ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਵਿਜਿਗ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਜਯੇ ਦੇਵਾ ਅਮਹੀਯਨ੍ਤ ॥ 1॥
ਤ ਐਕ੍षਨ੍ਤਾਸ੍ਮਾਕਮੇਵਾਯਂ-ਵਿਁਜਯੋ-ऽਸ੍ਮਾਕਮੇਵਾਯ-ਮ੍ਮਹਿਮੇਤਿ । ਤਦ੍ਧੈषਾਂ-ਵਿਁਜਜ੍ਞੌ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਨ੍ਨ ਵ੍ਯਜਾਨਤ ਕਿਮਿਦਂ-ਯਁਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 2॥
ਤੇ-ऽਗ੍ਨਿਮਬ੍ਰੁਵਞ੍ਜਾਤਵੇਦ ਏਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮਿਦਂ-ਯਁਕ੍षਮਿਤਿ ਤਥੇਤਿ ॥ 3॥
ਤਦਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਮਭ੍ਯਵਦਤ੍ਕੋ-ऽਸੀਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਾਤਵੇਦਾ ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ॥ 4॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂ-ਵੀਁਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪੀਦꣳ ਸਰ੍ਵ-ਨ੍ਦਹੇਯਂ-ਯਁਦਿਦ-ਮ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਤਿ ॥ 5॥
ਤਸ੍ਮੈ ਤृਣ-ਨ੍ਨਿਦਧਾਵੇਤਦ੍ਦਹੇਤਿ । ਤਦੁਪਪ੍ਰੇਯਾਯ ਸਰ੍ਵਜਵੇਨ ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਦਗ੍ਧੁਂ ਸ ਤਤ ਏਵ ਨਿਵਵृਤੇ ਨੈਤਦਸ਼ਕਂ-ਵਿਁਜ੍ਞਾਤੁਂ-ਯਁਦੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 6॥
ਅਥ ਵਾਯੁਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ਵਾਯਵੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ਤਥੇਤਿ ॥ 7॥
ਤਦਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਮਭ੍ਯਵਦਤ੍ਕੋ-ऽਸੀਤਿ ਵਾਯੁਰ੍ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ॥ 8॥
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂ-ਵੀਁਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪੀਦਂ ਸਰ੍ਵਮਾਦਦੀਯ ਯਦਿਦ-ਮ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਤਿ ॥ 9॥
ਤਸ੍ਮੈ ਤृਣ-ਨ੍ਨਿਦਧਾਵੇਤਦਾਦਤ੍ਸ੍ਵੇਤਿ ਤਦੁਪਪ੍ਰੇਯਾਯ ਸਰ੍ਵਜਵੇਨ ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਦਾਤੁਂ ਸ ਤਤ ਏਵ ਨਿਵਵृਤੇ ਨੈਤਦਸ਼ਕਂ-ਵਿਁਜ੍ਞਾਤੁਂ-ਯਁਦੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 10॥
ਅਥੇਨ੍ਦ੍ਰਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ਮਘਵਨ੍ਨੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ਤਥੇਤਿ ਤਦਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਿਰੋਦਧੇ ॥ 11॥
ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਾਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਾਜਗਾਮ ਬਹੁਸ਼ੋਭਮਾਨਾਮੁਮਾਂ ਹੈਮਵਤੀ-ਨ੍ਤਾਗ੍ਂਹੋਵਾਚ ਕਿਮੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 12॥
॥ ਇਤਿ ਕੇਨੋਪਨਿषਦਿ ਤृਤੀਯਃ ਖਣ੍ਡਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त ॥ 1॥
त ऐक्षन्तास्माकमेवायं-विँजयो-ऽस्माकमेवाय-म्महिमेति । तद्धैषां-विँजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत किमिदं-यँक्षमिति ॥ 2॥
ते-ऽग्निमब्रुवञ्जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं-यँक्षमिति तथेति ॥ 3॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीत्यग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ 4॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदꣳ सर्व-न्दहेयं-यँदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 5॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 6॥
अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति ॥ 7॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीति वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ 8॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदं सर्वमाददीय यदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 9॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतदादत्स्वेति तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादातुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 10॥
अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे ॥ 11॥
स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवती-न्ताग्ंहोवाच किमेतद्यक्षमिति ॥ 12॥
॥ इति केनोपनिषदि तृतीयः खण्डः ॥
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.