ඕං ශ්රී පරමාත්මනේ නමඃ
අථ තෘතීයෝ(අ)ධ්යායඃ
කර්මයෝගඃ
අර්ජුන උවාච
ජ්යායසී චේත්කර්මණස්තේ මතා බුද්ධිර්ජනාර්දන .
තත්කිං කර්මණි ඝෝරේ මාං නියෝජයසි කේශව ..1..
ව්යාමිශ්රේණේව වාක්යේන බුද්ධිං මෝහයසීව මේ .
තදේකං වද නිශ්චිත්ය යේන ශ්රේයෝ(අ)හමාප්නුයාම් ..2..
ශ්රී භගවානුවාච
ලෝකේ(අ)ස්මින්ද්විවිධා නිෂ්ඨා පුරා ප්රෝක්තා මයා(අ)නඝ .
ජ්ඤානයෝගේන සාඞ්ඛ්යානාං කර්මයෝගේන යෝගිනාම් ..3..
න කර්මණාමනාරම්භාත් නෛෂ්කර්ම්යං පුරුෂෝ(අ)ශ්නුතේ .
න ච සන්න්යසනාදේව සිද්ධිං සමධිගච්ඡති ..4..
න හි කශ්චිත්ක්ෂණමපි ජාතු තිෂ්ඨත්යකර්මකෘත් .
කාර්යතේ හ්යවශඃ කර්ම සර්වඃ ප්රකෘතිජෛර්ගුණෛඃ ..5..
කර්මේන්ද්රියාණි සංයම්ය ය ආස්තේ මනසා ස්මරන් .
ඉන්ද්රියාර්ථාන්විමූඪාත්මා මිථ්යාචාරඃ ස උච්යතේ ..6..
යස්ත්වින්ද්රියාණි මනසා නියම්යාරභතේ(අ)ර්ජුන .
කර්මේන්ද්රියෛඃ කර්මයෝගම් අසක්තඃ ස විශිෂ්යතේ ..7..
නියතං කුරු කර්ම ත්වං කර්ම ජ්යායෝ හ්යකර්මණඃ .
ශරීරයාත්රා(අ)පි ච තේ න ප්රසිද්ධ්යේදකර්මණඃ ..8..
යජ්ඤාර්ථාත්කර්මණෝ(අ)න්යත්ර ලෝකෝ(අ)යං කර්මබන්ධනඃ .
තදර්ථං කර්ම කෞන්තේය මුක්තසඞ්ගඃ සමාචර ..9..
සහයජ්ඤාඃ ප්රජාඃ සෘෂ්ට්වා පුරෝවාච ප්රජාපතිඃ .
අනේන ප්රසවිෂ්යධ්වං ඒෂ වෝ(අ)ස්ත්විෂ්ටකාමධුක් ..10..
දේවාන්භාවයතා(අ)නේන තේ දේවා භාවයන්තු වඃ .
පරස්පරං භාවයන්තඃ ශ්රේයඃ පරමවාප්ස්යථ ..11..
ඉෂ්ටාන්භෝගාන්හි වෝ දේවාඃ දාස්යන්තේ යජ්ඤභාවිතාඃ .
තෛර්දත්තානප්රදායෛභ්යඃ යෝ භුඞ්ක්තේ ස්තේන ඒව සඃ ..12..
යජ්ඤශිෂ්ටාශිනඃ සන්තඃ මුච්යන්තේ සර්වකිල්බිෂෛඃ .
භුඤ්ජතේ තේ ත්වඝං පාපාඃ යේ පචන්ත්යාත්මකාරණාත් ..13..
අන්නාද්භවන්ති භූතානි පර්ජන්යාදන්නසම්භවඃ .
යජ්ඤාද්භවති පර්ජන්යඃ යජ්ඤඃ කර්මසමුද්භවඃ ..14..
කර්ම බ්රහ්මෝද්භවං විද්ධි බ්රහ්මාක්ෂරසමුද්භවම් .
තස්මාත්සර්වගතං බ්රහ්ම නිත්යං යජ්ඤේ ප්රතිෂ්ඨිතම් ..15..
ඒවං ප්රවර්තිතං චක්රං නානුවර්තයතීහ යඃ .
අඝායුරින්ද්රියාරාමඃ මෝඝං පාර්ථ ස ජීවති ..16..
යස්ත්වාත්මරතිරේව ස්යාත් ආත්මතෘප්තශ්ච මානවඃ .
ආත්මන්යේව ච සන්තුෂ්ටඃ තස්ය කාර්යං න විද්යතේ ..17..
නෛව තස්ය කෘතේනාර්ථඃ නාකෘතේනේහ කශ්චන .
න චාස්ය සර්වභූතේෂු කශ්චිදර්ථව්යපාශ්රයඃ ..18..
තස්මාදසක්තඃ සතතං කාර්යං කර්ම සමාචර .
