3.4 - Vi Va Etasya Yajnah - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్తృతీయకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్నః - ఇష్టిహోమాభిధానం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

వి వా ఏ॒తస్య॑ య॒జ్ఞ ఋ॑ద్ధ్యతే॒ యస్య॑ హ॒విర॑తి॒రిచ్య॑తే॒ సూర్యో॑ దే॒వో ది॑వి॒షద్భ్య॒ ఇత్యా॑హ॒ బృహ॒స్పతి॑నా చై॒వాస్య॑ ప్ర॒జాప॑తినా చ య॒జ్ఞస్య॒ వ్యృ॑ద్ధ॒మపి॑ వపతి॒ రక్షాగ్ం॑సి॒ వా ఏ॒త-త్ప॒శుగ్ం స॑చన్తే॒ యదే॑కదేవ॒త్య॑ ఆల॑బ్ధో॒ భూయా॒-న్భవ॑తి॒ యస్యా᳚స్తే॒ హరి॑తో॒ గర్భ॒ ఇత్యా॑హ దేవ॒త్రైవైనా᳚-ఙ్గమయతి॒ రక్ష॑సా॒మప॑హత్యా॒ ఆ వ॑ర్తన వర్త॒యేత్యా॑హ॒ [వర్త॒యేత్యా॑హ, బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒-మా] 1

బ్రహ్మ॑ణై॒వైన॒-మా వ॑ర్తయతి॒ వి తే॑ భినద్మి తక॒రీమిత్యా॑హ యథాయ॒జురే॒వైతదు॑- రుద్ర॒ఫ్సో వి॒శ్వరూ॑ప॒ ఇన్దు॒రిత్యా॑హ ప్ర॒జా వై ప॒శవ॒ ఇన్దుః॑ ప్ర॒జయై॒వైన॑-మ్ప॒శుభి॒-స్సమ॑ర్ధయతి॒ దివం॒-వైఁ య॒జ్ఞస్య॒ వ్యృ॑ద్ధ-ఙ్గచ్ఛతి పృథి॒వీమతి॑రిక్త॒-న్తద్యన్న శ॒మయే॒దార్తి॒మార్చ్ఛే॒-ద్యజ॑మానో మ॒హీ ద్యౌః పృ॑థి॒వీచ॑ న॒ ఇ॑- [న॒ ఇతి॑, ఆ॒హ॒ ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑మే॒వ] 2

-త్యాహ॒ ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॑మే॒వ య॒జ్ఞస్య॒ వ్యృ॑ద్ధ॒-ఞ్చాతి॑రిక్త-ఞ్చ శమయతి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ యజ॑మానో॒ భస్మ॑నా॒-ఽభి సమూ॑హతి స్వ॒గాకృ॑త్యా॒ అథో॑ అ॒నయో॒ర్వా ఏ॒ష గర్భో॒-ఽనయో॑రే॒వైన॑-న్దధాతి॒ యద॑వ॒ద్యేదతి॒ తద్రే॑చయే॒ద్యన్నావ॒ద్యే-త్ప॒శోరాల॑బ్ధస్య॒ నావ॑ ద్యే-త్పు॒రస్తా॒న్నాభ్యా॑ అ॒న్యద॑వ॒ద్యే-దు॒పరి॑ష్టాద॒న్య-త్పు॒రస్తా॒ద్వై నాభ్యై᳚ [ ] 3

ప్రా॒ణ ఉ॒పరి॑ష్టాదపా॒నో యావా॑నే॒వ ప॒శుస్తస్యావ॑ ద్యతి॒ విష్ణ॑వే శిపివి॒ష్టాయ॑ జుహోతి॒ యద్వై య॒జ్ఞస్యా॑తి॒రిచ్య॑తే॒ యః ప॒శోర్భూ॒మా యా పుష్టి॒స్త-ద్విష్ణుః॑ శిపివి॒ష్టో ఽతి॑రిక్త ఏ॒వాతి॑రిక్త-న్దధా॒త్యతి॑రిక్తస్య॒ శాన్త్యా॑ అ॒ష్టాప్రూ॒డ్ఢిర॑ణ్య॒-న్దక్షి॑ణా॒-ఽష్టాప॑దీ॒ హ్యే॑షా ఽఽత్మా న॑వ॒మః ప॒శోరాప్త్యా॑ అన్తరకో॒శ ఉ॒ష్ణీషే॒ణా-ఽఽవి॑ష్టిత-మ్భవత్యే॒వమి॑వ॒ హి ప॒శురుల్బ॑మివ॒ చర్మే॑వ మా॒గ్ం॒సమి॒వాస్థీ॑వ॒ యావా॑నే॒వ ప॒శుస్తమా॒ప్త్వా-ఽవ॑ రున్ధే॒యస్యై॒షా య॒జ్ఞే ప్రాయ॑శ్చిత్తిః క్రి॒యత॑ ఇ॒ష్ట్వా వసీ॑యా-న్భవతి ॥ 4 ॥

(వ॒ర్త॒యత్యా॑హ-న॒ ఇతి॒-వై నాభ్యా॒-ఉల్బ॑మి॒వై-క॑విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 1)

ఆ వా॑యో భూష శుచిపా॒ ఉప॑ న-స్స॒హస్ర॑-న్తే ని॒యుతో॑ విశ్వవార । ఉపో॑ తే॒ అన్ధో॒ మద్య॑మయామి॒ యస్య॑ దేవ దధి॒షే పూ᳚ర్వ॒పేయ᳚మ్ ॥ ఆకూ᳚త్యై త్వా॒ కామా॑య త్వా స॒మృధే᳚ త్వా కిక్కి॒టా తే॒ మనః॑ ప్ర॒జాప॑తయే॒ స్వాహా॑ కిక్కి॒టా తే᳚ ప్రా॒ణం-వాఁ॒యవే॒ స్వాహా॑ కిక్కి॒టా తే॒ చక్షు॒-స్సూర్యా॑య॒ స్వాహా॑ కిక్కి॒టా తే॒ శ్రోత్ర॒-న్ద్యావా॑పృథి॒వీభ్యా॒గ్॒ స్వాహా॑ కిక్కి॒టా తే॒ వాచ॒గ్ం॒ సర॑స్వత్యై॒ స్వాహా॒ [సర॑స్వత్యై॒ స్వాహా᳚, త్వ-న్తు॒రీయా॑] 5

త్వ-న్తు॒రీయా॑ వ॒శినీ॑ వ॒శా-ఽసి॑ స॒కృద్య-త్త్వా॒ మన॑సా॒ గర్భ॒ ఆ-ఽశ॑యత్ । వ॒శా త్వం-వఁ॒శినీ॑ గచ్ఛ దే॒వాన్-థ్స॒త్యా-స్స॑న్తు॒ యజ॑మానస్య॒ కామాః᳚ ॥ అ॒జా-ఽసి॑ రయి॒ష్ఠా పృ॑థి॒వ్యాగ్ం సీ॑దో॒ర్ధ్వా-ఽన్తరి॑క్ష॒ముప॑ తిష్ఠస్వ ది॒వి తే॑ బృ॒హద్భాః ॥ తన్తు॑-న్త॒న్వ-న్రజ॑సో భా॒నుమన్వి॑హి॒ జ్యోతి॑ష్మతః ప॒థో ర॑క్ష ధి॒యా కృ॒తాన్ ॥ అ॒ను॒ల్బ॒ణం-వఁ॑యత॒ జోగు॑వా॒మపో॒ మను॑ ర్భవ జ॒నయా॒ దైవ్య॒-ఞ్జన᳚మ్ ॥ మన॑సో హ॒విర॑సి ప్ర॒జాప॑తే॒ర్వర్ణో॒ గాత్రా॑ణా-న్తే గాత్ర॒భాజో॑ భూయాస్మ ॥ 6 ॥

(సర॑స్వత్యై॒ స్వాహా॒ - మను॒ - స్త్రయో॑దశ చ) (అ. 2)

ఇ॒మే వై స॒హా-ఽఽస్తా॒-న్తే వా॒యుర్వ్య॑వా॒-త్తే గర్భ॑మదధాతా॒-న్తగ్ం సోమః॒ ప్రాజ॑నయ-ద॒గ్నిర॑గ్రసత॒ స ఏ॒త-మ్ప్ర॒జాప॑తిరాగ్నే॒య-మ॒ష్టాక॑పాలమపశ్య॒-త్త-న్నిర॑వప॒-త్తేనై॒వైనా॑మ॒గ్నేరధి॒ నిర॑క్రీణా॒-త్తస్మా॒దప్య॑న్యదేవ॒త్యా॑మా॒లభ॑మాన ఆగ్నే॒యమ॒ష్టాక॑పాల-మ్పు॒రస్తా॒న్నిర్వ॑పేద॒గ్నేరే॒వైనా॒మధి॑ ని॒ష్క్రీయా-ఽఽల॑భతే॒ య- [యత్, వా॒యుర్వ్యవా॒-] 7

-ద్వా॒యుర్వ్యవా॒-త్తస్మా᳚-ద్వాయ॒వ్యా॑ యది॒మే గర్భ॒మద॑ధాతా॒-న్తస్మా᳚-ద్ద్యావాపృథి॒వ్యా॑ య-థ్సోమః॒ ప్రాజ॑నయద॒గ్నిరగ్ర॑సత॒ తస్మా॑దగ్నీషో॒మీయా॒ యద॒నయో᳚ర్వియ॒త్యో-ర్వాగవ॑ద॒-త్తస్మా᳚-థ్సారస్వ॒తీ య-త్ప్ర॒జాప॑తిర॒గ్నేరధి॑ ని॒రక్రీ॑ణా॒-త్తస్మా᳚-త్ప్రాజాప॒త్యా సా వా ఏ॒షా స॑ర్వదేవ॒త్యా॑ యద॒జా వ॒శా వా॑య॒వ్యా॑మా ల॑భేత॒ భూతి॑కామో వా॒యుర్వై క్షేపి॑ష్ఠా దే॒వతా॑ వా॒యుమే॒వ స్వేన॑ [స్వేన॑, భా॒గ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒] 8

భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ స ఏ॒వైన॒-మ్భూతి॑-ఙ్గమయతి ద్యావాపృథి॒వ్యా॑మా ల॑భేత కృ॒షమా॑ణః ప్రతి॒ష్ఠాకా॑మో ది॒వ ఏ॒వాస్మై॑ ప॒ర్జన్యో॑ వర్షతి॒ వ్య॑స్యామోష॑ధయో రోహన్తి స॒మర్ధు॑కమస్య స॒స్య-మ్భ॑వత్యగ్నీషో॒మీయా॒మా ల॑భేత॒ యః కా॒మయే॒తాన్న॑వానన్నా॒ద-స్స్యా॒మిత్య॒గ్నినై॒వాన్న॒మవ॑ రున్ధే॒ సోమే॑నా॒న్నాద్య॒-మన్న॑వానే॒వాన్నా॒దో భ॑వతి సారస్వ॒తీమా ల॑భేత॒ య [యః, ఈ॒శ్వ॒రో వా॒చో] 9

ఈ᳚శ్వ॒రో వా॒చో వది॑తో॒-స్సన్. వాచ॒-న్నవదే॒-ద్వాగ్వై సర॑స్వతీ॒ సర॑స్వతీమే॒వ స్వేన॑ భాగ॒ధేయే॒నోప॑ ధావతి॒ సైవాస్మి॒న్. వాచ॑-న్దధాతి ప్రాజాప॒త్యామా ల॑భేత॒ యః కా॒మయే॒తాన॑భిజితమ॒భి జ॑యేయ॒మితి॑ ప్ర॒జాప॑తి॒-స్సర్వా॑ దే॒వతా॑ దే॒వతా॑భిరే॒వా-న॑భిజితమ॒భి జ॑యతి వాయ॒వ్య॑యో॒పాక॑రోతి వా॒యోరే॒వైనా॑మవ॒రుద్ధ్యా-ఽఽల॑భత॒ ఆకూ᳚త్యై త్వా॒ కామా॑య॒ త్వే- [కామా॑య త్వా, ఇత్యా॑హ యథాయ॒జు-] 10

-త్యా॑హ యథాయ॒జు-రే॒వైత-త్కి॑క్కిటా॒కార॑-ఞ్జుహోతి కిక్కిటాకా॒రేణ॒ వై గ్రా॒మ్యాః ప॒శవో॑ రమన్తే॒ ప్రా-ఽఽర॒ణ్యాః ప॑తన్తి॒ య-త్కి॑క్కిటా॒కార॑-ఞ్జు॒హోతి॑ గ్రా॒మ్యాణా᳚-మ్పశూ॒నా-న్ధృత్యై॒ పర్య॑గ్నౌ క్రి॒యమా॑ణే జుహోతి॒ జీవ॑న్తీమే॒వైనాగ్ం॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి॒ త్వ-న్తు॒రీయా॑ వ॒శినీ॑ వ॒శా-ఽసీత్యా॑హ దేవ॒త్రైవైనా᳚-ఙ్గమయతి స॒త్యా-స్స॑న్తు॒ యజ॑మానస్య॒ కామా॒ ఇత్యా॑హై॒ష వై కామో॒ [వై కామః॑, యజ॑మానస్య॒] 11

యజ॑మానస్య॒ యదనా᳚ర్త ఉ॒దృచ॒-ఙ్గచ్ఛ॑తి॒ తస్మా॑దే॒వమా॑హా॒-ఽజా-ఽసి॑ రయి॒ష్ఠేత్యా॑హై॒ ష్వే॑వైనాం᳚-లోఁ॒కేషు॒ ప్రతి॑ష్ఠాపయతి ది॒వి తే॑ బృ॒హద్భా ఇత్యా॑హ సువ॒ర్గ ఏ॒వాస్మై॑ లో॒కే జ్యోతి॑-ర్దధాతి॒ తన్తు॑-న్త॒న్వ-న్రజ॑సో భా॒నుమన్వి॒హీత్యా॑హే॒మానే॒వాస్మై॑ లో॒కాన్ జ్యోతి॑ష్మతః కరోత్యనుల్బ॒ణం-వఁ॑యత॒ జోగు॑వా॒మప॒ ఇ- [జోగు॑వా॒మప॒ ఇతి॑, ఆ॒హ॒ యదే॒వ] 12

-త్యా॑హ॒ యదే॒వ య॒జ్ఞ ఉ॒ల్బణ॑-ఙ్క్రి॒యతే॒ తస్యై॒వైషా శాన్తి॒ర్మను॑ర్భవ జ॒నయా॒ దైవ్య॒-ఞ్జన॒మిత్యా॑హ మాన॒వ్యో॑ వై ప్ర॒జాస్తా ఏ॒వా-ఽఽద్యాః᳚ కురుతే॒ మన॑సో హ॒విర॒సీత్యా॑హ స్వ॒గాకృ॑త్యై॒ గాత్రా॑ణా-న్తే గాత్ర॒భాజో॑ భూయా॒స్మేత్యా॑హా॒ ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ తస్యై॒ వా ఏ॒తస్యా॒ ఏక॑మే॒వా-దే॑వయజనం॒ ఁయదాల॑బ్ధాయా-మ॒భ్రో [-మ॒భ్రః, భవ॑తి॒] 13

భవ॑తి॒ యదాల॑బ్ధాయామ॒భ్ర-స్స్యాద॒ఫ్సు వా᳚ప్రవే॒శయే॒-థ్సర్వాం᳚-వాఁ॒ ప్రాశ్ఞీ॑యా॒ద్యద॒ఫ్సు ప్ర॑వే॒శయే᳚ద్యజ్ఞవేశ॒స-ఙ్కు॑ర్యా॒-థ్సర్వా॑మే॒వ ప్రాశ్ఞీ॑యాదిన్ద్రి॒యమే॒వా-ఽఽత్మ-న్ధ॑-త్తే॒ సా వా ఏ॒షా త్ర॑యా॒ణామే॒వావ॑ రుద్ధా సంవఁథ్సర॒సదః॑ సహస్రయా॒జినో॑ గృహమే॒ధిన॒స్త ఏ॒వైతయా॑ యజేర॒-న్తేషా॑మే॒వైషా-ఽఽప్తా ॥ 14 ॥

(యథ్ - స్వేన॑ - సారస్వ॒తీమా ల॑భేత॒ యః - కామా॑య త్వా॒ - కామో - ఽప॒ ఇత్య॒ - భ్రో - ద్విచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 3)

చి॒త్త-ఞ్చ॒ చిత్తి॒శ్చా ఽఽకూ॑త॒-ఞ్చా-ఽఽకూ॑తిశ్చ॒ విజ్ఞా॑త-ఞ్చ వి॒జ్ఞాన॑-ఞ్చ॒ మన॑శ్చ॒ శక్వ॑రీశ్చ॒ దర్శ॑శ్చ పూ॒ర్ణమా॑సశ్చ బృ॒హచ్చ॑ రథన్త॒ర-ఞ్చ॑ ప్ర॒జాప॑తి॒ర్జయా॒నిన్ద్రా॑య॒ వృష్ణే॒ ప్రాయ॑చ్ఛదు॒గ్రః పృ॑త॒నాజ్యే॑షు॒ తస్మై॒ విశ॒-స్సమ॑నమన్త॒ సర్వా॒-స్స ఉ॒గ్ర-స్సహి హవ్యో॑ బ॒భూవ॑దేవాసు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆస॒న్థ్స ఇన్ద్రః॑ ప్ర॒జాప॑తి॒ముపా॑ ధావ॒-త్తస్మా॑ ఏ॒తాఞ్జయా॒-న్ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తాన॑జుహో॒-త్తతో॒ వై దే॒వా అసు॑రానజయ॒న్॒. యదజ॑య॒-న్తజ్జయా॑నా-ఞ్జయ॒త్వగ్గ్ స్పర్ధ॑మానేనై॒తే హో॑త॒వ్యా॑ జయ॑త్యే॒వ తా-మ్పృత॑నామ్ ॥ 15 ॥

(ఉప॒ - పఞ్చ॑విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 4)

