Lord Rama

શ્રી રઘુવીર ગદ્યમ્ (શ્રી મહાવીર વૈભવમ્)

Shri Raghuvira Gadyam (shri Mahavira Vaibhavam)

✍️ Unknown author 🖋️ Gujarati script 41 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: ગુજરાતી ▾
Meaning —
શ્રીમાન્વેઙ્કટનાથાર્ય કવિતાર્કિક કેસરિ ।
śrīmānveṅkaṭanāthārya kavitārkika kesari |
વેદાન્તાચાર્યવર્યોમે સન્નિધત્તાં સદાહૃદિ ॥
vedāntācāryavaryome sannidhattāṃ sadāhṛdi ||
જયત્યાશ્રિત સન્ત્રાસ ધ્વાન્ત વિધ્વંસનોદયઃ ।
jayatyāśrita santrāsa dhvānta vidhvaṃsanodayaḥ |
પ્રભાવાન્ સીતયા દેવ્યા પરમવ્યોમ ભાસ્કરઃ ॥
prabhāvān sītayā devyā paramavyoma bhāskaraḥ ||
જય જય મહાવીર મહાધીર ધૌરેય,
jaya jaya mahāvīra mahādhīra dhaureya,
દેવાસુર સમર સમય સમુદિત નિખિલ નિર્જર નિર્ધારિત નિરવધિક માહાત્મ્ય,
devāsura samara samaya samudita nikhila nirjara nirdhārita niravadhika māhātmya,
દશવદન દમિત દૈવત પરિષદભ્યર્થિત દાશરથિ ભાવ,
daśavadana damita daivata pariṣadabhyarthita dāśarathi bhāva,
દિનકર કુલ કમલ દિવાકર,
dinakara kula kamala divākara,
દિવિષદધિપતિ રણ સહચરણ ચતુર દશરથ ચરમ ઋણવિમॊચન,
diviṣadadhipati raṇa sahacaraṇa catura daśaratha carama ṛṇavimòcana,
કોસલ સુતા કુમાર ભાવ કઞ્ચુકિત કારણાકાર,
kosala sutā kumāra bhāva kañcukita kāraṇākāra,
કૌમાર કેલિ ગોપાયિત કૌશિકાધ્વર,
kaumāra keli gopāyita kauśikādhvara,
રણાધ્વર ધુર્ય ભવ્ય દિવ્યાસ્ત્ર બૃન્દ વન્દિત,
raṇādhvara dhurya bhavya divyāstra bṛnda vandita,
પ્રણત જન વિમત વિમથન દુર્લલિત દોર્લલિત,
praṇata jana vimata vimathana durlalita dorlalita,
તનુતર વિશિખ વિતાડન વિઘટિત વિશરારુ શરારુ તાટકા તાટકેય,
tanutara viśikha vitāḍana vighaṭita viśarāru śarāru tāṭakā tāṭakeya,
જડકિરણ શકલધર જટિલ નટપતિ મકુટ તટ નટનપટુ વિબુધસરિદતિબહુલ મધુગલન લલિતપદ
jaḍakiraṇa śakaladhara jaṭila naṭapati makuṭa taṭa naṭanapaṭu vibudhasaridatibahula madhugalana lalitapada
નલિનરજ ઉપમૃદિત નિજવૃજિન જહદુપલ તનુરુચિર પરમ મુનિવર યુવતિ નુત,
nalinaraja upamṛdita nijavṛjina jahadupala tanurucira parama munivara yuvati nuta,
કુશિક સુત કથિત વિદિત નવ વિવિધ કથ,
kuśika suta kathita vidita nava vividha katha,
મૈથિલ નગર સુલોચના લોચન ચકોર ચન્દ્ર,
maithila nagara sulocanā locana cakora candra,
ખણ્ડપરશુ કોદણ્ડ પ્રકાણ્ડ ખણ્ડન શૌણ્ડ ભુજદણ્ડ,
khaṇḍaparaśu kodaṇḍa prakāṇḍa khaṇḍana śauṇḍa bhujadaṇḍa,
ચણ્ડકર કિરણ મણ્ડલ બોધિત પુણ્ડરીક વન રુચિ લુણ્ટાક લોચન,
caṇḍakara kiraṇa maṇḍala bodhita puṇḍarīka vana ruci luṇṭāka locana,
