Manisha Panchakam — Gujarati Script

સત્યાચાર્યસ્ય ગમને કદાચિન્મુક્તિ દાયકમ્ ।

કાશીક્શેત્રં પ્રતિ સહ ગૌર્યા માર્ગે તુ શ્ઙ્કરમ્ ॥ (અનુષ્ટુપ્)

અન્ત્યવેષધરં દૃષ્ટ્વા ગચ્છ ગચ્છેતિ ચાબ્રવીત્ ।

શઙ્કરઃસોઽપિ ચાણ્ડલસ્તં પુનઃ પ્રાહ શ્ઙ્કરમ્ ॥ (અનુષ્ટુપ્)

અન્નમયાદન્નમયમથવા ચૈતન્યમેવ ચૈતન્યાત્ ।

યતિવર દૂરીકર્તું વાઞ્છસિ કિં બ્રૂહિ ગચ્છ ગચ્છેતિ ॥ (આર્યા વૃત્ત)

પ્રત્યગ્વસ્તુનિ નિસ્તરઙ્ગસહજાનન્દાવબોધામ્બુધૌ

વિપ્રોઽયં શ્વપચોઽયમિત્યપિ મહાન્કોઽયં વિભેદભ્રમઃ ।

કિં ગઙ્ગામ્બુનિ બિમ્બિતેઽમ્બરમણૌ ચાણ્ડાલવીથીપયઃ

પૂરે વાઽન્તરમસ્તિ કાઞ્ચનઘટીમૃત્કુમ્ભયોર્વાઽમ્બરે ॥ (શાર્દૂલ વિક્રીડિત)

જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્તિષુ સ્ફુટતરા યા સંવિદુજ્જૃમ્ભતે

