(കാത്യായന സൂത്രാനുസാരമ്)
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ ഗുരു പ്രാര്ഥന ॥
ഓം-വഁന്ദേ-ഽഹ-മ്മങ്ഗലാത്മാന-മ്ഭാസ്വന്തംവേഁദവിഗ്രഹമ് ।
യാജ്ഞവല്ക്യ-മ്മുനിശ്രേഷ്ഠ-ഞ്ജിഷ്ണും ഹരിഹര പ്രഭുമ് ॥
ജിതേന്ദ്രിയ-ഞ്ജിതക്രോധം സദാധ്യാനപരായണമ് ।
ആനന്ദനിലയം-വഁന്ദേ യോഗാനന്ദ മുനീശ്വരമ് ॥
ഏവ-ന്ദ്വാദശ നാമാനി ത്രിസന്ധ്യാ യഃ പഠേന്നരഃ ।
യോഗീശ്വര പ്രസാദേന വിദ്യാവാ-ന്ധനവാ-ന്ഭവേത് ॥
ഓം ശ്രീ യാജ്ഞവല്ക്യ ഗുരുഭ്യോ നമഃ ।
കണ്വകാത്യായനാദി മഹര്ഷിഭ്യോ നമഃ ॥
ഗുരുര്ബ്രഹ്മ ഗുരുര്വിഷ്ണുഃ ഗുരുര്ദേവോ മഹേശ്വരഃ ।
ഗുരുസ്സാക്ഷാ-ത്പരബ്രഹ്മ തസ്മൈ ശ്രീ ഗുരവേ നമഃ ॥
ഗുരവേ സര്വലോകാനാ-മ്ഭിഷജേ ഭവരോഗിണാമ് ।
നിധയേ സര്വവിദ്യാനാ-ന്ദക്ഷിണാമൂര്തയേ നമഃ ॥
————–
॥ മാനസ സ്നാനമ് ॥
അപവിത്രഃ പവിത്രോ വാ സര്വാവസ്ഥാ-ങ്ഗതോ-ഽപി വാ ।
യസ്സ്മരേത്പുണ്ഡരീകാക്ഷം സ ബാഹ്യാഭ്യന്തരശ്ശുചിഃ ॥
പുണ്ഡരീകാക്ഷ പുണ്ഡരീകാക്ഷ പുണ്ഡരീകാക്ഷായ നമഃ ॥
ഗോവിന്ദേതി സദാസ്നാന-ങ്ഗോവിന്ദേതി സദാ ജപഃ ।
ഗോവിന്ദേതി സദാ ധ്യാനം സദാ ഗോവിന്ദ കീര്തനമ് ॥
॥ ആചമനമ് ॥
1. ഓ-ങ്കേശവായ സ്വാഹാ
2. ഓ-ന്നാരായണായ സ്വാഹാ
3. ഓ-മ്മാധവായ സ്വാഹാ
4. ഓ-ങ്ഗോവിന്ദായ നമഃ
5. ഓം-വിഁഷ്ണവേ നമഃ
6. ഓ-മ്മധുസൂദനായ നമഃ
7. ഓ-ന്ത്രിവിക്രമായ നമഃ
8. ഓം-വാഁമനായ നമഃ
9. ഓം ശ്രീധരായ നമഃ
10. ഓം ഹൃഷീകേശായ നമഃ
11. ഓ-മ്പദ്മനാഭായ നമഃ
12. ഓ-ന്ദാമോദരായ നമഃ
13. ഓം സങ്കര്ഷണായ നമഃ
14. ഓം-വാഁസുദേവായ നമഃ
15. ഓ-മ്പ്രദ്യുമ്നായ നമഃ
16. ഓം അനിരുദ്ധായ നമഃ
17. ഓ-മ്പുരുഷോത്തമായ നമഃ
18. ഓം അഥോക്ഷജായ നമഃ
19. ഓ-ന്നാരസിംഹായ നമഃ
20. ഓം അച്യുതായ നമഃ
21. ഓ-ഞ്ജനാര്ദനായ നമഃ
22. ഓം ഉപേന്ദ്രായ നമഃ
23. ഓം ഹരയേ നമഃ
24. ഓം ശ്രീ കൃഷ്ണായ നമഃ
॥ ഭൂമി പ്രാര്ഥന ॥
പൃഥിവീത്യസ്യ, മേരുപൃഷ്ഠ ഋഷിഃ, കൂര്മോ ദേവതാ, സുതല-ഞ്ഛന്ദഃ, ആസനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്പൃഥ്വീ ത്വയാ ധൃതാ ലോകാ ദേവി ത്വം-വിഁഷ്ണുനാ ധൃതാ ।
ത്വ-ഞ്ച ധാരയ മാ-ന്ദേവി പവിത്ര-ങ്കുരു ചാസനമ് ।
॥ പ്രാണായാമമ് ॥
പ്രണവസ്യ പരബ്രഹ്മ ഋഷിഃ, പരമാത്മാ ദേവതാ, ദൈവീ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
സപ്താനാം-വ്യാഁഹൃതീനാ-മ്പ്രജാപതി ഋഷിഃ, അഗ്നി-വായു-സൂര്യ-ബൃഹസ്പതി-വരുണേന്ദ്ര-വിശ്വേദേവാ ദേവതാഃ, ഗായത്ര്യുഷ്ണിക് അനുഷ്ടുപ് ബൃഹതീ പങ്ക്തിഃ, ത്രിഷ്ടുബ്ജഗത്യശ്ഛന്ദാംസി ।
തത്സവിതുരിത്യസ്യ വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ശിരോമന്ത്രസ്യ പ്രജാപതി ഋഷിഃ, ബ്രഹ്മ-അഗ്നി-വായു-സൂര്യാ ദേവതാഃ, യജുശ്ഛന്ദഃ ।
പ്രാണായാമേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-മ്മഹഃ॑ । ഓ-ഞ്ജനഃ॑ । ഓ-ന്തപഃ॑ । ഓഗ്ം സത്യമ് ।
ഓ-ന്തത്സ॑വി॒തുര്വരേ॑ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി । ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
ഓം ആപോ॒ ജ്യോതീ॒ രസോ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വ॒രോമ് ।
॥ സങ്കല്പമ് ॥
മമ ഉപാത്ത സമസ്ത ദുരിതക്ഷയ ദ്വാരാ ശ്രീപരമേശ്വരമുദ്ദിശ്യ ശ്രീപരമേശ്വര പ്രീത്യര്ഥം ശുഭേ ശോഭനേ മുഹൂര്തേ ശ്രീ മഹാവിഷ്ണോരാജ്ഞയാ പ്രവര്തമാനസ്യ അദ്യ ബ്രഹ്മണഃ ദ്വിതീയ പരാര്ഥേ ശ്വേതവരാഹ കല്പേ വൈവസ്വത മന്വന്തരേ കലിയുഗേ പ്രഥമപാദേ ജമ്ബൂദ്വീപേ ഭാരതവര്ഷേ ഭരതഖണ്ഡേ മേരോര്ദക്ഷിണ ദിഗ്ഭാഗേ ശ്രീശൈലസ്യ …… പ്രദേശേ ……, …… നദ്യോഃ മധ്യ പ്രദേശേ മങ്ഗല ഗൃഹേ അസ്മിന് വര്തമന വ്യാവഹരിക ചാന്ദ്രമാനേന സ്വസ്തി ശ്രീ …….. (1) നാമ സംവഁത്സരേ …… അയനേ(2) …… ഋതൌ (3) …… മാസേ(4) …… പക്ഷേ (5) …… തിഥൌ (6) …… വാസരേ (7) …… നക്ഷത്രേ (8) …… യോഗേ (9) …… കരണ (10) ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭതിഥൌ ശ്രീമാന് …… ഗോത്രഃ …… നാമധേയഃ (ശ്രീമതഃ …… ഗോത്രസ്യ …… നാമധേയസ്യ മമ ധര്മപത്നീ സമേതസ്യ) ശ്രീ പരമേശ്വര പ്രീത്യര്ഥ-മ്മമ ശ്രൌത സ്മാര്ത നിത്യ കര്മാനുഷ്ഠാന യോഗ്യതാ ഫലസിദ്ധ്യര്ഥ-മ്പ്രാതഃ/മാധ്യാഹ്നിക/സായം സന്ധ്യാം ഉപാസിഷ്യേ ॥
॥ മാര്ജനമു ॥
ഗങ്ഗേ ച യമുനേ കൃഷ്ണേ ഗോദാവരീ സരസ്വതീ ।
നര്മദേ സിന്ധു കാവേരീ ജലേ-ഽസ്മിന് സന്നിധി-ങ്കുരു ॥
ആപോഹിഷ്ഠേതി തിസൃണാമ്, സിന്ധുദ്വീപ ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, മാര്ജനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ആപോ॒ ഹിഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവഃ॑ । (പാദമുല പൈ)
ഓ-ന്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന । (ശിരസ്സു പൈ)
ഓ-മ്മ॒ഹേരണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ । (ഹൃദയമു പൈ)
ഓം-യോഁ വ॑ശ്ശി॒വത॑മോ॒ രസഃ॑ । (ശിരസ്സു പൈ)
ഓ-ന്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ ഹ നഃ॑ । (ഹൃദയമു പൈ)
ഓം ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒ത॑രഃ । (പാദമുല പൈ)
ഓ-ന്തസ്മാ॒ അര॑ങ്ഗമാമവഃ । (ഹൃദയമു പൈ)
ഓം-യഁസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ । (പാദമുല പൈ)
ഓം ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ । (ശിരസ്സു പൈ)
॥ മന്ത്രാചമനമ് ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
സൂര്യശ്ചേതി മന്ത്രസ്യ, ഉപനിഷദ്യാജ്ഞവല്ക്യ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഉദക പ്രാശനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം സൂര്യശ്ച മാ മന്യുശ്ച മന്യുപതയശ്ച മന്യു॑കൃതേ॒ഭ്യഃ ।
പാപേഭ്യോ॑ രക്ഷ॒ന്താമ് । യദ്രാത്ര്യാ പാപ॑മകാ॒ര്ഷമ് ।
മനസാ വാചാ॑ ഹസ്താ॒ഭ്യാമ് । പദ്ഭ്യാമുദരേ॑ണ ശി॒ശ്നാ ।
രാത്രി॒സ്തദ॑വലു॒മ്പതു । യത്കിഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।
ഇ॒ദമ॒ഹ-മ്മാമമൃത॑യോ॒നൌ ।
സൂര്യേ ജ്യോതിഷി ജുഹോ॑മി സ്വാ॒ഹാ ।
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
ആപഃ പുനന്ത്വിതി മന്ത്രസ്യ, നാരായണ ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, ഉദക പ്രാശനേ വിനിയോഗഃ ।
ആപഃ॑ പുനന്തു പൃഥി॒വീ-മ്പൃഥി॒വീ പൂ॒താ പു॑നാതു॒ മാമ് ।
പു॒നന്തു॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതി॒ര്ബ്രഹ്മ॑പൂ॒താ പു॑നാതു മാമ് ॥
യദുച്ഛി॑ഷ്ടമഭോ᳚ജ്യ॒-ഞ്ച യദ്വാ॑ ദു॒ശ്ചരി॑ത॒-മ്മമ॑ ।
സര്വ॑-മ്പുനന്തു॒ മാമാപോ॑-ഽസ॒താ-ഞ്ച॑ പ്രതി॒ഗ്രഹ॒ഗ്ം സ്വാഹാ᳚ ॥
(സായ-ങ്കാലേ)
അഗ്നിശ്ചേതി മന്ത്രസ്യ, യാജ്ഞവല്ക്യ ഉപനിഷദൃഷിഃ, അഗ്നിര്ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഉദക പ്രാശനേ വിനിയോഗഃ ।
അഗ്നിശ്ച മാ മന്യുശ്ച മന്യുപതയശ്ച മന്യു॑കൃതേ॒ഭ്യഃ ।
പാപേഭ്യോ॑ രക്ഷ॒ന്താമ് । യദഹ്നാ പാപ॑മകാ॒ര്ഷമ് ।
മനസാ വാചാ॑ ഹസ്താ॒ഭ്യാമ് । പദ്ഭ്യാമുദരേ॑ണ ശി॒ശ്നാ ।
അഹ॒സ്തദ॑വലു॒മ്പതു । യത്കിഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।
ഇ॒ദമ॒ഹ-മ്മാമമൃത॑യോ॒നൌ । സത്യേ ജ്യോതിഷി ജുഹോ॑മി സ്വാ॒ഹാ ।
॥ പുനര്മാര്ജനമ് ॥
ആചമ്യ (ചേ.) ॥
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ ।
തത്സ॑വി॒തുര്വരേ॑ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി ।
ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
ആപോ॒ ഹിഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന ।
മ॒ഹേരണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ।
യോ വ॑ശ്ശി॒വത॑മോ രസ॒സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ ഹ നഃ॑ ।
ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒ത॑രഃ ।
തസ്മാ॒ അര॑ങ്ഗമാമവോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ ।
ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ।
॥ അഘമര്ഷണമ് ॥
ദ്രുപദാ ദിവേത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, കോകില രാജപുത്ര ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, അഘമര്ഷണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-ന്ദ്രു॒പ॒ദാ ദി॑വ മുഞ്ചതു । ദ്രു॒പ॒ദാ ദി॒വേന്മു॑മുചാ॒നഃ ।
സ്വി॒ന്ന-സ്സ്നാ॒ത്വീ മലാ॑ദിവ । പൂ॒ത-മ്പ॒വിത്രേ॑ണേ॒വാജ്യ᳚മ് ।
ആപഃ॑ ശുന്ധന്തു॒ മൈന॑സഃ । (തൈ.ബ്രാ.2.6.6.4)
ശത്രുക്ഷയാര്ഥ മാര്ജനമ് ॥
സുമിത്രാന ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, പ്രജാപതി ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ശത്രുക്ഷയാര്ഥേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു । ദു॒ര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭുയാസുഃ ।
യോ᳚-ഽസ്മാന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യ-ഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ । (തൈ.ബ്രാ.2.6.6.3)
പാപക്ഷയാര്ഥ മാര്ജനമ് ॥
ഇദമാപ ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ഉചക്ഥ്യ ഋഷിഃ, ആപോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ദുരിതക്ഷയാര്ഥ മാര്ജനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ഇ॒ദമാ॑പഃ॒ പ്രവ॑ഹത॒ യത്കി-ഞ്ച॑ ദുരി॒ത-മ്മയി॑ ।
യദ്വാ॒ഹമ॑ഭിദു॒ദ്രോഹ॒ യദ്വാ॑ ശേ॒പ ഉ॒താനൃ॑തമ് ॥
॥ അര്ഘ്യപ്രദാനമു ॥
ആചമ്യ (ചേ.) ॥
പ്രാണാനായമ്യ (ചേ.) ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭതിഥൌ (കാലാതിക്രമണദോഷ നിവൃത്യര്ഥ-മ്പ്രായശ്ചിത്താര്ഘ്യ പൂര്വക) പ്രാതഃ/മാധ്യാഹ്നിക/സായം സന്ധ്യാങ്ഗ അര്ഘ്യപ്രദാന-ങ്കരിഷ്യേ ॥
ഭൂര്ഭുവസ്സ്വരിതി മഹാവ്യാഹൃതീനാമ്, പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതി ഋഷിഃ, അഗ്നി-വായു-സൂര്യാ ദേവതാഃ, ഗായത്ര്യുഷ്ണിക് അനുഷ്ടുപ്ഛന്ദാംസി ।
തത്സവിതുരിത്യസ്യ, വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, അര്ഘ്യപ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
(പ്രാതഃ കാലേ)
ഉഷസ്ത ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ഗൌതമ ഋഷിഃ, ഉഷോ ദേവതാ, ഉഷ്ണിക്ഛന്ദഃ, പ്രായശ്ചിത്താര്ഘ്യ പ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ഉഷ॒സ്തച്ചി॒ത്രമാഭ॑രാ॒സ്മഭ്യം॑-വാഁജനീവതി യേനതോ॒ക-ഞ്ച॒ തന॑യ-ഞ്ച॒ ധാമ॑ഹേ ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭ॒ര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥ [3]
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
ആകൃഷ്ണേനേത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ഹിരണ്യ സ്തൂപ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, പ്രായശ്ചിത്താര്ഘ്യ പ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ആകൃ॒ഷ്ണേന॒ രജ॑സാ॒ വര്ത॑മാനോ നിവേ॒ശയ॑ന്ന॒മൃത॒-മ്മര്ത്യ॑ഞ്ച ।
ഹി॒ര॒ണ്യയേ॑ന സവി॒താ രഥേ॒നാ-ഽഽദേ॒വോ യാ॑തി॒ഭുവ॑നാനി॒ പശ്യന്॑ ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭ॒ര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥ [1]
(സായ-ങ്കാലേ)
ആരാത്രീത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, കശിപാ ഭരദ്വാജ ദുഹിതാ ഋഷിഃ, രാത്രിര്ദേവതാ, പഥ്ഭ്യാ ബൃഹതീ ഛന്ദഃ, പ്രായശ്ചിതാര്ഘ്യ പ്രദാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓം ആരാ॑ത്രി॒ പാര്ഥി॑വ॒ഗ്ം॒ രജഃ॑ പി॒തുര॑ പ്രായി॒ ധാമ॑ഭിഃ । ദി॒വ-സ്സദാ॑ഗ്ഗ്സി ബൃഹ॒തീ വിതി॑ഷ്ഠസ॒ ആത്വേ॒ഷം-വഁ॑ര്തതേ॒ ത॑മഃ ॥
ശ്രീ പദ്മിനീ ഉഷാ സൌജ്ഞാ ഛായാ സമേത ശ്രീ സൂര്യനാരായണ പരബ്രഹ്മണേ നമഃ । ഇദമര്ഘ്യം സമര്പയാമി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ । ഓ-മ്ഭുവഃ॑ । ഓഗ്ം സുവഃ॑ । ഓ-ന്തത്സ॑വിതു॒ര്വരേ॑ണ്യ॒മ് । ഭ॒ര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീ॒മഹി । ധിയോ॒ യോനഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥ [3]
॥ ഭൂപ്രദക്ഷിണ ॥
അസാവാദിത ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, ബ്രഹ്മാ ഋഷിഃ, ആദിത്യോ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഭൂ പ്രദക്ഷിണേ വിനിയോഗ ।
അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യോ ബ്ര॒ഹ്മ ॥
॥ സന്ധ്യാ തര്പണമ് ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
ഗായത്ര്യാ, വ്യാസ ഋഷിഃ, ബ്രഹ്മാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, പ്രാത-സ്സന്ധ്യാ തര്പണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം ഋഗ്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മണ്ഡലസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം ഹിരണ്യഗര്ഭരൂപീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ആത്മാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സന്ധ്യാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്കുമാരീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ബ്രാഹ്മീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്നിര്മൃജീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വാര്ഥസിദ്ധികരീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വമന്ത്രാധിപതിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭവസ്സ്വഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
സാവിത്ര്യാഃ, കശ്യപ ഋഷിഃ, രുദ്രോ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, മാധ്യാഹ്നിക സന്ധ്യാ തര്പണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭുവഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം-യഁജുര്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മണ്ഡലസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം രുദ്രരൂപീ തൃപ്യതാമ്
