𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌾𑌨𑌾𑌕𑍁𑌲𑌾𑌨𑍍 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑍋𑌹𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।
𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌶𑍍𑌚𑍋𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌕𑌾𑌮𑌧𑍁𑌕𑍍 𑌸𑍃𑌜 𑌯𑍋𑌗𑌤𑌃 ॥ 1 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌹𑍁𑌮𑍍𑌭𑌾𑌰𑌵𑌾𑌜𑍍𑌜𑌾𑌤𑌾𑌃 𑌕𑌾𑌮𑍍𑌭𑍋𑌜𑌾 𑌰𑌵𑌿𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌾𑌃 ।
𑌊𑌧𑌸𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌥 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌾𑌤𑌾𑌃 𑌪𑌪𑍍𑌲𑌵𑌾𑌶𑍍𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌪𑌾𑌣𑌯𑌃 ॥ 2 ॥
𑌯𑍋𑌨𑌿𑌦𑍇𑌶𑌾𑌚𑍍𑌚 𑌯𑌵𑌨𑌾𑌶𑍍𑌶𑌕𑍃𑌦𑍍𑌦𑍇𑌶𑌾𑌚𑍍𑌛𑌕𑌾 𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।
𑌰𑍋𑌮𑌕𑍂𑌪𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌮𑍍𑌲𑍇𑌚𑍍𑌛𑌾 𑌹𑌾𑌰𑍀𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌕𑌿𑌰𑌾𑌤𑌕𑌾𑌃 ॥ 3 ॥
𑌤𑍈𑌸𑍍𑌤𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍍𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌤𑍍 ।
𑌸𑌪𑌦𑌾𑌤𑌿𑌗𑌜𑌂 𑌸𑌾𑌶𑍍𑌵𑌂 𑌸𑌰𑌥𑌂 𑌰𑌘𑍁𑌨𑌨𑍍𑌦𑌨 ॥ 4 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍁𑌤𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌚 𑌶𑌤𑌂 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌵𑌿𑌧𑌾𑌯𑍁𑌧𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌅𑌭𑍍𑌯𑌧𑌾𑌵𑌤𑍍𑌸𑍁𑌸𑌙𑍍𑌕𑍃𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌂 𑌜𑌪𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌮𑍍 ।
𑌹𑍁𑌙𑍍𑌕𑌾𑌰𑍇𑌣𑍈𑌵 𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌦𑌦𑌾𑌹 𑌭𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌋𑌷𑌿𑌃 ॥ 6 ॥
𑌤𑍇 𑌸𑌾𑌶𑍍𑌵𑌰𑌥𑌪𑌾𑌦𑌾𑌤𑌾 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍇𑌨 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ।
𑌭𑌸𑍍𑌮𑍀𑌕𑍃𑌤𑌾 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 7 ॥
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍 𑌬𑌲𑌂 𑌚 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌸𑌵𑍍𑌰𑍀𑌡𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌽𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 8 ॥
𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰 𑌇𑌵 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍇𑌗𑍋 𑌭𑌗𑍍𑌨𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰 𑌇𑌵𑍋𑌰𑌗𑌃 ।
𑌉𑌪𑌰𑌕𑍍𑌤 𑌇𑌵𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌦𑍍𑌯𑍋 𑌨𑌿𑌷𑍍𑌪𑍍𑌰𑌭𑌤𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌃 ॥ 9 ॥
𑌹𑌤𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌬𑌲𑍋 𑌦𑍀𑌨𑍋 𑌲𑍂𑌨𑌪𑌕𑍍𑌷 𑌇𑌵 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌜𑌃 ।
𑌹𑌤𑌦𑌰𑍍𑌪𑍋 𑌹𑌤𑍋𑌤𑍍𑌸𑌾𑌹𑍋 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍇𑌦𑌂 𑌸𑌮𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤 ॥ 10 ॥