યા બ્રહ્માદિપિપીલિકાન્તતનુષુ પ્રોતા જગત્સાક્ષિણી ।

સૈવાહં ન ચ દૃશ્યવસ્ત્વિતિ દૃઢપ્રજ્ઞાપિ યસ્યાસ્તિ ચે-

ચ્ચાણ્ડાલોઽસ્તુ સ તુ દ્વિજોઽસ્તુ ગુરુરિત્યેષા મનીષા મમ ॥ 1॥

બ્રહ્મૈવાહમિદં જગચ્ચ સકલં ચિન્માત્રવિસ્તારિતં

સર્વં ચૈતદવિદ્યયા ત્રિગુણયાઽશેષં મયા કલ્પિતમ્ ।

ઇત્થં યસ્ય દૃઢા મતિઃ સુખતરે નિત્યે પરે નિર્મલે

ચાણ્ડાલોઽસ્તુ સ તુ દ્વિજોઽસ્તુ ગુરુરિત્યેષા મનીષા મમ ॥ 2॥

શશ્વન્નશ્વરમેવ વિશ્વમખિલં નિશ્ચિત્ય વાચા ગુરો-

ર્નિત્યં બ્રહ્મ નિરન્તરં વિમૃશતા નિર્વ્યાજશાન્તાત્મના ।

ભૂતં ભાવિ ચ દુષ્કૃતં પ્રદહતા સંવિન્મયે પાવકે

પ્રારબ્ધાય સમર્પિતં સ્વવપુરિત્યેષા મનીષા મમ ॥ 3॥

યા તિર્યઙ્નરદેવતાભિરહમિત્યન્તઃ સ્ફુટા ગૃહ્યતે

યદ્ભાસા હૃદયાક્ષદેહવિષયા ભાન્તિ સ્વતોઽચેતનાઃ ।

તાં ભાસ્યૈઃ પિહિતાર્કમણ્ડલનિભાં સ્ફૂર્તિં સદા ભાવય-

ન્યોગી નિર્વૃતમાનસો હિ ગુરુરિત્યેષા મનીષા મમ ॥ 4॥

યત્સૌખ્યામ્બુધિલેશલેશત ઇમે શક્રાદયો નિર્વૃતા

યચ્ચિત્તે નિતરાં પ્રશાન્તકલને લબ્ધ્વા મુનિર્નિર્વૃતઃ ।

યસ્મિન્નિત્યસુખામ્બુધૌ ગલિતધીર્બ્રહ્મૈવ ન બ્રહ્મવિદ્

યઃ કશ્ચિત્સ સુરેન્દ્રવન્દિતપદો નૂનં મનીષા મમ ॥ 5॥

દાસસ્તેઽહં દેહદૃષ્ટ્યાઽસ્મિ શમ્ભો

જાતસ્તેંઽશો જીવદૃષ્ટ્યા ત્રિદૃષ્ટે ।

સર્વસ્યાઽઽત્મન્નાત્મદૃષ્ટ્યા ત્વમેવે-

ત્યેવં મે ધીર્નિશ્ચિતા સર્વશાસ્ત્રૈઃ ॥

॥ ઇતિ શ્રીમચ્છઙ્કરભગવતઃ કૃતૌ મનીષાપઞ્ચકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Roman (IAST) Transliteration

satyācāryasya gamane kadācinmukti dāyakam |

kāśīkśetraṃ prati saha gauryā mārge tu śṅkaram || (anuṣṭup)

antyaveṣadharaṃ dṛṣṭvā gaccha gaccheti cābravīt |

śaṅkaraḥso'pi cāṇḍalastaṃ punaḥ prāha śṅkaram || (anuṣṭup)

annamayādannamayamathavā caitanyameva caitanyāt |

yativara dūrīkartuṃ vāñchasi kiṃ brūhi gaccha gaccheti || (āryā vṛtta)

pratyagvastuni nistaraṅgasahajānandāvabodhāmbudhau

vipro'yaṃ śvapaco'yamityapi mahānko'yaṃ vibhedabhramaḥ |

kiṃ gaṅgāmbuni bimbite'mbaramaṇau cāṇḍālavīthīpayaḥ

pūre vā'ntaramasti kāñcanaghaṭīmṛtkumbhayorvā'mbare || (śārdūla vikrīḍita)

jāgratsvapnasuṣuptiṣu sphuṭatarā yā saṃvidujjṛmbhate

yā brahmādipipīlikāntatanuṣu protā jagatsākṣiṇī |

saivāhaṃ na ca dṛśyavastviti dṛḍhaprajñāpi yasyāsti ce-

ccāṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 1||

brahmaivāhamidaṃ jagacca sakalaṃ cinmātravistāritaṃ

sarvaṃ caitadavidyayā triguṇayā'śeṣaṃ mayā kalpitam |

itthaṃ yasya dṛḍhā matiḥ sukhatare nitye pare nirmale

cāṇḍālo'stu sa tu dvijo'stu gururityeṣā manīṣā mama || 2||

śaśvannaśvarameva viśvamakhilaṃ niścitya vācā guro-

rnityaṃ brahma nirantaraṃ vimṛśatā nirvyājaśāntātmanā |

bhūtaṃ bhāvi ca duṣkṛtaṃ pradahatā saṃvinmaye pāvake

prārabdhāya samarpitaṃ svavapurityeṣā manīṣā mama || 3||

yā tiryaṅnaradevatābhirahamityantaḥ sphuṭā gṛhyate

yadbhāsā hṛdayākṣadehaviṣayā bhānti svato'cetanāḥ |

tāṃ bhāsyaiḥ pihitārkamaṇḍalanibhāṃ sphūrtiṃ sadā bhāvaya-

nyogī nirvṛtamānaso hi gururityeṣā manīṣā mama || 4||

yatsaukhyāmbudhileśaleśata ime śakrādayo nirvṛtā

yaccitte nitarāṃ praśāntakalane labdhvā munirnirvṛtaḥ |

yasminnityasukhāmbudhau galitadhīrbrahmaiva na brahmavid

yaḥ kaścitsa surendravanditapado nūnaṃ manīṣā mama || 5||

dāsaste'haṃ dehadṛṣṭyā'smi śambho

jātasteṃ'śo jīvadṛṣṭyā tridṛṣṭe |

sarvasyā''tmannātmadṛṣṭyā tvameve-

tyevaṃ me dhīrniścitā sarvaśāstraiḥ ||

|| iti śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau manīṣāpañcakaṃ sampūrṇam ||

