-त्तत्र॑ होत॒व्या॑ ऋ॒द्ध्नोत्ये॒व तेन॒ कर्म॑णा॒ यद्विश्वे॑ दे॒वा-स्स॒मभ॑र॒-न्तस्मा॑-दभ्याता॒ना वै᳚श्वदे॒वायत्-प्र॒जाप॑ति॒र्जया॒-न्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा॒ज्जयाः᳚ प्राजाप॒त्या [प्राजाप॒त्याः, य-द्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भी॑] 17

य-द्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा-ऽद॑दत॒ त-द्रा᳚ष्ट्र॒भृताग्ं॑ राष्ट्रभृ॒त्त्व-न्ते दे॒वा अ॑भ्याता॒नैरसु॑रान॒भ्यात॑न्वत॒ जयै॑रजयन्-राष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा-ऽद॑दत॒ यद्दे॒वा अ॑भ्याता॒नैरसु॑रान॒भ्यात॑न्वत॒ तद॑भ्याता॒नाना॑मभ्यातान॒त्वं-यँज्जयै॒रज॑य॒-न्तज्जया॑ना-ञ्जय॒त्वं-यँ-द्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा-ऽद॑दत॒ त-द्रा᳚ष्ट्र॒भृताग्ं॑ राष्ट्रभृ॒त्त्व-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स ए॒तान् जु॑हुयादभ्याता॒नैरे॒व भ्रातृ॑व्यान॒भ्यात॑नुते॒ जयै᳚र्जयति राष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा द॑त्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ 18 ॥

(प्रा॒जा॒प॒त्याः-सो᳚-ऽ-ष्टा द॑श च) (अ. 6)

ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒-स्स्वाहा॑ सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवः॑ सुषु॒म्न-स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑योभु॒ज्यु-स्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अप्स॒रस॑ स्त॒वाः प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ [मनः॑, ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒] 19

गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑यैषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या-ऽऽपो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दाभुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ॥ प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मप्स॒रसो॒ भुवः॑ सुक्षि॒तिः- सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑ वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑ दू॒रे हे॑ति-रमृड॒यो [दू॒रे हे॑ति-रमृड॒यः, मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑] 20

मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुव॒श्चरुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रसः॑ शो॒चय॑न्ती॒र्नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑त॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒-स्स्वाहा॒ स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्र॒ह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 21 ॥

(मनो॑ - ऽमृड॒यः - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)

रा॒ष्ट्रका॑माय होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रेणै॒वास्मै॑ रा॒ष्ट्रमव॑ रुन्धे रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑वत्या॒त्मने॑ होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्र-म्प्र॒जा रा॒ष्ट्र-म्प॒शवो॑ रा॒ष्ट्रं-यँच्छ्रेष्ठो॒ भव॑ति रा॒ष्ट्रेणै॒व रा॒ष्ट्रमव॑ रुन्धे॒ वसि॑ष्ठ-स्समा॒नाना᳚-म्भवति॒ ग्राम॑कामाय होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रग्ं स॑जा॒ता रा॒ष्ट्रेणै॒वास्मै॑ रा॒ष्ट्रग्ं स॑जा॒तानव॑ रुन्धे ग्रा॒- [रुन्धे ग्रा॒मी, ए॒व भ॑वत्यधि॒देव॑ने] 22

-म्ये॑व भ॑वत्यधि॒देव॑ने जुहोत्यधि॒देव॑न ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे॒ त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते रथमु॒ख ओज॑स्कामस्य होत॒व्या॑ ओजो॒ वै रा᳚ष्ट्र॒भृत॒ ओजो॒ रथ॒ ओज॑सै॒वास्मा॒ ओजो-ऽव॑ रुन्ध ओज॒स्व्ये॑व भ॑वति॒ यो रा॒ष्ट्रादप॑भूत॒-स्स्या-त्तस्मै॑ होत॒व्या॑ याव॑न्तो-ऽस्य॒ रथा॒-स्स्युस्ता-न्ब्रू॑या-द्यु॒न्ध्वमिति॑ रा॒ष्ट्रमे॒वा-ऽस्मै॑ युन॒- [रा॒ष्ट्रमे॒वा-ऽस्मै॑ युनक्ति, आहु॑तयो॒ वा] 23