ഓം അനന്തരാത്മാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാവിത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സന്ധ്യാ തൃപ്യതാമ്
ഓം-യുഁവതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം രൌദ്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്നിര്മൃജീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വര്ഥസിദ്ധികരീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വമന്ത്രാധിപതിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവസ്സ്വഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
(സായന്ത്ര കാലേ)
സരസ്വത്യാ, വശിഷ്ഠ ഋഷിഃ, വിഷ്ണുര്ദേവതാ ജഗതീ ഛന്ദഃ, സായം സന്ധ്യാ തര്പണേ വിനിയോഗഃ ।
ഓഗ്ഗ് സ്വഃ പുരുഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം സാമവേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മണ്ഡലസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം-വിഁഷ്ണുരൂപീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്പരമാത്മാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സരസ്വതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സന്ധ്യാ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വൃഁദ്ധാ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വൈഁഷ്ണവീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്നിര്മൃജീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വാര്ഥസിദ്ധികരീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വമന്ത്രാധിപതിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവസ്സ്വഃ പുരുഷ സ്തൃപ്യതാമ്
॥ സൂര്യോപസ്ഥാനമു ॥
ഉദുത്യ മിത്യസ്യാഃ, പ്രസ്കണ്വൃഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ചിത്ര-ന്ദേവാനാമിത്യസ്യാഃ, കുത്സ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, സൂര്യോപസ്ഥാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഉദു॒ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑। ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ॑മ് ॥
ഓ-ഞ്ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ । ആപ്രാ॒ദ്യാവാ॑ പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജഗ॑ദസ്ത॒സ്ഥുഷ॑ശ്ച ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
ഓ-മ്മിത്രസ്യേത്യാദി ചതുര്ണാമ്, വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, ലിങ്ഗോക്താ ദേവതാഃ, ഗായത്രീ ബൃഹത്യനുഷ്ടുപ് ധൃതയശ്ഛന്ദാംസി, സൂര്യോപസ്ഥാനേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്മി॒ത്രസ്യ॑ ചര്ഷണീ॒ ദൃതോവോ॑ ദേ॒വസ്യ॑സാന॒സി ദ്യു॒മ്ന-ഞ്ചി॒ത്ര സ്ര॑വസ്തമമ് ॥
ഓ-ന്ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോദ്വ॑പതു സുപാ॒ണിസ്സ്വ॑ജ്ഗു॒രിസ്സു॑ ബാ॒ഹുരു॒തശക്ത്യാ॑ । അവ്യ॑ഥമാനാ പൃഥി॒വ്യാ മാശാ॒ദിശ॒ ആപൃ॑ണ ॥
ഓം ഉ॒ത്ഥായ॑ ബൃഹ॒തീ ഭ॒വോ ദു॑ത്തിഷ്ഠധ്രു॒വാത്വമ് । മിത്രൈ॒താന്ത॑ ഉ॒ഖാ-മ്പരി॑ദദാ॒മ്യഭി॑ത്യാ ഏ॒ഷാ മാഭേ॑ദി ॥
ഓം-വഁസ॑വ॒സ്ത്വാ ഛൃ॑ന്ദന്തു ഗായ॒ത്രേണ॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വ ദ്രു॒ദ്രാസ്ത്വാ ഛൃ॑ന്ദന്തു॒ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വത് ।
ആ॒ദി॒ത്യാസ്ത്വാ ഛൃ॑ന്ദന്തു॒ ജാഗ॑തേന॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വ ദ്വിശ്വേ॑ത്വാ ദേ॒വാവൈ॑ശ്വാന॒രാ ആഛൃ॑ന്ദ॒ന്ത്വാനു॑ഷ്ടുഭേന॒ ഛന്ദ॑സാജ്ഗിര॒സ്വത് ॥
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
ഉദ്വയമുദിത്യമിതിദ്വയോ, പ്രസ്കണ്വ ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, പ്രഥമസ്യാനുഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, ദ്വിതീയസ്യ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ,
ചിത്ര-ന്ദേവാനാമിത്യസ്യ, കുത്സ ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ത്രിഷ്ടുപ്ഛന്ദഃ, തച്ചക്ഷുരിത്യസ്യ, ദധ്യങ്ഗാഥര്വണ ഋഷിഃ, സൂര്യോ ദേവതാ, പങ്ക്തിശ്ഛന്ദഃ, സൂര്യോപസ്ഥാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒സ്വഃ॒ പശ്യ॑ന്ത॒ ഉത്ത॑രമ് ।
ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒ മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥
ഓം ഉദു॒ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ ।
ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ॑മ് ॥
ഓ-ഞ്ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒ഗ്നേഃ ।
ആപ്രാ॒ദ്യാവാ॑ പൃഥി॒വീ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്॒ സൂര്യ॑ ആ॒ത്മാ ജ॑ഗദസ്ത॒സ്ഥുഷ॑ശ്ച ॥
ഓ-ന്തച്ചക്ഷു॑ര്ദേ॒വഹി॑ത-മ്പു॒രസ്താ॑ച്ഛു॒ക്ര മു॒ച്ചര॑ത് ।
പശ്യേ॒മ ശ॒രദ॑ശ്ശ॒ത-ഞ്ജീവേ॑മ ശ॒രദ॑ശ്ശ॒തഗ് ശൃണു॑യാമ ശ॒രദ॑ശ്ശ॒തമ് ॥
(സായ-ങ്കാലേ)
ഇമ-മ്മേ വരുണ തത്വായാമീത്യനയോശ്ശുനശ്ശേഫ ഋഷിഃ, വരുണോ ദേവതാ, ഗായത്രീ ത്രിഷ്ടുഭൌ ഛന്ദസി, സൂര്യോപസ്ധാനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃലയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാച॑കേ ॥
ഓ-ന്തത്വാ॑യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒സ്തദാശാ॑സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ ।
അഹേ॑ലമാനോ വരുണേ॒ ഹബോ॒ധ്യുരു॑ശഗ്ം സ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥
॥ ഗായത്രീ ॥
ആചമ്യ (ചേ.) ॥
പ്രാണാനായമ്യ (ചേ.) ॥
ഉഗ്രഭൂതപിശാചാസ്തേ ഇത്യേതേ ഭൂമി ഭാരകാഃ ।
ഭൂതാനാമവിരോധേന ബ്രഹ്മ കര്മ സമാരഭേ ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭതിഥൌ യഥാ ശക്തി പ്രാതഃ/മധ്യാഹ്നിക/സായം സന്ധ്യാങ്ഗ ഗായത്രീ മന്ത്ര ജപ-ങ്കരിഷ്യേ ॥
ഗായത്ര്യാവാഹനമ് ।
ഓം ഓജോ॑-ഽസി॒ സഹോ॑-ഽസി॒ ബലമ॑സി॒ ഭ്രാജോ॑-ഽസി ദേ॒വാനാ॒-ന്ധാമ॒നാമാ॑സി വിശ്വ॑മസി വി॒ശ്വായു॒-സ്സര്വ॑മസി സ॒ര്വായുരഭിഭൂരോമ് । ഗായത്രീമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । സാവിത്രീമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । സരസ്വതീമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । ഛന്ദര്ഷീനാവാ॑ഹയാ॒മി॒ । ശ്രിയമാവാ॑ഹയാ॒മി॒ ॥
ഗാ॒യത്ര്യാ ഗായത്രീ ഛന്ദോ വിശ്വാമിത്ര ഋഷി-സ്സവിതാ ദേവതാ അഗ്നിര്മുഖ-മ്ബ്രഹ്മാശിരഃ വിഷ്ണുര്ഹൃദയഗ്ം രുദ്രശ്ശിഖാ പൃഥിവീ യോനിഃ പ്രാണാപാനവ്യാനോദാന സമാനാസ്സപ്രാണാ-ശ്ശ്വേതവര്ണാ സാങ്ഖ്യായന സഗോത്രാ ഗായത്രീ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ത്രിപദാ॑ ഷട്കു॒ക്ഷിഃ॒ പഞ്ചശീര്ഷോപനയനേ വി॑നിയോ॒ഗഃ॒ ॥
ആയാത്വിത്യനുവാകസ്യ, വാമദേവ ഋഷിഃ, ഗായത്രീ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഗായത്ര്യാവാഹനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ആയാ॑തു॒ വര॑ദാ ദേ॒വീ॒ അ॒ക്ഷര॑-മ്ബ്രഹ്മ॒ സമ്മി॑തമ് ।
ഗാ॒യ॒ത്രീ॑-ഞ്ഛന്ദ॑സാ-മ്മാ॒തേ॒ദ-മ്ബ്ര॑ഹ്മ ജു॒ഷസ്വ॑ നഃ ।
തേജോ-ഽസീത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, പ്രജാപതി ഋഷിഃ, സൌവര്ണ-ന്നിഷ്ക-ന്ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഗായത്ര്യാവാഹനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓ-ന്തേജോ॑-ഽസി ശു॒ക്രമ॒മൃത॑മായു॒ഷ്പാ ആയു॑ര്മേപാഹി ।
ദേ॒വസ്യ॑ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ॒-ഽശ്വിനോ॑ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ॑-മ്പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ॑ഭ്യാ॒മാദ॑ധേ ॥
പ്രാര്ഥന ॥
ഗായത്ര്യസ്യേകപദീ ദ്വിപദീ ത്രിപദീ ചതുഷ്പദ്യ പദസി ന ഹി പദ്യസേ ।
നമസ്തേ തുരീയായ ദര്ശതായ പദായ പരോരജസേസാവദോ മാ പ്രാപത് ।
(പ്രാതഃ കാലേ)
പ്രാത-സ്സന്ധ്യാ, ഗായത്രീ നാമാ, രക്തവര്ണാ, ഹംസവാഹനാ, ബ്രഹ്മഹൃദയാ, ബാല രൂപാ, ആവഹനീയാഗ്നിരൂപസ്ഥാനാ, ഭൂരായതനാ, ജാഗ്രദ്വദ്ധൃതിഃ, പ്രാതസ്സവനേ ഋഗ്വേദേ വിനിയോഗഃ ।
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
മാധ്യാഹ്നിക സന്ധ്യാ, സാവിത്രീ നാമാ, ശ്വേതവര്ണാ, വൃഷഭ വാഹനാ, രുദ്രഹൃദയാ, യവ്വന രൂപാ, ഗാര്ഹപത്യാഗ്നിരൂപസ്ഥാനാ, അന്തരിക്ഷായതനാ, സ്വപ്നവദ്ധൃതിഃ, മാധ്യാഹ്നിക സവനേ യജുര്വേദേ വിനിയോഗഃ ।
(സായ-ങ്കാലേ)
സായം സന്ധ്യാ, സരസ്വതീ നാമാ, കൃഷ്ണവര്ണാ, ഗരുഡ വാഹനാ, വിഷ്ണു ഹൃദയാ, വൃദ്ധരൂപാ, ദക്ഷിണാഗ്നിരൂപസ്ഥാനാ, ദ്യൌരായതനാ, സുഷുപ്തിവദ്ധൃതിഃ, സായംസവനേ സാമവേദേ വിനിയോഗഃ ।
(ത്രികാലേ)
ആഗച്ഛ വരദേ ദേവി ജപേ മേ സന്നിധൌ ഭവ ।
ഗായന്ത-ന്ത്രായസേ യസ്മാദ്ഗായത്രീ ത്വമുദാഹൃതാ ॥
ന്യാസമ് ॥
ഓ-മ്ഭൂരിതി പാദയോഃ ।
ഓ-മ്ഭുവരിതി ജങ്ഘയോഃ ।
ഓഗ്ഗ്ം സ്വരിതി ജാന്വോഃ ।
ഓ-മ്മഹ ഇതി ജഠരേ ।
ഓ-ഞ്ജന ഇതി കണ്ഠേ ।
ഓ-ന്തപ ഇതി മുഖേ ।
ഓഗ്ഗ്ം സത്യമിതി ശിരസി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ അങ്ഗുഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവഃ തര്ജനീഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓഗ്ം സ്വഃ മധ്യമാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യം അനാമികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി കനിഷ്ഠികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാ-ത്കരതല കരപൃഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ ഹൃദയായ നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവ-ശ്ശിരസേ സ്വാഹാ ।
ഓഗ്ം സ്വ-ശ്ശിഖായൈ വഷട് ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യ-ങ്കവചായ ഹുമ് ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി നേത്രത്രയായ വൌഷട് ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത് അസ്ത്രായ ഫട് ।
ഓ-മ്ഭൂര്ഭവസ്സ്വരോമിതി ദിഗ്ബന്ധഃ ।
ഗായത്രീ ധ്യാനമ് ॥
മുക്താവിദ്രുമഹേമനീലധവല-ച്ഛായൈര്മുഖൈസ്ത്രീക്ഷണൈഃ ।
യുക്താമിന്ദുനിബദ്ധരത്നമകുടാ-ന്തത്ത്വാര്ഥ വര്ണാത്മികാമ് ॥
ഗായത്രീം-വഁരദാ-ഽഭയാ-ഽങ്കുശ കശാശ്ശുഭ്ര-ങ്കപാല-ങ്ഗദാമ് ।
ശങ്ഖ-ഞ്ചക്രമഥാ-ഽരവിന്ദയുഗലം ഹസ്തൈര്വഹന്തീ-മ്ഭജേ ॥
ലമിത്യാദി പഞ്ചപൂജാ ॥
ല-മ്പൃഥിവീതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
ഗന്ധ-മ്പരികല്പയാമി ॥
ഹം ആകാശതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
പുഷ്പ-മ്പരികല്പയാമി ॥
യം-വാഁയുതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
ധൂപ-മ്പരികല്പയാമി ॥
രം-വഁഹ്നിതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
ദീപ-മ്പരികല്പയാമി ॥
വം അമൃതതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈ നമഃ ।
നൈവേദ്യ-മ്പരികല്പയാമി ॥
സം സര്വതത്ത്വാത്മികായൈ ഗായത്രീ ദേവതായൈനമഃ ।
സര്വോപചാരാ-ന്പരികല്പയാമി॥
പ്രണവസ്യ പരബ്രഹ്മ ഋഷിഃ, പരമാത്മാ ദേവതാ, ദൈവീ ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ഭൂര്ഭുവസ്സ്വരിതി മഹാവ്യാഹൃതീനാ-മ്പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതി ഋഷിഃ, അഗ്നി-വായു-സൂര്യാ ദേവതാഃ, ഗായത്ര്യുഷ്ണിഗനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദാംസി ।
ഗായത്ര്യാ വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ ।
ഗായത്രീ മുദ്രലു ॥
സുമുഖം സമ്പുട-ഞ്ചൈവ വിതതം-വിഁസ്തൃത-ന്തഥാ ।
ദ്വിമുഖ-ന്ത്രിമുഖ-ഞ്ചൈവ ചതുഃ പഞ്ചമുഖ-ന്തഥാ ॥
ഷണ്മുഖോ-ഽധോമുഖ-ഞ്ചൈവ വ്യാപികാഞ്ജലിക-ന്തഥാ ।
ശകടം-യഁമപാശ-ഞ്ച ഗ്രഥിതം സമ്മുഖോന്മുഖമ് ॥
പ്രലമ്ബ-മ്മുഷ്ടിക-ഞ്ചൈവ മത്സ്യഃ കൂര്മോ വരാഹകമ് ।
സിംഹാക്രാന്ത-മ്മഹാക്രാന്ത-മ്മുദ്ഗര-മ്പല്ലവ-ന്തഥാ ॥
ഗായത്രീ മന്ത്രമ് ॥
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ॒സ്സ്വഃ॑ । തത്സ॑വി॒തുര്വരേ॑ണ്യ॒-മ്ഭര്ഗോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ ധീമഹി ।
ധിയോ॒ യോ നഃ॑ പ്രചോ॒ദയാ॑ത് ॥
॥ മന്ത്ര ജപാവസാനമ് ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ടായാം ശുഭ തിഥൌ ഗായത്രീ ജപോപസംഹാര-ങ്കരിഷ്യേ ।
അസ്യ ശ്രീ ഗായത്രീ മഹാമന്ത്രസ്യ, വിശ്വാമിത്ര ഋഷിഃ, സവിതാ ദേവതാ, ഗായത്രീ ഛന്ദഃ, മമ ജപോപസംഹാരേ വിനിയോഗഃ ।
ഓ-മ്ഭൂരിതി പാദയോഃ ।
ഓ-മ്ഭുവരിതി ജങ്ഘയോഃ ।
ഓഗ്ഗ്ം സ്വരിതി ജാന്വോഃ ।
ഓ-മ്മഹ ഇതി ജഠരേ ।
ഓ-ഞ്ജന ഇതി കണ്ഠേ ।
ഓ-ന്തപ ഇതി മുഖേ ।
ഓഗ്ഗ്ം സത്യമിതി ശിരസി ।
ഓ-മ്ഭൂഃ അങ്ഗുഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവഃ തര്ജനീഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓഗ്ം സ്വഃ മധ്യമാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യം അനാമികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി കനിഷ്ഠികാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാ-ത്കരതല കരപൃഷ്ഠാഭ്യാ-ന്നമഃ ।
ഓ-മ്ഭൂഃ ഹൃദയായ നമഃ ।
ഓ-മ്ഭുവ-ശ്ശിരസേ സ്വാഹാ ।
ഓഗ്ം സ്വ-ശ്ശിഖായൈ വഷട് ।
ഓ-ന്തത്സവിതുര്വരേണ്യ-ങ്കവചായ ഹുമ് ।
ഓ-മ്ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി നേത്രത്രയായ വൌഷട് ।
ഓ-ന്ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത് അസ്ത്രായ ഫട് ।
ഭൂര്ഭുവസ്സ്വരോമിതി ദിഗ്വിമോകഃ ।
ഉത്തര മുദ്രലു ॥
സുരഭിഃ ജ്ഞാന ചക്രേ ച യോനിഃ കൂര്മോ-ഽഥ പങ്കജമ് ।
ലിങ്ഗ-ന്നിര്യാണ മുദ്രാ ചേത്യഷ്ടമുദ്രാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ।
॥ ഗായത്രീ തര്പണമ് ॥
