ସତ୍ଯାଚାର୍ଯସ୍ଯ ଗମନେ କଦାଚିନ୍ମୁକ୍ତି ଦାଯକମ୍ ।
କାଶୀକ୍ଶେତ୍ରଂ ପ୍ରତି ସହ ଗୌର୍ଯା ମାର୍ଗେ ତୁ ଶ୍ଙ୍କରମ୍ ॥ (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍)
ଅନ୍ତ୍ଯଵେଷଧରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛେତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଶଙ୍କରଃସୋଽପି ଚାଣ୍ଡଲସ୍ତଂ ପୁନଃ ପ୍ରାହ ଶ୍ଙ୍କରମ୍ ॥ (ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍)
ଅନ୍ନମଯାଦନ୍ନମଯମଥଵା ଚୈତନ୍ଯମେଵ ଚୈତନ୍ଯାତ୍ ।
ଯତିଵର ଦୂରୀକର୍ତୁଂ ଵାଞ୍ଛସି କିଂ ବ୍ରୂହି ଗଚ୍ଛ ଗଚ୍ଛେତି ॥ (ଆର୍ଯା ଵୃତ୍ତ)
ପ୍ରତ୍ଯଗ୍ଵସ୍ତୁନି ନିସ୍ତରଙ୍ଗସହଜାନନ୍ଦାଵବୋଧାମ୍ବୁଧୌ
ଵିପ୍ରୋଽଯଂ ଶ୍ଵପଚୋଽଯମିତ୍ଯପି ମହାନ୍କୋଽଯଂ ଵିଭେଦଭ୍ରମଃ ।
କିଂ ଗଙ୍ଗାମ୍ବୁନି ବିମ୍ବିତେଽମ୍ବରମଣୌ ଚାଣ୍ଡାଲଵୀଥୀପଯଃ
ପୂରେ ଵାଽନ୍ତରମସ୍ତି କାଞ୍ଚନଘଟୀମୃତ୍କୁମ୍ଭଯୋର୍ଵାଽମ୍ବରେ ॥ (ଶାର୍ଦୂଲ ଵିକ୍ରୀଡିତ)
ଜାଗ୍ରତ୍ସ୍ଵପ୍ନସୁଷୁପ୍ତିଷୁ ସ୍ଫୁଟତରା ଯା ସଂଵିଦୁଜ୍ଜୃମ୍ଭତେ
ଯା ବ୍ରହ୍ମାଦିପିପୀଲିକାନ୍ତତନୁଷୁ ପ୍ରୋତା ଜଗତ୍ସାକ୍ଷିଣୀ ।
ସୈଵାହଂ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯଵସ୍ତ୍ଵିତି ଦୃଢପ୍ରଜ୍ଞାପି ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଚେ-
ଚ୍ଚାଣ୍ଡାଲୋଽସ୍ତୁ ସ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋଽସ୍ତୁ ଗୁରୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 1॥
ବ୍ରହ୍ମୈଵାହମିଦଂ ଜଗଚ୍ଚ ସକଲଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରଵିସ୍ତାରିତଂ
ସର୍ଵଂ ଚୈତଦଵିଦ୍ଯଯା ତ୍ରିଗୁଣଯାଽଶେଷଂ ମଯା କଲ୍ପିତମ୍ ।
ଇତ୍ଥଂ ଯସ୍ଯ ଦୃଢା ମତିଃ ସୁଖତରେ ନିତ୍ଯେ ପରେ ନିର୍ମଲେ
ଚାଣ୍ଡାଲୋଽସ୍ତୁ ସ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋଽସ୍ତୁ ଗୁରୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 2॥
ଶଶ୍ଵନ୍ନଶ୍ଵରମେଵ ଵିଶ୍ଵମଖିଲଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଵାଚା ଗୁରୋ-
ର୍ନିତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ନିରନ୍ତରଂ ଵିମୃଶତା ନିର୍ଵ୍ଯାଜଶାନ୍ତାତ୍ମନା ।
ଭୂତଂ ଭାଵି ଚ ଦୁଷ୍କୃତଂ ପ୍ରଦହତା ସଂଵିନ୍ମଯେ ପାଵକେ
ପ୍ରାରବ୍ଧାଯ ସମର୍ପିତଂ ସ୍ଵଵପୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 3॥
ଯା ତିର୍ଯଙ୍ନରଦେଵତାଭିରହମିତ୍ଯନ୍ତଃ ସ୍ଫୁଟା ଗୃହ୍ଯତେ
ଯଦ୍ଭାସା ହୃଦଯାକ୍ଷଦେହଵିଷଯା ଭାନ୍ତି ସ୍ଵତୋଽଚେତନାଃ ।
ତାଂ ଭାସ୍ଯୈଃ ପିହିତାର୍କମଣ୍ଡଲନିଭାଂ ସ୍ଫୂର୍ତିଂ ସଦା ଭାଵଯ-
ନ୍ଯୋଗୀ ନିର୍ଵୃତମାନସୋ ହି ଗୁରୁରିତ୍ଯେଷା ମନୀଷା ମମ ॥ 4॥
ଯତ୍ସୌଖ୍ଯାମ୍ବୁଧିଲେଶଲେଶତ ଇମେ ଶକ୍ରାଦଯୋ ନିର୍ଵୃତା
ଯଚ୍ଚିତ୍ତେ ନିତରାଂ ପ୍ରଶାନ୍ତକଲନେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମୁନିର୍ନିର୍ଵୃତଃ ।