મોચિત જનક હૃદય શઙ્કાતઙ્ક,
mocita janaka hṛdaya śaṅkātaṅka,
પરિહૃત નિખિલ નરપતિ વરણ જનક દુહિતૃ કુચતટ વિહરણ સમુચિત કરતલ,
parihṛta nikhila narapati varaṇa janaka duhitṛ kucataṭa viharaṇa samucita karatala,
શતકોટિ શતગુણ કઠિન પરશુધર મુનિવર કરધૃત દુરવનમતમ નિજ ધનુરાકર્ષણ પ્રકાશિત પારમેષ્ઠ્ય,
śatakoṭi śataguṇa kaṭhina paraśudhara munivara karadhṛta duravanamatama nija dhanurākarṣaṇa prakāśita pārameṣṭhya,
ક્રતુહર શિખરિ કન્તુક વિહૃત્યુન્મુખ જગદરુન્તુદ જિતહરિ દન્તિ દન્ત દન્તુર દશવદન દમન કુશલ દશશતભુજ મુખ નૃપતિકુલ રુધિર ઝર ભરિત પૃથુતર તટાક તર્પિત પિતૃક ભૃગુપતિ સુગતિ વિહતિકર નત પરુડિષુ પરિઘ,
kratuhara śikhari kantuka vihṛtyunmukha jagadaruntuda jitahari danti danta dantura daśavadana damana kuśala daśaśatabhuja mukha nṛpatikula rudhira jhara bharita pṛthutara taṭāka tarpita pitṛka bhṛgupati sugati vihatikara nata paruḍiṣu parigha,
અનૃત ભય મુષિત હૃદય પિતૃ વચન પાલન પ્રતિજ્ઞાવજ્ઞાત યૌવરાજ્ય,
anṛta bhaya muṣita hṛdaya pitṛ vacana pālana pratijñāvajñāta yauvarājya,
નિષાદ રાજ સૌહૃદ સૂચિત સૌશીલ્ય સાગર,
niṣāda rāja sauhṛda sūcita sauśīlya sāgara,
ભરદ્વાજ શાસન પરિગૃહીત વિચિત્ર ચિત્રકૂટ ગિરિ કટક તટ રમ્યાવસથ,
bharadvāja śāsana parigṛhīta vicitra citrakūṭa giri kaṭaka taṭa ramyāvasatha,
અનન્યશાસનીય,
ananyaśāsanīya,
પ્રણત ભરત મકુટતટ સુઘટિત પાદુકાગ્ર્યાભિષેક, નિર્વર્તિત સર્વલોક યોગ ક્ષેમ,
praṇata bharata makuṭataṭa sughaṭita pādukāgryābhiṣeka, nirvartita sarvaloka yoga kṣema,
પિશિત રુચિ વિહિત દુરિત વલમથન તનય બલિભુગનુગતિ સરભસ શયન તૃણ શકલ પરિપતન ભય ચકિત સકલ સુર મુનિવર બહુમત મહાસ્ત્ર સામર્થ્ય,
piśita ruci vihita durita valamathana tanaya balibhuganugati sarabhasa śayana tṛṇa śakala paripatana bhaya cakita sakala sura munivara bahumata mahāstra sāmarthya,
દ્રુહિણ હર વલમથન દુરાલક્ષ શરલક્ષ,
druhiṇa hara valamathana durālakṣa śaralakṣa,
દણ્ડકા તપોવન જઙ્ગમ પારિજાત,
daṇḍakā tapovana jaṅgama pārijāta,
વિરાધ હરિણ શાર્દૂલ,
virādha hariṇa śārdūla,
વિલુલિત બહુફલ મખ કલમ રજનિચર મૃગ મૃગયારમ્ભ સમ્ભૃત ચીરભૃદનુરોધ,
vilulita bahuphala makha kalama rajanicara mṛga mṛgayārambha sambhṛta cīrabhṛdanurodha,
ત્રિશિરઃ શિરસ્ત્રિતય તિમિર નિરાસ વાસરકર,
triśiraḥ śirastritaya timira nirāsa vāsarakara,
દૂષણ જલનિધિ શોષણ તોષિત ઋષિગણ ઘોષિત વિજય ઘોષણ,
dūṣaṇa jalanidhi śoṣaṇa toṣita ṛṣigaṇa ghoṣita vijaya ghoṣaṇa,
ખરતર ખર તરુ ખણ્ડન ચણ્ડ પવન,