-क्त्याहु॑तयो॒ वा ए॒तस्याकॢ॑प्ता॒ यस्य॑ रा॒ष्ट्र-न्न कल्प॑ते स्वर॒थस्य॒ दक्षि॑ण-ञ्च॒क्र-म्प्र॒वृह्य॑ ना॒डीम॒भि जु॑हुया॒दाहु॑तीरे॒वास्य॑ कल्पयति॒ ता अ॑स्य॒ कल्प॑माना रा॒ष्ट्रमनु॑ कल्पते सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रे खलु॒ वा ए॒ते व्याय॑च्छन्ते॒ ये स॑ङ्ग्रा॒मग्ं सं॒-यँन्ति॒ यस्य॒ पूर्व॑स्य॒ जुह्व॑ति॒ स ए॒व भ॑वति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-म्मा᳚न्धु॒क इ॒द्ध्मो [इ॒द्ध्मः, भ॒व॒त्यङ्गा॑रा] 24

भ॑व॒त्यङ्गा॑रा ए॒व प्र॑ति॒वेष्ट॑माना अ॒मित्रा॑णामस्य॒ सेना॒-म्प्रति॑वेष्टयन्ति॒ य उ॒न्माद्ये॒-त्तस्मै॑ होत॒व्या॑ गन्धर्वाफ्स॒रसो॒ वा ए॒तमुन्मा॑दयन्ति॒ य उ॒न्माद्य॑त्ये॒ते खलु॒ वै ग॑न्धर्वाफ्स॒रसो॒ यद्रा᳚ष्ट्र॒भृत॒स्तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒-स्स्वाहेति॑ जुहोति॒ तेनै॒वैना᳚ञ्छमयति॒ नैय॑ग्रोध॒ औदु॑म्बर॒ आश्व॑त्थः॒ प्लाक्ष॒ इती॒द्ध्मो भ॑वत्ये॒ते वै ग॑न्धर्वाफ्स॒रसा᳚-ङ्गृ॒हा-स्स्व ए॒वैना॑- [ए॒वैनान्॑, आ॒यत॑ने] 25

-ना॒यत॑ने शमयत्यभि॒चर॑ता प्रतिलो॒मग्ं हो॑त॒व्याः᳚ प्रा॒णाने॒वास्य॑ प्र॒तीचः॒ प्रति॑ यौति॒ त-न्ततो॒ येन॒ केन॑ च स्तृणुते॒ स्वकृ॑त॒ इरि॑णे जुहोति प्रद॒रे वै॒तद्वा अ॒स्यै निर्-ऋ॑तिगृहीत॒-न्निर्-ऋ॑तिगृहीत ए॒वैन॒-न्निर्-ऋ॑त्या ग्राहयति॒ यद्वा॒चः क्रू॒र-न्तेन॒ वष॑-ट्करोति वा॒च ए॒वैन॑-ङ्क्रू॒रेण॒ प्रवृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यस्य॑ का॒मये॑ता॒न्नाद्य॒- [का॒मये॑ता॒न्नाद्य᳚म्, आ द॑दी॒येति॒] 26

-मा द॑दी॒येति॒ तस्य॑ स॒भाया॑मुत्ता॒नो नि॒पद्य॒ भुव॑नस्य पत॒ इति॒ तृणा॑नि॒ स-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प्र॒जाप॑ति॒र्वै भुव॑नस्य॒ पतिः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वास्या॒न्नाद्य॒मा द॑त्त इ॒दम॒हम॒मुष्या॑ ऽऽमुष्याय॒णस्या॒न्नाद्यग्ं॑ हरा॒मीत्या॑हा॒न्नाद्य॑मे॒वास्य॑ हरति ष॒ड्भिर्ह॑रति॒ षड्वा ऋ॒तवः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वास्या॒-न्नाद्य॑मा॒दाय॒र्तवो᳚ ऽस्मा॒ अनु॒ प्रय॑च्छन्ति॒ [प्रय॑च्छन्ति, यो ज्ये॒ष्ठब॑न्धु॒-] 27

