મહિમ્નઃ પન્થાનં મદનપરિપન્થિપ્રણયિનિ
પ્રભુર્નિર્ણેતું તે ભવતિ યતમાનોઽપિ કતમઃ ।
તથાપિ શ્રીકાઞ્ચીવિહૃતિરસિકે કોઽપિ મનસો
વિપાકસ્ત્વત્પાદસ્તુતિવિધિષુ જલ્પાકયતિ મામ્ ॥1॥
ગલગ્રાહી પૌરન્દરપુરવનીપલ્લવરુચાં
ધૃતપાથમ્યાનામરુણમહસામાદિમગુરુઃ ।
સમિન્ધે બન્ધૂકસ્તબકસહયુધ્વા દિશિ દિશિ
પ્રસર્પન્કામાક્ષ્યાશ્ચરણકિરણાનામરુણિમા ॥2॥
મરાલીનાં યાનાભ્યસનકલનામૂલગુરવે
દરિદ્રાણાં ત્રાણવ્યતિકરસુરોદ્યાનતરવે ।
તમસ્કાણ્ડપ્રૌઢિપ્રકટનતિરસ્કારપટવે
જનોઽયં કામાક્ષ્યાશ્ચરણનલિનાય સ્પૃહયતે ॥3॥
વહન્તી સૈન્દૂરીં સરણિમવનમ્રામરપુર઼ી-
પુરન્ધ્રીસીમન્તે કવિકમલબાલાર્કસુષમા ।
ત્રયીસીમન્તિન્યાઃ સ્તનતટનિચોલારુણપટી
વિભાન્તી કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનકાન્તિર્વિજયતે ॥4॥
પ્રણમ્રીભૂતસ્ય પ્રણયકલહત્રસ્તમનસઃ
સ્મરારાતેશ્ચૂડાવિયતિ ગૃહમેધી હિમકરઃ ।
યયોઃ સાન્ધ્યાં કાન્તિં વહતિ સુષમાભિશ્ચરણયોઃ
તયોર્મે કામાક્ષ્યા હૃદયમપતન્દ્રં વિહરતામ્ ॥5॥
યયોઃ પીઠાયન્તે વિબુધમુકુટીનાં પટલિકા
યયોઃ સૌધાયન્તે સ્વયમુદયભાજો ભણિતયઃ ।
યયોઃ દાસાયન્તે સરસિજભવાદ્યાશ્ચરણયોઃ
તયોર્મે કામાક્ષ્યા દિનમનુ વરીવર્તુ હૃદયમ્ ॥6॥
નયન્તી સઙ્કોચં સરસિજરુચં દિક્પરિસરે
સૃજન્તી લૌહિત્યં નખકિરણચન્દ્રાર્ધખચિતા ।
કવીન્દ્રાણાં હૃત્કૈરવવિકસનોદ્યોગજનની
સ્ફુરન્તી કામાક્ષ્યાઃ ચરણરુચિસન્ધ્યા વિજયતે ॥7॥
વિરાવૈર્માઞ્જીરૈઃ કિમપિ કથયન્તીવ મધુરં
પુરસ્તાદાનમ્રે પુરવિજયિનિ સ્મેરવદને ।
વયસ્યેવ પ્રૌઢા શિથિલયતિ યા પ્રેમકલહ-
પ્રરોહં કામાક્ષ્યાઃ ચરણયુગલી સા વિજયતે ॥8॥
સુપર્વસ્ત્રીલોલાલકપરિચિતં ષટ્પદકુલૈઃ
સ્ફુરલ્લાક્ષારાગં તરુણતરણિજ્યોતિરરુણૈઃ ।
ભૃતં કાન્ત્યમ્ભોભિઃ વિસૃમરમરન્દૈઃ સરસિજૈઃ
વિધત્તે કામાક્ષ્યાઃ ચરણયુગલં બન્ધુપદવીમ્ ॥9॥
રજઃસંસર્ગેઽપિ સ્થિતમરજસામેવ હૃદયે
પરં રક્તત્વેન સ્થિતમપિ વિરક્તૈકશરણમ્ ।
અલભ્યં મન્દાનાં દધદપિ સદા મન્દગતિતાં
વિધત્તે કામાક્ષ્યાઃ ચરણયુગમાશ્ચર્યલહરીમ્ ॥10॥
જટાલા મઞ્જીરસ્ફુરદરુણરત્નાંશુનિકરૈઃ
નિષિદન્તી મધ્યે નખરુચિઝરીગાઙ્ગપયસામ્ ।
જગત્ત્રાણં કર્તું જનનિ મમ કામાક્ષિ નિયતં
તપશ્ચર્યાં ધત્તે તવ ચરણપાથોજયુગલી ॥11॥
તુલાકોટિદ્વન્દ્વક્કણિતભણિતાભીતિવચસોઃ
વિનમ્રં કામાક્ષી વિસૃમરમહઃપાટલિતયોઃ ।
ક્ષણં વિન્યાસેન ક્ષપિતતમસોર્મે લલિતયોઃ
પુનીયાન્મૂર્ધાનં પુરહરપુરન્ધ્રી ચરણયોઃ ॥12॥
ભવાનિ દ્રુહ્યેતાં ભવનિબિડિતેભ્યો મમ મુહુ-
સ્તમોવ્યામોહેભ્યસ્તવ જનનિ કામાક્ષિ ચરણૌ ।
યયોર્લાક્ષાબિન્દુસ્ફુરણધરણાદ્ધ્વર્જટિજટા-
કુટીરા શોણાઙ્કં વહતિ વપુરેણાઙ્કકલિકા ॥13॥
પવિત્રીકુર્યુર્નુઃ પદતલભુવઃ પાટલરુચઃ
પરાગાસ્તે પાપપ્રશમનધુરીણાઃ પરશિવે ।
કણં લબ્ધું યેષાં નિજશિરસિ કામાક્ષિ વિવશા
વલન્તો વ્યાતન્વન્ત્યહમહમિકાં માધવમુખાઃ ॥14॥
બલાકામાલાભિર્નખરુચિમયીભિઃ પરિવૃતે
વિનમ્રસ્વર્નારીવિકચકચકાલામ્બુદકુલે ।
સ્ફુરન્તઃ કામાક્ષિ સ્ફુટદલિતબન્ધૂકસુહૃદ-
સ્તટિલ્લેખાયન્તે તવ ચરણપાથોજકિરણાઃ ॥15॥
સરાગઃ સદ્વેષઃ પ્રસૃમરસરોજે પ્રતિદિનં
નિસર્ગાદાક્રામન્વિબુધજનમૂર્ધાનમધિકમ્ ।
કથઙ્કારં માતઃ કથય પદપદ્મસ્તવ સતાં
નતાનાં કામાક્ષિ પ્રકટયતિ કૈવલ્યસરણિમ્ ॥16॥
જપાલક્ષ્મીશોણો જનિતપરમજ્ઞાનનલિની-
વિકાસવ્યાસઙ્ગો વિફલિતજગજ્જાડ્યગરિમા ।
મનઃપૂર્વાદ્રિં મે તિલકયતુ કામાક્ષિ તરસા
તમસ્કાણ્ડદ્રોહી તવ ચરણપાથોજરમણઃ ॥17॥
નમસ્કુર્મઃ પ્રેઙ્ખન્મણિકટકનીલોત્પલમહઃ-
પયોધૌ રિઙ્ખદ્ભિર્નખકિરણફેનૈર્ધવલિતે ।
સ્ફુટં કુર્વાણાય પ્રબલચલદૌર્વાનલશિખા-
વિતર્કં કામાક્ષ્યાઃ સતતમરુણિમ્ને ચરણયોઃ ॥18॥
શિવે પાશાયેતામલઘુનિ તમઃકૂપકુહરે
દિનાધીશાયેતાં મમ હૃદયપાથોજવિપિને ।
નભોમાસાયેતાં સરસકવિતારીતિસરિતિ
ત્વદીયૌ કામાક્ષિ પ્રસૃતકિરણૌ દેવિ ચરણૌ ॥19॥
નિષક્તં શ્રુત્યન્તે નયનમિવ સદ્વૃત્તરુચિરૈઃ
સમૈર્જુષ્ટં શુદ્ધૈરધરમિવ રમ્યૈર્દ્વિજગણૈઃ ।
શિવે વક્ષોજન્મદ્વિતયમિવ મુક્તાશ્રિતમુમે
ત્વદીયં કામાક્ષિ પ્રણતશરણં નૌમિ ચરણમ્ ॥20॥
નમસ્યાસંસજ્જન્નમુચિપરિપન્થિપ્રણયિની-
નિસર્ગપ્રેઙ્ખોલત્કુરલકુલકાલાહિશબલે ।
નખચ્છાયાદુગ્ધોદધિપયસિ તે વૈદ્રુમરુચાં
પ્રચારં કામાક્ષિ પ્રચુરયતિ પાદાબ્જસુષમા ॥21॥
કદા દૂરીકર્તું કટુદુરિતકાકોલજનિતં
મહાન્તં સન્તાપં મદનપરિપન્થિપ્રિયતમે ।
ક્ષણાત્તે કામાક્ષિ ત્રિભુવનપરીતાપહરણે
પટીયાંસં લપ્સ્યે પદકમલસેવામૃતરસમ્ ॥22॥
યયોઃ સાન્ધ્યં રોચિઃ સતતમરુણિમ્ને સ્પૃહયતે
યયોશ્ચાન્દ્રી કાન્તિઃ પરિપતતિ દૃષ્ટ્વા નખરુચિમ્ ।
યયોઃ પાકોદ્રેકં પિપઠિષતિ ભક્ત્યા કિસલયં
મ્રદિમ્નઃ કામાક્ષ્યા મનસિ ચરણૌ તૌ તનુમહે ॥23॥
જગન્નેદં નેદં પરમિતિ પરિત્યજ્ય યતિભિઃ
કુશાગ્રીયસ્વાન્તૈઃ કુશલધિષણૈઃ શાસ્ત્રસરણૌ ।
ગવેષ્યં કામાક્ષિ ધ્રુવમકૃતકાનાં ગિરિસુતે
ગિરામૈદમ્પર્યં તવ ચરણપદ્મં વિજયતે ॥24॥
કૃતસ્નાનં શાસ્ત્રામૃતસરસિ કામાક્ષિ નિતરાં
દધાનં વૈશદ્યં કલિતરસમાનન્દસુધયા ।
અલઙ્કારં ભૂમેર્મુનિજનમનશ્ચિન્મયમહા-
પયોધેરન્તસ્સ્થં તવ ચરણરત્નં મૃગયતે ॥25॥
મનોગેહે મોહોદ્ભવતિમિરપૂર્ણે મમ મુહુઃ
દરિદ્રાણીકુર્વન્દિનકરસહસ્રાણિ કિરણૈઃ ।
વિધત્તાં કામાક્ષિ પ્રસૃમરતમોવઞ્ચનચણઃ
ક્ષણાર્ધં સાન્નિધ્યં ચરણમણિદીપો જનનિ તે ॥26॥
કવીનાં ચેતોવન્નખરરુચિસમ્પર્કિ વિબુધ-
સ્રવન્તીસ્રોતોવત્પટુમુખરિતં હંસકરવૈઃ ।
દિનારમ્ભશ્રીવન્નિયતમરુણચ્છાયસુભગં
મદન્તઃ કામાક્ષ્યાઃ સ્ફુરતુ પદપઙ્કેરુહયુગમ્ ॥27॥
સદા કિં સમ્પર્કાત્પ્રકૃતિકઠિનૈર્નાકિમુકુટૈઃ
તટૈર્નીહારાદ્રેરધિકમણુના યોગિમનસા ।
વિભિન્તે સમ્મોહં શિશિરયતિ ભક્તાનપિ દૃશામ્
અદૃશ્યં કામાક્ષિ પ્રકટયતિ તે પાદયુગલમ્ ॥28॥
પવિત્રાભ્યામમ્બ પ્રકૃતિમૃદુલાભ્યાં તવ શિવે
પદાભ્યાં કામાક્ષિ પ્રસભમભિભૂતૈઃ સચકિતૈઃ ।
પ્રવાલૈરમ્ભોજૈરપિ ચ વનવાસવ્રતદશાઃ
સદૈવારભ્યન્તે પરિચરિતનાનાદ્વિજગણૈઃ ॥29॥
ચિરાદ્દૃશ્યા હંસૈઃ કથમપિ સદા હંસસુલભં
નિરસ્યન્તી જાડ્યં નિયતજડમધ્યૈકશરણમ્ ।
અદોષવ્યાસઙ્ગા સતતમપિ દોષાપ્તિમલિનં
પયોજં કામાક્ષ્યાઃ પરિહસતિ પાદાબ્જયુગલી ॥30॥
સુરાણામાનન્દપ્રબલનતયા મણ્ડનતયા
નખેન્દુજ્યોત્સ્નાભિર્વિસૃમરતમઃખણ્ડનતયા ।
પયોજશ્રીદ્વેષવ્રતરતતયા ત્વચ્ચરણયોઃ
વિલાસઃ કામાક્ષિ પ્રકટયતિ નૈશાકરદશામ્ ॥31॥
સિતિમ્ના કાન્તીનાં નખરજનુષાં પાદનલિન-
ચ્છવીનાં શોણિમ્ના તવ જનનિ કામાક્ષિ નમને ।
લભન્તે મન્દારગ્રથિતનવબન્ધૂકકુસુમ-
સ્રજાં સામીચીન્યં સુરપુરપુરન્ધ્રીકચભરાઃ ॥32॥
સ્ફુરન્મધ્યે શુદ્ધે નખકિરણદુગ્ધાબ્ધિપયસાં
વહન્નબ્જં ચક્રં દરમપિ ચ લેખાત્મકતયા ।
શ્રિતો માત્સ્યં રૂપં શ્રિયમપિ દધાનો નિરુપમાં
ત્રિધામા કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનનામા વિજયતે ॥33॥
નખશ્રીસન્નદ્ધસ્તબકનિચિતઃ સ્વૈશ્ચ કિરણૈઃ
પિશઙ્ગૈઃ કામાક્ષિ પ્રકટિતલસત્પલ્લવરુચિઃ ।
સતાં ગમ્યઃ શઙ્કે સકલફલદાતા સુરતરુઃ
ત્વદીયઃ પાદોઽયં તુહિનગિરિરાજન્યતનયે ॥34॥
વષટ્કુર્વન્માઞ્જીરકલકલૈઃ કર્મલહરી-
હવીંષિ પ્રૌદ્દણ્ડં જ્વલતિ પરમજ્ઞાનદહને ।
મહીયાન્કામાક્ષિ સ્ફુટમહસિ જોહોતિ સુધિયાં
મનોવેદ્યાં માતસ્તવ ચરણયજ્વા ગિરિસુતે ॥35॥
મહામન્ત્રં કિઞ્ચિન્મણિકટકનાદૈર્મૃદુ જપન્
ક્ષિપન્દિક્ષુ સ્વચ્છં નખરુચિમયં ભાસ્મનરજઃ ।
નતાનાં કામાક્ષિ પ્રકૃતિપટુરચ્ચાટ્ય મમતા-
પિશાચીં પાદોઽયં પ્રકટયતિ તે માન્ત્રિકદશામ્ ॥36॥
ઉદીતે બોધેન્દૌ તમસિ નિતરાં જગ્મુષિ દશાં
દરિદ્રાં કામાક્ષિ પ્રકટમનુરાગં વિદધતી ।
સિતેનાચ્છાદ્યાઙ્ગં નખરુચિપટેનાઙ્ઘ્રિયુગલી-
પુરન્ધ્રી તે માતઃ સ્વયમભિસરત્યેવ હૃદયમ્ ॥37॥
દિનારમ્ભઃ સમ્પન્નલિનવિપિનાનામભિનવો
વિકાસો વાસન્તઃ સુકવિપિકલોકસ્ય નિયતઃ ।
પ્રદોષઃ કામાક્ષિ પ્રકટપરમજ્ઞાનશશિન-
શ્ચકાસ્તિ ત્વત્પાદસ્મરણમહિમા શૈલતનયે ॥38॥
ધૃતચ્છાયં નિત્યં સરસિરુહમૈત્રીપરિચિતં
નિધાનં દીપ્તીનાં નિખિલજગતાં બોધજનકમ્ ।
મુમુક્ષૂણાં માર્ગપ્રથનપટુ કામાક્ષિ પદવીં
પદં તે પાતઙ્ગીં પરિકલયતે પર્વતસુતે ॥39॥
શનૈસ્તીર્ત્વા મોહામ્બુધિમથ સમારોઢુમનસઃ
ક્રમાત્કૈવલ્યાખ્યાં સુકૃતિસુલભાં સૌધવલભીમ્ ।
લભન્તે નિઃશ્રેણીમિવ ઝટિતિ કામાક્ષિ ચરણં
પુરશ્ચર્યાભિસ્તે પુરમથનસીમન્તિનિ જનાઃ ॥40॥
પ્રચણ્ડાર્તિક્ષોભપ્રમથનકૃતે પ્રાતિભસરિ-
ત્પ્રવાહપ્રોદ્દણ્ડીકરણજલદાય પ્રણમતામ્ ।
પ્રદીપાય પ્રૌઢે ભવતમસિ કામાક્ષિ ચરણ-
પ્રસાદૌન્મુખ્યાય સ્પૃહયતિ જનોઽયં જનનિ તે ॥41॥
મરુદ્ભિઃ સંસેવ્યા સતતમપિ ચાઞ્ચલ્યરહિતા
સદારુણ્યં યાન્તી પરિણતિદરિદ્રાણસુષમા ।
ગુણોત્કર્ષાન્માઞ્જીરકકલકલૈસ્તર્જનપટુઃ
પ્રવાલં કામાક્ષ્યાઃ પરિહસતિ પાદાબ્જયુગલી ॥42॥
જગદ્રક્ષાદક્ષા જલજરુચિશિક્ષાપટુતરા
સમૈર્નમ્યા રમ્યા સતતમભિગમ્યા બુધજનૈઃ ।
દ્વયી લીલાલોલા શ્રુતિષુ સુરપાલાદિમુકુટી-
તટીસીમાધામા તવ જનનિ કામાક્ષિ પદયોઃ ॥43॥
ગિરાં દૂરૌ ચોરૌ જડિમતિમિરાણાં કૃતજગ-
ત્પરિત્રાણૌ શોણૌ મુનિહૃદયલીલૈકનિપુણૌ ।
નખૈઃ સ્મેરૌ સારૌ નિગમવચસાં ખણ્ડિતભવ-
ગ્રહોન્માદૌ પાદૌ તવ જનનિ કામાક્ષિ કલયે ॥44॥
અવિશ્રાન્તં પઙ્કં યદપિ કલયન્યાવકમયં
નિરસ્યન્કામાક્ષિ પ્રણમનજુષાં પઙ્કમખિલમ્ ।
તુલાકોટિદ્વન્દં દધદપિ ચ ગચ્છન્નતુલતાં
ગિરાં માર્ગં પાદો ગિરિવરસુતે લઙ્ઘયતિ તે ॥45॥
પ્રવાલં સવ્રીલં વિપિનવિવરે વેપયતિ યા
સ્ફુરલ્લીલં બાલાતપમધિકબાલં વદતિ યા ।
રુચિં સાન્ધ્યાં વન્ધ્યાં વિરચયતિ યા વર્ધયતુ સા
શિવં મે કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનપાટલ્યલહરી ॥46॥
કિરઞ્જ્યોત્સ્નારીતિં નખમુખરુચા હંસમનસાં
વિતન્વાનઃ પ્રીતિં વિકચતરુણામ્ભોરુહરુચિઃ ।
પ્રકાશઃ શ્રીપાદસ્તવ જનનિ કામાક્ષિ તનુતે
શરત્કાલપ્રૌઢિં શશિશકલચૂડપ્રિયતમે ॥47॥
નખાઙ્કૂરસ્મેરદ્યુતિવિમલગઙ્ગામ્ભસિ સુખં
કૃતસ્નાનં જ્ઞાનામૃતમમલમાસ્વાદ્ય નિયતમ્ ।
ઉદઞ્ચન્મઞ્જીરસ્ફુરણમણિદીપે મમ મનો
મનોજ્ઞે કામાક્ષ્યાશ્ચરણમણિહર્મ્યે વિહરતામ્ ॥48॥
