Taittiriya Aranyaka Prapathaka 7 — Devanagari Script

⚠️ AI-generated translation — the Kannada meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Kannada

ಈ ಪಠ್ಯವು ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕದ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಪಾಠಕವಾದ ಶೀಕ್ಷಾವಲ್ಲಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಗಗಳಾದ ವರ್ಣ, ಸ್ವರ, ಮಾತ್ರೆ, ಬಲ, ಸಾಮ ಮತ್ತು ಸಂತಾನಗಳ ಧ್ಯಾನ, ಹಾಗೂ ಅಧಿಲೋಕ, ಅಧಿಜ್ಯೌತಿಷ, ಅಧಿವಿದ್ಯ, ಅಧಿಪ್ರಜ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಎಂಬ ಐದು ಮಹಾಸಂಹಿತೆಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸುವಃ, ಮಹಃ ಎಂಬ ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯದೊಳಗಿನ ಪುರುಷನ ಉಪಾಸನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯನು ಅಂತೇವಾಸಿಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬೇಡ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಅನುಶಾಸನವಿದೆ. ಇದು ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಎಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

AI-generated · not yet verified

The Kannada meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

Anuvaka 1

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके सप्तमः प्रपाठकः - शीक्षावल्ली
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1
शन्नो॑ मि॒त्र-श्शं-वँरु॑णः । शन्नो॑ भवत्वर्य॒मा । शन्न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । शन्नो॒ विष्णु॑-रुरुक्र॒मः । नमो॒ ब्रह्म॑णे । नम॑स्ते वायो । त्वमे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्मा॑सि । त्वमे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्म॑ वदिष्यामि । ऋ॒तं-वँ॑दिष्यामि । स॒त्यं-वँ॑दिष्यामि । तन्माम॑वतु । तद्व॒क्तार॑मवतु । अव॑तु॒ माम् । अव॑तु व॒क्तार᳚म् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 1 ॥

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake saptamaḥ prapāṭhakaḥ - śīkṣāvallī
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1
śanno̭ mi॒tra-śśaṃ-va~rṷṇaḥ | śanno̭ bhavatvarya॒mā | śanna॒ indro॒ bṛha॒spatiḥ̭ | śanno॒ viṣṇṷ-rurukra॒maḥ | namo॒ brahma̭ṇe | nama̭ste vāyo | tvame॒va pra॒tyakṣa॒-mbrahmā̭si | tvame॒va pra॒tyakṣa॒-mbrahma̭ vadiṣyāmi | ṛ॒taṃ-va~̭diṣyāmi | sa॒tyaṃ-va~̭diṣyāmi | tanmāma̭vatu | tadva॒ktāra̭mavatu | ava̭tu॒ mām | ava̭tu va॒ktāra᳚m || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 1 ||

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕದ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಪಾಠಕ - ಶೀಕ್ಷಾವಲ್ಲಿ. ಓಂ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಶ್ರೀ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹರಿಃ ಓಂ. ಅನುವಾಕ 1. ಮಿತ್ರನು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ವರುಣನು ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಅರ್ಯಮನು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಇಂದ್ರನು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ವಿಷ್ಣುವು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ, ಉರುಕ್ರಮನು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡಲಿ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಾಯುವೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಋತವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಅದು ಹೇಳುವವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಹೇಳುವವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ. ಓಂ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ ಶಾಂತಿಃ. || 1 || ^AI

(स॒त्त्यम् ँव॑दिष्यामि॒ पञ्च॑ च) (अ. 1)

Anuvaka 2

अनुवाकं 2
शीक्षां-व्याँ᳚ख्यास्या॒मः । वर्ण॒-स्स्वरः ।
मात्रा॒ बलम् । साम॑ सन्ता॒नः ।
इत्युक्त-श्शी᳚क्षाद्ध्या॒यः ॥ 2 ॥

anuvākaṃ 2
śīkṣāṃ-vyā~᳚khyāsyā॒maḥ | varṇa॒-ssvaraḥ |
mātrā॒ balam | sāma̭ santā॒naḥ |
ityukta-śśī᳚kṣāddhyā॒yaḥ || 2 ||

ಅನುವಾಕ 2. ಶೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವೆವು. ವರ್ಣ, ಸ್ವರ, ಮಾತ್ರೆ, ಬಲ, ಸಾಮ, ಸಂತಾನ - ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಶೀಕ್ಷೆಯ ಧ್ಯಾನ. || 2 || ^AI

(शीक्षा-म्पञ्च॑) (अ. 2)

Anuvaka 3

अनुवाकं 3
स॒ह नौ॒ यशः । स॒ह नौ ब्र॑ह्मव॒र्चसम् ॥
अथात-स्सग्ंहिताया उपनिषदं-व्याँ᳚ख्यास्या॒मः । पञ्चस्वधि-क॑रणे॒षु । अधिलोकमधि-ज्यौतिष-मधिविद्य-मधिप्रज॑-मद्ध्या॒त्मम् । ता महासग्ंहिता इ॑त्याच॒क्षते ॥ अथा॑धि लो॒कम् । पृथिवी पू᳚र्वरू॒पम् । द्यौरुत्त॑ररू॒पम् । आका॑श-स्स॒न्धिः ॥ 3 ॥

anuvākaṃ 3
sa॒ha nau॒ yaśaḥ | sa॒ha nau bra̭hmava॒rcasam ||
athāta-ssagṃhitāyā upaniṣadaṃ-vyā~᳚khyāsyā॒maḥ | pañcasvadhi-ka̭raṇe॒ṣu | adhilokamadhi-jyautiṣa-madhividya-madhipraja̭-maddhyā॒tmam | tā mahāsagṃhitā i̭tyāca॒kṣate || athā̭dhi lo॒kam | pṛthivī pū᳚rvarū॒pam | dyaurutta̭rarū॒pam | ākā̭śa-ssa॒ndhiḥ || 3 ||

ಅನುವಾಕ 3. ನಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ಕೀರ್ತಿ ಸಹವಾಗಿರಲಿ. ನಮಗಿಬ್ಬರಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸು ಸಹವಾಗಿರಲಿ. ಈಗ ಸಂಹಿತೆಯ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ವಿವರಿಸುವೆವು. ಐದು ಅಧಿಕರಣಗಳಲ್ಲಿ - ಅಧಿಲೋಕ, ಅಧಿಜ್ಯೌತಿಷ, ಅಧಿವಿದ್ಯ, ಅಧಿಪ್ರಜ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹಾಸಂಹಿತೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಅಧಿಲೋಕ. ಪೃಥಿವಿಯು ಪೂರ್ವರೂಪ, ದ್ಯೌವು ಉತ್ತರರೂಪ, ಆಕಾಶವು ಸಂಧಿ. || 3 || ^AI

Anuvaka 4

वायुः॑ सन्धा॒नम् । इत्य॑धि लो॒कम् ॥
अथा॑धि ज्यौ॒तिषम् । अग्निः पू᳚र्व रू॒पम् । आदित्य उत्त॑ररू॒पम् । आ॑प-स्स॒न्धिः । वैद्युतः॑ सन्धा॒नम् । इत्य॑धि ज्यौ॒तिषम् ॥ अथा॑धि वि॒द्यम् । आचार्यः पू᳚र्व रू॒पम् ॥ 4 ॥

vāyuḥ̭ sandhā॒nam | itya̭dhi lo॒kam ||
athā̭dhi jyau॒tiṣam | agniḥ pū᳚rva rū॒pam | āditya utta̭rarū॒pam | ā̭pa-ssa॒ndhiḥ | vaidyutaḥ̭ sandhā॒nam | itya̭dhi jyau॒tiṣam || athā̭dhi vi॒dyam | ācāryaḥ pū᳚rva rū॒pam || 4 ||

ವಾಯುವು ಸಂಧಾನ. ಇದು ಅಧಿಲೋಕ. ಈಗ ಅಧಿಜ್ಯೌತಿಷ. ಅಗ್ನಿಯು ಪೂರ್ವರೂಪ, ಆದಿತ್ಯನು ಉತ್ತರರೂಪ, ಆಪಗಳು ಸಂಧಿ, ವಿದ್ಯುತ್ತು ಸಂಧಾನ. ಇದು ಅಧಿಜ್ಯೌತಿಷ. ಈಗ ಅಧಿವಿದ್ಯ. ಆಚಾರ್ಯನು ಪೂರ್ವರೂಪ. || 4 || ^AI