అ॒గ్నిర్భూ॒తానా॒మధి॑పతి॒-స్సమా॑-ఽవ॒త్విన్ద్రో᳚ జ్యే॒ష్ఠానాం᳚-యఁ॒మః పృ॑థి॒వ్యా వా॒యుర॒న్తరి॑క్షస్య॒ సూర్యో॑ది॒వశ్చ॒న్ద్రమా॒ నక్ష॑త్రాణా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒ర్బ్రహ్మ॑ణో మి॒త్ర-స్స॒త్యానాం॒-వఁరు॑ణో॒-ఽపాగ్ం స॑ము॒ద్ర-స్స్రో॒త్యానా॒మన్న॒గ్ం॒ సామ్రా᳚జ్యానా॒మధి॑పతి॒ తన్మా॑-ఽవతు॒ సోమ॒ ఓష॑ధీనాగ్ం సవి॒తా ప్ర॑స॒వానాగ్ం॑ రు॒ద్రః ప॑శూ॒నా-న్త్వష్టా॑ రూ॒పాణాం॒-విఁష్ణుః॒ పర్వ॑తానా-మ్మ॒రుతో॑ గ॒ణానా॒మధి॑పతయ॒స్తే మా॑వన్తు॒ పిత॑రః పితామహాః పరే-ఽవరే॒ తతా᳚స్తతామహా ఇ॒హ మా॑-ఽవత । అ॒స్మి-న్బ్రహ్మ॑న్న॒స్మిన్ క్ష॒త్రే᳚-ఽస్యా-మా॒శిష్య॒స్యా-మ్పు॑రో॒ధాయా॑మ॒స్మిన్-కర్మ॑న్న॒స్యా-న్దే॒వహూ᳚త్యామ్ ॥ 16 ॥

(అ॒వ॒రే॒ - స॒ప్తద॑శ చ) (అ. 5)

దే॒వా వై యద్య॒జ్ఞే-ఽకు॑ర్వత॒ తదసు॑రా అకుర్వత॒ తే దే॒వా ఏ॒తాన॑భ్యాతా॒నాన॑పశ్య॒న్- తాన॒భ్యాత॑న్వత॒ యద్దే॒వానా॒-ఙ్కర్మా-ఽఽసీ॒దార్ధ్య॑త॒ తద్యదసు॑రాణా॒-న్న తదా᳚ర్ధ్యత॒ యేన॒ కర్మ॒ణేర్థ్సే॒-త్తత్ర॑ హోత॒వ్యా॑ ఋ॒ద్ధ్నోత్యే॒వ తేన॒ కర్మ॑ణా॒ యద్విశ్వే॑ దే॒వా-స్స॒మభ॑ర॒-న్తస్మా॑-దభ్యాతా॒నా వై᳚శ్వదే॒వాయత్-ప్ర॒జాప॑తి॒ర్జయా॒-న్ప్రాయ॑చ్ఛ॒-త్తస్మా॒జ్జయాః᳚ ప్రాజాప॒త్యా [ప్రాజాప॒త్యాః, య-ద్రా᳚ష్ట్ర॒భృద్భీ॑] 17

య-ద్రా᳚ష్ట్ర॒భృద్భీ॑ రా॒ష్ట్రమా-ఽద॑దత॒ త-ద్రా᳚ష్ట్ర॒భృతాగ్ం॑ రాష్ట్రభృ॒త్త్వ-న్తే దే॒వా అ॑భ్యాతా॒నైరసు॑రాన॒భ్యాత॑న్వత॒ జయై॑రజయన్-రాష్ట్ర॒భృద్భీ॑ రా॒ష్ట్రమా-ఽద॑దత॒ యద్దే॒వా అ॑భ్యాతా॒నైరసు॑రాన॒భ్యాత॑న్వత॒ తద॑భ్యాతా॒నానా॑మభ్యాతాన॒త్వం-యఁజ్జయై॒రజ॑య॒-న్తజ్జయా॑నా-ఞ్జయ॒త్వం-యఁ-ద్రా᳚ష్ట్ర॒భృద్భీ॑ రా॒ష్ట్రమా-ఽద॑దత॒ త-ద్రా᳚ష్ట్ర॒భృతాగ్ం॑ రాష్ట్రభృ॒త్త్వ-న్తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరా-ఽసు॑రా॒ యో భ్రాతృ॑వ్యవా॒న్-థ్స్యా-థ్స ఏ॒తాన్ జు॑హుయాదభ్యాతా॒నైరే॒వ భ్రాతృ॑వ్యాన॒భ్యాత॑నుతే॒ జయై᳚ర్జయతి రాష్ట్ర॒భృద్భీ॑ రా॒ష్ట్రమా ద॑త్తే॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚-ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి ॥ 18 ॥

(ప్రా॒జా॒ప॒త్యాః-సో᳚-ఽ-ష్టా ద॑శ చ) (అ. 6)

ఋ॒తా॒షా-డృ॒తధా॑మా॒-ఽగ్ని-ర్గ॑న్ధ॒ర్వస్త-స్యౌష॑ధయో-ఽఫ్స॒రస॒ ఊర్జో॒ నామ॒ స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑తు॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తస్మై॒ స్వాహా॒ తాభ్య॒-స్స్వాహా॑ సగ్ంహి॒తో వి॒శ్వసా॑మా॒ సూర్యో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ మరీ॑చయో-ఽఫ్స॒రస॑ ఆ॒యువః॑ సుషు॒మ్న-స్సూర్య॑ రశ్మి-శ్చ॒న్ద్రమా॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ నక్ష॑త్రాణ్య-ఫ్స॒రసో॑ బే॒కుర॑యోభు॒జ్యు-స్సు॑ప॒ర్ణో య॒జ్ఞో గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ దక్షి॑ణా అప్స॒రస॑ స్త॒వాః ప్ర॒జాప॑తి-ర్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ మనో॑ [మనః॑, గ॒న్ధ॒ర్వస్తస్య॑-ర్ఖ్సా॒మాన్య॑-ఫ్స॒రసో॒] 19

గన్ధ॒ర్వస్తస్య॑-ర్ఖ్సా॒మాన్య॑-ఫ్స॒రసో॒ వహ్న॑యైషి॒రో వి॒శ్వవ్య॑చా॒ వాతో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్యా-ఽఽపో᳚ ఽఫ్స॒రసో॑ ము॒దాభువ॑నస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ । స నో॑ రా॒స్వాజ్యా॑నిగ్ం రా॒యస్పోషగ్ం॑ సు॒వీర్యగ్ం॑ సంవఁథ్స॒రీణాగ్॑ స్వ॒స్తిమ్ ॥ ప॒ర॒మే॒ష్ఠ్యధి॑పతి-ర్మృ॒త్యు-ర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॒ విశ్వ॑మప్స॒రసో॒ భువః॑ సుక్షి॒తిః- సుభూ॑తి-ర్భద్ర॒కృ-థ్సువ॑ర్వా-న్ప॒ర్జన్యో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑ వి॒ద్యుతో᳚ ఽఫ్స॒రసో॒ రుచో॑ దూ॒రే హే॑తి-రమృడ॒యో [దూ॒రే హే॑తి-రమృడ॒యః, మృ॒త్యుర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑] 20

మృ॒త్యుర్గ॑న్ధ॒ర్వ-స్తస్య॑ ప్ర॒జా అ॑ఫ్స॒రసో॑ భీ॒రువ॒శ్చరుః॑ కృపణ కా॒శీ కామో॑ గన్ధ॒ర్వ-స్తస్యా॒ధయో᳚ ఽఫ్స॒రసః॑ శో॒చయ॑న్తీ॒ర్నామ॒ స ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా॑త॒ తా ఇ॒ద-మ్బ్రహ్మ॑ క్ష॒త్ర-మ్పా᳚న్తు॒ తస్మై॒ స్వాహా॒ తాభ్య॒-స్స్వాహా॒ స నో॑ భువనస్య పతే॒ యస్య॑త ఉ॒పరి॑ గృ॒హా ఇ॒హ చ॑ । ఉ॒రు బ్ర॒హ్మ॑ణే॒-ఽస్మై క్ష॒త్రాయ॒ మహి॒ శర్మ॑ యచ్ఛ ॥ 21 ॥

(మనో॑ - ఽమృడ॒యః - షట్చ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 7)

రా॒ష్ట్రకా॑మాయ హోత॒వ్యా॑ రా॒ష్ట్రం-వైఁ రా᳚ష్ట్ర॒భృతో॑ రా॒ష్ట్రేణై॒వాస్మై॑ రా॒ష్ట్రమవ॑ రున్ధే రా॒ష్ట్రమే॒వ భ॑వత్యా॒త్మనే॑ హోత॒వ్యా॑ రా॒ష్ట్రం-వైఁ రా᳚ష్ట్ర॒భృతో॑ రా॒ష్ట్ర-మ్ప్ర॒జా రా॒ష్ట్ర-మ్ప॒శవో॑ రా॒ష్ట్రం-యఁచ్ఛ్రేష్ఠో॒ భవ॑తి రా॒ష్ట్రేణై॒వ రా॒ష్ట్రమవ॑ రున్ధే॒ వసి॑ష్ఠ-స్సమా॒నానా᳚-మ్భవతి॒ గ్రామ॑కామాయ హోత॒వ్యా॑ రా॒ష్ట్రం-వైఁ రా᳚ష్ట్ర॒భృతో॑ రా॒ష్ట్రగ్ం స॑జా॒తా రా॒ష్ట్రేణై॒వాస్మై॑ రా॒ష్ట్రగ్ం స॑జా॒తానవ॑ రున్ధే గ్రా॒- [రున్ధే గ్రా॒మీ, ఏ॒వ భ॑వత్యధి॒దేవ॑నే] 22

-మ్యే॑వ భ॑వత్యధి॒దేవ॑నే జుహోత్యధి॒దేవ॑న ఏ॒వాస్మై॑ సజా॒తానవ॑ రున్ధే॒ త ఏ॑న॒మవ॑రుద్ధా॒ ఉప॑ తిష్ఠన్తే రథము॒ఖ ఓజ॑స్కామస్య హోత॒వ్యా॑ ఓజో॒ వై రా᳚ష్ట్ర॒భృత॒ ఓజో॒ రథ॒ ఓజ॑సై॒వాస్మా॒ ఓజో-ఽవ॑ రున్ధ ఓజ॒స్వ్యే॑వ భ॑వతి॒ యో రా॒ష్ట్రాదప॑భూత॒-స్స్యా-త్తస్మై॑ హోత॒వ్యా॑ యావ॑న్తో-ఽస్య॒ రథా॒-స్స్యుస్తా-న్బ్రూ॑యా-ద్యు॒న్ధ్వమితి॑ రా॒ష్ట్రమే॒వా-ఽస్మై॑ యున॒- [రా॒ష్ట్రమే॒వా-ఽస్మై॑ యునక్తి, ఆహు॑తయో॒ వా] 23

-క్త్యాహు॑తయో॒ వా ఏ॒తస్యాకౢ॑ప్తా॒ యస్య॑ రా॒ష్ట్ర-న్న కల్ప॑తే స్వర॒థస్య॒ దక్షి॑ణ-ఞ్చ॒క్ర-మ్ప్ర॒వృహ్య॑ నా॒డీమ॒భి జు॑హుయా॒దాహు॑తీరే॒వాస్య॑ కల్పయతి॒ తా అ॑స్య॒ కల్ప॑మానా రా॒ష్ట్రమను॑ కల్పతే సఙ్గ్రా॒మే సంయఁ॑త్తే హోత॒వ్యా॑ రా॒ష్ట్రం-వైఁ రా᳚ష్ట్ర॒భృతో॑ రా॒ష్ట్రే ఖలు॒ వా ఏ॒తే వ్యాయ॑చ్ఛన్తే॒ యే స॑ఙ్గ్రా॒మగ్ం సం॒-యఁన్తి॒ యస్య॒ పూర్వ॑స్య॒ జుహ్వ॑తి॒ స ఏ॒వ భ॑వతి॒ జయ॑తి॒ తగ్ం స॑గ్రా॒మ్మ-మ్మా᳚న్ధు॒క ఇ॒ద్ధ్మో [ఇ॒ద్ధ్మః, భ॒వ॒త్యఙ్గా॑రా] 24

భ॑వ॒త్యఙ్గా॑రా ఏ॒వ ప్ర॑తి॒వేష్ట॑మానా అ॒మిత్రా॑ణామస్య॒ సేనా॒-మ్ప్రతి॑వేష్టయన్తి॒ య ఉ॒న్మాద్యే॒-త్తస్మై॑ హోత॒వ్యా॑ గన్ధర్వాఫ్స॒రసో॒ వా ఏ॒తమున్మా॑దయన్తి॒ య ఉ॒న్మాద్య॑త్యే॒తే ఖలు॒ వై గ॑న్ధర్వాఫ్స॒రసో॒ యద్రా᳚ష్ట్ర॒భృత॒స్తస్మై॒ స్వాహా॒ తాభ్య॒-స్స్వాహేతి॑ జుహోతి॒ తేనై॒వైనా᳚ఞ్ఛమయతి॒ నైయ॑గ్రోధ॒ ఔదు॑మ్బర॒ ఆశ్వ॑త్థః॒ ప్లాక్ష॒ ఇతీ॒ద్ధ్మో భ॑వత్యే॒తే వై గ॑న్ధర్వాఫ్స॒రసా᳚-ఙ్గృ॒హా-స్స్వ ఏ॒వైనా॑- [ఏ॒వైనాన్॑, ఆ॒యత॑నే] 25

-నా॒యత॑నే శమయత్యభి॒చర॑తా ప్రతిలో॒మగ్ం హో॑త॒వ్యాః᳚ ప్రా॒ణానే॒వాస్య॑ ప్ర॒తీచః॒ ప్రతి॑ యౌతి॒ త-న్తతో॒ యేన॒ కేన॑ చ స్తృణుతే॒ స్వకృ॑త॒ ఇరి॑ణే జుహోతి ప్రద॒రే వై॒తద్వా అ॒స్యై నిర్-ఋ॑తిగృహీత॒-న్నిర్-ఋ॑తిగృహీత ఏ॒వైన॒-న్నిర్-ఋ॑త్యా గ్రాహయతి॒ యద్వా॒చః క్రూ॒ర-న్తేన॒ వష॑-ట్కరోతి వా॒చ ఏ॒వైన॑-ఙ్క్రూ॒రేణ॒ ప్రవృ॑శ్చతి తా॒జగార్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ యస్య॑ కా॒మయే॑తా॒న్నాద్య॒- [కా॒మయే॑తా॒న్నాద్య᳚మ్, ఆ ద॑దీ॒యేతి॒] 26

-మా ద॑దీ॒యేతి॒ తస్య॑ స॒భాయా॑ముత్తా॒నో ని॒పద్య॒ భువ॑నస్య పత॒ ఇతి॒ తృణా॑ని॒ స-ఙ్గృ॑హ్ణీయా-త్ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వై భువ॑నస్య॒ పతిః॑ ప్ర॒జాప॑తినై॒వాస్యా॒న్నాద్య॒మా ద॑త్త ఇ॒దమ॒హమ॒ముష్యా॑ ఽఽముష్యాయ॒ణస్యా॒న్నాద్యగ్ం॑ హరా॒మీత్యా॑హా॒న్నాద్య॑మే॒వాస్య॑ హరతి ష॒డ్భిర్హ॑రతి॒ షడ్వా ఋ॒తవః॑ ప్ర॒జాప॑తినై॒వాస్యా॒-న్నాద్య॑మా॒దాయ॒ర్తవో᳚ ఽస్మా॒ అను॒ ప్రయ॑చ్ఛన్తి॒ [ప్రయ॑చ్ఛన్తి, యో జ్యే॒ష్ఠబ॑న్ధు॒-] 27

యో జ్యే॒ష్ఠబ॑న్ధు॒-రప॑ భూత॒-స్స్యా-త్తగ్గ్స్థలే॑-ఽవ॒సాయ్య॑ బ్రహ్మౌద॒న-ఞ్చతుః॑ శరావ-మ్ప॒క్త్వా తస్మై॑ హోత॒వ్యా॑ వర్ష్మ॒ వై రా᳚ష్ట్ర॒భృతో॒ వష్మ॒ స్థలం॒-వఁర్ష్మ॑ణై॒వైనం॒-వఁష్మ॑ సమా॒నానా᳚-ఙ్గమయతి॒ చతుః॑ శరావో భవతి ది॒క్ష్వే॑వ ప్రతి॑తిష్ఠతి క్షీ॒రే భ॑వతి॒ రుచ॑మే॒వాస్మి॑-న్దధా॒త్యుద్ధ॑రతి శృత॒త్వాయ॑ స॒ర్పిష్వా᳚-న్భవతి మేద్ధ్య॒త్వాయ॑ చ॒త్వార॑ ఆర్షే॒యాః ప్రా-ఽశ్ఞ॑న్తి ది॒శామే॒వ జ్యోతి॑షి జుహోతి ॥ 28 ॥

(గ్రా॒మీ - యు॑నక్తీ॒ - ధ్మః - స్వ ఏ॒వైనా॑ - న॒న్నాద్యం॑ - ఁయచ్ఛ॒న్త్యే - కా॒న్న ప॑ఞ్చా॒శచ్చ॑) (అ. 8)

దేవి॑కా॒ నివ॑ర్పే-త్ప్ర॒జాకా॑మ॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సీవ॒ ఖలు॒ వై ప్ర॒జాశ్ఛన్దో॑భిరే॒వాస్మై᳚ ప్ర॒జాః ప్రజ॑నయతి ప్రథ॒మ-న్ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి మిథు॒నీ ఏ॒వ తేన॑ కరో॒త్యన్వే॒వాస్మా॒ అను॑మతిర్మన్యతే రా॒తే రా॒కా ప్ర సి॑నీవా॒లీ జ॑నయతి ప్ర॒జాస్వే॒వ ప్రజా॑తాసు కు॒హ్వా॑ వాచ॑-న్దధాత్యే॒తా ఏ॒వ నివ॑ర్పే-త్ప॒శుకా॑మ॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సీ- [దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి, ఇ॒వ॒ ఖలు॒ వై] 29

-వ॒ ఖలు॒ వై ప॒శవ॒శ్ఛన్దో॑భిరే॒వాస్మై॑ ప॒శూ-న్ప్రజ॑నయతి ప్రథ॒మ-న్ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి॒ ప్రైవ తేన॑ వాపయ॒త్యన్వే॒వాస్మా॒ అను॑మతిర్మన్యతే రా॒తే రా॒కా ప్ర సి॑నీవా॒లీ జ॑నయతి ప॒శూనే॒వ ప్రజా॑తాన్ కు॒హ్వా᳚ ప్రతి॑ష్ఠాపయత్యే॒తా ఏ॒వ నిర్వ॑పే॒-ద్గ్రామ॑కామ॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సీ వ॒ ఖలు॒ వై గ్రామ॒శ్ఛన్దో॑భిరే॒వాస్మై॒ గ్రామ॒- [గ్రామ᳚మ్, అవ॑ రున్ధే] 30

