ଆନନ୍ଦମନ୍ଥରପୁରନ୍ଦରମୁକ୍ତମାଲ୍ଯଂ
ମୌଲୌ ହଠେନ ନିହିତଂ ମହିଷାସୁରସ୍ଯ ।
ପାଦାମ୍ବୁଜଂ ଭଵତୁ ମେ ଵିଜଯାଯ ମଞ୍ଜୁ-
-ମଞ୍ଜୀରଶିଞ୍ଜିତମନୋହରମମ୍ବିକାଯାଃ ॥ 1 ॥
ଦେଵି ତ୍ର୍ଯମ୍ବକପତ୍ନି ପାର୍ଵତି ସତି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମାତଃ ଶିଵେ
ଶର୍ଵାଣି ତ୍ରିପୁରେ ମୃଡାନି ଵରଦେ ରୁଦ୍ରାଣି କାତ୍ଯାଯନି ।
ଭୀମେ ଭୈରଵି ଚଣ୍ଡି ଶର୍ଵରିକଲେ କାଲକ୍ଷଯେ ଶୂଲିନି
ତ୍ଵତ୍ପାଦପ୍ରଣତାନନନ୍ଯମନସଃ ପର୍ଯାକୁଲାନ୍ପାହି ନଃ ॥ 2 ॥
ଦେଵି ତ୍ଵାଂ ସକୃଦେଵ ଯଃ ପ୍ରଣମତି କ୍ଷୋଣୀଭୃତସ୍ତଂ ନମ-
-ନ୍ତ୍ଯାଜନ୍ମସ୍ଫୁରଦଙ୍ଘ୍ରିପୀଠଵିଲୁଠତ୍କୋଟୀରକୋଟିଚ୍ଛଟାଃ ।
ଯସ୍ତ୍ଵାମର୍ଚତି ସୋଽର୍ଚ୍ଯତେ ସୁରଗଣୈର୍ଯଃ ସ୍ତୌତି ସ ସ୍ତୂଯତେ
ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଧ୍ଯାଯତି ତଂ ସ୍ମରାର୍ତିଵିଧୁରା ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଵାମଭ୍ରୁଵଃ ॥ 3 ॥
ଉନ୍ମତ୍ତା ଇଵ ସଗ୍ରହା ଇଵ ଵିଷଵ୍ଯାସକ୍ତମୂର୍ଛା ଇଵ
ପ୍ରାପ୍ତପ୍ରୌଢମଦା ଇଵାର୍ତିଵିରହଗ୍ରସ୍ତା ଇଵାର୍ତା ଇଵ ।
ଯେ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ହି ଶୈଲରାଜତନଯାଂ ଧନ୍ଯାସ୍ତ ଏଵାଗ୍ରତଃ
ତ୍ଯକ୍ତୋପାଧିଵିଵୃଦ୍ଧରାଗମନସୋ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ତାନ୍ସୁଭ୍ରୁଵଃ ॥ 4 ॥
ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯେ କ୍ଷଣମପି ତ୍ରିପୁରେ ହୃଦି ତ୍ଵାଂ
ଲାଵଣ୍ଯଯୌଵନଧନୈରପି ଵିପ୍ରଯୁକ୍ତାଃ ।
ତେ ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତି ଲଲିତାଯତଲୋଚନାନାଂ
ଚିତ୍ତୈକଭିତ୍ତିଲିଖିତପ୍ରତିମାଃ ପୁମାଂସଃ ॥ 5 ॥
ଏତଂ କିଂ ନୁ ଦୃଶା ପିବାମ୍ଯୁତ ଵିଶାମ୍ଯସ୍ଯାଙ୍ଗମଙ୍ଗୈର୍ନିଜୈଃ
କିଂ ଵାଽମୁଂ ନିଗରାମ୍ଯନେନ ସହସା କିଂ ଵୈକତାମାଶ୍ରଯେ ।
ଯସ୍ଯେତ୍ଥଂ ଵିଵଶୋ ଵିକଲ୍ପଲଲିତାକୂତେନ ଯୋଷିଜ୍ଜନଃ
କିଂ ତଦ୍ଯନ୍ନ କରୋତି ଦେଵି ହୃଦଯେ ଯସ୍ଯ ତ୍ଵମାଵର୍ତସେ ॥ 6 ॥
ଵିଶ୍ଵଵ୍ଯାପିନି ଯଦ୍ଵଦୀଶ୍ଵର ଇତି ସ୍ଥାଣାଵନନ୍ଯାଶ୍ରଯଃ
ଶବ୍ଦଃ ଶକ୍ତିରିତି ତ୍ରିଲୋକଜନନି ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ତଥ୍ଯସ୍ଥିତିଃ ।
ଇତ୍ଥଂ ସତ୍ଯପି ଶକ୍ନୁଵନ୍ତି ଯଦିମାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରା ରୁଜୋ ବାଧିତୁଂ
ତ୍ଵଦ୍ଭକ୍ତାନପି ନ କ୍ଷିଣୋଷି ଚ ରୁଷା ତଦ୍ଦେଵି ଚିତ୍ରଂ ମହତ୍ ॥ 7 ॥
ଇନ୍ଦୋର୍ମଧ୍ଯଗତାଂ ମୃଗାଙ୍କସଦୃଶଚ୍ଛାଯାଂ ମନୋହାରିଣୀଂ
ପାଣ୍ଡୂତ୍ଫୁଲ୍ଲସରୋରୁହାସନଗତା ସ୍ନିଗ୍ଧପ୍ରଦୀପଚ୍ଛଵିମ୍ ।
ଵର୍ଷନ୍ତୀମମୃତଂ ଭଵାନି ଭଵତୀଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯେ ଦେହିନଃ
ତେ ନିର୍ମୁକ୍ତରୁଜୋ ଭଵନ୍ତି ରିପଵଃ ପ୍ରୋଜ୍ଝନ୍ତି ତାନ୍ଦୂରତଃ ॥ 8 ॥
ପୂର୍ଣେନ୍ଦୋଃ ଶକଲୈରିଵାତିବହଲୈଃ ପୀଯୂଷପୂରୈରିଵ
କ୍ଷୀରାବ୍ଧେର୍ଲହରୀଭରୈରିଵ ସୁଧାପଙ୍କସ୍ଯ ପିଣ୍ଡୈରିଵ ।
