Lord Rama

ಶ್ರೀ ರಘುವೀರ ಗದ್ಯಮ್ (ಶ್ರೀ ಮಹಾವೀರ ವೈಭವಮ್)

Shri Raghuvira Gadyam (shri Mahavira Vaibhavam)

✍️ Unknown author 🖋️ Kannada script 41 views
📄 Download PDF
View: Text in this script too →
🖋️ Script: ಕನ್ನಡ ▾
Meaning —
ಶ್ರೀಮಾನ್ವೇಙ್ಕಟನಾಥಾರ್ಯ ಕವಿತಾರ್ಕಿಕ ಕೇಸರಿ ।
śrīmānveṅkaṭanāthārya kavitārkika kesari |
ವೇದಾನ್ತಾಚಾರ್ಯವರ್ಯೋಮೇ ಸನ್ನಿಧತ್ತಾಂ ಸದಾಹೃದಿ ॥
vedāntācāryavaryome sannidhattāṃ sadāhṛdi ||
ಜಯತ್ಯಾಶ್ರಿತ ಸನ್ತ್ರಾಸ ಧ್ವಾನ್ತ ವಿಧ್ವಂಸನೋದಯಃ ।
jayatyāśrita santrāsa dhvānta vidhvaṃsanodayaḥ |
ಪ್ರಭಾವಾನ್ ಸೀತಯಾ ದೇವ್ಯಾ ಪರಮವ್ಯೋಮ ಭಾಸ್ಕರಃ ॥
prabhāvān sītayā devyā paramavyoma bhāskaraḥ ||
ಜಯ ಜಯ ಮಹಾವೀರ ಮಹಾಧೀರ ಧೌರೇಯ,
jaya jaya mahāvīra mahādhīra dhaureya,
ದೇವಾಸುರ ಸಮರ ಸಮಯ ಸಮುದಿತ ನಿಖಿಲ ನಿರ್ಜರ ನಿರ್ಧಾರಿತ ನಿರವಧಿಕ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ,
devāsura samara samaya samudita nikhila nirjara nirdhārita niravadhika māhātmya,
ದಶವದನ ದಮಿತ ದೈವತ ಪರಿಷದಭ್ಯರ್ಥಿತ ದಾಶರಥಿ ಭಾವ,
daśavadana damita daivata pariṣadabhyarthita dāśarathi bhāva,
ದಿನಕರ ಕುಲ ಕಮಲ ದಿವಾಕರ,
dinakara kula kamala divākara,
ದಿವಿಷದಧಿಪತಿ ರಣ ಸಹಚರಣ ಚತುರ ದಶರಥ ಚರಮ ಋಣವಿಮೊಚನ,
diviṣadadhipati raṇa sahacaraṇa catura daśaratha carama ṛṇavimòcana,
ಕೋಸಲ ಸುತಾ ಕುಮಾರ ಭಾವ ಕಞ್ಚುಕಿತ ಕಾರಣಾಕಾರ,
kosala sutā kumāra bhāva kañcukita kāraṇākāra,
ಕೌಮಾರ ಕೇಲಿ ಗೋಪಾಯಿತ ಕೌಶಿಕಾಧ್ವರ,
kaumāra keli gopāyita kauśikādhvara,
ರಣಾಧ್ವರ ಧುರ್ಯ ಭವ್ಯ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಬೃನ್ದ ವನ್ದಿತ,
raṇādhvara dhurya bhavya divyāstra bṛnda vandita,
ಪ್ರಣತ ಜನ ವಿಮತ ವಿಮಥನ ದುರ್ಲಲಿತ ದೋರ್ಲಲಿತ,
praṇata jana vimata vimathana durlalita dorlalita,
ತನುತರ ವಿಶಿಖ ವಿತಾಡನ ವಿಘಟಿತ ವಿಶರಾರು ಶರಾರು ತಾಟಕಾ ತಾಟಕೇಯ,
tanutara viśikha vitāḍana vighaṭita viśarāru śarāru tāṭakā tāṭakeya,
ಜಡಕಿರಣ ಶಕಲಧರ ಜಟಿಲ ನಟಪತಿ ಮಕುಟ ತಟ ನಟನಪಟು ವಿಬುಧಸರಿದತಿಬಹುಲ ಮಧುಗಲನ ಲಲಿತಪದ
jaḍakiraṇa śakaladhara jaṭila naṭapati makuṭa taṭa naṭanapaṭu vibudhasaridatibahula madhugalana lalitapada
ನಲಿನರಜ ಉಪಮೃದಿತ ನಿಜವೃಜಿನ ಜಹದುಪಲ ತನುರುಚಿರ ಪರಮ ಮುನಿವರ ಯುವತಿ ನುತ,
nalinaraja upamṛdita nijavṛjina jahadupala tanurucira parama munivara yuvati nuta,
ಕುಶಿಕ ಸುತ ಕಥಿತ ವಿದಿತ ನವ ವಿವಿಧ ಕಥ,
kuśika suta kathita vidita nava vividha katha,
ಮೈಥಿಲ ನಗರ ಸುಲೋಚನಾ ಲೋಚನ ಚಕೋರ ಚನ್ದ್ರ,
maithila nagara sulocanā locana cakora candra,
ಖಣ್ಡಪರಶು ಕೋದಣ್ಡ ಪ್ರಕಾಣ್ಡ ಖಣ್ಡನ ಶೌಣ್ಡ ಭುಜದಣ್ಡ,
khaṇḍaparaśu kodaṇḍa prakāṇḍa khaṇḍana śauṇḍa bhujadaṇḍa,
ಚಣ್ಡಕರ ಕಿರಣ ಮಣ್ಡಲ ಬೋಧಿತ ಪುಣ್ಡರೀಕ ವನ ರುಚಿ ಲುಣ್ಟಾಕ ಲೋಚನ,
caṇḍakara kiraṇa maṇḍala bodhita puṇḍarīka vana ruci luṇṭāka locana,