പൂര്വോക്ത ഏവ-ങ്ഗുണ വിശേഷണ വിശിഷ്ഠായാം ശുഭ തിഥൌ സവിതൃപ്രീതി യോഗായ ഗായത്രീ തര്പണമഹ-ങ്കരിഷ്യേ ।
ഋഷിര്വ്യാസ-സ്സമുദ്ദിഷ്ടോ ബ്രഹ്മാദൈവ തമുച്യതേ ।
ഛന്ദോ ഗായത്രക-ഞ്ചൈവ വിനിയോഗസ്തു തര്പണേ ॥
ഓ-മ്ഭൂഃ പുരുഷ ഋഗ്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭുവഃ പുരുഷ യജുര്വേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓഗ്ഗ്ം സ്വഃ പുരുഷ സാമവേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്മഹഃ പുരുഷ അഥര്വണവേദസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ഞ്ജനഃ പുരുഷ ഇതിഹാസപുരാണസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ന്തപഃ പുരുഷ സര്വാഗമസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം സത്യ-മ്പുരുഷ സത്യലോകസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവ-സ്സ്വഃ പുരുഷ മണ്ഡലാന്തര്ഗതസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂരേകപദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭുവഃ ദ്വിപദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓഗ്ം സ്വഃ ത്രിപദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്ഭൂര്ഭുവസ്സ്വ-ശ്ചതുഷ്പദാ ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം ഉഷസ്തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്ഗായത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാവിത്രീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സരസ്വതീ തൃപ്യതാമ്
ഓം-വേഁദമാതാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-മ്പൃഥിവീ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ഞ്ജയാ തൃപ്യതാമ്
ഓ-ങ്കൌശികീ തൃപ്യതാമ്
ഓം സാങ്കൃതി തൃപ്യതാമ്
ഓം സര്വാപരാജിതാ തൃപ്യതാമ്
ഓം സഹസ്രമൂര്തിസ്തൃപ്യതാമ്
ഓം ആനന്ദമൂര്തിസ്തൃപ്യതാമ് ।
॥ ദിങ്നമസ്കാരഃ ॥
ഓ-മ്പ്രാച്യൈ ദിശേ നമഃ । ഇന്ദ്രായ നമഃ ।
ഓം ആഗ്നേയൈ ദിശേ നമഃ । അഗ്നയേ നമഃ ।
ഓ-ന്ദക്ഷിണായൈ ദിശേ നമഃ । യമായ നമഃ ।
ഓ-ന്നൈര്-ഋത്യൈ ദിശേ നമഃ । നിര്-ഋതയേ നമഃ ।
ഓ-മ്പ്രതീച്യൈ ദിശേ നമഃ । വരുണായ നമഃ ।
ഓം-വാഁയുവ്യൈ ദിശേ നമഃ । വായവേ നമഃ ।
ഓം ഉദീച്യൈ ദിശേ നമഃ । കുബേരായ നമഃ ।
ഓം ഈശാന്യൈ ദിശേ നമഃ । ഈശ്വരായ നമഃ ।
ഓം ഊര്ധ്വായൈ ദിശേ നമഃ । ബ്രഹ്മണേ നമഃ ।
ഓം അധരായൈ ദിശേ നമഃ । അനന്തായ നമഃ ।
ഓം സന്ധ്യായൈ നമഃ
ഓ-ങ്ഗായത്ര്യൈ നമഃ
ഓം സാവിത്ര്യൈ നമഃ
ഓം സരസ്വത്യൈ നമഃ
ഓം സര്വേഭ്യോ ദേവതാഭ്യോ നമഃ
ഓ-ന്ദേവേഭ്യോ നമഃ ।
ഓം ഋഷിഭ്യോ നമഃ
ഓ-മ്മുനിഭ്യോ നമഃ
ഓ-ങ്ഗുരുഭ്യോ നമഃ
ഓ-മ്പിതൃഭ്യോ നമഃ
ഓ-മ്മാതൃഭ്യോ നമഃ
ഓ-ന്നമോ നമഃ ഇതി ।
॥ ഉദ്വാസനമ് ॥
ഉത്തമേത്യനുവാകസ്യ, വാമദേവ ഋഷിഃ, ഗായത്രീ ദേവതാ, അനുഷ്ടു-പ്ഛന്ദഃ, ഉദ്വാസനേ വിനിയോഗഃ ॥
ഓം ഉ॒ത്തമേ॑ ശിഖ॑രേ ദേവീ ഭൂ॒മ്യാ-മ്പ॑ര്വത॒മൂര്ധ॑നി ।
ബ്രാഹ്മണേ॑ഭ്യോ-ഽഭ്യ॑നുജ്ഞാ॒താ॒ ഗ॒ച്ഛ ദേ॑വി യ॒ഥാ സു॑ഖമ് ॥
॥ജപ നിവേദനമ് ॥
ദേവാ ഗാതു വിദ ഇത്യസ്യ മന്ത്രസ്യ, മനസസ്പത ഋഷിഃ, വാതോ ദേവതാ, വിരാട് ഛന്ദഃ, ജപനിവേദനേ വിനിയോഗഃ॥
ഓ-ന്ദേവാ॑ഗാതു വിദോഗാ॒തു മി॒ത്വാഗാ॒തു മി॑ത ।
മന॑സസ്പത ഇ॒മ-ന്ദേ॑വ യ॒ജ്ഞഗ്ഗ് സ്വാഹാ॒ വാതേ॑ഥാഃ ॥
(പ്രാതഃ കാലേ)
പ്രാതസ്സന്ധ്യാങ്ഗ ഭൂതേന ഗായത്ര്യാസ്തു ജപേന ച ।
സാ-ഽഷ്ടേന ശത സങ്ഖ്യേന ബ്രഹ്മ മേ പ്രിയതാം രവിഃ ॥
(മധ്യാഹ്ന കാലേ)
മധ്യാഹ്ന സന്ധ്യാങ്ഗത്വേന ഗായത്ര്യാ ജപിതേന ച ।
യഥാ സങ്ഖ്യേന ജപേന രുദ്രോ മേ പ്രിയതാം രവിഃ ॥
(സായ-ങ്കാലേ)
സായം സന്ധ്യാങ്ഗ ഭൂതേന ഗായത്ര്യാസ്തു ജപേന ച ।
സാ-ഽഷ്ടേന ശത സങ്ഖ്യേന ബ്രഹ്മ മേ പ്രിയതാം രവിഃ ॥
॥ പ്രവര ॥
പ്രവരലു ചൂ. ॥
ചതുസ്സാഗര പര്യന്ത-ങ്ഗോബ്രാഹ്മണേഭ്യ-ശ്ശുഭ-മ്ഭവതു । ………. പ്രവരാന്വിത ………… ഗോത്ര-ശ്ശുക്ല യജുര്വേദാന്തര്ഗത കാണ്വ ശാഖാധ്യായീ കാത്യായന സൂത്രഃ ………. ശര്മാ-ഽഹ-മ്ഭോ അഭിവാദയേ ॥
സമര്പണമ് ।
ആസത്യലോകാത്പാതാലാ-ദാലോകാലോകപര്വതാത് ।
യേ സന്തി ബ്രാഹ്മണാദേവാസ്തേഭ്യോ നിത്യ-ന്നമോ നമഃ ॥
വിഷ്ണുപത്നീസമുദ്ഭൂതേ ശങ്ഖവര്ണേ മഹീതലേ ।
അനേകരത്നസമ്പന്നേ ഭൂമിദേവി നമോ-ഽസ്തു തേ ॥
സമുദ്രവസനേ ദേവി പര്വതസ്തനമണ്ഡലേ ।
വിഷ്ണുപത്നീ നമസ്തുഭ്യ-മ്പാദസ്പര്ശ-ങ്ക്ഷമസ്വ മേ ॥
Roman (IAST) Transliteration
(kātyāyana sūtrānusāram)
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
|| guru prārthana ||
oṃ-va~nde-'ha-mmaṅgalātmāna-mbhāsvantaṃve~davigraham |
yājñavalkya-mmuniśreṣṭha-ñjiṣṇuṃ harihara prabhum ||
jitendriya-ñjitakrodhaṃ sadādhyānaparāyaṇam |
ānandanilayaṃ-va~nde yogānanda munīśvaram ||
eva-ndvādaśa nāmāni trisandhyā yaḥ paṭhennaraḥ |
yogīśvara prasādena vidyāvā-ndhanavā-nbhavet ||
oṃ śrī yājñavalkya gurubhyo namaḥ |
kaṇvakātyāyanādi maharṣibhyo namaḥ ||
gururbrahma gururviṣṇuḥ gururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣā-tparabrahma tasmai śrī gurave namaḥ ||
gurave sarvalokānā-mbhiṣaje bhavarogiṇām |
nidhaye sarvavidyānā-ndakṣiṇāmūrtaye namaḥ ||
————–
|| mānasa snānam ||
apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā-ṅgato-'pi vā |
yassmaretpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣāya namaḥ ||
govindeti sadāsnāna-ṅgovindeti sadā japaḥ |
govindeti sadā dhyānaṃ sadā govinda kīrtanam ||
|| ācamanam ||
1. o-ṅkeśavāya svāhā
2. o-nnārāyaṇāya svāhā
3. o-mmādhavāya svāhā
4. o-ṅgovindāya namaḥ
5. oṃ-vi~ṣṇave namaḥ
6. o-mmadhusūdanāya namaḥ
7. o-ntrivikramāya namaḥ
8. oṃ-vā~manāya namaḥ
9. oṃ śrīdharāya namaḥ
10. oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ
11. o-mpadmanābhāya namaḥ
12. o-ndāmodarāya namaḥ
13. oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ
14. oṃ-vā~sudevāya namaḥ
15. o-mpradyumnāya namaḥ
16. oṃ aniruddhāya namaḥ
17. o-mpuruṣottamāya namaḥ
18. oṃ athokṣajāya namaḥ
19. o-nnārasiṃhāya namaḥ
20. oṃ acyutāya namaḥ
21. o-ñjanārdanāya namaḥ
22. oṃ upendrāya namaḥ
23. oṃ haraye namaḥ
24. oṃ śrī kṛṣṇāya namaḥ
|| bhūmi prārthana ||
pṛthivītyasya, merupṛṣṭha ṛṣiḥ, kūrmo devatā, sutala-ñchandaḥ, āsane viniyogaḥ |
o-mpṛthvī tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ-vi~ṣṇunā dhṛtā |
tva-ñca dhāraya mā-ndevi pavitra-ṅkuru cāsanam |
|| prāṇāyāmam ||
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
saptānāṃ-vyā~hṛtīnā-mprajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūrya-bṛhaspati-varuṇendra-viśvedevā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭup bṛhatī paṅktiḥ, triṣṭubjagatyaśchandāṃsi |
tatsaviturityasya viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
śiromantrasya prajāpati ṛṣiḥ, brahma-agni-vāyu-sūryā devatāḥ, yajuśchandaḥ |
prāṇāyāme viniyogaḥ |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-mmahaḥ̭ | o-ñjanaḥ̭ | o-ntapaḥ̭ | ogṃ satyam |
o-ntatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
oṃ āpo॒ jyotī॒ raso॒mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssva॒rom |
|| saṅkalpam ||
mama upātta samasta duritakṣaya dvārā śrīparameśvaramuddiśya śrīparameśvara prītyarthaṃ śubhe śobhane muhūrte śrī mahāviṣṇorājñayā pravartamānasya adya brahmaṇaḥ dvitīya parārthe śvetavarāha kalpe vaivasvata manvantare kaliyuge prathamapāde jambūdvīpe bhāratavarṣe bharatakhaṇḍe merordakṣiṇa digbhāge śrīśailasya …… pradeśe ……, …… nadyoḥ madhya pradeśe maṅgala gṛhe asmin vartamana vyāvaharika cāndramānena svasti śrī …….. (1) nāma saṃva~tsare …… ayane(2) …… ṛtau (3) …… māse(4) …… pakṣe (5) …… tithau (6) …… vāsare (7) …… nakṣatre (8) …… yoge (9) …… karaṇa (10) eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau śrīmān …… gotraḥ …… nāmadheyaḥ (śrīmataḥ …… gotrasya …… nāmadheyasya mama dharmapatnī sametasya) śrī parameśvara prītyartha-mmama śrauta smārta nitya karmānuṣṭhāna yogyatā phalasiddhyartha-mprātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṃ upāsiṣye ||
|| mārjanamu ||
gaṅge ca yamune kṛṣṇe godāvarī sarasvatī |
narmade sindhu kāverī jale-'smin sannidhi-ṅkuru ||
āpohiṣṭheti tisṛṇām, sindhudvīpa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, mārjane viniyogaḥ |
oṃ āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuvaḥ̭ | (pādamula pai)
o-ntā na̭ ū॒rje da̭dhātana | (śirassu pai)
o-mma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se | (hṛdayamu pai)
oṃ-yo~ va̭śśi॒vata̭mo॒ rasaḥ̭ | (śirassu pai)
o-ntasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | (hṛdayamu pai)
oṃ u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ | (pādamula pai)
o-ntasmā॒ ara̭ṅgamāmavaḥ | (hṛdayamu pai)
oṃ-ya~sya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | (pādamula pai)
oṃ āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ | (śirassu pai)
|| mantrācamanam ||
(prātaḥ kāle)
sūryaśceti mantrasya, upaniṣadyājñavalkya ṛṣiḥ, sūryo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
oṃ sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātryā pāpa̭makā॒rṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau |
sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
(madhyāhna kāle)
āpaḥ punantviti mantrasya, nārāyaṇa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛthi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒rbrahma̭pū॒tā pṷnātu mām ||
yaducchi̭ṣṭamabho᳚jya॒-ñca yadvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tā-ñca̭ prati॒graha॒gṃ svāhā᳚ ||
(sāya-ṅkāle)
agniśceti mantrasya, yājñavalkya upaniṣadṛṣiḥ, agnirdevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒rṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
|| punarmārjanam ||
ācamya (ce.) ||
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ |
|| aghamarṣaṇam ||
drupadā divetyasya mantrasya, kokila rājaputra ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, aghamarṣaṇe viniyogaḥ |
o-ndru॒pa॒dā di̭va muñcatu | dru॒pa॒dā di॒venmṷmucā॒naḥ |
svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva | pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m |
āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ | (tai.brā.2.6.6.4)
śatrukṣayārtha mārjanam ||
sumitrāna ityasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, śatrukṣayārthe viniyogaḥ |
oṃ su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ |
yo᳚-'smāndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | (tai.brā.2.6.6.3)
pāpakṣayārtha mārjanam ||
idamāpa ityasya mantrasya, ucakthya ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, duritakṣayārtha mārjane viniyogaḥ |
oṃ i॒damā̭paḥ॒ prava̭hata॒ yatki-ñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
yadvā॒hama̭bhidu॒droha॒ yadvā̭ śe॒pa u॒tānṛ̭tam ||
|| arghyapradānamu ||
ācamya (ce.) ||
prāṇānāyamya (ce.) ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau (kālātikramaṇadoṣa nivṛtyartha-mprāyaścittārghya pūrvaka) prātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga arghyapradāna-ṅkariṣye ||
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnām, parameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭupchandāṃsi |
tatsaviturityasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, arghyapradāne viniyogaḥ |
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bhargo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
(prātaḥ kāle)
uṣasta ityasya mantrasya, gautama ṛṣiḥ, uṣo devatā, uṣṇikchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ |
oṃ uṣa॒stacci॒tramābha̭rā॒smabhyaṃ̭-vā~janīvati yenato॒ka-ñca॒ tana̭ya-ñca॒ dhāma̭he ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
(madhyāhna kāle)
ākṛṣṇenetyasya mantrasya, hiraṇya stūpa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ ||
oṃ ākṛ॒ṣṇena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca |
hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-''de॒vo yā̭ti॒bhuva̭nāni॒ paśyaṋ ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [1]