Anuvaka 5

अन्तेवास्युत्त॑ररू॒पम् । वि॑द्या स॒न्धिः ।
प्रवचनग्ं॑ सन्धा॒नम् । इत्य॑धि वि॒द्यम् ॥
अथाधि॒प्रजम् । माता पू᳚र्वरू॒पम् । पितोत्त॑ररू॒पम् । प्र॑जा स॒न्धिः । प्रजननग्ं॑ सन्धा॒नम् । इत्यधि॒प्रजम् ॥ 5 ॥

antevāsyutta̭rarū॒pam | vi̭dyā sa॒ndhiḥ |
pravacanagṃ̭ sandhā॒nam | itya̭dhi vi॒dyam ||
athādhi॒prajam | mātā pū᳚rvarū॒pam | pitotta̭rarū॒pam | pra̭jā sa॒ndhiḥ | prajananagṃ̭ sandhā॒nam | ityadhi॒prajam || 5 ||

ಅಂತೇವಾಸಿಯು ಉತ್ತರರೂಪ, ವಿದ್ಯೆಯು ಸಂಧಿ, ಪ್ರವಚನವು ಸಂಧಾನ. ಇದು ಅಧಿವಿದ್ಯ. ಈಗ ಅಧಿಪ್ರಜ. ತಾಯಿಯು ಪೂರ್ವರೂಪ, ತಂದೆಯು ಉತ್ತರರೂಪ, ಪ್ರಜೆಯು ಸಂಧಿ, ಪ್ರಜನನವು ಸಂಧಾನ. ಇದು ಅಧಿಪ್ರಜ. || 5 || ^AI

Anuvaka 6

अथाद्ध्या॒त्मम् । अधराहनुः पू᳚र्व रू॒पम् । उत्तराहनु-रुत्त॑ररू॒पम् । वा-ख्स॒न्धिः । जिह्वा॑ सन्धा॒नम् । इत्यद्ध्या॒त्मम् ॥ इती माम॑हा स॒ग्ं॒हिताः ॥ य एवमेता महासग्ंहिता व्याख्या॑ता वे॒द । सन्धीयते प्रज॑या प॒शुभिः । ब्रह्मवर्च-सेनान्नाद्येन सुवर्ग्येण॑ (सुवर्गेण॑) लोके॒न ॥ 6 ॥

athāddhyā॒tmam | adharāhanuḥ pū᳚rva rū॒pam | uttarāhanu-rutta̭rarū॒pam | vā-khsa॒ndhiḥ | jihvā̭ sandhā॒nam | ityaddhyā॒tmam || itī māma̭hā sa॒gṃ॒hitāḥ || ya evametā mahāsagṃhitā vyākhyā̭tā ve॒da | sandhīyate praja̭yā pa॒śubhiḥ | brahmavarca-senānnādyena suvargyeṇa̭ (suvargeṇa̭) loke॒na || 6 ||

ಈಗ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ. ಕೆಳದವಡೆಯು ಪೂರ್ವರೂಪ, ಮೇಲ್ದವಡೆಯು ಉತ್ತರರೂಪ, ವಾಕ್ಕು ಸಂಧಿ, ಜಿಹ್ವೆಯು ಸಂಧಾನ. ಇದು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ. ಇವು ಮಹಾಸಂಹಿತೆಗಳು. ಯಾರು ಈ ಮಹಾಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪ್ರಜೆಯಿಂದ, ಪಶುಗಳಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅನ್ನದಿಂದ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. || 6 || ^AI

Anuvaka 7

(स॒न्धि - राचार्यः पू᳚र्वरू॒प - मित्यधि॒प्रजम् - ँलो॑के॒न) (अ. 3)
अनुवाकं 4
य श्छन्द॑सा-मृष॒भो वि॒श्वरू॑पः । छन्दो॒भ्यो-ऽद्ध्य॒मृता᳚-थ्सम्ब॒भूव॑ । स मेन्द्रो॑ मे॒धया᳚ स्पृणोतु । अ॒मृत॑स्य देव॒ धार॑णो भूयासम् ॥
शरी॑र-म्मे॒ विच॑र्षणम् । जि॒ह्वा मे॒ मधु॑मत्तमा । कर्णा᳚भ्या॒-म्भूरि॒ विश्रु॑वम् । ब्रह्म॑णः को॒शो॑-ऽसि मे॒धया ऽपि॑हितः । श्रु॒त-म्मे॑ गोपाय ॥ आ॒वह॑न्ती वितन्वा॒ना ॥ 7 ॥

(sa॒ndhi - rācāryaḥ pū᳚rvarū॒pa - mityadhi॒prajam - ~lo̭ke॒na) (a. 3)
anuvākaṃ 4
ya śchanda̭sā-mṛṣa॒bho vi॒śvarṷ̄paḥ | chando॒bhyo-'ddhya॒mṛtā᳚-thsamba॒bhūva̭ | sa mendro̭ me॒dhayā᳚ spṛṇotu | a॒mṛta̭sya deva॒ dhāra̭ṇo bhūyāsam ||
śarī̭ra-mme॒ vica̭rṣaṇam | ji॒hvā me॒ madhṷmattamā | karṇā᳚bhyā॒-mbhūri॒ viśrṷvam | brahma̭ṇaḥ ko॒śo̭-'si me॒dhayā 'pi̭hitaḥ | śru॒ta-mmḙ gopāya || ā॒vaha̭ntī vitanvā॒nā || 7 ||

(ಸಂಧಿ - ಆಚಾರ್ಯಃ ಪೂರ್ವರೂಪಮ್ ಇತಿ ಅಧಿಪ್ರಜಮ್ ಲೋಕೇನ) (ಅಧ್ಯಾಯ 3) ಅನುವಾಕ 4 ಛಂದಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ವೃಷಭನೂ ವಿಶ್ವರೂಪನೂ ಆದವನು, ಛಂದಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಅಮೃತನಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದನು. ಆ ಇಂದ್ರನು ನನ್ನನ್ನು ಮೇಧೆಯಿಂದ (ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ) ಪೋಷಿಸಲಿ. ಎಲೈ ದೇವನೇ, ಅಮೃತದ ಧಾರಕನಾಗುವೆನು. ನನ್ನ ಶರೀರವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತಾಗಲಿ. ನನ್ನ ನಾಲಿಗೆ ಬಹಳ ಮಧುರವಾಗಿರಲಿ. ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಕೇಳುವಂತಾಗಲಿ. ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಕೋಶವಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ಮೇಧೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯೆ. ನನ್ನ ಕೇಳುವಿಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಆವಹಂತೀ ವಿತನ್ವಾನಾ ॥ 7 ॥ ^AI

Anuvaka 8

कु॒र्वा॒णा चीर॑-मा॒त्मनः॑ । वासाग्ं॑सि॒ मम॒ गाव॑श्च । अ॒न्न॒पा॒ने च॑ सर्व॒दा । ततो॑ मे॒ श्रिय॒-माव॑ह । लो॒म॒शा-म्प॒शुभिः॑ स॒ह स्वाहा᳚ ॥ आमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ ।
विमा॑-ऽऽयन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ । प्रमा॑-ऽऽयन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ । दमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ । शमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ ॥ 8 ॥

ku॒rvā॒ṇā cīra̭-mā॒tmanaḥ̭ | vāsāgṃ̭si॒ mama॒ gāva̭śca | a॒nna॒pā॒ne ca̭ sarva॒dā | tato̭ me॒ śriya॒-māva̭ha | lo॒ma॒śā-mpa॒śubhiḥ̭ sa॒ha svāhā᳚ || āmā̭yantu brahmacā॒riṇa॒-ssvāhā᳚ |
vimā̭-''yantu brahmacā॒riṇa॒-ssvāhā᳚ | pramā̭-''yantu brahmacā॒riṇa॒-ssvāhā᳚ | damā̭yantu brahmacā॒riṇa॒-ssvāhā᳚ | śamā̭yantu brahmacā॒riṇa॒-ssvāhā᳚ || 8 ||