ପ୍ରାଲେଯୈରିଵ ନିର୍ମିତଂ ତଵ ଵପୁର୍ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା
ଚିତ୍ତାନ୍ତର୍ନିହିତାର୍ତିତାପଵିପଦସ୍ତେ ସମ୍ପଦଂ ବିଭ୍ରତି ॥ 9 ॥
ଯେ ସଂସ୍ମରନ୍ତି ତରଲାଂ ସହସୋଲ୍ଲସନ୍ତୀଂ
ତ୍ଵାଂ ଗ୍ରନ୍ଥିପଞ୍ଚକଭିଦଂ ତରୁଣାର୍କଶୋଣାମ୍ ।
ରାଗାର୍ଣଵେ ବହଲରାଗିଣି ମଜ୍ଜଯନ୍ତୀଂ
କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗଦ୍ଦଧତି ଚେତସି ତାନ୍ମୃଗାକ୍ଷ୍ଯଃ ॥ 10 ॥
ଲାକ୍ଷାରସସ୍ନପିତପଙ୍କଜତନ୍ତୁତନ୍ଵୀଂ
ଅନ୍ତଃ ସ୍ମରତ୍ଯନୁଦିନଂ ଭଵତୀଂ ଭଵାନି ।
ଯସ୍ତଂ ସ୍ମରପ୍ରତିମମପ୍ରତିମସ୍ଵରୂପାଃ
ନେତ୍ରୋତ୍ପଲୈର୍ମୃଗଦୃଶୋ ଭୃଶମର୍ଚଯନ୍ତି ॥ 11 ॥
ସ୍ତୁମସ୍ତ୍ଵାଂ ଵାଚମଵ୍ଯକ୍ତାଂ ହିମକୁନ୍ଦେନ୍ଦୁରୋଚିଷମ୍ ।
କଦମ୍ବମାଲାଂ ବିଭ୍ରାଣାମାପାଦତଲଲମ୍ବିନୀମ୍ ॥ 12 ॥
ମୂର୍ଧ୍ନୀନ୍ଦୋଃ ସିତପଙ୍କଜାସନଗତାଂ ପ୍ରାଲେଯପାଣ୍ଡୁତ୍ଵିଷଂ
ଵର୍ଷନ୍ତୀମମୃତଂ ସରୋରୁହଭୁଵୋ ଵକ୍ତ୍ରେଽପି ରନ୍ଧ୍ରେଽପି ଚ ।
ଅଚ୍ଛିନ୍ନା ଚ ମନୋହରା ଚ ଲଲିତା ଚାତିପ୍ରସନ୍ନାପି ଚ
ତ୍ଵାମେଵଂ ସ୍ମରତଃ ସ୍ମରାରିଦଯିତେ ଵାକ୍ସର୍ଵତୋ ଵଲ୍ଗତି ॥ 13 ॥
ଦଦାତୀଷ୍ଟାନ୍ଭୋଗାନ୍ କ୍ଷପଯତି ରିପୂନ୍ହନ୍ତି ଵିପଦୋ
ଦହତ୍ଯାଧୀନ୍ଵ୍ଯାଧୀନ୍ ଶମଯତି ସୁଖାନି ପ୍ରତନୁତେ ।
ହଠାଦନ୍ତର୍ଦୁଃଖଂ ଦଲଯତି ପିନଷ୍ଟୀଷ୍ଟଵିରହଂ
ସକୃଦ୍ଧ୍ଯାତା ଦେଵୀ କିମିଵ ନିରଵଦ୍ଯଂ ନ କୁରୁତେ ॥ 14 ॥
ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ଧ୍ଯାଯତି ଵେତ୍ତି ଵିନ୍ଦତି ଜପତ୍ଯାଲୋକତେ ଚିନ୍ତଯ-
-ତ୍ଯନ୍ଵେତି ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ କଲଯତି ସ୍ତୌତ୍ଯାଶ୍ରଯତ୍ଯର୍ଚତି ।
ଯଶ୍ଚ ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଵଲ୍ଲଭେ ତଵ ଗୁଣାନାକର୍ଣଯତ୍ଯାଦରାତ୍
ତସ୍ଯ ଶ୍ରୀର୍ନ ଗୃହାଦପୈତି ଵିଜଯସ୍ତସ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଧାଵତି ॥ 15 ॥
କିଂ କିଂ ଦୁଃଖଂ ଦନୁଜଦଲିନି କ୍ଷୀଯତେ ନ ସ୍ମୃତାଯାଂ
କା କା କୀର୍ତିଃ କୁଲକମଲିନି ଖ୍ଯାପ୍ଯତେ ନ ସ୍ତୁତାଯାମ୍ ।
କା କା ସିଦ୍ଧିଃ ସୁରଵରନୁତେ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ନାର୍ଚିତାଯାଂ
କଂ କଂ ଯୋଗଂ ତ୍ଵଯି ନ ଚିନୁତେ ଚିତ୍ତମାଲମ୍ବିତାଯାମ୍ ॥ 16 ॥
ଯେ ଦେଵି ଦୁର୍ଧରକୃତାନ୍ତମୁଖାନ୍ତରସ୍ଥାଃ
ଯେ କାଲି କାଲଘନପାଶନିତାନ୍ତବଦ୍ଧାଃ ।
ଯେ ଚଣ୍ଡି ଚଣ୍ଡଗୁରୁକଲ୍ମଷସିନ୍ଧୁମଗ୍ନାଃ
ତାନ୍ପାସି ମୋଚଯସି ତାରଯସି ସ୍ମୃତୈଵ ॥ 17 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମୀଵଶୀକରଣଚୂର୍ଣସହୋଦରାଣି
ତ୍ଵତ୍ପାଦପଙ୍କଜରଜାଂସି ଚିରଂ ଜଯନ୍ତି ।
ଯାନି ପ୍ରଣାମମିଲିତାନି ନୃଣାଂ ଲଲାଟେ
ଲୁମ୍ପନ୍ତି ଦୈଵଲିଖିତାନି ଦୁରକ୍ଷରାଣି ॥ 18 ॥
ରେ ମୂଢାଃ କିମଯଂ ଵୃଥୈଵ ତପସା କାଯଃ ପରିକ୍ଲିଶ୍ଯତେ
ଯଜ୍ଞୈର୍ଵା ବହୁଦକ୍ଷିଣୈଃ କିମିତରେ ରିକ୍ତୀକ୍ରିଯନ୍ତେ ଗୃହାଃ ।
ଭକ୍ତିଶ୍ଚେଦଵିନାଶିନୀ ଭଗଵତୀପାଦଦ୍ଵଯୀ ସେଵ୍ଯତାଂ
