Kena Upanishad Khanda 4 — Gurmukhi Script

Meaning —

ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਏਤਦ੍ਵਿਜਯੇ ਮਹੀਯਧ੍ਵਮਿਤਿ ਤਤੋ ਹੈਵ ਵਿਦਾਞ੍ਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ॥ 1॥

sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti tato haiva vidāñcakāra brahmeti || 1||

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾ ਏਤੇ ਦੇਵਾ ਅਤਿਤਰਾਮਿਵਾਨ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਯਦਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੇਨਨ੍ਨੇਦਿष੍ਠ-ਮ੍ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੇਨਤ੍ਪ੍ਰਥਮੋ ਵਿਦਾਞ੍ਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ॥ 2॥

tasmādvā ete devā atitarāmivānyāndevānyadagnirvāyurindraste hyenannediṣṭha-mpasparśuste hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 2||

Verse 3

ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ-ऽਤਿਤਰਾਮਿਵਾਨ੍ਯਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸ ਹ੍ਯੇਨਨ੍ਨੇਦਿष੍ਠ-ਮ੍ਪਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ ਸ ਹ੍ਯੇਨਤ੍ਪ੍ਰਥਮੋ ਵਿਦਾਞ੍ਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ॥ 3॥

tasmādvā indro-'titarāmivānyāndevānsa hyenannediṣṭha-mpasparśa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 3||

Verse 4

ਤਸ੍ਯੈष ਆਦੇਸ਼ੋ ਯਦੇਤਦ੍ਵਿਦ੍ਯੁਤੋ ਵ੍ਯਦ੍ਯੁਤਦਾ(3) ਇਤੀ-ਨ੍ਨ੍ਯਮੀਮਿषਦਾ(3) ਇਤ੍ਯਧਿਦੈਵਤਮ੍ ॥ 4॥

tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā(3) itī-nnyamīmiṣadā(3) ityadhidaivatam || 4||

Verse 5

ਅਥਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਂ-ਯਁਦ੍ਦੇਤਦ੍ਗਚ੍ਛਤੀਵ ਚ ਮਨੋ-ऽਨੇਨ ਚੈਤਦੁਪਸ੍ਮਰਤ੍ਯਭੀਕ੍ष੍ਣਂ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਃ ॥ 5॥

athādhyātmaṃ-ya~ddetadgacchatīva ca mano-'nena caitadupasmaratyabhīkṣṇaṃ saṅkalpaḥ || 5||

Verse 6

ਤਦ੍ਧ ਤਦ੍ਵਨ-ਨ੍ਨਾਮ ਤਦ੍ਵਨਮਿਤ੍ਯੁਪਾਸਿਤਵ੍ਯਂ ਸ ਯ ਏਤਦੇਵਂ-ਵੇਁਦਾਭਿ ਹੈਨਗ੍ਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸਂਵਾਁਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ॥ 6॥

taddha tadvana-nnāma tadvanamityupāsitavyaṃ sa ya etadevaṃ-ve~dābhi hainagṃ sarvāṇi bhūtāni saṃvā~ñchanti || 6||

Verse 7

ਉਪਨਿषਦ-ਮ੍ਭੋ ਬ੍ਰੂਹੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤ ਉਪਨਿषਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ-ਵਾਁਵ ਤ ਉਪਨਿषਦਮਬ੍ਰੂਮੇਤਿ ॥ 7॥

upaniṣada-mbho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṃ-vā~va ta upaniṣadamabrūmeti || 7||

Verse 8

ਤਸੈ ਤਪੋ ਦਮਃ ਕਰ੍ਮੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਵੇਦਾ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਸਤ੍ਯਮਾਯਤਨਮ੍ ॥ 8॥

tasai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedā-ssarvāṅgāni satyamāyatanam || 8||

Verse 9

ਯੋ ਵਾ ਏਤਾਮੇਵਂ-ਵੇਁਦਾਪਹਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਾਨਮਨਨ੍ਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਲੋਕੇ ਜ੍ਯੇਯੇ ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ ॥ 9॥

yo vā etāmevaṃ-ve~dāpahatya pāpmānamanante svarge loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati || 9||

॥ ਇਤਿ ਕੇਨੋਪਨਿषਦਿ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਖਣ੍ਡਃ ॥

ੴ ਆਪ੍ਯਾਯਨ੍ਤੁ ਮਮਾਙ੍ਗਾਨਿ ਵਾਕ੍ਪ੍ਰਾਣਸ਼੍ਚਕ੍षੁ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਥੋ ਬਲਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ । ਸਰ੍ਵ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੌਪਨਿषਦ-ਮ੍ਮਾ-ऽਹ-ਮ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਕੁਰ੍ਯਾ-ਮ੍ਮਾ ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰਾਕਰੋਦਨਿਰਾਕਰਣਮਸ੍ਤ੍ਵਨਿਰਾਕਰਣ-ਮ੍ਮੇ-ऽਸ੍ਤੁ । ਤਦਾਤ੍ਮਨਿ ਨਿਰਤੇ ਯ ਉਪਨਿषਤ੍ਸੁ ਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਮਯਿ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇ ਮਯਿ ਸਨ੍ਤੁ ।
ੴ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃੑ ॥

oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

॥ ਇਤਿ ਕੇਨੋਪਨਿषਤ੍ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

सा ब्रह्मेति होवाच ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति ततो हैव विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 1॥

तस्माद्वा एते देवा अतितरामिवान्यान्देवान्यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठ-म्पस्पर्शुस्ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 2॥

तस्माद्वा इन्द्रो-ऽतितरामिवान्यान्देवान्स ह्येनन्नेदिष्ठ-म्पस्पर्श स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 3॥

तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो व्यद्युतदा(3) इती-न्न्यमीमिषदा(3) इत्यधिदैवतम् ॥ 4॥

अथाध्यात्मं-यँद्देतद्गच्छतीव च मनो-ऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥ 5॥

तद्ध तद्वन-न्नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं-वेँदाभि हैनग्ं सर्वाणि भूतानि संवाँञ्छन्ति ॥ 6॥

उपनिषद-म्भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीं-वाँव त उपनिषदमब्रूमेति ॥ 7॥

तसै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदा-स्सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥ 8॥

यो वा एतामेवं-वेँदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ 9॥

॥ इति केनोपनिषदि चतुर्थः खण्डः ॥

ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्षु-श्श्रोत्रमथो बलमिन्द्रियाणि च सर्वाणि । सर्व-म्ब्रह्मौपनिषद-म्मा-ऽह-म्ब्रह्म निराकुर्या-म्मा मा ब्रह्म निराकरोदनिराकरणमस्त्वनिराकरण-म्मे-ऽस्तु । तदात्मनि निरते य उपनिषत्सु धर्मास्ते मयि सन्तु ते मयि सन्तु ।

ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥

॥ इति केनोपनिषत् ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

ਕੇਨ ਉਪਨਿषਦ੍ - ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਖਣ੍ਡਃ