𑌸 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌮𑍇𑌕𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌾𑌯 𑌪𑌾𑌲𑌯𑍇𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌯𑍁𑌜𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌪𑍃𑌥𑌿𑌵𑍀𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣 𑌵𑌨𑌮𑍇𑌵𑌾𑌨𑍍𑌵𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤 ॥ 11 ॥
𑌸 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌹𑌿𑌮𑌵𑌤𑍍𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌿𑌨𑍍𑌨𑌰𑍋𑌰𑌗𑌸𑍇𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌮𑌹𑌾𑌦𑍇𑌵𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑌪𑌸𑍍𑌤𑍇𑌪𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌤𑌪𑌾𑌃 ॥ 12 ॥
𑌕𑍇𑌨𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌥 𑌕𑌾𑌲𑍇𑌨 𑌦𑍇𑌵𑍇𑌶𑍋 𑌵𑍃𑌷𑌭𑌧𑍍𑌵𑌜𑌃 ।
𑌦𑌰𑍍𑌶𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌰𑌦𑍋 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌮𑍍 ॥ 13 ॥
𑌕𑌿𑌮𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌤𑌪𑍍𑌯𑌸𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿 𑌯𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌿𑌵𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌵𑌰𑌦𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌵𑌰𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸𑍋𑌽𑌭𑌿𑌧𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌦𑍇𑌵𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑌪𑌾𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌣𑌿𑌪𑌤𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍇𑌵𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 15 ॥
𑌯𑌦𑌿 𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌦𑍇𑌵 𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌵𑍇𑌦𑍋 𑌮𑌮𑌾𑌨𑌘 ।
𑌸𑌾𑌙𑍍𑌗𑍋𑌪𑌾𑌙𑍍𑌗𑍋𑌪𑌨𑌿𑌷𑌦𑌸𑍍𑌸𑌰𑌹𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌦𑍀𑌯𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌯𑌾𑌨𑌿 𑌦𑍇𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌦𑌾𑌨𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌷𑍁 ।
𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌯𑌕𑍍𑌷𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌸𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌭𑌾𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌮𑌾𑌨𑌘 ॥ 17 ॥
𑌤𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌦𑌾𑌦𑍍𑌭𑌵𑌤𑍁 𑌦𑍇𑌵𑌦𑍇𑌵𑌮𑌮𑍇𑌪𑍍𑌸𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌏𑌵𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌦𑍇𑌵𑍇𑌶𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌗𑌤𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 18 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌰𑌾𑌜𑌰𑍍𑌷𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌦𑌰𑍍𑌪𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌤𑌾 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌦𑌰𑍍𑌪𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍𑌤𑌦𑌾 ॥ 19 ॥
𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌧𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑍇𑌣 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰 𑌇𑌵 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌣𑌿 ।
𑌹𑌤𑌮𑍇𑌵 𑌤𑌦𑌾 𑌮𑍇𑌨𑍇 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌮𑍃𑌷𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾𑌽𑌽𑌶𑍍𑌰𑌮𑌪𑌦𑌂 𑌮𑍁𑌮𑍋𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌥𑌿𑌵𑌃 ।
𑌯𑍈𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌤𑌪𑍋𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌦𑌗𑍍𑌧𑌂 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾 ॥ 21 ॥
𑌉𑌦𑍀𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌦𑍍𑌰𑍁𑌤𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌮𑍁𑌨𑌯𑌶𑍍𑌶𑌤𑌶𑍋 𑌦𑌿𑌶𑌃 ॥ 22 ॥
𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌯𑍇 𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑍈𑌵 𑌮𑍃𑌗𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌃 ।
𑌵𑌿𑌦𑍍𑌰𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌭𑌯𑌾𑌦𑍍𑌭𑍀𑌤𑌾 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌦𑌿𑌗𑍍𑌭𑍍𑌯𑌸𑍍𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌶𑌃 ॥ 23 ॥
𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌪𑌦𑌂 𑌶𑍂𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌸𑍀𑌨𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌶𑌬𑍍𑌦𑌮𑌾𑌸𑍀𑌦𑌿𑌰𑌿𑌣𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌵𑌦𑌤𑍋 𑌵𑍈 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌾 𑌭𑍈𑌰𑌿𑌤𑌿 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ।
𑌨𑌾𑌶𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌦𑍍𑌯 𑌗𑌾𑌧𑍇𑌯𑌂 𑌨𑍀𑌹𑌾𑌰𑌮𑌿𑌵 𑌭𑌾𑌸𑍍𑌕𑌰𑌃 ॥ 25 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌵𑌸𑌿𑌷𑍍𑌠𑍋 𑌜𑌪𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌤𑌦𑌾 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌰𑍋𑌷𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 26 ॥
𑌆𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌚𑌿𑌰𑌸𑌮𑍍𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌯𑌦𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌿𑌤𑌵𑌾𑌨𑌸𑌿 ।
𑌦𑍁𑌰𑌾𑌚𑌾𑌰𑍋𑌽𑌸𑌿 𑌤𑌨𑍍𑌮𑍂𑌢 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌸𑌿 ॥ 27 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌰𑌮𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌦𑌣𑍍𑌡𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑌮𑍍𑌯 𑌸𑌤𑍍𑌵𑌰𑌃 ।
𑌵𑌿𑌧𑍂𑌮𑌮𑌿𑌵 𑌕𑌾𑌲𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌯𑌮𑌦𑌣𑍍𑌡𑌮𑌿𑌵𑌾𑌪𑌰𑌮𑍍 ॥ 28 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ।
ततस्तानाकुलान् दृष्ट्वा विश्वामित्रास्त्रमोहितान् ।