ଉନ୍ନିଦ୍ରାମ୍ବୁରୁହାତପତ୍ରସୁଭଗା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପୁରୋ ଧାଵତି ॥ 19 ॥
ଯାଚେ ନ କଞ୍ଚନ ନ କଞ୍ଚନ ଵଞ୍ଚଯାମି
ସେଵେ ନ କଞ୍ଚନ ନିରସ୍ତସମସ୍ତଦୈନ୍ଯଃ ।
ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଵସେ ମଧୁରମଦ୍ମି ଭଜେ ଵରସ୍ତ୍ରୀଃ
ଦେଵୀ ହୃଦି ସ୍ଫୁରତି ମେ କୁଲକାମଧେନୁଃ ॥ 20 ॥
ନମାମି ଯାମିନୀନାଥଲେଖାଲଙ୍କୃତକୁନ୍ତଲାମ୍ ।
ଭଵାନୀଂ ଭଵସନ୍ତାପନିର୍ଵାପଣସୁଧାନଦୀମ୍ ॥ 21 ॥
ଇତି ଶ୍ରୀକାଲିଦାସ ଵିରଚିତ ପଞ୍ଚସ୍ତଵ୍ଯାଂ ତୃତୀଯଃ ଘଟସ୍ତଵଃ ।
Roman (IAST) Transliteration
ānandamantharapurandaramuktamālyaṃ
maulau haṭhena nihitaṃ mahiṣāsurasya |
pādāmbujaṃ bhavatu me vijayāya mañju-
-mañjīraśiñjitamanoharamambikāyāḥ || 1 ||
devi tryambakapatni pārvati sati trailokyamātaḥ śive
śarvāṇi tripure mṛḍāni varade rudrāṇi kātyāyani |
bhīme bhairavi caṇḍi śarvarikale kālakṣaye śūlini
tvatpādapraṇatānananyamanasaḥ paryākulānpāhi naḥ || 2 ||
devi tvāṃ sakṛdeva yaḥ praṇamati kṣoṇībhṛtastaṃ nama-
-ntyājanmasphuradaṅghripīṭhaviluṭhatkoṭīrakoṭicchaṭāḥ |
yastvāmarcati so'rcyate suragaṇairyaḥ stauti sa stūyate
yastvāṃ dhyāyati taṃ smarārtividhurā dhyāyanti vāmabhruvaḥ || 3 ||
unmattā iva sagrahā iva viṣavyāsaktamūrchā iva
prāptaprauḍhamadā ivārtivirahagrastā ivārtā iva |
ye dhyāyanti hi śailarājatanayāṃ dhanyāsta evāgrataḥ
tyaktopādhivivṛddharāgamanaso dhyāyanti tānsubhruvaḥ || 4 ||
dhyāyanti ye kṣaṇamapi tripure hṛdi tvāṃ
lāvaṇyayauvanadhanairapi viprayuktāḥ |
te visphuranti lalitāyatalocanānāṃ
cittaikabhittilikhitapratimāḥ pumāṃsaḥ || 5 ||
etaṃ kiṃ nu dṛśā pibāmyuta viśāmyasyāṅgamaṅgairnijaiḥ
kiṃ vā'muṃ nigarāmyanena sahasā kiṃ vaikatāmāśraye |
yasyetthaṃ vivaśo vikalpalalitākūtena yoṣijjanaḥ
kiṃ tadyanna karoti devi hṛdaye yasya tvamāvartase || 6 ||
viśvavyāpini yadvadīśvara iti sthāṇāvananyāśrayaḥ
śabdaḥ śaktiriti trilokajanani tvayyeva tathyasthitiḥ |
itthaṃ satyapi śaknuvanti yadimāḥ kṣudrā rujo bādhituṃ
tvadbhaktānapi na kṣiṇoṣi ca ruṣā taddevi citraṃ mahat || 7 ||
indormadhyagatāṃ mṛgāṅkasadṛśacchāyāṃ manohāriṇīṃ
pāṇḍūtphullasaroruhāsanagatā snigdhapradīpacchavim |
varṣantīmamṛtaṃ bhavāni bhavatīṃ dhyāyanti ye dehinaḥ