(sāya-ṅkāle)
ārātrītyasya mantrasya, kaśipā bharadvāja duhitā ṛṣiḥ, rātrirdevatā, pathbhyā bṛhatī chandaḥ, prāyaścitārghya pradāne viniyogaḥ |
oṃ ārā̭tri॒ pārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ pi॒tura̭ prāyi॒ dhāma̭bhiḥ | di॒va-ssadā̭ggsi bṛha॒tī viti̭ṣṭhasa॒ ātve॒ṣaṃ-va~̭rtate॒ ta̭maḥ ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
|| bhūpradakṣiṇa ||
asāvādita ityasya mantrasya, brahmā ṛṣiḥ, ādityo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, bhū pradakṣiṇe viniyoga |
a॒sāvā̭di॒tyo bra॒hma ||
|| sandhyā tarpaṇam ||
(prātaḥ kāle)
gāyatryā, vyāsa ṛṣiḥ, brahmā devatā, gāyatrī chandaḥ, prāta-ssandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
o-mbhūḥ puruṣastṛpyatām
oṃ ṛgvedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ hiraṇyagarbharūpī tṛpyatām
oṃ ātmā tṛpyatām
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
o-ṅkumārī tṛpyatām
o-mbrāhmī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhavassvaḥ puruṣastṛpyatām
(madhyāhna kāle)
sāvitryāḥ, kaśyapa ṛṣiḥ, rudro devatā, triṣṭu-pchandaḥ, mādhyāhnika sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
o-mbhuvaḥ puruṣastṛpyatām
oṃ-ya~jurvedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ rudrarūpī tṛpyatām
oṃ anantarātmā tṛpyatām
oṃ sāvitrī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
oṃ-yu~vatī tṛpyatām
oṃ raudrī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvarthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣastṛpyatām
(sāyantra kāle)
sarasvatyā, vaśiṣṭha ṛṣiḥ, viṣṇurdevatā jagatī chandaḥ, sāyaṃ sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
ogg svaḥ puruṣastṛpyatām
oṃ sāmavedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ-vi~ṣṇurūpī tṛpyatām
o-mparamātmā tṛpyatām
oṃ sarasvatī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
oṃ-vṛ~ddhā tṛpyatām
oṃ-vai~ṣṇavī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣa stṛpyatām
|| sūryopasthānamu ||
udutya mityasyāḥ, praskaṇvṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
citra-ndevānāmityasyāḥ, kutsa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭| dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ | āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭dasta॒sthuṣa̭śca ||
(prātaḥ kāle)
o-mmitrasyetyādi caturṇām, viśvāmitra ṛṣiḥ, liṅgoktā devatāḥ, gāyatrī bṛhatyanuṣṭup dhṛtayaśchandāṃsi, sūryopasthāne viniyogaḥ |
o-mmi॒trasya̭ carṣaṇī॒ dṛtovo̭ de॒vasya̭sāna॒si dyu॒mna-ñci॒tra sra̭vastamam ||
o-nde॒vastvā̭ savi॒todva̭patu supā॒ṇissva̭jgu॒rissṷ bā॒huru॒taśaktyā̭ | avya̭thamānā pṛthi॒vyā māśā॒diśa॒ āpṛ̭ṇa ||
oṃ u॒tthāya̭ bṛha॒tī bha॒vo dṷttiṣṭhadhru॒vātvam | mitrai॒tānta̭ u॒khā-mpari̭dadā॒myabhi̭tyā e॒ṣā mābhḙdi ||
oṃ-va~sa̭va॒stvā chṛ̭ndantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sājgira॒sva dru॒drāstvā chṛ̭ndantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sājgira॒svat |
ā॒di॒tyāstvā chṛ̭ndantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sājgira॒sva dviśvḙtvā de॒vāvai̭śvāna॒rā āchṛ̭nda॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sājgira॒svat ||
(madhyāhna kāle)
udvayamudityamitidvayo, praskaṇva ṛṣiḥ, savitā devatā, prathamasyānuṣṭupchandaḥ, dvitīyasya gāyatrī chandaḥ,
citra-ndevānāmityasya, kutsa ṛṣiḥ, savitā devatā, triṣṭupchandaḥ, taccakṣurityasya, dadhyaṅgātharvaṇa ṛṣiḥ, sūryo devatā, paṅktiśchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
oṃ udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒svaḥ॒ paśya̭nta॒ utta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒ maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ |
dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |
āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā ja̭gadasta॒sthuṣa̭śca ||
o-ntaccakṣṷrde॒vahi̭ta-mpu॒rastā̭cchu॒kra mu॒ccara̭t |
paśye॒ma śa॒rada̭śśa॒ta-ñjīvḙma śa॒rada̭śśa॒tag śṛṇṷyāma śa॒rada̭śśa॒tam ||
(sāya-ṅkāle)
ima-mme varuṇa tatvāyāmītyanayośśunaśśepha ṛṣiḥ, varuṇo devatā, gāyatrī triṣṭubhau chandasi, sūryopasdhāne viniyogaḥ ||
oṃ i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒hava̭ma॒dyā ca̭ mṛlaya | tvāma̭va॒syurāca̭ke ||
o-ntatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadāśā̭ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙlamāno varuṇe॒ habo॒dhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
|| gāyatrī ||
ācamya (ce.) ||
prāṇānāyamya (ce.) ||
ugrabhūtapiśācāste ityete bhūmi bhārakāḥ |
bhūtānāmavirodhena brahma karma samārabhe ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau yathā śakti prātaḥ/madhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga gāyatrī mantra japa-ṅkariṣye ||
gāyatryāvāhanam |
oṃ ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ balama̭si॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭si viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyurabhibhūrom | gāyatrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sāvitrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sarasvatīmāvā̭hayā॒mi॒ | chandarṣīnāvā̭hayā॒mi॒ | śriyamāvā̭hayā॒mi॒ ||
gā॒yatryā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā agnirmukha-mbrahmāśiraḥ viṣṇurhṛdayagṃ rudraśśikhā pṛthivī yoniḥ prāṇāpānavyānodāna samānāssaprāṇā-śśvetavarṇā sāṅkhyāyana sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañcaśīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒ ||
āyātvityanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
oṃ āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī̭-ñchanda̭sā-mmā॒te॒da-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ naḥ |
tejo-'sītyasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, sauvarṇa-nniṣka-ndevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
o-ntejo̭-'si śu॒krama॒mṛta̭māyu॒ṣpā āyṷrmepāhi |
de॒vasya̭tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve॒-'śvino̭rbā॒hubhyā̭-mpū॒ṣṇo hastā̭bhyā॒māda̭dhe ||
prārthana ||
gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadya padasi na hi padyase |
namaste turīyāya darśatāya padāya parorajasesāvado mā prāpat |
(prātaḥ kāle)
prāta-ssandhyā, gāyatrī nāmā, raktavarṇā, haṃsavāhanā, brahmahṛdayā, bāla rūpā, āvahanīyāgnirūpasthānā, bhūrāyatanā, jāgradvaddhṛtiḥ, prātassavane ṛgvede viniyogaḥ |
(madhyāhna kāle)
mādhyāhnika sandhyā, sāvitrī nāmā, śvetavarṇā, vṛṣabha vāhanā, rudrahṛdayā, yavvana rūpā, gārhapatyāgnirūpasthānā, antarikṣāyatanā, svapnavaddhṛtiḥ, mādhyāhnika savane yajurvede viniyogaḥ |
(sāya-ṅkāle)
sāyaṃ sandhyā, sarasvatī nāmā, kṛṣṇavarṇā, garuḍa vāhanā, viṣṇu hṛdayā, vṛddharūpā, dakṣiṇāgnirūpasthānā, dyaurāyatanā, suṣuptivaddhṛtiḥ, sāyaṃsavane sāmavede viniyogaḥ |
(trikāle)
āgaccha varade devi jape me sannidhau bhava |
gāyanta-ntrāyase yasmādgāyatrī tvamudāhṛtā ||
nyāsam ||
o-mbhūriti pādayoḥ |
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
oggṃ svariti jānvoḥ |
o-mmaha iti jaṭhare |
o-ñjana iti kaṇṭhe |
o-ntapa iti mukhe |
oggṃ satyamiti śirasi |
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
ogṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
o-mbhūrbhavassvaromiti digbandhaḥ |
gāyatrī dhyānam ||
muktāvidrumahemanīladhavala-cchāyairmukhaistrīkṣaṇaiḥ |
yuktāmindunibaddharatnamakuṭā-ntattvārtha varṇātmikām ||
gāyatrīṃ-va~radā-'bhayā-'ṅkuśa kaśāśśubhra-ṅkapāla-ṅgadām |
śaṅkha-ñcakramathā-'ravindayugalaṃ hastairvahantī-mbhaje ||
lamityādi pañcapūjā ||
la-mpṛthivītattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
gandha-mparikalpayāmi ||
haṃ ākāśatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
puṣpa-mparikalpayāmi ||
yaṃ-vā~yutattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
dhūpa-mparikalpayāmi ||
raṃ-va~hnitattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
dīpa-mparikalpayāmi ||
vaṃ amṛtatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
naivedya-mparikalpayāmi ||
saṃ sarvatattvātmikāyai gāyatrī devatāyainamaḥ |
sarvopacārā-nparikalpayāmi||
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnā-mparameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇiganuṣṭu-pchandāṃsi |
gāyatryā viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
gāyatrī mudralu ||
sumukhaṃ sampuṭa-ñcaiva vitataṃ-vi~stṛta-ntathā |
dvimukha-ntrimukha-ñcaiva catuḥ pañcamukha-ntathā ||
ṣaṇmukho-'dhomukha-ñcaiva vyāpikāñjalika-ntathā |
śakaṭaṃ-ya~mapāśa-ñca grathitaṃ sammukhonmukham ||
pralamba-mmuṣṭika-ñcaiva matsyaḥ kūrmo varāhakam |
siṃhākrānta-mmahākrānta-mmudgara-mpallava-ntathā ||
gāyatrī mantram ||
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
|| mantra japāvasānam ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubha tithau gāyatrī japopasaṃhāra-ṅkariṣye |
asya śrī gāyatrī mahāmantrasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, mama japopasaṃhāre viniyogaḥ |
o-mbhūriti pādayoḥ |
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
oggṃ svariti jānvoḥ |
o-mmaha iti jaṭhare |
o-ñjana iti kaṇṭhe |
o-ntapa iti mukhe |
oggṃ satyamiti śirasi |
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
ogṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassvaromiti digvimokaḥ |
uttara mudralu ||
surabhiḥ jñāna cakre ca yoniḥ kūrmo-'tha paṅkajam |
liṅga-nniryāṇa mudrā cetyaṣṭamudrāḥ prakīrtitāḥ |
|| gāyatrī tarpaṇam ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubha tithau savitṛprīti yogāya gāyatrī tarpaṇamaha-ṅkariṣye |
ṛṣirvyāsa-ssamuddiṣṭo brahmādaiva tamucyate |
chando gāyatraka-ñcaiva viniyogastu tarpaṇe ||
o-mbhūḥ puruṣa ṛgvedastṛpyatām
o-mbhuvaḥ puruṣa yajurvedastṛpyatām
oggṃ svaḥ puruṣa sāmavedastṛpyatām
o-mmahaḥ puruṣa atharvaṇavedastṛpyatām
o-ñjanaḥ puruṣa itihāsapurāṇastṛpyatām
o-ntapaḥ puruṣa sarvāgamastṛpyatām
oṃ satya-mpuruṣa satyalokastṛpyatām
o-mbhūrbhuva-ssvaḥ puruṣa maṇḍalāntargatastṛpyatām
o-mbhūrekapadā gāyatrī tṛpyatām
o-mbhuvaḥ dvipadā gāyatrī tṛpyatām
ogṃ svaḥ tripadā gāyatrī tṛpyatām
o-mbhūrbhuvassva-ścatuṣpadā gāyatrī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
oṃ sāvitrī tṛpyatām
oṃ sarasvatī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
o-mpṛthivī tṛpyatām
o-ñjayā tṛpyatām
o-ṅkauśikī tṛpyatām
oṃ sāṅkṛti tṛpyatām
oṃ sarvāparājitā tṛpyatām
oṃ sahasramūrtistṛpyatām
oṃ ānandamūrtistṛpyatām |
|| diṅnamaskāraḥ ||
o-mprācyai diśe namaḥ | indrāya namaḥ |
oṃ āgneyai diśe namaḥ | agnaye namaḥ |
o-ndakṣiṇāyai diśe namaḥ | yamāya namaḥ |
o-nnair-ṛtyai diśe namaḥ | nir-ṛtaye namaḥ |
o-mpratīcyai diśe namaḥ | varuṇāya namaḥ |
oṃ-vā~yuvyai diśe namaḥ | vāyave namaḥ |
oṃ udīcyai diśe namaḥ | kuberāya namaḥ |
oṃ īśānyai diśe namaḥ | īśvarāya namaḥ |
oṃ ūrdhvāyai diśe namaḥ | brahmaṇe namaḥ |
oṃ adharāyai diśe namaḥ | anantāya namaḥ |
oṃ sandhyāyai namaḥ
o-ṅgāyatryai namaḥ
oṃ sāvitryai namaḥ
oṃ sarasvatyai namaḥ
oṃ sarvebhyo devatābhyo namaḥ
o-ndevebhyo namaḥ |
oṃ ṛṣibhyo namaḥ
o-mmunibhyo namaḥ
o-ṅgurubhyo namaḥ