-మవ॑ రున్ధే మద్ధ్య॒తో ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి మద్ధ్య॒త ఏ॒వైన॒-ఙ్గ్రామ॑స్య దధాత్యే॒తా ఏ॒వ నిర్వ॑పే॒జ్జ్యోగా॑మయావీ॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ ఖలు॒ వా ఏ॒తమ॒భి మ॑న్యన్తే॒ యస్య॒ జ్యోగా॒మయ॑తి॒ ఛన్దో॑భిరే॒వైన॑-మగ॒ద-ఙ్క॑రోతి మద్ధ్య॒తో ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి మద్ధ్య॒తో వా ఏ॒తస్యాకౢ॑ప్తం॒-యఁస్య॒ జ్యోగా॒మయ॑తి మద్ధ్య॒త ఏ॒వాస్య॒ తేన॑ కల్పయత్యే॒తా ఏ॒వ ని- [ ఏ॒వ నిః, వ॒పే॒ద్యం-యఁ॒జ్ఞో] 31

-ర్వ॑పే॒ద్యం-యఁ॒జ్ఞో నోప॒నమే॒చ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ ఖలు॒ వా ఏ॒త-న్నోప॑ నమన్తి॒ యం-యఁ॒జ్ఞో నోప॒నమ॑తి ప్రథ॒మ-న్ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి ముఖ॒త ఏ॒వాస్మై॒ ఛన్దాగ్ం॑సి దధా॒త్యుపై॑నం-యఁ॒జ్ఞో న॑మత్యే॒తా ఏ॒వ నివ॑ర్పేదీజా॒నశ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా యా॒తయా॑మానీవ॒ ఖలు॒ వా ఏ॒తస్య॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ య ఈ॑జా॒న ఉ॑త్త॒మ-న్ధా॒తార॑-ఙ్కరో- [ఉ॑త్త॒మ-న్ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి, ఉ॒పరి॑ష్టాదే॒వాస్మై॒] 32

-త్యు॒పరి॑ష్టాదే॒వాస్మై॒ ఛన్దా॒గ్॒స్యయా॑తయామా॒న్యవ॑ రున్ధ॒ ఉపై॑న॒ముత్త॑రో య॒జ్ఞో న॑మత్యే॒తా ఏ॒వ నివ॑ర్పే॒ద్య-మ్మే॒ధా నోప॒నమే॒చ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ ఖలు॒ వా ఏ॒త-న్నోప॑ నమన్తి॒ య-మ్మే॒ధా నోప॒నమ॑తి ప్రథ॒మ-న్ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి ముఖ॒త ఏ॒వాస్మై॒ ఛన్దాగ్ం॑సి దధా॒త్యుపై॑న-మ్మే॒ధా న॑మత్యే॒తా ఏ॒వ నివ॑ర్పే॒- [నివ॑ర్పేత్, రుక్కా॑మ॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై] 33

-ద్రుక్కా॑మ॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సీవ॒ ఖలు॒ వై రుక్ ఛన్దో॑భిరే॒వాస్మి॒-న్రుచ॑-న్దధాతిక్షీ॒రే భ॑వన్తి॒ రుచ॑మే॒వాస్మి॑-న్దధతి మద్ధ్య॒తో ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి మద్ధ్య॒త ఏ॒వైనగ్ం॑ రు॒చో ద॑ధాతిగాయ॒త్రీ వా అను॑మతిస్త్రి॒ష్టుగ్రా॒కా జగ॑తీ సినీవా॒ల్య॑ను॒ష్టుప్ కు॒హూర్ధా॒తా వ॑షట్కా॒రః పూ᳚ర్వప॒క్షో రా॒కా-ఽప॑రప॒క్షః కు॒హూర॑మావా॒స్యా॑ సినీవా॒లీ పౌ᳚ర్ణమా॒స్యను॑మతిశ్చ॒న్ద్రమా॑ ధా॒తా-ఽష్టౌ [ ] 34

వస॑వో॒-ఽష్టాక్ష॑రా గాయ॒త్ర్యేకా॑దశ రు॒ద్రా ఏకా॑దశాక్షరా త్రి॒ష్టుబ్ ద్వాద॑శా-ఽఽది॒త్యా ద్వాద॑శాక్షరా॒ జగ॑తీ ప్ర॒జాప॑తిరను॒ష్టుబ్ ధా॒తా వ॑షట్కా॒ర ఏ॒తద్వై దేవి॑కా॒-స్సర్వా॑ణి చ॒ ఛన్దాగ్ం॑సి॒ సర్వా᳚శ్చ దే॒వతా॑ వషట్కా॒రస్తా య-థ్స॒హ సర్వా॑ ని॒ర్వపే॑దీశ్వ॒రా ఏ॑న-మ్ప్ర॒దహో॒ ద్వే ప్ర॑థ॒మే ని॒రుప్య॑ ధా॒తుస్తృ॒తీయ॒-న్నివ॑ర్పే॒-త్తథో॑ ఏ॒వోత్త॑రే॒ నివ॑ర్పే॒-త్తథై॑న॒-న్న ప్రద॑హ॒న్త్య థో॒ యస్మై॒ కామా॑య నిరు॒ప్యన్తే॒ తమే॒వా-ఽఽభి॒రుపా᳚-ఽఽప్నోతి ॥ 35 ॥

(ప॒శుకా॑మ॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒ వై దేవి॑కా॒శ్ఛన్దాగ్ం॑సి॒-గ్రామం॑-కల్పయత్యే॒తా ఏ॒వ ని-రు॑త్త॒మన్ధా॒తార॑-ఙ్కరోతి - మే॒ధా న॑మత్యే॒తా ఏ॒వ నిర్వ॑పే - ద॒ష్టౌ - ద॑హన్తి॒ - నవ॑ చ) (అ. 9)

(దేవి॑కాః ప్ర॒జాకా॑మో మిథు॒నీ ప॒శుకా॑మః॒ ప్రైవ గ్రామ॑కామో॒ జ్యోగా॑మయావీ॒ యం-యఁ॒జ్ఞో య ఈ॑జా॒నో య-మ్మే॒ధా రుక్కా॑మో॒-ఽష్టౌ । దేవి॑కా భవన్తి దధతి రా॒ష్ట్రకా॑మాయ భవతి దధాతి ।)

వాస్తో᳚ష్పతే॒ ప్రతి॑ జానీ హ్య॒స్మాన్-థ్స్వా॑వే॒శో అ॑నమీ॒వో భ॑వానః । య-త్త్వేమ॑హే॒ ప్రతి॒తన్నో॑ జుషస్వ॒ శన్న॑ ఏధి ద్వి॒పదే॒ శఞ్చతు॑ష్పదే ॥ వాస్తో᳚ష్పతే శ॒గ్మయా॑ స॒గ్ం॒ సదా॑తే సక్షీ॒మహి॑ ర॒ణ్వయా॑ గాతు॒మత్యా᳚ । ఆవః॒, క్షేమ॑ ఉ॒త యోగే॒ వర॑న్నో యూ॒య-మ్పా॑త స్వ॒స్తిభి॒-స్సదా॑నః ॥ య-థ్సా॒య-మ్ప్రా॑తరగ్నిహో॒త్ర-ఞ్జు॒హోత్యా॑హుతీష్ట॒కా ఏ॒వ తా ఉప॑ ధత్తే॒ [తా ఉప॑ ధత్తే, యజ॑మానో-ఽహోరా॒త్రాణి॒] 36

యజ॑మానో-ఽహోరా॒త్రాణి॒ వా ఏ॒తస్యేష్ట॑కా॒ య ఆహి॑తాగ్ని॒ర్య-థ్సా॒య-మ్ప్రా॑తర్జు॒హోత్య॑హోరా॒త్రాణ్యే॒వా ఽఽప్త్వేష్ట॑కాః కృ॒త్వోప॑ ధత్తే॒ దశ॑ సమా॒నత్ర॑ జుహోతి॒ దశా᳚క్షరా వి॒రా-డ్వి॒రాజ॑మే॒వా-ఽఽప్త్వేష్ట॑కా-ఙ్కృ॒త్వోప॑ ధ॒త్తే-ఽథో॑ వి॒రాజ్యే॒వ య॒జ్ఞమా᳚ప్నోతి॒ చిత్య॑శ్చిత్యో-ఽస్య భవతి॒ తస్మా॒ద్యత్ర॒ దశో॑షి॒త్వా ప్ర॒యాతి॒ త-ద్య॑జ్ఞవా॒స్త్వవా᳚స్త్వే॒వ తద్య-త్తతో᳚-ఽర్వా॒చీనగ్ం॑ [తద్య-త్తతో᳚-ఽర్వా॒చీన᳚మ్, రు॒ద్రః ఖలు॒ వై] 37

రు॒ద్రః ఖలు॒ వై వా᳚స్తోష్ప॒తిర్యదహు॑త్వా వాస్తోష్ప॒తీయ॑-మ్ప్రయా॒యా-ద్రు॒ద్ర ఏ॑న-మ్భూ॒త్వా-ఽగ్నిర॑నూ॒త్థాయ॑ హన్యాద్వాస్తోష్ప॒తీయ॑-ఞ్జుహోతి భాగ॒ధేయే॑నై॒వైనగ్ం॑ శమయతి॒ నా-ఽఽర్తి॒మార్చ్ఛ॑తి॒ యజ॑మానో॒ యద్యు॒క్తే జు॑హు॒యాద్యథా॒ ప్రయా॑తే॒ వాస్తా॒వాహు॑తి-ఞ్జు॒హోతి॑ తా॒దృగే॒వ తద్యదయు॑క్తే జుహు॒యాద్యథా॒ క్షేమ॒ ఆహు॑తి-ఞ్జు॒హోతి॑ తా॒దృగే॒వ తదహు॑తమస్య వాస్తోష్ప॒తీయగ్గ్॑ స్యా॒- [స్యాత్, దక్షి॑ణో] 38

-ద్దక్షి॑ణో యు॒క్తో భవ॑తి స॒వ్యో-ఽయు॒క్తో-ఽథ॑ వాస్తోష్ప॒తీయ॑-ఞ్జుహోత్యు॒భయ॑మే॒వా-ఽ క॒రప॑రివర్గమే॒వైనగ్ం॑ శమయతి॒ యదేక॑యా జుహు॒యాద్ద॑ర్విహో॒మ-ఙ్కు॑ర్యా-త్పురో-ఽనువా॒క్యా॑ మ॒నూచ్య॑ యా॒జ్య॑యా జుహోతి సదేవ॒త్వాయ॒ యద్ధు॒త ఆ॑ద॒ద్ధ్యా-ద్రు॒ద్ర-ఙ్గృ॒హాన॒న్వారో॑హయే॒-ద్యద॑వ॒క్షాణా॒న్యస॑-మ్ప్రక్షాప్య ప్రయా॒యాద్యథా॑ యజ్ఞవేశ॒సం-వాఁ॒-ఽఽదహ॑నం-వాఁ తా॒దృగే॒వ తద॒యన్తే॒ యోని॑ర్-ఋ॒త్వియ॒ ఇత్య॒రణ్యో᳚-స్స॒మారో॑హయ- [ఇత్య॒రణ్యో᳚-స్స॒మారో॑హయతి, ఏ॒ష వా] 39

-త్యే॒ష వా అ॒గ్నేర్యోని॒-స్స్వ ఏ॒వైనం॒-యోఁనౌ॑ స॒మారో॑హయ॒త్యథో॒ ఖల్వా॑హు॒ర్యద॒రణ్యో᳚-స్స॒మారూ॑ఢో॒ నశ్యే॒దుద॑స్యా॒గ్ని-స్సీ॑దే-త్పునరా॒ధేయః॑ స్యా॒దితి॒ యా తే॑ అగ్నే య॒జ్ఞియా॑ త॒నూస్తయేహ్యా రో॒హేత్యా॒త్మన్-థ్స॒మారో॑హయతే॒ యజ॑మానో॒ వా అ॒గ్నేర్యోని॒-స్స్వాయా॑మే॒వైనం॒-యోఁన్యాగ్ం॑ స॒మారో॑హయతే ॥ 40 ॥

(ధ॒త్తే॒-ఽర్వా॒చీనగ్గ్॑ -స్యా-థ్స॒మారో॑హయతి॒ -పఞ్చ॑చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)

త్వమ॑గ్నే బృ॒హద్వయో॒ దధా॑సి దేవ దా॒శుషే᳚ । క॒విర్గృ॒హప॑తి॒ర్యువా᳚ ॥ హ॒వ్య॒వాడ॒గ్నిర॒జరః॑ పి॒తా నో॑ వి॒భుర్వి॒భావా॑ సు॒దృశీ॑కో అ॒స్మే । సు॒గా॒ర్॒హ॒ప॒త్యా-స్సమిషో॑ దిదీహ్యస్మ॒ద్రియ॒ఖ్స-మ్మి॑మీహి॒ శ్రవాగ్ం॑సి ॥ త్వ-ఞ్చ॑ సోమ నో॒ వశో॑ జీ॒వాతు॒-న్న మ॑రామహే । ప్రి॒యస్తో᳚త్రో॒ వన॒స్పతిః॑ ॥ బ్ర॒హ్మా దే॒వానా᳚-మ్పద॒వీః క॑వీ॒నామృషి॒ర్విప్రా॑ణా-మ్మహి॒షో మృ॒గాణా᳚మ్ । శ్యే॒నో గృద్ధ్రా॑ణా॒గ్॒ స్వధి॑తి॒ ర్వనా॑నా॒గ్ం॒ సోమః॑ [సోమః॑, ప॒విత్ర॒మత్యే॑తి॒] 41

ప॒విత్ర॒మత్యే॑తి॒ రేభన్న్॑ ॥ ఆ వి॒శ్వదే॑వ॒గ్ం॒ సత్ప॑తిగ్ం సూ॒క్తైర॒ద్యా వృ॑ణీమహే । స॒త్యస॑వగ్ం సవి॒తార᳚మ్ ॥ ఆస॒త్యేన॒ రజ॑సా॒ వర్త॑మానో నివే॒శయ॑న్న॒మృత॒-మ్మర్త్య॑ఞ్చ । హి॒ర॒ణ్యయే॑న సవి॒తా రథే॒నా-ఽఽ దే॒వోయా॑తి॒ భువ॑నా వి॒పశ్యన్న్॑ ॥ యథా॑ నో॒ అది॑తిః॒ కర॒-త్పశ్వే॒ నృభ్యో॒ యథా॒ గవే᳚ । యథా॑ తో॒కాయ॑ రు॒ద్రియ᳚మ్ ॥ మా న॑స్తో॒కే తన॑యే॒ మా న॒ ఆయు॑షి॒ మా నో॒ గోషు॒ మా [ ] 42

నో॒ అశ్వే॑షు రీరిషః । వీ॒రా-న్మానో॑ రుద్ర భామి॒తో వ॑ధీర్హ॒విష్మ॑న్తో॒ నమ॑సా విధేమ తే ॥ ఉ॒ద॒ప్రుతో॒ న వయో॒ రక్ష॑మాణా॒ వావ॑దతో అ॒భ్రియ॑స్యేవ॒ ఘోషాః᳚ । గి॒రి॒భ్రజో॒ నోర్మయో॒ మద॑న్తో॒ బృహ॒స్పతి॑మ॒భ్య॑ర్కా అ॑నావన్న్ ॥ హ॒గ్ం॒సైరి॑వ॒ సఖి॑భి॒ర్వావ॑దద్భిరశ్మ॒న్- మయా॑ని॒ నహ॑నా॒ వ్యస్యన్న్॑ । బృహ॒స్పతి॑రభి॒కని॑క్రద॒ద్గా ఉ॒త ప్రాస్తౌ॒దుచ్చ॑ వి॒ద్వాగ్ం అ॑గాయత్ ॥ ఏన్ద్ర॑ సాన॒సిగ్ం ర॒యిగ్ం [ర॒యిమ్, స॒జిత్వా॑నగ్ం సదా॒సహ᳚మ్ ।] 43

స॒జిత్వా॑నగ్ం సదా॒సహ᳚మ్ । వర్షి॑ష్ఠమూ॒తయే॑ భర ॥ ప్ర స॑సాహిషే పురుహూత॒ శత్రూ॒న్ జ్యేష్ఠ॑స్తే॒ శుష్మ॑ ఇ॒హ రా॒తిర॑స్తు । ఇన్ద్రా-ఽఽ భ॑ర॒ దక్షి॑ణేనా॒ వసూ॑ని॒ పతి॒-స్సిన్ధూ॑నామసి రే॒వతీ॑నామ్ ॥ త్వగ్ం సు॒తస్య॑ పీ॒తయే॑ స॒ద్యో వృ॒ద్ధో అ॑జాయథాః । ఇన్ద్ర॒ జ్యైష్ఠ్యా॑య సుక్రతో ॥ భువ॒స్త్వమి॑న్ద్ర॒ బ్రహ్మ॑ణా మ॒హా-న్భువో॒ విశ్వే॑షు॒ సవ॑నేషు య॒జ్ఞియః॑ । భువో॒ నౄగ్శ్చ్యౌ॒త్నో విశ్వ॑స్మి॒-న్భరే॒ జ్యేష్ఠ॑శ్చ॒ మన్త్రో॑ [మన్త్రః॑, వి॒శ్వ॒చ॒ర్ష॒ణే॒ ।] 44

విశ్వచర్షణే ॥ మి॒త్రస్య॑ చర్షణీ॒ధృత॒-శ్శ్రవో॑ దే॒వస్య॑ సాన॒సిమ్ ।

స॒త్య-ఞ్చి॒త్ర శ్ర॑వస్తమమ్ ॥ మి॒త్రో జనాన్॑ యాతయతి ప్రజా॒న-న్మి॒త్రో దా॑ధార పృథి॒వీము॒త ద్యామ్ । మి॒త్రః కృ॒ష్టీరని॑మిషా॒-ఽభి చ॑ష్టే స॒త్యాయ॑ హ॒వ్య-ఙ్ఘృ॒తవ॑-ద్విధేమ ॥ ప్రసమి॑త్ర॒ మర్తో॑ అస్తు॒ ప్రయ॑స్వా॒న్॒. యస్త॑ ఆదిత్య॒ శిక్ష॑తి వ్ర॒తేన॑ । న హ॑న్యతే॒ న జీ॑యతే॒ త్వోతో॒ నైన॒మగ్ంహో॑ అశ్ఞో॒త్యన్తి॑తో॒ న దూ॒రాత్ ॥ య- [యత్, చి॒ద్ధి తే॒ విశో॑] 45