kharatara khara taru khaṇḍana caṇḍa pavana,
દ્વિસપ્ત રક્ષઃ સહસ્ર નલવન વિલોલન મહાકલભ,
dvisapta rakṣaḥ sahasra nalavana vilolana mahākalabha,
અસહાય શૂર,
asahāya śūra,
અનપાય સાહસ,
anapāya sāhasa,
મહિત મહામૃથ દર્શન મુદિત મૈથિલી દૃઢતર પરિરમ્ભણ વિભવ વિરોપિત વિકટ વીરવ્રણ,
mahita mahāmṛtha darśana mudita maithilī dṛḍhatara parirambhaṇa vibhava viropita vikaṭa vīravraṇa,
મારીચ માયા મૃગ ચર્મ પરિકર્મિત નિર્ભર દર્ભાસ્તરણ,
mārīca māyā mṛga carma parikarmita nirbhara darbhāstaraṇa,
વિક્રમ યશો લાભ વિક્રીત જીવિત ગૃધ્રરાજ દેહ દિધક્ષા લક્ષિત ભક્તજન દાક્ષિણ્ય,
vikrama yaśo lābha vikrīta jīvita gṛdhrarāja deha didhakṣā lakṣita bhaktajana dākṣiṇya,
કલ્પિત વિબુધભાવ કબન્ધાભિનન્દિત,
kalpita vibudhabhāva kabandhābhinandita,
અવન્ધ્ય મહિમ મુનિજન ભજન મુષિત હૃદય કલુષ શબરી મોક્ષ સાક્ષિભૂત,
avandhya mahima munijana bhajana muṣita hṛdaya kaluṣa śabarī mokṣa sākṣibhūta,
પ્રભઞ્જનતનય ભાવુક ભાષિત રઞ્જિત હૃદય,
prabhañjanatanaya bhāvuka bhāṣita rañjita hṛdaya,
તરણિસુત શરણાગતિ પરતન્ત્રીકૃત સ્વાતન્ત્ર્ય,
taraṇisuta śaraṇāgati paratantrīkṛta svātantrya,
દૃઢઘટિત કૈલાસ કોટિ વિકટ દુન્દુભિ કઙ્કાલ કૂટ દૂર વિક્ષેપ દક્ષ દક્ષિણેતર પાદાઙ્ગુષ્ઠ દરચલન વિશ્વસ્ત સુહૃદાશય,
dṛḍhaghaṭita kailāsa koṭi vikaṭa dundubhi kaṅkāla kūṭa dūra vikṣepa dakṣa dakṣiṇetara pādāṅguṣṭha daracalana viśvasta suhṛdāśaya,
અતિપૃથુલ બહુ વિટપિ ગિરિ ધરણિ વિવર યુગપદુદય વિવૃત ચિત્રપુઙ્ખ વૈચિત્ર્ય,
atipṛthula bahu viṭapi giri dharaṇi vivara yugapadudaya vivṛta citrapuṅkha vaicitrya,
વિપુલ ભુજ શૈલમૂલ નિબિડ નિપીડિત રાવણ રણરણક જનક ચતુરુદધિ વિહરણ ચતુર કપિકુલપતિ હૃદય વિશાલ શિલાતલ દારણ દારુણ શિલીમુખ,
vipula bhuja śailamūla nibiḍa nipīḍita rāvaṇa raṇaraṇaka janaka caturudadhi viharaṇa catura kapikulapati hṛdaya viśāla śilātala dāraṇa dāruṇa śilīmukha,
અપાર પારાવાર પરિખા પરિવૃત પરપુર પરિસૃત દવ દહન જવન પવનભવ કપિવર પરિષ્વઙ્ગ ભાવિત સર્વસ્વ દાન,
apāra pārāvāra parikhā parivṛta parapura parisṛta dava dahana javana pavanabhava kapivara pariṣvaṅga bhāvita sarvasva dāna,
અહિત સહોદર રક્ષઃ પરિગ્રહ વિસંવાદિ વિવિધ સચિવ વિપ્રલમ્ભ (વિસ્રમ્ભણ) સમય સંરમ્ભ સમુજ્જૃમ્ભિત સર્વેશ્વર ભાવ,
ahita sahodara rakṣaḥ parigraha visaṃvādi vividha saciva vipralambha (visrambhaṇa) samaya saṃrambha samujjṛmbhita sarveśvara bhāva,
સકૃત્પ્રપન્ન જન સંરક્ષણ દીક્ષિત વીર, સત્યવ્રત,
sakṛtprapanna jana saṃrakṣaṇa dīkṣita vīra, satyavrata,