o-mpitṛbhyo namaḥ
o-mmātṛbhyo namaḥ
o-nnamo namaḥ iti |
|| udvāsanam ||
uttametyanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udvāsane viniyogaḥ ||
oṃ u॒ttamḙ śikha̭re devī bhū॒myā-mpa̭rvata॒mūrdha̭ni |
brāhmaṇḙbhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thā sṷkham ||
||japa nivedanam ||
devā gātu vida ityasya mantrasya, manasaspata ṛṣiḥ, vāto devatā, virāṭ chandaḥ, japanivedane viniyogaḥ||
o-ndevā̭gātu vidogā॒tu mi॒tvāgā॒tu mi̭ta |
mana̭saspata i॒ma-ndḙva ya॒jñagg svāhā॒ vātḙthāḥ ||
(prātaḥ kāle)
prātassandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
(madhyāhna kāle)
madhyāhna sandhyāṅgatvena gāyatryā japitena ca |
yathā saṅkhyena japena rudro me priyatāṃ raviḥ ||
(sāya-ṅkāle)
sāyaṃ sandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
|| pravara ||
pravaralu cū. ||
catussāgara paryanta-ṅgobrāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu | ………. pravarānvita ………… gotra-śśukla yajurvedāntargata kāṇva śākhādhyāyī kātyāyana sūtraḥ ………. śarmā-'ha-mbho abhivādaye ||
samarpaṇam |
āsatyalokātpātālā-dālokālokaparvatāt |
ye santi brāhmaṇādevāstebhyo nitya-nnamo namaḥ ||
viṣṇupatnīsamudbhūte śaṅkhavarṇe mahītale |
anekaratnasampanne bhūmidevi namo-'stu te ||
samudravasane devi parvatastanamaṇḍale |
viṣṇupatnī namastubhya-mpādasparśa-ṅkṣamasva me ||
Sanskrit — Devanagari (original)
(कात्यायन सूत्रानुसारम्)
श्री गुरुभ्यो नमः । हरिः ओम् ॥
॥ गुरु प्रार्थन ॥
ॐ-वँन्दे-ऽह-म्मङ्गलात्मान-म्भास्वन्तंवेँदविग्रहम् ।
याज्ञवल्क्य-म्मुनिश्रेष्ठ-ञ्जिष्णुं हरिहर प्रभुम् ॥
जितेन्द्रिय-ञ्जितक्रोधं सदाध्यानपरायणम् ।
आनन्दनिलयं-वँन्दे योगानन्द मुनीश्वरम् ॥
एव-न्द्वादश नामानि त्रिसन्ध्या यः पठेन्नरः ।
योगीश्वर प्रसादेन विद्यावा-न्धनवा-न्भवेत् ॥
ॐ श्री याज्ञवल्क्य गुरुभ्यो नमः ।
कण्वकात्यायनादि महर्षिभ्यो नमः ॥
गुरुर्ब्रह्म गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः ।
गुरुस्साक्षा-त्परब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः ॥
गुरवे सर्वलोकाना-म्भिषजे भवरोगिणाम् ।
निधये सर्वविद्याना-न्दक्षिणामूर्तये नमः ॥
————–
॥ मानस स्नानम् ॥
अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्था-ङ्गतो-ऽपि वा ।
यस्स्मरेत्पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरश्शुचिः ॥
पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्षाय नमः ॥
गोविन्देति सदास्नान-ङ्गोविन्देति सदा जपः ।
गोविन्देति सदा ध्यानं सदा गोविन्द कीर्तनम् ॥
॥ आचमनम् ॥
1. ओ-ङ्केशवाय स्वाहा
2. ओ-न्नारायणाय स्वाहा
3. ओ-म्माधवाय स्वाहा
4. ओ-ङ्गोविन्दाय नमः
5. ॐ-विँष्णवे नमः
6. ओ-म्मधुसूदनाय नमः
7. ओ-न्त्रिविक्रमाय नमः
8. ॐ-वाँमनाय नमः
9. ॐ श्रीधराय नमः
10. ॐ हृषीकेशाय नमः
11. ओ-म्पद्मनाभाय नमः
12. ओ-न्दामोदराय नमः
13. ॐ सङ्कर्षणाय नमः
14. ॐ-वाँसुदेवाय नमः
15. ओ-म्प्रद्युम्नाय नमः
16. ॐ अनिरुद्धाय नमः
17. ओ-म्पुरुषोत्तमाय नमः
18. ॐ अथोक्षजाय नमः
19. ओ-न्नारसिंहाय नमः
20. ॐ अच्युताय नमः
21. ओ-ञ्जनार्दनाय नमः
22. ॐ उपेन्द्राय नमः
23. ॐ हरये नमः
24. ॐ श्री कृष्णाय नमः
॥ भूमि प्रार्थन ॥
पृथिवीत्यस्य, मेरुपृष्ठ ऋषिः, कूर्मो देवता, सुतल-ञ्छन्दः, आसने विनियोगः ।
ओ-म्पृथ्वी त्वया धृता लोका देवि त्वं-विँष्णुना धृता ।
त्व-ञ्च धारय मा-न्देवि पवित्र-ङ्कुरु चासनम् ।
॥ प्राणायामम् ॥
प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः, परमात्मा देवता, दैवी गायत्री छन्दः ।
सप्तानां-व्याँहृतीना-म्प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्य-बृहस्पति-वरुणेन्द्र-विश्वेदेवा देवताः, गायत्र्युष्णिक् अनुष्टुप् बृहती पङ्क्तिः, त्रिष्टुब्जगत्यश्छन्दांसि ।
तत्सवितुरित्यस्य विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
शिरोमन्त्रस्य प्रजापति ऋषिः, ब्रह्म-अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, यजुश्छन्दः ।
प्राणायामे विनियोगः ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-म्महः॑ । ओ-ञ्जनः॑ । ओ-न्तपः॑ । ओग्ं सत्यम् ।
ओ-न्तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
ॐ आपो॒ ज्योती॒ रसो॒मृत॒-म्ब्रह्म॒ भूर्भुव॒स्स्व॒रोम् ।
॥ सङ्कल्पम् ॥
मम उपात्त समस्त दुरितक्षय द्वारा श्रीपरमेश्वरमुद्दिश्य श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थं शुभे शोभने मुहूर्ते श्री महाविष्णोराज्ञया प्रवर्तमानस्य अद्य ब्रह्मणः द्वितीय परार्थे श्वेतवराह कल्पे वैवस्वत मन्वन्तरे कलियुगे प्रथमपादे जम्बूद्वीपे भारतवर्षे भरतखण्डे मेरोर्दक्षिण दिग्भागे श्रीशैलस्य …… प्रदेशे ……, …… नद्योः मध्य प्रदेशे मङ्गल गृहे अस्मिन् वर्तमन व्यावहरिक चान्द्रमानेन स्वस्ति श्री …….. (1) नाम संवँत्सरे …… अयने(2) …… ऋतौ (3) …… मासे(4) …… पक्षे (5) …… तिथौ (6) …… वासरे (7) …… नक्षत्रे (8) …… योगे (9) …… करण (10) एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ श्रीमान् …… गोत्रः …… नामधेयः (श्रीमतः …… गोत्रस्य …… नामधेयस्य मम धर्मपत्नी समेतस्य) श्री परमेश्वर प्रीत्यर्थ-म्मम श्रौत स्मार्त नित्य कर्मानुष्ठान योग्यता फलसिद्ध्यर्थ-म्प्रातः/माध्याह्निक/सायं सन्ध्यां उपासिष्ये ॥
॥ मार्जनमु ॥
गङ्गे च यमुने कृष्णे गोदावरी सरस्वती ।
नर्मदे सिन्धु कावेरी जले-ऽस्मिन् सन्निधि-ङ्कुरु ॥
आपोहिष्ठेति तिसृणाम्, सिन्धुद्वीप ऋषिः, आपो देवता, गायत्री छन्दः, मार्जने विनियोगः ।
ॐ आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुवः॑ । (पादमुल पै)
ओ-न्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । (शिरस्सु पै)
ओ-म्म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से । (हृदयमु पै)
ॐ-योँ व॑श्शि॒वत॑मो॒ रसः॑ । (शिरस्सु पै)
ओ-न्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ । (हृदयमु पै)
ॐ उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः । (पादमुल पै)
ओ-न्तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवः । (हृदयमु पै)
ॐ-यँस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । (पादमुल पै)
ॐ आपो॑ ज॒नय॑था च नः । (शिरस्सु पै)
॥ मन्त्राचमनम् ॥
(प्रातः काले)
सूर्यश्चेति मन्त्रस्य, उपनिषद्याज्ञवल्क्य ऋषिः, सूर्यो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
ॐ सूर्यश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यद्रात्र्या पाप॑मका॒र्षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्यामुदरे॑ण शि॒श्ना ।
रात्रि॒स्तद॑वलु॒म्पतु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इ॒दम॒ह-म्माममृत॑यो॒नौ ।
सूर्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ।
(मध्याह्न काले)
आपः पुनन्त्विति मन्त्रस्य, नारायण ऋषिः, आपो देवता, गायत्री छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
आपः॑ पुनन्तु पृथि॒वी-म्पृथि॒वी पू॒ता पु॑नातु॒ माम् ।
पु॒नन्तु॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्ब्रह्म॑पू॒ता पु॑नातु माम् ॥
यदुच्छि॑ष्टमभो᳚ज्य॒-ञ्च यद्वा॑ दु॒श्चरि॑त॒-म्मम॑ ।
सर्व॑-म्पुनन्तु॒ मामापो॑-ऽस॒ता-ञ्च॑ प्रति॒ग्रह॒ग्ं स्वाहा᳚ ॥
(साय-ङ्काले)
अग्निश्चेति मन्त्रस्य, याज्ञवल्क्य उपनिषदृषिः, अग्निर्देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उदक प्राशने विनियोगः ।
अग्निश्च मा मन्युश्च मन्युपतयश्च मन्यु॑कृते॒भ्यः ।
पापेभ्यो॑ रक्ष॒न्ताम् । यदह्ना पाप॑मका॒र्षम् ।
मनसा वाचा॑ हस्ता॒भ्याम् । पद्भ्यामुदरे॑ण शि॒श्ना ।
अह॒स्तद॑वलु॒म्पतु । यत्किञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
इ॒दम॒ह-म्माममृत॑यो॒नौ । सत्ये ज्योतिषि जुहो॑मि स्वा॒हा ।
॥ पुनर्मार्जनम् ॥
आचम्य (चे.) ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ ।
तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
आपो॒ हिष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन ।
म॒हेरणा॑य॒ चक्ष॑से ।
यो व॑श्शि॒वत॑मो रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ ह नः॑ ।
उ॒श॒तीरि॑व मा॒त॑रः ।
तस्मा॒ अर॑ङ्गमामवो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।
आपो॑ ज॒नय॑था च नः ।
॥ अघमर्षणम् ॥
द्रुपदा दिवेत्यस्य मन्त्रस्य, कोकिल राजपुत्र ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, अघमर्षणे विनियोगः ।
ओ-न्द्रु॒प॒दा दि॑व मुञ्चतु । द्रु॒प॒दा दि॒वेन्मु॑मुचा॒नः ।
स्वि॒न्न-स्स्ना॒त्वी मला॑दिव । पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म् ।
आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः । (तै.ब्रा.2.6.6.4)
शत्रुक्षयार्थ मार्जनम् ॥
सुमित्रान इत्यस्य मन्त्रस्य, प्रजापति ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, शत्रुक्षयार्थे विनियोगः ।
ॐ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः ।
यो᳚-ऽस्मान्द्वेष्टि॑ । य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः । (तै.ब्रा.2.6.6.3)
पापक्षयार्थ मार्जनम् ॥
इदमाप इत्यस्य मन्त्रस्य, उचक्थ्य ऋषिः, आपो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, दुरितक्षयार्थ मार्जने विनियोगः ।
ॐ इ॒दमा॑पः॒ प्रव॑हत॒ यत्कि-ञ्च॑ दुरि॒त-म्मयि॑ ।
यद्वा॒हम॑भिदु॒द्रोह॒ यद्वा॑ शे॒प उ॒तानृ॑तम् ॥
॥ अर्घ्यप्रदानमु ॥
आचम्य (चे.) ॥
प्राणानायम्य (चे.) ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ (कालातिक्रमणदोष निवृत्यर्थ-म्प्रायश्चित्तार्घ्य पूर्वक) प्रातः/माध्याह्निक/सायं सन्ध्याङ्ग अर्घ्यप्रदान-ङ्करिष्ये ॥
भूर्भुवस्स्वरिति महाव्याहृतीनाम्, परमेष्ठी प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, गायत्र्युष्णिक् अनुष्टुप्छन्दांसि ।
तत्सवितुरित्यस्य, विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः, अर्घ्यप्रदाने विनियोगः ।
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
(प्रातः काले)
उषस्त इत्यस्य मन्त्रस्य, गौतम ऋषिः, उषो देवता, उष्णिक्छन्दः, प्रायश्चित्तार्घ्य प्रदाने विनियोगः ।
ॐ उष॒स्तच्चि॒त्रमाभ॑रा॒स्मभ्यं॑-वाँजनीवति येनतो॒क-ञ्च॒ तन॑य-ञ्च॒ धाम॑हे ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [3]
(मध्याह्न काले)
आकृष्णेनेत्यस्य मन्त्रस्य, हिरण्य स्तूप ऋषिः, सूर्यो देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, प्रायश्चित्तार्घ्य प्रदाने विनियोगः ॥
ॐ आकृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृत॒-म्मर्त्य॑ञ्च ।
हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना-ऽऽदे॒वो या॑ति॒भुव॑नानि॒ पश्यन्॑ ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [1]
(साय-ङ्काले)
आरात्रीत्यस्य मन्त्रस्य, कशिपा भरद्वाज दुहिता ऋषिः, रात्रिर्देवता, पथ्भ्या बृहती छन्दः, प्रायश्चितार्घ्य प्रदाने विनियोगः ।
ॐ आरा॑त्रि॒ पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ पि॒तुर॑ प्रायि॒ धाम॑भिः । दि॒व-स्सदा॑ग्ग्सि बृह॒ती विति॑ष्ठस॒ आत्वे॒षं-वँ॑र्तते॒ त॑मः ॥
श्री पद्मिनी उषा सौज्ञा छाया समेत श्री सूर्यनारायण परब्रह्मणे नमः । इदमर्घ्यं समर्पयामि ।
ओ-म्भूः । ओ-म्भुवः॑ । ओग्ं सुवः॑ । ओ-न्तत्स॑वितु॒र्वरे॑ण्य॒म् । भ॒र्गो॑ दे॒वस्य॑ धी॒महि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥ [3]
॥ भूप्रदक्षिण ॥
असावादित इत्यस्य मन्त्रस्य, ब्रह्मा ऋषिः, आदित्यो देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, भू प्रदक्षिणे विनियोग ।
अ॒सावा॑दि॒त्यो ब्र॒ह्म ॥
॥ सन्ध्या तर्पणम् ॥
(प्रातः काले)
गायत्र्या, व्यास ऋषिः, ब्रह्मा देवता, गायत्री छन्दः, प्रात-स्सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओ-म्भूः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ ऋग्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ हिरण्यगर्भरूपी तृप्यताम्
ॐ आत्मा तृप्यताम्
ओ-ङ्गायत्री तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ओ-ङ्कुमारी तृप्यताम्
ओ-म्ब्राह्मी तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वार्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भवस्स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
(मध्याह्न काले)
सावित्र्याः, कश्यप ऋषिः, रुद्रो देवता, त्रिष्टु-प्छन्दः, माध्याह्निक सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओ-म्भुवः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ-यँजुर्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ रुद्ररूपी तृप्यताम्