-చ్చి॒ద్ధి తే॒ విశో॑ యథా॒ ప్రదే॑వ వరుణ వ్ర॒తమ్ । మి॒నీ॒మసి॒ ద్యవి॑ద్యవి ॥ య-త్కిఞ్చే॒దం-వఁ॑రుణ॒ దైవ్యే॒ జనే॑-ఽభిద్రో॒హ-మ్మ॑ను॒ష్యా᳚శ్చరా॑మసి । అచి॑త్తీ॒య-త్తవ॒ ధర్మా॑ యుయోపి॒మమా న॒స్తస్మా॒ దేన॑సో దేవ రీరిషః ॥ కి॒త॒వాసో॒ యద్రి॑ రి॒పుర్న దీ॒వి యద్వా॑ ఘా స॒త్య ము॒తయన్న వి॒ద్మ । సర్వా॒ తా విష్య॑ శిథి॒రే వ॑ దే॒వాథా॑ తే స్యామ వరుణ ప్రి॒యాసః॑ ॥ 46 ॥

(సోమో॒-గోషు॒ మా- ర॒యిం - మన్త్రో॒ -య-చ్ఛి॑థి॒రా-స॒ప్త చ॑ ) (అ. 11)

(వి వా ఏ॒తస్యా - ఽఽవా॑యో - ఇ॒మే వై - చి॒త్తఞ్చా॒ - ఽగ్నిర్భూ॒తానాం᳚ - దే॒వా వా అ॑భ్యాతా॒నా - నృ॑తా॒షాడ్ - రా॒ష్ట్రకా॑మాయ॒ - దేవి॑కా॒ - వాస్తో᳚ష్పతే॒ - త్వమ॑గ్నే బృ॒హ - దేకా॑దశ )

(వి వా ఏ॒తస్యే - త్యా॑హ - మృ॒త్యుర్గ॑న్ధ॒ర్వో - ఽవ॑ రున్ధే మద్ధ్య॒త - స్త్వమ॑గ్నే బృ॒హథ్ - షట్చ॑త్వారిగ్ంశత్)

(వి వా ఏ॒తస్య॑, ప్రి॒యాసః॑ )

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్తృతీయకాణ్డే చతుర్థః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - iṣṭihomābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

vi vā e॒tasya̭ ya॒jña ṛ̭ddhyate॒ yasya̭ ha॒vira̭ti॒ricya̭te॒ sūryo̭ de॒vo di̭vi॒ṣadbhya॒ ityā̭ha॒ bṛha॒spati̭nā cai॒vāsya̭ pra॒jāpa̭tinā ca ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha॒mapi̭ vapati॒ rakṣāgṃ̭si॒ vā e॒ta-tpa॒śugṃ sa̭cante॒ yadḙkadeva॒tya̭ āla̭bdho॒ bhūyā॒-nbhava̭ti॒ yasyā᳚ste॒ hari̭to॒ garbha॒ ityā̭ha deva॒traivainā᳚-ṅgamayati॒ rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā॒ ā va̭rtana varta॒yetyā̭ha॒ [varta॒yetyā̭ha, brahma̭ṇai॒vaina॒-mā] 1

brahma̭ṇai॒vaina॒-mā va̭rtayati॒ vi tḙ bhinadmi taka॒rīmityā̭ha yathāya॒jure॒vaitadṷ- rudra॒phso vi॒śvarṷ̄pa॒ indu॒rityā̭ha pra॒jā vai pa॒śava॒ induḥ̭ pra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati॒ divaṃ॒-vai~ ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha-ṅgacchati pṛthi॒vīmati̭rikta॒-ntadyanna śa॒maye॒dārti॒mārcche॒-dyaja̭māno ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vīca̭ na॒ i̭- [na॒ iti̭, ā॒ha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va] 2

-tyāha॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va ya॒jñasya॒ vyṛ̭ddha॒-ñcāti̭rikta-ñca śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ bhasma̭nā॒-'bhi samṷ̄hati sva॒gākṛ̭tyā॒ atho̭ a॒nayo॒rvā e॒ṣa garbho॒-'nayo̭re॒vaina̭-ndadhāti॒ yada̭va॒dyedati॒ tadrḙcaye॒dyannāva॒dye-tpa॒śorāla̭bdhasya॒ nāva̭ dye-tpu॒rastā॒nnābhyā̭ a॒nyada̭va॒dye-du॒pari̭ṣṭāda॒nya-tpu॒rastā॒dvai nābhyai᳚ [ ] 3

prā॒ṇa u॒pari̭ṣṭādapā॒no yāvā̭ne॒va pa॒śustasyāva̭ dyati॒ viṣṇa̭ve śipivi॒ṣṭāya̭ juhoti॒ yadvai ya॒jñasyā̭ti॒ricya̭te॒ yaḥ pa॒śorbhū॒mā yā puṣṭi॒sta-dviṣṇuḥ̭ śipivi॒ṣṭo 'ti̭rikta e॒vāti̭rikta-ndadhā॒tyati̭riktasya॒ śāntyā̭ a॒ṣṭāprū॒ḍḍhira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒-'ṣṭāpa̭dī॒ hyḙṣā ''tmā na̭va॒maḥ pa॒śorāptyā̭ antarako॒śa u॒ṣṇīṣe॒ṇā-''vi̭ṣṭita-mbhavatye॒vami̭va॒ hi pa॒śurulba̭miva॒ carmḙva mā॒gṃ॒sami॒vāsthī̭va॒ yāvā̭ne॒va pa॒śustamā॒ptvā-'va̭ rundhe॒yasyai॒ṣā ya॒jñe prāya̭ścittiḥ kri॒yata̭ i॒ṣṭvā vasī̭yā-nbhavati || 4 ||

(va॒rta॒yatyā̭ha-na॒ iti॒-vai nābhyā॒-ulba̭mi॒vai-ka̭vigṃśatiśca) (a. 1)

ā vā̭yo bhūṣa śucipā॒ upa̭ na-ssa॒hasra̭-nte ni॒yuto̭ viśvavāra | upo̭ te॒ andho॒ madya̭mayāmi॒ yasya̭ deva dadhi॒ṣe pū᳚rva॒peya᳚m || ākū᳚tyai tvā॒ kāmā̭ya tvā sa॒mṛdhe᳚ tvā kikki॒ṭā te॒ manaḥ̭ pra॒jāpa̭taye॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te᳚ prā॒ṇaṃ-vā~॒yave॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ cakṣu॒-ssūryā̭ya॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ śrotra॒-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā॒g॒ svāhā̭ kikki॒ṭā te॒ vāca॒gṃ॒ sara̭svatyai॒ svāhā॒ [sara̭svatyai॒ svāhā᳚, tva-ntu॒rīyā̭] 5

tva-ntu॒rīyā̭ va॒śinī̭ va॒śā-'si̭ sa॒kṛdya-ttvā॒ mana̭sā॒ garbha॒ ā-'śa̭yat | va॒śā tvaṃ-va~॒śinī̭ gaccha de॒vān-thsa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || a॒jā-'si̭ rayi॒ṣṭhā pṛ̭thi॒vyāgṃ sī̭do॒rdhvā-'ntari̭kṣa॒mupa̭ tiṣṭhasva di॒vi tḙ bṛ॒hadbhāḥ || tantṷ-nta॒nva-nraja̭so bhā॒numanvi̭hi॒ jyoti̭ṣmataḥ pa॒tho ra̭kṣa dhi॒yā kṛ॒tān || a॒nu॒lba॒ṇaṃ-va~̭yata॒ jogṷvā॒mapo॒ manṷ rbhava ja॒nayā॒ daivya॒-ñjana᳚m || mana̭so ha॒vira̭si pra॒jāpa̭te॒rvarṇo॒ gātrā̭ṇā-nte gātra॒bhājo̭ bhūyāsma || 6 ||

(sara̭svatyai॒ svāhā॒ - manu॒ - strayo̭daśa ca) (a. 2)

i॒me vai sa॒hā-''stā॒-nte vā॒yurvya̭vā॒-tte garbha̭madadhātā॒-ntagṃ somaḥ॒ prāja̭naya-da॒gnira̭grasata॒ sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirāgne॒ya-ma॒ṣṭāka̭pālamapaśya॒-tta-nnira̭vapa॒-ttenai॒vainā̭ma॒gneradhi॒ nira̭krīṇā॒-ttasmā॒dapya̭nyadeva॒tyā̭mā॒labha̭māna āgne॒yama॒ṣṭāka̭pāla-mpu॒rastā॒nnirva̭peda॒gnere॒vainā॒madhi̭ ni॒ṣkrīyā-''la̭bhate॒ ya- [yat, vā॒yurvyavā॒-] 7

-dvā॒yurvyavā॒-ttasmā᳚-dvāya॒vyā̭ yadi॒me garbha॒mada̭dhātā॒-ntasmā᳚-ddyāvāpṛthi॒vyā̭ ya-thsomaḥ॒ prāja̭nayada॒gniragra̭sata॒ tasmā̭dagnīṣo॒mīyā॒ yada॒nayo᳚rviya॒tyo-rvāgava̭da॒-ttasmā᳚-thsārasva॒tī ya-tpra॒jāpa̭tira॒gneradhi̭ ni॒rakrī̭ṇā॒-ttasmā᳚-tprājāpa॒tyā sā vā e॒ṣā sa̭rvadeva॒tyā̭ yada॒jā va॒śā vā̭ya॒vyā̭mā la̭bheta॒ bhūti̭kāmo vā॒yurvai kṣepi̭ṣṭhā de॒vatā̭ vā॒yume॒va svena̭ [svena̭, bhā॒ga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒] 8

bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ sa e॒vaina॒-mbhūti̭-ṅgamayati dyāvāpṛthi॒vyā̭mā la̭bheta kṛ॒ṣamā̭ṇaḥ prati॒ṣṭhākā̭mo di॒va e॒vāsmai̭ pa॒rjanyo̭ varṣati॒ vya̭syāmoṣa̭dhayo rohanti sa॒mardhṷkamasya sa॒sya-mbha̭vatyagnīṣo॒mīyā॒mā la̭bheta॒ yaḥ kā॒maye॒tānna̭vānannā॒da-ssyā॒mitya॒gninai॒vānna॒mava̭ rundhe॒ somḙnā॒nnādya॒-manna̭vāne॒vānnā॒do bha̭vati sārasva॒tīmā la̭bheta॒ ya [yaḥ, ī॒śva॒ro vā॒co] 9

ī᳚śva॒ro vā॒co vadi̭to॒-ssan. vāca॒-nnavade॒-dvāgvai sara̭svatī॒ sara̭svatīme॒va svena̭ bhāga॒dheye॒nopa̭ dhāvati॒ saivāsmi॒n. vāca̭-ndadhāti prājāpa॒tyāmā la̭bheta॒ yaḥ kā॒maye॒tāna̭bhijitama॒bhi ja̭yeya॒miti̭ pra॒jāpa̭ti॒-ssarvā̭ de॒vatā̭ de॒vatā̭bhire॒vā-na̭bhijitama॒bhi ja̭yati vāya॒vya̭yo॒pāka̭roti vā॒yore॒vainā̭mava॒ruddhyā-''la̭bhata॒ ākū᳚tyai tvā॒ kāmā̭ya॒ tve- [kāmā̭ya tvā, ityā̭ha yathāya॒ju-] 10

-tyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-tki̭kkiṭā॒kāra̭-ñjuhoti kikkiṭākā॒reṇa॒ vai grā॒myāḥ pa॒śavo̭ ramante॒ prā-''ra॒ṇyāḥ pa̭tanti॒ ya-tki̭kkiṭā॒kāra̭-ñju॒hoti̭ grā॒myāṇā᳚-mpaśū॒nā-ndhṛtyai॒ parya̭gnau kri॒yamā̭ṇe juhoti॒ jīva̭ntīme॒vaināgṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ tva-ntu॒rīyā̭ va॒śinī̭ va॒śā-'sītyā̭ha deva॒traivainā᳚-ṅgamayati sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmā॒ ityā̭hai॒ṣa vai kāmo॒ [vai kāmaḥ̭, yaja̭mānasya॒] 11

yaja̭mānasya॒ yadanā᳚rta u॒dṛca॒-ṅgaccha̭ti॒ tasmā̭de॒vamā̭hā॒-'jā-'si̭ rayi॒ṣṭhetyā̭hai॒ ṣvḙvaināṃ᳚-lo~॒keṣu॒ prati̭ṣṭhāpayati di॒vi tḙ bṛ॒hadbhā ityā̭ha suva॒rga e॒vāsmai̭ lo॒ke jyoti̭-rdadhāti॒ tantṷ-nta॒nva-nraja̭so bhā॒numanvi॒hītyā̭he॒māne॒vāsmai̭ lo॒kān jyoti̭ṣmataḥ karotyanulba॒ṇaṃ-va~̭yata॒ jogṷvā॒mapa॒ i- [jogṷvā॒mapa॒ iti̭, ā॒ha॒ yade॒va] 12

-tyā̭ha॒ yade॒va ya॒jña u॒lbaṇa̭-ṅkri॒yate॒ tasyai॒vaiṣā śānti॒rmanṷrbhava ja॒nayā॒ daivya॒-ñjana॒mityā̭ha māna॒vyo̭ vai pra॒jāstā e॒vā-''dyāḥ᳚ kurute॒ mana̭so ha॒vira॒sītyā̭ha sva॒gākṛ̭tyai॒ gātrā̭ṇā-nte gātra॒bhājo̭ bhūyā॒smetyā̭hā॒ ''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ tasyai॒ vā e॒tasyā॒ eka̭me॒vā-dḙvayajanaṃ॒ ~yadāla̭bdhāyā-ma॒bhro [-ma॒bhraḥ, bhava̭ti॒] 13

bhava̭ti॒ yadāla̭bdhāyāma॒bhra-ssyāda॒phsu vā᳚prave॒śaye॒-thsarvāṃ᳚-vā~॒ prāśñī̭yā॒dyada॒phsu pra̭ve॒śaye᳚dyajñaveśa॒sa-ṅkṷryā॒-thsarvā̭me॒va prāśñī̭yādindri॒yame॒vā-''tma-ndha̭-tte॒ sā vā e॒ṣā tra̭yā॒ṇāme॒vāva̭ ruddhā saṃva~thsara॒sadaḥ̭ sahasrayā॒jino̭ gṛhame॒dhina॒sta e॒vaitayā̭ yajera॒-nteṣā̭me॒vaiṣā-''ptā || 14 ||

(yath - svena̭ - sārasva॒tīmā la̭bheta॒ yaḥ - kāmā̭ya tvā॒ - kāmo - 'pa॒ itya॒ - bhro - dvica̭tvārigṃśacca) (a. 3)

ci॒tta-ñca॒ citti॒ścā ''kṷ̄ta॒-ñcā-''kṷ̄tiśca॒ vijñā̭ta-ñca vi॒jñāna̭-ñca॒ mana̭śca॒ śakva̭rīśca॒ darśa̭śca pū॒rṇamā̭saśca bṛ॒hacca̭ rathanta॒ra-ñca̭ pra॒jāpa̭ti॒rjayā॒nindrā̭ya॒ vṛṣṇe॒ prāya̭cchadu॒graḥ pṛ̭ta॒nājyḙṣu॒ tasmai॒ viśa॒-ssama̭namanta॒ sarvā॒-ssa u॒gra-ssahi havyo̭ ba॒bhūva̭devāsu॒rā-ssaṃya~̭ttā āsa॒nthsa indraḥ̭ pra॒jāpa̭ti॒mupā̭ dhāva॒-ttasmā̭ e॒tāñjayā॒-nprāya̭ccha॒-ttāna̭juho॒-ttato॒ vai de॒vā asṷrānajaya॒n॒. yadaja̭ya॒-ntajjayā̭nā-ñjaya॒tvagg spardha̭mānenai॒te ho̭ta॒vyā̭ jaya̭tye॒va tā-mpṛta̭nām || 15 ||

(upa॒ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 4)

a॒gnirbhū॒tānā॒madhi̭pati॒-ssamā̭-'va॒tvindro᳚ jye॒ṣṭhānāṃ᳚-ya~॒maḥ pṛ̭thi॒vyā vā॒yura॒ntari̭kṣasya॒ sūryo̭di॒vaśca॒ndramā॒ nakṣa̭trāṇā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇo mi॒tra-ssa॒tyānāṃ॒-va~rṷṇo॒-'pāgṃ sa̭mu॒dra-ssro॒tyānā॒manna॒gṃ॒ sāmrā᳚jyānā॒madhi̭pati॒ tanmā̭-'vatu॒ soma॒ oṣa̭dhīnāgṃ savi॒tā pra̭sa॒vānāgṃ̭ ru॒draḥ pa̭śū॒nā-ntvaṣṭā̭ rū॒pāṇāṃ॒-vi~ṣṇuḥ॒ parva̭tānā-mma॒ruto̭ ga॒ṇānā॒madhi̭pataya॒ste mā̭vantu॒ pita̭raḥ pitāmahāḥ pare-'vare॒ tatā᳚statāmahā i॒ha mā̭-'vata | a॒smi-nbrahma̭nna॒smin kṣa॒tre᳚-'syā-mā॒śiṣya॒syā-mpṷro॒dhāyā̭ma॒smin-karma̭nna॒syā-nde॒vahū᳚tyām || 16 ||