ಮೋಚಿತ ಜನಕ ಹೃದಯ ಶಙ್ಕಾತಙ್ಕ,
mocita janaka hṛdaya śaṅkātaṅka,
ಪರಿಹೃತ ನಿಖಿಲ ನರಪತಿ ವರಣ ಜನಕ ದುಹಿತೃ ಕುಚತಟ ವಿಹರಣ ಸಮುಚಿತ ಕರತಲ,
parihṛta nikhila narapati varaṇa janaka duhitṛ kucataṭa viharaṇa samucita karatala,
ಶತಕೋಟಿ ಶತಗುಣ ಕಠಿನ ಪರಶುಧರ ಮುನಿವರ ಕರಧೃತ ದುರವನಮತಮ ನಿಜ ಧನುರಾಕರ್ಷಣ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯ,
śatakoṭi śataguṇa kaṭhina paraśudhara munivara karadhṛta duravanamatama nija dhanurākarṣaṇa prakāśita pārameṣṭhya,
ಕ್ರತುಹರ ಶಿಖರಿ ಕನ್ತುಕ ವಿಹೃತ್ಯುನ್ಮುಖ ಜಗದರುನ್ತುದ ಜಿತಹರಿ ದನ್ತಿ ದನ್ತ ದನ್ತುರ ದಶವದನ ದಮನ ಕುಶಲ ದಶಶತಭುಜ ಮುಖ ನೃಪತಿಕುಲ ರುಧಿರ ಝರ ಭರಿತ ಪೃಥುತರ ತಟಾಕ ತರ್ಪಿತ ಪಿತೃಕ ಭೃಗುಪತಿ ಸುಗತಿ ವಿಹತಿಕರ ನತ ಪರುಡಿಷು ಪರಿಘ,
kratuhara śikhari kantuka vihṛtyunmukha jagadaruntuda jitahari danti danta dantura daśavadana damana kuśala daśaśatabhuja mukha nṛpatikula rudhira jhara bharita pṛthutara taṭāka tarpita pitṛka bhṛgupati sugati vihatikara nata paruḍiṣu parigha,
ಅನೃತ ಭಯ ಮುಷಿತ ಹೃದಯ ಪಿತೃ ವಚನ ಪಾಲನ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾವಜ್ಞಾತ ಯೌವರಾಜ್ಯ,
anṛta bhaya muṣita hṛdaya pitṛ vacana pālana pratijñāvajñāta yauvarājya,
ನಿಷಾದ ರಾಜ ಸೌಹೃದ ಸೂಚಿತ ಸೌಶೀಲ್ಯ ಸಾಗರ,
niṣāda rāja sauhṛda sūcita sauśīlya sāgara,
ಭರದ್ವಾಜ ಶಾಸನ ಪರಿಗೃಹೀತ ವಿಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರಕೂಟ ಗಿರಿ ಕಟಕ ತಟ ರಮ್ಯಾವಸಥ,
bharadvāja śāsana parigṛhīta vicitra citrakūṭa giri kaṭaka taṭa ramyāvasatha,
ಅನನ್ಯಶಾಸನೀಯ,
ananyaśāsanīya,
ಪ್ರಣತ ಭರತ ಮಕುಟತಟ ಸುಘಟಿತ ಪಾದುಕಾಗ್ರ್ಯಾಭಿಷೇಕ, ನಿರ್ವರ್ತಿತ ಸರ್ವಲೋಕ ಯೋಗ ಕ್ಷೇಮ,
praṇata bharata makuṭataṭa sughaṭita pādukāgryābhiṣeka, nirvartita sarvaloka yoga kṣema,
ಪಿಶಿತ ರುಚಿ ವಿಹಿತ ದುರಿತ ವಲಮಥನ ತನಯ ಬಲಿಭುಗನುಗತಿ ಸರಭಸ ಶಯನ ತೃಣ ಶಕಲ ಪರಿಪತನ ಭಯ ಚಕಿತ ಸಕಲ ಸುರ ಮುನಿವರ ಬಹುಮತ ಮಹಾಸ್ತ್ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ,
piśita ruci vihita durita valamathana tanaya balibhuganugati sarabhasa śayana tṛṇa śakala paripatana bhaya cakita sakala sura munivara bahumata mahāstra sāmarthya,
ದ್ರುಹಿಣ ಹರ ವಲಮಥನ ದುರಾಲಕ್ಷ ಶರಲಕ್ಷ,
druhiṇa hara valamathana durālakṣa śaralakṣa,
ದಣ್ಡಕಾ ತಪೋವನ ಜಙ್ಗಮ ಪಾರಿಜಾತ,
daṇḍakā tapovana jaṅgama pārijāta,
ವಿರಾಧ ಹರಿಣ ಶಾರ್ದೂಲ,
virādha hariṇa śārdūla,
ವಿಲುಲಿತ ಬಹುಫಲ ಮಖ ಕಲಮ ರಜನಿಚರ ಮೃಗ ಮೃಗಯಾರಮ್ಭ ಸಮ್ಭೃತ ಚೀರಭೃದನುರೋಧ,
vilulita bahuphala makha kalama rajanicara mṛga mṛgayārambha sambhṛta cīrabhṛdanurodha,
ತ್ರಿಶಿರಃ ಶಿರಸ್ತ್ರಿತಯ ತಿಮಿರ ನಿರಾಸ ವಾಸರಕರ,
triśiraḥ śirastritaya timira nirāsa vāsarakara,
ದೂಷಣ ಜಲನಿಧಿ ಶೋಷಣ ತೋಷಿತ ಋಷಿಗಣ ಘೋಷಿತ ವಿಜಯ ಘೋಷಣ,
