ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ ബാലകാണ്ഡമ് ।
അഥ പഞ്ചപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ।
തതസ്താനാകുലാന് ദൃഷ്ട്വാ വിശ്വാമിത്രാസ്ത്രമോഹിതാന് ।
വസിഷ്ഠശ്ചോദയാമാസ കാമധുക് സൃജ യോഗതഃ ॥ 1 ॥
തസ്യാഹുമ്ഭാരവാജ്ജാതാഃ കാമ്ഭോജാ രവിസന്നിഭാഃ ।
ഊധസസ്ത്വഥ സഞ്ജാതാഃ പപ്ലവാശ്ശസ്ത്രപാണയഃ ॥ 2 ॥
യോനിദേശാച്ച യവനാശ്ശകൃദ്ദേശാച്ഛകാ സ്തഥാ ।
രോമകൂപേഷു ച മ്ലേച്ഛാ ഹാരീതാസ്സകിരാതകാഃ ॥ 3 ॥
തൈസ്തൈര്നിഷൂദിതം സര്വം വിശ്വാമിത്രസ്യ തത്ക്ഷണാത് ।
സപദാതിഗജം സാശ്വം സരഥം രഘുനന്ദന ॥ 4 ॥
ദൃഷ്ട്വാ നിഷൂദിതം സൈന്യം വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ ।
വിശ്വാമിത്രസുതാനാം ച ശതം നാനാവിധായുധമ് ॥ 5 ॥
അഭ്യധാവത്സുസങ്കൃദ്ധം വസിഷ്ഠം ജപതാം വരമ് ।
ഹുങ്കാരേണൈവ താന് സര്വാന് ദദാഹ ഭഗവാന് ഋഷിഃ ॥ 6 ॥
തേ സാശ്വരഥപാദാതാ വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ ।
ഭസ്മീകൃതാ മുഹൂര്തേന വിശ്വാമിത്രസുതാ സ്തദാ ॥ 7 ॥
ദൃഷ്ട്വാ വിനാശിതാന് പുത്രാന് ബലം ച സുമഹായശാഃ ।
സവ്രീഡശ്ചിന്തയാഽവിഷ്ടോ വിശ്വാമിത്രോഽഭവത്തദാ ॥ 8 ॥
സമുദ്ര ഇവ നിര്വേഗോ ഭഗ്നദംഷ്ട്ര ഇവോരഗഃ ।
ഉപരക്ത ഇവാദിത്യസ്സദ്യോ നിഷ്പ്രഭതാം ഗതഃ ॥ 9 ॥
ഹതപുത്രബലോ ദീനോ ലൂനപക്ഷ ഇവ ദ്വിജഃ ।
ഹതദര്പോ ഹതോത്സാഹോ നിര്വേദം സമപദ്യത ॥ 10 ॥
സ പുത്രമേകം രാജ്യായ പാലയേതി നിയുജ്യ ച ।
പൃഥിവീം ക്ഷത്രധര്മേണ വനമേവാന്വപദ്യത ॥ 11 ॥
സ ഗത്വാ ഹിമവത്പാര്ശ്വം കിന്നരോരഗസേവിതമ് ।
മഹാദേവപ്രസാദാര്ഥം തപസ്തേപേ മഹാതപാഃ ॥ 12 ॥
കേനചിത്ത്വഥ കാലേന ദേവേശോ വൃഷഭധ്വജഃ ।
ദര്ശയാമാസ വരദോ വിശ്വാമിത്രം മഹാബലമ് ॥ 13 ॥
കിമര്ഥം തപ്യസേ രാജന് ബ്രൂഹി യത്തേ വിവക്ഷിതമ് ।
വരദോഽസ്മി വരോ യസ്തേ കാങ്ക്ഷിതസ്സോഽഭിധീയതാമ് ॥ 14 ॥
ഏവമുക്തസ്തു ദേവേന വിശ്വാമിത്രോ മഹാതപാഃ ।
പ്രണിപത്യ മഹാദേവമിദം വചനമബ്രവീത് ॥ 15 ॥
യദി തുഷ്ടോ മഹാദേവ ധനുര്വേദോ മമാനഘ ।
സാങ്ഗോപാങ്ഗോപനിഷദസ്സരഹസ്യഃ പ്രദീയതാമ് ॥ 16 ॥
യാനി ദേവേഷു ചാസ്ത്രാണി ദാനവേഷു മഹര്ഷിഷു ।
ഗന്ധര്വയക്ഷരക്ഷസ്സു പ്രതിഭാന്തു മമാനഘ ॥ 17 ॥
തവ പ്രസാദാദ്ഭവതു ദേവദേവമമേപ്സിതമ് ।
ഏവമസ്ത്വിതി ദേവേശോ വാക്യമുക്ത്വാ ഗതസ്തദാ ॥ 18 ॥
പ്രാപ്യ ചാസ്ത്രാണി രാജര്ഷിര്വിശ്വാമിത്രോ മഹാബലഃ ।