(a॒va॒re॒ - sa॒ptada̭śa ca) (a. 5)

de॒vā vai yadya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒tāna̭bhyātā॒nāna̭paśya॒n- tāna॒bhyāta̭nvata॒ yadde॒vānā॒-ṅkarmā-''sī॒dārdhya̭ta॒ tadyadasṷrāṇā॒-nna tadā᳚rdhyata॒ yena॒ karma॒ṇerthse॒-ttatra̭ hota॒vyā̭ ṛ॒ddhnotye॒va tena॒ karma̭ṇā॒ yadviśvḙ de॒vā-ssa॒mabha̭ra॒-ntasmā̭-dabhyātā॒nā vai᳚śvade॒vāyat-pra॒jāpa̭ti॒rjayā॒-nprāya̭ccha॒-ttasmā॒jjayāḥ᳚ prājāpa॒tyā [prājāpa॒tyāḥ, ya-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭] 17

ya-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ ta-drā᳚ṣṭra॒bhṛtāgṃ̭ rāṣṭrabhṛ॒ttva-nte de॒vā a̭bhyātā॒nairasṷrāna॒bhyāta̭nvata॒ jayai̭rajayan-rāṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ yadde॒vā a̭bhyātā॒nairasṷrāna॒bhyāta̭nvata॒ tada̭bhyātā॒nānā̭mabhyātāna॒tvaṃ-ya~jjayai॒raja̭ya॒-ntajjayā̭nā-ñjaya॒tvaṃ-ya~-drā᳚ṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā-'da̭data॒ ta-drā᳚ṣṭra॒bhṛtāgṃ̭ rāṣṭrabhṛ॒ttva-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yo bhrātṛ̭vyavā॒n-thsyā-thsa e॒tān jṷhuyādabhyātā॒naire॒va bhrātṛ̭vyāna॒bhyāta̭nute॒ jayai᳚rjayati rāṣṭra॒bhṛdbhī̭ rā॒ṣṭramā da̭tte॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati || 18 ||

(prā॒jā॒pa॒tyāḥ-so᳚-'-ṣṭā da̭śa ca) (a. 6)

ṛ॒tā॒ṣā-ḍṛ॒tadhā̭mā॒-'gni-rga̭ndha॒rvasta-syauṣa̭dhayo-'phsa॒rasa॒ ūrjo॒ nāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭tu॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāhā̭ sagṃhi॒to vi॒śvasā̭mā॒ sūryo̭ gandha॒rva-stasya॒ marī̭cayo-'phsa॒rasa̭ ā॒yuvaḥ̭ suṣu॒mna-ssūrya̭ raśmi-śca॒ndramā̭ gandha॒rva-stasya॒ nakṣa̭trāṇya-phsa॒raso̭ be॒kura̭yobhu॒jyu-ssṷpa॒rṇo ya॒jño ga̭ndha॒rva-stasya॒ dakṣi̭ṇā apsa॒rasa̭ sta॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-rvi॒śvaka̭rmā॒ mano̭ [manaḥ̭, ga॒ndha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒] 19

gandha॒rvastasya̭-rkhsā॒mānya̭-phsa॒raso॒ vahna̭yaiṣi॒ro vi॒śvavya̭cā॒ vāto̭ gandha॒rva-stasyā-''po᳚ 'phsa॒raso̭ mu॒dābhuva̭nasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | sa no̭ rā॒svājyā̭nigṃ rā॒yaspoṣagṃ̭ su॒vīryagṃ̭ saṃva~thsa॒rīṇāg̭ sva॒stim || pa॒ra॒me॒ṣṭhyadhi̭pati-rmṛ॒tyu-rga̭ndha॒rva-stasya॒ viśva̭mapsa॒raso॒ bhuvaḥ̭ sukṣi॒tiḥ- subhṷ̄ti-rbhadra॒kṛ-thsuva̭rvā-npa॒rjanyo̭ gandha॒rva-stasya̭ vi॒dyuto᳚ 'phsa॒raso॒ ruco̭ dū॒re hḙti-ramṛḍa॒yo [dū॒re hḙti-ramṛḍa॒yaḥ, mṛ॒tyurga̭ndha॒rva-stasya̭] 20

mṛ॒tyurga̭ndha॒rva-stasya̭ pra॒jā a̭phsa॒raso̭ bhī॒ruva॒ścaruḥ̭ kṛpaṇa kā॒śī kāmo̭ gandha॒rva-stasyā॒dhayo᳚ 'phsa॒rasaḥ̭ śo॒caya̭ntī॒rnāma॒ sa i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā̭ta॒ tā i॒da-mbrahma̭ kṣa॒tra-mpā᳚ntu॒ tasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāhā॒ sa no̭ bhuvanasya pate॒ yasya̭ta u॒pari̭ gṛ॒hā i॒ha ca̭ | u॒ru bra॒hma̭ṇe॒-'smai kṣa॒trāya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || 21 ||

(mano̭ - 'mṛḍa॒yaḥ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 7)

rā॒ṣṭrakā̭māya hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭreṇai॒vāsmai̭ rā॒ṣṭramava̭ rundhe rā॒ṣṭrame॒va bha̭vatyā॒tmanḙ hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭra-mpra॒jā rā॒ṣṭra-mpa॒śavo̭ rā॒ṣṭraṃ-ya~cchreṣṭho॒ bhava̭ti rā॒ṣṭreṇai॒va rā॒ṣṭramava̭ rundhe॒ vasi̭ṣṭha-ssamā॒nānā᳚-mbhavati॒ grāma̭kāmāya hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭragṃ sa̭jā॒tā rā॒ṣṭreṇai॒vāsmai̭ rā॒ṣṭragṃ sa̭jā॒tānava̭ rundhe grā॒- [rundhe grā॒mī, e॒va bha̭vatyadhi॒deva̭ne] 22

-myḙva bha̭vatyadhi॒deva̭ne juhotyadhi॒deva̭na e॒vāsmai̭ sajā॒tānava̭ rundhe॒ ta ḙna॒mava̭ruddhā॒ upa̭ tiṣṭhante rathamu॒kha oja̭skāmasya hota॒vyā̭ ojo॒ vai rā᳚ṣṭra॒bhṛta॒ ojo॒ ratha॒ oja̭sai॒vāsmā॒ ojo-'va̭ rundha oja॒svyḙva bha̭vati॒ yo rā॒ṣṭrādapa̭bhūta॒-ssyā-ttasmai̭ hota॒vyā̭ yāva̭nto-'sya॒ rathā॒-ssyustā-nbrṷ̄yā-dyu॒ndhvamiti̭ rā॒ṣṭrame॒vā-'smai̭ yuna॒- [rā॒ṣṭrame॒vā-'smai̭ yunakti, āhṷtayo॒ vā] 23

-ktyāhṷtayo॒ vā e॒tasyākḷ̭ptā॒ yasya̭ rā॒ṣṭra-nna kalpa̭te svara॒thasya॒ dakṣi̭ṇa-ñca॒kra-mpra॒vṛhya̭ nā॒ḍīma॒bhi jṷhuyā॒dāhṷtīre॒vāsya̭ kalpayati॒ tā a̭sya॒ kalpa̭mānā rā॒ṣṭramanṷ kalpate saṅgrā॒me saṃya~̭tte hota॒vyā̭ rā॒ṣṭraṃ-vai~ rā᳚ṣṭra॒bhṛto̭ rā॒ṣṭre khalu॒ vā e॒te vyāya̭cchante॒ ye sa̭ṅgrā॒magṃ saṃ॒-ya~nti॒ yasya॒ pūrva̭sya॒ juhva̭ti॒ sa e॒va bha̭vati॒ jaya̭ti॒ tagṃ sa̭grā॒mma-mmā᳚ndhu॒ka i॒ddhmo [i॒ddhmaḥ, bha॒va॒tyaṅgā̭rā] 24

bha̭va॒tyaṅgā̭rā e॒va pra̭ti॒veṣṭa̭mānā a॒mitrā̭ṇāmasya॒ senā॒-mprati̭veṣṭayanti॒ ya u॒nmādye॒-ttasmai̭ hota॒vyā̭ gandharvāphsa॒raso॒ vā e॒tamunmā̭dayanti॒ ya u॒nmādya̭tye॒te khalu॒ vai ga̭ndharvāphsa॒raso॒ yadrā᳚ṣṭra॒bhṛta॒stasmai॒ svāhā॒ tābhya॒-ssvāheti̭ juhoti॒ tenai॒vainā᳚ñchamayati॒ naiya̭grodha॒ audṷmbara॒ āśva̭tthaḥ॒ plākṣa॒ itī॒ddhmo bha̭vatye॒te vai ga̭ndharvāphsa॒rasā᳚-ṅgṛ॒hā-ssva e॒vainā̭- [e॒vaināṋ, ā॒yata̭ne] 25

-nā॒yata̭ne śamayatyabhi॒cara̭tā pratilo॒magṃ ho̭ta॒vyāḥ᳚ prā॒ṇāne॒vāsya̭ pra॒tīcaḥ॒ prati̭ yauti॒ ta-ntato॒ yena॒ kena̭ ca stṛṇute॒ svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vai॒tadvā a॒syai nir-ṛ̭tigṛhīta॒-nnir-ṛ̭tigṛhīta e॒vaina॒-nnir-ṛ̭tyā grāhayati॒ yadvā॒caḥ krū॒ra-ntena॒ vaṣa̭-ṭkaroti vā॒ca e॒vaina̭-ṅkrū॒reṇa॒ pravṛ̭ścati tā॒jagārti॒mārccha̭ti॒ yasya̭ kā॒mayḙtā॒nnādya॒- [kā॒mayḙtā॒nnādya᳚m, ā da̭dī॒yeti॒] 26

-mā da̭dī॒yeti॒ tasya̭ sa॒bhāyā̭muttā॒no ni॒padya॒ bhuva̭nasya pata॒ iti॒ tṛṇā̭ni॒ sa-ṅgṛ̭hṇīyā-tpra॒jāpa̭ti॒rvai bhuva̭nasya॒ patiḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāsyā॒nnādya॒mā da̭tta i॒dama॒hama॒muṣyā̭ ''muṣyāya॒ṇasyā॒nnādyagṃ̭ harā॒mītyā̭hā॒nnādya̭me॒vāsya̭ harati ṣa॒ḍbhirha̭rati॒ ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ pra॒jāpa̭tinai॒vāsyā॒-nnādya̭mā॒dāya॒rtavo᳚ 'smā॒ anu॒ praya̭cchanti॒ [praya̭cchanti, yo jye॒ṣṭhaba̭ndhu॒-] 27

yo jye॒ṣṭhaba̭ndhu॒-rapa̭ bhūta॒-ssyā-ttaggsthalḙ-'va॒sāyya̭ brahmauda॒na-ñcatuḥ̭ śarāva-mpa॒ktvā tasmai̭ hota॒vyā̭ varṣma॒ vai rā᳚ṣṭra॒bhṛto॒ vaṣma॒ sthalaṃ॒-va~rṣma̭ṇai॒vainaṃ॒-va~ṣma̭ samā॒nānā᳚-ṅgamayati॒ catuḥ̭ śarāvo bhavati di॒kṣvḙva prati̭tiṣṭhati kṣī॒re bha̭vati॒ ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhā॒tyuddha̭rati śṛta॒tvāya̭ sa॒rpiṣvā᳚-nbhavati meddhya॒tvāya̭ ca॒tvāra̭ ārṣe॒yāḥ prā-'śña̭nti di॒śāme॒va jyoti̭ṣi juhoti || 28 ||

(grā॒mī - yṷnaktī॒ - dhmaḥ - sva e॒vainā̭ - na॒nnādyaṃ̭ - ~yaccha॒ntye - kā॒nna pa̭ñcā॒śacca̭) (a. 8)

devi̭kā॒ niva̭rpe-tpra॒jākā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sīva॒ khalu॒ vai pra॒jāśchando̭bhire॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mithu॒nī e॒va tena̭ karo॒tyanve॒vāsmā॒ anṷmatirmanyate rā॒te rā॒kā pra si̭nīvā॒lī ja̭nayati pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu ku॒hvā̭ vāca̭-ndadhātye॒tā e॒va niva̭rpe-tpa॒śukā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sī- [devi̭kā॒śchandāgṃ̭si, i॒va॒ khalu॒ vai] 29

-va॒ khalu॒ vai pa॒śava॒śchando̭bhire॒vāsmai̭ pa॒śū-npraja̭nayati pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti॒ praiva tena̭ vāpaya॒tyanve॒vāsmā॒ anṷmatirmanyate rā॒te rā॒kā pra si̭nīvā॒lī ja̭nayati pa॒śūne॒va prajā̭tān ku॒hvā᳚ prati̭ṣṭhāpayatye॒tā e॒va nirva̭pe॒-dgrāma̭kāma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sī va॒ khalu॒ vai grāma॒śchando̭bhire॒vāsmai॒ grāma॒- [grāma᳚m, ava̭ rundhe] 30

-mava̭ rundhe maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒ta e॒vaina॒-ṅgrāma̭sya dadhātye॒tā e॒va nirva̭pe॒jjyogā̭mayāvī॒ chandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒tama॒bhi ma̭nyante॒ yasya॒ jyogā॒maya̭ti॒ chando̭bhire॒vaina̭-maga॒da-ṅka̭roti maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒to vā e॒tasyākḷ̭ptaṃ॒-ya~sya॒ jyogā॒maya̭ti maddhya॒ta e॒vāsya॒ tena̭ kalpayatye॒tā e॒va ni- [ e॒va niḥ, va॒pe॒dyaṃ-ya~॒jño] 31

-rva̭pe॒dyaṃ-ya~॒jño nopa॒name॒cchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒ta-nnopa̭ namanti॒ yaṃ-ya~॒jño nopa॒nama̭ti pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mukha॒ta e॒vāsmai॒ chandāgṃ̭si dadhā॒tyupai̭naṃ-ya~॒jño na̭matye॒tā e॒va niva̭rpedījā॒naśchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā yā॒tayā̭mānīva॒ khalu॒ vā e॒tasya॒ chandāgṃ̭si॒ ya ī̭jā॒na ṷtta॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaro- [ṷtta॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti, u॒pari̭ṣṭāde॒vāsmai॒] 32

-tyu॒pari̭ṣṭāde॒vāsmai॒ chandā॒g॒syayā̭tayāmā॒nyava̭ rundha॒ upai̭na॒mutta̭ro ya॒jño na̭matye॒tā e॒va niva̭rpe॒dya-mme॒dhā nopa॒name॒cchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒ khalu॒ vā e॒ta-nnopa̭ namanti॒ ya-mme॒dhā nopa॒nama̭ti pratha॒ma-ndhā॒tāra̭-ṅkaroti mukha॒ta e॒vāsmai॒ chandāgṃ̭si dadhā॒tyupai̭na-mme॒dhā na̭matye॒tā e॒va niva̭rpe॒- [niva̭rpet, rukkā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai] 33

-drukkā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭sīva॒ khalu॒ vai ruk chando̭bhire॒vāsmi॒-nruca̭-ndadhātikṣī॒re bha̭vanti॒ ruca̭me॒vāsmi̭-ndadhati maddhya॒to dhā॒tāra̭-ṅkaroti maddhya॒ta e॒vainagṃ̭ ru॒co da̭dhātigāya॒trī vā anṷmatistri॒ṣṭugrā॒kā jaga̭tī sinīvā॒lya̭nu॒ṣṭup ku॒hūrdhā॒tā va̭ṣaṭkā॒raḥ pū᳚rvapa॒kṣo rā॒kā-'pa̭rapa॒kṣaḥ ku॒hūra̭māvā॒syā̭ sinīvā॒lī pau᳚rṇamā॒syanṷmatiśca॒ndramā̭ dhā॒tā-'ṣṭau [ ] 34

vasa̭vo॒-'ṣṭākṣa̭rā gāya॒tryekā̭daśa ru॒drā ekā̭daśākṣarā tri॒ṣṭub dvāda̭śā-''di॒tyā dvāda̭śākṣarā॒ jaga̭tī pra॒jāpa̭tiranu॒ṣṭub dhā॒tā va̭ṣaṭkā॒ra e॒tadvai devi̭kā॒-ssarvā̭ṇi ca॒ chandāgṃ̭si॒ sarvā᳚śca de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒rastā ya-thsa॒ha sarvā̭ ni॒rvapḙdīśva॒rā ḙna-mpra॒daho॒ dve pra̭tha॒me ni॒rupya̭ dhā॒tustṛ॒tīya॒-nniva̭rpe॒-ttatho̭ e॒votta̭re॒ niva̭rpe॒-ttathai̭na॒-nna prada̭ha॒ntya tho॒ yasmai॒ kāmā̭ya niru॒pyante॒ tame॒vā-''bhi॒rupā᳚-''pnoti || 35 ||

(pa॒śukā̭ma॒śchandāgṃ̭si॒ vai devi̭kā॒śchandāgṃ̭si॒-grāmaṃ̭-kalpayatye॒tā e॒va ni-rṷtta॒mandhā॒tāra̭-ṅkaroti - me॒dhā na̭matye॒tā e॒va nirva̭pe - da॒ṣṭau - da̭hanti॒ - nava̭ ca) (a. 9)

(devi̭kāḥ pra॒jākā̭mo mithu॒nī pa॒śukā̭maḥ॒ praiva grāma̭kāmo॒ jyogā̭mayāvī॒ yaṃ-ya~॒jño ya ī̭jā॒no ya-mme॒dhā rukkā̭mo॒-'ṣṭau | devi̭kā bhavanti dadhati rā॒ṣṭrakā̭māya bhavati dadhāti |)

vāsto᳚ṣpate॒ prati̭ jānī hya॒smān-thsvā̭ve॒śo a̭namī॒vo bha̭vānaḥ | ya-ttvema̭he॒ prati॒tanno̭ juṣasva॒ śanna̭ edhi dvi॒pade॒ śañcatṷṣpade || vāsto᳚ṣpate śa॒gmayā̭ sa॒gṃ॒ sadā̭te sakṣī॒mahi̭ ra॒ṇvayā̭ gātu॒matyā᳚ | āvaḥ॒, kṣema̭ u॒ta yoge॒ vara̭nno yū॒ya-mpā̭ta sva॒stibhi॒-ssadā̭naḥ || ya-thsā॒ya-mprā̭taragniho॒tra-ñju॒hotyā̭hutīṣṭa॒kā e॒va tā upa̭ dhatte॒ [tā upa̭ dhatte, yaja̭māno-'horā॒trāṇi॒] 36

yaja̭māno-'horā॒trāṇi॒ vā e॒tasyeṣṭa̭kā॒ ya āhi̭tāgni॒rya-thsā॒ya-mprā̭tarju॒hotya̭horā॒trāṇye॒vā ''ptveṣṭa̭kāḥ kṛ॒tvopa̭ dhatte॒ daśa̭ samā॒natra̭ juhoti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rā-ḍvi॒rāja̭me॒vā-''ptveṣṭa̭kā-ṅkṛ॒tvopa̭ dha॒tte-'tho̭ vi॒rājye॒va ya॒jñamā᳚pnoti॒ citya̭ścityo-'sya bhavati॒ tasmā॒dyatra॒ daśo̭ṣi॒tvā pra॒yāti॒ ta-dya̭jñavā॒stvavā᳚stve॒va tadya-ttato᳚-'rvā॒cīnagṃ̭ [tadya-ttato᳚-'rvā॒cīna᳚m, ru॒draḥ khalu॒ vai] 37

ru॒draḥ khalu॒ vai vā᳚stoṣpa॒tiryadahṷtvā vāstoṣpa॒tīya̭-mprayā॒yā-dru॒dra ḙna-mbhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ hanyādvāstoṣpa॒tīya̭-ñjuhoti bhāga॒dheyḙnai॒vainagṃ̭ śamayati॒ nā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ yadyu॒kte jṷhu॒yādyathā॒ prayā̭te॒ vāstā॒vāhṷti-ñju॒hoti̭ tā॒dṛge॒va tadyadayṷkte juhu॒yādyathā॒ kṣema॒ āhṷti-ñju॒hoti̭ tā॒dṛge॒va tadahṷtamasya vāstoṣpa॒tīyagg̭ syā॒- [syāt, dakṣi̭ṇo] 38