वसिष्ठश्चोदयामास कामधुक् सृज योगतः ॥ 1 ॥
तस्याहुम्भारवाज्जाताः काम्भोजा रविसन्निभाः ।
ऊधसस्त्वथ सञ्जाताः पप्लवाश्शस्त्रपाणयः ॥ 2 ॥
योनिदेशाच्च यवनाश्शकृद्देशाच्छका स्तथा ।
रोमकूपेषु च म्लेच्छा हारीतास्सकिरातकाः ॥ 3 ॥
तैस्तैर्निषूदितं सर्वं विश्वामित्रस्य तत्क्षणात् ।
सपदातिगजं साश्वं सरथं रघुनन्दन ॥ 4 ॥
दृष्ट्वा निषूदितं सैन्यं वसिष्ठेन महात्मना ।
विश्वामित्रसुतानां च शतं नानाविधायुधम् ॥ 5 ॥
अभ्यधावत्सुसङ्कृद्धं वसिष्ठं जपतां वरम् ।
हुङ्कारेणैव तान् सर्वान् ददाह भगवान् ऋषिः ॥ 6 ॥
ते साश्वरथपादाता वसिष्ठेन महात्मना ।
भस्मीकृता मुहूर्तेन विश्वामित्रसुता स्तदा ॥ 7 ॥
दृष्ट्वा विनाशितान् पुत्रान् बलं च सुमहायशाः ।
सव्रीडश्चिन्तयाऽविष्टो विश्वामित्रोऽभवत्तदा ॥ 8 ॥
समुद्र इव निर्वेगो भग्नदंष्ट्र इवोरगः ।
उपरक्त इवादित्यस्सद्यो निष्प्रभतां गतः ॥ 9 ॥
हतपुत्रबलो दीनो लूनपक्ष इव द्विजः ।
हतदर्पो हतोत्साहो निर्वेदं समपद्यत ॥ 10 ॥
स पुत्रमेकं राज्याय पालयेति नियुज्य च ।
पृथिवीं क्षत्रधर्मेण वनमेवान्वपद्यत ॥ 11 ॥
स गत्वा हिमवत्पार्श्वं किन्नरोरगसेवितम् ।
महादेवप्रसादार्थं तपस्तेपे महातपाः ॥ 12 ॥
केनचित्त्वथ कालेन देवेशो वृषभध्वजः ।
दर्शयामास वरदो विश्वामित्रं महाबलम् ॥ 13 ॥
किमर्थं तप्यसे राजन् ब्रूहि यत्ते विवक्षितम् ।
वरदोऽस्मि वरो यस्ते काङ्क्षितस्सोऽभिधीयताम् ॥ 14 ॥
एवमुक्तस्तु देवेन विश्वामित्रो महातपाः ।
प्रणिपत्य महादेवमिदं वचनमब्रवीत् ॥ 15 ॥
यदि तुष्टो महादेव धनुर्वेदो ममानघ ।
साङ्गोपाङ्गोपनिषदस्सरहस्यः प्रदीयताम् ॥ 16 ॥
यानि देवेषु चास्त्राणि दानवेषु महर्षिषु ।
गन्धर्वयक्षरक्षस्सु प्रतिभान्तु ममानघ ॥ 17 ॥
तव प्रसादाद्भवतु देवदेवममेप्सितम् ।
एवमस्त्विति देवेशो वाक्यमुक्त्वा गतस्तदा ॥ 18 ॥
प्राप्य चास्त्राणि राजर्षिर्विश्वामित्रो महाबलः ।
दर्पेण महता युक्तो दर्पपूर्णोऽभवत्तदा ॥ 19 ॥
विवर्धमानो वीर्येण समुद्र इव पर्वणि ।
हतमेव तदा मेने वसिष्ठमृषिसत्तमम् ॥ 20 ॥
ततो गत्वाऽऽश्रमपदं मुमोचास्त्राणि पार्थिवः ।
यैस्तत्तपोवनं सर्वं निर्दग्धं चास्त्रतेजसा ॥ 21 ॥
उदीर्यमाणमस्त्रं तद्विश्वामित्रस्य धीमतः ।
दृष्ट्वा विप्रद्रुतास्सर्वे मुनयश्शतशो दिशः ॥ 22 ॥
वसिष्ठस्य च ये शिष्यास्तथैव मृगपक्षिणः ।
विद्रवन्ति भयाद्भीता नानादिग्भ्यस्सहस्रशः ॥ 23 ॥
वसिष्ठस्याश्रमपदं शून्यमासीन्महात्मनः ।
मुहूर्तमिव निश्शब्दमासीदिरिणसन्निभम् ॥ 24 ॥
वदतो वै वसिष्ठस्य मा भैरिति मुहुर्मुहुः ।
नाशयाम्यद्य गाधेयं नीहारमिव भास्करः ॥ 25 ॥
एवमुक्त्वा महातेजा वसिष्ठो जपतां वरः ।
विश्वामित्रं तदा वाक्यं सरोषमिदमब्रवीत् ॥ 26 ॥
आश्रमं चिरसम्वृद्धं यद्विनाशितवानसि ।
दुराचारोऽसि तन्मूढ तस्मात्त्वं न भविष्यसि ॥ 27 ॥
इत्युक्त्वा परमक्रुद्धो दण्डमुद्यम्य सत्वरः ।
विधूममिव कालाग्निं यमदण्डमिवापरम् ॥ 28 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcapañcāśassargaḥ |
tatastānākulān dṛṣṭvā viśvāmitrāstramohitān |
vasiṣṭhaścodayāmāsa kāmadhuk sṛja yogataḥ || 1 ||
tasyāhumbhāravājjātāḥ kāmbhojā ravisannibhāḥ |
ūdhasastvatha sañjātāḥ paplavāśśastrapāṇayaḥ || 2 ||