ભવામ્ભોધૌ નૌકાં જડિમવિપિને પાવકશિખા-
મમર્ત્યેન્દ્રાદીનામધિમુકુટમુત્તંસકલિકામ્ ।
જગત્તાપે જ્યોત્સ્નામકૃતકવચઃપઞ્જરપુટે
શુકસ્ત્રીં કામાક્ષ્યા મનસિ કલયે પાદયુગલીમ્ ॥49॥
પરત્મપ્રાકાશ્યપ્રતિફલનચુઞ્ચુઃ પ્રણમતાં
મનોજ્ઞસ્ત્વત્પાદો મણિમુકુરમુદ્રાં કલયતે ।
યદીયાં કામાક્ષિ પ્રકૃતિમસૃણાઃ શોધકદશાં
વિધાતું ચેષ્ઠન્તે બલરિપુવધૂટીકચભરાઃ ॥50॥
અવિશ્રાન્તં તિષ્ઠન્નકૃતકવચઃકન્દરપુટી-
કુટીરાન્તઃ પ્રૌઢં નખરુચિસટાલીં પ્રકટયન્ ।
પ્રચણ્ડં ખણ્ડત્વં નયતુ મમ કામાક્ષિ તરસા
તમોવેતણ્ડેન્દ્રં તવ ચરણકણ્ઠીરવપતિઃ ॥51॥
પુરસ્તાત્કામાક્ષિ પ્રચુરરસમાખણ્ડલપુરી-
પુરન્ધ્રીણાં લાસ્યં તવ લલિતમાલોક્ય શનકૈઃ ।
નખશ્રીભિઃ સ્મેરા બહુ વિતનુતે નૂપુરરવૈ-
શ્ચમત્કૃત્યા શઙ્કે ચરણયુગલી ચાટુરચનાઃ ॥52॥
સરોજં નિન્દન્તી નખકિરણકર્પૂરશિશિરા
નિષિક્તા મારારેર્મુકુટશશિરેખાહિમજલૈઃ ।
સ્ફુરન્તી કામાક્ષિ સ્ફુટરુચિમયે પલ્લવચયે
તવાધત્તે મૈત્રીં પથિકસુદૃશા પાદયુગલી ॥53॥
નતાનાં સમ્પત્તેરનવરતમાકર્ષણજપઃ
પ્રરોહત્સંસારપ્રસરગરિમસ્તમ્ભનજપઃ ।
ત્વદીયઃ કામાક્ષિ સ્મરહરમનોમોહનજપઃ
પટીયાન્નઃ પાયાત્પદનલિનમઞ્જીરનિનદઃ ॥54॥
વિતન્વીથા નાથે મમ શિરસિ કામાક્ષિ કૃપયા
પદામ્ભોજન્યાસં પશુપરિબૃઢપ્રાણદયિતે ।
પિબન્તો યન્મુદ્રાં પ્રકટમુપકમ્પાપરિસરં
દૃશા નાનન્દ્યન્તે નલિનભવનારાયણમુખાઃ ॥55॥
પ્રણામોદ્યદ્બૃન્દારમુકુટમન્દારકલિકા-
વિલોલલ્લોલમ્બપ્રકરમયધૂમપ્રચુરિમા ।
પ્રદીપ્તઃ પાદાબ્જદ્યુતિવિતતિપાટલ્યલહરી-
કૃશાનુઃ કામાક્ષ્યા મમ દહતુ સંસારવિપિનમ્ ॥56॥
વલક્ષશ્રીરૃક્ષાધિપશિશુસદૃક્ષૈસ્તવ નખૈઃ
જિઘૃક્ષુર્દક્ષત્વં સરસિરુહભિક્ષુત્વકરણે ।
ક્ષણાન્મે કામાક્ષિ ક્ષપિતભવસઙ્ક્ષોભગરિમા
વચોવૈચક્ષન્યં ચરણયુગલી પક્ષ્મલયતાત્ ॥57॥
સમન્તાત્કામાક્ષિ ક્ષતતિમિરસન્તાનસુભગાન્
અનન્તાભિર્ભાભિર્દિનમનુ દિગન્તાન્વિરચયન્ ।
અહન્તાયા હન્તા મમ જડિમદન્તાવલહરિઃ
વિભિન્તાં સન્તાપં તવ ચરણચિન્તામણિરસૌ ॥58॥
દધાનો ભાસ્વત્તામમૃતનિલયો લોહિતવપુઃ
વિનમ્રાણાં સૌમ્યો ગુરુરપિ કવિત્વં ચ કલયન્ ।
ગતૌ મન્દો ગઙ્ગાધરમહિષિ કામાક્ષિ ભજતાં
તમઃકેતુર્માતસ્તવ ચરણપદ્મો વિજયતે ॥59॥
નયન્તીં દાસત્વં નલિનભવમુખ્યાનસુલભ-
પ્રદાનાદ્દીનાનામમરતરુદૌર્ભાગ્યજનનીમ્ ।
જગજ્જન્મક્ષેમક્ષયવિધિષુ કામાક્ષિ પદયો-
ર્ધુરીણામીષ્ટે કરસ્તવ ભણિતુમાહોપુરુષિકામ્ ॥60॥
જનોઽયં સન્તપ્તો જનનિ ભવચણ્ડાંશુકિરણૈઃ
અલબ્ધવૈકં શીતં કણમપિ પરજ્ઞાનપયસઃ ।
તમોમાર્ગે પાન્થસ્તવ ઝટિતિ કામાક્ષિ શિશિરાં
પદામ્ભોજચ્છાયાં પરમશિવજાયે મૃગયતે ॥61॥
જયત્યમ્બ શ્રીમન્નખકિરણચીનાંશુકમયં
વિતાનં બિભ્રાણે સુરમુકુટસઙ્ઘટ્ટમસૃણે ।
નિજારુણ્યક્ષૌમાસ્તરણવતિ કામાક્ષિ સુલભા
બુધૈઃ સંવિન્નારી તવ ચરણમાણિક્યભવને ॥62॥
પ્રતીમઃ કામાક્ષિ સ્ફુરિતતરુણાદિત્યકિરણ-
શ્રિયો મૂલદ્રવ્યં તવ ચરણમદ્રીન્દ્રતનયે ।
સુરેન્દ્રાશામાપૂરયતિ યદસૌ ધ્વાન્તમખિલં
ધુનીતે દિગ્ભાગાનપિ ચ મહસા પાટલયતે ॥63॥
મહાભાષ્યવ્યાખ્યાપટુશયનમારોપયતિ વા
સ્મરવ્યાપારેર્ષ્યાપિશુનનિટિલં કારયતિ વા ।
દ્વિરેફાણામધ્યાસયતિ સતતં વાધિવસતિં
પ્રણમ્રાન્કામાક્ષ્યાઃ પદનલિનમાહાત્મ્યગરિમા ॥64॥
વિવેકામ્ભસ્સ્રોતસ્સ્નપનપરિપાટીશિશિરિતે
સમીભૂતે શાસ્ત્રસ્મરણહલસઙ્કર્ષણવશાત્ ।
સતાં ચેતઃક્ષેત્રે વપતિ તવ કામાક્ષિ ચરણો
મહાસંવિત્સસ્યપ્રકરવરબીજં ગિરિસુતે ॥65॥
દધાનો મન્દારસ્તબકપરિપાટીં નખરુચા
વહન્દીપ્તાં શોણાઙ્ગુલિપટલચામ્પેયકલિકામ્ ।
અશોકોલ્લાસં નઃ પ્રચુરયતુ કામાક્ષિ ચરણો
વિકાસી વાસન્તઃ સમય ઇવ તે શર્વદયિતે ॥66॥
નખાંશુપ્રાચુર્યપ્રસૃમરમરાલાલિધવલઃ
સ્ફુરન્મઞ્જીરોદ્યન્મરકતમહશ્શૈવલયુતઃ ।
ભવત્યાઃ કામાક્ષિ સ્ફુટચરણપાટલ્યકપટો
નદઃ શોણાભિખ્યો નગપતિતનૂજે વિજયતે ॥67॥
ધુનાનં પઙ્કૌઘં પરમસુલભં કણ્ટકકુલૈઃ
વિકાસવ્યાસઙ્ગં વિદધદપરાધીનમનિશમ્ ।
નખેન્દુજ્યોત્સ્નાભિર્વિશદરુચિ કામાક્ષિ નિતરામ્
અસામાન્યં મન્યે સરસિજમિદં તે પદયુગમ્ ॥68॥
કરીન્દ્રાય દ્રુહ્યત્યલસગતિલીલાસુ વિમલૈઃ
પયોજૈર્માત્સર્યં પ્રકટયતિ કામં કલયતે ।
પદામ્ભોજદ્વન્દ્વં તવ તદપિ કામાક્ષિ હૃદયં
મુનીનાં શાન્તાનાં કથમનિશમસ્મૈ સ્પૃહયતે ॥69॥
નિરસ્તા શોણિમ્ના ચરણકિરણાનાં તવ શિવે
સમિન્ધાના સન્ધ્યારુચિરચલરાજન્યતનયે ।
અસામર્થ્યાદેનં પરિભવિતુમેતત્સમરુચાં
સરોજાનાં જાને મુકુલયતિ શોભાં પ્રતિદિનમ્ ॥70॥
ઉપાદિક્ષદ્દાક્ષ્યં તવ ચરણનામા ગુરુરસૌ
મરાલાનાં શઙ્કે મસૃણગતિલાલિત્યસરણૌ ।
અતસ્તે નિસ્તન્દ્રં નિયતમમુના સખ્યપદવીં
પ્રપન્નં પાથોજં પ્રતિ દધતિ કામાક્ષિ કુતુકમ્ ॥71॥
દધાનૈઃ સંસર્ગં પ્રકૃતિમલિનૈઃ ષટ્પદકુલૈઃ
દ્વિજાધીશશ્લાઘાવિધિષુ વિદધદ્ભિર્મુકુલતામ્ ।
રજોમિશ્રૈઃ પદ્મૈર્નિયતમપિ કામાક્ષિ પદયોઃ
વિરોધસ્તે યુક્તો વિષમશરવૈરિપ્રિયતમે ॥72॥
કવિત્વશ્રીમિશ્રીકરણનિપુણૌ રક્ષણચણૌ
વિપન્નાનાં શ્રીમન્નલિનમસૃણૌ શોણકિરણૌ ।
મુનીન્દ્રાણામન્તઃકરણશરણૌ મન્દસરણૌ
મનોજ્ઞૌ કામાક્ષ્યા દુરિતહરણૌ નૌમિ ચરણૌ ॥73॥
પરસ્માત્સર્વસ્માદપિ ચ પરયોર્મુક્તિકરયોઃ
નખશ્રીભિર્જ્યોત્સ્નાકલિતતુલયોસ્તામ્રતલયોઃ ।
નિલીયે કામાક્ષ્યા નિગમનુતયોર્નાકિનતયોઃ
નિરસ્તપ્રોન્મીલન્નલિનમદયોરેવ પદયોઃ ॥74॥
સ્વભાવાદન્યોન્યં કિસલયમપીદં તવ પદં
મ્રદિમ્ના શોણિમ્ના ભગવતિ દધાતે સદૃશતામ્ ।
વને પૂર્વસ્યેચ્છા સતતમવને કિં તુ જગતાં
પરસ્યેત્થં ભેદઃ સ્ફુરતિ હૃદિ કામાક્ષિ સુધિયામ્ ॥75॥
કથં વાચાલોઽપિ પ્રકટમણિમઞ્જીરનિનદૈઃ
સદૈવાનન્દાર્દ્રાન્વિરચયતિ વાચંયમજનાન્ ।
પ્રકૃત્યા તે શોણચ્છવિરપિ ચ કામાક્ષિ ચરણો
મનીષાનૈર્મલ્યં કથમિવ નૃણાં માંસલયતે ॥76॥
ચલત્તૃષ્ણાવીચીપરિચલનપર્યાકુલતયા
મુહુર્ભ્રાન્તસ્તાન્તઃ પરમશિવવામાક્ષિ પરવાન્ ।
તિતીર્ષુઃ કામાક્ષિ પ્રચુરતરકર્મામ્બુધિમમું
કદાહં લપ્સ્યે તે ચરણમણિસેતું ગિરિસુતે ॥77॥
વિશુષ્યન્ત્યાં પ્રજ્ઞાસરિતિ દુરિતગ્રીષ્મસમય-
પ્રભાવેણ ક્ષીણે સતિ મમ મનઃકેકિનિ શુચા ।
ત્વદીયઃ કામાક્ષિ સ્ફુરિતચરણામ્ભોદમહિમા
નભોમાસાટોપં નગપતિસુતે કિં ન કુરુતે ॥78॥
વિનમ્રાણાં ચેતોભવનવલભીસીમ્નિ ચરણ-
પ્રદીપે પ્રાકાશ્યં દધતિ તવ નિર્ધૂતતમસિ ।
અસીમા કામાક્ષિ સ્વયમલઘુદુષ્કર્મલહરી
વિઘૂર્ણન્તી શાન્તિં શલભપરિપાટીવ ભજતે ॥79॥
વિરાજન્તી શુક્તિર્નખકિરણમુક્તામણિતતેઃ
વિપત્પાથોરાશૌ તરિરપિ નરાણાં પ્રણમતામ્ ।
ત્વદીયઃ કામાક્ષિ ધ્રુવમલઘુવહ્નિર્ભવવને
મુનીનાં જ્ઞાનાગ્નેરરણિરયમઙ્ઘિર્વિજયતે ॥80॥
સમસ્તૈઃ સંસેવ્યઃ સતતમપિ કામાક્ષિ વિબુધૈઃ
સ્તુતો ગન્ધર્વસ્ત્રીસુલલિતવિપઞ્ચીકલરવૈઃ ।
ભવત્યા ભિન્દાનો ભવગિરિકુલં જૃમ્ભિતતમો-
બલદ્રોહી માતશ્ચરણપુરુહૂતો વિજયતે ॥81॥
વસન્તં ભક્તાનામપિ મનસિ નિત્યં પરિલસદ્-
ઘનચ્છાયાપૂર્ણં શુચિમપિ નૃણાં તાપશમનમ્ ।
નખેન્દુજ્યોત્સ્નાભિઃ શિશિરમપિ પદ્મોદયકરં
નમામઃ કામાક્ષ્યાશ્ચરણમધિકાશ્ચર્યકરણમ્ ॥82॥
કવીન્દ્રાણાં નાનાભણિતિગુણચિત્રીકૃતવચઃ-
પ્રપઞ્ચવ્યાપારપ્રકટનકલાકૌશલનિધિઃ ।
અધઃકુર્વન્નબ્જં સનકભૃગુમુખ્યૈર્મુનિજનૈઃ
નમસ્યઃ કામાક્ષ્યાશ્ચરણપરમેષ્ઠી વિજયતે ॥83॥
ભવત્યાઃ કામાક્ષિ સ્ફુરિતપદપઙ્કેરુહભુવાં
પરાગાણાં પૂરૈઃ પરિહૃતકલઙ્કવ્યતિકરૈઃ ।
નતાનામામૃષ્ટે હૃદયમુકુરે નિર્મલરુચિ
પ્રસન્ને નિશ્શેષં પ્રતિફલતિ વિશ્વં ગિરિસુતે ॥84॥
તવ ત્રસ્તં પાદાત્કિસલયમરણ્યાન્તરમગાત્
પરં રેખારૂપં કમલમમુમેવાશ્રિતમભૂત્ ।
જિતાનાં કામાક્ષિ દ્વિતયમપિ યુક્તં પરિભવે
વિદેશે વાસો વા શરણગમનં વા નિજરિપોઃ ॥85॥
ગૃહીત્વા યાથાર્થ્યં નિગમવચસાં દેશિકકૃપા-
કટાક્ષર્કજ્યોતિશ્શમિતમમતાબન્ધતમસઃ ।
યતન્તે કામાક્ષિ પ્રતિદિવસમન્તર્દ્રઢયિતું
ત્વદીયં પાદાબ્જં સુકૃતપરિપાકેન સુજનાઃ ॥86॥
જડાનામપ્યમ્બ સ્મરણસમયે તવચ્ચરણયોઃ
ભ્રમન્મન્થક્ષ્માભૃદ્ધુમુઘુમિતસિન્ધુપ્રતિભટાઃ ।
પ્રસન્નાઃ કામાક્ષિ પ્રસભમધરસ્પન્દનકરા
ભવન્તિ સ્વચ્છન્દં પ્રકૃતિપરિપક્કા ભણિતયઃ ॥87॥
વહન્નપ્યશ્રાન્તં મધુરનિનદં હંસકમસૌ
તમેવાધઃ કર્તું કિમિવ યતતે કેલિગમને ।
ભવસ્યૈવાનન્દં વિદધદપિ કામાક્ષિ ચરણો
ભવત્યાસ્તદ્દ્રોહં ભગવતિ કિમેવં વિતનુતે ॥88॥
યદત્યન્તં તામ્યત્યલસગતિવાર્તાસ્વપિ શિવે
તદેતત્કામાક્ષિ પ્રકૃતિમૃદુલં તે પદયુગમ્ ।
કિરીટૈઃ સઙ્ઘટ્ટં કથમિવ સુરૌઘસ્ય સહતે
મુનીન્દ્રાણામાસ્તે મનસિ ચ કથં સૂચિનિશિતે ॥89॥
મનોરઙ્ગે મત્કે વિબુધજનસમ્મોદજનની
સરાગવ્યાસઙ્ગં સરસમૃદુસઞ્ચારસુભગા ।
મનોજ્ઞા કામાક્ષિ પ્રકટયતુ લાસ્યપ્રકરણં
રણન્મઞ્જીરા તે ચરણયુગલીનર્તકવધૂઃ ॥90॥
પરિષ્કુર્વન્માતઃ પશુપતિકપર્દં ચરણરાટ્
પરાચાં હૃત્પદ્મં પરમભણિતીનાં ચ મકુટમ્ ।
ભવાખ્યે પાથોધૌ પરિહરતુ કામાક્ષિ મમતા-
પરાધીનત્વં મે પરિમુષિતપાથોજમહિમા ॥91॥
પ્રસૂનૈઃ સમ્પર્કાદમરતરુણીકુન્તલભવૈઃ
અભીષ્ટાનાં દાનાદનિશમપિ કામાક્ષિ નમતામ્ ।
સ્વસઙ્ગાત્કઙ્કેલિપ્રસવજનકત્વેન ચ શિવે
ત્રિધા ધત્તે વાર્તાં સુરભિરિતિ પાદો ગિરિસુતે ॥92॥
મહામોહસ્તેનવ્યતિકરભયાત્પાલયતિ યો
વિનિક્ષિપ્તં સ્વસ્મિન્નિજજનમનોરત્નમનિશમ્ ।
સ રાગસ્યોદ્રેકાત્સતતમપિ કામાક્ષિ તરસા
કિમેવં પાદોઽસૌ કિસલયરુચિં ચોરયતિ તે ॥93॥
સદા સ્વાદુઙ્કારં વિષયલહરીશાલિકણિકાં
સમાસ્વાદ્ય શ્રાન્તં હૃદયશુકપોતં જનનિ મે ।
કૃપાજાલે ફાલેક્ષણમહિષિ કામાક્ષિ રભસાત્
ગૃહીત્વા રુન્ધીથારસ્તવ પદયુગીપઞ્જરપુટે ॥94॥
ધુનાનં કામાક્ષિ સ્મરણલવમાત્રેણ જડિમ-
જ્વરપ્રૌઢિં ગૂઢસ્થિતિ નિગમનૈકુઞ્જકુહરે ।
અલભ્યં સર્વેષાં કતિચન લભન્તે સુકૃતિનઃ
ચિરાદન્વિષ્યન્તસ્તવ ચરણસિદ્ધૌષધમિદમ્ ॥95॥
રણન્મઞ્જીરાભ્યાં લલિતગમનાભ્યાં સુકૃતિનાં
મનોવાસ્તવ્યાભ્યાં મથિતતિમિરાભ્યાં નખરુચા ।
નિધેયાભ્યાં પત્યા નિજશિરસિ કામાક્ષિ સતતં
નમસ્તે પાદાભ્યાં નલિનમૃદુલાભ્યાં ગિરિસુતે ॥96॥
સુરાગે રાકેન્દુપ્રતિનિધિમુખે પર્વતસુતે
ચિરાલ્લભ્યે ભક્ત્યા શમધનજનાનાં પરિષદા ।
મનોભૃઙ્ગો મત્કઃ પદકમલયુગ્મે જનનિ તે
પ્રકામં કામાક્ષિ ત્રિપુરહરવામાક્ષિ રમતામ્ ॥97॥
