કેન ઉપનિષદ્ - ચતુર્થઃ ખણ્ડઃ

Kena Upanishad - Chaturthah Khandah

📂 Upanishad 🖋️ Gujarati script
📄 Download PDF
સા બ્રહ્મેતિ હોવાચ બ્રહ્મણો વા એતદ્વિજયે મહીયધ્વમિતિ તતો હૈવ વિદાઞ્ચકાર બ્રહ્મેતિ ॥ 1॥
તસ્માદ્વા એતે દેવા અતિતરામિવાન્યાન્દેવાન્યદગ્નિર્વાયુરિન્દ્રસ્તે હ્યેનન્નેદિષ્ઠ-મ્પસ્પર્​શુસ્તે હ્યેનત્પ્રથમો વિદાઞ્ચકાર બ્રહ્મેતિ ॥ 2॥
તસ્માદ્વા ઇન્દ્રો-ઽતિતરામિવાન્યાન્દેવાન્સ હ્યેનન્નેદિષ્ઠ-મ્પસ્પર્​શ સ હ્યેનત્પ્રથમો વિદાઞ્ચકાર બ્રહ્મેતિ ॥ 3॥
તસ્યૈષ આદેશો યદેતદ્વિદ્યુતો વ્યદ્યુતદા(3) ઇતી-ન્ન્યમીમિષદા(3) ઇત્યધિદૈવતમ્ ॥ 4॥
અથાધ્યાત્મં-યઁદ્દેતદ્ગચ્છતીવ ચ મનો-ઽનેન ચૈતદુપસ્મરત્યભીક્ષ્ણં સઙ્કલ્પઃ ॥ 5॥
તદ્ધ તદ્વન-ન્નામ તદ્વનમિત્યુપાસિતવ્યં સ ય એતદેવં-વેઁદાભિ હૈનગ્ં સર્વાણિ ભૂતાનિ સં​વાઁઞ્છન્તિ ॥ 6॥
ઉપનિષદ-મ્ભો બ્રૂહીત્યુક્તા ત ઉપનિષદ્બ્રાહ્મીં-વાઁવ ત ઉપનિષદમબ્રૂમેતિ ॥ 7॥
તસૈ તપો દમઃ કર્મેતિ પ્રતિષ્ઠા વેદા-સ્સર્વાઙ્ગાનિ સત્યમાયતનમ્ ॥ 8॥
યો વા એતામેવં-વેઁદાપહત્ય પાપ્માનમનન્તે સ્વર્ગે લોકે જ્યેયે પ્રતિતિષ્ઠતિ પ્રતિતિષ્ઠતિ ॥ 9॥
॥ ઇતિ કેનોપનિષદિ ચતુર્થઃ ખણ્ડઃ ॥
ૐ આપ્યાયન્તુ મમાઙ્ગાનિ વાક્પ્રાણશ્ચક્ષુ-શ્શ્રોત્રમથો બલમિન્દ્રિયાણિ ચ સર્વાણિ । સર્વ-મ્બ્રહ્મૌપનિષદ-મ્મા-ઽહ-મ્બ્રહ્મ નિરાકુર્યા-મ્મા મા બ્રહ્મ નિરાકરોદનિરાકરણમસ્ત્વનિરાકરણ-મ્મે-ઽસ્તુ । તદાત્મનિ નિરતે ય ઉપનિષત્સુ ધર્માસ્તે મયિ સન્તુ તે મયિ સન્તુ ।
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
॥ ઇતિ કેનોપનિષત્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti tato haiva vidāñcakāra brahmeti || 1||
tasmādvā ete devā atitarāmivānyāndevānyadagnirvāyurindraste hyenannediṣṭha-mpaspar​śuste hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 2||
tasmādvā indro-'titarāmivānyāndevānsa hyenannediṣṭha-mpaspar​śa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 3||
tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā(3) itī-nnyamīmiṣadā(3) ityadhidaivatam || 4||
athādhyātmaṃ-ya~ddetadgacchatīva ca mano-'nena caitadupasmaratyabhīkṣṇaṃ saṅkalpaḥ || 5||
taddha tadvana-nnāma tadvanamityupāsitavyaṃ sa ya etadevaṃ-ve~dābhi hainagṃ sarvāṇi bhūtāni saṃ​vā~ñchanti || 6||
upaniṣada-mbho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṃ-vā~va ta upaniṣadamabrūmeti || 7||
tasai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedā-ssarvāṅgāni satyamāyatanam || 8||
yo vā etāmevaṃ-ve~dāpahatya pāpmānamanante svarge loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati || 9||
|| iti kenopaniṣadi caturthaḥ khaṇḍaḥ ||
oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| iti kenopaniṣat ||
Sanskrit — Devanagari (original)
सा ब्रह्मेति होवाच ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति ततो हैव विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 1॥
