.. පඤ්චමඃ සර්ගඃ ..
.. සාකාඞ්ක්ෂපුණ්ඩරීකාක්ෂඃ ..
අහමිහ නිවසාමි යාහි රාධාං අනුනය මද්වචනේන චානයේථාඃ .
ඉති මධුරිපුණා සඛී නියුක්තා ස්වයමිදමේත්ය පුනර්ජගාද රාධාම් .. 31 ..
.. ගීතං 10 ..
වහති මලයසමීරේ මදනමුපනිධාය .
ස්ඵුටති කුසුමනිකරේ විරහිහෘදයදලනාය ..
තව විරහේ වනමාලී සඛි සීදති .. 1 ..
දහති ශිශිරමයූඛේ මරණමනුකරෝති .
පතති මදනවිශිඛේ විලපති විකලතරෝ(අ)ති .. 2 ..
ධ්වනති මධුපසමූහේ ශ්රවණමපිදධාති .
මනසි චලිතවිරහේ නිශි නිශි රුජමුපයාති .. 3 ..
වසති විපිනවිතානේ ත්යජති ලලිතධාම .
ලුඨති ධරණිශයනේ බහු විලපති තව නාම .. 4 ..
රණති පිකසමවායේ ප්රතිදිශමනුයාති .
හසති මනුජනිචයේ විරහමපලපති නේති .. 5 ..
ස්ඵුරති කලරවරාවේ ස්මරති මණිතමේව.
තවරතිසුඛවිභවේ ගණයති සුගුණමතීව .. 6 ..
ත්වදභිධශුභදමාසං වදති නරි ශෘණෝති .
තමපි ජපති සරසං යුවතිෂු න රතිමුපෛති .. 7 ..
භණති කවිජයදේවේ විරහවිලසිතේන .
මනසි රභසවිභවේ හරිරුදයතු සුකෘතේන .. 8 ..
පූර්වං යත්ර සමං ත්වයා රතිපතේරාසාදිතඃ සිද්ධය-ස්තස්මින්නේව නිකුඤ්ජමන්මථමහාතීර්ථේ පුනර්මාධවඃ .
ධ්යායංස්ත්වාමනිශං ජපන්නපි තවෛවාලාපමන්ත්රාවලීං භූයස්ත්වත්කුචකුම්භනිර්භරපරීරම්භාමෘතං වාඤ්ඡති .. 32 ..
.. ගීතං 11 ..
රතිසුඛසාරේ ගතමභිසාරේ මදනමනෝහරවේශම් .
න කුරු නිතම්බිනි ගමනවිලම්බනමනුසර තං හෘදයේශම් ..
ධීරසමීරේ යමුනාතීරේ වසති වනේ වනමාලී .. 1 ..
නාම සමේතං කෘතසඞ්කේතං වාදයතේ මෘදුවේණුම් .
බහු මනුතේ නනු තේ තනුසඞ්ගතපවනචලිතමපි රේණුම් .. 2 ..
පතති පතත්රේ විචලති පත්රේ ශඞ්කිතභවදුපයානම් .
රචයති ශයනං සචකිතනයනං පශ්යති තව පන්ථානම් .. 3 ..
මුඛරමධීරං ත්යජ මඤ්ජීරං රිපුමිව කේලිෂුලෝලම් .
චල සඛි කුඤ්ජං සතිමිරපුඤ්ජං ශීලය නීලනිචෝලම් .. 4 ..
උරසි මුරාරේරුපහිතහාරේ ඝන ඉව තරලබලාකේ .
තටිදිව පීතේ රතිවිපරීතේ රාජසි සුකෘතවිපාකේ .. 5 ..
විගලිතවසනං පරිහෘතරසනං ඝටය ජඝනමපිධානම් .
කිසලයශයනේ පඞ්කජනයනේ නිධිමිව හර්ෂනිදානම් .. 6 ..
හරිරභිමානී රජනිරිදානීමියමපි යාති විරාමම් .