te nirmuktarujo bhavanti ripavaḥ projjhanti tāndūrataḥ || 8 ||
pūrṇendoḥ śakalairivātibahalaiḥ pīyūṣapūrairiva
kṣīrābdherlaharībharairiva sudhāpaṅkasya piṇḍairiva |
prāleyairiva nirmitaṃ tava vapurdhyāyanti ye śraddhayā
cittāntarnihitārtitāpavipadaste sampadaṃ bibhrati || 9 ||
ye saṃsmaranti taralāṃ sahasollasantīṃ
tvāṃ granthipañcakabhidaṃ taruṇārkaśoṇām |
rāgārṇave bahalarāgiṇi majjayantīṃ
kṛtsnaṃ jagaddadhati cetasi tānmṛgākṣyaḥ || 10 ||
lākṣārasasnapitapaṅkajatantutanvīṃ
antaḥ smaratyanudinaṃ bhavatīṃ bhavāni |
yastaṃ smarapratimamapratimasvarūpāḥ
netrotpalairmṛgadṛśo bhṛśamarcayanti || 11 ||
stumastvāṃ vācamavyaktāṃ himakundendurociṣam |
kadambamālāṃ bibhrāṇāmāpādatalalambinīm || 12 ||
mūrdhnīndoḥ sitapaṅkajāsanagatāṃ prāleyapāṇḍutviṣaṃ
varṣantīmamṛtaṃ saroruhabhuvo vaktre'pi randhre'pi ca |
acchinnā ca manoharā ca lalitā cātiprasannāpi ca
tvāmevaṃ smarataḥ smarāridayite vāksarvato valgati || 13 ||
dadātīṣṭānbhogān kṣapayati ripūnhanti vipado
dahatyādhīnvyādhīn śamayati sukhāni pratanute |
haṭhādantarduḥkhaṃ dalayati pinaṣṭīṣṭavirahaṃ
sakṛddhyātā devī kimiva niravadyaṃ na kurute || 14 ||
yastvāṃ dhyāyati vetti vindati japatyālokate cintaya-
-tyanveti pratipadyate kalayati stautyāśrayatyarcati |
yaśca tryambakavallabhe tava guṇānākarṇayatyādarāt
tasya śrīrna gṛhādapaiti vijayastasyāgrato dhāvati || 15 ||
kiṃ kiṃ duḥkhaṃ danujadalini kṣīyate na smṛtāyāṃ
kā kā kīrtiḥ kulakamalini khyāpyate na stutāyām |
kā kā siddhiḥ suravaranute prāpyate nārcitāyāṃ
kaṃ kaṃ yogaṃ tvayi na cinute cittamālambitāyām || 16 ||
ye devi durdharakṛtāntamukhāntarasthāḥ
ye kāli kālaghanapāśanitāntabaddhāḥ |
ye caṇḍi caṇḍagurukalmaṣasindhumagnāḥ
tānpāsi mocayasi tārayasi smṛtaiva || 17 ||
lakṣmīvaśīkaraṇacūrṇasahodarāṇi
tvatpādapaṅkajarajāṃsi ciraṃ jayanti |
yāni praṇāmamilitāni nṛṇāṃ lalāṭe
lumpanti daivalikhitāni durakṣarāṇi || 18 ||
re mūḍhāḥ kimayaṃ vṛthaiva tapasā kāyaḥ parikliśyate
yajñairvā bahudakṣiṇaiḥ kimitare riktīkriyante gṛhāḥ |
bhaktiścedavināśinī bhagavatīpādadvayī sevyatāṃ