dūṣaṇa jalanidhi śoṣaṇa toṣita ṛṣigaṇa ghoṣita vijaya ghoṣaṇa,
ಖರತರ ಖರ ತರು ಖಣ್ಡನ ಚಣ್ಡ ಪವನ,
kharatara khara taru khaṇḍana caṇḍa pavana,
ದ್ವಿಸಪ್ತ ರಕ್ಷಃ ಸಹಸ್ರ ನಲವನ ವಿಲೋಲನ ಮಹಾಕಲಭ,
dvisapta rakṣaḥ sahasra nalavana vilolana mahākalabha,
ಅಸಹಾಯ ಶೂರ,
asahāya śūra,
ಅನಪಾಯ ಸಾಹಸ,
anapāya sāhasa,
ಮಹಿತ ಮಹಾಮೃಥ ದರ್ಶನ ಮುದಿತ ಮೈಥಿಲೀ ದೃಢತರ ಪರಿರಮ್ಭಣ ವಿಭವ ವಿರೋಪಿತ ವಿಕಟ ವೀರವ್ರಣ,
mahita mahāmṛtha darśana mudita maithilī dṛḍhatara parirambhaṇa vibhava viropita vikaṭa vīravraṇa,
ಮಾರೀಚ ಮಾಯಾ ಮೃಗ ಚರ್ಮ ಪರಿಕರ್ಮಿತ ನಿರ್ಭರ ದರ್ಭಾಸ್ತರಣ,
mārīca māyā mṛga carma parikarmita nirbhara darbhāstaraṇa,
ವಿಕ್ರಮ ಯಶೋ ಲಾಭ ವಿಕ್ರೀತ ಜೀವಿತ ಗೃಧ್ರರಾಜ ದೇಹ ದಿಧಕ್ಷಾ ಲಕ್ಷಿತ ಭಕ್ತಜನ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ,
vikrama yaśo lābha vikrīta jīvita gṛdhrarāja deha didhakṣā lakṣita bhaktajana dākṣiṇya,
ಕಲ್ಪಿತ ವಿಬುಧಭಾವ ಕಬನ್ಧಾಭಿನನ್ದಿತ,
kalpita vibudhabhāva kabandhābhinandita,
ಅವನ್ಧ್ಯ ಮಹಿಮ ಮುನಿಜನ ಭಜನ ಮುಷಿತ ಹೃದಯ ಕಲುಷ ಶಬರೀ ಮೋಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿಭೂತ,
avandhya mahima munijana bhajana muṣita hṛdaya kaluṣa śabarī mokṣa sākṣibhūta,
ಪ್ರಭಞ್ಜನತನಯ ಭಾವುಕ ಭಾಷಿತ ರಞ್ಜಿತ ಹೃದಯ,
prabhañjanatanaya bhāvuka bhāṣita rañjita hṛdaya,
ತರಣಿಸುತ ಶರಣಾಗತಿ ಪರತನ್ತ್ರೀಕೃತ ಸ್ವಾತನ್ತ್ರ್ಯ,
taraṇisuta śaraṇāgati paratantrīkṛta svātantrya,
ದೃಢಘಟಿತ ಕೈಲಾಸ ಕೋಟಿ ವಿಕಟ ದುನ್ದುಭಿ ಕಙ್ಕಾಲ ಕೂಟ ದೂರ ವಿಕ್ಷೇಪ ದಕ್ಷ ದಕ್ಷಿಣೇತರ ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠ ದರಚಲನ ವಿಶ್ವಸ್ತ ಸುಹೃದಾಶಯ,
dṛḍhaghaṭita kailāsa koṭi vikaṭa dundubhi kaṅkāla kūṭa dūra vikṣepa dakṣa dakṣiṇetara pādāṅguṣṭha daracalana viśvasta suhṛdāśaya,
ಅತಿಪೃಥುಲ ಬಹು ವಿಟಪಿ ಗಿರಿ ಧರಣಿ ವಿವರ ಯುಗಪದುದಯ ವಿವೃತ ಚಿತ್ರಪುಙ್ಖ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ,
atipṛthula bahu viṭapi giri dharaṇi vivara yugapadudaya vivṛta citrapuṅkha vaicitrya,
ವಿಪುಲ ಭುಜ ಶೈಲಮೂಲ ನಿಬಿಡ ನಿಪೀಡಿತ ರಾವಣ ರಣರಣಕ ಜನಕ ಚತುರುದಧಿ ವಿಹರಣ ಚತುರ ಕಪಿಕುಲಪತಿ ಹೃದಯ ವಿಶಾಲ ಶಿಲಾತಲ ದಾರಣ ದಾರುಣ ಶಿಲೀಮುಖ,
vipula bhuja śailamūla nibiḍa nipīḍita rāvaṇa raṇaraṇaka janaka caturudadhi viharaṇa catura kapikulapati hṛdaya viśāla śilātala dāraṇa dāruṇa śilīmukha,
ಅಪಾರ ಪಾರಾವಾರ ಪರಿಖಾ ಪರಿವೃತ ಪರಪುರ ಪರಿಸೃತ ದವ ದಹನ ಜವನ ಪವನಭವ ಕಪಿವರ ಪರಿಷ್ವಙ್ಗ ಭಾವಿತ ಸರ್ವಸ್ವ ದಾನ,
apāra pārāvāra parikhā parivṛta parapura parisṛta dava dahana javana pavanabhava kapivara pariṣvaṅga bhāvita sarvasva dāna,
ಅಹಿತ ಸಹೋದರ ರಕ್ಷಃ ಪರಿಗ್ರಹ ವಿಸಂವಾದಿ ವಿವಿಧ ಸಚಿವ ವಿಪ್ರಲಮ್ಭ (ವಿಸ್ರಮ್ಭಣ) ಸಮಯ ಸಂರಮ್ಭ ಸಮುಜ್ಜೃಮ್ಭಿತ ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಭಾವ,