ತನ್ನ ಚೀರವನ್ನು (ನಾರುಬಟ್ಟೆಯನ್ನು) ಮಾಡುತ್ತಾ, ನನ್ನ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳು, ಅನ್ನಪಾನಗಳು ಸರ್ವದಾ ಇರಲಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಶ್ರಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡು. ಲೋಮಶರನ್ನು ಪಶುಗಳ ಸಹಿತ ಸ್ವಾಹಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ ಸ್ವಾಹಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ವಿಮಾಯಂತು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬರಲಿ) ಸ್ವಾಹಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಪ್ರಮಾಯಂತು (ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ) ಸ್ವಾಹಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ದಮಾಯಂತು (ದಮದಿಂದ ಬರಲಿ) ಸ್ವಾಹಾ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಶಮಾಯಂತು (ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬರಲಿ) ಸ್ವಾಹಾ ॥ 8 ॥ ^AI

Anuvaka 9

यशो॒ जने॑-ऽसानि॒ स्वाहा᳚ । श्रेया॒न्॒. वस्य॑सो-ऽसानि॒ स्वाहा᳚ ॥ त-न्त्वा॑ भग॒ प्रवि॑शानि॒ स्वाहा᳚ । स मा॑ भग॒ प्रवि॑श॒ स्वाहा᳚ । तस्मि᳚न-थ्स॒हस्र॑ शाखे । निभ॑गा॒ह-न्त्वयि॑ मृजे॒ स्वाहा᳚ ॥ यथा-ऽऽपः॒ प्रव॑ता॒-ऽऽयन्ति॑ । यथा॒ मासा॑ अहर्ज॒रम् ।
ए॒व-म्मा-म्ब्र॑ह्मचा॒रिणः॑ ।
धात॒राय॑न्तु स॒र्वत॒-स्स्वाहा᳚ ॥
प्र॒ति॒वे॒शो॑-ऽसि॒ प्र मा॑ भाहि॒ प्र मा॑ पद्यस्व ॥ 9 ॥

yaśo॒ janḙ-'sāni॒ svāhā᳚ | śreyā॒n॒. vasya̭so-'sāni॒ svāhā᳚ || ta-ntvā̭ bhaga॒ pravi̭śāni॒ svāhā᳚ | sa mā̭ bhaga॒ pravi̭śa॒ svāhā᳚ | tasmi᳚na-thsa॒hasra̭ śākhe | nibha̭gā॒ha-ntvayi̭ mṛje॒ svāhā᳚ || yathā-''paḥ॒ prava̭tā॒-''yanti̭ | yathā॒ māsā̭ aharja॒ram |
e॒va-mmā-mbra̭hmacā॒riṇaḥ̭ |
dhāta॒rāya̭ntu sa॒rvata॒-ssvāhā᳚ ||
pra॒ti॒ve॒śo̭-'si॒ pra mā̭ bhāhi॒ pra mā̭ padyasva || 9 ||

ಜನರಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿವಂತನಾಗುವೆನು ಸ್ವಾಹಾ. ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುವೆನು ಸ್ವಾಹಾ. ಎಲೈ ಭಗನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು ಸ್ವಾಹಾ. ಆ ಭಗನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ ಸ್ವಾಹಾ. ಅವನಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ಶಾಖೆಗಳು. ನಿಭಗನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಿ ಸ್ವಾಹಾ. ಹೇಗೆ ನೀರು ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆಯೋ, ಹೇಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳು ದಿನಗಳನ್ನು ಸವೆಸುತ್ತವೆಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಧಾತೃವಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ ಸ್ವಾಹಾ. ನೀನು ಪ್ರತಿವೇಶನಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸು, ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸು ॥ 9 ॥ ^AI

Anuvaka 10

(वि॒त॒न्वा॒ना - शमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा॒-धात॒राय॑न्तु स॒र्वत॒-स्स्वाहैक॑-ञ्च) (अ. 4)
अनुवाकं 5
भू-र्भुव॒-स्सुव॒-रिति॒ वा ए॒ता स्ति॒स्रो व्याहृ॑तयः ॥
तासा॑मुहस्मै॒ ता-ञ्च॑तु॒र्थीम् । माहा॑चमस्यः॒ प्रवे॑दयते । मह॒ इति॑ ॥ त-द्ब्रह्म॑ । स आ॒त्मा । अङ्गा᳚न्य॒न्या दे॒वताः᳚ ॥ भूरिति॒ वा अ॒यं-लोँ॒कः । भुव॒ इत्य॒न्तरि॑क्षम् । सुव॒-रित्य॒सौ लो॒कः ॥ 10 ॥

(vi॒ta॒nvā॒nā - śamā̭yantu brahmacā॒riṇa॒-ssvāhā॒-dhāta॒rāya̭ntu sa॒rvata॒-ssvāhaika̭-ñca) (a. 4)
anuvākaṃ 5
bhū-rbhuva॒-ssuva॒-riti॒ vā e॒tā sti॒sro vyāhṛ̭tayaḥ ||
tāsā̭muhasmai॒ tā-ñca̭tu॒rthīm | māhā̭camasyaḥ॒ pravḙdayate | maha॒ iti̭ || ta-dbrahma̭ | sa ā॒tmā | aṅgā᳚nya॒nyā de॒vatāḥ᳚ || bhūriti॒ vā a॒yaṃ-lo~॒kaḥ | bhuva॒ itya॒ntari̭kṣam | suva॒-ritya॒sau lo॒kaḥ || 10 ||

(ವಿತನ್ವಾನಾ - ಶಮಾಯಂತು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ ಸ್ವಾಹಾ ಧಾತರಾಯಂತು ಸರ್ವತಃ ಸ್ವಾಹಾ ಏಕಂ ಚ) (ಅಧ್ಯಾಯ 4) ಅನುವಾಕ 5 ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸುವಃ ಎಂಬ ಈ ಮೂರು ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ಮಾಹಾಚಮಸ್ಯನು ಮಹಃ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಬ್ರಹ್ಮ. ಅದು ಆತ್ಮ. ಅಂಗಗಳು ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳು. ಭೂಃ ಎಂದರೆ ಈ ಲೋಕ. ಭುವಃ ಎಂದರೆ ಅಂತರಿಕ್ಷ. ಸುವಃ ಎಂದರೆ ಆ ಲೋಕ ॥ 10 ॥ ^AI

Anuvaka 11

मह॒ इत्या॑दि॒त्यः । आ॒दि॒त्येन॒ वाव सर्वे॑ लो॒का मही॑यन्ते ॥ भूरिति॒ वा अ॒ग्निः । भुव॒ इति॑ वा॒युः । सुव॒रित्या॑दि॒त्यः । मह॒ इति॑ च॒न्द्रमाः᳚ । च॒न्द्रम॑सा॒ वाव सर्वा॑णि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ मही॑यन्ते ॥ भू-रिति॒ वा ऋचः॑ । भुव॒ इति॒ सामा॑नि ।
सुव॒ रिति॒ यजूग्ं॑षि ॥ 11 ॥

maha॒ ityā̭di॒tyaḥ | ā॒di॒tyena॒ vāva sarvḙ lo॒kā mahī̭yante || bhūriti॒ vā a॒gniḥ | bhuva॒ iti̭ vā॒yuḥ | suva॒rityā̭di॒tyaḥ | maha॒ iti̭ ca॒ndramāḥ᳚ | ca॒ndrama̭sā॒ vāva sarvā̭ṇi॒ jyotīgṃ̭ṣi॒ mahī̭yante || bhū-riti॒ vā ṛcaḥ̭ | bhuva॒ iti॒ sāmā̭ni |
suva॒ riti॒ yajūgṃ̭ṣi || 11 ||

‘ಮಹಃ’ ಎಂಬುದು ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಿತ್ಯನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ‘ಭೂಃ’ ಎಂಬುದು ಅಗ್ನಿ. ‘ಭುವಃ’ ಎಂಬುದು ವಾಯು. ‘ಸುವಃ’ ಎಂಬುದು ಆದಿತ್ಯ. ‘ಮಹಃ’ ಎಂಬುದು ಚಂದ್ರ. ಚಂದ್ರನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ‘ಭೂಃ’ ಎಂಬುದು ಋಗ್ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳು. ‘ಭುವಃ’ ಎಂಬುದು ಸಾಮಗಾನಗಳು. ‘ಸುವಃ’ ಎಂಬುದು ಯಜುರ್ವೇದ ಮಂತ್ರಗಳು. ^AI