කුරු මම වචනං සත්වරරචනං පූරය මධුරිපුකාමම් .. 7 ..
ශ්රීජයදේවේ කෘතහරිසේවේ භණති පරමරමණීයම් .
ප්රමුදිතහෘදයං හරිමතිසදයං නමත සුකෘතකමනීයම් .. 8 ..
විකිරති මුහුඃ ශ්වාසාන්දිශඃ පුරෝ මුහුරීක්ෂතේ ප්රවිශති මුහුඃ කුඤ්ජං ගුඤ්ජන්මුහුර්බහු තාම්යති .
රචයති මුහුඃ ශය්යාං පර්යාකුලං මුහුරීක්ෂතේ මදනකදනක්ලාන්තඃ කාන්තේ ප්රියස්තව වර්තතේ .. 33 ..
ත්වද්වාම්යේන සමං සමග්රමධුනා තිග්මාංශුරස්තං ගතෝ ගෝවින්දස්ය මනෝරථේන ච සමං ප්රාප්තං තමඃ සාන්ද්රතාම් .
කෝකානාං කරුණස්වනේන සදෘශී දීර්ඝා මදභ්යර්ථනා තන්මුග්ධේ විඵලං විලම්බනමසෞ රම්යෝ(අ)භිසාරක්ෂණඃ .. 34 ..
ආශ්ලේෂාදනු චුම්බනාදනු නඛෝල්ලේඛාදනු ස්වාන්තජ-ප්රෝද්බෝධාදනු සම්භ්රමාදනු රතාරම්භාදනු ප්රීතයෝඃ .
අන්යාර්ථං ගතයෝර්භ්රමාන්මිලිතයෝඃ සම්භාෂණෛර්ජානතෝ-ර්දම්පත්යෝරිහ කෝ න කෝ න තමසි ව්රීඩාවිමිශ්රෝ රසඃ .. 35 ..
සභයචකිතං වින්යස්යන්තීං දෘශෞ තිමිරේ පථි ප්රතිතරු මුහුඃ ස්ථිත්වා මන්දං පදානි විතන්වතීම් .
කථමපි රහඃ ප්රාප්තාමඞ්ගෛරනඞ්ගතරඞ්ගිභිඃ සුමුඛි සුභගඃ පශ්යන්ස ත්වාමුපෛතු කෘතාර්ථතාම් .. 36 ..
රාධාමුග්ධමුඛාරවින්දමධුපස්ත්රෛලෝක්යමෞලිස්ථලී නේපථ්යෝචිතනීලරත්නමවනීභාරාවතාරාන්තකඃ.
ස්වච්ඡන්දං ව්රජසුබ්දරීජනමනස්තෝෂප්රදෝෂෝදයඃ කංසධ්වංසනධූමකේතුරවතු ත්වාං දේවකීනන්දනඃ.. 36 + 1 ..