શિવે સંવિદ્રૂપે શશિશકલચૂડપ્રિયતમે
શનૈર્ગત્યાગત્યા જિતસુરવરેભે ગિરિસુતે ।
યતન્તે સન્તસ્તે ચરણનલિનાલાનયુગલે
સદા બદ્ધં ચિત્તપ્રમદકરિયૂથં દૃઢતરમ્ ॥98॥
યશઃ સૂતે માતર્મધુરકવિતાં પક્ષ્મલયતે
શ્રિયં દત્તે ચિત્તે કમપિ પરિપાકં પ્રથયતે ।
સતાં પાશગ્રન્થિં શિથિલયતિ કિં કિં ન કુરુતે
પ્રપન્ને કામાક્ષ્યાઃ પ્રણતિપરિપાટી ચરણયોઃ ॥99॥
મનીષાં માહેન્દ્રીં કકુભમિવ તે કામપિ દશાં
પ્રધત્તે કામાક્ષ્યાશ્ચરણતરુણાદિત્યકિરણઃ ।
યદીયે સમ્પર્કે ધૃતરસમરન્દા કવયતાં
પરીપાકં ધત્તે પરિમલવતી સૂક્તિનલિની ॥100॥
પુરા મારારાતિઃ પુરમજયદમ્બ સ્તવશતૈઃ
પ્રસન્નાયાં સત્યાં ત્વયિ તુહિનશૈલેન્દ્રતનયે ।
અતસ્તે કામાક્ષિ સ્ફુરતુ તરસા કાલસમયે
સમાયાતે માતર્મમ મનસિ પાદાબ્જયુગલમ્ ॥101॥
પદદ્વન્દ્વં મન્દં ગતિષુ નિવસન્તં હૃદિ સતાં
ગિરામન્તે ભ્રાન્તં કૃતકરહિતાનાં પરિબૃઢે ।
જનાનામાનન્દં જનનિ જનયન્તં પ્રણમતાં
ત્વદીયં કામાક્ષિ પ્રતિદિનમહં નૌમિ વિમલમ્ ॥102॥
ઇદં યઃ કામાક્ષ્યાશ્ચરણનલિનસ્તોત્રશતકં
જપેન્નિત્યં ભક્ત્યા નિખિલજગદાહ્લાદજનકમ્ ।
સ વિશ્વેષાં વન્દ્યઃ સકલકવિલોકૈકતિલકઃ
ચિરં ભુક્ત્વા ભોગાન્પરિણમતિ ચિદ્રૂપકલયા ॥103॥
॥ ઇતિ પાદારવિન્દશતકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
Roman (IAST) Transliteration
mahimnaḥ panthānaṃ madanaparipanthipraṇayini
prabhurnirṇetuṃ te bhavati yatamāno'pi katamaḥ |
tathāpi śrīkāñcīvihṛtirasike ko'pi manaso
vipākastvatpādastutividhiṣu jalpākayati mām ||1||
galagrāhī paurandarapuravanīpallavarucāṃ
dhṛtapāthamyānāmaruṇamahasāmādimaguruḥ |
samindhe bandhūkastabakasahayudhvā diśi diśi
prasarpankāmākṣyāścaraṇakiraṇānāmaruṇimā ||2||
marālīnāṃ yānābhyasanakalanāmūlagurave
daridrāṇāṃ trāṇavyatikarasurodyānatarave |
tamaskāṇḍaprauḍhiprakaṭanatiraskārapaṭave
jano'yaṃ kāmākṣyāścaraṇanalināya spṛhayate ||3||
vahantī saindūrīṃ saraṇimavanamrāmarapuṟī-
purandhrīsīmante kavikamalabālārkasuṣamā |
trayīsīmantinyāḥ stanataṭanicolāruṇapaṭī
vibhāntī kāmākṣyāḥ padanalinakāntirvijayate ||4||
praṇamrībhūtasya praṇayakalahatrastamanasaḥ
smarārāteścūḍāviyati gṛhamedhī himakaraḥ |
yayoḥ sāndhyāṃ kāntiṃ vahati suṣamābhiścaraṇayoḥ
tayorme kāmākṣyā hṛdayamapatandraṃ viharatām ||5||
yayoḥ pīṭhāyante vibudhamukuṭīnāṃ paṭalikā
yayoḥ saudhāyante svayamudayabhājo bhaṇitayaḥ |
yayoḥ dāsāyante sarasijabhavādyāścaraṇayoḥ
tayorme kāmākṣyā dinamanu varīvartu hṛdayam ||6||
nayantī saṅkocaṃ sarasijarucaṃ dikparisare
sṛjantī lauhityaṃ nakhakiraṇacandrārdhakhacitā |
kavīndrāṇāṃ hṛtkairavavikasanodyogajananī
sphurantī kāmākṣyāḥ caraṇarucisandhyā vijayate ||7||
virāvairmāñjīraiḥ kimapi kathayantīva madhuraṃ
purastādānamre puravijayini smeravadane |
vayasyeva prauḍhā śithilayati yā premakalaha-
prarohaṃ kāmākṣyāḥ caraṇayugalī sā vijayate ||8||
suparvastrīlolālakaparicitaṃ ṣaṭpadakulaiḥ
sphurallākṣārāgaṃ taruṇataraṇijyotiraruṇaiḥ |
bhṛtaṃ kāntyambhobhiḥ visṛmaramarandaiḥ sarasijaiḥ
vidhatte kāmākṣyāḥ caraṇayugalaṃ bandhupadavīm ||9||
rajaḥsaṃsarge'pi sthitamarajasāmeva hṛdaye
paraṃ raktatvena sthitamapi viraktaikaśaraṇam |
alabhyaṃ mandānāṃ dadhadapi sadā mandagatitāṃ
vidhatte kāmākṣyāḥ caraṇayugamāścaryalaharīm ||10||
jaṭālā mañjīrasphuradaruṇaratnāṃśunikaraiḥ
niṣidantī madhye nakharucijharīgāṅgapayasām |
jagattrāṇaṃ kartuṃ janani mama kāmākṣi niyataṃ
tapaścaryāṃ dhatte tava caraṇapāthojayugalī ||11||
tulākoṭidvandvakkaṇitabhaṇitābhītivacasoḥ
vinamraṃ kāmākṣī visṛmaramahaḥpāṭalitayoḥ |
kṣaṇaṃ vinyāsena kṣapitatamasorme lalitayoḥ
punīyānmūrdhānaṃ puraharapurandhrī caraṇayoḥ ||12||
bhavāni druhyetāṃ bhavanibiḍitebhyo mama muhu-
stamovyāmohebhyastava janani kāmākṣi caraṇau |
yayorlākṣābindusphuraṇadharaṇāddhvarjaṭijaṭā-
kuṭīrā śoṇāṅkaṃ vahati vapureṇāṅkakalikā ||13||
pavitrīkuryurnuḥ padatalabhuvaḥ pāṭalarucaḥ
parāgāste pāpapraśamanadhurīṇāḥ paraśive |
kaṇaṃ labdhuṃ yeṣāṃ nijaśirasi kāmākṣi vivaśā
valanto vyātanvantyahamahamikāṃ mādhavamukhāḥ ||14||
balākāmālābhirnakharucimayībhiḥ parivṛte
vinamrasvarnārīvikacakacakālāmbudakule |
sphurantaḥ kāmākṣi sphuṭadalitabandhūkasuhṛda-
staṭillekhāyante tava caraṇapāthojakiraṇāḥ ||15||
sarāgaḥ sadveṣaḥ prasṛmarasaroje pratidinaṃ
nisargādākrāmanvibudhajanamūrdhānamadhikam |
kathaṅkāraṃ mātaḥ kathaya padapadmastava satāṃ
natānāṃ kāmākṣi prakaṭayati kaivalyasaraṇim ||16||
japālakṣmīśoṇo janitaparamajñānanalinī-
vikāsavyāsaṅgo viphalitajagajjāḍyagarimā |
manaḥpūrvādriṃ me tilakayatu kāmākṣi tarasā
tamaskāṇḍadrohī tava caraṇapāthojaramaṇaḥ ||17||
namaskurmaḥ preṅkhanmaṇikaṭakanīlotpalamahaḥ-
payodhau riṅkhadbhirnakhakiraṇaphenairdhavalite |
sphuṭaṃ kurvāṇāya prabalacaladaurvānalaśikhā-
vitarkaṃ kāmākṣyāḥ satatamaruṇimne caraṇayoḥ ||18||
śive pāśāyetāmalaghuni tamaḥkūpakuhare
dinādhīśāyetāṃ mama hṛdayapāthojavipine |
nabhomāsāyetāṃ sarasakavitārītisariti
tvadīyau kāmākṣi prasṛtakiraṇau devi caraṇau ||19||
niṣaktaṃ śrutyante nayanamiva sadvṛttaruciraiḥ
samairjuṣṭaṃ śuddhairadharamiva ramyairdvijagaṇaiḥ |
śive vakṣojanmadvitayamiva muktāśritamume
tvadīyaṃ kāmākṣi praṇataśaraṇaṃ naumi caraṇam ||20||
namasyāsaṃsajjannamuciparipanthipraṇayinī-
nisargapreṅkholatkuralakulakālāhiśabale |
nakhacchāyādugdhodadhipayasi te vaidrumarucāṃ
pracāraṃ kāmākṣi pracurayati pādābjasuṣamā ||21||
kadā dūrīkartuṃ kaṭuduritakākolajanitaṃ
mahāntaṃ santāpaṃ madanaparipanthipriyatame |
kṣaṇātte kāmākṣi tribhuvanaparītāpaharaṇe
paṭīyāṃsaṃ lapsye padakamalasevāmṛtarasam ||22||
yayoḥ sāndhyaṃ rociḥ satatamaruṇimne spṛhayate
yayoścāndrī kāntiḥ paripatati dṛṣṭvā nakharucim |
yayoḥ pākodrekaṃ pipaṭhiṣati bhaktyā kisalayaṃ
mradimnaḥ kāmākṣyā manasi caraṇau tau tanumahe ||23||
jagannedaṃ nedaṃ paramiti parityajya yatibhiḥ
kuśāgrīyasvāntaiḥ kuśaladhiṣaṇaiḥ śāstrasaraṇau |
gaveṣyaṃ kāmākṣi dhruvamakṛtakānāṃ girisute
girāmaidamparyaṃ tava caraṇapadmaṃ vijayate ||24||
kṛtasnānaṃ śāstrāmṛtasarasi kāmākṣi nitarāṃ
dadhānaṃ vaiśadyaṃ kalitarasamānandasudhayā |
alaṅkāraṃ bhūmermunijanamanaścinmayamahā-
payodherantassthaṃ tava caraṇaratnaṃ mṛgayate ||25||
manogehe mohodbhavatimirapūrṇe mama muhuḥ
daridrāṇīkurvandinakarasahasrāṇi kiraṇaiḥ |
vidhattāṃ kāmākṣi prasṛmaratamovañcanacaṇaḥ
kṣaṇārdhaṃ sānnidhyaṃ caraṇamaṇidīpo janani te ||26||
kavīnāṃ cetovannakhararucisamparki vibudha-
sravantīsrotovatpaṭumukharitaṃ haṃsakaravaiḥ |
dinārambhaśrīvanniyatamaruṇacchāyasubhagaṃ
madantaḥ kāmākṣyāḥ sphuratu padapaṅkeruhayugam ||27||
sadā kiṃ samparkātprakṛtikaṭhinairnākimukuṭaiḥ
taṭairnīhārādreradhikamaṇunā yogimanasā |
vibhinte sammohaṃ śiśirayati bhaktānapi dṛśām
adṛśyaṃ kāmākṣi prakaṭayati te pādayugalam ||28||
pavitrābhyāmamba prakṛtimṛdulābhyāṃ tava śive
padābhyāṃ kāmākṣi prasabhamabhibhūtaiḥ sacakitaiḥ |
pravālairambhojairapi ca vanavāsavratadaśāḥ
sadaivārabhyante paricaritanānādvijagaṇaiḥ ||29||
cirāddṛśyā haṃsaiḥ kathamapi sadā haṃsasulabhaṃ
nirasyantī jāḍyaṃ niyatajaḍamadhyaikaśaraṇam |
adoṣavyāsaṅgā satatamapi doṣāptimalinaṃ
payojaṃ kāmākṣyāḥ parihasati pādābjayugalī ||30||
surāṇāmānandaprabalanatayā maṇḍanatayā
nakhendujyotsnābhirvisṛmaratamaḥkhaṇḍanatayā |
payojaśrīdveṣavrataratatayā tvaccaraṇayoḥ
vilāsaḥ kāmākṣi prakaṭayati naiśākaradaśām ||31||
sitimnā kāntīnāṃ nakharajanuṣāṃ pādanalina-
cchavīnāṃ śoṇimnā tava janani kāmākṣi namane |
labhante mandāragrathitanavabandhūkakusuma-
srajāṃ sāmīcīnyaṃ surapurapurandhrīkacabharāḥ ||32||
sphuranmadhye śuddhe nakhakiraṇadugdhābdhipayasāṃ
vahannabjaṃ cakraṃ daramapi ca lekhātmakatayā |
śrito mātsyaṃ rūpaṃ śriyamapi dadhāno nirupamāṃ
tridhāmā kāmākṣyāḥ padanalinanāmā vijayate ||33||
nakhaśrīsannaddhastabakanicitaḥ svaiśca kiraṇaiḥ
piśaṅgaiḥ kāmākṣi prakaṭitalasatpallavaruciḥ |
satāṃ gamyaḥ śaṅke sakalaphaladātā surataruḥ
tvadīyaḥ pādo'yaṃ tuhinagirirājanyatanaye ||34||
vaṣaṭkurvanmāñjīrakalakalaiḥ karmalaharī-
havīṃṣi prauddaṇḍaṃ jvalati paramajñānadahane |
mahīyānkāmākṣi sphuṭamahasi johoti sudhiyāṃ
manovedyāṃ mātastava caraṇayajvā girisute ||35||
mahāmantraṃ kiñcinmaṇikaṭakanādairmṛdu japan
kṣipandikṣu svacchaṃ nakharucimayaṃ bhāsmanarajaḥ |
natānāṃ kāmākṣi prakṛtipaṭuraccāṭya mamatā-
piśācīṃ pādo'yaṃ prakaṭayati te māntrikadaśām ||36||