यो ज्ये॒ष्ठब॑न्धु॒-रप॑ भूत॒-स्स्या-त्तग्ग्स्थले॑-ऽव॒साय्य॑ ब्रह्मौद॒न-ञ्चतुः॑ शराव-म्प॒क्त्वा तस्मै॑ होत॒व्या॑ वर्ष्म॒ वै रा᳚ष्ट्र॒भृतो॒ वष्म॒ स्थलं॒-वँर्ष्म॑णै॒वैनं॒-वँष्म॑ समा॒नाना᳚-ङ्गमयति॒ चतुः॑ शरावो भवति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति क्षी॒रे भ॑वति॒ रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधा॒त्युद्ध॑रति शृत॒त्वाय॑ स॒र्पिष्वा᳚-न्भवति मेद्ध्य॒त्वाय॑ च॒त्वार॑ आर्षे॒याः प्रा-ऽश्ञ॑न्ति दि॒शामे॒व ज्योति॑षि जुहोति ॥ 28 ॥

(ग्रा॒मी - यु॑नक्ती॒ - ध्मः - स्व ए॒वैना॑ - न॒न्नाद्यं॑ - ँयच्छ॒न्त्ये - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 8)

देवि॑का॒ निव॑र्पे-त्प्र॒जाका॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सीव॒ खलु॒ वै प्र॒जाश्छन्दो॑भिरे॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्रज॑नयति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति मिथु॒नी ए॒व तेन॑ करो॒त्यन्वे॒वास्मा॒ अनु॑मतिर्मन्यते रा॒ते रा॒का प्र सि॑नीवा॒ली ज॑नयति प्र॒जास्वे॒व प्रजा॑तासु कु॒ह्वा॑ वाच॑-न्दधात्ये॒ता ए॒व निव॑र्पे-त्प॒शुका॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सी- [देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि, इ॒व॒ खलु॒ वै] 29

-व॒ खलु॒ वै प॒शव॒श्छन्दो॑भिरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति॒ प्रैव तेन॑ वापय॒त्यन्वे॒वास्मा॒ अनु॑मतिर्मन्यते रा॒ते रा॒का प्र सि॑नीवा॒ली ज॑नयति प॒शूने॒व प्रजा॑तान् कु॒ह्वा᳚ प्रति॑ष्ठापयत्ये॒ता ए॒व निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑काम॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सी व॒ खलु॒ वै ग्राम॒श्छन्दो॑भिरे॒वास्मै॒ ग्राम॒- [ग्राम᳚म्, अव॑ रुन्धे] 30

-मव॑ रुन्धे मद्ध्य॒तो धा॒तार॑-ङ्करोति मद्ध्य॒त ए॒वैन॒-ङ्ग्राम॑स्य दधात्ये॒ता ए॒व निर्व॑पे॒ज्ज्योगा॑मयावी॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा ए॒तम॒भि म॑न्यन्ते॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॑-मग॒द-ङ्क॑रोति मद्ध्य॒तो धा॒तार॑-ङ्करोति मद्ध्य॒तो वा ए॒तस्याकॢ॑प्तं॒-यँस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति मद्ध्य॒त ए॒वास्य॒ तेन॑ कल्पयत्ये॒ता ए॒व नि- [ ए॒व निः, व॒पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो] 31

-र्व॑पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नमे॒च्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा ए॒त-न्नोप॑ नमन्ति॒ यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नम॑ति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति मुख॒त ए॒वास्मै॒ छन्दाग्ं॑सि दधा॒त्युपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मत्ये॒ता ए॒व निव॑र्पेदीजा॒नश्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का या॒तया॑मानीव॒ खलु॒ वा ए॒तस्य॒ छन्दाग्ं॑सि॒ य ई॑जा॒न उ॑त्त॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करो- [उ॑त्त॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति, उ॒परि॑ष्टादे॒वास्मै॒] 32

-त्यु॒परि॑ष्टादे॒वास्मै॒ छन्दा॒ग्॒स्यया॑तयामा॒न्यव॑ रुन्ध॒ उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑मत्ये॒ता ए॒व निव॑र्पे॒द्य-म्मे॒धा नोप॒नमे॒च्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा ए॒त-न्नोप॑ नमन्ति॒ य-म्मे॒धा नोप॒नम॑ति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति मुख॒त ए॒वास्मै॒ छन्दाग्ं॑सि दधा॒त्युपै॑न-म्मे॒धा न॑मत्ये॒ता ए॒व निव॑र्पे॒- [निव॑र्पेत्, रुक्का॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै] 33