ahita sahodara rakṣaḥ parigraha visaṃvādi vividha saciva vipralambha (visrambhaṇa) samaya saṃrambha samujjṛmbhita sarveśvara bhāva,
ಸಕೃತ್ಪ್ರಪನ್ನ ಜನ ಸಂರಕ್ಷಣ ದೀಕ್ಷಿತ ವೀರ, ಸತ್ಯವ್ರತ,
sakṛtprapanna jana saṃrakṣaṇa dīkṣita vīra, satyavrata,
ಪ್ರತಿಶಯನ ಭೂಮಿಕಾ ಭೂಷಿತ ಪಯೋಧಿ ಪುಲಿನ,
pratiśayana bhūmikā bhūṣita payodhi pulina,
ಪ್ರಲಯ ಶಿಖಿ ಪರುಷ ವಿಶಿಖ ಶಿಖಾ ಶೋಷಿತಾಕೂಪಾರ ವಾರಿಪೂರ,
pralaya śikhi paruṣa viśikha śikhā śoṣitākūpāra vāripūra,
ಪ್ರಬಲ ರಿಪು ಕಲಹ ಕುತುಕ ಚಟುಲ ಕಪಿಕುಲ ಕರತಲ ತೂಲಿತ ಹೃತ ಗಿರಿ ನಿಕರ ಸಾಧಿತ ಸೇತುಪಥ ಸೀಮಾ ಸೀಮನ್ತಿತ ಸಮುದ್ರ,
prabala ripu kalaha kutuka caṭula kapikula karatala tūlita hṛta giri nikara sādhita setupatha sīmā sīmantita samudra,
ದ್ರುತಗತಿ ತರುಮೃಗ ವರೂಥಿನೀ ನಿರುದ್ಧ ಲಙ್ಕಾವರೋಧ ವೇಪಥು ಲಾಸ್ಯ ಲೀಲೋಪದೇಶ ದೇಶಿಕ ಧನುರ್ಜ್ಯಾಘೋಷ,
drutagati tarumṛga varūthinī niruddha laṅkāvarodha vepathu lāsya līlopadeśa deśika dhanurjyāghoṣa,
ಗಗನ ಚರ ಕನಕ ಗಿರಿ ಗರಿಮ ಧರ ನಿಗಮಮಯ ನಿಜ ಗರುಡ ಗರುದನಿಲ ಲವ ಗಲಿತ ವಿಷ ವದನ ಶರ ಕದನ,
gagana cara kanaka giri garima dhara nigamamaya nija garuḍa garudanila lava galita viṣa vadana śara kadana,
ಅಕೃತಚರ ವನಚರ ರಣಕರಣ ವೈಲಕ್ಷ್ಯ ಕೂಣಿತಾಕ್ಷ ಬಹುವಿಧ ರಕ್ಷೋ ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷ ವಕ್ಷಃ ಕವಾಟ ಪಾಟನ ಪಟಿಮ ಸಾಟೋಪ ಕೋಪಾವಲೇಪ,
akṛtacara vanacara raṇakaraṇa vailakṣya kūṇitākṣa bahuvidha rakṣo balādhyakṣa vakṣaḥ kavāṭa pāṭana paṭima sāṭopa kopāvalepa,
ಕಟುರಟದಟನಿ ಟಙ್ಕೃತಿ ಚಟುಲ ಕಠೋರ ಕಾರ್ಮುಖ ವಿನಿರ್ಗತ ವಿಶಙ್ಕಟ ವಿಶಿಖ ವಿತಾಡನ ವಿಘಟಿತ ಮಕುಟ ವಿಹ್ವಲ ವಿಶ್ರವಸ್ತನಯ ವಿಶ್ರಮ ಸಮಯ ವಿಶ್ರಾಣನ ವಿಖ್ಯಾತ ವಿಕ್ರಮ,
kaṭuraṭadaṭani ṭaṅkṛti caṭula kaṭhora kārmukha vinirgata viśaṅkaṭa viśikha vitāḍana vighaṭita makuṭa vihvala viśravastanaya viśrama samaya viśrāṇana vikhyāta vikrama,
ಕುಮ್ಭಕರ್ಣ ಕುಲಗಿರಿ ವಿದಲನ ದಮ್ಭೋಲಿ ಭೂತ ನಿಶ್ಶಙ್ಕ ಕಙ್ಕಪತ್ರ,
kumbhakarṇa kulagiri vidalana dambholi bhūta niśśaṅka kaṅkapatra,
ಅಭಿಚರಣ ಹುತವಹ ಪರಿಚರಣ ವಿಘಟನ ಸರಭಸ ಪರಿಪತದಪರಿಮಿತ ಕಪಿಬಲ ಜಲಧಿ ಲಹರಿ ಕಲಕಲರವ ಕುಪಿತ ಮಘವಜಿ ದಭಿಹನನಕೃದನುಜ ಸಾಕ್ಷಿಕ ರಾಕ್ಷಸ ದ್ವನ್ದ್ವಯುದ್ಧ,
abhicaraṇa hutavaha paricaraṇa vighaṭana sarabhasa paripatadaparimita kapibala jaladhi lahari kalakalarava kupita maghavaji dabhihananakṛdanuja sākṣika rākṣasa dvandvayuddha,
ಅಪ್ರತಿದ್ವನ್ದ್ವ ಪೌರುಷ,
apratidvandva pauruṣa,
ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕ ಸಮಧಿಕ ಘೋರಾಸ್ತ್ರಾಡಮ್ಬರ,
tryambaka samadhika ghorāstrāḍambara,
ಸಾರಥಿ ಹೃತ ರಥ ಸತ್ರಪ ಶಾತ್ರವ ಸತ್ಯಾಪಿತ ಪ್ರತಾಪ,
sārathi hṛta ratha satrapa śātrava satyāpita pratāpa,
ಶಿತ ಶರ ಕೃತ ಲವಣ ದಶಮುಖ ಮುಖ ದಶಕ ನಿಪತನ ಪುನರುದಯ ದರ ಗಲಿತ ಜನಿತ ದರ ತರಲ ಹರಿಹಯ ನಯನ ನಲಿನವನ ರುಚಿ ಖಚಿತ ಖತಲ ನಿಪತಿತ ಸುರತರು ಕುಸುಮ ವಿತತಿ ಸುರಭಿತ ರಥ ಪಥ,