udīte bodhendau tamasi nitarāṃ jagmuṣi daśāṃ
daridrāṃ kāmākṣi prakaṭamanurāgaṃ vidadhatī |
sitenācchādyāṅgaṃ nakharucipaṭenāṅghriyugalī-
purandhrī te mātaḥ svayamabhisaratyeva hṛdayam ||37||
dinārambhaḥ sampannalinavipinānāmabhinavo
vikāso vāsantaḥ sukavipikalokasya niyataḥ |
pradoṣaḥ kāmākṣi prakaṭaparamajñānaśaśina-
ścakāsti tvatpādasmaraṇamahimā śailatanaye ||38||
dhṛtacchāyaṃ nityaṃ sarasiruhamaitrīparicitaṃ
nidhānaṃ dīptīnāṃ nikhilajagatāṃ bodhajanakam |
mumukṣūṇāṃ mārgaprathanapaṭu kāmākṣi padavīṃ
padaṃ te pātaṅgīṃ parikalayate parvatasute ||39||
śanaistīrtvā mohāmbudhimatha samāroḍhumanasaḥ
kramātkaivalyākhyāṃ sukṛtisulabhāṃ saudhavalabhīm |
labhante niḥśreṇīmiva jhaṭiti kāmākṣi caraṇaṃ
puraścaryābhiste puramathanasīmantini janāḥ ||40||
pracaṇḍārtikṣobhapramathanakṛte prātibhasari-
tpravāhaproddaṇḍīkaraṇajaladāya praṇamatām |
pradīpāya prauḍhe bhavatamasi kāmākṣi caraṇa-
prasādaunmukhyāya spṛhayati jano'yaṃ janani te ||41||
marudbhiḥ saṃsevyā satatamapi cāñcalyarahitā
sadāruṇyaṃ yāntī pariṇatidaridrāṇasuṣamā |
guṇotkarṣānmāñjīrakakalakalaistarjanapaṭuḥ
pravālaṃ kāmākṣyāḥ parihasati pādābjayugalī ||42||
jagadrakṣādakṣā jalajaruciśikṣāpaṭutarā
samairnamyā ramyā satatamabhigamyā budhajanaiḥ |
dvayī līlālolā śrutiṣu surapālādimukuṭī-
taṭīsīmādhāmā tava janani kāmākṣi padayoḥ ||43||
girāṃ dūrau corau jaḍimatimirāṇāṃ kṛtajaga-
tparitrāṇau śoṇau munihṛdayalīlaikanipuṇau |
nakhaiḥ smerau sārau nigamavacasāṃ khaṇḍitabhava-
grahonmādau pādau tava janani kāmākṣi kalaye ||44||
aviśrāntaṃ paṅkaṃ yadapi kalayanyāvakamayaṃ
nirasyankāmākṣi praṇamanajuṣāṃ paṅkamakhilam |
tulākoṭidvandaṃ dadhadapi ca gacchannatulatāṃ
girāṃ mārgaṃ pādo girivarasute laṅghayati te ||45||
pravālaṃ savrīlaṃ vipinavivare vepayati yā
sphurallīlaṃ bālātapamadhikabālaṃ vadati yā |
ruciṃ sāndhyāṃ vandhyāṃ viracayati yā vardhayatu sā
śivaṃ me kāmākṣyāḥ padanalinapāṭalyalaharī ||46||
kirañjyotsnārītiṃ nakhamukharucā haṃsamanasāṃ
vitanvānaḥ prītiṃ vikacataruṇāmbhoruharuciḥ |
prakāśaḥ śrīpādastava janani kāmākṣi tanute
śaratkālaprauḍhiṃ śaśiśakalacūḍapriyatame ||47||
nakhāṅkūrasmeradyutivimalagaṅgāmbhasi sukhaṃ
kṛtasnānaṃ jñānāmṛtamamalamāsvādya niyatam |
udañcanmañjīrasphuraṇamaṇidīpe mama mano
manojñe kāmākṣyāścaraṇamaṇiharmye viharatām ||48||
bhavāmbhodhau naukāṃ jaḍimavipine pāvakaśikhā-
mamartyendrādīnāmadhimukuṭamuttaṃsakalikām |
jagattāpe jyotsnāmakṛtakavacaḥpañjarapuṭe
śukastrīṃ kāmākṣyā manasi kalaye pādayugalīm ||49||
paratmaprākāśyapratiphalanacuñcuḥ praṇamatāṃ
manojñastvatpādo maṇimukuramudrāṃ kalayate |
yadīyāṃ kāmākṣi prakṛtimasṛṇāḥ śodhakadaśāṃ
vidhātuṃ ceṣṭhante balaripuvadhūṭīkacabharāḥ ||50||
aviśrāntaṃ tiṣṭhannakṛtakavacaḥkandarapuṭī-
kuṭīrāntaḥ prauḍhaṃ nakharucisaṭālīṃ prakaṭayan |
pracaṇḍaṃ khaṇḍatvaṃ nayatu mama kāmākṣi tarasā
tamovetaṇḍendraṃ tava caraṇakaṇṭhīravapatiḥ ||51||
purastātkāmākṣi pracurarasamākhaṇḍalapurī-
purandhrīṇāṃ lāsyaṃ tava lalitamālokya śanakaiḥ |
nakhaśrībhiḥ smerā bahu vitanute nūpuraravai-
ścamatkṛtyā śaṅke caraṇayugalī cāṭuracanāḥ ||52||
sarojaṃ nindantī nakhakiraṇakarpūraśiśirā
niṣiktā mārārermukuṭaśaśirekhāhimajalaiḥ |
sphurantī kāmākṣi sphuṭarucimaye pallavacaye
tavādhatte maitrīṃ pathikasudṛśā pādayugalī ||53||
natānāṃ sampatteranavaratamākarṣaṇajapaḥ
prarohatsaṃsāraprasaragarimastambhanajapaḥ |
tvadīyaḥ kāmākṣi smaraharamanomohanajapaḥ
paṭīyānnaḥ pāyātpadanalinamañjīraninadaḥ ||54||
vitanvīthā nāthe mama śirasi kāmākṣi kṛpayā
padāmbhojanyāsaṃ paśuparibṛḍhaprāṇadayite |
pibanto yanmudrāṃ prakaṭamupakampāparisaraṃ
dṛśā nānandyante nalinabhavanārāyaṇamukhāḥ ||55||
praṇāmodyadbṛndāramukuṭamandārakalikā-
vilolallolambaprakaramayadhūmapracurimā |
pradīptaḥ pādābjadyutivitatipāṭalyalaharī-
kṛśānuḥ kāmākṣyā mama dahatu saṃsāravipinam ||56||
valakṣaśrīrṛkṣādhipaśiśusadṛkṣaistava nakhaiḥ
jighṛkṣurdakṣatvaṃ sarasiruhabhikṣutvakaraṇe |
kṣaṇānme kāmākṣi kṣapitabhavasaṅkṣobhagarimā
vacovaicakṣanyaṃ caraṇayugalī pakṣmalayatāt ||57||
samantātkāmākṣi kṣatatimirasantānasubhagān
anantābhirbhābhirdinamanu digantānviracayan |
ahantāyā hantā mama jaḍimadantāvalahariḥ
vibhintāṃ santāpaṃ tava caraṇacintāmaṇirasau ||58||
dadhāno bhāsvattāmamṛtanilayo lohitavapuḥ
vinamrāṇāṃ saumyo gururapi kavitvaṃ ca kalayan |
gatau mando gaṅgādharamahiṣi kāmākṣi bhajatāṃ
tamaḥketurmātastava caraṇapadmo vijayate ||59||
nayantīṃ dāsatvaṃ nalinabhavamukhyānasulabha-
pradānāddīnānāmamaratarudaurbhāgyajananīm |
jagajjanmakṣemakṣayavidhiṣu kāmākṣi padayo-
rdhurīṇāmīṣṭe karastava bhaṇitumāhopuruṣikām ||60||
jano'yaṃ santapto janani bhavacaṇḍāṃśukiraṇaiḥ
alabdhavaikaṃ śītaṃ kaṇamapi parajñānapayasaḥ |
tamomārge pānthastava jhaṭiti kāmākṣi śiśirāṃ
padāmbhojacchāyāṃ paramaśivajāye mṛgayate ||61||
jayatyamba śrīmannakhakiraṇacīnāṃśukamayaṃ
vitānaṃ bibhrāṇe suramukuṭasaṅghaṭṭamasṛṇe |
nijāruṇyakṣaumāstaraṇavati kāmākṣi sulabhā
budhaiḥ saṃvinnārī tava caraṇamāṇikyabhavane ||62||
pratīmaḥ kāmākṣi sphuritataruṇādityakiraṇa-
śriyo mūladravyaṃ tava caraṇamadrīndratanaye |
surendrāśāmāpūrayati yadasau dhvāntamakhilaṃ
dhunīte digbhāgānapi ca mahasā pāṭalayate ||63||
mahābhāṣyavyākhyāpaṭuśayanamāropayati vā
smaravyāpārerṣyāpiśunaniṭilaṃ kārayati vā |
dvirephāṇāmadhyāsayati satataṃ vādhivasatiṃ
praṇamrānkāmākṣyāḥ padanalinamāhātmyagarimā ||64||
vivekāmbhassrotassnapanaparipāṭīśiśirite
samībhūte śāstrasmaraṇahalasaṅkarṣaṇavaśāt |
satāṃ cetaḥkṣetre vapati tava kāmākṣi caraṇo
mahāsaṃvitsasyaprakaravarabījaṃ girisute ||65||
dadhāno mandārastabakaparipāṭīṃ nakharucā
vahandīptāṃ śoṇāṅgulipaṭalacāmpeyakalikām |
aśokollāsaṃ naḥ pracurayatu kāmākṣi caraṇo
vikāsī vāsantaḥ samaya iva te śarvadayite ||66||
nakhāṃśuprācuryaprasṛmaramarālālidhavalaḥ
sphuranmañjīrodyanmarakatamahaśśaivalayutaḥ |
bhavatyāḥ kāmākṣi sphuṭacaraṇapāṭalyakapaṭo
nadaḥ śoṇābhikhyo nagapatitanūje vijayate ||67||
dhunānaṃ paṅkaughaṃ paramasulabhaṃ kaṇṭakakulaiḥ
vikāsavyāsaṅgaṃ vidadhadaparādhīnamaniśam |
nakhendujyotsnābhirviśadaruci kāmākṣi nitarām
asāmānyaṃ manye sarasijamidaṃ te padayugam ||68||
karīndrāya druhyatyalasagatilīlāsu vimalaiḥ
payojairmātsaryaṃ prakaṭayati kāmaṃ kalayate |
padāmbhojadvandvaṃ tava tadapi kāmākṣi hṛdayaṃ
munīnāṃ śāntānāṃ kathamaniśamasmai spṛhayate ||69||
nirastā śoṇimnā caraṇakiraṇānāṃ tava śive
samindhānā sandhyāruciracalarājanyatanaye |
asāmarthyādenaṃ paribhavitumetatsamarucāṃ
sarojānāṃ jāne mukulayati śobhāṃ pratidinam ||70||
upādikṣaddākṣyaṃ tava caraṇanāmā gururasau
marālānāṃ śaṅke masṛṇagatilālityasaraṇau |
ataste nistandraṃ niyatamamunā sakhyapadavīṃ
prapannaṃ pāthojaṃ prati dadhati kāmākṣi kutukam ||71||
dadhānaiḥ saṃsargaṃ prakṛtimalinaiḥ ṣaṭpadakulaiḥ
dvijādhīśaślāghāvidhiṣu vidadhadbhirmukulatām |
rajomiśraiḥ padmairniyatamapi kāmākṣi padayoḥ
virodhaste yukto viṣamaśaravairipriyatame ||72||
kavitvaśrīmiśrīkaraṇanipuṇau rakṣaṇacaṇau
vipannānāṃ śrīmannalinamasṛṇau śoṇakiraṇau |
munīndrāṇāmantaḥkaraṇaśaraṇau mandasaraṇau
manojñau kāmākṣyā duritaharaṇau naumi caraṇau ||73||
parasmātsarvasmādapi ca parayormuktikarayoḥ
nakhaśrībhirjyotsnākalitatulayostāmratalayoḥ |
nilīye kāmākṣyā nigamanutayornākinatayoḥ
nirastapronmīlannalinamadayoreva padayoḥ ||74||
svabhāvādanyonyaṃ kisalayamapīdaṃ tava padaṃ
mradimnā śoṇimnā bhagavati dadhāte sadṛśatām |
vane pūrvasyecchā satatamavane kiṃ tu jagatāṃ
parasyetthaṃ bhedaḥ sphurati hṛdi kāmākṣi sudhiyām ||75||
kathaṃ vācālo'pi prakaṭamaṇimañjīraninadaiḥ
sadaivānandārdrānviracayati vācaṃyamajanān |
prakṛtyā te śoṇacchavirapi ca kāmākṣi caraṇo
manīṣānairmalyaṃ kathamiva nṛṇāṃ māṃsalayate ||76||
calattṛṣṇāvīcīparicalanaparyākulatayā
muhurbhrāntastāntaḥ paramaśivavāmākṣi paravān |
titīrṣuḥ kāmākṣi pracuratarakarmāmbudhimamuṃ
kadāhaṃ lapsye te caraṇamaṇisetuṃ girisute ||77||
viśuṣyantyāṃ prajñāsariti duritagrīṣmasamaya-
prabhāveṇa kṣīṇe sati mama manaḥkekini śucā |
tvadīyaḥ kāmākṣi sphuritacaraṇāmbhodamahimā
nabhomāsāṭopaṃ nagapatisute kiṃ na kurute ||78||
