ಕೇನ ಉಪನಿಷದ್ - ತೃತೀಯಃ ಖಣ್ಡಃ

Kena Upanishad - Tritiyah Khandah

📂 Upanishad 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಬ್ರಹ್ಮ ಹ ದೇವೇಭ್ಯೋ ವಿಜಿಗ್ಯೇ ತಸ್ಯ ಹ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಿಜಯೇ ದೇವಾ ಅಮಹೀಯನ್ತ ॥ 1॥
ತ ಐಕ್ಷನ್ತಾಸ್ಮಾಕಮೇವಾಯಂ-ವಿಁಜಯೋ-ಽಸ್ಮಾಕಮೇವಾಯ-ಮ್ಮಹಿಮೇತಿ । ತದ್ಧೈಷಾಂ-ವಿಁಜಜ್ಞೌ ತೇಭ್ಯೋ ಹ ಪ್ರಾದುರ್ಬಭೂವ ತನ್ನ ವ್ಯಜಾನತ ಕಿಮಿದಂ-ಯಁಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 2॥
ತೇ-ಽಗ್ನಿಮಬ್ರುವಞ್ಜಾತವೇದ ಏತದ್ವಿಜಾನೀಹಿ ಕಿಮಿದಂ-ಯಁಕ್ಷಮಿತಿ ತಥೇತಿ ॥ 3॥
ತದಭ್ಯದ್ರವತ್ತಮಭ್ಯವದತ್ಕೋ-ಽಸೀತ್ಯಗ್ನಿರ್ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತ್ಯಬ್ರವೀಜ್ಜಾತವೇದಾ ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ॥ 4॥
ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ತ್ವಯಿ ಕಿಂ-ವೀಁರ್ಯಮಿತ್ಯಪೀದꣳ ಸರ್ವ-ನ್ದಹೇಯಂ-ಯಁದಿದ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ॥ 5॥
ತಸ್ಮೈ ತೃಣ-ನ್ನಿದಧಾವೇತದ್ದಹೇತಿ । ತದುಪಪ್ರೇಯಾಯ ಸರ್ವಜವೇನ ತನ್ನ ಶಶಾಕ ದಗ್ಧುಂ ಸ ತತ ಏವ ನಿವವೃತೇ ನೈತದಶಕಂ-ವಿಁಜ್ಞಾತುಂ-ಯಁದೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 6॥
ಅಥ ವಾಯುಮಬ್ರುವನ್ವಾಯವೇತದ್ವಿಜಾನೀಹಿ ಕಿಮೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ತಥೇತಿ ॥ 7॥
ತದಭ್ಯದ್ರವತ್ತಮಭ್ಯವದತ್ಕೋ-ಽಸೀತಿ ವಾಯುರ್ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತ್ಯಬ್ರವೀನ್ಮಾತರಿಶ್ವಾ ವಾ ಅಹಮಸ್ಮೀತಿ ॥ 8॥
ತಸ್ಮಿನ್ಸ್ತ್ವಯಿ ಕಿಂ-ವೀಁರ್ಯಮಿತ್ಯಪೀದಂ ಸರ್ವಮಾದದೀಯ ಯದಿದ-ಮ್ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿತಿ ॥ 9॥
ತಸ್ಮೈ ತೃಣ-ನ್ನಿದಧಾವೇತದಾದತ್ಸ್ವೇತಿ ತದುಪಪ್ರೇಯಾಯ ಸರ್ವಜವೇನ ತನ್ನ ಶಶಾಕಾದಾತುಂ ಸ ತತ ಏವ ನಿವವೃತೇ ನೈತದಶಕಂ-ವಿಁಜ್ಞಾತುಂ-ಯಁದೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 10॥
ಅಥೇನ್ದ್ರಮಬ್ರುವನ್ಮಘವನ್ನೇತದ್ವಿಜಾನೀಹಿ ಕಿಮೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ತಥೇತಿ ತದಭ್ಯದ್ರವತ್ತಸ್ಮಾತ್ತಿರೋದಧೇ ॥ 11॥
ಸ ತಸ್ಮಿನ್ನೇವಾಕಾಶೇ ಸ್ತ್ರಿಯಮಾಜಗಾಮ ಬಹುಶೋಭಮಾನಾಮುಮಾಂ ಹೈಮವತೀ-ನ್ತಾಗ್ಂಹೋವಾಚ ಕಿಮೇತದ್ಯಕ್ಷಮಿತಿ ॥ 12॥
॥ ಇತಿ ಕೇನೋಪನಿಷದಿ ತೃತೀಯಃ ಖಣ್ಡಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त ॥ 1॥
त ऐक्षन्तास्माकमेवायं-विँजयो-ऽस्माकमेवाय-म्महिमेति । तद्धैषां-विँजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव तन्न व्यजानत किमिदं-यँक्षमिति ॥ 2॥
ते-ऽग्निमब्रुवञ्जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं-यँक्षमिति तथेति ॥ 3॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीत्यग्निर्वा अहमस्मीत्यब्रवीज्जातवेदा वा अहमस्मीति ॥ 4॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदꣳ सर्व-न्दहेयं-यँदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 5॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतद्दहेति । तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाक दग्धुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 6॥
अथ वायुमब्रुवन्वायवेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति ॥ 7॥
तदभ्यद्रवत्तमभ्यवदत्को-ऽसीति वायुर्वा अहमस्मीत्यब्रवीन्मातरिश्वा वा अहमस्मीति ॥ 8॥
तस्मिन्स्त्वयि किं-वीँर्यमित्यपीदं सर्वमाददीय यदिद-म्पृथिव्यामिति ॥ 9॥
तस्मै तृण-न्निदधावेतदादत्स्वेति तदुपप्रेयाय सर्वजवेन तन्न शशाकादातुं स तत एव निववृते नैतदशकं-विँज्ञातुं-यँदेतद्यक्षमिति ॥ 10॥
अथेन्द्रमब्रुवन्मघवन्नेतद्विजानीहि किमेतद्यक्षमिति तथेति तदभ्यद्रवत्तस्मात्तिरोदधे ॥ 11॥
स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवती-न्ताग्ंहोवाच किमेतद्यक्षमिति ॥ 12॥
॥ इति केनोपनिषदि तृतीयः खण्डः ॥
brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||
ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||
te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||
atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||
tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||
tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||
tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||
athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||
sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||
|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in