unnidrāmburuhātapatrasubhagā lakṣmīḥ puro dhāvati || 19 ||
yāce na kañcana na kañcana vañcayāmi
seve na kañcana nirastasamastadainyaḥ |
ślakṣṇaṃ vase madhuramadmi bhaje varastrīḥ
devī hṛdi sphurati me kulakāmadhenuḥ || 20 ||
namāmi yāminīnāthalekhālaṅkṛtakuntalām |
bhavānīṃ bhavasantāpanirvāpaṇasudhānadīm || 21 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ tṛtīyaḥ ghaṭastavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
आनन्दमन्थरपुरन्दरमुक्तमाल्यं
मौलौ हठेन निहितं महिषासुरस्य ।
पादाम्बुजं भवतु मे विजयाय मञ्जु-
-मञ्जीरशिञ्जितमनोहरमम्बिकायाः ॥ 1 ॥
देवि त्र्यम्बकपत्नि पार्वति सति त्रैलोक्यमातः शिवे
शर्वाणि त्रिपुरे मृडानि वरदे रुद्राणि कात्यायनि ।
भीमे भैरवि चण्डि शर्वरिकले कालक्षये शूलिनि
त्वत्पादप्रणताननन्यमनसः पर्याकुलान्पाहि नः ॥ 2 ॥
देवि त्वां सकृदेव यः प्रणमति क्षोणीभृतस्तं नम-
-न्त्याजन्मस्फुरदङ्घ्रिपीठविलुठत्कोटीरकोटिच्छटाः ।
यस्त्वामर्चति सोऽर्च्यते सुरगणैर्यः स्तौति स स्तूयते
यस्त्वां ध्यायति तं स्मरार्तिविधुरा ध्यायन्ति वामभ्रुवः ॥ 3 ॥
उन्मत्ता इव सग्रहा इव विषव्यासक्तमूर्छा इव
प्राप्तप्रौढमदा इवार्तिविरहग्रस्ता इवार्ता इव ।
ये ध्यायन्ति हि शैलराजतनयां धन्यास्त एवाग्रतः
त्यक्तोपाधिविवृद्धरागमनसो ध्यायन्ति तान्सुभ्रुवः ॥ 4 ॥
ध्यायन्ति ये क्षणमपि त्रिपुरे हृदि त्वां
लावण्ययौवनधनैरपि विप्रयुक्ताः ।
ते विस्फुरन्ति ललितायतलोचनानां
चित्तैकभित्तिलिखितप्रतिमाः पुमांसः ॥ 5 ॥
एतं किं नु दृशा पिबाम्युत विशाम्यस्याङ्गमङ्गैर्निजैः
किं वाऽमुं निगराम्यनेन सहसा किं वैकतामाश्रये ।
यस्येत्थं विवशो विकल्पललिताकूतेन योषिज्जनः
किं तद्यन्न करोति देवि हृदये यस्य त्वमावर्तसे ॥ 6 ॥
विश्वव्यापिनि यद्वदीश्वर इति स्थाणावनन्याश्रयः
शब्दः शक्तिरिति त्रिलोकजननि त्वय्येव तथ्यस्थितिः ।
इत्थं सत्यपि शक्नुवन्ति यदिमाः क्षुद्रा रुजो बाधितुं
त्वद्भक्तानपि न क्षिणोषि च रुषा तद्देवि चित्रं महत् ॥ 7 ॥
इन्दोर्मध्यगतां मृगाङ्कसदृशच्छायां मनोहारिणीं
पाण्डूत्फुल्लसरोरुहासनगता स्निग्धप्रदीपच्छविम् ।
वर्षन्तीममृतं भवानि भवतीं ध्यायन्ति ये देहिनः
ते निर्मुक्तरुजो भवन्ति रिपवः प्रोज्झन्ति तान्दूरतः ॥ 8 ॥
पूर्णेन्दोः शकलैरिवातिबहलैः पीयूषपूरैरिव
क्षीराब्धेर्लहरीभरैरिव सुधापङ्कस्य पिण्डैरिव ।