પ્રતિશયન ભૂમિકા ભૂષિત પયોધિ પુલિન,
pratiśayana bhūmikā bhūṣita payodhi pulina,
પ્રલય શિખિ પરુષ વિશિખ શિખા શોષિતાકૂપાર વારિપૂર,
pralaya śikhi paruṣa viśikha śikhā śoṣitākūpāra vāripūra,
પ્રબલ રિપુ કલહ કુતુક ચટુલ કપિકુલ કરતલ તૂલિત હૃત ગિરિ નિકર સાધિત સેતુપથ સીમા સીમન્તિત સમુદ્ર,
prabala ripu kalaha kutuka caṭula kapikula karatala tūlita hṛta giri nikara sādhita setupatha sīmā sīmantita samudra,
દ્રુતગતિ તરુમૃગ વરૂથિની નિરુદ્ધ લઙ્કાવરોધ વેપથુ લાસ્ય લીલોપદેશ દેશિક ધનુર્જ્યાઘોષ,
drutagati tarumṛga varūthinī niruddha laṅkāvarodha vepathu lāsya līlopadeśa deśika dhanurjyāghoṣa,
ગગન ચર કનક ગિરિ ગરિમ ધર નિગમમય નિજ ગરુડ ગરુદનિલ લવ ગલિત વિષ વદન શર કદન,
gagana cara kanaka giri garima dhara nigamamaya nija garuḍa garudanila lava galita viṣa vadana śara kadana,
અકૃતચર વનચર રણકરણ વૈલક્ષ્ય કૂણિતાક્ષ બહુવિધ રક્ષો બલાધ્યક્ષ વક્ષઃ કવાટ પાટન પટિમ સાટોપ કોપાવલેપ,
akṛtacara vanacara raṇakaraṇa vailakṣya kūṇitākṣa bahuvidha rakṣo balādhyakṣa vakṣaḥ kavāṭa pāṭana paṭima sāṭopa kopāvalepa,
કટુરટદટનિ ટઙ્કૃતિ ચટુલ કઠોર કાર્મુખ વિનિર્ગત વિશઙ્કટ વિશિખ વિતાડન વિઘટિત મકુટ વિહ્વલ વિશ્રવસ્તનય વિશ્રમ સમય વિશ્રાણન વિખ્યાત વિક્રમ,
kaṭuraṭadaṭani ṭaṅkṛti caṭula kaṭhora kārmukha vinirgata viśaṅkaṭa viśikha vitāḍana vighaṭita makuṭa vihvala viśravastanaya viśrama samaya viśrāṇana vikhyāta vikrama,
કુમ્ભકર્ણ કુલગિરિ વિદલન દમ્ભોલિ ભૂત નિશ્શઙ્ક કઙ્કપત્ર,
kumbhakarṇa kulagiri vidalana dambholi bhūta niśśaṅka kaṅkapatra,
અભિચરણ હુતવહ પરિચરણ વિઘટન સરભસ પરિપતદપરિમિત કપિબલ જલધિ લહરિ કલકલરવ કુપિત મઘવજિ દભિહનનકૃદનુજ સાક્ષિક રાક્ષસ દ્વન્દ્વયુદ્ધ,
abhicaraṇa hutavaha paricaraṇa vighaṭana sarabhasa paripatadaparimita kapibala jaladhi lahari kalakalarava kupita maghavaji dabhihananakṛdanuja sākṣika rākṣasa dvandvayuddha,
અપ્રતિદ્વન્દ્વ પૌરુષ,
apratidvandva pauruṣa,
ત્ર્યમ્બક સમધિક ઘોરાસ્ત્રાડમ્બર,
tryambaka samadhika ghorāstrāḍambara,
સારથિ હૃત રથ સત્રપ શાત્રવ સત્યાપિત પ્રતાપ,
sārathi hṛta ratha satrapa śātrava satyāpita pratāpa,
શિત શર કૃત લવણ દશમુખ મુખ દશક નિપતન પુનરુદય દર ગલિત જનિત દર તરલ હરિહય નયન નલિનવન રુચિ ખચિત ખતલ નિપતિત સુરતરુ કુસુમ વિતતિ સુરભિત રથ પથ,
śita śara kṛta lavaṇa daśamukha mukha daśaka nipatana punarudaya dara galita janita dara tarala harihaya nayana nalinavana ruci khacita khatala nipatita surataru kusuma vitati surabhita ratha patha,