Anuvaka 12

मह॒ इति॒ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑णा॒ वाव सर्वे॑ वे॒दा मही॑यन्ते ॥ भूरिति॒ वै प्रा॒णः । भुव॒ इत्य॑पा॒नः । सुव॒रिति॑ व्या॒नः । मह॒ इत्यन्न᳚म् । अन्ने॑न॒ वाव सर्वे᳚ प्रा॒णा मही॑यन्ते ॥ ता वा ए॒ता-श्चत॑स्र श्चतु॒र्धा । चत॑स्र-श्चतस्रो॒ व्याहृ॑तयः । ता यो वेद॑ ।
स वे॑द॒ ब्रह्म॑ । सर्वे᳚-ऽस्मै दे॒वा ब॒लिमाव॑हन्ति ॥ 12 ॥

maha॒ iti॒ brahma̭ | brahma̭ṇā॒ vāva sarvḙ ve॒dā mahī̭yante || bhūriti॒ vai prā॒ṇaḥ | bhuva॒ itya̭pā॒naḥ | suva॒riti̭ vyā॒naḥ | maha॒ ityanna᳚m | annḙna॒ vāva sarve᳚ prā॒ṇā mahī̭yante || tā vā e॒tā-ścata̭sra ścatu॒rdhā | cata̭sra-ścatasro॒ vyāhṛ̭tayaḥ | tā yo veda̭ |
sa vḙda॒ brahma̭ | sarve᳚-'smai de॒vā ba॒limāva̭hanti || 12 ||

‘ಮಹಃ’ ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ‘ಭೂಃ’ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಣ. ‘ಭುವಃ’ ಎಂಬುದು ಅಪಾನ. ‘ಸುವಃ’ ಎಂಬುದು ವ್ಯಾನ. ‘ಮಹಃ’ ಎಂಬುದು ಅನ್ನ. ಅನ್ನದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಗಳು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ನಾಲ್ಕು ವ್ಯಾಹೃತಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕಾಗಿ ಇವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾರೆ. ^AI

(अ॒सौ लो॒को - यजूग्ं॑षि॒ - वेद॒ द्वे च॑) (अ. 5)

Anuvaka 13

अनुवाकं 6
स य ए॒षो᳚-ऽन्तर्-हृ॑दय आका॒शः । तस्मि॑न्न॒य-म्पुरु॑षो मनो॒मयः॑ । अमृ॑तो हिर॒ण्मयः॑ ॥ अन्त॑रेण॒ तालु॑के । य ए॒ष स्तन॑ इवाव॒लम्ब॑ते ।
से᳚न्द्र यो॒निः । यत्रा॒सौ के॑शा॒न्तो वि॒वर्त॑ते । व्य॒पोह्य॑ शीर्षकपा॒ले ॥ भूरित्य॒ग्नौ प्रति॑तिष्ठति । भुव॒ इति॑ वा॒यौ ॥ 13 ॥

anuvākaṃ 6
sa ya e॒ṣo᳚-'ntar-hṛ̭daya ākā॒śaḥ | tasmi̭nna॒ya-mpurṷṣo mano॒mayaḥ̭ | amṛ̭to hira॒ṇmayaḥ̭ || anta̭reṇa॒ tālṷke | ya e॒ṣa stana̭ ivāva॒lamba̭te |
se᳚ndra yo॒niḥ | yatrā॒sau kḙśā॒nto vi॒varta̭te | vya॒pohya̭ śīrṣakapā॒le || bhūritya॒gnau prati̭tiṣṭhati | bhuva॒ iti̭ vā॒yau || 13 ||

ಅನುವಾಕ 6. ಹೃದಯದೊಳಗೆ ಇರುವ ಈ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮನೋಮಯನೂ, ಅಮೃತನೂ, ಹಿರಣ್ಮಯನೂ ಆದ ಪುರುಷನು ಇದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಅಂಗುಳಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ತನದಂತೆ ನೇತಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ. ಅದು ಇಂದ್ರನ ಯೋನಿ. ಅಲ್ಲಿ ಕೂದಲಿನ ತುದಿಯು ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಸೀಳಿ, ಅವನು ‘ಭೂಃ’ ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ‘ಭುವಃ’ ಎಂದು ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ. ^AI

Anuvaka 14

सुव॒रित्या॑दि॒त्ये । मह॒ इति॒ ब्रह्म॑णि । आ॒प्नोति॒ स्वारा᳚ज्यम् । आ॒प्नोति॒ मन॑स॒स्पति᳚म् । वाक्प॑ति॒ श्चक्षु॑ष्पतिः । श्रोत्र॑पति र्वि॒ज्ञान॑पतिः ।
ए॒त-त्ततो॑ भवति । आ॒का॒श श॑रीर॒-म्ब्रह्म॑ ।
स॒त्यात्म॑ प्रा॒णारा॑म॒-म्मन॑ आनन्दम् । शान्ति॑ समृद्ध-म॒मृत᳚म् ॥
इति॑ प्राचीन यो॒ग्योपा᳚स्व ॥ 14 ॥

suva॒rityā̭di॒tye | maha॒ iti॒ brahma̭ṇi | ā॒pnoti॒ svārā᳚jyam | ā॒pnoti॒ mana̭sa॒spati᳚m | vākpa̭ti॒ ścakṣṷṣpatiḥ | śrotra̭pati rvi॒jñāna̭patiḥ |
e॒ta-ttato̭ bhavati | ā॒kā॒śa śa̭rīra॒-mbrahma̭ |
sa॒tyātma̭ prā॒ṇārā̭ma॒-mmana̭ ānandam | śānti̭ samṛddha-ma॒mṛta᳚m ||
iti̭ prācīna yo॒gyopā᳚sva || 14 ||

‘ಸುವಃ’ ಎಂದು ಆದಿತ್ಯನಲ್ಲಿ. ‘ಮಹಃ’ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ. ಅವನು ಸ್ವಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ವಾಕ್‌ಪತಿ, ಚಕ್ಷುಷ್ಪತಿ, ಶ್ರೋತ್ರಪತಿ, ವಿಜ್ಞಾನಪತಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಅನಂತರ ಅವನು ಇದಾಗುತ್ತಾನೆ: ಆಕಾಶಶರೀರನಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸತ್ಯಾತ್ಮ, ಪ್ರಾಣಾರಾಮ, ಮನೋಆನಂದ, ಶಾಂತ, ಸಮೃದ್ಧ, ಅಮೃತ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಯೋಗ್ಯ ಉಪಾಸನೆ. ^AI

(वा॒या-व॒मृत॒ मेक॑-ञ्च) (अ. 6)

Anuvaka 15

अनुवाकं 7
पृ॒थि॒व्य॑न्तरि॑क्ष॒-न्द्यौ-र्दिशो॑-ऽवान्तरदि॒शाः । अ॒ग्नि-र्वा॒यु-रा॑दि॒त्य-श्च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्राणि ।
आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑य आका॒श आ॒त्मा । इत्य॑धिभू॒तम् ॥ अथाद्ध्या॒त्मम् । प्रा॒णो व्या॒नो॑-ऽपा॒न उ॑दा॒न-स्स॑मा॒नः । चक्षु॒-श्श्रोत्र॒-म्मनो॒ वा-क्त्वक् ।
चर्म॑ मा॒ग्ं॒ सग्ग्स्नावास्थि॑ म॒ज्जा ॥
ए॒त द॑धिवि॒धाय॒र्॒षि॒ रवो॑चत् ।
पाङ्क्तं॒-वाँ इ॒दग्ं सर्व᳚म् ।
पाङ्क्त॑नै॒व पाङ्क्तग्ग्॑ स्पृणो॒तीति॑ ॥ 15 ॥

anuvākaṃ 7
pṛ॒thi॒vya̭ntari̭kṣa॒-ndyau-rdiśo̭-'vāntaradi॒śāḥ | a॒gni-rvā॒yu-rā̭di॒tya-śca॒ndramā॒ nakṣa̭trāṇi |
āpa॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata̭ya ākā॒śa ā॒tmā | itya̭dhibhū॒tam || athāddhyā॒tmam | prā॒ṇo vyā॒no̭-'pā॒na ṷdā॒na-ssa̭mā॒naḥ | cakṣu॒-śśrotra॒-mmano॒ vā-ktvak |
carma̭ mā॒gṃ॒ saggsnāvāsthi̭ ma॒jjā ||
e॒ta da̭dhivi॒dhāya॒r॒ṣi॒ ravo̭cat |
pāṅktaṃ॒-vā~ i॒dagṃ sarva᳚m |
pāṅkta̭nai॒va pāṅktagg̭ spṛṇo॒tīti̭ || 15 ||