प्रालेयैरिव निर्मितं तव वपुर्ध्यायन्ति ये श्रद्धया
चित्तान्तर्निहितार्तितापविपदस्ते सम्पदं बिभ्रति ॥ 9 ॥
ये संस्मरन्ति तरलां सहसोल्लसन्तीं
त्वां ग्रन्थिपञ्चकभिदं तरुणार्कशोणाम् ।
रागार्णवे बहलरागिणि मज्जयन्तीं
कृत्स्नं जगद्दधति चेतसि तान्मृगाक्ष्यः ॥ 10 ॥
लाक्षारसस्नपितपङ्कजतन्तुतन्वीं
अन्तः स्मरत्यनुदिनं भवतीं भवानि ।
यस्तं स्मरप्रतिममप्रतिमस्वरूपाः
नेत्रोत्पलैर्मृगदृशो भृशमर्चयन्ति ॥ 11 ॥
स्तुमस्त्वां वाचमव्यक्तां हिमकुन्देन्दुरोचिषम् ।
कदम्बमालां बिभ्राणामापादतललम्बिनीम् ॥ 12 ॥
मूर्ध्नीन्दोः सितपङ्कजासनगतां प्रालेयपाण्डुत्विषं
वर्षन्तीममृतं सरोरुहभुवो वक्त्रेऽपि रन्ध्रेऽपि च ।
अच्छिन्ना च मनोहरा च ललिता चातिप्रसन्नापि च
त्वामेवं स्मरतः स्मरारिदयिते वाक्सर्वतो वल्गति ॥ 13 ॥
ददातीष्टान्भोगान् क्षपयति रिपून्हन्ति विपदो
दहत्याधीन्व्याधीन् शमयति सुखानि प्रतनुते ।
हठादन्तर्दुःखं दलयति पिनष्टीष्टविरहं
सकृद्ध्याता देवी किमिव निरवद्यं न कुरुते ॥ 14 ॥
यस्त्वां ध्यायति वेत्ति विन्दति जपत्यालोकते चिन्तय-
-त्यन्वेति प्रतिपद्यते कलयति स्तौत्याश्रयत्यर्चति ।
यश्च त्र्यम्बकवल्लभे तव गुणानाकर्णयत्यादरात्
तस्य श्रीर्न गृहादपैति विजयस्तस्याग्रतो धावति ॥ 15 ॥
किं किं दुःखं दनुजदलिनि क्षीयते न स्मृतायां
का का कीर्तिः कुलकमलिनि ख्याप्यते न स्तुतायाम् ।
का का सिद्धिः सुरवरनुते प्राप्यते नार्चितायां
कं कं योगं त्वयि न चिनुते चित्तमालम्बितायाम् ॥ 16 ॥
ये देवि दुर्धरकृतान्तमुखान्तरस्थाः
ये कालि कालघनपाशनितान्तबद्धाः ।
ये चण्डि चण्डगुरुकल्मषसिन्धुमग्नाः
तान्पासि मोचयसि तारयसि स्मृतैव ॥ 17 ॥
लक्ष्मीवशीकरणचूर्णसहोदराणि
त्वत्पादपङ्कजरजांसि चिरं जयन्ति ।
यानि प्रणाममिलितानि नृणां ललाटे
लुम्पन्ति दैवलिखितानि दुरक्षराणि ॥ 18 ॥
रे मूढाः किमयं वृथैव तपसा कायः परिक्लिश्यते
यज्ञैर्वा बहुदक्षिणैः किमितरे रिक्तीक्रियन्ते गृहाः ।
भक्तिश्चेदविनाशिनी भगवतीपादद्वयी सेव्यतां
उन्निद्राम्बुरुहातपत्रसुभगा लक्ष्मीः पुरो धावति ॥ 19 ॥
याचे न कञ्चन न कञ्चन वञ्चयामि
सेवे न कञ्चन निरस्तसमस्तदैन्यः ।
श्लक्ष्णं वसे मधुरमद्मि भजे वरस्त्रीः
देवी हृदि स्फुरति मे कुलकामधेनुः ॥ 20 ॥
नमामि यामिनीनाथलेखालङ्कृतकुन्तलाम् ।
भवानीं भवसन्तापनिर्वापणसुधानदीम् ॥ 21 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां तृतीयः घटस्तवः ।