ॐ अनन्तरात्मा तृप्यताम्
ॐ सावित्री तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ॐ-युँवती तृप्यताम्
ॐ रौद्री तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वर्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
(सायन्त्र काले)
सरस्वत्या, वशिष्ठ ऋषिः, विष्णुर्देवता जगती छन्दः, सायं सन्ध्या तर्पणे विनियोगः ।
ओग्ग् स्वः पुरुषस्तृप्यताम्
ॐ सामवेदस्तृप्यताम्
ओ-म्मण्डलस्तृप्यताम्
ॐ-विँष्णुरूपी तृप्यताम्
ओ-म्परमात्मा तृप्यताम्
ॐ सरस्वती तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ॐ साङ्कृती तृप्यताम्
ॐ सन्ध्या तृप्यताम्
ॐ-वृँद्धा तृप्यताम्
ॐ-वैँष्णवी तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-न्निर्मृजी तृप्यताम्
ॐ सर्वार्थसिद्धिकरी तृप्यताम्
ॐ सर्वमन्त्राधिपतिस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्वः पुरुष स्तृप्यताम्
॥ सूर्योपस्थानमु ॥
उदुत्य मित्यस्याः, प्रस्कण्वृषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
चित्र-न्देवानामित्यस्याः, कुत्स ऋषिः, सूर्यो देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, सूर्योपस्थाने विनियोगः ॥
ॐ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑। दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥
ओ-ञ्चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द्यावा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑दस्त॒स्थुष॑श्च ॥
(प्रातः काले)
ओ-म्मित्रस्येत्यादि चतुर्णाम्, विश्वामित्र ऋषिः, लिङ्गोक्ता देवताः, गायत्री बृहत्यनुष्टुप् धृतयश्छन्दांसि, सूर्योपस्थाने विनियोगः ।
ओ-म्मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒ दृतोवो॑ दे॒वस्य॑सान॒सि द्यु॒म्न-ञ्चि॒त्र स्र॑वस्तमम् ॥
ओ-न्दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु सुपा॒णिस्स्व॑ज्गु॒रिस्सु॑ बा॒हुरु॒तशक्त्या॑ । अव्य॑थमाना पृथि॒व्या माशा॒दिश॒ आपृ॑ण ॥
ॐ उ॒त्थाय॑ बृह॒ती भ॒वो दु॑त्तिष्ठध्रु॒वात्वम् । मित्रै॒तान्त॑ उ॒खा-म्परि॑ददा॒म्यभि॑त्या ए॒षा माभे॑दि ॥
ॐ-वँस॑व॒स्त्वा छृ॑न्दन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साज्गिर॒स्व द्रु॒द्रास्त्वा छृ॑न्दन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्वत् ।
आ॒दि॒त्यास्त्वा छृ॑न्दन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्व द्विश्वे॑त्वा दे॒वावै॑श्वान॒रा आछृ॑न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साज्गिर॒स्वत् ॥
(मध्याह्न काले)
उद्वयमुदित्यमितिद्वयो, प्रस्कण्व ऋषिः, सविता देवता, प्रथमस्यानुष्टुप्छन्दः, द्वितीयस्य गायत्री छन्दः,
चित्र-न्देवानामित्यस्य, कुत्स ऋषिः, सविता देवता, त्रिष्टुप्छन्दः, तच्चक्षुरित्यस्य, दध्यङ्गाथर्वण ऋषिः, सूर्यो देवता, पङ्क्तिश्छन्दः, सूर्योपस्थाने विनियोगः ॥
ॐ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॒स्वः॒ पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् ।
दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य॒ मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥
ॐ उदु॒त्य-ञ्जा॒तवे॑दस-न्दे॒वं-वँ॑हन्ति के॒तवः॑ ।
दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥
ओ-ञ्चि॒त्र-न्दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒-ञ्चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ।
आप्रा॒द्यावा॑ पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्॒ सूर्य॑ आ॒त्मा ज॑गदस्त॒स्थुष॑श्च ॥
ओ-न्तच्चक्षु॑र्दे॒वहि॑त-म्पु॒रस्ता॑च्छु॒क्र मु॒च्चर॑त् ।
पश्ये॒म श॒रद॑श्श॒त-ञ्जीवे॑म श॒रद॑श्श॒तग् शृणु॑याम श॒रद॑श्श॒तम् ॥
(साय-ङ्काले)
इम-म्मे वरुण तत्वायामीत्यनयोश्शुनश्शेफ ऋषिः, वरुणो देवता, गायत्री त्रिष्टुभौ छन्दसि, सूर्योपस्धाने विनियोगः ॥
ॐ इ॒म-म्मे॑ वरुण श्रुधी॒हव॑म॒द्या च॑ मृलय । त्वाम॑व॒स्युराच॑के ॥
ओ-न्तत्वा॑यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदाशा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
अहे॑लमानो वरुणे॒ हबो॒ध्युरु॑शग्ं स॒ मा न॒ आयुः॒ प्रमो॑षीः ॥
॥ गायत्री ॥
आचम्य (चे.) ॥
प्राणानायम्य (चे.) ॥
उग्रभूतपिशाचास्ते इत्येते भूमि भारकाः ।
भूतानामविरोधेन ब्रह्म कर्म समारभे ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभतिथौ यथा शक्ति प्रातः/मध्याह्निक/सायं सन्ध्याङ्ग गायत्री मन्त्र जप-ङ्करिष्ये ॥
गायत्र्यावाहनम् ।
ॐ ओजो॑-ऽसि॒ सहो॑-ऽसि॒ बलम॑सि॒ भ्राजो॑-ऽसि दे॒वाना॒-न्धाम॒नामा॑सि विश्व॑मसि वि॒श्वायु॒-स्सर्व॑मसि स॒र्वायुरभिभूरोम् । गायत्रीमावा॑हया॒मि॒ । सावित्रीमावा॑हया॒मि॒ । सरस्वतीमावा॑हया॒मि॒ । छन्दर्षीनावा॑हया॒मि॒ । श्रियमावा॑हया॒मि॒ ॥
गा॒यत्र्या गायत्री छन्दो विश्वामित्र ऋषि-स्सविता देवता अग्निर्मुख-म्ब्रह्माशिरः विष्णुर्हृदयग्ं रुद्रश्शिखा पृथिवी योनिः प्राणापानव्यानोदान समानास्सप्राणा-श्श्वेतवर्णा साङ्ख्यायन सगोत्रा गायत्री चतुर्विग्ंशत्यक्षरा त्रिपदा॑ षट्कु॒क्षिः॒ पञ्चशीर्षोपनयने वि॑नियो॒गः॒ ॥
आयात्वित्यनुवाकस्य, वामदेव ऋषिः, गायत्री देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, गायत्र्यावाहने विनियोगः ॥
ॐ आया॑तु॒ वर॑दा दे॒वी॒ अ॒क्षर॑-म्ब्रह्म॒ सम्मि॑तम् ।
गा॒य॒त्री॑-ञ्छन्द॑सा-म्मा॒ते॒द-म्ब्र॑ह्म जु॒षस्व॑ नः ।
तेजो-ऽसीत्यस्य मन्त्रस्य, प्रजापति ऋषिः, सौवर्ण-न्निष्क-न्देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, गायत्र्यावाहने विनियोगः ॥
ओ-न्तेजो॑-ऽसि शु॒क्रम॒मृत॑मायु॒ष्पा आयु॑र्मेपाहि ।
दे॒वस्य॑त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे॒-ऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्या॑-म्पू॒ष्णो हस्ता॑भ्या॒माद॑धे ॥
प्रार्थन ॥
गायत्र्यस्येकपदी द्विपदी त्रिपदी चतुष्पद्य पदसि न हि पद्यसे ।
नमस्ते तुरीयाय दर्शताय पदाय परोरजसेसावदो मा प्रापत् ।
(प्रातः काले)
प्रात-स्सन्ध्या, गायत्री नामा, रक्तवर्णा, हंसवाहना, ब्रह्महृदया, बाल रूपा, आवहनीयाग्निरूपस्थाना, भूरायतना, जाग्रद्वद्धृतिः, प्रातस्सवने ऋग्वेदे विनियोगः ।
(मध्याह्न काले)
माध्याह्निक सन्ध्या, सावित्री नामा, श्वेतवर्णा, वृषभ वाहना, रुद्रहृदया, यव्वन रूपा, गार्हपत्याग्निरूपस्थाना, अन्तरिक्षायतना, स्वप्नवद्धृतिः, माध्याह्निक सवने यजुर्वेदे विनियोगः ।
(साय-ङ्काले)
सायं सन्ध्या, सरस्वती नामा, कृष्णवर्णा, गरुड वाहना, विष्णु हृदया, वृद्धरूपा, दक्षिणाग्निरूपस्थाना, द्यौरायतना, सुषुप्तिवद्धृतिः, सायंसवने सामवेदे विनियोगः ।
(त्रिकाले)
आगच्छ वरदे देवि जपे मे सन्निधौ भव ।
गायन्त-न्त्रायसे यस्माद्गायत्री त्वमुदाहृता ॥
न्यासम् ॥
ओ-म्भूरिति पादयोः ।
ओ-म्भुवरिति जङ्घयोः ।
ओग्ग्ं स्वरिति जान्वोः ।
ओ-म्मह इति जठरे ।
ओ-ञ्जन इति कण्ठे ।
ओ-न्तप इति मुखे ।
ओग्ग्ं सत्यमिति शिरसि ।
ओ-म्भूः अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भुवः तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओग्ं स्वः मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्यं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदया-त्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भूः हृदयाय नमः ।
ओ-म्भुव-श्शिरसे स्वाहा ।
ओग्ं स्व-श्शिखायै वषट् ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्य-ङ्कवचाय हुम् ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ।
ओ-म्भूर्भवस्स्वरोमिति दिग्बन्धः ।
गायत्री ध्यानम् ॥
मुक्ताविद्रुमहेमनीलधवल-च्छायैर्मुखैस्त्रीक्षणैः ।
युक्तामिन्दुनिबद्धरत्नमकुटा-न्तत्त्वार्थ वर्णात्मिकाम् ॥
गायत्रीं-वँरदा-ऽभया-ऽङ्कुश कशाश्शुभ्र-ङ्कपाल-ङ्गदाम् ।
शङ्ख-ञ्चक्रमथा-ऽरविन्दयुगलं हस्तैर्वहन्ती-म्भजे ॥
लमित्यादि पञ्चपूजा ॥
ल-म्पृथिवीतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
गन्ध-म्परिकल्पयामि ॥
हं आकाशतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
पुष्प-म्परिकल्पयामि ॥
यं-वाँयुतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
धूप-म्परिकल्पयामि ॥
रं-वँह्नितत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
दीप-म्परिकल्पयामि ॥
वं अमृततत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायै नमः ।
नैवेद्य-म्परिकल्पयामि ॥
सं सर्वतत्त्वात्मिकायै गायत्री देवतायैनमः ।
सर्वोपचारा-न्परिकल्पयामि॥
प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः, परमात्मा देवता, दैवी गायत्री छन्दः ।
भूर्भुवस्स्वरिति महाव्याहृतीना-म्परमेष्ठी प्रजापति ऋषिः, अग्नि-वायु-सूर्या देवताः, गायत्र्युष्णिगनुष्टु-प्छन्दांसि ।
गायत्र्या विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः ।
गायत्री मुद्रलु ॥
सुमुखं सम्पुट-ञ्चैव विततं-विँस्तृत-न्तथा ।
द्विमुख-न्त्रिमुख-ञ्चैव चतुः पञ्चमुख-न्तथा ॥
षण्मुखो-ऽधोमुख-ञ्चैव व्यापिकाञ्जलिक-न्तथा ।
शकटं-यँमपाश-ञ्च ग्रथितं सम्मुखोन्मुखम् ॥
प्रलम्ब-म्मुष्टिक-ञ्चैव मत्स्यः कूर्मो वराहकम् ।
सिंहाक्रान्त-म्महाक्रान्त-म्मुद्गर-म्पल्लव-न्तथा ॥
गायत्री मन्त्रम् ॥
ओ-म्भूर्भुव॒स्स्वः॑ । तत्स॑वि॒तुर्वरे॑ण्य॒-म्भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।
धियो॒ यो नः॑ प्रचो॒दया॑त् ॥
॥ मन्त्र जपावसानम् ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्टायां शुभ तिथौ गायत्री जपोपसंहार-ङ्करिष्ये ।
अस्य श्री गायत्री महामन्त्रस्य, विश्वामित्र ऋषिः, सविता देवता, गायत्री छन्दः, मम जपोपसंहारे विनियोगः ।
ओ-म्भूरिति पादयोः ।
ओ-म्भुवरिति जङ्घयोः ।
ओग्ग्ं स्वरिति जान्वोः ।
ओ-म्मह इति जठरे ।
ओ-ञ्जन इति कण्ठे ।
ओ-न्तप इति मुखे ।
ओग्ग्ं सत्यमिति शिरसि ।
ओ-म्भूः अङ्गुष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भुवः तर्जनीभ्या-न्नमः ।
ओग्ं स्वः मध्यमाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्यं अनामिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि कनिष्ठिकाभ्या-न्नमः ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदया-त्करतल करपृष्ठाभ्या-न्नमः ।
ओ-म्भूः हृदयाय नमः ।
ओ-म्भुव-श्शिरसे स्वाहा ।
ओग्ं स्व-श्शिखायै वषट् ।
ओ-न्तत्सवितुर्वरेण्य-ङ्कवचाय हुम् ।
ओ-म्भर्गो देवस्य धीमहि नेत्रत्रयाय वौषट् ।
ओ-न्धियो यो नः प्रचोदयात् अस्त्राय फट् ।
भूर्भुवस्स्वरोमिति दिग्विमोकः ।
उत्तर मुद्रलु ॥
सुरभिः ज्ञान चक्रे च योनिः कूर्मो-ऽथ पङ्कजम् ।
लिङ्ग-न्निर्याण मुद्रा चेत्यष्टमुद्राः प्रकीर्तिताः ।
॥ गायत्री तर्पणम् ॥
पूर्वोक्त एव-ङ्गुण विशेषण विशिष्ठायां शुभ तिथौ सवितृप्रीति योगाय गायत्री तर्पणमह-ङ्करिष्ये ।
ऋषिर्व्यास-स्समुद्दिष्टो ब्रह्मादैव तमुच्यते ।
छन्दो गायत्रक-ञ्चैव विनियोगस्तु तर्पणे ॥
ओ-म्भूः पुरुष ऋग्वेदस्तृप्यताम्
ओ-म्भुवः पुरुष यजुर्वेदस्तृप्यताम्
ओग्ग्ं स्वः पुरुष सामवेदस्तृप्यताम्
ओ-म्महः पुरुष अथर्वणवेदस्तृप्यताम्
ओ-ञ्जनः पुरुष इतिहासपुराणस्तृप्यताम्
ओ-न्तपः पुरुष सर्वागमस्तृप्यताम्
ॐ सत्य-म्पुरुष सत्यलोकस्तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुव-स्स्वः पुरुष मण्डलान्तर्गतस्तृप्यताम्
ओ-म्भूरेकपदा गायत्री तृप्यताम्
ओ-म्भुवः द्विपदा गायत्री तृप्यताम्
ओग्ं स्वः त्रिपदा गायत्री तृप्यताम्
ओ-म्भूर्भुवस्स्व-श्चतुष्पदा गायत्री तृप्यताम्
ॐ उषस्तृप्यताम्
ओ-ङ्गायत्री तृप्यताम्
ॐ सावित्री तृप्यताम्
ॐ सरस्वती तृप्यताम्
ॐ-वेँदमाता तृप्यताम्
ओ-म्पृथिवी तृप्यताम्
ओ-ञ्जया तृप्यताम्
ओ-ङ्कौशिकी तृप्यताम्
ॐ साङ्कृति तृप्यताम्
ॐ सर्वापराजिता तृप्यताम्
ॐ सहस्रमूर्तिस्तृप्यताम्
ॐ आनन्दमूर्तिस्तृप्यताम् ।
॥ दिङ्नमस्कारः ॥
ओ-म्प्राच्यै दिशे नमः । इन्द्राय नमः ।
ॐ आग्नेयै दिशे नमः । अग्नये नमः ।
ओ-न्दक्षिणायै दिशे नमः । यमाय नमः ।
ओ-न्नैर्-ऋत्यै दिशे नमः । निर्-ऋतये नमः ।
ओ-म्प्रतीच्यै दिशे नमः । वरुणाय नमः ।
ॐ-वाँयुव्यै दिशे नमः । वायवे नमः ।
ॐ उदीच्यै दिशे नमः । कुबेराय नमः ।
ॐ ईशान्यै दिशे नमः । ईश्वराय नमः ।
ॐ ऊर्ध्वायै दिशे नमः । ब्रह्मणे नमः ।
ॐ अधरायै दिशे नमः । अनन्ताय नमः ।
ॐ सन्ध्यायै नमः
ओ-ङ्गायत्र्यै नमः
ॐ सावित्र्यै नमः
ॐ सरस्वत्यै नमः
ॐ सर्वेभ्यो देवताभ्यो नमः
ओ-न्देवेभ्यो नमः ।
ॐ ऋषिभ्यो नमः
ओ-म्मुनिभ्यो नमः
ओ-ङ्गुरुभ्यो नमः
ओ-म्पितृभ्यो नमः
ओ-म्मातृभ्यो नमः
ओ-न्नमो नमः इति ।
॥ उद्वासनम् ॥
उत्तमेत्यनुवाकस्य, वामदेव ऋषिः, गायत्री देवता, अनुष्टु-प्छन्दः, उद्वासने विनियोगः ॥
ॐ उ॒त्तमे॑ शिख॑रे देवी भू॒म्या-म्प॑र्वत॒मूर्ध॑नि ।
ब्राह्मणे॑भ्यो-ऽभ्य॑नुज्ञा॒ता॒ ग॒च्छ दे॑वि य॒था सु॑खम् ॥
॥जप निवेदनम् ॥
देवा गातु विद इत्यस्य मन्त्रस्य, मनसस्पत ऋषिः, वातो देवता, विराट् छन्दः, जपनिवेदने विनियोगः॥
ओ-न्देवा॑गातु विदोगा॒तु मि॒त्वागा॒तु मि॑त ।