-ddakṣi̭ṇo yu॒kto bhava̭ti sa॒vyo-'yu॒kto-'tha̭ vāstoṣpa॒tīya̭-ñjuhotyu॒bhaya̭me॒vā-' ka॒rapa̭rivargame॒vainagṃ̭ śamayati॒ yadeka̭yā juhu॒yādda̭rviho॒ma-ṅkṷryā-tpuro-'nuvā॒kyā̭ ma॒nūcya̭ yā॒jya̭yā juhoti sadeva॒tvāya॒ yaddhu॒ta ā̭da॒ddhyā-dru॒dra-ṅgṛ॒hāna॒nvāro̭haye॒-dyada̭va॒kṣāṇā॒nyasa̭-mprakṣāpya prayā॒yādyathā̭ yajñaveśa॒saṃ-vā~॒-''daha̭naṃ-vā~ tā॒dṛge॒va tada॒yante॒ yoni̭r-ṛ॒tviya॒ itya॒raṇyo᳚-ssa॒māro̭haya- [itya॒raṇyo᳚-ssa॒māro̭hayati, e॒ṣa vā] 39

-tye॒ṣa vā a॒gneryoni॒-ssva e॒vainaṃ॒-yo~naṷ sa॒māro̭haya॒tyatho॒ khalvā̭hu॒ryada॒raṇyo᳚-ssa॒mārṷ̄ḍho॒ naśye॒duda̭syā॒gni-ssī̭de-tpunarā॒dheyaḥ̭ syā॒diti॒ yā tḙ agne ya॒jñiyā̭ ta॒nūstayehyā ro॒hetyā॒tman-thsa॒māro̭hayate॒ yaja̭māno॒ vā a॒gneryoni॒-ssvāyā̭me॒vainaṃ॒-yo~nyāgṃ̭ sa॒māro̭hayate || 40 ||

(dha॒tte॒-'rvā॒cīnagg̭ -syā-thsa॒māro̭hayati॒ -pañca̭catvārigṃśacca) (a. 10)

tvama̭gne bṛ॒hadvayo॒ dadhā̭si deva dā॒śuṣe᳚ | ka॒virgṛ॒hapa̭ti॒ryuvā᳚ || ha॒vya॒vāḍa॒gnira॒jaraḥ̭ pi॒tā no̭ vi॒bhurvi॒bhāvā̭ su॒dṛśī̭ko a॒sme | su॒gā॒r॒ha॒pa॒tyā-ssamiṣo̭ didīhyasma॒driya॒khsa-mmi̭mīhi॒ śravāgṃ̭si || tva-ñca̭ soma no॒ vaśo̭ jī॒vātu॒-nna ma̭rāmahe | pri॒yasto᳚tro॒ vana॒spatiḥ̭ || bra॒hmā de॒vānā᳚-mpada॒vīḥ ka̭vī॒nāmṛṣi॒rviprā̭ṇā-mmahi॒ṣo mṛ॒gāṇā᳚m | śye॒no gṛddhrā̭ṇā॒g॒ svadhi̭ti॒ rvanā̭nā॒gṃ॒ somaḥ̭ [somaḥ̭, pa॒vitra॒matyḙti॒] 41

pa॒vitra॒matyḙti॒ rebhanṋ || ā vi॒śvadḙva॒gṃ॒ satpa̭tigṃ sū॒ktaira॒dyā vṛ̭ṇīmahe | sa॒tyasa̭vagṃ savi॒tāra᳚m || āsa॒tyena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca | hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-'' de॒voyā̭ti॒ bhuva̭nā vi॒paśyanṋ || yathā̭ no॒ adi̭tiḥ॒ kara॒-tpaśve॒ nṛbhyo॒ yathā॒ gave᳚ | yathā̭ to॒kāya̭ ru॒driya᳚m || mā na̭sto॒ke tana̭ye॒ mā na॒ āyṷṣi॒ mā no॒ goṣu॒ mā [ ] 42

no॒ aśvḙṣu rīriṣaḥ | vī॒rā-nmāno̭ rudra bhāmi॒to va̭dhīrha॒viṣma̭nto॒ nama̭sā vidhema te || u॒da॒pruto॒ na vayo॒ rakṣa̭māṇā॒ vāva̭dato a॒bhriya̭syeva॒ ghoṣāḥ᳚ | gi॒ri॒bhrajo॒ normayo॒ mada̭nto॒ bṛha॒spati̭ma॒bhya̭rkā a̭nāvann || ha॒gṃ॒sairi̭va॒ sakhi̭bhi॒rvāva̭dadbhiraśma॒n- mayā̭ni॒ naha̭nā॒ vyasyanṋ | bṛha॒spati̭rabhi॒kani̭krada॒dgā u॒ta prāstau॒ducca̭ vi॒dvāgṃ a̭gāyat || endra̭ sāna॒sigṃ ra॒yigṃ [ra॒yim, sa॒jitvā̭nagṃ sadā॒saha᳚m |] 43

sa॒jitvā̭nagṃ sadā॒saha᳚m | varṣi̭ṣṭhamū॒tayḙ bhara || pra sa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrū॒n jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrā-'' bha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni॒ pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || tvagṃ su॒tasya̭ pī॒tayḙ sa॒dyo vṛ॒ddho a̭jāyathāḥ | indra॒ jyaiṣṭhyā̭ya sukrato || bhuva॒stvami̭ndra॒ brahma̭ṇā ma॒hā-nbhuvo॒ viśvḙṣu॒ sava̭neṣu ya॒jñiyaḥ̭ | bhuvo॒ nṝgścyau॒tno viśva̭smi॒-nbhare॒ jyeṣṭha̭śca॒ mantro̭ [mantraḥ̭, vi॒śva॒ca॒rṣa॒ṇe॒ |] 44

viśvacarṣaṇe || mi॒trasya̭ carṣaṇī॒dhṛta॒-śśravo̭ de॒vasya̭ sāna॒sim |

sa॒tya-ñci॒tra śra̭vastamam || mi॒tro janāṋ yātayati prajā॒na-nmi॒tro dā̭dhāra pṛthi॒vīmu॒ta dyām | mi॒traḥ kṛ॒ṣṭīrani̭miṣā॒-'bhi ca̭ṣṭe sa॒tyāya̭ ha॒vya-ṅghṛ॒tava̭-dvidhema || prasami̭tra॒ marto̭ astu॒ praya̭svā॒n॒. yasta̭ āditya॒ śikṣa̭ti vra॒tena̭ | na ha̭nyate॒ na jī̭yate॒ tvoto॒ naina॒magṃho̭ aśño॒tyanti̭to॒ na dū॒rāt || ya- [yat, ci॒ddhi te॒ viśo̭] 45

-cci॒ddhi te॒ viśo̭ yathā॒ pradḙva varuṇa vra॒tam | mi॒nī॒masi॒ dyavi̭dyavi || ya-tkiñce॒daṃ-va~̭ruṇa॒ daivye॒ janḙ-'bhidro॒ha-mma̭nu॒ṣyā᳚ścarā̭masi | aci̭ttī॒ya-ttava॒ dharmā̭ yuyopi॒mamā na॒stasmā॒ dena̭so deva rīriṣaḥ || ki॒ta॒vāso॒ yadri̭ ri॒purna dī॒vi yadvā̭ ghā sa॒tya mu॒tayanna vi॒dma | sarvā॒ tā viṣya̭ śithi॒re va̭ de॒vāthā̭ te syāma varuṇa pri॒yāsaḥ̭ || 46 ||

(somo॒-goṣu॒ mā- ra॒yiṃ - mantro॒ -ya-cchi̭thi॒rā-sa॒pta ca̭ ) (a. 11)

(vi vā e॒tasyā - ''vā̭yo - i॒me vai - ci॒ttañcā॒ - 'gnirbhū॒tānāṃ᳚ - de॒vā vā a̭bhyātā॒nā - nṛ̭tā॒ṣāḍ - rā॒ṣṭrakā̭māya॒ - devi̭kā॒ - vāsto᳚ṣpate॒ - tvama̭gne bṛ॒ha - dekā̭daśa )

(vi vā e॒tasye - tyā̭ha - mṛ॒tyurga̭ndha॒rvo - 'va̭ rundhe maddhya॒ta - stvama̭gne bṛ॒hath - ṣaṭca̭tvārigṃśat)

(vi vā e॒tasya̭, pri॒yāsaḥ̭ )

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - इष्टिहोमाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

वि वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञ ऋ॑द्ध्यते॒ यस्य॑ ह॒विर॑ति॒रिच्य॑ते॒ सूर्यो॑ दे॒वो दि॑वि॒षद्भ्य॒ इत्या॑ह॒ बृह॒स्पति॑ना चै॒वास्य॑ प्र॒जाप॑तिना च य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्ध॒मपि॑ वपति॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वा ए॒त-त्प॒शुग्ं स॑चन्ते॒ यदे॑कदेव॒त्य॑ आल॑ब्धो॒ भूया॒-न्भव॑ति॒ यस्या᳚स्ते॒ हरि॑तो॒ गर्भ॒ इत्या॑ह देव॒त्रैवैना᳚-ङ्गमयति॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या॒ आ व॑र्तन वर्त॒येत्या॑ह॒ [वर्त॒येत्या॑ह, ब्रह्म॑णै॒वैन॒-मा] 1

ब्रह्म॑णै॒वैन॒-मा व॑र्तयति॒ वि ते॑ भिनद्मि तक॒रीमित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतदु॑- रुद्र॒फ्सो वि॒श्वरू॑प॒ इन्दु॒रित्या॑ह प्र॒जा वै प॒शव॒ इन्दुः॑ प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभि॒-स्सम॑र्धयति॒ दिवं॒-वैँ य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्ध-ङ्गच्छति पृथि॒वीमति॑रिक्त॒-न्तद्यन्न श॒मये॒दार्ति॒मार्च्छे॒-द्यज॑मानो म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वीच॑ न॒ इ॑- [न॒ इति॑, आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व] 2

-त्याह॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व य॒ज्ञस्य॒ व्यृ॑द्ध॒-ञ्चाति॑रिक्त-ञ्च शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒ भस्म॑ना॒-ऽभि समू॑हति स्व॒गाकृ॑त्या॒ अथो॑ अ॒नयो॒र्वा ए॒ष गर्भो॒-ऽनयो॑रे॒वैन॑-न्दधाति॒ यद॑व॒द्येदति॒ तद्रे॑चये॒द्यन्नाव॒द्ये-त्प॒शोराल॑ब्धस्य॒ नाव॑ द्ये-त्पु॒रस्ता॒न्नाभ्या॑ अ॒न्यद॑व॒द्ये-दु॒परि॑ष्टाद॒न्य-त्पु॒रस्ता॒द्वै नाभ्यै᳚ [ ] 3

प्रा॒ण उ॒परि॑ष्टादपा॒नो यावा॑ने॒व प॒शुस्तस्याव॑ द्यति॒ विष्ण॑वे शिपिवि॒ष्टाय॑ जुहोति॒ यद्वै य॒ज्ञस्या॑ति॒रिच्य॑ते॒ यः प॒शोर्भू॒मा या पुष्टि॒स्त-द्विष्णुः॑ शिपिवि॒ष्टो ऽति॑रिक्त ए॒वाति॑रिक्त-न्दधा॒त्यति॑रिक्तस्य॒ शान्त्या॑ अ॒ष्टाप्रू॒ड्ढिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा॒-ऽष्टाप॑दी॒ ह्ये॑षा ऽऽत्मा न॑व॒मः प॒शोराप्त्या॑ अन्तरको॒श उ॒ष्णीषे॒णा-ऽऽवि॑ष्टित-म्भवत्ये॒वमि॑व॒ हि प॒शुरुल्ब॑मिव॒ चर्मे॑व मा॒ग्ं॒समि॒वास्थी॑व॒ यावा॑ने॒व प॒शुस्तमा॒प्त्वा-ऽव॑ रुन्धे॒यस्यै॒षा य॒ज्ञे प्राय॑श्चित्तिः क्रि॒यत॑ इ॒ष्ट्वा वसी॑या-न्भवति ॥ 4 ॥

(व॒र्त॒यत्या॑ह-न॒ इति॒-वै नाभ्या॒-उल्ब॑मि॒वै-क॑विग्ंशतिश्च) (अ. 1)

आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ न-स्स॒हस्र॑-न्ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू᳚र्व॒पेय᳚म् ॥ आकू᳚त्यै त्वा॒ कामा॑य त्वा स॒मृधे᳚ त्वा किक्कि॒टा ते॒ मनः॑ प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते᳚ प्रा॒णं-वाँ॒यवे॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते॒ चक्षु॒-स्सूर्या॑य॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते॒ श्रोत्र॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा॑ किक्कि॒टा ते॒ वाच॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॒ [सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा᳚, त्व-न्तु॒रीया॑] 5

त्व-न्तु॒रीया॑ व॒शिनी॑ व॒शा-ऽसि॑ स॒कृद्य-त्त्वा॒ मन॑सा॒ गर्भ॒ आ-ऽश॑यत् । व॒शा त्वं-वँ॒शिनी॑ गच्छ दे॒वान्-थ्स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ अ॒जा-ऽसि॑ रयि॒ष्ठा पृ॑थि॒व्याग्ं सी॑दो॒र्ध्वा-ऽन्तरि॑क्ष॒मुप॑ तिष्ठस्व दि॒वि ते॑ बृ॒हद्भाः ॥ तन्तु॑-न्त॒न्व-न्रज॑सो भा॒नुमन्वि॑हि॒ ज्योति॑ष्मतः प॒थो र॑क्ष धि॒या कृ॒तान् ॥ अ॒नु॒ल्ब॒णं-वँ॑यत॒ जोगु॑वा॒मपो॒ मनु॑ र्भव ज॒नया॒ दैव्य॒-ञ्जन᳚म् ॥ मन॑सो ह॒विर॑सि प्र॒जाप॑ते॒र्वर्णो॒ गात्रा॑णा-न्ते गात्र॒भाजो॑ भूयास्म ॥ 6 ॥

(सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॒ - मनु॒ - स्त्रयो॑दश च) (अ. 2)

इ॒मे वै स॒हा-ऽऽस्ता॒-न्ते वा॒युर्व्य॑वा॒-त्ते गर्भ॑मदधाता॒-न्तग्ं सोमः॒ प्राज॑नय-द॒ग्निर॑ग्रसत॒ स ए॒त-म्प्र॒जाप॑तिराग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमपश्य॒-त्त-न्निर॑वप॒-त्तेनै॒वैना॑म॒ग्नेरधि॒ निर॑क्रीणा॒-त्तस्मा॒दप्य॑न्यदेव॒त्या॑मा॒लभ॑मान आग्ने॒यम॒ष्टाक॑पाल-म्पु॒रस्ता॒न्निर्व॑पेद॒ग्नेरे॒वैना॒मधि॑ नि॒ष्क्रीया-ऽऽल॑भते॒ य- [यत्, वा॒युर्व्यवा॒-] 7

-द्वा॒युर्व्यवा॒-त्तस्मा᳚-द्वाय॒व्या॑ यदि॒मे गर्भ॒मद॑धाता॒-न्तस्मा᳚-द्द्यावापृथि॒व्या॑ य-थ्सोमः॒ प्राज॑नयद॒ग्निरग्र॑सत॒ तस्मा॑दग्नीषो॒मीया॒ यद॒नयो᳚र्विय॒त्यो-र्वागव॑द॒-त्तस्मा᳚-थ्सारस्व॒ती य-त्प्र॒जाप॑तिर॒ग्नेरधि॑ नि॒रक्री॑णा॒-त्तस्मा᳚-त्प्राजाप॒त्या सा वा ए॒षा स॑र्वदेव॒त्या॑ यद॒जा व॒शा वा॑य॒व्या॑मा ल॑भेत॒ भूति॑कामो वा॒युर्वै क्षेपि॑ष्ठा दे॒वता॑ वा॒युमे॒व स्वेन॑ [स्वेन॑, भा॒ग॒धेये॒नोप॑ धावति॒] 8

भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयति द्यावापृथि॒व्या॑मा ल॑भेत कृ॒षमा॑णः प्रति॒ष्ठाका॑मो दि॒व ए॒वास्मै॑ प॒र्जन्यो॑ वर्षति॒ व्य॑स्यामोष॑धयो रोहन्ति स॒मर्धु॑कमस्य स॒स्य-म्भ॑वत्यग्नीषो॒मीया॒मा ल॑भेत॒ यः का॒मये॒तान्न॑वानन्ना॒द-स्स्या॒मित्य॒ग्निनै॒वान्न॒मव॑ रुन्धे॒ सोमे॑ना॒न्नाद्य॒-मन्न॑वाने॒वान्ना॒दो भ॑वति सारस्व॒तीमा ल॑भेत॒ य [यः, ई॒श्व॒रो वा॒चो] 9

ई᳚श्व॒रो वा॒चो वदि॑तो॒-स्सन्. वाच॒-न्नवदे॒-द्वाग्वै सर॑स्वती॒ सर॑स्वतीमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवास्मि॒न्. वाच॑-न्दधाति प्राजाप॒त्यामा ल॑भेत॒ यः का॒मये॒तान॑भिजितम॒भि ज॑येय॒मिति॑ प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒वा-न॑भिजितम॒भि ज॑यति वाय॒व्य॑यो॒पाक॑रोति वा॒योरे॒वैना॑मव॒रुद्ध्या-ऽऽल॑भत॒ आकू᳚त्यै त्वा॒ कामा॑य॒ त्वे- [कामा॑य त्वा, इत्या॑ह यथाय॒जु-] 10