vinamrāṇāṃ cetobhavanavalabhīsīmni caraṇa-
pradīpe prākāśyaṃ dadhati tava nirdhūtatamasi |
asīmā kāmākṣi svayamalaghuduṣkarmalaharī
vighūrṇantī śāntiṃ śalabhaparipāṭīva bhajate ||79||
virājantī śuktirnakhakiraṇamuktāmaṇitateḥ
vipatpāthorāśau tarirapi narāṇāṃ praṇamatām |
tvadīyaḥ kāmākṣi dhruvamalaghuvahnirbhavavane
munīnāṃ jñānāgneraraṇirayamaṅghirvijayate ||80||
samastaiḥ saṃsevyaḥ satatamapi kāmākṣi vibudhaiḥ
stuto gandharvastrīsulalitavipañcīkalaravaiḥ |
bhavatyā bhindāno bhavagirikulaṃ jṛmbhitatamo-
baladrohī mātaścaraṇapuruhūto vijayate ||81||
vasantaṃ bhaktānāmapi manasi nityaṃ parilasad-
ghanacchāyāpūrṇaṃ śucimapi nṛṇāṃ tāpaśamanam |
nakhendujyotsnābhiḥ śiśiramapi padmodayakaraṃ
namāmaḥ kāmākṣyāścaraṇamadhikāścaryakaraṇam ||82||
kavīndrāṇāṃ nānābhaṇitiguṇacitrīkṛtavacaḥ-
prapañcavyāpāraprakaṭanakalākauśalanidhiḥ |
adhaḥkurvannabjaṃ sanakabhṛgumukhyairmunijanaiḥ
namasyaḥ kāmākṣyāścaraṇaparameṣṭhī vijayate ||83||
bhavatyāḥ kāmākṣi sphuritapadapaṅkeruhabhuvāṃ
parāgāṇāṃ pūraiḥ parihṛtakalaṅkavyatikaraiḥ |
natānāmāmṛṣṭe hṛdayamukure nirmalaruci
prasanne niśśeṣaṃ pratiphalati viśvaṃ girisute ||84||
tava trastaṃ pādātkisalayamaraṇyāntaramagāt
paraṃ rekhārūpaṃ kamalamamumevāśritamabhūt |
jitānāṃ kāmākṣi dvitayamapi yuktaṃ paribhave
videśe vāso vā śaraṇagamanaṃ vā nijaripoḥ ||85||
gṛhītvā yāthārthyaṃ nigamavacasāṃ deśikakṛpā-
kaṭākṣarkajyotiśśamitamamatābandhatamasaḥ |
yatante kāmākṣi pratidivasamantardraḍhayituṃ
tvadīyaṃ pādābjaṃ sukṛtaparipākena sujanāḥ ||86||
jaḍānāmapyamba smaraṇasamaye tavaccaraṇayoḥ
bhramanmanthakṣmābhṛddhumughumitasindhupratibhaṭāḥ |
prasannāḥ kāmākṣi prasabhamadharaspandanakarā
bhavanti svacchandaṃ prakṛtiparipakkā bhaṇitayaḥ ||87||
vahannapyaśrāntaṃ madhuraninadaṃ haṃsakamasau
tamevādhaḥ kartuṃ kimiva yatate keligamane |
bhavasyaivānandaṃ vidadhadapi kāmākṣi caraṇo
bhavatyāstaddrohaṃ bhagavati kimevaṃ vitanute ||88||
yadatyantaṃ tāmyatyalasagativārtāsvapi śive
tadetatkāmākṣi prakṛtimṛdulaṃ te padayugam |
kirīṭaiḥ saṅghaṭṭaṃ kathamiva suraughasya sahate
munīndrāṇāmāste manasi ca kathaṃ sūciniśite ||89||
manoraṅge matke vibudhajanasammodajananī
sarāgavyāsaṅgaṃ sarasamṛdusañcārasubhagā |
manojñā kāmākṣi prakaṭayatu lāsyaprakaraṇaṃ
raṇanmañjīrā te caraṇayugalīnartakavadhūḥ ||90||
pariṣkurvanmātaḥ paśupatikapardaṃ caraṇarāṭ
parācāṃ hṛtpadmaṃ paramabhaṇitīnāṃ ca makuṭam |
bhavākhye pāthodhau pariharatu kāmākṣi mamatā-
parādhīnatvaṃ me parimuṣitapāthojamahimā ||91||
prasūnaiḥ samparkādamarataruṇīkuntalabhavaiḥ
abhīṣṭānāṃ dānādaniśamapi kāmākṣi namatām |
svasaṅgātkaṅkeliprasavajanakatvena ca śive
tridhā dhatte vārtāṃ surabhiriti pādo girisute ||92||
mahāmohastenavyatikarabhayātpālayati yo
vinikṣiptaṃ svasminnijajanamanoratnamaniśam |
sa rāgasyodrekātsatatamapi kāmākṣi tarasā
kimevaṃ pādo'sau kisalayaruciṃ corayati te ||93||
sadā svāduṅkāraṃ viṣayalaharīśālikaṇikāṃ
samāsvādya śrāntaṃ hṛdayaśukapotaṃ janani me |
kṛpājāle phālekṣaṇamahiṣi kāmākṣi rabhasāt
gṛhītvā rundhīthārastava padayugīpañjarapuṭe ||94||
dhunānaṃ kāmākṣi smaraṇalavamātreṇa jaḍima-
jvaraprauḍhiṃ gūḍhasthiti nigamanaikuñjakuhare |
alabhyaṃ sarveṣāṃ katicana labhante sukṛtinaḥ
cirādanviṣyantastava caraṇasiddhauṣadhamidam ||95||
raṇanmañjīrābhyāṃ lalitagamanābhyāṃ sukṛtināṃ
manovāstavyābhyāṃ mathitatimirābhyāṃ nakharucā |
nidheyābhyāṃ patyā nijaśirasi kāmākṣi satataṃ
namaste pādābhyāṃ nalinamṛdulābhyāṃ girisute ||96||
surāge rākendupratinidhimukhe parvatasute
cirāllabhye bhaktyā śamadhanajanānāṃ pariṣadā |
manobhṛṅgo matkaḥ padakamalayugme janani te
prakāmaṃ kāmākṣi tripuraharavāmākṣi ramatām ||97||
śive saṃvidrūpe śaśiśakalacūḍapriyatame
śanairgatyāgatyā jitasuravarebhe girisute |
yatante santaste caraṇanalinālānayugale
sadā baddhaṃ cittapramadakariyūthaṃ dṛḍhataram ||98||
yaśaḥ sūte mātarmadhurakavitāṃ pakṣmalayate
śriyaṃ datte citte kamapi paripākaṃ prathayate |
satāṃ pāśagranthiṃ śithilayati kiṃ kiṃ na kurute
prapanne kāmākṣyāḥ praṇatiparipāṭī caraṇayoḥ ||99||
manīṣāṃ māhendrīṃ kakubhamiva te kāmapi daśāṃ
pradhatte kāmākṣyāścaraṇataruṇādityakiraṇaḥ |
yadīye samparke dhṛtarasamarandā kavayatāṃ
parīpākaṃ dhatte parimalavatī sūktinalinī ||100||
purā mārārātiḥ puramajayadamba stavaśataiḥ
prasannāyāṃ satyāṃ tvayi tuhinaśailendratanaye |
ataste kāmākṣi sphuratu tarasā kālasamaye
samāyāte mātarmama manasi pādābjayugalam ||101||
padadvandvaṃ mandaṃ gatiṣu nivasantaṃ hṛdi satāṃ
girāmante bhrāntaṃ kṛtakarahitānāṃ paribṛḍhe |
janānāmānandaṃ janani janayantaṃ praṇamatāṃ
tvadīyaṃ kāmākṣi pratidinamahaṃ naumi vimalam ||102||
idaṃ yaḥ kāmākṣyāścaraṇanalinastotraśatakaṃ
japennityaṃ bhaktyā nikhilajagadāhlādajanakam |
sa viśveṣāṃ vandyaḥ sakalakavilokaikatilakaḥ
ciraṃ bhuktvā bhogānpariṇamati cidrūpakalayā ||103||
|| iti pādāravindaśatakaṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
महिम्नः पन्थानं मदनपरिपन्थिप्रणयिनि
प्रभुर्निर्णेतुं ते भवति यतमानोऽपि कतमः ।
तथापि श्रीकाञ्चीविहृतिरसिके कोऽपि मनसो
विपाकस्त्वत्पादस्तुतिविधिषु जल्पाकयति माम् ॥1॥
गलग्राही पौरन्दरपुरवनीपल्लवरुचां
धृतपाथम्यानामरुणमहसामादिमगुरुः ।
समिन्धे बन्धूकस्तबकसहयुध्वा दिशि दिशि
प्रसर्पन्कामाक्ष्याश्चरणकिरणानामरुणिमा ॥2॥
मरालीनां यानाभ्यसनकलनामूलगुरवे
दरिद्राणां त्राणव्यतिकरसुरोद्यानतरवे ।
तमस्काण्डप्रौढिप्रकटनतिरस्कारपटवे
जनोऽयं कामाक्ष्याश्चरणनलिनाय स्पृहयते ॥3॥
वहन्ती सैन्दूरीं सरणिमवनम्रामरपुऱी-
पुरन्ध्रीसीमन्ते कविकमलबालार्कसुषमा ।
त्रयीसीमन्तिन्याः स्तनतटनिचोलारुणपटी
विभान्ती कामाक्ष्याः पदनलिनकान्तिर्विजयते ॥4॥
प्रणम्रीभूतस्य प्रणयकलहत्रस्तमनसः
स्मरारातेश्चूडावियति गृहमेधी हिमकरः ।
ययोः सान्ध्यां कान्तिं वहति सुषमाभिश्चरणयोः
तयोर्मे कामाक्ष्या हृदयमपतन्द्रं विहरताम् ॥5॥
ययोः पीठायन्ते विबुधमुकुटीनां पटलिका
ययोः सौधायन्ते स्वयमुदयभाजो भणितयः ।
ययोः दासायन्ते सरसिजभवाद्याश्चरणयोः
तयोर्मे कामाक्ष्या दिनमनु वरीवर्तु हृदयम् ॥6॥
नयन्ती सङ्कोचं सरसिजरुचं दिक्परिसरे
सृजन्ती लौहित्यं नखकिरणचन्द्रार्धखचिता ।
कवीन्द्राणां हृत्कैरवविकसनोद्योगजननी
स्फुरन्ती कामाक्ष्याः चरणरुचिसन्ध्या विजयते ॥7॥
विरावैर्माञ्जीरैः किमपि कथयन्तीव मधुरं
पुरस्तादानम्रे पुरविजयिनि स्मेरवदने ।
वयस्येव प्रौढा शिथिलयति या प्रेमकलह-
प्ररोहं कामाक्ष्याः चरणयुगली सा विजयते ॥8॥
सुपर्वस्त्रीलोलालकपरिचितं षट्पदकुलैः
स्फुरल्लाक्षारागं तरुणतरणिज्योतिररुणैः ।
भृतं कान्त्यम्भोभिः विसृमरमरन्दैः सरसिजैः
विधत्ते कामाक्ष्याः चरणयुगलं बन्धुपदवीम् ॥9॥
रजःसंसर्गेऽपि स्थितमरजसामेव हृदये
परं रक्तत्वेन स्थितमपि विरक्तैकशरणम् ।
अलभ्यं मन्दानां दधदपि सदा मन्दगतितां
विधत्ते कामाक्ष्याः चरणयुगमाश्चर्यलहरीम् ॥10॥
जटाला मञ्जीरस्फुरदरुणरत्नांशुनिकरैः
निषिदन्ती मध्ये नखरुचिझरीगाङ्गपयसाम् ।
जगत्त्राणं कर्तुं जननि मम कामाक्षि नियतं
तपश्चर्यां धत्ते तव चरणपाथोजयुगली ॥11॥
तुलाकोटिद्वन्द्वक्कणितभणिताभीतिवचसोः
विनम्रं कामाक्षी विसृमरमहःपाटलितयोः ।
क्षणं विन्यासेन क्षपिततमसोर्मे ललितयोः
पुनीयान्मूर्धानं पुरहरपुरन्ध्री चरणयोः ॥12॥
भवानि द्रुह्येतां भवनिबिडितेभ्यो मम मुहु-
स्तमोव्यामोहेभ्यस्तव जननि कामाक्षि चरणौ ।
ययोर्लाक्षाबिन्दुस्फुरणधरणाद्ध्वर्जटिजटा-
कुटीरा शोणाङ्कं वहति वपुरेणाङ्ककलिका ॥13॥
पवित्रीकुर्युर्नुः पदतलभुवः पाटलरुचः
परागास्ते पापप्रशमनधुरीणाः परशिवे ।
कणं लब्धुं येषां निजशिरसि कामाक्षि विवशा
वलन्तो व्यातन्वन्त्यहमहमिकां माधवमुखाः ॥14॥
बलाकामालाभिर्नखरुचिमयीभिः परिवृते
विनम्रस्वर्नारीविकचकचकालाम्बुदकुले ।
स्फुरन्तः कामाक्षि स्फुटदलितबन्धूकसुहृद-
स्तटिल्लेखायन्ते तव चरणपाथोजकिरणाः ॥15॥
सरागः सद्वेषः प्रसृमरसरोजे प्रतिदिनं
निसर्गादाक्रामन्विबुधजनमूर्धानमधिकम् ।
कथङ्कारं मातः कथय पदपद्मस्तव सतां
नतानां कामाक्षि प्रकटयति कैवल्यसरणिम् ॥16॥
जपालक्ष्मीशोणो जनितपरमज्ञाननलिनी-
विकासव्यासङ्गो विफलितजगज्जाड्यगरिमा ।
मनःपूर्वाद्रिं मे तिलकयतु कामाक्षि तरसा
तमस्काण्डद्रोही तव चरणपाथोजरमणः ॥17॥
नमस्कुर्मः प्रेङ्खन्मणिकटकनीलोत्पलमहः-
पयोधौ रिङ्खद्भिर्नखकिरणफेनैर्धवलिते ।
स्फुटं कुर्वाणाय प्रबलचलदौर्वानलशिखा-
वितर्कं कामाक्ष्याः सततमरुणिम्ने चरणयोः ॥18॥
शिवे पाशायेतामलघुनि तमःकूपकुहरे
दिनाधीशायेतां मम हृदयपाथोजविपिने ।
नभोमासायेतां सरसकवितारीतिसरिति
त्वदीयौ कामाक्षि प्रसृतकिरणौ देवि चरणौ ॥19॥
निषक्तं श्रुत्यन्ते नयनमिव सद्वृत्तरुचिरैः