मन॑सस्पत इ॒म-न्दे॑व य॒ज्ञग्ग् स्वाहा॒ वाते॑थाः ॥
(प्रातः काले)
प्रातस्सन्ध्याङ्ग भूतेन गायत्र्यास्तु जपेन च ।
सा-ऽष्टेन शत सङ्ख्येन ब्रह्म मे प्रियतां रविः ॥
(मध्याह्न काले)
मध्याह्न सन्ध्याङ्गत्वेन गायत्र्या जपितेन च ।
यथा सङ्ख्येन जपेन रुद्रो मे प्रियतां रविः ॥
(साय-ङ्काले)
सायं सन्ध्याङ्ग भूतेन गायत्र्यास्तु जपेन च ।
सा-ऽष्टेन शत सङ्ख्येन ब्रह्म मे प्रियतां रविः ॥
॥ प्रवर ॥
प्रवरलु चू. ॥
चतुस्सागर पर्यन्त-ङ्गोब्राह्मणेभ्य-श्शुभ-म्भवतु । ………. प्रवरान्वित ………… गोत्र-श्शुक्ल यजुर्वेदान्तर्गत काण्व शाखाध्यायी कात्यायन सूत्रः ………. शर्मा-ऽह-म्भो अभिवादये ॥
समर्पणम् ।
आसत्यलोकात्पाताला-दालोकालोकपर्वतात् ।
ये सन्ति ब्राह्मणादेवास्तेभ्यो नित्य-न्नमो नमः ॥
विष्णुपत्नीसमुद्भूते शङ्खवर्णे महीतले ।
अनेकरत्नसम्पन्ने भूमिदेवि नमो-ऽस्तु ते ॥
समुद्रवसने देवि पर्वतस्तनमण्डले ।
विष्णुपत्नी नमस्तुभ्य-म्पादस्पर्श-ङ्क्षमस्व मे ॥
(kātyāyana sūtrānusāram)
śrī gurubhyo namaḥ | hariḥ om ||
|| guru prārthana ||
oṃ-va~nde-'ha-mmaṅgalātmāna-mbhāsvantaṃve~davigraham |
yājñavalkya-mmuniśreṣṭha-ñjiṣṇuṃ harihara prabhum ||
jitendriya-ñjitakrodhaṃ sadādhyānaparāyaṇam |
ānandanilayaṃ-va~nde yogānanda munīśvaram ||
eva-ndvādaśa nāmāni trisandhyā yaḥ paṭhennaraḥ |
yogīśvara prasādena vidyāvā-ndhanavā-nbhavet ||
oṃ śrī yājñavalkya gurubhyo namaḥ |
kaṇvakātyāyanādi maharṣibhyo namaḥ ||
gururbrahma gururviṣṇuḥ gururdevo maheśvaraḥ |
gurussākṣā-tparabrahma tasmai śrī gurave namaḥ ||
gurave sarvalokānā-mbhiṣaje bhavarogiṇām |
nidhaye sarvavidyānā-ndakṣiṇāmūrtaye namaḥ ||
————–
|| mānasa snānam ||
apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthā-ṅgato-'pi vā |
yassmaretpuṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraśśuciḥ ||
puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣa puṇḍarīkākṣāya namaḥ ||
govindeti sadāsnāna-ṅgovindeti sadā japaḥ |
govindeti sadā dhyānaṃ sadā govinda kīrtanam ||
|| ācamanam ||
1. o-ṅkeśavāya svāhā
2. o-nnārāyaṇāya svāhā
3. o-mmādhavāya svāhā
4. o-ṅgovindāya namaḥ
5. oṃ-vi~ṣṇave namaḥ
6. o-mmadhusūdanāya namaḥ
7. o-ntrivikramāya namaḥ
8. oṃ-vā~manāya namaḥ
9. oṃ śrīdharāya namaḥ
10. oṃ hṛṣīkeśāya namaḥ
11. o-mpadmanābhāya namaḥ
12. o-ndāmodarāya namaḥ
13. oṃ saṅkarṣaṇāya namaḥ
14. oṃ-vā~sudevāya namaḥ
15. o-mpradyumnāya namaḥ
16. oṃ aniruddhāya namaḥ
17. o-mpuruṣottamāya namaḥ
18. oṃ athokṣajāya namaḥ
19. o-nnārasiṃhāya namaḥ
20. oṃ acyutāya namaḥ
21. o-ñjanārdanāya namaḥ
22. oṃ upendrāya namaḥ
23. oṃ haraye namaḥ
24. oṃ śrī kṛṣṇāya namaḥ
|| bhūmi prārthana ||
pṛthivītyasya, merupṛṣṭha ṛṣiḥ, kūrmo devatā, sutala-ñchandaḥ, āsane viniyogaḥ |
o-mpṛthvī tvayā dhṛtā lokā devi tvaṃ-vi~ṣṇunā dhṛtā |
tva-ñca dhāraya mā-ndevi pavitra-ṅkuru cāsanam |
|| prāṇāyāmam ||
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
saptānāṃ-vyā~hṛtīnā-mprajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūrya-bṛhaspati-varuṇendra-viśvedevā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭup bṛhatī paṅktiḥ, triṣṭubjagatyaśchandāṃsi |
tatsaviturityasya viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
śiromantrasya prajāpati ṛṣiḥ, brahma-agni-vāyu-sūryā devatāḥ, yajuśchandaḥ |
prāṇāyāme viniyogaḥ |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-mmahaḥ̭ | o-ñjanaḥ̭ | o-ntapaḥ̭ | ogṃ satyam |
o-ntatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
oṃ āpo॒ jyotī॒ raso॒mṛta॒-mbrahma॒ bhūrbhuva॒ssva॒rom |
|| saṅkalpam ||
mama upātta samasta duritakṣaya dvārā śrīparameśvaramuddiśya śrīparameśvara prītyarthaṃ śubhe śobhane muhūrte śrī mahāviṣṇorājñayā pravartamānasya adya brahmaṇaḥ dvitīya parārthe śvetavarāha kalpe vaivasvata manvantare kaliyuge prathamapāde jambūdvīpe bhāratavarṣe bharatakhaṇḍe merordakṣiṇa digbhāge śrīśailasya …… pradeśe ……, …… nadyoḥ madhya pradeśe maṅgala gṛhe asmin vartamana vyāvaharika cāndramānena svasti śrī …….. (1) nāma saṃva~tsare …… ayane(2) …… ṛtau (3) …… māse(4) …… pakṣe (5) …… tithau (6) …… vāsare (7) …… nakṣatre (8) …… yoge (9) …… karaṇa (10) eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau śrīmān …… gotraḥ …… nāmadheyaḥ (śrīmataḥ …… gotrasya …… nāmadheyasya mama dharmapatnī sametasya) śrī parameśvara prītyartha-mmama śrauta smārta nitya karmānuṣṭhāna yogyatā phalasiddhyartha-mprātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṃ upāsiṣye ||
|| mārjanamu ||
gaṅge ca yamune kṛṣṇe godāvarī sarasvatī |
narmade sindhu kāverī jale-'smin sannidhi-ṅkuru ||
āpohiṣṭheti tisṛṇām, sindhudvīpa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, mārjane viniyogaḥ |
oṃ āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuvaḥ̭ | (pādamula pai)
o-ntā na̭ ū॒rje da̭dhātana | (śirassu pai)
o-mma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se | (hṛdayamu pai)
oṃ-yo~ va̭śśi॒vata̭mo॒ rasaḥ̭ | (śirassu pai)
o-ntasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ | (hṛdayamu pai)
oṃ u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ | (pādamula pai)
o-ntasmā॒ ara̭ṅgamāmavaḥ | (hṛdayamu pai)
oṃ-ya~sya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | (pādamula pai)
oṃ āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ | (śirassu pai)
|| mantrācamanam ||
(prātaḥ kāle)
sūryaśceti mantrasya, upaniṣadyājñavalkya ṛṣiḥ, sūryo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
oṃ sūryaśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadrātryā pāpa̭makā॒rṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
rātri॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau |
sūrye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
(madhyāhna kāle)
āpaḥ punantviti mantrasya, nārāyaṇa ṛṣiḥ, āpo devatā, gāyatrī chandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
āpaḥ̭ punantu pṛthi॒vī-mpṛthi॒vī pū॒tā pṷnātu॒ mām |
pu॒nantu॒ brahma̭ṇa॒spati॒rbrahma̭pū॒tā pṷnātu mām ||
yaducchi̭ṣṭamabho᳚jya॒-ñca yadvā̭ du॒ścari̭ta॒-mmama̭ |
sarva̭-mpunantu॒ māmāpo̭-'sa॒tā-ñca̭ prati॒graha॒gṃ svāhā᳚ ||
(sāya-ṅkāle)
agniśceti mantrasya, yājñavalkya upaniṣadṛṣiḥ, agnirdevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udaka prāśane viniyogaḥ |
agniśca mā manyuśca manyupatayaśca manyṷkṛte॒bhyaḥ |
pāpebhyo̭ rakṣa॒ntām | yadahnā pāpa̭makā॒rṣam |
manasā vācā̭ hastā॒bhyām | padbhyāmudarḙṇa śi॒śnā |
aha॒stada̭valu॒mpatu | yatkiñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
i॒dama॒ha-mmāmamṛta̭yo॒nau | satye jyotiṣi juho̭mi svā॒hā |
|| punarmārjanam ||
ācamya (ce.) ||
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ |
tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
āpo॒ hiṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana |
ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se |
yo va̭śśi॒vata̭mo rasa॒stasya̭ bhājayate॒ ha naḥ̭ |
u॒śa॒tīri̭va mā॒ta̭raḥ |
tasmā॒ ara̭ṅgamāmavo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha |
āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ |
|| aghamarṣaṇam ||
drupadā divetyasya mantrasya, kokila rājaputra ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, aghamarṣaṇe viniyogaḥ |
o-ndru॒pa॒dā di̭va muñcatu | dru॒pa॒dā di॒venmṷmucā॒naḥ |
svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva | pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m |
āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ | (tai.brā.2.6.6.4)
śatrukṣayārtha mārjanam ||
sumitrāna ityasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, śatrukṣayārthe viniyogaḥ |
oṃ su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ |
yo᳚-'smāndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ | (tai.brā.2.6.6.3)
pāpakṣayārtha mārjanam ||
idamāpa ityasya mantrasya, ucakthya ṛṣiḥ, āpo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, duritakṣayārtha mārjane viniyogaḥ |
oṃ i॒damā̭paḥ॒ prava̭hata॒ yatki-ñca̭ duri॒ta-mmayi̭ |
yadvā॒hama̭bhidu॒droha॒ yadvā̭ śe॒pa u॒tānṛ̭tam ||
|| arghyapradānamu ||
ācamya (ce.) ||
prāṇānāyamya (ce.) ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau (kālātikramaṇadoṣa nivṛtyartha-mprāyaścittārghya pūrvaka) prātaḥ/mādhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga arghyapradāna-ṅkariṣye ||
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnām, parameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇik anuṣṭupchandāṃsi |
tatsaviturityasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, arghyapradāne viniyogaḥ |
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bhargo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
(prātaḥ kāle)
uṣasta ityasya mantrasya, gautama ṛṣiḥ, uṣo devatā, uṣṇikchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ |
oṃ uṣa॒stacci॒tramābha̭rā॒smabhyaṃ̭-vā~janīvati yenato॒ka-ñca॒ tana̭ya-ñca॒ dhāma̭he ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
(madhyāhna kāle)
ākṛṣṇenetyasya mantrasya, hiraṇya stūpa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, prāyaścittārghya pradāne viniyogaḥ ||
oṃ ākṛ॒ṣṇena॒ raja̭sā॒ varta̭māno nive॒śaya̭nna॒mṛta॒-mmartya̭ñca |
hi॒ra॒ṇyayḙna savi॒tā rathe॒nā-''de॒vo yā̭ti॒bhuva̭nāni॒ paśyaṋ ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [1]
(sāya-ṅkāle)
ārātrītyasya mantrasya, kaśipā bharadvāja duhitā ṛṣiḥ, rātrirdevatā, pathbhyā bṛhatī chandaḥ, prāyaścitārghya pradāne viniyogaḥ |
oṃ ārā̭tri॒ pārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ pi॒tura̭ prāyi॒ dhāma̭bhiḥ | di॒va-ssadā̭ggsi bṛha॒tī viti̭ṣṭhasa॒ ātve॒ṣaṃ-va~̭rtate॒ ta̭maḥ ||
śrī padminī uṣā saujñā chāyā sameta śrī sūryanārāyaṇa parabrahmaṇe namaḥ | idamarghyaṃ samarpayāmi |
o-mbhūḥ | o-mbhuvaḥ̭ | ogṃ suvaḥ̭ | o-ntatsa̭vitu॒rvarḙṇya॒m | bha॒rgo̭ de॒vasya̭ dhī॒mahi | dhiyo॒ yonaḥ̭ praco॒dayā̭t || [3]
|| bhūpradakṣiṇa ||
asāvādita ityasya mantrasya, brahmā ṛṣiḥ, ādityo devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, bhū pradakṣiṇe viniyoga |
a॒sāvā̭di॒tyo bra॒hma ||
|| sandhyā tarpaṇam ||
(prātaḥ kāle)
gāyatryā, vyāsa ṛṣiḥ, brahmā devatā, gāyatrī chandaḥ, prāta-ssandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
o-mbhūḥ puruṣastṛpyatām
oṃ ṛgvedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ hiraṇyagarbharūpī tṛpyatām
oṃ ātmā tṛpyatām
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
o-ṅkumārī tṛpyatām
o-mbrāhmī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhavassvaḥ puruṣastṛpyatām
(madhyāhna kāle)
sāvitryāḥ, kaśyapa ṛṣiḥ, rudro devatā, triṣṭu-pchandaḥ, mādhyāhnika sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
o-mbhuvaḥ puruṣastṛpyatām
oṃ-ya~jurvedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ rudrarūpī tṛpyatām
oṃ anantarātmā tṛpyatām
oṃ sāvitrī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
oṃ-yu~vatī tṛpyatām
oṃ raudrī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvarthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣastṛpyatām
(sāyantra kāle)
sarasvatyā, vaśiṣṭha ṛṣiḥ, viṣṇurdevatā jagatī chandaḥ, sāyaṃ sandhyā tarpaṇe viniyogaḥ |
ogg svaḥ puruṣastṛpyatām