අසක්තෝ හ්යාචරන්කර්ම පරමාප්නෝති පූරුෂඃ ..19..
කර්මණෛව හි සංසිද්ධිං ආස්ථිතා ජනකාදයඃ .
ලෝකසඞ්ග්රහමේවාපි සම්පශ්යන්කර්තුමර්හසි ..20..
යද්යදාචරති ශ්රේෂ්ඨඃ තත්තදේවේතරෝ ජනඃ .
ස යත්ප්රමාණං කුරුතේ ලෝකස්තදනුවර්තතේ ..21..
න මේ පාර්ථාස්ති කර්තව්යං ත්රිෂු ලෝකේෂු කිඤ්චන .
නානවාප්තමවාප්තව්යං වර්ත ඒව ච කර්මණි ..22..
යදි හ්යහං න වර්තේය ජාතු කර්මණ්යතන්ද්රිතඃ .
මම වර්ත්මානුවර්තන්තේ මනුෂ්යාඃ පාර්ථ සර්වශඃ ..23..
උත්සීදේයුරිමේ ලෝකාඃ න කුර්යාං කර්ම චේදහම් .
සඞ්කරස්ය ච කර්තා ස්යාම් උපහන්යාමිමාඃ ප්රජාඃ ..24..
සක්තාඃ කර්මණ්යවිද්වාංසඃ යථා කුර්වන්ති භාරත .
කුර්යාද්විද්වාංස්තථා(අ)සක්තඃ චිකීර්ෂුර්ලෝකසඞ්ග්රහම් ..25..
න බුද්ධිභේදං ජනයේත් අජ්ඤානාං කර්මසඞ්ගිනාම් .
ජෝෂයේත්සර්වකර්මාණි විද්වාන්යුක්තඃ සමාචරන් ..26..
ප්රකෘතේඃ ක්රියමාණානි ගුණෛඃ කර්මාණි සර්වශඃ .
අහඞ්කාරවිමූඪාත්මා කර්තා(අ)හමිති මන්යතේ ..27..
තත්ත්වවිත්තු මහාබාහෝ ගුණකර්මවිභාගයෝඃ .
ගුණා ගුණේෂු වර්තන්තේ ඉති මත්වා න සජ්ජතේ ..28..
ප්රකෘතේර්ගුණසම්මූඪාඃ සජ්ජන්තේ ගුණකර්මසු .
තානකෘත්ස්නවිදෝ මන්දාන් කෘත්ස්නවින්න විචාලයේත් ..29..
මයි සර්වාණි කර්මාණි සන්න්යස්යාධ්යාත්මචේතසා .
නිරාශීර්නිර්මමෝ භූත්වා යුධ්යස්ව විගතජ්වරඃ ..30..
යේ මේ මතමිදං නිත්යම් අනුතිෂ්ඨන්ති මානවාඃ .
ශ්රද්ධාවන්තෝ(අ)නසූයන්තඃ මුච්යන්තේ තේ(අ)පි කර්මභිඃ ..31..
යේ ත්වේතදභ්යසූයන්තඃ නානුතිෂ්ඨන්ති මේ මතම් .
සර්වජ්ඤානවිමූඪාංස්තාන් විද්ධි නෂ්ටානචේතසඃ ..32..
සදෘශං චේෂ්ටතේ ස්වස්යාඃ ප්රකෘතේර්ජ්ඤානවානපි .
ප්රකෘතිං යාන්ති භූතානි නිග්රහඃ කිං කරිෂ්යති ..33..
ඉන්ද්රියස්යේන්ද්රියස්යාර්ථේ රාගද්වේෂෞ ව්යවස්ථිතෞ .
තයෝර්න වශමාගච්ඡේත් තෞ හ්යස්ය පරිපන්ථිනෞ ..34..
ශ්රේයාන්ස්වධර්මෝ විගුණඃ පරධර්මාත්ස්වනුෂ්ඨිතාත් .
ස්වධර්මේ නිධනං ශ්රේයඃ පරධර්මෝ භයාවහඃ ..35..
අර්ජුන උවාච
අථ කේන ප්රයුක්තෝ(අ)යං පාපං චරති පූරුෂඃ .
අනිච්ඡන්නපි වාර්ෂ්ණේය බලාදිව නියෝජිතඃ ..36..
ශ්රී භගවානුවාච
කාම ඒෂ ක්රෝධ ඒෂඃ රජෝගුණසමුද්භවඃ .
මහාශනෝ මහාපාප්මා විද්ධ්යේනමිහ වෛරිණම් ..37..
ධූමේනාව්රියතේ වහ්නිඃ යථා(අ)(අ)දර්ශෝ මලේන ච .
යථෝල්බේනාවෘතෝ ගර්භඃ තථා තේනේදමාවෘතම් ..38..