ānandamantharapurandaramuktamālyaṃ
maulau haṭhena nihitaṃ mahiṣāsurasya |
pādāmbujaṃ bhavatu me vijayāya mañju-
-mañjīraśiñjitamanoharamambikāyāḥ || 1 ||
devi tryambakapatni pārvati sati trailokyamātaḥ śive
śarvāṇi tripure mṛḍāni varade rudrāṇi kātyāyani |
bhīme bhairavi caṇḍi śarvarikale kālakṣaye śūlini
tvatpādapraṇatānananyamanasaḥ paryākulānpāhi naḥ || 2 ||
devi tvāṃ sakṛdeva yaḥ praṇamati kṣoṇībhṛtastaṃ nama-
-ntyājanmasphuradaṅghripīṭhaviluṭhatkoṭīrakoṭicchaṭāḥ |
yastvāmarcati so'rcyate suragaṇairyaḥ stauti sa stūyate
yastvāṃ dhyāyati taṃ smarārtividhurā dhyāyanti vāmabhruvaḥ || 3 ||
unmattā iva sagrahā iva viṣavyāsaktamūrchā iva
prāptaprauḍhamadā ivārtivirahagrastā ivārtā iva |
ye dhyāyanti hi śailarājatanayāṃ dhanyāsta evāgrataḥ
tyaktopādhivivṛddharāgamanaso dhyāyanti tānsubhruvaḥ || 4 ||
dhyāyanti ye kṣaṇamapi tripure hṛdi tvāṃ
lāvaṇyayauvanadhanairapi viprayuktāḥ |
te visphuranti lalitāyatalocanānāṃ
cittaikabhittilikhitapratimāḥ pumāṃsaḥ || 5 ||
etaṃ kiṃ nu dṛśā pibāmyuta viśāmyasyāṅgamaṅgairnijaiḥ
kiṃ vā'muṃ nigarāmyanena sahasā kiṃ vaikatāmāśraye |
yasyetthaṃ vivaśo vikalpalalitākūtena yoṣijjanaḥ
kiṃ tadyanna karoti devi hṛdaye yasya tvamāvartase || 6 ||
viśvavyāpini yadvadīśvara iti sthāṇāvananyāśrayaḥ
śabdaḥ śaktiriti trilokajanani tvayyeva tathyasthitiḥ |
itthaṃ satyapi śaknuvanti yadimāḥ kṣudrā rujo bādhituṃ
tvadbhaktānapi na kṣiṇoṣi ca ruṣā taddevi citraṃ mahat || 7 ||
indormadhyagatāṃ mṛgāṅkasadṛśacchāyāṃ manohāriṇīṃ
pāṇḍūtphullasaroruhāsanagatā snigdhapradīpacchavim |
varṣantīmamṛtaṃ bhavāni bhavatīṃ dhyāyanti ye dehinaḥ
te nirmuktarujo bhavanti ripavaḥ projjhanti tāndūrataḥ || 8 ||
pūrṇendoḥ śakalairivātibahalaiḥ pīyūṣapūrairiva
kṣīrābdherlaharībharairiva sudhāpaṅkasya piṇḍairiva |
prāleyairiva nirmitaṃ tava vapurdhyāyanti ye śraddhayā
cittāntarnihitārtitāpavipadaste sampadaṃ bibhrati || 9 ||
ye saṃsmaranti taralāṃ sahasollasantīṃ
tvāṃ granthipañcakabhidaṃ taruṇārkaśoṇām |
rāgārṇave bahalarāgiṇi majjayantīṃ
kṛtsnaṃ jagaddadhati cetasi tānmṛgākṣyaḥ || 10 ||