અખિલ જગદધિક ભુજ બલ દશ લપન દશક લવન જનિત કદન પરવશ રજનિચર યુવતિ વિલપન વચન સમવિષય નિગમ શિખર નિકર મુખર મુખ મુનિ વર પરિપણિત,
akhila jagadadhika bhuja bala daśa lapana daśaka lavana janita kadana paravaśa rajanicara yuvati vilapana vacana samaviṣaya nigama śikhara nikara mukhara mukha muni vara paripaṇita,
અભિગત શતમખ હુતવહ પિતૃપતિ નિરૃતિ વરુણ પવન ધનદ ગિરિશ મુખ સુરપતિ નુત મુદિત,
abhigata śatamakha hutavaha pitṛpati nirṛti varuṇa pavana dhanada giriśa mukha surapati nuta mudita,
અમિત મતિ વિધિ વિદિત કથિત નિજ વિભવ જલધિ પૃષત લવ,
amita mati vidhi vidita kathita nija vibhava jaladhi pṛṣata lava,
વિગત ભય વિબુધ પરિબૃઢ વિબોધિત વીરશયન શાયિત વાનર પૃતનૌઘ,
vigata bhaya vibudha paribṛḍha vibodhita vīraśayana śāyita vānara pṛtanaugha,
સ્વ સમય વિઘટિત સુઘટિત સહૃદય સહધર્મચારિણીક,
sva samaya vighaṭita sughaṭita sahṛdaya sahadharmacāriṇīka,
વિભીષણ વશંવદીકૃત લઙ્કૈશ્વર્ય,
vibhīṣaṇa vaśaṃvadīkṛta laṅkaiśvarya,
નિષ્પન્ન કૃત્ય,
niṣpanna kṛtya,
ખ પુષ્પિત રિપુ પક્ષ,
kha puṣpita ripu pakṣa,
પુષ્પક રભસ ગતિ ગોષ્પદીકૃત ગગનાર્ણવ,
puṣpaka rabhasa gati goṣpadīkṛta gaganārṇava,
પ્રતિજ્ઞાર્ણવ તરણ કૃત ક્ષણ ભરત મનોરથ સંહિત સિંહાસનાધિરૂઢ,
pratijñārṇava taraṇa kṛta kṣaṇa bharata manoratha saṃhita siṃhāsanādhirūḍha,
સ્વામિન્, રાઘવ સિંહ,
svāmin, rāghava siṃha,
હાટક ગિરિ કટક સદૃશ પાદ પીઠ નિકટ તટ પરિલુઠિત નિખિલ નૃપતિ કિરીટ કોટિ વિવિધ મણિ ગણ કિરણ નિકર નીરાજિત ચરણ રાજીવ,
hāṭaka giri kaṭaka sadṛśa pāda pīṭha nikaṭa taṭa pariluṭhita nikhila nṛpati kirīṭa koṭi vividha maṇi gaṇa kiraṇa nikara nīrājita caraṇa rājīva,
દિવ્ય ભૌમાયોધ્યાધિદૈવત,
divya bhaumāyodhyādhidaivata,
પિતૃ વધ કુપિત પરશુ ધર મુનિ વિહિત નૃપ હનન કદન પૂર્વ કાલ પ્રભવ શત ગુણ પ્રતિષ્ઠાપિત ધાર્મિક રાજ વંશ,
pitṛ vadha kupita paraśu dhara muni vihita nṛpa hanana kadana pūrva kāla prabhava śata guṇa pratiṣṭhāpita dhārmika rāja vaṃśa,
શુભ ચરિત રત ભરત ખર્વિત ગર્વ ગન્ધર્વ યૂથ ગીત વિજય ગાથા શત,
śubha carita rata bharata kharvita garva gandharva yūtha gīta vijaya gāthā śata,
શાસિત મધુસુત શત્રુઘ્ન સેવિત,
śāsita madhusuta śatrughna sevita,
કુશ લવ પરિગૃહીત કુલ ગાથા વિશેષ,
kuśa lava parigṛhīta kula gāthā viśeṣa,
વિધિવશ પરિણમદમર ભણિતિ કવિવર રચિત નિજ ચરિત નિબન્ધન નિશમન નિર્વૃત,
vidhivaśa pariṇamadamara bhaṇiti kavivara racita nija carita nibandhana niśamana nirvṛta,
સર્વ જન સમ્માનિત,