ආවෘතං ජ්ඤානමේතේන ජ්ඤානිනෝ නිත්යවෛරිණා .
කාමරූපේණ කෞන්තේය දුෂ්පූරේණානලේන ච ..39..
ඉන්ද්රියාණි මනෝ බුද්ධිඃ අස්යාධිෂ්ඨානමුච්යතේ .
ඒතෛර්විමෝහයත්යේෂඃ ජ්ඤානමාවෘත්ය දේහිනම් ..40..
තස්මාත්ත්වමින්ද්රියාණ්යාදෞ නියම්ය භරතර්ෂභ .
පාප්මානං ප්රජහි හ්යේනං ජ්ඤානවිජ්ඤානනාශනම් ..41..
ඉන්ද්රියාණි පරාණ්යාහුඃ ඉන්ද්රියේභ්යඃ පරං මනඃ .
මනසස්තු පරාබුද්ධිඃ යෝ බුද්ධේඃ පරතස්තු සඃ ..42..
ඒවං බුද්ධේඃ පරං බුද්ධ්වා සංස්තභ්යාත්මානමාත්මනා .
ජහි ශත්රුං මහාබාහෝ කාමරූපං දුරාසදම් ..43..
.. ඕං තත්සදිති ශ්රීමද්භගවද්ගීතාසු උපනිෂත්සු බ්රහ්මවිද්යායාං
යෝගශාස්ත්රේ ශ්රීකෘෂ්ණාර්ජුනසංවාදේ කර්මයෝගෝ නාම තෘතීයෝ(අ)ධ්යායඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha tṛtīyo'dhyāyaḥ
karmayogaḥ
arjuna uvāca
jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||1||
vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||2||
śrī bhagavānuvāca
loke'smindvividhā niṣṭhā purā proktā mayā'nagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||3||
na karmaṇāmanārambhāt naiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||4||
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||5||
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||6||
yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogam asaktaḥ sa viśiṣyate ||7||
niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrā'pi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||8||
yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||9||
sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvaṃ eṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||10||
devānbhāvayatā'nena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||11||
iṣṭānbhogānhi vo devāḥ dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyaḥ yo bhuṅkte stena eva saḥ ||12||
yajñaśiṣṭāśinaḥ santaḥ mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpāḥ ye pacantyātmakāraṇāt ||13||
annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyaḥ yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||14||
karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||15||
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmaḥ moghaṃ pārtha sa jīvati ||16||
yastvātmaratireva syāt ātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭaḥ tasya kāryaṃ na vidyate ||17||
naiva tasya kṛtenārthaḥ nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||18||
tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||19||
karmaṇaiva hi saṃsiddhiṃ āsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||20||
yadyadācarati śreṣṭhaḥ tattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||21||
na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||22||
yadi hyahaṃ na varteya jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||23||
utsīdeyurime lokāḥ na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syām upahanyāmimāḥ prajāḥ ||24||
saktāḥ karmaṇyavidvāṃsaḥ yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathā'saktaḥ cikīrṣurlokasaṅgraham ||25||
na buddhibhedaṃ janayet ajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||26||
prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartā'hamiti manyate ||27||
tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartante iti matvā na sajjate ||28||
prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandān kṛtsnavinna vicālayet ||29||
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||30||
ye me matamidaṃ nityam anutiṣṭhanti mānavāḥ |
śraddhāvanto'nasūyantaḥ mucyante te'pi karmabhiḥ ||31||
ye tvetadabhyasūyantaḥ nānutiṣṭhanti me matam |
sarvajñānavimūḍhāṃstān viddhi naṣṭānacetasaḥ ||32||
sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi |
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati ||33||
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchet tau hyasya paripanthinau ||34||
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ ||35||
arjuna uvāca
atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ ||36||
śrī bhagavānuvāca
kāma eṣa krodha eṣaḥ rajoguṇasamudbhavaḥ |
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam ||37||
dhūmenāvriyate vahniḥ yathā''darśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhaḥ tathā tenedamāvṛtam ||38||
āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā |
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca ||39||
indriyāṇi mano buddhiḥ asyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣaḥ jñānamāvṛtya dehinam ||40||
tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam ||41||
indriyāṇi parāṇyāhuḥ indriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parābuddhiḥ yo buddheḥ paratastu saḥ ||42||
evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā |
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam ||43||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde karmayogo nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ श्री परमात्मने नमः
अथ तृतीयोऽध्यायः
कर्मयोगः
अर्जुन उवाच
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥1॥
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥2॥
श्री भगवानुवाच
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयाऽनघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥3॥
न कर्मणामनारम्भात् नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च सन्न्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥4॥
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥5॥
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥6॥
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगम् असक्तः स विशिष्यते ॥7॥
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्राऽपि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥8॥
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥9॥
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वं एष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥10॥
देवान्भावयताऽनेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥11॥
इष्टान्भोगान्हि वो देवाः दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यः यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥12॥
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तः मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापाः ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥13॥
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यः यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥14॥
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥15॥
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामः मोघं पार्थ स जीवति ॥16॥
यस्त्वात्मरतिरेव स्यात् आत्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टः तस्य कार्यं न विद्यते ॥17॥
नैव तस्य कृतेनार्थः नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥18॥
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥19॥
कर्मणैव हि संसिद्धिं आस्थिता जनकादयः ।
लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥20॥
