Kena Upanishad - Tritiyah Khandah

ॐ

ਕੇਨ ਉਪਨਿषਦ੍ - ਤृਤੀਯਃ ਖਣ੍ਡਃ

Upanishad Gurmukhi

ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਵਿਜਿਗ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਜਯੇ ਦੇਵਾ ਅਮਹੀਯਨ੍ਤ ॥ 1॥

ਤ ਐਕ੍षਨ੍ਤਾਸ੍ਮਾਕਮੇਵਾਯਂ-ਵਿਁਜਯੋ-ऽਸ੍ਮਾਕਮੇਵਾਯ-ਮ੍ਮਹਿਮੇਤਿ । ਤਦ੍ਧੈषਾਂ-ਵਿਁਜਜ੍ਞੌ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਤਨ੍ਨ ਵ੍ਯਜਾਨਤ ਕਿਮਿਦਂ-ਯਁਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 2॥

ਤੇ-ऽਗ੍ਨਿਮਬ੍ਰੁਵਞ੍ਜਾਤਵੇਦ ਏਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮਿਦਂ-ਯਁਕ੍षਮਿਤਿ ਤਥੇਤਿ ॥ 3॥

ਤਦਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਮਭ੍ਯਵਦਤ੍ਕੋ-ऽਸੀਤ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਜ੍ਜਾਤਵੇਦਾ ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ॥ 4॥

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂ-ਵੀਁਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪੀਦꣳ ਸਰ੍ਵ-ਨ੍ਦਹੇਯਂ-ਯਁਦਿਦ-ਮ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਤਿ ॥ 5॥

ਤਸ੍ਮੈ ਤृਣ-ਨ੍ਨਿਦਧਾਵੇਤਦ੍ਦਹੇਤਿ । ਤਦੁਪਪ੍ਰੇਯਾਯ ਸਰ੍ਵਜਵੇਨ ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਦਗ੍ਧੁਂ ਸ ਤਤ ਏਵ ਨਿਵਵृਤੇ ਨੈਤਦਸ਼ਕਂ-ਵਿਁਜ੍ਞਾਤੁਂ-ਯਁਦੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 6॥

ਅਥ ਵਾਯੁਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ਵਾਯਵੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ਤਥੇਤਿ ॥ 7॥

ਤਦਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਮਭ੍ਯਵਦਤ੍ਕੋ-ऽਸੀਤਿ ਵਾਯੁਰ੍ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ॥ 8॥

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂ-ਵੀਁਰ੍ਯਮਿਤ੍ਯਪੀਦਂ ਸਰ੍ਵਮਾਦਦੀਯ ਯਦਿਦ-ਮ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਤਿ ॥ 9॥

ਤਸ੍ਮੈ ਤृਣ-ਨ੍ਨਿਦਧਾਵੇਤਦਾਦਤ੍ਸ੍ਵੇਤਿ ਤਦੁਪਪ੍ਰੇਯਾਯ ਸਰ੍ਵਜਵੇਨ ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਦਾਤੁਂ ਸ ਤਤ ਏਵ ਨਿਵਵृਤੇ ਨੈਤਦਸ਼ਕਂ-ਵਿਁਜ੍ਞਾਤੁਂ-ਯਁਦੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 10॥

ਅਥੇਨ੍ਦ੍ਰਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ਮਘਵਨ੍ਨੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਕਿਮੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ਤਥੇਤਿ ਤਦਭ੍ਯਦ੍ਰਵਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਿਰੋਦਧੇ ॥ 11॥

ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਾਕਾਸ਼ੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਾਜਗਾਮ ਬਹੁਸ਼ੋਭਮਾਨਾਮੁਮਾਂ ਹੈਮਵਤੀ-ਨ੍ਤਾਗ੍ਂਹੋਵਾਚ ਕਿਮੇਤਦ੍ਯਕ੍षਮਿਤਿ ॥ 12॥

॥ ਇਤਿ ਕੇਨੋਪਨਿषਦਿ ਤृਤੀਯਃ ਖਣ੍ਡਃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

brahma ha devebhyo vijigye tasya ha brahmaṇo vijaye devā amahīyanta || 1||

ta aikṣantāsmākamevāyaṃ-vi~jayo-'smākamevāya-mmahimeti | taddhaiṣāṃ-vi~jajñau tebhyo ha prādurbabhūva tanna vyajānata kimidaṃ-ya~kṣamiti || 2||

te-'gnimabruvañjātaveda etadvijānīhi kimidaṃ-ya~kṣamiti tatheti || 3||

tadabhyadravattamabhyavadatko-'sītyagnirvā ahamasmītyabravījjātavedā vā ahamasmīti || 4||

tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdam̐ sarva-ndaheyaṃ-ya~dida-mpṛthivyāmiti || 5||

tasmai tṛṇa-nnidadhāvetaddaheti | tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśāka dagdhuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 6||

atha vāyumabruvanvāyavetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti || 7||

tadabhyadravattamabhyavadatko-'sīti vāyurvā ahamasmītyabravīnmātariśvā vā ahamasmīti || 8||

tasminstvayi kiṃ-vī~ryamityapīdaṃ sarvamādadīya yadida-mpṛthivyāmiti || 9||

tasmai tṛṇa-nnidadhāvetadādatsveti tadupapreyāya sarvajavena tanna śaśākādātuṃ sa tata eva nivavṛte naitadaśakaṃ-vi~jñātuṃ-ya~detadyakṣamiti || 10||

athendramabruvanmaghavannetadvijānīhi kimetadyakṣamiti tatheti tadabhyadravattasmāttirodadhe || 11||

sa tasminnevākāśe striyamājagāma bahuśobhamānāmumāṃ haimavatī-ntāgṃhovāca kimetadyakṣamiti || 12||

|| iti kenopaniṣadi tṛtīyaḥ khaṇḍaḥ ||