śita śara kṛta lavaṇa daśamukha mukha daśaka nipatana punarudaya dara galita janita dara tarala harihaya nayana nalinavana ruci khacita khatala nipatita surataru kusuma vitati surabhita ratha patha,
ಅಖಿಲ ಜಗದಧಿಕ ಭುಜ ಬಲ ದಶ ಲಪನ ದಶಕ ಲವನ ಜನಿತ ಕದನ ಪರವಶ ರಜನಿಚರ ಯುವತಿ ವಿಲಪನ ವಚನ ಸಮವಿಷಯ ನಿಗಮ ಶಿಖರ ನಿಕರ ಮುಖರ ಮುಖ ಮುನಿ ವರ ಪರಿಪಣಿತ,
akhila jagadadhika bhuja bala daśa lapana daśaka lavana janita kadana paravaśa rajanicara yuvati vilapana vacana samaviṣaya nigama śikhara nikara mukhara mukha muni vara paripaṇita,
ಅಭಿಗತ ಶತಮಖ ಹುತವಹ ಪಿತೃಪತಿ ನಿರೃತಿ ವರುಣ ಪವನ ಧನದ ಗಿರಿಶ ಮುಖ ಸುರಪತಿ ನುತ ಮುದಿತ,
abhigata śatamakha hutavaha pitṛpati nirṛti varuṇa pavana dhanada giriśa mukha surapati nuta mudita,
ಅಮಿತ ಮತಿ ವಿಧಿ ವಿದಿತ ಕಥಿತ ನಿಜ ವಿಭವ ಜಲಧಿ ಪೃಷತ ಲವ,
amita mati vidhi vidita kathita nija vibhava jaladhi pṛṣata lava,
ವಿಗತ ಭಯ ವಿಬುಧ ಪರಿಬೃಢ ವಿಬೋಧಿತ ವೀರಶಯನ ಶಾಯಿತ ವಾನರ ಪೃತನೌಘ,
vigata bhaya vibudha paribṛḍha vibodhita vīraśayana śāyita vānara pṛtanaugha,
ಸ್ವ ಸಮಯ ವಿಘಟಿತ ಸುಘಟಿತ ಸಹೃದಯ ಸಹಧರ್ಮಚಾರಿಣೀಕ,
sva samaya vighaṭita sughaṭita sahṛdaya sahadharmacāriṇīka,
ವಿಭೀಷಣ ವಶಂವದೀಕೃತ ಲಙ್ಕೈಶ್ವರ್ಯ,
vibhīṣaṇa vaśaṃvadīkṛta laṅkaiśvarya,
ನಿಷ್ಪನ್ನ ಕೃತ್ಯ,
niṣpanna kṛtya,
ಖ ಪುಷ್ಪಿತ ರಿಪು ಪಕ್ಷ,
kha puṣpita ripu pakṣa,
ಪುಷ್ಪಕ ರಭಸ ಗತಿ ಗೋಷ್ಪದೀಕೃತ ಗಗನಾರ್ಣವ,
puṣpaka rabhasa gati goṣpadīkṛta gaganārṇava,
ಪ್ರತಿಜ್ಞಾರ್ಣವ ತರಣ ಕೃತ ಕ್ಷಣ ಭರತ ಮನೋರಥ ಸಂಹಿತ ಸಿಂಹಾಸನಾಧಿರೂಢ,
pratijñārṇava taraṇa kṛta kṣaṇa bharata manoratha saṃhita siṃhāsanādhirūḍha,
ಸ್ವಾಮಿನ್, ರಾಘವ ಸಿಂಹ,
svāmin, rāghava siṃha,
ಹಾಟಕ ಗಿರಿ ಕಟಕ ಸದೃಶ ಪಾದ ಪೀಠ ನಿಕಟ ತಟ ಪರಿಲುಠಿತ ನಿಖಿಲ ನೃಪತಿ ಕಿರೀಟ ಕೋಟಿ ವಿವಿಧ ಮಣಿ ಗಣ ಕಿರಣ ನಿಕರ ನೀರಾಜಿತ ಚರಣ ರಾಜೀವ,
hāṭaka giri kaṭaka sadṛśa pāda pīṭha nikaṭa taṭa pariluṭhita nikhila nṛpati kirīṭa koṭi vividha maṇi gaṇa kiraṇa nikara nīrājita caraṇa rājīva,
ದಿವ್ಯ ಭೌಮಾಯೋಧ್ಯಾಧಿದೈವತ,
divya bhaumāyodhyādhidaivata,
ಪಿತೃ ವಧ ಕುಪಿತ ಪರಶು ಧರ ಮುನಿ ವಿಹಿತ ನೃಪ ಹನನ ಕದನ ಪೂರ್ವ ಕಾಲ ಪ್ರಭವ ಶತ ಗುಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜ ವಂಶ,
pitṛ vadha kupita paraśu dhara muni vihita nṛpa hanana kadana pūrva kāla prabhava śata guṇa pratiṣṭhāpita dhārmika rāja vaṃśa,
ಶುಭ ಚರಿತ ರತ ಭರತ ಖರ್ವಿತ ಗರ್ವ ಗನ್ಧರ್ವ ಯೂಥ ಗೀತ ವಿಜಯ ಗಾಥಾ ಶತ,
śubha carita rata bharata kharvita garva gandharva yūtha gīta vijaya gāthā śata,
ಶಾಸಿತ ಮಧುಸುತ ಶತ್ರುಘ್ನ ಸೇವಿತ,
śāsita madhusuta śatrughna sevita,
ಕುಶ ಲವ ಪರಿಗೃಹೀತ ಕುಲ ಗಾಥಾ ವಿಶೇಷ,
kuśa lava parigṛhīta kula gāthā viśeṣa,