ദര്പേണ മഹതാ യുക്തോ ദര്പപൂര്ണോഽഭവത്തദാ ॥ 19 ॥
വിവര്ധമാനോ വീര്യേണ സമുദ്ര ഇവ പര്വണി ।
ഹതമേവ തദാ മേനേ വസിഷ്ഠമൃഷിസത്തമമ് ॥ 20 ॥
തതോ ഗത്വാഽഽശ്രമപദം മുമോചാസ്ത്രാണി പാര്ഥിവഃ ।
യൈസ്തത്തപോവനം സര്വം നിര്ദഗ്ധം ചാസ്ത്രതേജസാ ॥ 21 ॥
ഉദീര്യമാണമസ്ത്രം തദ്വിശ്വാമിത്രസ്യ ധീമതഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ വിപ്രദ്രുതാസ്സര്വേ മുനയശ്ശതശോ ദിശഃ ॥ 22 ॥
വസിഷ്ഠസ്യ ച യേ ശിഷ്യാസ്തഥൈവ മൃഗപക്ഷിണഃ ।
വിദ്രവന്തി ഭയാദ്ഭീതാ നാനാദിഗ്ഭ്യസ്സഹസ്രശഃ ॥ 23 ॥
വസിഷ്ഠസ്യാശ്രമപദം ശൂന്യമാസീന്മഹാത്മനഃ ।
മുഹൂര്തമിവ നിശ്ശബ്ദമാസീദിരിണസന്നിഭമ് ॥ 24 ॥
വദതോ വൈ വസിഷ്ഠസ്യ മാ ഭൈരിതി മുഹുര്മുഹുഃ ।
നാശയാമ്യദ്യ ഗാധേയം നീഹാരമിവ ഭാസ്കരഃ ॥ 25 ॥
ഏവമുക്ത്വാ മഹാതേജാ വസിഷ്ഠോ ജപതാം വരഃ ।
വിശ്വാമിത്രം തദാ വാക്യം സരോഷമിദമബ്രവീത് ॥ 26 ॥
ആശ്രമം ചിരസമ്വൃദ്ധം യദ്വിനാശിതവാനസി ।
ദുരാചാരോഽസി തന്മൂഢ തസ്മാത്ത്വം ന ഭവിഷ്യസി ॥ 27 ॥
ഇത്യുക്ത്വാ പരമക്രുദ്ധോ ദണ്ഡമുദ്യമ്യ സത്വരഃ ।
വിധൂമമിവ കാലാഗ്നിം യമദണ്ഡമിവാപരമ് ॥ 28 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ ബാലകാണ്ഡേ പഞ്ചപഞ്ചാശസ്സര്ഗഃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ।
ततस्तानाकुलान् दृष्ट्वा विश्वामित्रास्त्रमोहितान् ।
वसिष्ठश्चोदयामास कामधुक् सृज योगतः ॥ 1 ॥
तस्याहुम्भारवाज्जाताः काम्भोजा रविसन्निभाः ।
ऊधसस्त्वथ सञ्जाताः पप्लवाश्शस्त्रपाणयः ॥ 2 ॥
योनिदेशाच्च यवनाश्शकृद्देशाच्छका स्तथा ।
रोमकूपेषु च म्लेच्छा हारीतास्सकिरातकाः ॥ 3 ॥
तैस्तैर्निषूदितं सर्वं विश्वामित्रस्य तत्क्षणात् ।
सपदातिगजं साश्वं सरथं रघुनन्दन ॥ 4 ॥
दृष्ट्वा निषूदितं सैन्यं वसिष्ठेन महात्मना ।
विश्वामित्रसुतानां च शतं नानाविधायुधम् ॥ 5 ॥
अभ्यधावत्सुसङ्कृद्धं वसिष्ठं जपतां वरम् ।
हुङ्कारेणैव तान् सर्वान् ददाह भगवान् ऋषिः ॥ 6 ॥
ते साश्वरथपादाता वसिष्ठेन महात्मना ।
भस्मीकृता मुहूर्तेन विश्वामित्रसुता स्तदा ॥ 7 ॥
दृष्ट्वा विनाशितान् पुत्रान् बलं च सुमहायशाः ।
सव्रीडश्चिन्तयाऽविष्टो विश्वामित्रोऽभवत्तदा ॥ 8 ॥
समुद्र इव निर्वेगो भग्नदंष्ट्र इवोरगः ।