.. ඉති ශ්රීගීතගෝවින්දේ(අ)භිසාරිකවර්ණනේ සාකාඞ්ක්ෂපුණ්ඩරීකාක්ෂෝ නාම පඤ්චමඃ සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
|| pañcamaḥ sargaḥ ||
|| sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣaḥ ||
ahamiha nivasāmi yāhi rādhāṃ anunaya madvacanena cānayethāḥ |
iti madhuripuṇā sakhī niyuktā svayamidametya punarjagāda rādhām || 31 ||
|| gītaṃ 10 ||
vahati malayasamīre madanamupanidhāya |
sphuṭati kusumanikare virahihṛdayadalanāya ||
tava virahe vanamālī sakhi sīdati || 1 ||
dahati śiśiramayūkhe maraṇamanukaroti |
patati madanaviśikhe vilapati vikalataro'ti || 2 ||
dhvanati madhupasamūhe śravaṇamapidadhāti |
manasi calitavirahe niśi niśi rujamupayāti || 3 ||
vasati vipinavitāne tyajati lalitadhāma |
luṭhati dharaṇiśayane bahu vilapati tava nāma || 4 ||
raṇati pikasamavāye pratidiśamanuyāti |
hasati manujanicaye virahamapalapati neti || 5 ||
sphurati kalaravarāve smarati maṇitameva|
tavaratisukhavibhave gaṇayati suguṇamatīva || 6 ||
tvadabhidhaśubhadamāsaṃ vadati nari śṛṇoti |
tamapi japati sarasaṃ yuvatiṣu na ratimupaiti || 7 ||
bhaṇati kavijayadeve virahavilasitena |
manasi rabhasavibhave harirudayatu sukṛtena || 8 ||
pūrvaṃ yatra samaṃ tvayā ratipaterāsāditaḥ siddhaya-stasminneva nikuñjamanmathamahātīrthe punarmādhavaḥ |
dhyāyaṃstvāmaniśaṃ japannapi tavaivālāpamantrāvalīṃ bhūyastvatkucakumbhanirbharaparīrambhāmṛtaṃ vāñchati || 32 ||
|| gītaṃ 11 ||
ratisukhasāre gatamabhisāre madanamanoharaveśam |
na kuru nitambini gamanavilambanamanusara taṃ hṛdayeśam ||
dhīrasamīre yamunātīre vasati vane vanamālī || 1 ||
nāma sametaṃ kṛtasaṅketaṃ vādayate mṛduveṇum |
bahu manute nanu te tanusaṅgatapavanacalitamapi reṇum || 2 ||
patati patatre vicalati patre śaṅkitabhavadupayānam |
racayati śayanaṃ sacakitanayanaṃ paśyati tava panthānam || 3 ||
mukharamadhīraṃ tyaja mañjīraṃ ripumiva keliṣulolam |
cala sakhi kuñjaṃ satimirapuñjaṃ śīlaya nīlanicolam || 4 ||
urasi murārerupahitahāre ghana iva taralabalāke |
taṭidiva pīte rativiparīte rājasi sukṛtavipāke || 5 ||
vigalitavasanaṃ parihṛtarasanaṃ ghaṭaya jaghanamapidhānam |
kisalayaśayane paṅkajanayane nidhimiva harṣanidānam || 6 ||
harirabhimānī rajaniridānīmiyamapi yāti virāmam |
kuru mama vacanaṃ satvararacanaṃ pūraya madhuripukāmam || 7 ||
śrījayadeve kṛtahariseve bhaṇati paramaramaṇīyam |
pramuditahṛdayaṃ harimatisadayaṃ namata sukṛtakamanīyam || 8 ||
vikirati muhuḥ śvāsāndiśaḥ puro muhurīkṣate praviśati muhuḥ kuñjaṃ guñjanmuhurbahu tāmyati |