yonideśācca yavanāśśakṛddeśācchakā stathā |
romakūpeṣu ca mlecchā hārītāssakirātakāḥ || 3 ||
taistairniṣūditaṃ sarvaṃ viśvāmitrasya tatkṣaṇāt |
sapadātigajaṃ sāśvaṃ sarathaṃ raghunandana || 4 ||
dṛṣṭvā niṣūditaṃ sainyaṃ vasiṣṭhena mahātmanā |
viśvāmitrasutānāṃ ca śataṃ nānāvidhāyudham || 5 ||
abhyadhāvatsusaṅkṛddhaṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam |
huṅkāreṇaiva tān sarvān dadāha bhagavān ṛṣiḥ || 6 ||
te sāśvarathapādātā vasiṣṭhena mahātmanā |
bhasmīkṛtā muhūrtena viśvāmitrasutā stadā || 7 ||
dṛṣṭvā vināśitān putrān balaṃ ca sumahāyaśāḥ |
savrīḍaścintayā'viṣṭo viśvāmitro'bhavattadā || 8 ||
samudra iva nirvego bhagnadaṃṣṭra ivoragaḥ |
uparakta ivādityassadyo niṣprabhatāṃ gataḥ || 9 ||
hataputrabalo dīno lūnapakṣa iva dvijaḥ |
hatadarpo hatotsāho nirvedaṃ samapadyata || 10 ||
sa putramekaṃ rājyāya pālayeti niyujya ca |
pṛthivīṃ kṣatradharmeṇa vanamevānvapadyata || 11 ||
sa gatvā himavatpārśvaṃ kinnaroragasevitam |
mahādevaprasādārthaṃ tapastepe mahātapāḥ || 12 ||
kenacittvatha kālena deveśo vṛṣabhadhvajaḥ |
darśayāmāsa varado viśvāmitraṃ mahābalam || 13 ||
kimarthaṃ tapyase rājan brūhi yatte vivakṣitam |
varado'smi varo yaste kāṅkṣitasso'bhidhīyatām || 14 ||
evamuktastu devena viśvāmitro mahātapāḥ |
praṇipatya mahādevamidaṃ vacanamabravīt || 15 ||
yadi tuṣṭo mahādeva dhanurvedo mamānagha |
sāṅgopāṅgopaniṣadassarahasyaḥ pradīyatām || 16 ||
yāni deveṣu cāstrāṇi dānaveṣu maharṣiṣu |
gandharvayakṣarakṣassu pratibhāntu mamānagha || 17 ||
tava prasādādbhavatu devadevamamepsitam |
evamastviti deveśo vākyamuktvā gatastadā || 18 ||
prāpya cāstrāṇi rājarṣirviśvāmitro mahābalaḥ |
darpeṇa mahatā yukto darpapūrṇo'bhavattadā || 19 ||
vivardhamāno vīryeṇa samudra iva parvaṇi |
hatameva tadā mene vasiṣṭhamṛṣisattamam || 20 ||
tato gatvā''śramapadaṃ mumocāstrāṇi pārthivaḥ |
yaistattapovanaṃ sarvaṃ nirdagdhaṃ cāstratejasā || 21 ||
udīryamāṇamastraṃ tadviśvāmitrasya dhīmataḥ |
dṛṣṭvā vipradrutāssarve munayaśśataśo diśaḥ || 22 ||
vasiṣṭhasya ca ye śiṣyāstathaiva mṛgapakṣiṇaḥ |
vidravanti bhayādbhītā nānādigbhyassahasraśaḥ || 23 ||
vasiṣṭhasyāśramapadaṃ śūnyamāsīnmahātmanaḥ |
muhūrtamiva niśśabdamāsīdiriṇasannibham || 24 ||
vadato vai vasiṣṭhasya mā bhairiti muhurmuhuḥ |
nāśayāmyadya gādheyaṃ nīhāramiva bhāskaraḥ || 25 ||
evamuktvā mahātejā vasiṣṭho japatāṃ varaḥ |
viśvāmitraṃ tadā vākyaṃ saroṣamidamabravīt || 26 ||
āśramaṃ cirasamvṛddhaṃ yadvināśitavānasi |
durācāro'si tanmūḍha tasmāttvaṃ na bhaviṣyasi || 27 ||
ityuktvā paramakruddho daṇḍamudyamya satvaraḥ |
vidhūmamiva kālāgniṃ yamadaṇḍamivāparam || 28 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.