ಅನುವಾಕ 7. ಪೃಥಿವಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ದ್ಯೌ, ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಅವಾಂತರದಿಕ್ಕುಗಳು, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆದಿತ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಜಲಗಳು, ಓಷಧಿಗಳು, ವನಸ್ಪತಿಗಳು, ಆಕಾಶ, ಆತ್ಮ – ಇದು ಅಧಿಭೂತ. ಈಗ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ: ಪ್ರಾಣ, ವ್ಯಾನ, ಅಪಾನ, ಉದಾನ, ಸಮಾನ, ಚಕ್ಷುಸ್, ಶ್ರೋತ್ರ, ಮನಸ್, ವಾಕ್, ತ್ವಕ್, ಚರ್ಮ, ಮಾಂಸ, ಸ್ನಾಯು, ಅಸ್ಥಿ, ಮಜ್ಜೆ. ಇದನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಋಷಿ ಹೇಳಿದನು: ಇದೆಲ್ಲವೂ ಪಂಕ್ತಿ (ಐದರ ಗುಂಪು). ಪಂಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ. ^AI

(सर्व॒मेक॑-ञ्च) (अ. 7)

Anuvaka 16

अनुवाकं 8
ओ-मिति॒ ब्रह्म॑ ॥ ओ-मिती॒दग्ं सर्व᳚म् ॥
ओमित्ये॒त-द॑नुकृति हस्म॒ वा अ॒प्यो श्रा॑व॒येत्या-श्रा॑वयन्ति । ओ-मिति॒ सामा॑नि गायन्ति । ओग्ं शोमिति॑ श॒स्त्राणि॑ शग्ंसन्ति । ओमित्य॑द्ध्व॒र्युः प्र॑तिग॒र-म्प्रति॑गृणाति । ओमिति॒ ब्रह्मा॒ प्रसौ॑ति ।
ओमित्य॑ग्निहो॒त्र-मनु॑जानाति । ओमिति॑ ब्राह्म॒णः प्र॑व॒क्ष्यन्ना॑ह॒ ब्रह्मोपा᳚प्नवा॒नीति॑ ।
ब्रह्मै॒वो-पा᳚प्नोति ॥ 16 ॥

anuvākaṃ 8
o-miti॒ brahma̭ || o-mitī॒dagṃ sarva᳚m ||
omitye॒ta-da̭nukṛti hasma॒ vā a॒pyo śrā̭va॒yetyā-śrā̭vayanti | o-miti॒ sāmā̭ni gāyanti | ogṃ śomiti̭ śa॒strāṇi̭ śagṃsanti | omitya̭ddhva॒ryuḥ pra̭tiga॒ra-mprati̭gṛṇāti | omiti॒ brahmā॒ prasaṷti |
omitya̭gniho॒tra-manṷjānāti | omiti̭ brāhma॒ṇaḥ pra̭va॒kṣyannā̭ha॒ brahmopā᳚pnavā॒nīti̭ |
brahmai॒vo-pā᳚pnoti || 16 ||

ಓಂ ಎಂಬುದು ಬ್ರಹ್ಮ. ಓಂ ಎಂಬುದೇ ಈ ಎಲ್ಲವೂ. ಓಂ ಎಂದು ಅನುಕರಿಸಿ, ಓಂ ಎಂದು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓಂ ಎಂದು ಸಾಮಗಳನ್ನು ಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಓಂ ಶೋಂ ಎಂದು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಓಂ ಎಂದು ಅಧ್ವರ್ಯು ಪ್ರತಿಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಓಂ ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತಾನೆ (ಅನುಜ್ಞೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ). ಓಂ ಎಂದು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಅನುಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಓಂ ಎಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪ್ರವಚನ ಮಾಡಲಿರುವವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದುವೆನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ^AI

(ओ-न्दश॑) (अ. 8)

Anuvaka 17

अनुवाकं 9
ऋत-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
सत्य-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
तपश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
दमश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
शमश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
अग्नयश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
अग्निहोत्र-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
अतिथयश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
मानुष-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
प्रजा च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
प्रजनश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।
प्रजातिश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ॥
सत्यमिति सत्यवचा॑ राथी॒ तरः ।
तप इति तपोनित्यः पौ॑रुशि॒ष्टिः ।
स्वाद्ध्याय प्रवचने एवेति नाको॑ मौद्ग॒ल्यः ।
तद्धि तप॑स्तद्धि॒ तपः ॥ 17 ॥

anuvākaṃ 9
ṛta-ñca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
satya-ñca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
tapaśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
damaśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
śamaśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
agnayaśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
agnihotra-ñca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
atithayaśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
mānuṣa-ñca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
prajā ca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
prajanaśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca |
prajātiśca svāddhyāya prava̭cane॒ ca ||
satyamiti satyavacā̭ rāthī॒ taraḥ |
tapa iti taponityaḥ paṷruśi॒ṣṭiḥ |
svāddhyāya pravacane eveti nāko̭ maudga॒lyaḥ |
taddhi tapa̭staddhi॒ tapaḥ || 17 ||

ಋತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ದಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಶಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಅಗ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಅತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಮಾನುಷ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಪ್ರಜನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಪ್ರಜಾತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳು. ಸತ್ಯ ಎಂದು ಸತ್ಯವಚನನಾದ ರಾಥೀತರನು ಹೇಳಿದನು. ತಪಸ್ಸು ಎಂದು ತಪೋನಿತ್ಯನಾದ ಪೌರುಶಿಷ್ಟಿಯು ಹೇಳಿದನು. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳೇ ಎಂದು ನಾಕ ಮೌದ್ಗಲ್ಯನು ಹೇಳಿದನು. ಅದೇ ತಪಸ್ಸು, ಅದೇ ತಪಸ್ಸು. ^AI

(प्रजा च स्वाद्ध्यायप्रव॑चने॒ च षट्च॑) (अ. 9)

Anuvaka 18

अनुवाकं 10
अ॒हं-वृँ॒क्षस्य॒ रेरि॑वा ।
की॒र्तिः पृ॒ष्ठ-ङ्गि॒रेरि॑व ।
ऊ॒र्ध्व प॑वित्रो वा॒जिनी॑व स्व॒मृत॑मस्मि । द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सव॑र्चसम् । सुमेधा अ॑मृतो॒क्षितः । इति त्रिशङ्को-र्वेदा॑नुव॒चनम् ॥ 18 ॥

anuvākaṃ 10
a॒haṃ-vṛ~॒kṣasya॒ reri̭vā |
kī॒rtiḥ pṛ॒ṣṭha-ṅgi॒reri̭va |
ū॒rdhva pa̭vitro vā॒jinī̭va sva॒mṛta̭masmi | dravi̭ṇa॒gṃ॒ sava̭rcasam | sumedhā a̭mṛto॒kṣitaḥ | iti triśaṅko-rvedā̭nuva॒canam || 18 ||

ನಾನು ವೃಕ್ಷದ ರೇರಿವ (ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೀಡುವವನು). ಕೀರ್ತಿಯು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ. ಎತ್ತರದ ಪವಿತ್ರ, ವಾಜಿನಿಯಂತೆ, ನಾನು ಅಮೃತ. ಸವರ್ಚಸವಾದ ಧನ. ಸುಮೇಧ ಮತ್ತು ಅಮೃತದಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಇದು ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ವೇದಾನುವಚನ. ^AI

(अ॒हग्ं षट्) (अ. 10)

Anuvaka 19

अनुवाकं 11
वेदमनूच्या- ऽचार्योन्तेवासिन-म॑नुशा॒स्ति ॥
सत्यं॒-वँद । धर्म॒-ञ्चर ॥ स्वाद्ध्याया᳚न्मा प्र॒मदः । आचार्याय प्रिय-न्धनमाहृत्य प्रजातन्तु-म्मा व्य॑वच्छे॒थ्सीः । सत्यान्न प्रम॑दित॒व्यम् । धर्मान्न प्रम॑दित॒व्यम् । कुशलान्न प्रम॑दित॒व्यम् ।
भूत्यै न प्रम॑दित॒व्यम् । स्वाद्ध्याय प्रवचनाभ्या-न्न प्रम॑दित॒व्यम् ॥ 19 ॥

anuvākaṃ 11
vedamanūcyā- 'cāryontevāsina-ma̭nuśā॒sti ||
satyaṃ॒-va~da | dharma॒-ñcara || svāddhyāyā᳚nmā pra॒madaḥ | ācāryāya priya-ndhanamāhṛtya prajātantu-mmā vya̭vacche॒thsīḥ | satyānna prama̭dita॒vyam | dharmānna prama̭dita॒vyam | kuśalānna prama̭dita॒vyam |
bhūtyai na prama̭dita॒vyam | svāddhyāya pravacanābhyā-nna prama̭dita॒vyam || 19 ||