Sanskrit — Devanagari (original)

सत्याचार्यस्य गमने कदाचिन्मुक्ति दायकम् ।

काशीक्शेत्रं प्रति सह गौर्या मार्गे तु श्ङ्करम् ॥ (अनुष्टुप्)

अन्त्यवेषधरं दृष्ट्वा गच्छ गच्छेति चाब्रवीत् ।

शङ्करःसोऽपि चाण्डलस्तं पुनः प्राह श्ङ्करम् ॥ (अनुष्टुप्)

अन्नमयादन्नमयमथवा चैतन्यमेव चैतन्यात् ।

यतिवर दूरीकर्तुं वाञ्छसि किं ब्रूहि गच्छ गच्छेति ॥ (आर्या वृत्त)

प्रत्यग्वस्तुनि निस्तरङ्गसहजानन्दावबोधाम्बुधौ

विप्रोऽयं श्वपचोऽयमित्यपि महान्कोऽयं विभेदभ्रमः ।

किं गङ्गाम्बुनि बिम्बितेऽम्बरमणौ चाण्डालवीथीपयः

पूरे वाऽन्तरमस्ति काञ्चनघटीमृत्कुम्भयोर्वाऽम्बरे ॥ (शार्दूल विक्रीडित)

जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु स्फुटतरा या संविदुज्जृम्भते

या ब्रह्मादिपिपीलिकान्ततनुषु प्रोता जगत्साक्षिणी ।

सैवाहं न च दृश्यवस्त्विति दृढप्रज्ञापि यस्यास्ति चे-

च्चाण्डालोऽस्तु स तु द्विजोऽस्तु गुरुरित्येषा मनीषा मम ॥ 1॥

ब्रह्मैवाहमिदं जगच्च सकलं चिन्मात्रविस्तारितं

सर्वं चैतदविद्यया त्रिगुणयाऽशेषं मया कल्पितम् ।

इत्थं यस्य दृढा मतिः सुखतरे नित्ये परे निर्मले

चाण्डालोऽस्तु स तु द्विजोऽस्तु गुरुरित्येषा मनीषा मम ॥ 2॥

शश्वन्नश्वरमेव विश्वमखिलं निश्चित्य वाचा गुरो-

र्नित्यं ब्रह्म निरन्तरं विमृशता निर्व्याजशान्तात्मना ।

भूतं भावि च दुष्कृतं प्रदहता संविन्मये पावके

प्रारब्धाय समर्पितं स्ववपुरित्येषा मनीषा मम ॥ 3॥

या तिर्यङ्नरदेवताभिरहमित्यन्तः स्फुटा गृह्यते

यद्भासा हृदयाक्षदेहविषया भान्ति स्वतोऽचेतनाः ।

तां भास्यैः पिहितार्कमण्डलनिभां स्फूर्तिं सदा भावय-

न्योगी निर्वृतमानसो हि गुरुरित्येषा मनीषा मम ॥ 4॥

यत्सौख्याम्बुधिलेशलेशत इमे शक्रादयो निर्वृता

यच्चित्ते नितरां प्रशान्तकलने लब्ध्वा मुनिर्निर्वृतः ।

यस्मिन्नित्यसुखाम्बुधौ गलितधीर्ब्रह्मैव न ब्रह्मविद्

यः कश्चित्स सुरेन्द्रवन्दितपदो नूनं मनीषा मम ॥ 5॥

दासस्तेऽहं देहदृष्ट्याऽस्मि शम्भो

जातस्तेंऽशो जीवदृष्ट्या त्रिदृष्टे ।

सर्वस्याऽऽत्मन्नात्मदृष्ट्या त्वमेवे-

त्येवं मे धीर्निश्चिता सर्वशास्त्रैः ॥

॥ इति श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ मनीषापञ्चकं सम्पूर्णम् ॥