ವಿಧಿವಶ ಪರಿಣಮದಮರ ಭಣಿತಿ ಕವಿವರ ರಚಿತ ನಿಜ ಚರಿತ ನಿಬನ್ಧನ ನಿಶಮನ ನಿರ್ವೃತ,
vidhivaśa pariṇamadamara bhaṇiti kavivara racita nija carita nibandhana niśamana nirvṛta,
ಸರ್ವ ಜನ ಸಮ್ಮಾನಿತ,
sarva jana sammānita,
ಪುನರುಪಸ್ಥಾಪಿತ ವಿಮಾನ ವರ ವಿಶ್ರಾಣನ ಪ್ರೀಣಿತ ವೈಶ್ರವಣ ವಿಶ್ರಾವಿತ ಯಶಃ ಪ್ರಪಞ್ಚ,
punarupasthāpita vimāna vara viśrāṇana prīṇita vaiśravaṇa viśrāvita yaśaḥ prapañca,
ಪಞ್ಚತಾಪನ್ನ ಮುನಿಕುಮಾರ ಸಞ್ಜೀವನಾಮೃತ,
pañcatāpanna munikumāra sañjīvanāmṛta,
ತ್ರೇತಾಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಿತ ಕಾರ್ತಯುಗ ವೃತ್ತಾನ್ತ,
tretāyuga pravartita kārtayuga vṛttānta,
ಅವಿಕಲ ಬಹುಸುವರ್ಣ ಹಯಮಖ ಸಹಸ್ರ ನಿರ್ವಹಣ ನಿರ್ವರ್ತಿತ ನಿಜ ವರ್ಣಾಶ್ರಮ ಧರ್ಮ,
avikala bahusuvarṇa hayamakha sahasra nirvahaṇa nirvartita nija varṇāśrama dharma,
ಸರ್ವ ಕರ್ಮ ಸಮಾರಾಧ್ಯ,
sarva karma samārādhya,
ಸನಾತನ ಧರ್ಮ,
sanātana dharma,
ಸಾಕೇತ ಜನಪದ ಜನಿ ಧನಿಕ ಜಙ್ಗಮ ತದಿತರ ಜನ್ತು ಜಾತ ದಿವ್ಯ ಗತಿ ದಾನ ದರ್ಶಿತ ನಿತ್ಯ ನಿಸ್ಸೀಮ ವೈಭವ,
sāketa janapada jani dhanika jaṅgama taditara jantu jāta divya gati dāna darśita nitya nissīma vaibhava,
ಭವ ತಪನ ತಾಪಿತ ಭಕ್ತಜನ ಭದ್ರಾರಾಮ,
bhava tapana tāpita bhaktajana bhadrārāma,
ಶ್ರೀ ರಾಮಭದ್ರ, ನಮಸ್ತೇ ಪುನಸ್ತೇ ನಮಃ ॥
śrī rāmabhadra, namaste punaste namaḥ ||
ಚತುರ್ಮುಖೇಶ್ವರಮುಖೈಃ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಾದಿಶಾಲಿನೇ ।
caturmukheśvaramukhaiḥ putrapautrādiśāline |
ನಮಃ ಸೀತಾಸಮೇತಾಯ ರಾಮಾಯ ಗೃಹಮೇಧಿನೇ ॥
namaḥ sītāsametāya rāmāya gṛhamedhine ||
ಕವಿಕಥಕಸಿಂಹಕಥಿತಂ
kavikathakasiṃhakathitaṃ
ಕಠೋರಸುಕುಮಾರಗುಮ್ಭಗಮ್ಭೀರಮ್ ।
kaṭhorasukumāragumbhagambhīram |
ಭವಭಯಭೇಷಜಮೇತತ್
bhavabhayabheṣajametat
ಪಠತ ಮಹಾವೀರವೈಭವಂ ಸುಧಿಯಃ ॥
paṭhata mahāvīravaibhavaṃ sudhiyaḥ ||
ಇತಿ ಶ್ರೀಮಹಾವೀರವೈಭವಮ್ ॥
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमान्वेङ्कटनाथार्य कवितार्किक केसरि ।
वेदान्ताचार्यवर्योमे सन्निधत्तां सदाहृदि ॥
जयत्याश्रित सन्त्रास ध्वान्त विध्वंसनोदयः ।
प्रभावान् सीतया देव्या परमव्योम भास्करः ॥
जय जय महावीर महाधीर धौरेय,
देवासुर समर समय समुदित निखिल निर्जर निर्धारित निरवधिक माहात्म्य,
दशवदन दमित दैवत परिषदभ्यर्थित दाशरथि भाव,
दिनकर कुल कमल दिवाकर,
दिविषदधिपति रण सहचरण चतुर दशरथ चरम ऋणविमॊचन,
कोसल सुता कुमार भाव कञ्चुकित कारणाकार,
कौमार केलि गोपायित कौशिकाध्वर,
रणाध्वर धुर्य भव्य दिव्यास्त्र बृन्द वन्दित,
प्रणत जन विमत विमथन दुर्ललित दोर्ललित,
तनुतर विशिख विताडन विघटित विशरारु शरारु ताटका ताटकेय,
जडकिरण शकलधर जटिल नटपति मकुट तट नटनपटु विबुधसरिदतिबहुल मधुगलन ललितपद
नलिनरज उपमृदित निजवृजिन जहदुपल तनुरुचिर परम मुनिवर युवति नुत,
कुशिक सुत कथित विदित नव विविध कथ,