racayati muhuḥ śayyāṃ paryākulaṃ muhurīkṣate madanakadanaklāntaḥ kānte priyastava vartate || 33 ||
tvadvāmyena samaṃ samagramadhunā tigmāṃśurastaṃ gato govindasya manorathena ca samaṃ prāptaṃ tamaḥ sāndratām |
kokānāṃ karuṇasvanena sadṛśī dīrghā madabhyarthanā tanmugdhe viphalaṃ vilambanamasau ramyo'bhisārakṣaṇaḥ || 34 ||
āśleṣādanu cumbanādanu nakhollekhādanu svāntaja-prodbodhādanu sambhramādanu ratārambhādanu prītayoḥ |
anyārthaṃ gatayorbhramānmilitayoḥ sambhāṣaṇairjānato-rdampatyoriha ko na ko na tamasi vrīḍāvimiśro rasaḥ || 35 ||
sabhayacakitaṃ vinyasyantīṃ dṛśau timire pathi pratitaru muhuḥ sthitvā mandaṃ padāni vitanvatīm |
kathamapi rahaḥ prāptāmaṅgairanaṅgataraṅgibhiḥ sumukhi subhagaḥ paśyansa tvāmupaitu kṛtārthatām || 36 ||
rādhāmugdhamukhāravindamadhupastrailokyamaulisthalī nepathyocitanīlaratnamavanībhārāvatārāntakaḥ|
svacchandaṃ vrajasubdarījanamanastoṣapradoṣodayaḥ kaṃsadhvaṃsanadhūmaketuravatu tvāṃ devakīnandanaḥ|| 36 + 1 ||
|| iti śrīgītagovinde'bhisārikavarṇane sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣo nāma pañcamaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ पञ्चमः सर्गः ॥
॥ साकाङ्क्षपुण्डरीकाक्षः ॥
अहमिह निवसामि याहि राधां अनुनय मद्वचनेन चानयेथाः ।
इति मधुरिपुणा सखी नियुक्ता स्वयमिदमेत्य पुनर्जगाद राधाम् ॥ 31 ॥
॥ गीतं 10 ॥
वहति मलयसमीरे मदनमुपनिधाय ।
स्फुटति कुसुमनिकरे विरहिहृदयदलनाय ॥
तव विरहे वनमाली सखि सीदति ॥ 1 ॥
दहति शिशिरमयूखे मरणमनुकरोति ।
पतति मदनविशिखे विलपति विकलतरोऽति ॥ 2 ॥
ध्वनति मधुपसमूहे श्रवणमपिदधाति ।
मनसि चलितविरहे निशि निशि रुजमुपयाति ॥ 3 ॥
वसति विपिनविताने त्यजति ललितधाम ।
लुठति धरणिशयने बहु विलपति तव नाम ॥ 4 ॥
रणति पिकसमवाये प्रतिदिशमनुयाति ।
हसति मनुजनिचये विरहमपलपति नेति ॥ 5 ॥
स्फुरति कलरवरावे स्मरति मणितमेव।
तवरतिसुखविभवे गणयति सुगुणमतीव ॥ 6 ॥
त्वदभिधशुभदमासं वदति नरि शृणोति ।
तमपि जपति सरसं युवतिषु न रतिमुपैति ॥ 7 ॥
भणति कविजयदेवे विरहविलसितेन ।
मनसि रभसविभवे हरिरुदयतु सुकृतेन ॥ 8 ॥
पूर्वं यत्र समं त्वया रतिपतेरासादितः सिद्धय-स्तस्मिन्नेव निकुञ्जमन्मथमहातीर्थे पुनर्माधवः ।
ध्यायंस्त्वामनिशं जपन्नपि तवैवालापमन्त्रावलीं भूयस्त्वत्कुचकुम्भनिर्भरपरीरम्भामृतं वाञ्छति ॥ 32 ॥
॥ गीतं 11 ॥
रतिसुखसारे गतमभिसारे मदनमनोहरवेशम् ।
न कुरु नितम्बिनि गमनविलम्बनमनुसर तं हृदयेशम् ॥
धीरसमीरे यमुनातीरे वसति वने वनमाली ॥ 1 ॥
नाम समेतं कृतसङ्केतं वादयते मृदुवेणुम् ।
बहु मनुते ननु ते तनुसङ्गतपवनचलितमपि रेणुम् ॥ 2 ॥
पतति पतत्रे विचलति पत्रे शङ्कितभवदुपयानम् ।
रचयति शयनं सचकितनयनं पश्यति तव पन्थानम् ॥ 3 ॥
मुखरमधीरं त्यज मञ्जीरं रिपुमिव केलिषुलोलम् ।