यद्यदाचरति श्रेष्ठः तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥21॥
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥22॥
यदि ह्यहं न वर्तेय जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥23॥
उत्सीदेयुरिमे लोकाः न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्याम् उपहन्यामिमाः प्रजाः ॥24॥
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसः यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथाऽसक्तः चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥25॥
न बुद्धिभेदं जनयेत् अज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥26॥
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताऽहमिति मन्यते ॥27॥
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्ते इति मत्वा न सज्जते ॥28॥
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान् कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥29॥
मयि सर्वाणि कर्माणि सन्न्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥30॥
ये मे मतमिदं नित्यम् अनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तः मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥31॥
ये त्वेतदभ्यसूयन्तः नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढांस्तान् विद्धि नष्टानचेतसः ॥32॥
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥33॥
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत् तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥34॥
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥35॥
अर्जुन उवाच
अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।
अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥36॥
श्री भगवानुवाच
काम एष क्रोध एषः रजोगुणसमुद्भवः ।
महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥37॥
धूमेनाव्रियते वह्निः यथाऽऽदर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भः तथा तेनेदमावृतम् ॥38॥
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥39॥
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः अस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येषः ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥40॥
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥41॥
इन्द्रियाणि पराण्याहुः इन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु पराबुद्धिः यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥42॥
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥43॥
॥ ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासु उपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां
योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मयोगो नाम तृतीयोऽध्यायः ॥
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha tṛtīyo'dhyāyaḥ
karmayogaḥ
arjuna uvāca
jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||1||
vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||2||
śrī bhagavānuvāca
loke'smindvividhā niṣṭhā purā proktā mayā'nagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||3||
na karmaṇāmanārambhāt naiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||4||
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||5||
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||6||
yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogam asaktaḥ sa viśiṣyate ||7||
niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrā'pi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||8||
yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||9||
sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvaṃ eṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||10||
devānbhāvayatā'nena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||11||
iṣṭānbhogānhi vo devāḥ dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyaḥ yo bhuṅkte stena eva saḥ ||12||
yajñaśiṣṭāśinaḥ santaḥ mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpāḥ ye pacantyātmakāraṇāt ||13||
annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyaḥ yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||14||
karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||15||
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmaḥ moghaṃ pārtha sa jīvati ||16||
yastvātmaratireva syāt ātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭaḥ tasya kāryaṃ na vidyate ||17||
naiva tasya kṛtenārthaḥ nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||18||
tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||19||
karmaṇaiva hi saṃsiddhiṃ āsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||20||
yadyadācarati śreṣṭhaḥ tattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||21||
na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||22||
yadi hyahaṃ na varteya jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||23||
utsīdeyurime lokāḥ na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syām upahanyāmimāḥ prajāḥ ||24||
saktāḥ karmaṇyavidvāṃsaḥ yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathā'saktaḥ cikīrṣurlokasaṅgraham ||25||
na buddhibhedaṃ janayet ajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||26||
prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartā'hamiti manyate ||27||
tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartante iti matvā na sajjate ||28||
prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandān kṛtsnavinna vicālayet ||29||
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||30||
ye me matamidaṃ nityam anutiṣṭhanti mānavāḥ |
śraddhāvanto'nasūyantaḥ mucyante te'pi karmabhiḥ ||31||
ye tvetadabhyasūyantaḥ nānutiṣṭhanti me matam |
sarvajñānavimūḍhāṃstān viddhi naṣṭānacetasaḥ ||32||
sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi |
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati ||33||
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchet tau hyasya paripanthinau ||34||
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ ||35||
arjuna uvāca
atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ ||36||
śrī bhagavānuvāca
kāma eṣa krodha eṣaḥ rajoguṇasamudbhavaḥ |
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam ||37||
dhūmenāvriyate vahniḥ yathā''darśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhaḥ tathā tenedamāvṛtam ||38||
āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā |
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca ||39||
indriyāṇi mano buddhiḥ asyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣaḥ jñānamāvṛtya dehinam ||40||
tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam ||41||
indriyāṇi parāṇyāhuḥ indriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parābuddhiḥ yo buddheḥ paratastu saḥ ||42||
evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā |
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam ||43||
|| oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsu upaniṣatsu brahmavidyāyāṃ
yogaśāstre śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde karmayogo nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.