lākṣārasasnapitapaṅkajatantutanvīṃ
antaḥ smaratyanudinaṃ bhavatīṃ bhavāni |
yastaṃ smarapratimamapratimasvarūpāḥ
netrotpalairmṛgadṛśo bhṛśamarcayanti || 11 ||
stumastvāṃ vācamavyaktāṃ himakundendurociṣam |
kadambamālāṃ bibhrāṇāmāpādatalalambinīm || 12 ||
mūrdhnīndoḥ sitapaṅkajāsanagatāṃ prāleyapāṇḍutviṣaṃ
varṣantīmamṛtaṃ saroruhabhuvo vaktre'pi randhre'pi ca |
acchinnā ca manoharā ca lalitā cātiprasannāpi ca
tvāmevaṃ smarataḥ smarāridayite vāksarvato valgati || 13 ||
dadātīṣṭānbhogān kṣapayati ripūnhanti vipado
dahatyādhīnvyādhīn śamayati sukhāni pratanute |
haṭhādantarduḥkhaṃ dalayati pinaṣṭīṣṭavirahaṃ
sakṛddhyātā devī kimiva niravadyaṃ na kurute || 14 ||
yastvāṃ dhyāyati vetti vindati japatyālokate cintaya-
-tyanveti pratipadyate kalayati stautyāśrayatyarcati |
yaśca tryambakavallabhe tava guṇānākarṇayatyādarāt
tasya śrīrna gṛhādapaiti vijayastasyāgrato dhāvati || 15 ||
kiṃ kiṃ duḥkhaṃ danujadalini kṣīyate na smṛtāyāṃ
kā kā kīrtiḥ kulakamalini khyāpyate na stutāyām |
kā kā siddhiḥ suravaranute prāpyate nārcitāyāṃ
kaṃ kaṃ yogaṃ tvayi na cinute cittamālambitāyām || 16 ||
ye devi durdharakṛtāntamukhāntarasthāḥ
ye kāli kālaghanapāśanitāntabaddhāḥ |
ye caṇḍi caṇḍagurukalmaṣasindhumagnāḥ
tānpāsi mocayasi tārayasi smṛtaiva || 17 ||
lakṣmīvaśīkaraṇacūrṇasahodarāṇi
tvatpādapaṅkajarajāṃsi ciraṃ jayanti |
yāni praṇāmamilitāni nṛṇāṃ lalāṭe
lumpanti daivalikhitāni durakṣarāṇi || 18 ||
re mūḍhāḥ kimayaṃ vṛthaiva tapasā kāyaḥ parikliśyate
yajñairvā bahudakṣiṇaiḥ kimitare riktīkriyante gṛhāḥ |
bhaktiścedavināśinī bhagavatīpādadvayī sevyatāṃ
unnidrāmburuhātapatrasubhagā lakṣmīḥ puro dhāvati || 19 ||
yāce na kañcana na kañcana vañcayāmi
seve na kañcana nirastasamastadainyaḥ |
ślakṣṇaṃ vase madhuramadmi bhaje varastrīḥ
devī hṛdi sphurati me kulakāmadhenuḥ || 20 ||
namāmi yāminīnāthalekhālaṅkṛtakuntalām |
bhavānīṃ bhavasantāpanirvāpaṇasudhānadīm || 21 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ tṛtīyaḥ ghaṭastavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.