-द्रुक्का॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सीव॒ खलु॒ वै रुक् छन्दो॑भिरे॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधातिक्षी॒रे भ॑वन्ति॒ रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधति मद्ध्य॒तो धा॒तार॑-ङ्करोति मद्ध्य॒त ए॒वैनग्ं॑ रु॒चो द॑धातिगाय॒त्री वा अनु॑मतिस्त्रि॒ष्टुग्रा॒का जग॑ती सिनीवा॒ल्य॑नु॒ष्टुप् कु॒हूर्धा॒ता व॑षट्का॒रः पू᳚र्वप॒क्षो रा॒का-ऽप॑रप॒क्षः कु॒हूर॑मावा॒स्या॑ सिनीवा॒ली पौ᳚र्णमा॒स्यनु॑मतिश्च॒न्द्रमा॑ धा॒ता-ऽष्टौ [ ] 34

वस॑वो॒-ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्र्येका॑दश रु॒द्रा एका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुब् द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्या द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती प्र॒जाप॑तिरनु॒ष्टुब् धा॒ता व॑षट्का॒र ए॒तद्वै देवि॑का॒-स्सर्वा॑णि च॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वा᳚श्च दे॒वता॑ वषट्का॒रस्ता य-थ्स॒ह सर्वा॑ नि॒र्वपे॑दीश्व॒रा ए॑न-म्प्र॒दहो॒ द्वे प्र॑थ॒मे नि॒रुप्य॑ धा॒तुस्तृ॒तीय॒-न्निव॑र्पे॒-त्तथो॑ ए॒वोत्त॑रे॒ निव॑र्पे॒-त्तथै॑न॒-न्न प्रद॑ह॒न्त्य थो॒ यस्मै॒ कामा॑य निरु॒प्यन्ते॒ तमे॒वा-ऽऽभि॒रुपा᳚-ऽऽप्नोति ॥ 35 ॥

(प॒शुका॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒-ग्रामं॑-कल्पयत्ये॒ता ए॒व नि-रु॑त्त॒मन्धा॒तार॑-ङ्करोति - मे॒धा न॑मत्ये॒ता ए॒व निर्व॑पे - द॒ष्टौ - द॑हन्ति॒ - नव॑ च) (अ. 9)

(देवि॑काः प्र॒जाका॑मो मिथु॒नी प॒शुका॑मः॒ प्रैव ग्राम॑कामो॒ ज्योगा॑मयावी॒ यं-यँ॒ज्ञो य ई॑जा॒नो य-म्मे॒धा रुक्का॑मो॒-ऽष्टौ । देवि॑का भवन्ति दधति रा॒ष्ट्रका॑माय भवति दधाति ।)

वास्तो᳚ष्पते॒ प्रति॑ जानी ह्य॒स्मान्-थ्स्वा॑वे॒शो अ॑नमी॒वो भ॑वानः । य-त्त्वेम॑हे॒ प्रति॒तन्नो॑ जुषस्व॒ शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ वास्तो᳚ष्पते श॒ग्मया॑ स॒ग्ं॒ सदा॑ते सक्षी॒महि॑ र॒ण्वया॑ गातु॒मत्या᳚ । आवः॒, क्षेम॑ उ॒त योगे॒ वर॑न्नो यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ य-थ्सा॒य-म्प्रा॑तरग्निहो॒त्र-ञ्जु॒होत्या॑हुतीष्ट॒का ए॒व ता उप॑ धत्ते॒ [ता उप॑ धत्ते, यज॑मानो-ऽहोरा॒त्राणि॒] 36

यज॑मानो-ऽहोरा॒त्राणि॒ वा ए॒तस्येष्ट॑का॒ य आहि॑ताग्नि॒र्य-थ्सा॒य-म्प्रा॑तर्जु॒होत्य॑होरा॒त्राण्ये॒वा ऽऽप्त्वेष्ट॑काः कृ॒त्वोप॑ धत्ते॒ दश॑ समा॒नत्र॑ जुहोति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राज॑मे॒वा-ऽऽप्त्वेष्ट॑का-ङ्कृ॒त्वोप॑ ध॒त्ते-ऽथो॑ वि॒राज्ये॒व य॒ज्ञमा᳚प्नोति॒ चित्य॑श्चित्यो-ऽस्य भवति॒ तस्मा॒द्यत्र॒ दशो॑षि॒त्वा प्र॒याति॒ त-द्य॑ज्ञवा॒स्त्ववा᳚स्त्वे॒व तद्य-त्ततो᳚-ऽर्वा॒चीनग्ं॑ [तद्य-त्ततो᳚-ऽर्वा॒चीन᳚म्, रु॒द्रः खलु॒ वै] 37