समैर्जुष्टं शुद्धैरधरमिव रम्यैर्द्विजगणैः ।
शिवे वक्षोजन्मद्वितयमिव मुक्ताश्रितमुमे
त्वदीयं कामाक्षि प्रणतशरणं नौमि चरणम् ॥20॥
नमस्यासंसज्जन्नमुचिपरिपन्थिप्रणयिनी-
निसर्गप्रेङ्खोलत्कुरलकुलकालाहिशबले ।
नखच्छायादुग्धोदधिपयसि ते वैद्रुमरुचां
प्रचारं कामाक्षि प्रचुरयति पादाब्जसुषमा ॥21॥
कदा दूरीकर्तुं कटुदुरितकाकोलजनितं
महान्तं सन्तापं मदनपरिपन्थिप्रियतमे ।
क्षणात्ते कामाक्षि त्रिभुवनपरीतापहरणे
पटीयांसं लप्स्ये पदकमलसेवामृतरसम् ॥22॥
ययोः सान्ध्यं रोचिः सततमरुणिम्ने स्पृहयते
ययोश्चान्द्री कान्तिः परिपतति दृष्ट्वा नखरुचिम् ।
ययोः पाकोद्रेकं पिपठिषति भक्त्या किसलयं
म्रदिम्नः कामाक्ष्या मनसि चरणौ तौ तनुमहे ॥23॥
जगन्नेदं नेदं परमिति परित्यज्य यतिभिः
कुशाग्रीयस्वान्तैः कुशलधिषणैः शास्त्रसरणौ ।
गवेष्यं कामाक्षि ध्रुवमकृतकानां गिरिसुते
गिरामैदम्पर्यं तव चरणपद्मं विजयते ॥24॥
कृतस्नानं शास्त्रामृतसरसि कामाक्षि नितरां
दधानं वैशद्यं कलितरसमानन्दसुधया ।
अलङ्कारं भूमेर्मुनिजनमनश्चिन्मयमहा-
पयोधेरन्तस्स्थं तव चरणरत्नं मृगयते ॥25॥
मनोगेहे मोहोद्भवतिमिरपूर्णे मम मुहुः
दरिद्राणीकुर्वन्दिनकरसहस्राणि किरणैः ।
विधत्तां कामाक्षि प्रसृमरतमोवञ्चनचणः
क्षणार्धं सान्निध्यं चरणमणिदीपो जननि ते ॥26॥
कवीनां चेतोवन्नखररुचिसम्पर्कि विबुध-
स्रवन्तीस्रोतोवत्पटुमुखरितं हंसकरवैः ।
दिनारम्भश्रीवन्नियतमरुणच्छायसुभगं
मदन्तः कामाक्ष्याः स्फुरतु पदपङ्केरुहयुगम् ॥27॥
सदा किं सम्पर्कात्प्रकृतिकठिनैर्नाकिमुकुटैः
तटैर्नीहाराद्रेरधिकमणुना योगिमनसा ।
विभिन्ते सम्मोहं शिशिरयति भक्तानपि दृशाम्
अदृश्यं कामाक्षि प्रकटयति ते पादयुगलम् ॥28॥
पवित्राभ्यामम्ब प्रकृतिमृदुलाभ्यां तव शिवे
पदाभ्यां कामाक्षि प्रसभमभिभूतैः सचकितैः ।
प्रवालैरम्भोजैरपि च वनवासव्रतदशाः
सदैवारभ्यन्ते परिचरितनानाद्विजगणैः ॥29॥
चिराद्दृश्या हंसैः कथमपि सदा हंससुलभं
निरस्यन्ती जाड्यं नियतजडमध्यैकशरणम् ।
अदोषव्यासङ्गा सततमपि दोषाप्तिमलिनं
पयोजं कामाक्ष्याः परिहसति पादाब्जयुगली ॥30॥
सुराणामानन्दप्रबलनतया मण्डनतया
नखेन्दुज्योत्स्नाभिर्विसृमरतमःखण्डनतया ।
पयोजश्रीद्वेषव्रतरततया त्वच्चरणयोः
विलासः कामाक्षि प्रकटयति नैशाकरदशाम् ॥31॥
सितिम्ना कान्तीनां नखरजनुषां पादनलिन-
च्छवीनां शोणिम्ना तव जननि कामाक्षि नमने ।
लभन्ते मन्दारग्रथितनवबन्धूककुसुम-
स्रजां सामीचीन्यं सुरपुरपुरन्ध्रीकचभराः ॥32॥
स्फुरन्मध्ये शुद्धे नखकिरणदुग्धाब्धिपयसां
वहन्नब्जं चक्रं दरमपि च लेखात्मकतया ।
श्रितो मात्स्यं रूपं श्रियमपि दधानो निरुपमां
त्रिधामा कामाक्ष्याः पदनलिननामा विजयते ॥33॥
नखश्रीसन्नद्धस्तबकनिचितः स्वैश्च किरणैः
पिशङ्गैः कामाक्षि प्रकटितलसत्पल्लवरुचिः ।
सतां गम्यः शङ्के सकलफलदाता सुरतरुः
त्वदीयः पादोऽयं तुहिनगिरिराजन्यतनये ॥34॥
वषट्कुर्वन्माञ्जीरकलकलैः कर्मलहरी-
हवींषि प्रौद्दण्डं ज्वलति परमज्ञानदहने ।
महीयान्कामाक्षि स्फुटमहसि जोहोति सुधियां
मनोवेद्यां मातस्तव चरणयज्वा गिरिसुते ॥35॥
महामन्त्रं किञ्चिन्मणिकटकनादैर्मृदु जपन्
क्षिपन्दिक्षु स्वच्छं नखरुचिमयं भास्मनरजः ।
नतानां कामाक्षि प्रकृतिपटुरच्चाट्य ममता-
पिशाचीं पादोऽयं प्रकटयति ते मान्त्रिकदशाम् ॥36॥
उदीते बोधेन्दौ तमसि नितरां जग्मुषि दशां
दरिद्रां कामाक्षि प्रकटमनुरागं विदधती ।
सितेनाच्छाद्याङ्गं नखरुचिपटेनाङ्घ्रियुगली-
पुरन्ध्री ते मातः स्वयमभिसरत्येव हृदयम् ॥37॥
दिनारम्भः सम्पन्नलिनविपिनानामभिनवो
विकासो वासन्तः सुकविपिकलोकस्य नियतः ।
प्रदोषः कामाक्षि प्रकटपरमज्ञानशशिन-
श्चकास्ति त्वत्पादस्मरणमहिमा शैलतनये ॥38॥
धृतच्छायं नित्यं सरसिरुहमैत्रीपरिचितं
निधानं दीप्तीनां निखिलजगतां बोधजनकम् ।
मुमुक्षूणां मार्गप्रथनपटु कामाक्षि पदवीं
पदं ते पातङ्गीं परिकलयते पर्वतसुते ॥39॥
शनैस्तीर्त्वा मोहाम्बुधिमथ समारोढुमनसः
क्रमात्कैवल्याख्यां सुकृतिसुलभां सौधवलभीम् ।
लभन्ते निःश्रेणीमिव झटिति कामाक्षि चरणं
पुरश्चर्याभिस्ते पुरमथनसीमन्तिनि जनाः ॥40॥
प्रचण्डार्तिक्षोभप्रमथनकृते प्रातिभसरि-
त्प्रवाहप्रोद्दण्डीकरणजलदाय प्रणमताम् ।
प्रदीपाय प्रौढे भवतमसि कामाक्षि चरण-
प्रसादौन्मुख्याय स्पृहयति जनोऽयं जननि ते ॥41॥
मरुद्भिः संसेव्या सततमपि चाञ्चल्यरहिता
सदारुण्यं यान्ती परिणतिदरिद्राणसुषमा ।
गुणोत्कर्षान्माञ्जीरककलकलैस्तर्जनपटुः
प्रवालं कामाक्ष्याः परिहसति पादाब्जयुगली ॥42॥
जगद्रक्षादक्षा जलजरुचिशिक्षापटुतरा
समैर्नम्या रम्या सततमभिगम्या बुधजनैः ।
द्वयी लीलालोला श्रुतिषु सुरपालादिमुकुटी-
तटीसीमाधामा तव जननि कामाक्षि पदयोः ॥43॥
गिरां दूरौ चोरौ जडिमतिमिराणां कृतजग-
त्परित्राणौ शोणौ मुनिहृदयलीलैकनिपुणौ ।
नखैः स्मेरौ सारौ निगमवचसां खण्डितभव-
ग्रहोन्मादौ पादौ तव जननि कामाक्षि कलये ॥44॥
अविश्रान्तं पङ्कं यदपि कलयन्यावकमयं
निरस्यन्कामाक्षि प्रणमनजुषां पङ्कमखिलम् ।
तुलाकोटिद्वन्दं दधदपि च गच्छन्नतुलतां
गिरां मार्गं पादो गिरिवरसुते लङ्घयति ते ॥45॥
प्रवालं सव्रीलं विपिनविवरे वेपयति या
स्फुरल्लीलं बालातपमधिकबालं वदति या ।
रुचिं सान्ध्यां वन्ध्यां विरचयति या वर्धयतु सा
शिवं मे कामाक्ष्याः पदनलिनपाटल्यलहरी ॥46॥
किरञ्ज्योत्स्नारीतिं नखमुखरुचा हंसमनसां
वितन्वानः प्रीतिं विकचतरुणाम्भोरुहरुचिः ।
प्रकाशः श्रीपादस्तव जननि कामाक्षि तनुते
शरत्कालप्रौढिं शशिशकलचूडप्रियतमे ॥47॥
नखाङ्कूरस्मेरद्युतिविमलगङ्गाम्भसि सुखं
कृतस्नानं ज्ञानामृतममलमास्वाद्य नियतम् ।
उदञ्चन्मञ्जीरस्फुरणमणिदीपे मम मनो
मनोज्ञे कामाक्ष्याश्चरणमणिहर्म्ये विहरताम् ॥48॥
भवाम्भोधौ नौकां जडिमविपिने पावकशिखा-
ममर्त्येन्द्रादीनामधिमुकुटमुत्तंसकलिकाम् ।
जगत्तापे ज्योत्स्नामकृतकवचःपञ्जरपुटे
शुकस्त्रीं कामाक्ष्या मनसि कलये पादयुगलीम् ॥49॥
परत्मप्राकाश्यप्रतिफलनचुञ्चुः प्रणमतां
मनोज्ञस्त्वत्पादो मणिमुकुरमुद्रां कलयते ।
यदीयां कामाक्षि प्रकृतिमसृणाः शोधकदशां
विधातुं चेष्ठन्ते बलरिपुवधूटीकचभराः ॥50॥
अविश्रान्तं तिष्ठन्नकृतकवचःकन्दरपुटी-
कुटीरान्तः प्रौढं नखरुचिसटालीं प्रकटयन् ।
प्रचण्डं खण्डत्वं नयतु मम कामाक्षि तरसा
तमोवेतण्डेन्द्रं तव चरणकण्ठीरवपतिः ॥51॥
पुरस्तात्कामाक्षि प्रचुररसमाखण्डलपुरी-
पुरन्ध्रीणां लास्यं तव ललितमालोक्य शनकैः ।
नखश्रीभिः स्मेरा बहु वितनुते नूपुररवै-
श्चमत्कृत्या शङ्के चरणयुगली चाटुरचनाः ॥52॥
सरोजं निन्दन्ती नखकिरणकर्पूरशिशिरा
निषिक्ता मारारेर्मुकुटशशिरेखाहिमजलैः ।
स्फुरन्ती कामाक्षि स्फुटरुचिमये पल्लवचये
तवाधत्ते मैत्रीं पथिकसुदृशा पादयुगली ॥53॥
नतानां सम्पत्तेरनवरतमाकर्षणजपः
प्ररोहत्संसारप्रसरगरिमस्तम्भनजपः ।
त्वदीयः कामाक्षि स्मरहरमनोमोहनजपः
पटीयान्नः पायात्पदनलिनमञ्जीरनिनदः ॥54॥
वितन्वीथा नाथे मम शिरसि कामाक्षि कृपया
पदाम्भोजन्यासं पशुपरिबृढप्राणदयिते ।
पिबन्तो यन्मुद्रां प्रकटमुपकम्पापरिसरं
दृशा नानन्द्यन्ते नलिनभवनारायणमुखाः ॥55॥
प्रणामोद्यद्बृन्दारमुकुटमन्दारकलिका-
विलोलल्लोलम्बप्रकरमयधूमप्रचुरिमा ।
प्रदीप्तः पादाब्जद्युतिविततिपाटल्यलहरी-
कृशानुः कामाक्ष्या मम दहतु संसारविपिनम् ॥56॥
वलक्षश्रीरृक्षाधिपशिशुसदृक्षैस्तव नखैः
जिघृक्षुर्दक्षत्वं सरसिरुहभिक्षुत्वकरणे ।
क्षणान्मे कामाक्षि क्षपितभवसङ्क्षोभगरिमा
वचोवैचक्षन्यं चरणयुगली पक्ष्मलयतात् ॥57॥
समन्तात्कामाक्षि क्षततिमिरसन्तानसुभगान्
अनन्ताभिर्भाभिर्दिनमनु दिगन्तान्विरचयन् ।
अहन्ताया हन्ता मम जडिमदन्तावलहरिः
विभिन्तां सन्तापं तव चरणचिन्तामणिरसौ ॥58॥
दधानो भास्वत्ताममृतनिलयो लोहितवपुः
विनम्राणां सौम्यो गुरुरपि कवित्वं च कलयन् ।
गतौ मन्दो गङ्गाधरमहिषि कामाक्षि भजतां
तमःकेतुर्मातस्तव चरणपद्मो विजयते ॥59॥
नयन्तीं दासत्वं नलिनभवमुख्यानसुलभ-
प्रदानाद्दीनानाममरतरुदौर्भाग्यजननीम् ।
जगज्जन्मक्षेमक्षयविधिषु कामाक्षि पदयो-
र्धुरीणामीष्टे करस्तव भणितुमाहोपुरुषिकाम् ॥60॥
जनोऽयं सन्तप्तो जननि भवचण्डांशुकिरणैः
अलब्धवैकं शीतं कणमपि परज्ञानपयसः ।
तमोमार्गे पान्थस्तव झटिति कामाक्षि शिशिरां
पदाम्भोजच्छायां परमशिवजाये मृगयते ॥61॥
जयत्यम्ब श्रीमन्नखकिरणचीनांशुकमयं
वितानं बिभ्राणे सुरमुकुटसङ्घट्टमसृणे ।
निजारुण्यक्षौमास्तरणवति कामाक्षि सुलभा
बुधैः संविन्नारी तव चरणमाणिक्यभवने ॥62॥
प्रतीमः कामाक्षि स्फुरिततरुणादित्यकिरण-
श्रियो मूलद्रव्यं तव चरणमद्रीन्द्रतनये ।
सुरेन्द्राशामापूरयति यदसौ ध्वान्तमखिलं
धुनीते दिग्भागानपि च महसा पाटलयते ॥63॥
महाभाष्यव्याख्यापटुशयनमारोपयति वा
स्मरव्यापारेर्ष्यापिशुननिटिलं कारयति वा ।
द्विरेफाणामध्यासयति सततं वाधिवसतिं
प्रणम्रान्कामाक्ष्याः पदनलिनमाहात्म्यगरिमा ॥64॥
विवेकाम्भस्स्रोतस्स्नपनपरिपाटीशिशिरिते
समीभूते शास्त्रस्मरणहलसङ्कर्षणवशात् ।
सतां चेतःक्षेत्रे वपति तव कामाक्षि चरणो
महासंवित्सस्यप्रकरवरबीजं गिरिसुते ॥65॥
दधानो मन्दारस्तबकपरिपाटीं नखरुचा
वहन्दीप्तां शोणाङ्गुलिपटलचाम्पेयकलिकाम् ।
अशोकोल्लासं नः प्रचुरयतु कामाक्षि चरणो
विकासी वासन्तः समय इव ते शर्वदयिते ॥66॥
नखांशुप्राचुर्यप्रसृमरमरालालिधवलः
स्फुरन्मञ्जीरोद्यन्मरकतमहश्शैवलयुतः ।
भवत्याः कामाक्षि स्फुटचरणपाटल्यकपटो
नदः शोणाभिख्यो नगपतितनूजे विजयते ॥67॥
धुनानं पङ्कौघं परमसुलभं कण्टककुलैः
विकासव्यासङ्गं विदधदपराधीनमनिशम् ।
नखेन्दुज्योत्स्नाभिर्विशदरुचि कामाक्षि नितराम्
असामान्यं मन्ये सरसिजमिदं ते पदयुगम् ॥68॥