ଯସ୍ମିନ୍ନିତ୍ଯସୁଖାମ୍ବୁଧୌ ଗଲିତଧୀର୍ବ୍ରହ୍ମୈଵ ନ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍
ଯଃ କଶ୍ଚିତ୍ସ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଵନ୍ଦିତପଦୋ ନୂନଂ ମନୀଷା ମମ ॥ 5॥
ଦାସସ୍ତେଽହଂ ଦେହଦୃଷ୍ଟ୍ଯାଽସ୍ମି ଶମ୍ଭୋ
ଜାତସ୍ତେଂଽଶୋ ଜୀଵଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ରିଦୃଷ୍ଟେ ।
ସର୍ଵସ୍ଯାଽଽତ୍ମନ୍ନାତ୍ମଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵମେଵେ-
ତ୍ଯେଵଂ ମେ ଧୀର୍ନିଶ୍ଚିତା ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରୈଃ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ମନୀଷାପଞ୍ଚକଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
satyācāryasya gamane kadācinmukti dāyakam |
kāśīkśetraṃ prati saha gauryā mārge tu śṅkaram || (anuṣṭup)
antyaveṣadharaṃ dṛṣṭvā gaccha gaccheti cābravīt |
śaṅkaraḥso'pi cāṇḍalastaṃ punaḥ prāha śṅkaram || (anuṣṭup)
annamayādannamayamathavā caitanyameva caitanyāt |
yativara dūrīkartuṃ vāñchasi kiṃ brūhi gaccha gaccheti || (āryā vṛtta)
pratyagvastuni nistaraṅgasahajānandāvabodhāmbudhau
vipro'yaṃ śvapaco'yamityapi mahānko'yaṃ vibhedabhramaḥ |
kiṃ gaṅgāmbuni bimbite'mbaramaṇau cāṇḍālavīthīpayaḥ
pūre vā'ntaramasti kāñcanaghaṭīmṛtkumbhayorvā'mbare || (śārdūla vikrīḍita)
jāgratsvapnasuṣuptiṣu sphuṭatarā yā saṃvidujjṛmbhate
yā brahmādipipīlikāntatanuṣu protā jagatsākṣiṇī |
saivāhaṃ na ca dṛśyavastviti dṛḍhaprajñāpi yasyāsti ce-
ccāṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 1||
brahmaivāhamidaṃ jagacca sakalaṃ cinmātravistāritaṃ
sarvaṃ caitadavidyayā triguṇayā'śeṣaṃ mayā kalpitam |
itthaṃ yasya dṛḍhā matiḥ sukhatare nitye pare nirmale
cāṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 2||
śaśvannaśvarameva viśvamakhilaṃ niścitya vācā guro-
rnityaṃ brahma nirantaraṃ vimṛśatā nirvyājaśāntātmanā |
bhūtaṃ bhāvi ca duṣkṛtaṃ pradahatā saṃvinmaye pāvake
prārabdhāya samarpitaṃ svavapurityeṣā manīṣā mama || 3||
yā tiryaṅnaradevatābhirahamityantaḥ sphuṭā gṛhyate
yadbhāsā hṛdayākṣadehaviṣayā bhānti svato'cetanāḥ |
tāṃ bhāsyaiḥ pihitārkamaṇḍalanibhāṃ sphūrtiṃ sadā bhāvaya-
nyogī nirvṛtamānaso hi gururityeṣā manīṣā mama || 4||
yatsaukhyāmbudhileśaleśata ime śakrādayo nirvṛtā
yaccitte nitarāṃ praśāntakalane labdhvā munirnirvṛtaḥ |