रु॒द्रः खलु॒ वै वा᳚स्तोष्प॒तिर्यदहु॑त्वा वास्तोष्प॒तीय॑-म्प्रया॒या-द्रु॒द्र ए॑न-म्भू॒त्वा-ऽग्निर॑नू॒त्थाय॑ हन्याद्वास्तोष्प॒तीय॑-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒ यद्यु॒क्ते जु॑हु॒याद्यथा॒ प्रया॑ते॒ वास्ता॒वाहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ ता॒दृगे॒व तद्यदयु॑क्ते जुहु॒याद्यथा॒ क्षेम॒ आहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ ता॒दृगे॒व तदहु॑तमस्य वास्तोष्प॒तीयग्ग्॑ स्या॒- [स्यात्, दक्षि॑णो] 38

-द्दक्षि॑णो यु॒क्तो भव॑ति स॒व्यो-ऽयु॒क्तो-ऽथ॑ वास्तोष्प॒तीय॑-ञ्जुहोत्यु॒भय॑मे॒वा-ऽ क॒रप॑रिवर्गमे॒वैनग्ं॑ शमयति॒ यदेक॑या जुहु॒याद्द॑र्विहो॒म-ङ्कु॑र्या-त्पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ म॒नूच्य॑ या॒ज्य॑या जुहोति सदेव॒त्वाय॒ यद्धु॒त आ॑द॒द्ध्या-द्रु॒द्र-ङ्गृ॒हान॒न्वारो॑हये॒-द्यद॑व॒क्षाणा॒न्यस॑-म्प्रक्षाप्य प्रया॒याद्यथा॑ यज्ञवेश॒सं-वाँ॒-ऽऽदह॑नं-वाँ ता॒दृगे॒व तद॒यन्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्विय॒ इत्य॒रण्यो᳚-स्स॒मारो॑हय- [इत्य॒रण्यो᳚-स्स॒मारो॑हयति, ए॒ष वा] 39

-त्ये॒ष वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्व ए॒वैनं॒-योँनौ॑ स॒मारो॑हय॒त्यथो॒ खल्वा॑हु॒र्यद॒रण्यो᳚-स्स॒मारू॑ढो॒ नश्ये॒दुद॑स्या॒ग्नि-स्सी॑दे-त्पुनरा॒धेयः॑ स्या॒दिति॒ या ते॑ अग्ने य॒ज्ञिया॑ त॒नूस्तयेह्या रो॒हेत्या॒त्मन्-थ्स॒मारो॑हयते॒ यज॑मानो॒ वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्वाया॑मे॒वैनं॒-योँन्याग्ं॑ स॒मारो॑हयते ॥ 40 ॥

(ध॒त्ते॒-ऽर्वा॒चीनग्ग्॑ -स्या-थ्स॒मारो॑हयति॒ -पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)

त्वम॑ग्ने बृ॒हद्वयो॒ दधा॑सि देव दा॒शुषे᳚ । क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ ॥ ह॒व्य॒वाड॒ग्निर॒जरः॑ पि॒ता नो॑ वि॒भुर्वि॒भावा॑ सु॒दृशी॑को अ॒स्मे । सु॒गा॒र्॒ह॒प॒त्या-स्समिषो॑ दिदीह्यस्म॒द्रिय॒ख्स-म्मि॑मीहि॒ श्रवाग्ं॑सि ॥ त्व-ञ्च॑ सोम नो॒ वशो॑ जी॒वातु॒-न्न म॑रामहे । प्रि॒यस्तो᳚त्रो॒ वन॒स्पतिः॑ ॥ ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् । श्ये॒नो गृद्ध्रा॑णा॒ग्॒ स्वधि॑ति॒ र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ [सोमः॑, प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒] 41

प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभन्न्॑ ॥ आ वि॒श्वदे॑व॒ग्ं॒ सत्प॑तिग्ं सू॒क्तैर॒द्या वृ॑णीमहे । स॒त्यस॑वग्ं सवि॒तार᳚म् ॥ आस॒त्येन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृत॒-म्मर्त्य॑ञ्च । हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना-ऽऽ दे॒वोया॑ति॒ भुव॑ना वि॒पश्यन्न्॑ ॥ यथा॑ नो॒ अदि॑तिः॒ कर॒-त्पश्वे॒ नृभ्यो॒ यथा॒ गवे᳚ । यथा॑ तो॒काय॑ रु॒द्रिय᳚म् ॥ मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा [ ] 42

नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः । वी॒रा-न्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ॥ उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषाः᳚ । गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य॑र्का अ॑नावन्न् ॥ ह॒ग्ं॒सैरि॑व॒ सखि॑भि॒र्वाव॑दद्भिरश्म॒न्- मया॑नि॒ नह॑ना॒ व्यस्यन्न्॑ । बृह॒स्पति॑रभि॒कनि॑क्रद॒द्गा उ॒त प्रास्तौ॒दुच्च॑ वि॒द्वाग्ं अ॑गायत् ॥ एन्द्र॑ सान॒सिग्ं र॒यिग्ं [र॒यिम्, स॒जित्वा॑नग्ं सदा॒सह᳚म् ।] 43

स॒जित्वा॑नग्ं सदा॒सह᳚म् । वर्षि॑ष्ठमू॒तये॑ भर ॥ प्र स॑साहिषे पुरुहूत॒ शत्रू॒न् ज्येष्ठ॑स्ते॒ शुष्म॑ इ॒ह रा॒तिर॑स्तु । इन्द्रा-ऽऽ भ॑र॒ दक्षि॑णेना॒ वसू॑नि॒ पति॒-स्सिन्धू॑नामसि रे॒वती॑नाम् ॥ त्वग्ं सु॒तस्य॑ पी॒तये॑ स॒द्यो वृ॒द्धो अ॑जायथाः । इन्द्र॒ ज्यैष्ठ्या॑य सुक्रतो ॥ भुव॒स्त्वमि॑न्द्र॒ ब्रह्म॑णा म॒हा-न्भुवो॒ विश्वे॑षु॒ सव॑नेषु य॒ज्ञियः॑ । भुवो॒ नॄग्श्च्यौ॒त्नो विश्व॑स्मि॒-न्भरे॒ ज्येष्ठ॑श्च॒ मन्त्रो॑ [मन्त्रः॑, वि॒श्व॒च॒र्ष॒णे॒ ।] 44

विश्वचर्षणे ॥ मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृत॒-श्श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् ।

स॒त्य-ञ्चि॒त्र श्र॑वस्तमम् ॥ मि॒त्रो जनान्॑ यातयति प्रजा॒न-न्मि॒त्रो दा॑धार पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मि॒त्रः कृ॒ष्टीरनि॑मिषा॒-ऽभि च॑ष्टे स॒त्याय॑ ह॒व्य-ङ्घृ॒तव॑-द्विधेम ॥ प्रसमि॑त्र॒ मर्तो॑ अस्तु॒ प्रय॑स्वा॒न्॒. यस्त॑ आदित्य॒ शिक्ष॑ति व्र॒तेन॑ । न ह॑न्यते॒ न जी॑यते॒ त्वोतो॒ नैन॒मग्ंहो॑ अश्ञो॒त्यन्ति॑तो॒ न दू॒रात् ॥ य- [यत्, चि॒द्धि ते॒ विशो॑] 45

-च्चि॒द्धि ते॒ विशो॑ यथा॒ प्रदे॑व वरुण व्र॒तम् । मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि ॥ य-त्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚श्चरा॑मसि । अचि॑त्ती॒य-त्तव॒ धर्मा॑ युयोपि॒ममा न॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑ रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य मु॒तयन्न वि॒द्म । सर्वा॒ ता विष्य॑ शिथि॒रे व॑ दे॒वाथा॑ ते स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ 46 ॥

(सोमो॒-गोषु॒ मा- र॒यिं - मन्त्रो॒ -य-च्छि॑थि॒रा-स॒प्त च॑ ) (अ. 11)

(वि वा ए॒तस्या - ऽऽवा॑यो - इ॒मे वै - चि॒त्तञ्चा॒ - ऽग्निर्भू॒तानां᳚ - दे॒वा वा अ॑भ्याता॒ना - नृ॑ता॒षाड् - रा॒ष्ट्रका॑माय॒ - देवि॑का॒ - वास्तो᳚ष्पते॒ - त्वम॑ग्ने बृ॒ह - देका॑दश )

(वि वा ए॒तस्ये - त्या॑ह - मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्वो - ऽव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त - स्त्वम॑ग्ने बृ॒हथ् - षट्च॑त्वारिग्ंशत्)

(वि वा ए॒तस्य॑, प्रि॒यासः॑ )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