करीन्द्राय द्रुह्यत्यलसगतिलीलासु विमलैः
पयोजैर्मात्सर्यं प्रकटयति कामं कलयते ।
पदाम्भोजद्वन्द्वं तव तदपि कामाक्षि हृदयं
मुनीनां शान्तानां कथमनिशमस्मै स्पृहयते ॥69॥
निरस्ता शोणिम्ना चरणकिरणानां तव शिवे
समिन्धाना सन्ध्यारुचिरचलराजन्यतनये ।
असामर्थ्यादेनं परिभवितुमेतत्समरुचां
सरोजानां जाने मुकुलयति शोभां प्रतिदिनम् ॥70॥
उपादिक्षद्दाक्ष्यं तव चरणनामा गुरुरसौ
मरालानां शङ्के मसृणगतिलालित्यसरणौ ।
अतस्ते निस्तन्द्रं नियतममुना सख्यपदवीं
प्रपन्नं पाथोजं प्रति दधति कामाक्षि कुतुकम् ॥71॥
दधानैः संसर्गं प्रकृतिमलिनैः षट्पदकुलैः
द्विजाधीशश्लाघाविधिषु विदधद्भिर्मुकुलताम् ।
रजोमिश्रैः पद्मैर्नियतमपि कामाक्षि पदयोः
विरोधस्ते युक्तो विषमशरवैरिप्रियतमे ॥72॥
कवित्वश्रीमिश्रीकरणनिपुणौ रक्षणचणौ
विपन्नानां श्रीमन्नलिनमसृणौ शोणकिरणौ ।
मुनीन्द्राणामन्तःकरणशरणौ मन्दसरणौ
मनोज्ञौ कामाक्ष्या दुरितहरणौ नौमि चरणौ ॥73॥
परस्मात्सर्वस्मादपि च परयोर्मुक्तिकरयोः
नखश्रीभिर्ज्योत्स्नाकलिततुलयोस्ताम्रतलयोः ।
निलीये कामाक्ष्या निगमनुतयोर्नाकिनतयोः
निरस्तप्रोन्मीलन्नलिनमदयोरेव पदयोः ॥74॥
स्वभावादन्योन्यं किसलयमपीदं तव पदं
म्रदिम्ना शोणिम्ना भगवति दधाते सदृशताम् ।
वने पूर्वस्येच्छा सततमवने किं तु जगतां
परस्येत्थं भेदः स्फुरति हृदि कामाक्षि सुधियाम् ॥75॥
कथं वाचालोऽपि प्रकटमणिमञ्जीरनिनदैः
सदैवानन्दार्द्रान्विरचयति वाचंयमजनान् ।
प्रकृत्या ते शोणच्छविरपि च कामाक्षि चरणो
मनीषानैर्मल्यं कथमिव नृणां मांसलयते ॥76॥
चलत्तृष्णावीचीपरिचलनपर्याकुलतया
मुहुर्भ्रान्तस्तान्तः परमशिववामाक्षि परवान् ।
तितीर्षुः कामाक्षि प्रचुरतरकर्माम्बुधिममुं
कदाहं लप्स्ये ते चरणमणिसेतुं गिरिसुते ॥77॥
विशुष्यन्त्यां प्रज्ञासरिति दुरितग्रीष्मसमय-
प्रभावेण क्षीणे सति मम मनःकेकिनि शुचा ।
त्वदीयः कामाक्षि स्फुरितचरणाम्भोदमहिमा
नभोमासाटोपं नगपतिसुते किं न कुरुते ॥78॥
विनम्राणां चेतोभवनवलभीसीम्नि चरण-
प्रदीपे प्राकाश्यं दधति तव निर्धूततमसि ।
असीमा कामाक्षि स्वयमलघुदुष्कर्मलहरी
विघूर्णन्ती शान्तिं शलभपरिपाटीव भजते ॥79॥
विराजन्ती शुक्तिर्नखकिरणमुक्तामणिततेः
विपत्पाथोराशौ तरिरपि नराणां प्रणमताम् ।
त्वदीयः कामाक्षि ध्रुवमलघुवह्निर्भववने
मुनीनां ज्ञानाग्नेररणिरयमङ्घिर्विजयते ॥80॥
समस्तैः संसेव्यः सततमपि कामाक्षि विबुधैः
स्तुतो गन्धर्वस्त्रीसुललितविपञ्चीकलरवैः ।
भवत्या भिन्दानो भवगिरिकुलं जृम्भिततमो-
बलद्रोही मातश्चरणपुरुहूतो विजयते ॥81॥
वसन्तं भक्तानामपि मनसि नित्यं परिलसद्-
घनच्छायापूर्णं शुचिमपि नृणां तापशमनम् ।
नखेन्दुज्योत्स्नाभिः शिशिरमपि पद्मोदयकरं
नमामः कामाक्ष्याश्चरणमधिकाश्चर्यकरणम् ॥82॥
कवीन्द्राणां नानाभणितिगुणचित्रीकृतवचः-
प्रपञ्चव्यापारप्रकटनकलाकौशलनिधिः ।
अधःकुर्वन्नब्जं सनकभृगुमुख्यैर्मुनिजनैः
नमस्यः कामाक्ष्याश्चरणपरमेष्ठी विजयते ॥83॥
भवत्याः कामाक्षि स्फुरितपदपङ्केरुहभुवां
परागाणां पूरैः परिहृतकलङ्कव्यतिकरैः ।
नतानामामृष्टे हृदयमुकुरे निर्मलरुचि
प्रसन्ने निश्शेषं प्रतिफलति विश्वं गिरिसुते ॥84॥
तव त्रस्तं पादात्किसलयमरण्यान्तरमगात्
परं रेखारूपं कमलममुमेवाश्रितमभूत् ।
जितानां कामाक्षि द्वितयमपि युक्तं परिभवे
विदेशे वासो वा शरणगमनं वा निजरिपोः ॥85॥
गृहीत्वा याथार्थ्यं निगमवचसां देशिककृपा-
कटाक्षर्कज्योतिश्शमितममताबन्धतमसः ।
यतन्ते कामाक्षि प्रतिदिवसमन्तर्द्रढयितुं
त्वदीयं पादाब्जं सुकृतपरिपाकेन सुजनाः ॥86॥
जडानामप्यम्ब स्मरणसमये तवच्चरणयोः
भ्रमन्मन्थक्ष्माभृद्धुमुघुमितसिन्धुप्रतिभटाः ।
प्रसन्नाः कामाक्षि प्रसभमधरस्पन्दनकरा
भवन्ति स्वच्छन्दं प्रकृतिपरिपक्का भणितयः ॥87॥
वहन्नप्यश्रान्तं मधुरनिनदं हंसकमसौ
तमेवाधः कर्तुं किमिव यतते केलिगमने ।
भवस्यैवानन्दं विदधदपि कामाक्षि चरणो
भवत्यास्तद्द्रोहं भगवति किमेवं वितनुते ॥88॥
यदत्यन्तं ताम्यत्यलसगतिवार्तास्वपि शिवे
तदेतत्कामाक्षि प्रकृतिमृदुलं ते पदयुगम् ।
किरीटैः सङ्घट्टं कथमिव सुरौघस्य सहते
मुनीन्द्राणामास्ते मनसि च कथं सूचिनिशिते ॥89॥
मनोरङ्गे मत्के विबुधजनसम्मोदजननी
सरागव्यासङ्गं सरसमृदुसञ्चारसुभगा ।
मनोज्ञा कामाक्षि प्रकटयतु लास्यप्रकरणं
रणन्मञ्जीरा ते चरणयुगलीनर्तकवधूः ॥90॥
परिष्कुर्वन्मातः पशुपतिकपर्दं चरणराट्
पराचां हृत्पद्मं परमभणितीनां च मकुटम् ।
भवाख्ये पाथोधौ परिहरतु कामाक्षि ममता-
पराधीनत्वं मे परिमुषितपाथोजमहिमा ॥91॥
प्रसूनैः सम्पर्कादमरतरुणीकुन्तलभवैः
अभीष्टानां दानादनिशमपि कामाक्षि नमताम् ।
स्वसङ्गात्कङ्केलिप्रसवजनकत्वेन च शिवे
त्रिधा धत्ते वार्तां सुरभिरिति पादो गिरिसुते ॥92॥
महामोहस्तेनव्यतिकरभयात्पालयति यो
विनिक्षिप्तं स्वस्मिन्निजजनमनोरत्नमनिशम् ।
स रागस्योद्रेकात्सततमपि कामाक्षि तरसा
किमेवं पादोऽसौ किसलयरुचिं चोरयति ते ॥93॥
सदा स्वादुङ्कारं विषयलहरीशालिकणिकां
समास्वाद्य श्रान्तं हृदयशुकपोतं जननि मे ।
कृपाजाले फालेक्षणमहिषि कामाक्षि रभसात्
गृहीत्वा रुन्धीथारस्तव पदयुगीपञ्जरपुटे ॥94॥
धुनानं कामाक्षि स्मरणलवमात्रेण जडिम-
ज्वरप्रौढिं गूढस्थिति निगमनैकुञ्जकुहरे ।
अलभ्यं सर्वेषां कतिचन लभन्ते सुकृतिनः
चिरादन्विष्यन्तस्तव चरणसिद्धौषधमिदम् ॥95॥
रणन्मञ्जीराभ्यां ललितगमनाभ्यां सुकृतिनां
मनोवास्तव्याभ्यां मथिततिमिराभ्यां नखरुचा ।
निधेयाभ्यां पत्या निजशिरसि कामाक्षि सततं
नमस्ते पादाभ्यां नलिनमृदुलाभ्यां गिरिसुते ॥96॥
सुरागे राकेन्दुप्रतिनिधिमुखे पर्वतसुते
चिराल्लभ्ये भक्त्या शमधनजनानां परिषदा ।
मनोभृङ्गो मत्कः पदकमलयुग्मे जननि ते
प्रकामं कामाक्षि त्रिपुरहरवामाक्षि रमताम् ॥97॥
शिवे संविद्रूपे शशिशकलचूडप्रियतमे
शनैर्गत्यागत्या जितसुरवरेभे गिरिसुते ।
यतन्ते सन्तस्ते चरणनलिनालानयुगले
सदा बद्धं चित्तप्रमदकरियूथं दृढतरम् ॥98॥
यशः सूते मातर्मधुरकवितां पक्ष्मलयते
श्रियं दत्ते चित्ते कमपि परिपाकं प्रथयते ।
सतां पाशग्रन्थिं शिथिलयति किं किं न कुरुते
प्रपन्ने कामाक्ष्याः प्रणतिपरिपाटी चरणयोः ॥99॥
मनीषां माहेन्द्रीं ककुभमिव ते कामपि दशां
प्रधत्ते कामाक्ष्याश्चरणतरुणादित्यकिरणः ।
यदीये सम्पर्के धृतरसमरन्दा कवयतां
परीपाकं धत्ते परिमलवती सूक्तिनलिनी ॥100॥
पुरा मारारातिः पुरमजयदम्ब स्तवशतैः
प्रसन्नायां सत्यां त्वयि तुहिनशैलेन्द्रतनये ।
अतस्ते कामाक्षि स्फुरतु तरसा कालसमये
समायाते मातर्मम मनसि पादाब्जयुगलम् ॥101॥
पदद्वन्द्वं मन्दं गतिषु निवसन्तं हृदि सतां
गिरामन्ते भ्रान्तं कृतकरहितानां परिबृढे ।
जनानामानन्दं जननि जनयन्तं प्रणमतां
त्वदीयं कामाक्षि प्रतिदिनमहं नौमि विमलम् ॥102॥
इदं यः कामाक्ष्याश्चरणनलिनस्तोत्रशतकं
जपेन्नित्यं भक्त्या निखिलजगदाह्लादजनकम् ।
स विश्वेषां वन्द्यः सकलकविलोकैकतिलकः
चिरं भुक्त्वा भोगान्परिणमति चिद्रूपकलया ॥103॥
॥ इति पादारविन्दशतकं सम्पूर्णम् ॥
mahimnaḥ panthānaṃ madanaparipanthipraṇayini
prabhurnirṇetuṃ te bhavati yatamāno'pi katamaḥ |
tathāpi śrīkāñcīvihṛtirasike ko'pi manaso
vipākastvatpādastutividhiṣu jalpākayati mām ||1||
galagrāhī paurandarapuravanīpallavarucāṃ
dhṛtapāthamyānāmaruṇamahasāmādimaguruḥ |
samindhe bandhūkastabakasahayudhvā diśi diśi
prasarpankāmākṣyāścaraṇakiraṇānāmaruṇimā ||2||
marālīnāṃ yānābhyasanakalanāmūlagurave
daridrāṇāṃ trāṇavyatikarasurodyānatarave |
tamaskāṇḍaprauḍhiprakaṭanatiraskārapaṭave
jano'yaṃ kāmākṣyāścaraṇanalināya spṛhayate ||3||
vahantī saindūrīṃ saraṇimavanamrāmarapuṟī-
purandhrīsīmante kavikamalabālārkasuṣamā |
trayīsīmantinyāḥ stanataṭanicolāruṇapaṭī
vibhāntī kāmākṣyāḥ padanalinakāntirvijayate ||4||
praṇamrībhūtasya praṇayakalahatrastamanasaḥ
smarārāteścūḍāviyati gṛhamedhī himakaraḥ |
yayoḥ sāndhyāṃ kāntiṃ vahati suṣamābhiścaraṇayoḥ
tayorme kāmākṣyā hṛdayamapatandraṃ viharatām ||5||
yayoḥ pīṭhāyante vibudhamukuṭīnāṃ paṭalikā
yayoḥ saudhāyante svayamudayabhājo bhaṇitayaḥ |
yayoḥ dāsāyante sarasijabhavādyāścaraṇayoḥ
tayorme kāmākṣyā dinamanu varīvartu hṛdayam ||6||
nayantī saṅkocaṃ sarasijarucaṃ dikparisare
sṛjantī lauhityaṃ nakhakiraṇacandrārdhakhacitā |
kavīndrāṇāṃ hṛtkairavavikasanodyogajananī
sphurantī kāmākṣyāḥ caraṇarucisandhyā vijayate ||7||
virāvairmāñjīraiḥ kimapi kathayantīva madhuraṃ
purastādānamre puravijayini smeravadane |
vayasyeva prauḍhā śithilayati yā premakalaha-
prarohaṃ kāmākṣyāḥ caraṇayugalī sā vijayate ||8||
suparvastrīlolālakaparicitaṃ ṣaṭpadakulaiḥ
sphurallākṣārāgaṃ taruṇataraṇijyotiraruṇaiḥ |
bhṛtaṃ kāntyambhobhiḥ visṛmaramarandaiḥ sarasijaiḥ
vidhatte kāmākṣyāḥ caraṇayugalaṃ bandhupadavīm ||9||
rajaḥsaṃsarge'pi sthitamarajasāmeva hṛdaye
paraṃ raktatvena sthitamapi viraktaikaśaraṇam |
alabhyaṃ mandānāṃ dadhadapi sadā mandagatitāṃ
vidhatte kāmākṣyāḥ caraṇayugamāścaryalaharīm ||10||
jaṭālā mañjīrasphuradaruṇaratnāṃśunikaraiḥ
niṣidantī madhye nakharucijharīgāṅgapayasām |
jagattrāṇaṃ kartuṃ janani mama kāmākṣi niyataṃ
tapaścaryāṃ dhatte tava caraṇapāthojayugalī ||11||
tulākoṭidvandvakkaṇitabhaṇitābhītivacasoḥ
vinamraṃ kāmākṣī visṛmaramahaḥpāṭalitayoḥ |