ವೇದವನ್ನು ಅನುವಚನ ಮಾಡಿಸಿ, ಆಚಾರ್ಯನು ಅಂತೇವಾಸಿಯನ್ನು ಅನುಶಾಸನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸು. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬೇಡ. ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಧನವನ್ನು ತಂದು ಪ್ರಜಾತಂತುವನ್ನು ವ್ಯವಚ್ಛೇದ ಮಾಡಬೇಡ. ಸತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬಾರದು. ಧರ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬಾರದು. ಕುಶಲದಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬಾರದು. ಭೂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬಾರದು. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ-ಪ್ರವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾದ ಮಾಡಬಾರದು. ^AI

Anuvaka 20

देवपितृकार्याभ्या-न्न प्रम॑दित॒व्यम् ॥
मातृ॑देवो॒ भव । पितृ॑देवो॒ भव ।
आचार्य॑ देवो॒ भव । अतिथि॑देवो॒ भव ॥
यान्यनवद्यानि॑ कर्मा॒णि । तानि सेवि॑तव्या॒नि ।
नो इ॑तरा॒णि ॥ यान्यस्माकग्ं सुच॑रिता॒नि । तानि त्वयो॑पास्या॒नि ॥ 20 ॥

devapitṛkāryābhyā-nna prama̭dita॒vyam ||
mātṛ̭devo॒ bhava | pitṛ̭devo॒ bhava |
ācārya̭ devo॒ bhava | atithi̭devo॒ bhava ||
yānyanavadyāni̭ karmā॒ṇi | tāni sevi̭tavyā॒ni |
no i̭tarā॒ṇi || yānyasmākagṃ suca̭ritā॒ni | tāni tvayo̭pāsyā॒ni || 20 ||

ದೇವರ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು. ತಾಯಿಯನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಭಾವಿಸು. ತಂದೆಯನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಭಾವಿಸು. ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಭಾವಿಸು. ಅತಿಥಿಯನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಭಾವಿಸು. ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳು ನಿಂದಾರಹಿತವಾಗಿವೆಯೋ ಅವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು (ಅನುಸರಿಸಬೇಕು). ಬೇರೆಯವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮಿಂದ ಸುಚರಿತವಾದ (ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯ) ಕರ್ಮಗಳು ಯಾವುವೋ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀನು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ^AI

Anuvaka 21

नो इ॑तरा॒णि ॥ ये के चास्म-च्छ्रेयाग्ं॑सो ब्रा॒ह्मणाः । तेषा-न्त्वया-ऽऽसने न प्रश्व॑सित॒व्यम् ॥ श्रद्ध॑या दे॒यम् । अश्रद्ध॑या-ऽदे॒यम् । श्रि॑या दे॒यम् । ह्रि॑या दे॒यम् । भि॑या दे॒यम् । संविँ॑दा दे॒यम् ॥
अथ यदि ते कर्मविचिकिथ्सा वा वृत्त विचिकि॑थ्सा वा॒ स्यात् ॥ 21 ॥

no i̭tarā॒ṇi || ye ke cāsma-cchreyāgṃ̭so brā॒hmaṇāḥ | teṣā-ntvayā-''sane na praśva̭sita॒vyam || śraddha̭yā de॒yam | aśraddha̭yā-'de॒yam | śri̭yā de॒yam | hri̭yā de॒yam | bhi̭yā de॒yam | saṃvi~̭dā de॒yam ||
atha yadi te karmavicikithsā vā vṛtta viciki̭thsā vā॒ syāt || 21 ||

ಬೇರೆಯವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲ. ನಮಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಾರೇ ಇದ್ದರೂ ಅವರ ಆಸನದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು (ಅಂದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಬಾರದು). ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ಅಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೊಡಬಾರದು. ಶ್ರೀಯಿಂದ (ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ) ಕೊಡಬೇಕು. ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ಭಯದಿಂದ ಕೊಡಬೇಕು. ಸಂವಿದೆಯಿಂದ (ಸಮಾಲೋಚನೆಯಿಂದ) ಕೊಡಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿನಗೆ ಕರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ನಡತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹ ಉಂಟಾದರೆ, ^AI

Anuvaka 22

ये तत्र ब्राह्मणा᳚-स्सम्म॒र॒.शिनः । युक्ता॑ आयु॒क्ताः ।
अलूक्षा॑ धर्म॑कामा॒-स्स्युः । यथा ते॑ तत्र॑ वर्ते॒रन्न् । तथा तत्र॑ वर्ते॒थाः ॥ अथाभ्या᳚ख्याते॒षु । ये तत्र ब्राह्मणा᳚-स्सम्म॒र्॒शिनः । युक्ता॑ आयु॒क्ताः ।
अलूक्षा॑ धर्म॑ कामा॒-स्स्युः । यथा ते॑ तेषु॑ वर्ते॒रन्न् ॥ 22 ॥

ye tatra brāhmaṇā᳚-ssamma॒ra॒.śinaḥ | yuktā̭ āyu॒ktāḥ |
alūkṣā̭ dharma̭kāmā॒-ssyuḥ | yathā tḙ tatra̭ varte॒rann | tathā tatra̭ varte॒thāḥ || athābhyā᳚khyāte॒ṣu | ye tatra brāhmaṇā᳚-ssamma॒r॒śinaḥ | yuktā̭ āyu॒ktāḥ |
alūkṣā̭ dharma̭ kāmā॒-ssyuḥ | yathā tḙ teṣṷ varte॒rann || 22 ||

ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಮ್ಮರ್ಶನಶೀಲರಾದ (ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸುವ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿದ್ದಾರೆಯೋ, ಯುಕ್ತರೋ (ನಿಯುಕ್ತರೋ) ಅಥವಾ ಅಯುಕ್ತರೋ, ಅಲೂಕ್ಷರೋ (ಕ್ರೂರವಲ್ಲದ, ಮೃದುವಾದ) ಧರ್ಮಕಾಮರೋ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೋ ಅದೇ ರೀತಿ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಮ್ಮರ್ಶನಶೀಲರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿದ್ದಾರೆಯೋ, ಯುಕ್ತರೋ ಅಯುಕ್ತರೋ, ಅಲೂಕ್ಷರೋ ಧರ್ಮಕಾಮರೋ, ಅವರು ಆ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೋ ಅದೇ ರೀತಿ ನೀನು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ^AI

Anuvaka 23

तथा तेषु॑ वर्ते॒थाः ॥ एष॑ आदे॒शः ।
एष उ॑पदे॒शः । एषा वे॑दोप॒निषत् । एतद॑नुशा॒सनम् । एव मुपा॑सित॒व्यम् । एव मुचैत॑दुपा॒स्यम् ॥ 23 ॥

tathā teṣṷ varte॒thāḥ || eṣa̭ āde॒śaḥ |
eṣa ṷpade॒śaḥ | eṣā vḙdopa॒niṣat | etada̭nuśā॒sanam | eva mupā̭sita॒vyam | eva mucaita̭dupā॒syam || 23 ||

ಅವರಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದೇ ಆದೇಶ. ಇದೇ ಉಪದೇಶ. ಇದೇ ವೇದೋಪನಿಷತ್ತು. ಇದೇ ಅನುಶಾಸನ. ಹೀಗೆಯೇ ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆಯೇ ಇದನ್ನು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ^AI

Anuvaka 24

(स्वाद्ध्यायप्रवचनाभ्या-न्न प्रम॑दित॒व्यम् - तानित्वयो॑पास्या॒नि - स्यात् - तेषु॑ वर्ते॒रन्थ् - +स॒प्त च॑) (अ. 11)
अनुवाकं 12
शन्नो॑ मि॒त्र-श्शं-वँरु॑णः । शन्नो॑ भवत्वर्य॒मा ।
शन्न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । शन्नो॒ विष्णु॑ रुरुक्र॒मः । नमो॒ ब्रह्म॑णे । नम॑स्ते वायो ।
त्वमे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्मा॑सि ।
त्वामे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्मा वा॑दिषम् ।
ऋ॒तम॑वादिषम् । स॒त्यम॑वादिषम् । तन्मामा॑वीत् । तद्व॒क्तार॑मावीत् । आवी॒न्माम् ।
आवी᳚द्व॒क्तार᳚म् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 24 ॥