चल सखि कुञ्जं सतिमिरपुञ्जं शीलय नीलनिचोलम् ॥ 4 ॥
उरसि मुरारेरुपहितहारे घन इव तरलबलाके ।
तटिदिव पीते रतिविपरीते राजसि सुकृतविपाके ॥ 5 ॥
विगलितवसनं परिहृतरसनं घटय जघनमपिधानम् ।
किसलयशयने पङ्कजनयने निधिमिव हर्षनिदानम् ॥ 6 ॥
हरिरभिमानी रजनिरिदानीमियमपि याति विरामम् ।
कुरु मम वचनं सत्वररचनं पूरय मधुरिपुकामम् ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवे कृतहरिसेवे भणति परमरमणीयम् ।
प्रमुदितहृदयं हरिमतिसदयं नमत सुकृतकमनीयम् ॥ 8 ॥
विकिरति मुहुः श्वासान्दिशः पुरो मुहुरीक्षते प्रविशति मुहुः कुञ्जं गुञ्जन्मुहुर्बहु ताम्यति ।
रचयति मुहुः शय्यां पर्याकुलं मुहुरीक्षते मदनकदनक्लान्तः कान्ते प्रियस्तव वर्तते ॥ 33 ॥
त्वद्वाम्येन समं समग्रमधुना तिग्मांशुरस्तं गतो गोविन्दस्य मनोरथेन च समं प्राप्तं तमः सान्द्रताम् ।
कोकानां करुणस्वनेन सदृशी दीर्घा मदभ्यर्थना तन्मुग्धे विफलं विलम्बनमसौ रम्योऽभिसारक्षणः ॥ 34 ॥
आश्लेषादनु चुम्बनादनु नखोल्लेखादनु स्वान्तज-प्रोद्बोधादनु सम्भ्रमादनु रतारम्भादनु प्रीतयोः ।
अन्यार्थं गतयोर्भ्रमान्मिलितयोः सम्भाषणैर्जानतो-र्दम्पत्योरिह को न को न तमसि व्रीडाविमिश्रो रसः ॥ 35 ॥
सभयचकितं विन्यस्यन्तीं दृशौ तिमिरे पथि प्रतितरु मुहुः स्थित्वा मन्दं पदानि वितन्वतीम् ।
कथमपि रहः प्राप्तामङ्गैरनङ्गतरङ्गिभिः सुमुखि सुभगः पश्यन्स त्वामुपैतु कृतार्थताम् ॥ 36 ॥
राधामुग्धमुखारविन्दमधुपस्त्रैलोक्यमौलिस्थली नेपथ्योचितनीलरत्नमवनीभारावतारान्तकः।
स्वच्छन्दं व्रजसुब्दरीजनमनस्तोषप्रदोषोदयः कंसध्वंसनधूमकेतुरवतु त्वां देवकीनन्दनः॥ 36 + 1 ॥
॥ इति श्रीगीतगोविन्देऽभिसारिकवर्णने साकाङ्क्षपुण्डरीकाक्षो नाम पञ्चमः सर्गः ॥
|| pañcamaḥ sargaḥ ||
|| sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣaḥ ||
ahamiha nivasāmi yāhi rādhāṃ anunaya madvacanena cānayethāḥ |
iti madhuripuṇā sakhī niyuktā svayamidametya punarjagāda rādhām || 31 ||
|| gītaṃ 10 ||
vahati malayasamīre madanamupanidhāya |
sphuṭati kusumanikare virahihṛdayadalanāya ||
tava virahe vanamālī sakhi sīdati || 1 ||
dahati śiśiramayūkhe maraṇamanukaroti |
patati madanaviśikhe vilapati vikalataro'ti || 2 ||
dhvanati madhupasamūhe śravaṇamapidadhāti |
manasi calitavirahe niśi niśi rujamupayāti || 3 ||
vasati vipinavitāne tyajati lalitadhāma |
luṭhati dharaṇiśayane bahu vilapati tava nāma || 4 ||
raṇati pikasamavāye pratidiśamanuyāti |
hasati manujanicaye virahamapalapati neti || 5 ||
sphurati kalaravarāve smarati maṇitameva|
tavaratisukhavibhave gaṇayati suguṇamatīva || 6 ||
tvadabhidhaśubhadamāsaṃ vadati nari śṛṇoti |
tamapi japati sarasaṃ yuvatiṣu na ratimupaiti || 7 ||
bhaṇati kavijayadeve virahavilasitena |