yasminnityasukhāmbudhau galitadhīrbrahmaiva na brahmavid
yaḥ kaścitsa surendravanditapado nūnaṃ manīṣā mama || 5||
dāsaste'haṃ dehadṛṣṭyā'smi śambho
jātasteṃ'śo jīvadṛṣṭyā tridṛṣṭe |
sarvasyā''tmannātmadṛṣṭyā tvameve-
tyevaṃ me dhīrniścitā sarvaśāstraiḥ ||
|| iti śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau manīṣāpañcakaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
सत्याचार्यस्य गमने कदाचिन्मुक्ति दायकम् ।
काशीक्शेत्रं प्रति सह गौर्या मार्गे तु श्ङ्करम् ॥ (अनुष्टुप्)
अन्त्यवेषधरं दृष्ट्वा गच्छ गच्छेति चाब्रवीत् ।
शङ्करःसोऽपि चाण्डलस्तं पुनः प्राह श्ङ्करम् ॥ (अनुष्टुप्)
अन्नमयादन्नमयमथवा चैतन्यमेव चैतन्यात् ।
यतिवर दूरीकर्तुं वाञ्छसि किं ब्रूहि गच्छ गच्छेति ॥ (आर्या वृत्त)
प्रत्यग्वस्तुनि निस्तरङ्गसहजानन्दावबोधाम्बुधौ
विप्रोऽयं श्वपचोऽयमित्यपि महान्कोऽयं विभेदभ्रमः ।
किं गङ्गाम्बुनि बिम्बितेऽम्बरमणौ चाण्डालवीथीपयः
पूरे वाऽन्तरमस्ति काञ्चनघटीमृत्कुम्भयोर्वाऽम्बरे ॥ (शार्दूल विक्रीडित)
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु स्फुटतरा या संविदुज्जृम्भते
या ब्रह्मादिपिपीलिकान्ततनुषु प्रोता जगत्साक्षिणी ।
सैवाहं न च दृश्यवस्त्विति दृढप्रज्ञापि यस्यास्ति चे-
च्चाण्डालोऽस्तु स तु द्विजोऽस्तु गुरुरित्येषा मनीषा मम ॥ 1॥
ब्रह्मैवाहमिदं जगच्च सकलं चिन्मात्रविस्तारितं
सर्वं चैतदविद्यया त्रिगुणयाऽशेषं मया कल्पितम् ।
इत्थं यस्य दृढा मतिः सुखतरे नित्ये परे निर्मले
चाण्डालोऽस्तु स तु द्विजोऽस्तु गुरुरित्येषा मनीषा मम ॥ 2॥
शश्वन्नश्वरमेव विश्वमखिलं निश्चित्य वाचा गुरो-
र्नित्यं ब्रह्म निरन्तरं विमृशता निर्व्याजशान्तात्मना ।
भूतं भावि च दुष्कृतं प्रदहता संविन्मये पावके
प्रारब्धाय समर्पितं स्ववपुरित्येषा मनीषा मम ॥ 3॥
या तिर्यङ्नरदेवताभिरहमित्यन्तः स्फुटा गृह्यते
यद्भासा हृदयाक्षदेहविषया भान्ति स्वतोऽचेतनाः ।
तां भास्यैः पिहितार्कमण्डलनिभां स्फूर्तिं सदा भावय-
न्योगी निर्वृतमानसो हि गुरुरित्येषा मनीषा मम ॥ 4॥
यत्सौख्याम्बुधिलेशलेशत इमे शक्रादयो निर्वृता
यच्चित्ते नितरां प्रशान्तकलने लब्ध्वा मुनिर्निर्वृतः ।
यस्मिन्नित्यसुखाम्बुधौ गलितधीर्ब्रह्मैव न ब्रह्मविद्
यः कश्चित्स सुरेन्द्रवन्दितपदो नूनं मनीषा मम ॥ 5॥
दासस्तेऽहं देहदृष्ट्याऽस्मि शम्भो
जातस्तेंऽशो जीवदृष्ट्या त्रिदृष्टे ।
सर्वस्याऽऽत्मन्नात्मदृष्ट्या त्वमेवे-