(svāddhyāyapravacanābhyā-nna prama̭dita॒vyam - tānitvayo̭pāsyā॒ni - syāt - teṣṷ varte॒ranth - +sa॒pta ca̭) (a. 11)
anuvākaṃ 12
śanno̭ mi॒tra-śśaṃ-va~rṷṇaḥ | śanno̭ bhavatvarya॒mā |
śanna॒ indro॒ bṛha॒spatiḥ̭ | śanno॒ viṣṇṷ rurukra॒maḥ | namo॒ brahma̭ṇe | nama̭ste vāyo |
tvame॒va pra॒tyakṣa॒-mbrahmā̭si |
tvāme॒va pra॒tyakṣa॒-mbrahmā vā̭diṣam |
ṛ॒tama̭vādiṣam | sa॒tyama̭vādiṣam | tanmāmā̭vīt | tadva॒ktāra̭māvīt | āvī॒nmām |
āvī᳚dva॒ktāra᳚m || oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ || 24 ||

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನಗಳಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡಬಾರದು - ಅವುಗಳನ್ನು ನೀನು ಉಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು - ಸಂದೇಹವಿದ್ದರೆ - ಅವರು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ - ಏಳು ಚ - ಅನುವಾಕ 12. ನಮಗೆ ಮಿತ್ರನು ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡಲಿ, ವರುಣನು ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡಲಿ, ಅರ್ಯಮನು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡಲಿ, ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡಲಿ, ವಿಷ್ಣುವು ಮತ್ತು ಉರುಕ್ರಮನು ನಮಗೆ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡಲಿ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಾಯುವೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನೀನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನನ್ನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಋತವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಅದು ವಕ್ತಾರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಅದು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಅದು ವಕ್ತಾರನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಓಂ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿ ಶಾಂತಿ. ^AI

(स॒त्यम॑वादिष॒-म्पञ्च॑ च) (अ. 12)

॥ इति शीक्षावल्ली समाप्ता ॥

॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके सप्तमः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥

|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya āraṇyake saptamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

ಹರಿಃ ಓಂ. ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಆರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಪಾಠಕವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ^AI

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके सप्तमः प्रपाठकः - शीक्षावल्ली

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1

शन्नो॑ मि॒त्र-श्शं-वँरु॑णः । शन्नो॑ भवत्वर्य॒मा । शन्न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । शन्नो॒ विष्णु॑-रुरुक्र॒मः । नमो॒ ब्रह्म॑णे । नम॑स्ते वायो । त्वमे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्मा॑सि । त्वमे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्म॑ वदिष्यामि । ऋ॒तं-वँ॑दिष्यामि । स॒त्यं-वँ॑दिष्यामि । तन्माम॑वतु । तद्व॒क्तार॑मवतु । अव॑तु॒ माम् । अव॑तु व॒क्तार᳚म् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 1 ॥

(स॒त्त्यम् ँव॑दिष्यामि॒ पञ्च॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2

शीक्षां-व्याँ᳚ख्यास्या॒मः । वर्ण॒-स्स्वरः ।

मात्रा॒ बलम् । साम॑ सन्ता॒नः ।

इत्युक्त-श्शी᳚क्षाद्ध्या॒यः ॥ 2 ॥

(शीक्षा-म्पञ्च॑) (अ. 2)

अनुवाकं 3

स॒ह नौ॒ यशः । स॒ह नौ ब्र॑ह्मव॒र्चसम् ॥

अथात-स्सग्ंहिताया उपनिषदं-व्याँ᳚ख्यास्या॒मः । पञ्चस्वधि-क॑रणे॒षु । अधिलोकमधि-ज्यौतिष-मधिविद्य-मधिप्रज॑-मद्ध्या॒त्मम् । ता महासग्ंहिता इ॑त्याच॒क्षते ॥ अथा॑धि लो॒कम् । पृथिवी पू᳚र्वरू॒पम् । द्यौरुत्त॑ररू॒पम् । आका॑श-स्स॒न्धिः ॥ 3 ॥

वायुः॑ सन्धा॒नम् । इत्य॑धि लो॒कम् ॥

अथा॑धि ज्यौ॒तिषम् । अग्निः पू᳚र्व रू॒पम् । आदित्य उत्त॑ररू॒पम् । आ॑प-स्स॒न्धिः । वैद्युतः॑ सन्धा॒नम् । इत्य॑धि ज्यौ॒तिषम् ॥ अथा॑धि वि॒द्यम् । आचार्यः पू᳚र्व रू॒पम् ॥ 4 ॥

अन्तेवास्युत्त॑ररू॒पम् । वि॑द्या स॒न्धिः ।

प्रवचनग्ं॑ सन्धा॒नम् । इत्य॑धि वि॒द्यम् ॥

अथाधि॒प्रजम् । माता पू᳚र्वरू॒पम् । पितोत्त॑ररू॒पम् । प्र॑जा स॒न्धिः । प्रजननग्ं॑ सन्धा॒नम् । इत्यधि॒प्रजम् ॥ 5 ॥

(स॒न्धि - राचार्यः पू᳚र्वरू॒प - मित्यधि॒प्रजम् - ँलो॑के॒न) (अ. 3)

अनुवाकं 4

य श्छन्द॑सा-मृष॒भो वि॒श्वरू॑पः । छन्दो॒भ्यो-ऽद्ध्य॒मृता᳚-थ्सम्ब॒भूव॑ । स मेन्द्रो॑ मे॒धया᳚ स्पृणोतु । अ॒मृत॑स्य देव॒ धार॑णो भूयासम् ॥

शरी॑र-म्मे॒ विच॑र्षणम् । जि॒ह्वा मे॒ मधु॑मत्तमा । कर्णा᳚भ्या॒-म्भूरि॒ विश्रु॑वम् । ब्रह्म॑णः को॒शो॑-ऽसि मे॒धया ऽपि॑हितः । श्रु॒त-म्मे॑ गोपाय ॥ आ॒वह॑न्ती वितन्वा॒ना ॥ 7 ॥

विमा॑-ऽऽयन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ । प्रमा॑-ऽऽयन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ । दमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ । शमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा᳚ ॥ 8 ॥

ए॒व-म्मा-म्ब्र॑ह्मचा॒रिणः॑ ।

धात॒राय॑न्तु स॒र्वत॒-स्स्वाहा᳚ ॥

प्र॒ति॒वे॒शो॑-ऽसि॒ प्र मा॑ भाहि॒ प्र मा॑ पद्यस्व ॥ 9 ॥

(वि॒त॒न्वा॒ना - शमा॑यन्तु ब्रह्मचा॒रिण॒-स्स्वाहा॒-धात॒राय॑न्तु स॒र्वत॒-स्स्वाहैक॑-ञ्च) (अ. 4)

अनुवाकं 5

भू-र्भुव॒-स्सुव॒-रिति॒ वा ए॒ता स्ति॒स्रो व्याहृ॑तयः ॥

तासा॑मुहस्मै॒ ता-ञ्च॑तु॒र्थीम् । माहा॑चमस्यः॒ प्रवे॑दयते । मह॒ इति॑ ॥ त-द्ब्रह्म॑ । स आ॒त्मा । अङ्गा᳚न्य॒न्या दे॒वताः᳚ ॥ भूरिति॒ वा अ॒यं-लोँ॒कः । भुव॒ इत्य॒न्तरि॑क्षम् । सुव॒-रित्य॒सौ लो॒कः ॥ 10 ॥

सुव॒ रिति॒ यजूग्ं॑षि ॥ 11 ॥

स वे॑द॒ ब्रह्म॑ । सर्वे᳚-ऽस्मै दे॒वा ब॒लिमाव॑हन्ति ॥ 12 ॥

(अ॒सौ लो॒को - यजूग्ं॑षि॒ - वेद॒ द्वे च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6

स य ए॒षो᳚-ऽन्तर्-हृ॑दय आका॒शः । तस्मि॑न्न॒य-म्पुरु॑षो मनो॒मयः॑ । अमृ॑तो हिर॒ण्मयः॑ ॥ अन्त॑रेण॒ तालु॑के । य ए॒ष स्तन॑ इवाव॒लम्ब॑ते ।

