കേന ഉപനിഷദ് - തൃതീയഃ ഖണ്ഡഃ

Kena Upanishad - Tritiyah Khandah

📂 Upanishad 🖋️ Malayalam script
📄 Download PDF
ബ്രഹ്മ ഹ ദേവേഭ്യോ വിജിഗ്യേ തസ്യ ഹ ബ്രഹ്മണോ വിജയേ ദേവാ അമഹീയന്ത ॥ 1॥
ത ഐക്ഷന്താസ്മാകമേവായം-വിഁജയോ-ഽസ്മാകമേവായ-മ്മഹിമേതി । തദ്ധൈഷാം-വിഁജജ്ഞൌ തേഭ്യോ ഹ പ്രാദുര്ബഭൂവ തന്ന വ്യജാനത കിമിദം-യഁക്ഷമിതി ॥ 2॥
തേ-ഽഗ്നിമബ്രുവഞ്ജാതവേദ ഏതദ്വിജാനീഹി കിമിദം-യഁക്ഷമിതി തഥേതി ॥ 3॥
തദഭ്യദ്രവത്തമഭ്യവദത്കോ-ഽസീത്യഗ്നിര്വാ അഹമസ്മീത്യബ്രവീജ്ജാതവേദാ വാ അഹമസ്മീതി ॥ 4॥
തസ്മിന്സ്ത്വയി കിം-വീഁര്യമിത്യപീദꣳ സര്വ-ന്ദഹേയം-യഁദിദ-മ്പൃഥിവ്യാമിതി ॥ 5॥
തസ്മൈ തൃണ-ന്നിദധാവേതദ്ദഹേതി । തദുപപ്രേയായ സര്വജവേന തന്ന ശശാക ദഗ്ധും സ തത ഏവ നിവവൃതേ നൈതദശകം-വിഁജ്ഞാതും-യഁദേതദ്യക്ഷമിതി ॥ 6॥
അഥ വായുമബ്രുവന്വായവേതദ്വിജാനീഹി കിമേതദ്യക്ഷമിതി തഥേതി ॥ 7॥
തദഭ്യദ്രവത്തമഭ്യവദത്കോ-ഽസീതി വായുര്വാ അഹമസ്മീത്യബ്രവീന്മാതരിശ്വാ വാ അഹമസ്മീതി ॥ 8॥
തസ്മിന്സ്ത്വയി കിം-വീഁര്യമിത്യപീദം സര്വമാദദീയ യദിദ-മ്പൃഥിവ്യാമിതി ॥ 9॥
തസ്മൈ തൃണ-ന്നിദധാവേതദാദത്സ്വേതി തദുപപ്രേയായ സര്വജവേന തന്ന ശശാകാദാതും സ തത ഏവ നിവവൃതേ നൈതദശകം-വിഁജ്ഞാതും-യഁദേതദ്യക്ഷമിതി ॥ 10॥
അഥേന്ദ്രമബ്രുവന്മഘവന്നേതദ്വിജാനീഹി കിമേതദ്യക്ഷമിതി തഥേതി തദഭ്യദ്രവത്തസ്മാത്തിരോദധേ ॥ 11॥
സ തസ്മിന്നേവാകാശേ സ്ത്രിയമാജഗാമ ബഹുശോഭമാനാമുമാം ഹൈമവതീ-ന്താഗ്ംഹോവാച കിമേതദ്യക്ഷമിതി ॥ 12॥
॥ ഇതി കേനോപനിഷദി തൃതീയഃ ഖണ്ഡഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त ॥ 1॥
त ऐक्षन्तास्माकमेवायं-विँजयो-ऽस्माकमेवाय-म्महिमेति । तद्धैषां-विँजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत किमिदं-यँक्षमिति ॥ 2॥
ते-ऽग्निमब्रुवञ्जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं-यँक्षमिति तथेति ॥ 3॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीत्यग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ 4॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदꣳ सर्व-न्दहेयं-यँदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 5॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 6॥
अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति ॥ 7॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीति वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ 8॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदं सर्वमाददीय यदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 9॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतदादत्स्वेति तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादातुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 10॥
अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे ॥ 11॥
स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवती-न्ताग्ंहोवाच किमेतद्यक्षमिति ॥ 12॥
॥ इति केनोपनिषदि तृतीयः खण्डः ॥
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in