मैथिल नगर सुलोचना लोचन चकोर चन्द्र,
खण्डपरशु कोदण्ड प्रकाण्ड खण्डन शौण्ड भुजदण्ड,
चण्डकर किरण मण्डल बोधित पुण्डरीक वन रुचि लुण्टाक लोचन,
मोचित जनक हृदय शङ्कातङ्क,
परिहृत निखिल नरपति वरण जनक दुहितृ कुचतट विहरण समुचित करतल,
शतकोटि शतगुण कठिन परशुधर मुनिवर करधृत दुरवनमतम निज धनुराकर्षण प्रकाशित पारमेष्ठ्य,
क्रतुहर शिखरि कन्तुक विहृत्युन्मुख जगदरुन्तुद जितहरि दन्ति दन्त दन्तुर दशवदन दमन कुशल दशशतभुज मुख नृपतिकुल रुधिर झर भरित पृथुतर तटाक तर्पित पितृक भृगुपति सुगति विहतिकर नत परुडिषु परिघ,
अनृत भय मुषित हृदय पितृ वचन पालन प्रतिज्ञावज्ञात यौवराज्य,
निषाद राज सौहृद सूचित सौशील्य सागर,
भरद्वाज शासन परिगृहीत विचित्र चित्रकूट गिरि कटक तट रम्यावसथ,
अनन्यशासनीय,
प्रणत भरत मकुटतट सुघटित पादुकाग्र्याभिषेक, निर्वर्तित सर्वलोक योग क्षेम,
पिशित रुचि विहित दुरित वलमथन तनय बलिभुगनुगति सरभस शयन तृण शकल परिपतन भय चकित सकल सुर मुनिवर बहुमत महास्त्र सामर्थ्य,
द्रुहिण हर वलमथन दुरालक्ष शरलक्ष,
दण्डका तपोवन जङ्गम पारिजात,
विराध हरिण शार्दूल,
विलुलित बहुफल मख कलम रजनिचर मृग मृगयारम्भ सम्भृत चीरभृदनुरोध,
त्रिशिरः शिरस्त्रितय तिमिर निरास वासरकर,
दूषण जलनिधि शोषण तोषित ऋषिगण घोषित विजय घोषण,
खरतर खर तरु खण्डन चण्ड पवन,
द्विसप्त रक्षः सहस्र नलवन विलोलन महाकलभ,
असहाय शूर,
अनपाय साहस,
महित महामृथ दर्शन मुदित मैथिली दृढतर परिरम्भण विभव विरोपित विकट वीरव्रण,
मारीच माया मृग चर्म परिकर्मित निर्भर दर्भास्तरण,
विक्रम यशो लाभ विक्रीत जीवित गृध्रराज देह दिधक्षा लक्षित भक्तजन दाक्षिण्य,
कल्पित विबुधभाव कबन्धाभिनन्दित,
अवन्ध्य महिम मुनिजन भजन मुषित हृदय कलुष शबरी मोक्ष साक्षिभूत,
प्रभञ्जनतनय भावुक भाषित रञ्जित हृदय,
तरणिसुत शरणागति परतन्त्रीकृत स्वातन्त्र्य,
दृढघटित कैलास कोटि विकट दुन्दुभि कङ्काल कूट दूर विक्षेप दक्ष दक्षिणेतर पादाङ्गुष्ठ दरचलन विश्वस्त सुहृदाशय,
अतिपृथुल बहु विटपि गिरि धरणि विवर युगपदुदय विवृत चित्रपुङ्ख वैचित्र्य,
विपुल भुज शैलमूल निबिड निपीडित रावण रणरणक जनक चतुरुदधि विहरण चतुर कपिकुलपति हृदय विशाल शिलातल दारण दारुण शिलीमुख,
अपार पारावार परिखा परिवृत परपुर परिसृत दव दहन जवन पवनभव कपिवर परिष्वङ्ग भावित सर्वस्व दान,
अहित सहोदर रक्षः परिग्रह विसंवादि विविध सचिव विप्रलम्भ (विस्रम्भण) समय संरम्भ समुज्जृम्भित सर्वेश्वर भाव,
सकृत्प्रपन्न जन संरक्षण दीक्षित वीर, सत्यव्रत,
प्रतिशयन भूमिका भूषित पयोधि पुलिन,
प्रलय शिखि परुष विशिख शिखा शोषिताकूपार वारिपूर,
प्रबल रिपु कलह कुतुक चटुल कपिकुल करतल तूलित हृत गिरि निकर साधित सेतुपथ सीमा सीमन्तित समुद्र,
द्रुतगति तरुमृग वरूथिनी निरुद्ध लङ्कावरोध वेपथु लास्य लीलोपदेश देशिक धनुर्ज्याघोष,