से᳚न्द्र यो॒निः । यत्रा॒सौ के॑शा॒न्तो वि॒वर्त॑ते । व्य॒पोह्य॑ शीर्षकपा॒ले ॥ भूरित्य॒ग्नौ प्रति॑तिष्ठति । भुव॒ इति॑ वा॒यौ ॥ 13 ॥

सुव॒रित्या॑दि॒त्ये । मह॒ इति॒ ब्रह्म॑णि । आ॒प्नोति॒ स्वारा᳚ज्यम् । आ॒प्नोति॒ मन॑स॒स्पति᳚म् । वाक्प॑ति॒ श्चक्षु॑ष्पतिः । श्रोत्र॑पति र्वि॒ज्ञान॑पतिः ।

ए॒त-त्ततो॑ भवति । आ॒का॒श श॑रीर॒-म्ब्रह्म॑ ।

स॒त्यात्म॑ प्रा॒णारा॑म॒-म्मन॑ आनन्दम् । शान्ति॑ समृद्ध-म॒मृत᳚म् ॥

इति॑ प्राचीन यो॒ग्योपा᳚स्व ॥ 14 ॥

(वा॒या-व॒मृत॒ मेक॑-ञ्च) (अ. 6)

अनुवाकं 7

पृ॒थि॒व्य॑न्तरि॑क्ष॒-न्द्यौ-र्दिशो॑-ऽवान्तरदि॒शाः । अ॒ग्नि-र्वा॒यु-रा॑दि॒त्य-श्च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्राणि ।

आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑य आका॒श आ॒त्मा । इत्य॑धिभू॒तम् ॥ अथाद्ध्या॒त्मम् । प्रा॒णो व्या॒नो॑-ऽपा॒न उ॑दा॒न-स्स॑मा॒नः । चक्षु॒-श्श्रोत्र॒-म्मनो॒ वा-क्त्वक् ।

चर्म॑ मा॒ग्ं॒ सग्ग्स्नावास्थि॑ म॒ज्जा ॥

ए॒त द॑धिवि॒धाय॒र्॒षि॒ रवो॑चत् ।

पाङ्क्तं॒-वाँ इ॒दग्ं सर्व᳚म् ।

पाङ्क्त॑नै॒व पाङ्क्तग्ग्॑ स्पृणो॒तीति॑ ॥ 15 ॥

(सर्व॒मेक॑-ञ्च) (अ. 7)

अनुवाकं 8

ओ-मिति॒ ब्रह्म॑ ॥ ओ-मिती॒दग्ं सर्व᳚म् ॥

ओमित्ये॒त-द॑नुकृति हस्म॒ वा अ॒प्यो श्रा॑व॒येत्या-श्रा॑वयन्ति । ओ-मिति॒ सामा॑नि गायन्ति । ओग्ं शोमिति॑ श॒स्त्राणि॑ शग्ंसन्ति । ओमित्य॑द्ध्व॒र्युः प्र॑तिग॒र-म्प्रति॑गृणाति । ओमिति॒ ब्रह्मा॒ प्रसौ॑ति ।

ओमित्य॑ग्निहो॒त्र-मनु॑जानाति । ओमिति॑ ब्राह्म॒णः प्र॑व॒क्ष्यन्ना॑ह॒ ब्रह्मोपा᳚प्नवा॒नीति॑ ।

ब्रह्मै॒वो-पा᳚प्नोति ॥ 16 ॥

(ओ-न्दश॑) (अ. 8)

अनुवाकं 9

ऋत-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

सत्य-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

तपश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

दमश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

शमश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

अग्नयश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

अग्निहोत्र-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

अतिथयश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

मानुष-ञ्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

प्रजा च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

प्रजनश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ।

प्रजातिश्च स्वाद्ध्याय प्रव॑चने॒ च ॥

सत्यमिति सत्यवचा॑ राथी॒ तरः ।

तप इति तपोनित्यः पौ॑रुशि॒ष्टिः ।

स्वाद्ध्याय प्रवचने एवेति नाको॑ मौद्ग॒ल्यः ।

तद्धि तप॑स्तद्धि॒ तपः ॥ 17 ॥

(प्रजा च स्वाद्ध्यायप्रव॑चने॒ च षट्च॑) (अ. 9)

अनुवाकं 10

अ॒हं-वृँ॒क्षस्य॒ रेरि॑वा ।

की॒र्तिः पृ॒ष्ठ-ङ्गि॒रेरि॑व ।

ऊ॒र्ध्व प॑वित्रो वा॒जिनी॑व स्व॒मृत॑मस्मि । द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सव॑र्चसम् । सुमेधा अ॑मृतो॒क्षितः । इति त्रिशङ्को-र्वेदा॑नुव॒चनम् ॥ 18 ॥

(अ॒हग्ं षट्) (अ. 10)

अनुवाकं 11

वेदमनूच्या- ऽचार्योन्तेवासिन-म॑नुशा॒स्ति ॥

सत्यं॒-वँद । धर्म॒-ञ्चर ॥ स्वाद्ध्याया᳚न्मा प्र॒मदः । आचार्याय प्रिय-न्धनमाहृत्य प्रजातन्तु-म्मा व्य॑वच्छे॒थ्सीः । सत्यान्न प्रम॑दित॒व्यम् । धर्मान्न प्रम॑दित॒व्यम् । कुशलान्न प्रम॑दित॒व्यम् ।

भूत्यै न प्रम॑दित॒व्यम् । स्वाद्ध्याय प्रवचनाभ्या-न्न प्रम॑दित॒व्यम् ॥ 19 ॥

देवपितृकार्याभ्या-न्न प्रम॑दित॒व्यम् ॥

मातृ॑देवो॒ भव । पितृ॑देवो॒ भव ।

आचार्य॑ देवो॒ भव । अतिथि॑देवो॒ भव ॥

यान्यनवद्यानि॑ कर्मा॒णि । तानि सेवि॑तव्या॒नि ।

नो इ॑तरा॒णि ॥ यान्यस्माकग्ं सुच॑रिता॒नि । तानि त्वयो॑पास्या॒नि ॥ 20 ॥

अथ यदि ते कर्मविचिकिथ्सा वा वृत्त विचिकि॑थ्सा वा॒ स्यात् ॥ 21 ॥

ये तत्र ब्राह्मणा᳚-स्सम्म॒र॒.शिनः । युक्ता॑ आयु॒क्ताः ।

अलूक्षा॑ धर्म॑कामा॒-स्स्युः । यथा ते॑ तत्र॑ वर्ते॒रन्न् । तथा तत्र॑ वर्ते॒थाः ॥ अथाभ्या᳚ख्याते॒षु । ये तत्र ब्राह्मणा᳚-स्सम्म॒र्॒शिनः । युक्ता॑ आयु॒क्ताः ।

अलूक्षा॑ धर्म॑ कामा॒-स्स्युः । यथा ते॑ तेषु॑ वर्ते॒रन्न् ॥ 22 ॥

तथा तेषु॑ वर्ते॒थाः ॥ एष॑ आदे॒शः ।

एष उ॑पदे॒शः । एषा वे॑दोप॒निषत् । एतद॑नुशा॒सनम् । एव मुपा॑सित॒व्यम् । एव मुचैत॑दुपा॒स्यम् ॥ 23 ॥

(स्वाद्ध्यायप्रवचनाभ्या-न्न प्रम॑दित॒व्यम् - तानित्वयो॑पास्या॒नि - स्यात् - तेषु॑ वर्ते॒रन्थ् - +स॒प्त च॑) (अ. 11)

अनुवाकं 12

शन्नो॑ मि॒त्र-श्शं-वँरु॑णः । शन्नो॑ भवत्वर्य॒मा ।

शन्न॒ इन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । शन्नो॒ विष्णु॑ रुरुक्र॒मः । नमो॒ ब्रह्म॑णे । नम॑स्ते वायो ।

त्वमे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्मा॑सि ।

त्वामे॒व प्र॒त्यक्ष॒-म्ब्रह्मा वा॑दिषम् ।

ऋ॒तम॑वादिषम् । स॒त्यम॑वादिषम् । तन्मामा॑वीत् । तद्व॒क्तार॑मावीत् । आवी॒न्माम् ।

आवी᳚द्व॒क्तार᳚म् ॥ ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥ 24 ॥

(स॒त्यम॑वादिष॒-म्पञ्च॑ च) (अ. 12)

॥ इति शीक्षावल्ली समाप्ता ॥

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय आरण्यके सप्तमः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

7 - शीक्षावल्ली - कृष्ण यजुर्वेद तैत्तिरीय आरण्यक पाठः - शीक्षां व्याख्यास्यामः