-त्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैत-त्कि॑क्किटा॒कार॑-ञ्जुहोति किक्किटाका॒रेण॒ वै ग्रा॒म्याः प॒शवो॑ रमन्ते॒ प्रा-ऽऽर॒ण्याः प॑तन्ति॒ य-त्कि॑क्किटा॒कार॑-ञ्जु॒होति॑ ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒ना-न्धृत्यै॒ पर्य॑ग्नौ क्रि॒यमा॑णे जुहोति॒ जीव॑न्तीमे॒वैनाग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ त्व-न्तु॒रीया॑ व॒शिनी॑ व॒शा-ऽसीत्या॑ह देव॒त्रैवैना᳚-ङ्गमयति स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामा॒ इत्या॑है॒ष वै कामो॒ [वै कामः॑, यज॑मानस्य॒] 11

यज॑मानस्य॒ यदना᳚र्त उ॒दृच॒-ङ्गच्छ॑ति॒ तस्मा॑दे॒वमा॑हा॒-ऽजा-ऽसि॑ रयि॒ष्ठेत्या॑है॒ ष्वे॑वैनां᳚-लोँ॒केषु॒ प्रति॑ष्ठापयति दि॒वि ते॑ बृ॒हद्भा इत्या॑ह सुव॒र्ग ए॒वास्मै॑ लो॒के ज्योति॑-र्दधाति॒ तन्तु॑-न्त॒न्व-न्रज॑सो भा॒नुमन्वि॒हीत्या॑हे॒माने॒वास्मै॑ लो॒कान् ज्योति॑ष्मतः करोत्यनुल्ब॒णं-वँ॑यत॒ जोगु॑वा॒मप॒ इ- [जोगु॑वा॒मप॒ इति॑, आ॒ह॒ यदे॒व] 12

-त्या॑ह॒ यदे॒व य॒ज्ञ उ॒ल्बण॑-ङ्क्रि॒यते॒ तस्यै॒वैषा शान्ति॒र्मनु॑र्भव ज॒नया॒ दैव्य॒-ञ्जन॒मित्या॑ह मान॒व्यो॑ वै प्र॒जास्ता ए॒वा-ऽऽद्याः᳚ कुरुते॒ मन॑सो ह॒विर॒सीत्या॑ह स्व॒गाकृ॑त्यै॒ गात्रा॑णा-न्ते गात्र॒भाजो॑ भूया॒स्मेत्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ तस्यै॒ वा ए॒तस्या॒ एक॑मे॒वा-दे॑वयजनं॒ ँयदाल॑ब्धाया-म॒भ्रो [-म॒भ्रः, भव॑ति॒] 13

भव॑ति॒ यदाल॑ब्धायाम॒भ्र-स्स्याद॒फ्सु वा᳚प्रवे॒शये॒-थ्सर्वां᳚-वाँ॒ प्राश्ञी॑या॒द्यद॒फ्सु प्र॑वे॒शये᳚द्यज्ञवेश॒स-ङ्कु॑र्या॒-थ्सर्वा॑मे॒व प्राश्ञी॑यादिन्द्रि॒यमे॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑-त्ते॒ सा वा ए॒षा त्र॑या॒णामे॒वाव॑ रुद्धा संवँथ्सर॒सदः॑ सहस्रया॒जिनो॑ गृहमे॒धिन॒स्त ए॒वैतया॑ यजेर॒-न्तेषा॑मे॒वैषा-ऽऽप्ता ॥ 14 ॥

(यथ् - स्वेन॑ - सारस्व॒तीमा ल॑भेत॒ यः - कामा॑य त्वा॒ - कामो - ऽप॒ इत्य॒ - भ्रो - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

चि॒त्त-ञ्च॒ चित्ति॒श्चा ऽऽकू॑त॒-ञ्चा-ऽऽकू॑तिश्च॒ विज्ञा॑त-ञ्च वि॒ज्ञान॑-ञ्च॒ मन॑श्च॒ शक्व॑रीश्च॒ दर्श॑श्च पू॒र्णमा॑सश्च बृ॒हच्च॑ रथन्त॒र-ञ्च॑ प्र॒जाप॑ति॒र्जया॒निन्द्रा॑य॒ वृष्णे॒ प्राय॑च्छदु॒ग्रः पृ॑त॒नाज्ये॑षु॒ तस्मै॒ विश॒-स्सम॑नमन्त॒ सर्वा॒-स्स उ॒ग्र-स्सहि हव्यो॑ ब॒भूव॑देवासु॒रा-स्संयँ॑त्ता आस॒न्थ्स इन्द्रः॑ प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑ धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒ताञ्जया॒-न्प्राय॑च्छ॒-त्तान॑जुहो॒-त्ततो॒ वै दे॒वा असु॑रानजय॒न्॒. यदज॑य॒-न्तज्जया॑ना-ञ्जय॒त्वग्ग् स्पर्ध॑मानेनै॒ते हो॑त॒व्या॑ जय॑त्ये॒व ता-म्पृत॑नाम् ॥ 15 ॥

(उप॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 4)

अ॒ग्निर्भू॒ताना॒मधि॑पति॒-स्समा॑-ऽव॒त्विन्द्रो᳚ ज्ये॒ष्ठानां᳚-यँ॒मः पृ॑थि॒व्या वा॒युर॒न्तरि॑क्षस्य॒ सूर्यो॑दि॒वश्च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्राणा॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णो मि॒त्र-स्स॒त्यानां॒-वँरु॑णो॒-ऽपाग्ं स॑मु॒द्र-स्स्रो॒त्याना॒मन्न॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्याना॒मधि॑पति॒ तन्मा॑-ऽवतु॒ सोम॒ ओष॑धीनाग्ं सवि॒ता प्र॑स॒वानाग्ं॑ रु॒द्रः प॑शू॒ना-न्त्वष्टा॑ रू॒पाणां॒-विँष्णुः॒ पर्व॑ताना-म्म॒रुतो॑ ग॒णाना॒मधि॑पतय॒स्ते मा॑वन्तु॒ पित॑रः पितामहाः परे-ऽवरे॒ तता᳚स्ततामहा इ॒ह मा॑-ऽवत । अ॒स्मि-न्ब्रह्म॑न्न॒स्मिन् क्ष॒त्रे᳚-ऽस्या-मा॒शिष्य॒स्या-म्पु॑रो॒धाया॑म॒स्मिन्-कर्म॑न्न॒स्या-न्दे॒वहू᳚त्याम् ॥ 16 ॥

(अ॒व॒रे॒ - स॒प्तद॑श च) (अ. 5)

दे॒वा वै यद्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒तान॑भ्याता॒नान॑पश्य॒न्- तान॒भ्यात॑न्वत॒ यद्दे॒वाना॒-ङ्कर्मा-ऽऽसी॒दार्ध्य॑त॒ तद्यदसु॑राणा॒-न्न तदा᳚र्ध्यत॒ येन॒ कर्म॒णेर्थ्से॒-त्तत्र॑ होत॒व्या॑ ऋ॒द्ध्नोत्ये॒व तेन॒ कर्म॑णा॒ यद्विश्वे॑ दे॒वा-स्स॒मभ॑र॒-न्तस्मा॑-दभ्याता॒ना वै᳚श्वदे॒वायत्-प्र॒जाप॑ति॒र्जया॒-न्प्राय॑च्छ॒-त्तस्मा॒ज्जयाः᳚ प्राजाप॒त्या [प्राजाप॒त्याः, य-द्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भी॑] 17

य-द्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा-ऽद॑दत॒ त-द्रा᳚ष्ट्र॒भृताग्ं॑ राष्ट्रभृ॒त्त्व-न्ते दे॒वा अ॑भ्याता॒नैरसु॑रान॒भ्यात॑न्वत॒ जयै॑रजयन्-राष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा-ऽद॑दत॒ यद्दे॒वा अ॑भ्याता॒नैरसु॑रान॒भ्यात॑न्वत॒ तद॑भ्याता॒नाना॑मभ्यातान॒त्वं-यँज्जयै॒रज॑य॒-न्तज्जया॑ना-ञ्जय॒त्वं-यँ-द्रा᳚ष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा-ऽद॑दत॒ त-द्रा᳚ष्ट्र॒भृताग्ं॑ राष्ट्रभृ॒त्त्व-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यो भ्रातृ॑व्यवा॒न्-थ्स्या-थ्स ए॒तान् जु॑हुयादभ्याता॒नैरे॒व भ्रातृ॑व्यान॒भ्यात॑नुते॒ जयै᳚र्जयति राष्ट्र॒भृद्भी॑ रा॒ष्ट्रमा द॑त्ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ 18 ॥

(प्रा॒जा॒प॒त्याः-सो᳚-ऽ-ष्टा द॑श च) (अ. 6)

ऋ॒ता॒षा-डृ॒तधा॑मा॒-ऽग्नि-र्ग॑न्ध॒र्वस्त-स्यौष॑धयो-ऽफ्स॒रस॒ ऊर्जो॒ नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑तु॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒-स्स्वाहा॑ सग्ंहि॒तो वि॒श्वसा॑मा॒ सूर्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ मरी॑चयो-ऽफ्स॒रस॑ आ॒युवः॑ सुषु॒म्न-स्सूर्य॑ रश्मि-श्च॒न्द्रमा॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॒ नक्ष॑त्राण्य-फ्स॒रसो॑ बे॒कुर॑योभु॒ज्यु-स्सु॑प॒र्णो य॒ज्ञो ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ दक्षि॑णा अप्स॒रस॑ स्त॒वाः प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ मनो॑ [मनः॑, ग॒न्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒] 19

गन्ध॒र्वस्तस्य॑-र्ख्सा॒मान्य॑-फ्स॒रसो॒ वह्न॑यैषि॒रो वि॒श्वव्य॑चा॒ वातो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या-ऽऽपो᳚ ऽफ्स॒रसो॑ मु॒दाभुव॑नस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । स नो॑ रा॒स्वाज्या॑निग्ं रा॒यस्पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ॥ प॒र॒मे॒ष्ठ्यधि॑पति-र्मृ॒त्यु-र्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॒ विश्व॑मप्स॒रसो॒ भुवः॑ सुक्षि॒तिः- सुभू॑ति-र्भद्र॒कृ-थ्सुव॑र्वा-न्प॒र्जन्यो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्य॑ वि॒द्युतो᳚ ऽफ्स॒रसो॒ रुचो॑ दू॒रे हे॑ति-रमृड॒यो [दू॒रे हे॑ति-रमृड॒यः, मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑] 20

मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्व-स्तस्य॑ प्र॒जा अ॑फ्स॒रसो॑ भी॒रुव॒श्चरुः॑ कृपण का॒शी कामो॑ गन्ध॒र्व-स्तस्या॒धयो᳚ ऽफ्स॒रसः॑ शो॒चय॑न्ती॒र्नाम॒ स इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा॑त॒ ता इ॒द-म्ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्पा᳚न्तु॒ तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒-स्स्वाहा॒ स नो॑ भुवनस्य पते॒ यस्य॑त उ॒परि॑ गृ॒हा इ॒ह च॑ । उ॒रु ब्र॒ह्म॑णे॒-ऽस्मै क्ष॒त्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ ॥ 21 ॥

(मनो॑ - ऽमृड॒यः - षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 7)

रा॒ष्ट्रका॑माय होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रेणै॒वास्मै॑ रा॒ष्ट्रमव॑ रुन्धे रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑वत्या॒त्मने॑ होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्र-म्प्र॒जा रा॒ष्ट्र-म्प॒शवो॑ रा॒ष्ट्रं-यँच्छ्रेष्ठो॒ भव॑ति रा॒ष्ट्रेणै॒व रा॒ष्ट्रमव॑ रुन्धे॒ वसि॑ष्ठ-स्समा॒नाना᳚-म्भवति॒ ग्राम॑कामाय होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रग्ं स॑जा॒ता रा॒ष्ट्रेणै॒वास्मै॑ रा॒ष्ट्रग्ं स॑जा॒तानव॑ रुन्धे ग्रा॒- [रुन्धे ग्रा॒मी, ए॒व भ॑वत्यधि॒देव॑ने] 22

-म्ये॑व भ॑वत्यधि॒देव॑ने जुहोत्यधि॒देव॑न ए॒वास्मै॑ सजा॒तानव॑ रुन्धे॒ त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते रथमु॒ख ओज॑स्कामस्य होत॒व्या॑ ओजो॒ वै रा᳚ष्ट्र॒भृत॒ ओजो॒ रथ॒ ओज॑सै॒वास्मा॒ ओजो-ऽव॑ रुन्ध ओज॒स्व्ये॑व भ॑वति॒ यो रा॒ष्ट्रादप॑भूत॒-स्स्या-त्तस्मै॑ होत॒व्या॑ याव॑न्तो-ऽस्य॒ रथा॒-स्स्युस्ता-न्ब्रू॑या-द्यु॒न्ध्वमिति॑ रा॒ष्ट्रमे॒वा-ऽस्मै॑ युन॒- [रा॒ष्ट्रमे॒वा-ऽस्मै॑ युनक्ति, आहु॑तयो॒ वा] 23

-क्त्याहु॑तयो॒ वा ए॒तस्याकॢ॑प्ता॒ यस्य॑ रा॒ष्ट्र-न्न कल्प॑ते स्वर॒थस्य॒ दक्षि॑ण-ञ्च॒क्र-म्प्र॒वृह्य॑ ना॒डीम॒भि जु॑हुया॒दाहु॑तीरे॒वास्य॑ कल्पयति॒ ता अ॑स्य॒ कल्प॑माना रा॒ष्ट्रमनु॑ कल्पते सङ्ग्रा॒मे संयँ॑त्ते होत॒व्या॑ रा॒ष्ट्रं-वैँ रा᳚ष्ट्र॒भृतो॑ रा॒ष्ट्रे खलु॒ वा ए॒ते व्याय॑च्छन्ते॒ ये स॑ङ्ग्रा॒मग्ं सं॒-यँन्ति॒ यस्य॒ पूर्व॑स्य॒ जुह्व॑ति॒ स ए॒व भ॑वति॒ जय॑ति॒ तग्ं स॑ग्रा॒म्म-म्मा᳚न्धु॒क इ॒द्ध्मो [इ॒द्ध्मः, भ॒व॒त्यङ्गा॑रा] 24

भ॑व॒त्यङ्गा॑रा ए॒व प्र॑ति॒वेष्ट॑माना अ॒मित्रा॑णामस्य॒ सेना॒-म्प्रति॑वेष्टयन्ति॒ य उ॒न्माद्ये॒-त्तस्मै॑ होत॒व्या॑ गन्धर्वाफ्स॒रसो॒ वा ए॒तमुन्मा॑दयन्ति॒ य उ॒न्माद्य॑त्ये॒ते खलु॒ वै ग॑न्धर्वाफ्स॒रसो॒ यद्रा᳚ष्ट्र॒भृत॒स्तस्मै॒ स्वाहा॒ ताभ्य॒-स्स्वाहेति॑ जुहोति॒ तेनै॒वैना᳚ञ्छमयति॒ नैय॑ग्रोध॒ औदु॑म्बर॒ आश्व॑त्थः॒ प्लाक्ष॒ इती॒द्ध्मो भ॑वत्ये॒ते वै ग॑न्धर्वाफ्स॒रसा᳚-ङ्गृ॒हा-स्स्व ए॒वैना॑- [ए॒वैनान्॑, आ॒यत॑ने] 25

-ना॒यत॑ने शमयत्यभि॒चर॑ता प्रतिलो॒मग्ं हो॑त॒व्याः᳚ प्रा॒णाने॒वास्य॑ प्र॒तीचः॒ प्रति॑ यौति॒ त-न्ततो॒ येन॒ केन॑ च स्तृणुते॒ स्वकृ॑त॒ इरि॑णे जुहोति प्रद॒रे वै॒तद्वा अ॒स्यै निर्-ऋ॑तिगृहीत॒-न्निर्-ऋ॑तिगृहीत ए॒वैन॒-न्निर्-ऋ॑त्या ग्राहयति॒ यद्वा॒चः क्रू॒र-न्तेन॒ वष॑-ट्करोति वा॒च ए॒वैन॑-ङ्क्रू॒रेण॒ प्रवृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यस्य॑ का॒मये॑ता॒न्नाद्य॒- [का॒मये॑ता॒न्नाद्य᳚म्, आ द॑दी॒येति॒] 26

-मा द॑दी॒येति॒ तस्य॑ स॒भाया॑मुत्ता॒नो नि॒पद्य॒ भुव॑नस्य पत॒ इति॒ तृणा॑नि॒ स-ङ्गृ॑ह्णीया-त्प्र॒जाप॑ति॒र्वै भुव॑नस्य॒ पतिः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वास्या॒न्नाद्य॒मा द॑त्त इ॒दम॒हम॒मुष्या॑ ऽऽमुष्याय॒णस्या॒न्नाद्यग्ं॑ हरा॒मीत्या॑हा॒न्नाद्य॑मे॒वास्य॑ हरति ष॒ड्भिर्ह॑रति॒ षड्वा ऋ॒तवः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वास्या॒-न्नाद्य॑मा॒दाय॒र्तवो᳚ ऽस्मा॒ अनु॒ प्रय॑च्छन्ति॒ [प्रय॑च्छन्ति, यो ज्ये॒ष्ठब॑न्धु॒-] 27

यो ज्ये॒ष्ठब॑न्धु॒-रप॑ भूत॒-स्स्या-त्तग्ग्स्थले॑-ऽव॒साय्य॑ ब्रह्मौद॒न-ञ्चतुः॑ शराव-म्प॒क्त्वा तस्मै॑ होत॒व्या॑ वर्ष्म॒ वै रा᳚ष्ट्र॒भृतो॒ वष्म॒ स्थलं॒-वँर्ष्म॑णै॒वैनं॒-वँष्म॑ समा॒नाना᳚-ङ्गमयति॒ चतुः॑ शरावो भवति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति क्षी॒रे भ॑वति॒ रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधा॒त्युद्ध॑रति शृत॒त्वाय॑ स॒र्पिष्वा᳚-न्भवति मेद्ध्य॒त्वाय॑ च॒त्वार॑ आर्षे॒याः प्रा-ऽश्ञ॑न्ति दि॒शामे॒व ज्योति॑षि जुहोति ॥ 28 ॥

(ग्रा॒मी - यु॑नक्ती॒ - ध्मः - स्व ए॒वैना॑ - न॒न्नाद्यं॑ - ँयच्छ॒न्त्ये - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 8)