उपरक्त इवादित्यस्सद्यो निष्प्रभतां गतः ॥ 9 ॥
हतपुत्रबलो दीनो लूनपक्ष इव द्विजः ।
हतदर्पो हतोत्साहो निर्वेदं समपद्यत ॥ 10 ॥
स पुत्रमेकं राज्याय पालयेति नियुज्य च ।
पृथिवीं क्षत्रधर्मेण वनमेवान्वपद्यत ॥ 11 ॥
स गत्वा हिमवत्पार्श्वं किन्नरोरगसेवितम् ।
महादेवप्रसादार्थं तपस्तेपे महातपाः ॥ 12 ॥
केनचित्त्वथ कालेन देवेशो वृषभध्वजः ।
दर्शयामास वरदो विश्वामित्रं महाबलम् ॥ 13 ॥
किमर्थं तप्यसे राजन् ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ।
वरदोऽस्मि वरो यस्ते काङ्क्षितस्सोऽभिधीयताम् ॥ 14 ॥
एवमुक्तस्तु देवेन विश्वामित्रो महातपाः ।
प्रणिपत्य महादेवमिदं वचनमब्रवीत् ॥ 15 ॥
यदि तुष्टो महादेव धनुर्वेदो ममानघ ।
साङ्गोपाङ्गोपनिषदस्सरहस्यः प्रदीयताम् ॥ 16 ॥
यानि देवेषु चास्त्राणि दानवेषु महर्षिषु ।
गन्धर्वयक्षरक्षस्सु प्रतिभान्तु ममानघ ॥ 17 ॥
तव प्रसादाद्भवतु देवदेवममेप्सितम् ।
एवमस्त्विति देवेशो वाक्यमुक्त्वा गतस्तदा ॥ 18 ॥
प्राप्य चास्त्राणि राजर्षिर्विश्वामित्रो महाबलः ।
दर्पेण महता युक्तो दर्पपूर्णोऽभवत्तदा ॥ 19 ॥
विवर्धमानो वीर्येण समुद्र इव पर्वणि ।
हतमेव तदा मेने वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ 20 ॥
ततो गत्वाऽऽश्रमपदं मुमोचास्त्राणि पार्थिवः ।
यैस्तत्तपोवनं सर्वं निर्दग्धं चास्त्रतेजसा ॥ 21 ॥
उदीर्यमाणमस्त्रं तद्विश्वामित्रस्य धीमतः ।
दृष्ट्वा विप्रद्रुतास्सर्वे मुनयश्शतशो दिशः ॥ 22 ॥
वसिष्ठस्य च ये शिष्यास्तथैव मृगपक्षिणः ।
विद्रवन्ति भयाद्भीता नानादिग्भ्यस्सहस्रशः ॥ 23 ॥
वसिष्ठस्याश्रमपदं शून्यमासीन्महात्मनः ।
मुहूर्तमिव निश्शब्दमासीदिरिणसन्निभम् ॥ 24 ॥
वदतो वै वसिष्ठस्य मा भैरिति मुहुर्मुहुः ।
नाशयाम्यद्य गाधेयं नीहारमिव भास्करः ॥ 25 ॥
एवमुक्त्वा महातेजा वसिष्ठो जपतां वरः ।
विश्वामित्रं तदा वाक्यं सरोषमिदमब्रवीत् ॥ 26 ॥
आश्रमं चिरसम्वृद्धं यद्विनाशितवानसि ।
दुराचारोऽसि तन्मूढ तस्मात्त्वं न भविष्यसि ॥ 27 ॥
इत्युक्त्वा परमक्रुद्धो दण्डमुद्यम्य सत्वरः ।
विधूममिव कालाग्निं यमदण्डमिवापरम् ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.