तस्माद्वा एते देवा अतितरामिवान्यान्देवान्यदग्निर्वायुरिन्द्रस्ते ह्येनन्नेदिष्ठ-म्पस्पर्​शुस्ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 2॥
तस्माद्वा इन्द्रो-ऽतितरामिवान्यान्देवान्स ह्येनन्नेदिष्ठ-म्पस्पर्​श स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥ 3॥
तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो व्यद्युतदा(3) इती-न्न्यमीमिषदा(3) इत्यधिदैवतम् ॥ 4॥
अथाध्यात्मं-यँद्देतद्गच्छतीव च मनो-ऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥ 5॥
तद्ध तद्वन-न्नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं-वेँदाभि हैनग्ं सर्वाणि भूतानि सं​वाँञ्छन्ति ॥ 6॥
उपनिषद-म्भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीं-वाँव त उपनिषदमब्रूमेति ॥ 7॥
तसै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदा-स्सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥ 8॥
यो वा एतामेवं-वेँदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ 9॥
॥ इति केनोपनिषदि चतुर्थः खण्डः ॥
ॐ आप्यायन्तु ममाङ्गानि वाक्प्राणश्चक्षु-श्श्रोत्रमथो बलमिन्द्रियाणि च सर्वाणि । सर्व-म्ब्रह्मौपनिषद-म्मा-ऽह-म्ब्रह्म निराकुर्या-म्मा मा ब्रह्म निराकरोदनिराकरणमस्त्वनिराकरण-म्मे-ऽस्तु । तदात्मनि निरते य उपनिषत्सु धर्मास्ते मयि सन्तु ते मयि सन्तु ।
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ इति केनोपनिषत् ॥
sā brahmeti hovāca brahmaṇo vā etadvijaye mahīyadhvamiti tato haiva vidāñcakāra brahmeti || 1||
tasmādvā ete devā atitarāmivānyāndevānyadagnirvāyurindraste hyenannediṣṭha-mpaspar​śuste hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 2||
tasmādvā indro-'titarāmivānyāndevānsa hyenannediṣṭha-mpaspar​śa sa hyenatprathamo vidāñcakāra brahmeti || 3||
tasyaiṣa ādeśo yadetadvidyuto vyadyutadā(3) itī-nnyamīmiṣadā(3) ityadhidaivatam || 4||
athādhyātmaṃ-ya~ddetadgacchatīva ca mano-'nena caitadupasmaratyabhīkṣṇaṃ saṅkalpaḥ || 5||
taddha tadvana-nnāma tadvanamityupāsitavyaṃ sa ya etadevaṃ-ve~dābhi hainagṃ sarvāṇi bhūtāni saṃ​vā~ñchanti || 6||
upaniṣada-mbho brūhītyuktā ta upaniṣadbrāhmīṃ-vā~va ta upaniṣadamabrūmeti || 7||
tasai tapo damaḥ karmeti pratiṣṭhā vedā-ssarvāṅgāni satyamāyatanam || 8||
yo vā etāmevaṃ-ve~dāpahatya pāpmānamanante svarge loke jyeye pratitiṣṭhati pratitiṣṭhati || 9||
|| iti kenopaniṣadi caturthaḥ khaṇḍaḥ ||
oṃ āpyāyantu mamāṅgāni vākprāṇaścakṣu-śśrotramatho balamindriyāṇi ca sarvāṇi | sarva-mbrahmaupaniṣada-mmā-'ha-mbrahma nirākuryā-mmā mā brahma nirākarodanirākaraṇamastvanirākaraṇa-mme-'stu | tadātmani nirate ya upaniṣatsu dharmāste mayi santu te mayi santu |
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| iti kenopaniṣat ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in