देवि॑का॒ निव॑र्पे-त्प्र॒जाका॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सीव॒ खलु॒ वै प्र॒जाश्छन्दो॑भिरे॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्रज॑नयति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति मिथु॒नी ए॒व तेन॑ करो॒त्यन्वे॒वास्मा॒ अनु॑मतिर्मन्यते रा॒ते रा॒का प्र सि॑नीवा॒ली ज॑नयति प्र॒जास्वे॒व प्रजा॑तासु कु॒ह्वा॑ वाच॑-न्दधात्ये॒ता ए॒व निव॑र्पे-त्प॒शुका॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सी- [देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि, इ॒व॒ खलु॒ वै] 29

-व॒ खलु॒ वै प॒शव॒श्छन्दो॑भिरे॒वास्मै॑ प॒शू-न्प्रज॑नयति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति॒ प्रैव तेन॑ वापय॒त्यन्वे॒वास्मा॒ अनु॑मतिर्मन्यते रा॒ते रा॒का प्र सि॑नीवा॒ली ज॑नयति प॒शूने॒व प्रजा॑तान् कु॒ह्वा᳚ प्रति॑ष्ठापयत्ये॒ता ए॒व निर्व॑पे॒-द्ग्राम॑काम॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सी व॒ खलु॒ वै ग्राम॒श्छन्दो॑भिरे॒वास्मै॒ ग्राम॒- [ग्राम᳚म्, अव॑ रुन्धे] 30

-मव॑ रुन्धे मद्ध्य॒तो धा॒तार॑-ङ्करोति मद्ध्य॒त ए॒वैन॒-ङ्ग्राम॑स्य दधात्ये॒ता ए॒व निर्व॑पे॒ज्ज्योगा॑मयावी॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा ए॒तम॒भि म॑न्यन्ते॒ यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ छन्दो॑भिरे॒वैन॑-मग॒द-ङ्क॑रोति मद्ध्य॒तो धा॒तार॑-ङ्करोति मद्ध्य॒तो वा ए॒तस्याकॢ॑प्तं॒-यँस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति मद्ध्य॒त ए॒वास्य॒ तेन॑ कल्पयत्ये॒ता ए॒व नि- [ ए॒व निः, व॒पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो] 31

-र्व॑पे॒द्यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नमे॒च्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा ए॒त-न्नोप॑ नमन्ति॒ यं-यँ॒ज्ञो नोप॒नम॑ति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति मुख॒त ए॒वास्मै॒ छन्दाग्ं॑सि दधा॒त्युपै॑नं-यँ॒ज्ञो न॑मत्ये॒ता ए॒व निव॑र्पेदीजा॒नश्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का या॒तया॑मानीव॒ खलु॒ वा ए॒तस्य॒ छन्दाग्ं॑सि॒ य ई॑जा॒न उ॑त्त॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करो- [उ॑त्त॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति, उ॒परि॑ष्टादे॒वास्मै॒] 32

-त्यु॒परि॑ष्टादे॒वास्मै॒ छन्दा॒ग्॒स्यया॑तयामा॒न्यव॑ रुन्ध॒ उपै॑न॒मुत्त॑रो य॒ज्ञो न॑मत्ये॒ता ए॒व निव॑र्पे॒द्य-म्मे॒धा नोप॒नमे॒च्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा ए॒त-न्नोप॑ नमन्ति॒ य-म्मे॒धा नोप॒नम॑ति प्रथ॒म-न्धा॒तार॑-ङ्करोति मुख॒त ए॒वास्मै॒ छन्दाग्ं॑सि दधा॒त्युपै॑न-म्मे॒धा न॑मत्ये॒ता ए॒व निव॑र्पे॒- [निव॑र्पेत्, रुक्का॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै] 33

-द्रुक्का॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सीव॒ खलु॒ वै रुक् छन्दो॑भिरे॒वास्मि॒-न्रुच॑-न्दधातिक्षी॒रे भ॑वन्ति॒ रुच॑मे॒वास्मि॑-न्दधति मद्ध्य॒तो धा॒तार॑-ङ्करोति मद्ध्य॒त ए॒वैनग्ं॑ रु॒चो द॑धातिगाय॒त्री वा अनु॑मतिस्त्रि॒ष्टुग्रा॒का जग॑ती सिनीवा॒ल्य॑नु॒ष्टुप् कु॒हूर्धा॒ता व॑षट्का॒रः पू᳚र्वप॒क्षो रा॒का-ऽप॑रप॒क्षः कु॒हूर॑मावा॒स्या॑ सिनीवा॒ली पौ᳚र्णमा॒स्यनु॑मतिश्च॒न्द्रमा॑ धा॒ता-ऽष्टौ [ ] 34

वस॑वो॒-ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्र्येका॑दश रु॒द्रा एका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुब् द्वाद॑शा-ऽऽदि॒त्या द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती प्र॒जाप॑तिरनु॒ष्टुब् धा॒ता व॑षट्का॒र ए॒तद्वै देवि॑का॒-स्सर्वा॑णि च॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वा᳚श्च दे॒वता॑ वषट्का॒रस्ता य-थ्स॒ह सर्वा॑ नि॒र्वपे॑दीश्व॒रा ए॑न-म्प्र॒दहो॒ द्वे प्र॑थ॒मे नि॒रुप्य॑ धा॒तुस्तृ॒तीय॒-न्निव॑र्पे॒-त्तथो॑ ए॒वोत्त॑रे॒ निव॑र्पे॒-त्तथै॑न॒-न्न प्रद॑ह॒न्त्य थो॒ यस्मै॒ कामा॑य निरु॒प्यन्ते॒ तमे॒वा-ऽऽभि॒रुपा᳚-ऽऽप्नोति ॥ 35 ॥

(प॒शुका॑म॒श्छन्दाग्ं॑सि॒ वै देवि॑का॒श्छन्दाग्ं॑सि॒-ग्रामं॑-कल्पयत्ये॒ता ए॒व नि-रु॑त्त॒मन्धा॒तार॑-ङ्करोति - मे॒धा न॑मत्ये॒ता ए॒व निर्व॑पे - द॒ष्टौ - द॑हन्ति॒ - नव॑ च) (अ. 9)

(देवि॑काः प्र॒जाका॑मो मिथु॒नी प॒शुका॑मः॒ प्रैव ग्राम॑कामो॒ ज्योगा॑मयावी॒ यं-यँ॒ज्ञो य ई॑जा॒नो य-म्मे॒धा रुक्का॑मो॒-ऽष्टौ । देवि॑का भवन्ति दधति रा॒ष्ट्रका॑माय भवति दधाति ।)

वास्तो᳚ष्पते॒ प्रति॑ जानी ह्य॒स्मान्-थ्स्वा॑वे॒शो अ॑नमी॒वो भ॑वानः । य-त्त्वेम॑हे॒ प्रति॒तन्नो॑ जुषस्व॒ शन्न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शञ्चतु॑ष्पदे ॥ वास्तो᳚ष्पते श॒ग्मया॑ स॒ग्ं॒ सदा॑ते सक्षी॒महि॑ र॒ण्वया॑ गातु॒मत्या᳚ । आवः॒, क्षेम॑ उ॒त योगे॒ वर॑न्नो यू॒य-म्पा॑त स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॑नः ॥ य-थ्सा॒य-म्प्रा॑तरग्निहो॒त्र-ञ्जु॒होत्या॑हुतीष्ट॒का ए॒व ता उप॑ धत्ते॒ [ता उप॑ धत्ते, यज॑मानो-ऽहोरा॒त्राणि॒] 36

यज॑मानो-ऽहोरा॒त्राणि॒ वा ए॒तस्येष्ट॑का॒ य आहि॑ताग्नि॒र्य-थ्सा॒य-म्प्रा॑तर्जु॒होत्य॑होरा॒त्राण्ये॒वा ऽऽप्त्वेष्ट॑काः कृ॒त्वोप॑ धत्ते॒ दश॑ समा॒नत्र॑ जुहोति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राज॑मे॒वा-ऽऽप्त्वेष्ट॑का-ङ्कृ॒त्वोप॑ ध॒त्ते-ऽथो॑ वि॒राज्ये॒व य॒ज्ञमा᳚प्नोति॒ चित्य॑श्चित्यो-ऽस्य भवति॒ तस्मा॒द्यत्र॒ दशो॑षि॒त्वा प्र॒याति॒ त-द्य॑ज्ञवा॒स्त्ववा᳚स्त्वे॒व तद्य-त्ततो᳚-ऽर्वा॒चीनग्ं॑ [तद्य-त्ततो᳚-ऽर्वा॒चीन᳚म्, रु॒द्रः खलु॒ वै] 37

रु॒द्रः खलु॒ वै वा᳚स्तोष्प॒तिर्यदहु॑त्वा वास्तोष्प॒तीय॑-म्प्रया॒या-द्रु॒द्र ए॑न-म्भू॒त्वा-ऽग्निर॑नू॒त्थाय॑ हन्याद्वास्तोष्प॒तीय॑-ञ्जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनग्ं॑ शमयति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒ यद्यु॒क्ते जु॑हु॒याद्यथा॒ प्रया॑ते॒ वास्ता॒वाहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ ता॒दृगे॒व तद्यदयु॑क्ते जुहु॒याद्यथा॒ क्षेम॒ आहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ ता॒दृगे॒व तदहु॑तमस्य वास्तोष्प॒तीयग्ग्॑ स्या॒- [स्यात्, दक्षि॑णो] 38

-द्दक्षि॑णो यु॒क्तो भव॑ति स॒व्यो-ऽयु॒क्तो-ऽथ॑ वास्तोष्प॒तीय॑-ञ्जुहोत्यु॒भय॑मे॒वा-ऽ क॒रप॑रिवर्गमे॒वैनग्ं॑ शमयति॒ यदेक॑या जुहु॒याद्द॑र्विहो॒म-ङ्कु॑र्या-त्पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ म॒नूच्य॑ या॒ज्य॑या जुहोति सदेव॒त्वाय॒ यद्धु॒त आ॑द॒द्ध्या-द्रु॒द्र-ङ्गृ॒हान॒न्वारो॑हये॒-द्यद॑व॒क्षाणा॒न्यस॑-म्प्रक्षाप्य प्रया॒याद्यथा॑ यज्ञवेश॒सं-वाँ॒-ऽऽदह॑नं-वाँ ता॒दृगे॒व तद॒यन्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्विय॒ इत्य॒रण्यो᳚-स्स॒मारो॑हय- [इत्य॒रण्यो᳚-स्स॒मारो॑हयति, ए॒ष वा] 39

-त्ये॒ष वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्व ए॒वैनं॒-योँनौ॑ स॒मारो॑हय॒त्यथो॒ खल्वा॑हु॒र्यद॒रण्यो᳚-स्स॒मारू॑ढो॒ नश्ये॒दुद॑स्या॒ग्नि-स्सी॑दे-त्पुनरा॒धेयः॑ स्या॒दिति॒ या ते॑ अग्ने य॒ज्ञिया॑ त॒नूस्तयेह्या रो॒हेत्या॒त्मन्-थ्स॒मारो॑हयते॒ यज॑मानो॒ वा अ॒ग्नेर्योनि॒-स्स्वाया॑मे॒वैनं॒-योँन्याग्ं॑ स॒मारो॑हयते ॥ 40 ॥

(ध॒त्ते॒-ऽर्वा॒चीनग्ग्॑ -स्या-थ्स॒मारो॑हयति॒ -पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 10)

त्वम॑ग्ने बृ॒हद्वयो॒ दधा॑सि देव दा॒शुषे᳚ । क॒विर्गृ॒हप॑ति॒र्युवा᳚ ॥ ह॒व्य॒वाड॒ग्निर॒जरः॑ पि॒ता नो॑ वि॒भुर्वि॒भावा॑ सु॒दृशी॑को अ॒स्मे । सु॒गा॒र्॒ह॒प॒त्या-स्समिषो॑ दिदीह्यस्म॒द्रिय॒ख्स-म्मि॑मीहि॒ श्रवाग्ं॑सि ॥ त्व-ञ्च॑ सोम नो॒ वशो॑ जी॒वातु॒-न्न म॑रामहे । प्रि॒यस्तो᳚त्रो॒ वन॒स्पतिः॑ ॥ ब्र॒ह्मा दे॒वाना᳚-म्पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णा-म्महि॒षो मृ॒गाणा᳚म् । श्ये॒नो गृद्ध्रा॑णा॒ग्॒ स्वधि॑ति॒ र्वना॑ना॒ग्ं॒ सोमः॑ [सोमः॑, प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒] 41

प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभन्न्॑ ॥ आ वि॒श्वदे॑व॒ग्ं॒ सत्प॑तिग्ं सू॒क्तैर॒द्या वृ॑णीमहे । स॒त्यस॑वग्ं सवि॒तार᳚म् ॥ आस॒त्येन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृत॒-म्मर्त्य॑ञ्च । हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना-ऽऽ दे॒वोया॑ति॒ भुव॑ना वि॒पश्यन्न्॑ ॥ यथा॑ नो॒ अदि॑तिः॒ कर॒-त्पश्वे॒ नृभ्यो॒ यथा॒ गवे᳚ । यथा॑ तो॒काय॑ रु॒द्रिय᳚म् ॥ मा न॑स्तो॒के तन॑ये॒ मा न॒ आयु॑षि॒ मा नो॒ गोषु॒ मा [ ] 42

नो॒ अश्वे॑षु रीरिषः । वी॒रा-न्मानो॑ रुद्र भामि॒तो व॑धीर्ह॒विष्म॑न्तो॒ नम॑सा विधेम ते ॥ उ॒द॒प्रुतो॒ न वयो॒ रक्ष॑माणा॒ वाव॑दतो अ॒भ्रिय॑स्येव॒ घोषाः᳚ । गि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य॑र्का अ॑नावन्न् ॥ ह॒ग्ं॒सैरि॑व॒ सखि॑भि॒र्वाव॑दद्भिरश्म॒न्- मया॑नि॒ नह॑ना॒ व्यस्यन्न्॑ । बृह॒स्पति॑रभि॒कनि॑क्रद॒द्गा उ॒त प्रास्तौ॒दुच्च॑ वि॒द्वाग्ं अ॑गायत् ॥ एन्द्र॑ सान॒सिग्ं र॒यिग्ं [र॒यिम्, स॒जित्वा॑नग्ं सदा॒सह᳚म् ।] 43

स॒जित्वा॑नग्ं सदा॒सह᳚म् । वर्षि॑ष्ठमू॒तये॑ भर ॥ प्र स॑साहिषे पुरुहूत॒ शत्रू॒न् ज्येष्ठ॑स्ते॒ शुष्म॑ इ॒ह रा॒तिर॑स्तु । इन्द्रा-ऽऽ भ॑र॒ दक्षि॑णेना॒ वसू॑नि॒ पति॒-स्सिन्धू॑नामसि रे॒वती॑नाम् ॥ त्वग्ं सु॒तस्य॑ पी॒तये॑ स॒द्यो वृ॒द्धो अ॑जायथाः । इन्द्र॒ ज्यैष्ठ्या॑य सुक्रतो ॥ भुव॒स्त्वमि॑न्द्र॒ ब्रह्म॑णा म॒हा-न्भुवो॒ विश्वे॑षु॒ सव॑नेषु य॒ज्ञियः॑ । भुवो॒ नॄग्श्च्यौ॒त्नो विश्व॑स्मि॒-न्भरे॒ ज्येष्ठ॑श्च॒ मन्त्रो॑ [मन्त्रः॑, वि॒श्व॒च॒र्ष॒णे॒ ।] 44

विश्वचर्षणे ॥ मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृत॒-श्श्रवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सिम् ।

स॒त्य-ञ्चि॒त्र श्र॑वस्तमम् ॥ मि॒त्रो जनान्॑ यातयति प्रजा॒न-न्मि॒त्रो दा॑धार पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मि॒त्रः कृ॒ष्टीरनि॑मिषा॒-ऽभि च॑ष्टे स॒त्याय॑ ह॒व्य-ङ्घृ॒तव॑-द्विधेम ॥ प्रसमि॑त्र॒ मर्तो॑ अस्तु॒ प्रय॑स्वा॒न्॒. यस्त॑ आदित्य॒ शिक्ष॑ति व्र॒तेन॑ । न ह॑न्यते॒ न जी॑यते॒ त्वोतो॒ नैन॒मग्ंहो॑ अश्ञो॒त्यन्ति॑तो॒ न दू॒रात् ॥ य- [यत्, चि॒द्धि ते॒ विशो॑] 45

-च्चि॒द्धि ते॒ विशो॑ यथा॒ प्रदे॑व वरुण व्र॒तम् । मि॒नी॒मसि॒ द्यवि॑द्यवि ॥ य-त्किञ्चे॒दं-वँ॑रुण॒ दैव्ये॒ जने॑-ऽभिद्रो॒ह-म्म॑नु॒ष्या᳚श्चरा॑मसि । अचि॑त्ती॒य-त्तव॒ धर्मा॑ युयोपि॒ममा न॒स्तस्मा॒ देन॑सो देव रीरिषः ॥ कि॒त॒वासो॒ यद्रि॑ रि॒पुर्न दी॒वि यद्वा॑ घा स॒त्य मु॒तयन्न वि॒द्म । सर्वा॒ ता विष्य॑ शिथि॒रे व॑ दे॒वाथा॑ ते स्याम वरुण प्रि॒यासः॑ ॥ 46 ॥

(सोमो॒-गोषु॒ मा- र॒यिं - मन्त्रो॒ -य-च्छि॑थि॒रा-स॒प्त च॑ ) (अ. 11)

(वि वा ए॒तस्या - ऽऽवा॑यो - इ॒मे वै - चि॒त्तञ्चा॒ - ऽग्निर्भू॒तानां᳚ - दे॒वा वा अ॑भ्याता॒ना - नृ॑ता॒षाड् - रा॒ष्ट्रका॑माय॒ - देवि॑का॒ - वास्तो᳚ष्पते॒ - त्वम॑ग्ने बृ॒ह - देका॑दश )

(वि वा ए॒तस्ये - त्या॑ह - मृ॒त्युर्ग॑न्ध॒र्वो - ऽव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त - स्त्वम॑ग्ने बृ॒हथ् - षट्च॑त्वारिग्ंशत्)

(वि वा ए॒तस्य॑, प्रि॒यासः॑ )

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