त्येवं मे धीर्निश्चिता सर्वशास्त्रैः ॥
॥ इति श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ मनीषापञ्चकं सम्पूर्णम् ॥
satyācāryasya gamane kadācinmukti dāyakam |
kāśīkśetraṃ prati saha gauryā mārge tu śṅkaram || (anuṣṭup)
antyaveṣadharaṃ dṛṣṭvā gaccha gaccheti cābravīt |
śaṅkaraḥso'pi cāṇḍalastaṃ punaḥ prāha śṅkaram || (anuṣṭup)
annamayādannamayamathavā caitanyameva caitanyāt |
yativara dūrīkartuṃ vāñchasi kiṃ brūhi gaccha gaccheti || (āryā vṛtta)
pratyagvastuni nistaraṅgasahajānandāvabodhāmbudhau
vipro'yaṃ śvapaco'yamityapi mahānko'yaṃ vibhedabhramaḥ |
kiṃ gaṅgāmbuni bimbite'mbaramaṇau cāṇḍālavīthīpayaḥ
pūre vā'ntaramasti kāñcanaghaṭīmṛtkumbhayorvā'mbare || (śārdūla vikrīḍita)
jāgratsvapnasuṣuptiṣu sphuṭatarā yā saṃvidujjṛmbhate
yā brahmādipipīlikāntatanuṣu protā jagatsākṣiṇī |
saivāhaṃ na ca dṛśyavastviti dṛḍhaprajñāpi yasyāsti ce-
ccāṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 1||
brahmaivāhamidaṃ jagacca sakalaṃ cinmātravistāritaṃ
sarvaṃ caitadavidyayā triguṇayā'śeṣaṃ mayā kalpitam |
itthaṃ yasya dṛḍhā matiḥ sukhatare nitye pare nirmale
cāṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 2||
śaśvannaśvarameva viśvamakhilaṃ niścitya vācā guro-
rnityaṃ brahma nirantaraṃ vimṛśatā nirvyājaśāntātmanā |
bhūtaṃ bhāvi ca duṣkṛtaṃ pradahatā saṃvinmaye pāvake
prārabdhāya samarpitaṃ svavapurityeṣā manīṣā mama || 3||
yā tiryaṅnaradevatābhirahamityantaḥ sphuṭā gṛhyate
yadbhāsā hṛdayākṣadehaviṣayā bhānti svato'cetanāḥ |
tāṃ bhāsyaiḥ pihitārkamaṇḍalanibhāṃ sphūrtiṃ sadā bhāvaya-
nyogī nirvṛtamānaso hi gururityeṣā manīṣā mama || 4||
yatsaukhyāmbudhileśaleśata ime śakrādayo nirvṛtā
yaccitte nitarāṃ praśāntakalane labdhvā munirnirvṛtaḥ |
yasminnityasukhāmbudhau galitadhīrbrahmaiva na brahmavid
yaḥ kaścitsa surendravanditapado nūnaṃ manīṣā mama || 5||
dāsaste'haṃ dehadṛṣṭyā'smi śambho
jātasteṃ'śo jīvadṛṣṭyā tridṛṣṭe |
sarvasyā''tmannātmadṛṣṭyā tvameve-
tyevaṃ me dhīrniścitā sarvaśāstraiḥ ||
|| iti śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau manīṣāpañcakaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.