oṃ sāmavedastṛpyatām
o-mmaṇḍalastṛpyatām
oṃ-vi~ṣṇurūpī tṛpyatām
o-mparamātmā tṛpyatām
oṃ sarasvatī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
oṃ sāṅkṛtī tṛpyatām
oṃ sandhyā tṛpyatām
oṃ-vṛ~ddhā tṛpyatām
oṃ-vai~ṣṇavī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-nnirmṛjī tṛpyatām
oṃ sarvārthasiddhikarī tṛpyatām
oṃ sarvamantrādhipatistṛpyatām
o-mbhūrbhuvassvaḥ puruṣa stṛpyatām
|| sūryopasthānamu ||
udutya mityasyāḥ, praskaṇvṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
citra-ndevānāmityasyāḥ, kutsa ṛṣiḥ, sūryo devatā, triṣṭupchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭| dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ | āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā jaga̭dasta॒sthuṣa̭śca ||
(prātaḥ kāle)
o-mmitrasyetyādi caturṇām, viśvāmitra ṛṣiḥ, liṅgoktā devatāḥ, gāyatrī bṛhatyanuṣṭup dhṛtayaśchandāṃsi, sūryopasthāne viniyogaḥ |
o-mmi॒trasya̭ carṣaṇī॒ dṛtovo̭ de॒vasya̭sāna॒si dyu॒mna-ñci॒tra sra̭vastamam ||
o-nde॒vastvā̭ savi॒todva̭patu supā॒ṇissva̭jgu॒rissṷ bā॒huru॒taśaktyā̭ | avya̭thamānā pṛthi॒vyā māśā॒diśa॒ āpṛ̭ṇa ||
oṃ u॒tthāya̭ bṛha॒tī bha॒vo dṷttiṣṭhadhru॒vātvam | mitrai॒tānta̭ u॒khā-mpari̭dadā॒myabhi̭tyā e॒ṣā mābhḙdi ||
oṃ-va~sa̭va॒stvā chṛ̭ndantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sājgira॒sva dru॒drāstvā chṛ̭ndantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sājgira॒svat |
ā॒di॒tyāstvā chṛ̭ndantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sājgira॒sva dviśvḙtvā de॒vāvai̭śvāna॒rā āchṛ̭nda॒ntvānṷṣṭubhena॒ chanda̭sājgira॒svat ||
(madhyāhna kāle)
udvayamudityamitidvayo, praskaṇva ṛṣiḥ, savitā devatā, prathamasyānuṣṭupchandaḥ, dvitīyasya gāyatrī chandaḥ,
citra-ndevānāmityasya, kutsa ṛṣiḥ, savitā devatā, triṣṭupchandaḥ, taccakṣurityasya, dadhyaṅgātharvaṇa ṛṣiḥ, sūryo devatā, paṅktiśchandaḥ, sūryopasthāne viniyogaḥ ||
oṃ udva॒ya-ntama̭sa॒spari॒svaḥ॒ paśya̭nta॒ utta̭ram |
de॒va-ndḙva॒trā sūrya॒ maga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam ||
oṃ udu॒tya-ñjā॒tavḙdasa-nde॒vaṃ-va~̭hanti ke॒tavaḥ̭ |
dṛ॒śe viśvā̭ya॒ sūrya̭m ||
o-ñci॒tra-nde॒vānā॒muda̭gā॒danī̭ka॒-ñcakṣṷrmi॒trasya॒ varṷṇasyā॒gneḥ |
āprā॒dyāvā̭ pṛthi॒vī a॒ntari̭kṣa॒g॒ sūrya̭ ā॒tmā ja̭gadasta॒sthuṣa̭śca ||
o-ntaccakṣṷrde॒vahi̭ta-mpu॒rastā̭cchu॒kra mu॒ccara̭t |
paśye॒ma śa॒rada̭śśa॒ta-ñjīvḙma śa॒rada̭śśa॒tag śṛṇṷyāma śa॒rada̭śśa॒tam ||
(sāya-ṅkāle)
ima-mme varuṇa tatvāyāmītyanayośśunaśśepha ṛṣiḥ, varuṇo devatā, gāyatrī triṣṭubhau chandasi, sūryopasdhāne viniyogaḥ ||
oṃ i॒ma-mmḙ varuṇa śrudhī॒hava̭ma॒dyā ca̭ mṛlaya | tvāma̭va॒syurāca̭ke ||
o-ntatvā̭yāmi॒ brahma̭ṇā॒ vanda̭māna॒stadāśā̭ste॒ yaja̭māno ha॒virbhiḥ̭ |
ahḙlamāno varuṇe॒ habo॒dhyurṷśagṃ sa॒ mā na॒ āyuḥ॒ pramo̭ṣīḥ ||
|| gāyatrī ||
ācamya (ce.) ||
prāṇānāyamya (ce.) ||
ugrabhūtapiśācāste ityete bhūmi bhārakāḥ |
bhūtānāmavirodhena brahma karma samārabhe ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubhatithau yathā śakti prātaḥ/madhyāhnika/sāyaṃ sandhyāṅga gāyatrī mantra japa-ṅkariṣye ||
gāyatryāvāhanam |
oṃ ojo̭-'si॒ saho̭-'si॒ balama̭si॒ bhrājo̭-'si de॒vānā॒-ndhāma॒nāmā̭si viśva̭masi vi॒śvāyu॒-ssarva̭masi sa॒rvāyurabhibhūrom | gāyatrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sāvitrīmāvā̭hayā॒mi॒ | sarasvatīmāvā̭hayā॒mi॒ | chandarṣīnāvā̭hayā॒mi॒ | śriyamāvā̭hayā॒mi॒ ||
gā॒yatryā gāyatrī chando viśvāmitra ṛṣi-ssavitā devatā agnirmukha-mbrahmāśiraḥ viṣṇurhṛdayagṃ rudraśśikhā pṛthivī yoniḥ prāṇāpānavyānodāna samānāssaprāṇā-śśvetavarṇā sāṅkhyāyana sagotrā gāyatrī caturvigṃśatyakṣarā tripadā̭ ṣaṭku॒kṣiḥ॒ pañcaśīrṣopanayane vi̭niyo॒gaḥ॒ ||
āyātvityanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
oṃ āyā̭tu॒ vara̭dā de॒vī॒ a॒kṣara̭-mbrahma॒ sammi̭tam |
gā॒ya॒trī̭-ñchanda̭sā-mmā॒te॒da-mbra̭hma ju॒ṣasva̭ naḥ |
tejo-'sītyasya mantrasya, prajāpati ṛṣiḥ, sauvarṇa-nniṣka-ndevatā, anuṣṭu-pchandaḥ, gāyatryāvāhane viniyogaḥ ||
o-ntejo̭-'si śu॒krama॒mṛta̭māyu॒ṣpā āyṷrmepāhi |
de॒vasya̭tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve॒-'śvino̭rbā॒hubhyā̭-mpū॒ṣṇo hastā̭bhyā॒māda̭dhe ||
prārthana ||
gāyatryasyekapadī dvipadī tripadī catuṣpadya padasi na hi padyase |
namaste turīyāya darśatāya padāya parorajasesāvado mā prāpat |
(prātaḥ kāle)
prāta-ssandhyā, gāyatrī nāmā, raktavarṇā, haṃsavāhanā, brahmahṛdayā, bāla rūpā, āvahanīyāgnirūpasthānā, bhūrāyatanā, jāgradvaddhṛtiḥ, prātassavane ṛgvede viniyogaḥ |
(madhyāhna kāle)
mādhyāhnika sandhyā, sāvitrī nāmā, śvetavarṇā, vṛṣabha vāhanā, rudrahṛdayā, yavvana rūpā, gārhapatyāgnirūpasthānā, antarikṣāyatanā, svapnavaddhṛtiḥ, mādhyāhnika savane yajurvede viniyogaḥ |
(sāya-ṅkāle)
sāyaṃ sandhyā, sarasvatī nāmā, kṛṣṇavarṇā, garuḍa vāhanā, viṣṇu hṛdayā, vṛddharūpā, dakṣiṇāgnirūpasthānā, dyaurāyatanā, suṣuptivaddhṛtiḥ, sāyaṃsavane sāmavede viniyogaḥ |
(trikāle)
āgaccha varade devi jape me sannidhau bhava |
gāyanta-ntrāyase yasmādgāyatrī tvamudāhṛtā ||
nyāsam ||
o-mbhūriti pādayoḥ |
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
oggṃ svariti jānvoḥ |
o-mmaha iti jaṭhare |
o-ñjana iti kaṇṭhe |
o-ntapa iti mukhe |
oggṃ satyamiti śirasi |
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
ogṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
o-mbhūrbhavassvaromiti digbandhaḥ |
gāyatrī dhyānam ||
muktāvidrumahemanīladhavala-cchāyairmukhaistrīkṣaṇaiḥ |
yuktāmindunibaddharatnamakuṭā-ntattvārtha varṇātmikām ||
gāyatrīṃ-va~radā-'bhayā-'ṅkuśa kaśāśśubhra-ṅkapāla-ṅgadām |
śaṅkha-ñcakramathā-'ravindayugalaṃ hastairvahantī-mbhaje ||
lamityādi pañcapūjā ||
la-mpṛthivītattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
gandha-mparikalpayāmi ||
haṃ ākāśatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
puṣpa-mparikalpayāmi ||
yaṃ-vā~yutattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
dhūpa-mparikalpayāmi ||
raṃ-va~hnitattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
dīpa-mparikalpayāmi ||
vaṃ amṛtatattvātmikāyai gāyatrī devatāyai namaḥ |
naivedya-mparikalpayāmi ||
saṃ sarvatattvātmikāyai gāyatrī devatāyainamaḥ |
sarvopacārā-nparikalpayāmi||
praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ, paramātmā devatā, daivī gāyatrī chandaḥ |
bhūrbhuvassvariti mahāvyāhṛtīnā-mparameṣṭhī prajāpati ṛṣiḥ, agni-vāyu-sūryā devatāḥ, gāyatryuṣṇiganuṣṭu-pchandāṃsi |
gāyatryā viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ |
gāyatrī mudralu ||
sumukhaṃ sampuṭa-ñcaiva vitataṃ-vi~stṛta-ntathā |
dvimukha-ntrimukha-ñcaiva catuḥ pañcamukha-ntathā ||
ṣaṇmukho-'dhomukha-ñcaiva vyāpikāñjalika-ntathā |
śakaṭaṃ-ya~mapāśa-ñca grathitaṃ sammukhonmukham ||
pralamba-mmuṣṭika-ñcaiva matsyaḥ kūrmo varāhakam |
siṃhākrānta-mmahākrānta-mmudgara-mpallava-ntathā ||
gāyatrī mantram ||
o-mbhūrbhuva॒ssvaḥ̭ | tatsa̭vi॒turvarḙṇya॒-mbhargo̭ de॒vasya̭ dhīmahi |
dhiyo॒ yo naḥ̭ praco॒dayā̭t ||
|| mantra japāvasānam ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭāyāṃ śubha tithau gāyatrī japopasaṃhāra-ṅkariṣye |
asya śrī gāyatrī mahāmantrasya, viśvāmitra ṛṣiḥ, savitā devatā, gāyatrī chandaḥ, mama japopasaṃhāre viniyogaḥ |
o-mbhūriti pādayoḥ |
o-mbhuvariti jaṅghayoḥ |
oggṃ svariti jānvoḥ |
o-mmaha iti jaṭhare |
o-ñjana iti kaṇṭhe |
o-ntapa iti mukhe |
oggṃ satyamiti śirasi |
o-mbhūḥ aṅguṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhuvaḥ tarjanībhyā-nnamaḥ |
ogṃ svaḥ madhyamābhyā-nnamaḥ |
o-ntatsaviturvareṇyaṃ anāmikābhyā-nnamaḥ |
o-mbhargo devasya dhīmahi kaniṣṭhikābhyā-nnamaḥ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayā-tkaratala karapṛṣṭhābhyā-nnamaḥ |
o-mbhūḥ hṛdayāya namaḥ |
o-mbhuva-śśirase svāhā |
ogṃ sva-śśikhāyai vaṣaṭ |
o-ntatsaviturvareṇya-ṅkavacāya hum |
o-mbhargo devasya dhīmahi netratrayāya vauṣaṭ |
o-ndhiyo yo naḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
bhūrbhuvassvaromiti digvimokaḥ |
uttara mudralu ||
surabhiḥ jñāna cakre ca yoniḥ kūrmo-'tha paṅkajam |
liṅga-nniryāṇa mudrā cetyaṣṭamudrāḥ prakīrtitāḥ |
|| gāyatrī tarpaṇam ||
pūrvokta eva-ṅguṇa viśeṣaṇa viśiṣṭhāyāṃ śubha tithau savitṛprīti yogāya gāyatrī tarpaṇamaha-ṅkariṣye |
ṛṣirvyāsa-ssamuddiṣṭo brahmādaiva tamucyate |
chando gāyatraka-ñcaiva viniyogastu tarpaṇe ||
o-mbhūḥ puruṣa ṛgvedastṛpyatām
o-mbhuvaḥ puruṣa yajurvedastṛpyatām
oggṃ svaḥ puruṣa sāmavedastṛpyatām
o-mmahaḥ puruṣa atharvaṇavedastṛpyatām
o-ñjanaḥ puruṣa itihāsapurāṇastṛpyatām
o-ntapaḥ puruṣa sarvāgamastṛpyatām
oṃ satya-mpuruṣa satyalokastṛpyatām
o-mbhūrbhuva-ssvaḥ puruṣa maṇḍalāntargatastṛpyatām
o-mbhūrekapadā gāyatrī tṛpyatām
o-mbhuvaḥ dvipadā gāyatrī tṛpyatām
ogṃ svaḥ tripadā gāyatrī tṛpyatām
o-mbhūrbhuvassva-ścatuṣpadā gāyatrī tṛpyatām
oṃ uṣastṛpyatām
o-ṅgāyatrī tṛpyatām
oṃ sāvitrī tṛpyatām
oṃ sarasvatī tṛpyatām
oṃ-ve~damātā tṛpyatām
o-mpṛthivī tṛpyatām
o-ñjayā tṛpyatām
o-ṅkauśikī tṛpyatām
oṃ sāṅkṛti tṛpyatām
oṃ sarvāparājitā tṛpyatām
oṃ sahasramūrtistṛpyatām
oṃ ānandamūrtistṛpyatām |
|| diṅnamaskāraḥ ||
o-mprācyai diśe namaḥ | indrāya namaḥ |
oṃ āgneyai diśe namaḥ | agnaye namaḥ |
o-ndakṣiṇāyai diśe namaḥ | yamāya namaḥ |
o-nnair-ṛtyai diśe namaḥ | nir-ṛtaye namaḥ |
o-mpratīcyai diśe namaḥ | varuṇāya namaḥ |
oṃ-vā~yuvyai diśe namaḥ | vāyave namaḥ |
oṃ udīcyai diśe namaḥ | kuberāya namaḥ |
oṃ īśānyai diśe namaḥ | īśvarāya namaḥ |
oṃ ūrdhvāyai diśe namaḥ | brahmaṇe namaḥ |
oṃ adharāyai diśe namaḥ | anantāya namaḥ |
oṃ sandhyāyai namaḥ
o-ṅgāyatryai namaḥ
oṃ sāvitryai namaḥ
oṃ sarasvatyai namaḥ
oṃ sarvebhyo devatābhyo namaḥ
o-ndevebhyo namaḥ |
oṃ ṛṣibhyo namaḥ
o-mmunibhyo namaḥ
o-ṅgurubhyo namaḥ
o-mpitṛbhyo namaḥ
o-mmātṛbhyo namaḥ
o-nnamo namaḥ iti |
|| udvāsanam ||
uttametyanuvākasya, vāmadeva ṛṣiḥ, gāyatrī devatā, anuṣṭu-pchandaḥ, udvāsane viniyogaḥ ||
oṃ u॒ttamḙ śikha̭re devī bhū॒myā-mpa̭rvata॒mūrdha̭ni |
brāhmaṇḙbhyo-'bhya̭nujñā॒tā॒ ga॒ccha dḙvi ya॒thā sṷkham ||
||japa nivedanam ||
devā gātu vida ityasya mantrasya, manasaspata ṛṣiḥ, vāto devatā, virāṭ chandaḥ, japanivedane viniyogaḥ||
o-ndevā̭gātu vidogā॒tu mi॒tvāgā॒tu mi̭ta |
mana̭saspata i॒ma-ndḙva ya॒jñagg svāhā॒ vātḙthāḥ ||
(prātaḥ kāle)
prātassandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
(madhyāhna kāle)
madhyāhna sandhyāṅgatvena gāyatryā japitena ca |
yathā saṅkhyena japena rudro me priyatāṃ raviḥ ||
(sāya-ṅkāle)
sāyaṃ sandhyāṅga bhūtena gāyatryāstu japena ca |
sā-'ṣṭena śata saṅkhyena brahma me priyatāṃ raviḥ ||
|| pravara ||
pravaralu cū. ||
catussāgara paryanta-ṅgobrāhmaṇebhya-śśubha-mbhavatu | ………. pravarānvita ………… gotra-śśukla yajurvedāntargata kāṇva śākhādhyāyī kātyāyana sūtraḥ ………. śarmā-'ha-mbho abhivādaye ||
samarpaṇam |
āsatyalokātpātālā-dālokālokaparvatāt |
ye santi brāhmaṇādevāstebhyo nitya-nnamo namaḥ ||
viṣṇupatnīsamudbhūte śaṅkhavarṇe mahītale |
anekaratnasampanne bhūmidevi namo-'stu te ||
samudravasane devi parvatastanamaṇḍale |
viṣṇupatnī namastubhya-mpādasparśa-ṅkṣamasva me ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.