sarva jana sammānita,
પુનરુપસ્થાપિત વિમાન વર વિશ્રાણન પ્રીણિત વૈશ્રવણ વિશ્રાવિત યશઃ પ્રપઞ્ચ,
punarupasthāpita vimāna vara viśrāṇana prīṇita vaiśravaṇa viśrāvita yaśaḥ prapañca,
પઞ્ચતાપન્ન મુનિકુમાર સઞ્જીવનામૃત,
pañcatāpanna munikumāra sañjīvanāmṛta,
ત્રેતાયુગ પ્રવર્તિત કાર્તયુગ વૃત્તાન્ત,
tretāyuga pravartita kārtayuga vṛttānta,
અવિકલ બહુસુવર્ણ હયમખ સહસ્ર નિર્વહણ નિર્વર્તિત નિજ વર્ણાશ્રમ ધર્મ,
avikala bahusuvarṇa hayamakha sahasra nirvahaṇa nirvartita nija varṇāśrama dharma,
સર્વ કર્મ સમારાધ્ય,
sarva karma samārādhya,
સનાતન ધર્મ,
sanātana dharma,
સાકેત જનપદ જનિ ધનિક જઙ્ગમ તદિતર જન્તુ જાત દિવ્ય ગતિ દાન દર્શિત નિત્ય નિસ્સીમ વૈભવ,
sāketa janapada jani dhanika jaṅgama taditara jantu jāta divya gati dāna darśita nitya nissīma vaibhava,
ભવ તપન તાપિત ભક્તજન ભદ્રારામ,
bhava tapana tāpita bhaktajana bhadrārāma,
શ્રી રામભદ્ર, નમસ્તે પુનસ્તે નમઃ ॥
śrī rāmabhadra, namaste punaste namaḥ ||
ચતુર્મુખેશ્વરમુખૈઃ પુત્રપૌત્રાદિશાલિને ।
caturmukheśvaramukhaiḥ putrapautrādiśāline |
નમઃ સીતાસમેતાય રામાય ગૃહમેધિને ॥
namaḥ sītāsametāya rāmāya gṛhamedhine ||
કવિકથકસિંહકથિતં
kavikathakasiṃhakathitaṃ
કઠોરસુકુમારગુમ્ભગમ્ભીરમ્ ।
kaṭhorasukumāragumbhagambhīram |
ભવભયભેષજમેતત્
bhavabhayabheṣajametat
પઠત મહાવીરવૈભવં સુધિયઃ ॥
paṭhata mahāvīravaibhavaṃ sudhiyaḥ ||
ઇતિ શ્રીમહાવીરવૈભવમ્ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमान्वेङ्कटनाथार्य कवितार्किक केसरि ।
वेदान्ताचार्यवर्योमे सन्निधत्तां सदाहृदि ॥
जयत्याश्रित सन्त्रास ध्वान्त विध्वंसनोदयः ।
प्रभावान् सीतया देव्या परमव्योम भास्करः ॥
जय जय महावीर महाधीर धौरेय,
देवासुर समर समय समुदित निखिल निर्जर निर्धारित निरवधिक माहात्म्य,
दशवदन दमित दैवत परिषदभ्यर्थित दाशरथि भाव,
दिनकर कुल कमल दिवाकर,
दिविषदधिपति रण सहचरण चतुर दशरथ चरम ऋणविमॊचन,
कोसल सुता कुमार भाव कञ्चुकित कारणाकार,
कौमार केलि गोपायित कौशिकाध्वर,
रणाध्वर धुर्य भव्य दिव्यास्त्र बृन्द वन्दित,
प्रणत जन विमत विमथन दुर्ललित दोर्ललित,
तनुतर विशिख विताडन विघटित विशरारु शरारु ताटका ताटकेय,
जडकिरण शकलधर जटिल नटपति मकुट तट नटनपटु विबुधसरिदतिबहुल मधुगलन ललितपद
नलिनरज उपमृदित निजवृजिन जहदुपल तनुरुचिर परम मुनिवर युवति नुत,
कुशिक सुत कथित विदित नव विविध कथ,
मैथिल नगर सुलोचना लोचन चकोर चन्द्र,
खण्डपरशु कोदण्ड प्रकाण्ड खण्डन शौण्ड भुजदण्ड,
चण्डकर किरण मण्डल बोधित पुण्डरीक वन रुचि लुण्टाक लोचन,
मोचित जनक हृदय शङ्कातङ्क,