manasi rabhasavibhave harirudayatu sukṛtena || 8 ||
pūrvaṃ yatra samaṃ tvayā ratipaterāsāditaḥ siddhaya-stasminneva nikuñjamanmathamahātīrthe punarmādhavaḥ |
dhyāyaṃstvāmaniśaṃ japannapi tavaivālāpamantrāvalīṃ bhūyastvatkucakumbhanirbharaparīrambhāmṛtaṃ vāñchati || 32 ||
|| gītaṃ 11 ||
ratisukhasāre gatamabhisāre madanamanoharaveśam |
na kuru nitambini gamanavilambanamanusara taṃ hṛdayeśam ||
dhīrasamīre yamunātīre vasati vane vanamālī || 1 ||
nāma sametaṃ kṛtasaṅketaṃ vādayate mṛduveṇum |
bahu manute nanu te tanusaṅgatapavanacalitamapi reṇum || 2 ||
patati patatre vicalati patre śaṅkitabhavadupayānam |
racayati śayanaṃ sacakitanayanaṃ paśyati tava panthānam || 3 ||
mukharamadhīraṃ tyaja mañjīraṃ ripumiva keliṣulolam |
cala sakhi kuñjaṃ satimirapuñjaṃ śīlaya nīlanicolam || 4 ||
urasi murārerupahitahāre ghana iva taralabalāke |
taṭidiva pīte rativiparīte rājasi sukṛtavipāke || 5 ||
vigalitavasanaṃ parihṛtarasanaṃ ghaṭaya jaghanamapidhānam |
kisalayaśayane paṅkajanayane nidhimiva harṣanidānam || 6 ||
harirabhimānī rajaniridānīmiyamapi yāti virāmam |
kuru mama vacanaṃ satvararacanaṃ pūraya madhuripukāmam || 7 ||
śrījayadeve kṛtahariseve bhaṇati paramaramaṇīyam |
pramuditahṛdayaṃ harimatisadayaṃ namata sukṛtakamanīyam || 8 ||
vikirati muhuḥ śvāsāndiśaḥ puro muhurīkṣate praviśati muhuḥ kuñjaṃ guñjanmuhurbahu tāmyati |
racayati muhuḥ śayyāṃ paryākulaṃ muhurīkṣate madanakadanaklāntaḥ kānte priyastava vartate || 33 ||
tvadvāmyena samaṃ samagramadhunā tigmāṃśurastaṃ gato govindasya manorathena ca samaṃ prāptaṃ tamaḥ sāndratām |
kokānāṃ karuṇasvanena sadṛśī dīrghā madabhyarthanā tanmugdhe viphalaṃ vilambanamasau ramyo'bhisārakṣaṇaḥ || 34 ||
āśleṣādanu cumbanādanu nakhollekhādanu svāntaja-prodbodhādanu sambhramādanu ratārambhādanu prītayoḥ |
anyārthaṃ gatayorbhramānmilitayoḥ sambhāṣaṇairjānato-rdampatyoriha ko na ko na tamasi vrīḍāvimiśro rasaḥ || 35 ||
sabhayacakitaṃ vinyasyantīṃ dṛśau timire pathi pratitaru muhuḥ sthitvā mandaṃ padāni vitanvatīm |
kathamapi rahaḥ prāptāmaṅgairanaṅgataraṅgibhiḥ sumukhi subhagaḥ paśyansa tvāmupaitu kṛtārthatām || 36 ||
rādhāmugdhamukhāravindamadhupastrailokyamaulisthalī nepathyocitanīlaratnamavanībhārāvatārāntakaḥ|
svacchandaṃ vrajasubdarījanamanastoṣapradoṣodayaḥ kaṃsadhvaṃsanadhūmaketuravatu tvāṃ devakīnandanaḥ|| 36 + 1 ||
|| iti śrīgītagovinde'bhisārikavarṇane sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣo nāma pañcamaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.