गगन चर कनक गिरि गरिम धर निगममय निज गरुड गरुदनिल लव गलित विष वदन शर कदन,
अकृतचर वनचर रणकरण वैलक्ष्य कूणिताक्ष बहुविध रक्षो बलाध्यक्ष वक्षः कवाट पाटन पटिम साटोप कोपावलेप,
कटुरटदटनि टङ्कृति चटुल कठोर कार्मुख विनिर्गत विशङ्कट विशिख विताडन विघटित मकुट विह्वल विश्रवस्तनय विश्रम समय विश्राणन विख्यात विक्रम,
कुम्भकर्ण कुलगिरि विदलन दम्भोलि भूत निश्शङ्क कङ्कपत्र,
अभिचरण हुतवह परिचरण विघटन सरभस परिपतदपरिमित कपिबल जलधि लहरि कलकलरव कुपित मघवजि दभिहननकृदनुज साक्षिक राक्षस द्वन्द्वयुद्ध,
अप्रतिद्वन्द्व पौरुष,
त्र्यम्बक समधिक घोरास्त्राडम्बर,
सारथि हृत रथ सत्रप शात्रव सत्यापित प्रताप,
शित शर कृत लवण दशमुख मुख दशक निपतन पुनरुदय दर गलित जनित दर तरल हरिहय नयन नलिनवन रुचि खचित खतल निपतित सुरतरु कुसुम वितति सुरभित रथ पथ,
अखिल जगदधिक भुज बल दश लपन दशक लवन जनित कदन परवश रजनिचर युवति विलपन वचन समविषय निगम शिखर निकर मुखर मुख मुनि वर परिपणित,
अभिगत शतमख हुतवह पितृपति निरृति वरुण पवन धनद गिरिश मुख सुरपति नुत मुदित,
अमित मति विधि विदित कथित निज विभव जलधि पृषत लव,
विगत भय विबुध परिबृढ विबोधित वीरशयन शायित वानर पृतनौघ,
स्व समय विघटित सुघटित सहृदय सहधर्मचारिणीक,
विभीषण वशंवदीकृत लङ्कैश्वर्य,
निष्पन्न कृत्य,
ख पुष्पित रिपु पक्ष,
पुष्पक रभस गति गोष्पदीकृत गगनार्णव,
प्रतिज्ञार्णव तरण कृत क्षण भरत मनोरथ संहित सिंहासनाधिरूढ,
स्वामिन्, राघव सिंह,
हाटक गिरि कटक सदृश पाद पीठ निकट तट परिलुठित निखिल नृपति किरीट कोटि विविध मणि गण किरण निकर नीराजित चरण राजीव,
दिव्य भौमायोध्याधिदैवत,
पितृ वध कुपित परशु धर मुनि विहित नृप हनन कदन पूर्व काल प्रभव शत गुण प्रतिष्ठापित धार्मिक राज वंश,
शुभ चरित रत भरत खर्वित गर्व गन्धर्व यूथ गीत विजय गाथा शत,
शासित मधुसुत शत्रुघ्न सेवित,
कुश लव परिगृहीत कुल गाथा विशेष,
विधिवश परिणमदमर भणिति कविवर रचित निज चरित निबन्धन निशमन निर्वृत,
सर्व जन सम्मानित,
पुनरुपस्थापित विमान वर विश्राणन प्रीणित वैश्रवण विश्रावित यशः प्रपञ्च,
पञ्चतापन्न मुनिकुमार सञ्जीवनामृत,
त्रेतायुग प्रवर्तित कार्तयुग वृत्तान्त,
अविकल बहुसुवर्ण हयमख सहस्र निर्वहण निर्वर्तित निज वर्णाश्रम धर्म,
सर्व कर्म समाराध्य,
सनातन धर्म,
साकेत जनपद जनि धनिक जङ्गम तदितर जन्तु जात दिव्य गति दान दर्शित नित्य निस्सीम वैभव,
भव तपन तापित भक्तजन भद्राराम,
श्री रामभद्र, नमस्ते पुनस्ते नमः ॥
चतुर्मुखेश्वरमुखैः पुत्रपौत्रादिशालिने ।
नमः सीतासमेताय रामाय गृहमेधिने ॥
कविकथकसिंहकथितं
कठोरसुकुमारगुम्भगम्भीरम् ।
भवभयभेषजमेतत्
पठत महावीरवैभवं सुधियः ॥
इति श्रीमहावीरवैभवम् ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.
🕉 InfoLyter.in