परिहृत निखिल नरपति वरण जनक दुहितृ कुचतट विहरण समुचित करतल,
शतकोटि शतगुण कठिन परशुधर मुनिवर करधृत दुरवनमतम निज धनुराकर्षण प्रकाशित पारमेष्ठ्य,
क्रतुहर शिखरि कन्तुक विहृत्युन्मुख जगदरुन्तुद जितहरि दन्ति दन्त दन्तुर दशवदन दमन कुशल दशशतभुज मुख नृपतिकुल रुधिर झर भरित पृथुतर तटाक तर्पित पितृक भृगुपति सुगति विहतिकर नत परुडिषु परिघ,
अनृत भय मुषित हृदय पितृ वचन पालन प्रतिज्ञावज्ञात यौवराज्य,
निषाद राज सौहृद सूचित सौशील्य सागर,
भरद्वाज शासन परिगृहीत विचित्र चित्रकूट गिरि कटक तट रम्यावसथ,
अनन्यशासनीय,
प्रणत भरत मकुटतट सुघटित पादुकाग्र्याभिषेक, निर्वर्तित सर्वलोक योग क्षेम,
पिशित रुचि विहित दुरित वलमथन तनय बलिभुगनुगति सरभस शयन तृण शकल परिपतन भय चकित सकल सुर मुनिवर बहुमत महास्त्र सामर्थ्य,
द्रुहिण हर वलमथन दुरालक्ष शरलक्ष,
दण्डका तपोवन जङ्गम पारिजात,
विराध हरिण शार्दूल,
विलुलित बहुफल मख कलम रजनिचर मृग मृगयारम्भ सम्भृत चीरभृदनुरोध,
त्रिशिरः शिरस्त्रितय तिमिर निरास वासरकर,
दूषण जलनिधि शोषण तोषित ऋषिगण घोषित विजय घोषण,
खरतर खर तरु खण्डन चण्ड पवन,
द्विसप्त रक्षः सहस्र नलवन विलोलन महाकलभ,
असहाय शूर,
अनपाय साहस,
महित महामृथ दर्शन मुदित मैथिली दृढतर परिरम्भण विभव विरोपित विकट वीरव्रण,
मारीच माया मृग चर्म परिकर्मित निर्भर दर्भास्तरण,
विक्रम यशो लाभ विक्रीत जीवित गृध्रराज देह दिधक्षा लक्षित भक्तजन दाक्षिण्य,
कल्पित विबुधभाव कबन्धाभिनन्दित,
अवन्ध्य महिम मुनिजन भजन मुषित हृदय कलुष शबरी मोक्ष साक्षिभूत,
प्रभञ्जनतनय भावुक भाषित रञ्जित हृदय,
तरणिसुत शरणागति परतन्त्रीकृत स्वातन्त्र्य,
दृढघटित कैलास कोटि विकट दुन्दुभि कङ्काल कूट दूर विक्षेप दक्ष दक्षिणेतर पादाङ्गुष्ठ दरचलन विश्वस्त सुहृदाशय,
अतिपृथुल बहु विटपि गिरि धरणि विवर युगपदुदय विवृत चित्रपुङ्ख वैचित्र्य,
विपुल भुज शैलमूल निबिड निपीडित रावण रणरणक जनक चतुरुदधि विहरण चतुर कपिकुलपति हृदय विशाल शिलातल दारण दारुण शिलीमुख,
अपार पारावार परिखा परिवृत परपुर परिसृत दव दहन जवन पवनभव कपिवर परिष्वङ्ग भावित सर्वस्व दान,
अहित सहोदर रक्षः परिग्रह विसंवादि विविध सचिव विप्रलम्भ (विस्रम्भण) समय संरम्भ समुज्जृम्भित सर्वेश्वर भाव,
सकृत्प्रपन्न जन संरक्षण दीक्षित वीर, सत्यव्रत,
प्रतिशयन भूमिका भूषित पयोधि पुलिन,
प्रलय शिखि परुष विशिख शिखा शोषिताकूपार वारिपूर,
प्रबल रिपु कलह कुतुक चटुल कपिकुल करतल तूलित हृत गिरि निकर साधित सेतुपथ सीमा सीमन्तित समुद्र,
द्रुतगति तरुमृग वरूथिनी निरुद्ध लङ्कावरोध वेपथु लास्य लीलोपदेश देशिक धनुर्ज्याघोष,
गगन चर कनक गिरि गरिम धर निगममय निज गरुड गरुदनिल लव गलित विष वदन शर कदन,
अकृतचर वनचर रणकरण वैलक्ष्य कूणिताक्ष बहुविध रक्षो बलाध्यक्ष वक्षः कवाट पाटन पटिम साटोप कोपावलेप,
कटुरटदटनि टङ्कृति चटुल कठोर कार्मुख विनिर्गत विशङ्कट विशिख विताडन विघटित मकुट विह्वल विश्रवस्तनय विश्रम समय विश्राणन विख्यात विक्रम,
कुम्भकर्ण कुलगिरि विदलन दम्भोलि भूत निश्शङ्क कङ्कपत्र,
अभिचरण हुतवह परिचरण विघटन सरभस परिपतदपरिमित कपिबल जलधि लहरि कलकलरव कुपित मघवजि दभिहननकृदनुज साक्षिक राक्षस द्वन्द्वयुद्ध,
अप्रतिद्वन्द्व पौरुष,
त्र्यम्बक समधिक घोरास्त्राडम्बर,
सारथि हृत रथ सत्रप शात्रव सत्यापित प्रताप,
शित शर कृत लवण दशमुख मुख दशक निपतन पुनरुदय दर गलित जनित दर तरल हरिहय नयन नलिनवन रुचि खचित खतल निपतित सुरतरु कुसुम वितति सुरभित रथ पथ,
अखिल जगदधिक भुज बल दश लपन दशक लवन जनित कदन परवश रजनिचर युवति विलपन वचन समविषय निगम शिखर निकर मुखर मुख मुनि वर परिपणित,
अभिगत शतमख हुतवह पितृपति निरृति वरुण पवन धनद गिरिश मुख सुरपति नुत मुदित,
अमित मति विधि विदित कथित निज विभव जलधि पृषत लव,
विगत भय विबुध परिबृढ विबोधित वीरशयन शायित वानर पृतनौघ,
स्व समय विघटित सुघटित सहृदय सहधर्मचारिणीक,
विभीषण वशंवदीकृत लङ्कैश्वर्य,
निष्पन्न कृत्य,
ख पुष्पित रिपु पक्ष,
पुष्पक रभस गति गोष्पदीकृत गगनार्णव,
प्रतिज्ञार्णव तरण कृत क्षण भरत मनोरथ संहित सिंहासनाधिरूढ,
स्वामिन्, राघव सिंह,
हाटक गिरि कटक सदृश पाद पीठ निकट तट परिलुठित निखिल नृपति किरीट कोटि विविध मणि गण किरण निकर नीराजित चरण राजीव,
दिव्य भौमायोध्याधिदैवत,
पितृ वध कुपित परशु धर मुनि विहित नृप हनन कदन पूर्व काल प्रभव शत गुण प्रतिष्ठापित धार्मिक राज वंश,
शुभ चरित रत भरत खर्वित गर्व गन्धर्व यूथ गीत विजय गाथा शत,
शासित मधुसुत शत्रुघ्न सेवित,
कुश लव परिगृहीत कुल गाथा विशेष,
विधिवश परिणमदमर भणिति कविवर रचित निज चरित निबन्धन निशमन निर्वृत,
सर्व जन सम्मानित,
पुनरुपस्थापित विमान वर विश्राणन प्रीणित वैश्रवण विश्रावित यशः प्रपञ्च,
पञ्चतापन्न मुनिकुमार सञ्जीवनामृत,
त्रेतायुग प्रवर्तित कार्तयुग वृत्तान्त,
अविकल बहुसुवर्ण हयमख सहस्र निर्वहण निर्वर्तित निज वर्णाश्रम धर्म,
सर्व कर्म समाराध्य,
सनातन धर्म,
साकेत जनपद जनि धनिक जङ्गम तदितर जन्तु जात दिव्य गति दान दर्शित नित्य निस्सीम वैभव,
भव तपन तापित भक्तजन भद्राराम,
श्री रामभद्र, नमस्ते पुनस्ते नमः ॥
चतुर्मुखेश्वरमुखैः पुत्रपौत्रादिशालिने ।
नमः सीतासमेताय रामाय गृहमेधिने ॥
कविकथकसिंहकथितं
कठोरसुकुमारगुम्भगम्भीरम् ।
भवभयभेषजमेतत्
पठत महावीरवैभवं सुधियः ॥
इति श्रीमहावीरवैभवम् ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in