kṣaṇaṃ vinyāsena kṣapitatamasorme lalitayoḥ
punīyānmūrdhānaṃ puraharapurandhrī caraṇayoḥ ||12||
bhavāni druhyetāṃ bhavanibiḍitebhyo mama muhu-
stamovyāmohebhyastava janani kāmākṣi caraṇau |
yayorlākṣābindusphuraṇadharaṇāddhvarjaṭijaṭā-
kuṭīrā śoṇāṅkaṃ vahati vapureṇāṅkakalikā ||13||
pavitrīkuryurnuḥ padatalabhuvaḥ pāṭalarucaḥ
parāgāste pāpapraśamanadhurīṇāḥ paraśive |
kaṇaṃ labdhuṃ yeṣāṃ nijaśirasi kāmākṣi vivaśā
valanto vyātanvantyahamahamikāṃ mādhavamukhāḥ ||14||
balākāmālābhirnakharucimayībhiḥ parivṛte
vinamrasvarnārīvikacakacakālāmbudakule |
sphurantaḥ kāmākṣi sphuṭadalitabandhūkasuhṛda-
staṭillekhāyante tava caraṇapāthojakiraṇāḥ ||15||
sarāgaḥ sadveṣaḥ prasṛmarasaroje pratidinaṃ
nisargādākrāmanvibudhajanamūrdhānamadhikam |
kathaṅkāraṃ mātaḥ kathaya padapadmastava satāṃ
natānāṃ kāmākṣi prakaṭayati kaivalyasaraṇim ||16||
japālakṣmīśoṇo janitaparamajñānanalinī-
vikāsavyāsaṅgo viphalitajagajjāḍyagarimā |
manaḥpūrvādriṃ me tilakayatu kāmākṣi tarasā
tamaskāṇḍadrohī tava caraṇapāthojaramaṇaḥ ||17||
namaskurmaḥ preṅkhanmaṇikaṭakanīlotpalamahaḥ-
payodhau riṅkhadbhirnakhakiraṇaphenairdhavalite |
sphuṭaṃ kurvāṇāya prabalacaladaurvānalaśikhā-
vitarkaṃ kāmākṣyāḥ satatamaruṇimne caraṇayoḥ ||18||
śive pāśāyetāmalaghuni tamaḥkūpakuhare
dinādhīśāyetāṃ mama hṛdayapāthojavipine |
nabhomāsāyetāṃ sarasakavitārītisariti
tvadīyau kāmākṣi prasṛtakiraṇau devi caraṇau ||19||
niṣaktaṃ śrutyante nayanamiva sadvṛttaruciraiḥ
samairjuṣṭaṃ śuddhairadharamiva ramyairdvijagaṇaiḥ |
śive vakṣojanmadvitayamiva muktāśritamume
tvadīyaṃ kāmākṣi praṇataśaraṇaṃ naumi caraṇam ||20||
namasyāsaṃsajjannamuciparipanthipraṇayinī-
nisargapreṅkholatkuralakulakālāhiśabale |
nakhacchāyādugdhodadhipayasi te vaidrumarucāṃ
pracāraṃ kāmākṣi pracurayati pādābjasuṣamā ||21||
kadā dūrīkartuṃ kaṭuduritakākolajanitaṃ
mahāntaṃ santāpaṃ madanaparipanthipriyatame |
kṣaṇātte kāmākṣi tribhuvanaparītāpaharaṇe
paṭīyāṃsaṃ lapsye padakamalasevāmṛtarasam ||22||
yayoḥ sāndhyaṃ rociḥ satatamaruṇimne spṛhayate
yayoścāndrī kāntiḥ paripatati dṛṣṭvā nakharucim |
yayoḥ pākodrekaṃ pipaṭhiṣati bhaktyā kisalayaṃ
mradimnaḥ kāmākṣyā manasi caraṇau tau tanumahe ||23||
jagannedaṃ nedaṃ paramiti parityajya yatibhiḥ
kuśāgrīyasvāntaiḥ kuśaladhiṣaṇaiḥ śāstrasaraṇau |
gaveṣyaṃ kāmākṣi dhruvamakṛtakānāṃ girisute
girāmaidamparyaṃ tava caraṇapadmaṃ vijayate ||24||
kṛtasnānaṃ śāstrāmṛtasarasi kāmākṣi nitarāṃ
dadhānaṃ vaiśadyaṃ kalitarasamānandasudhayā |
alaṅkāraṃ bhūmermunijanamanaścinmayamahā-
payodherantassthaṃ tava caraṇaratnaṃ mṛgayate ||25||
manogehe mohodbhavatimirapūrṇe mama muhuḥ
daridrāṇīkurvandinakarasahasrāṇi kiraṇaiḥ |
vidhattāṃ kāmākṣi prasṛmaratamovañcanacaṇaḥ
kṣaṇārdhaṃ sānnidhyaṃ caraṇamaṇidīpo janani te ||26||
kavīnāṃ cetovannakhararucisamparki vibudha-
sravantīsrotovatpaṭumukharitaṃ haṃsakaravaiḥ |
dinārambhaśrīvanniyatamaruṇacchāyasubhagaṃ
madantaḥ kāmākṣyāḥ sphuratu padapaṅkeruhayugam ||27||
sadā kiṃ samparkātprakṛtikaṭhinairnākimukuṭaiḥ
taṭairnīhārādreradhikamaṇunā yogimanasā |
vibhinte sammohaṃ śiśirayati bhaktānapi dṛśām
adṛśyaṃ kāmākṣi prakaṭayati te pādayugalam ||28||
pavitrābhyāmamba prakṛtimṛdulābhyāṃ tava śive
padābhyāṃ kāmākṣi prasabhamabhibhūtaiḥ sacakitaiḥ |
pravālairambhojairapi ca vanavāsavratadaśāḥ
sadaivārabhyante paricaritanānādvijagaṇaiḥ ||29||
cirāddṛśyā haṃsaiḥ kathamapi sadā haṃsasulabhaṃ
nirasyantī jāḍyaṃ niyatajaḍamadhyaikaśaraṇam |
adoṣavyāsaṅgā satatamapi doṣāptimalinaṃ
payojaṃ kāmākṣyāḥ parihasati pādābjayugalī ||30||
surāṇāmānandaprabalanatayā maṇḍanatayā
nakhendujyotsnābhirvisṛmaratamaḥkhaṇḍanatayā |
payojaśrīdveṣavrataratatayā tvaccaraṇayoḥ
vilāsaḥ kāmākṣi prakaṭayati naiśākaradaśām ||31||
sitimnā kāntīnāṃ nakharajanuṣāṃ pādanalina-
cchavīnāṃ śoṇimnā tava janani kāmākṣi namane |
labhante mandāragrathitanavabandhūkakusuma-
srajāṃ sāmīcīnyaṃ surapurapurandhrīkacabharāḥ ||32||
sphuranmadhye śuddhe nakhakiraṇadugdhābdhipayasāṃ
vahannabjaṃ cakraṃ daramapi ca lekhātmakatayā |
śrito mātsyaṃ rūpaṃ śriyamapi dadhāno nirupamāṃ
tridhāmā kāmākṣyāḥ padanalinanāmā vijayate ||33||
nakhaśrīsannaddhastabakanicitaḥ svaiśca kiraṇaiḥ
piśaṅgaiḥ kāmākṣi prakaṭitalasatpallavaruciḥ |
satāṃ gamyaḥ śaṅke sakalaphaladātā surataruḥ
tvadīyaḥ pādo'yaṃ tuhinagirirājanyatanaye ||34||
vaṣaṭkurvanmāñjīrakalakalaiḥ karmalaharī-
havīṃṣi prauddaṇḍaṃ jvalati paramajñānadahane |
mahīyānkāmākṣi sphuṭamahasi johoti sudhiyāṃ
manovedyāṃ mātastava caraṇayajvā girisute ||35||
mahāmantraṃ kiñcinmaṇikaṭakanādairmṛdu japan
kṣipandikṣu svacchaṃ nakharucimayaṃ bhāsmanarajaḥ |
natānāṃ kāmākṣi prakṛtipaṭuraccāṭya mamatā-
piśācīṃ pādo'yaṃ prakaṭayati te māntrikadaśām ||36||
udīte bodhendau tamasi nitarāṃ jagmuṣi daśāṃ
daridrāṃ kāmākṣi prakaṭamanurāgaṃ vidadhatī |
sitenācchādyāṅgaṃ nakharucipaṭenāṅghriyugalī-
purandhrī te mātaḥ svayamabhisaratyeva hṛdayam ||37||
dinārambhaḥ sampannalinavipinānāmabhinavo
vikāso vāsantaḥ sukavipikalokasya niyataḥ |
pradoṣaḥ kāmākṣi prakaṭaparamajñānaśaśina-
ścakāsti tvatpādasmaraṇamahimā śailatanaye ||38||
dhṛtacchāyaṃ nityaṃ sarasiruhamaitrīparicitaṃ
nidhānaṃ dīptīnāṃ nikhilajagatāṃ bodhajanakam |
mumukṣūṇāṃ mārgaprathanapaṭu kāmākṣi padavīṃ
padaṃ te pātaṅgīṃ parikalayate parvatasute ||39||
śanaistīrtvā mohāmbudhimatha samāroḍhumanasaḥ
kramātkaivalyākhyāṃ sukṛtisulabhāṃ saudhavalabhīm |
labhante niḥśreṇīmiva jhaṭiti kāmākṣi caraṇaṃ
puraścaryābhiste puramathanasīmantini janāḥ ||40||
pracaṇḍārtikṣobhapramathanakṛte prātibhasari-
tpravāhaproddaṇḍīkaraṇajaladāya praṇamatām |
pradīpāya prauḍhe bhavatamasi kāmākṣi caraṇa-
prasādaunmukhyāya spṛhayati jano'yaṃ janani te ||41||
marudbhiḥ saṃsevyā satatamapi cāñcalyarahitā
sadāruṇyaṃ yāntī pariṇatidaridrāṇasuṣamā |
guṇotkarṣānmāñjīrakakalakalaistarjanapaṭuḥ
pravālaṃ kāmākṣyāḥ parihasati pādābjayugalī ||42||
jagadrakṣādakṣā jalajaruciśikṣāpaṭutarā
samairnamyā ramyā satatamabhigamyā budhajanaiḥ |
dvayī līlālolā śrutiṣu surapālādimukuṭī-
taṭīsīmādhāmā tava janani kāmākṣi padayoḥ ||43||
girāṃ dūrau corau jaḍimatimirāṇāṃ kṛtajaga-
tparitrāṇau śoṇau munihṛdayalīlaikanipuṇau |
nakhaiḥ smerau sārau nigamavacasāṃ khaṇḍitabhava-
grahonmādau pādau tava janani kāmākṣi kalaye ||44||
aviśrāntaṃ paṅkaṃ yadapi kalayanyāvakamayaṃ
nirasyankāmākṣi praṇamanajuṣāṃ paṅkamakhilam |
tulākoṭidvandaṃ dadhadapi ca gacchannatulatāṃ
girāṃ mārgaṃ pādo girivarasute laṅghayati te ||45||
pravālaṃ savrīlaṃ vipinavivare vepayati yā
sphurallīlaṃ bālātapamadhikabālaṃ vadati yā |
ruciṃ sāndhyāṃ vandhyāṃ viracayati yā vardhayatu sā
śivaṃ me kāmākṣyāḥ padanalinapāṭalyalaharī ||46||
kirañjyotsnārītiṃ nakhamukharucā haṃsamanasāṃ
vitanvānaḥ prītiṃ vikacataruṇāmbhoruharuciḥ |
prakāśaḥ śrīpādastava janani kāmākṣi tanute
śaratkālaprauḍhiṃ śaśiśakalacūḍapriyatame ||47||
nakhāṅkūrasmeradyutivimalagaṅgāmbhasi sukhaṃ
kṛtasnānaṃ jñānāmṛtamamalamāsvādya niyatam |
udañcanmañjīrasphuraṇamaṇidīpe mama mano
manojñe kāmākṣyāścaraṇamaṇiharmye viharatām ||48||
bhavāmbhodhau naukāṃ jaḍimavipine pāvakaśikhā-
mamartyendrādīnāmadhimukuṭamuttaṃsakalikām |
jagattāpe jyotsnāmakṛtakavacaḥpañjarapuṭe
śukastrīṃ kāmākṣyā manasi kalaye pādayugalīm ||49||
paratmaprākāśyapratiphalanacuñcuḥ praṇamatāṃ
manojñastvatpādo maṇimukuramudrāṃ kalayate |
yadīyāṃ kāmākṣi prakṛtimasṛṇāḥ śodhakadaśāṃ
vidhātuṃ ceṣṭhante balaripuvadhūṭīkacabharāḥ ||50||
aviśrāntaṃ tiṣṭhannakṛtakavacaḥkandarapuṭī-
kuṭīrāntaḥ prauḍhaṃ nakharucisaṭālīṃ prakaṭayan |
pracaṇḍaṃ khaṇḍatvaṃ nayatu mama kāmākṣi tarasā
tamovetaṇḍendraṃ tava caraṇakaṇṭhīravapatiḥ ||51||
purastātkāmākṣi pracurarasamākhaṇḍalapurī-
purandhrīṇāṃ lāsyaṃ tava lalitamālokya śanakaiḥ |
nakhaśrībhiḥ smerā bahu vitanute nūpuraravai-
ścamatkṛtyā śaṅke caraṇayugalī cāṭuracanāḥ ||52||
sarojaṃ nindantī nakhakiraṇakarpūraśiśirā
niṣiktā mārārermukuṭaśaśirekhāhimajalaiḥ |
sphurantī kāmākṣi sphuṭarucimaye pallavacaye
tavādhatte maitrīṃ pathikasudṛśā pādayugalī ||53||
natānāṃ sampatteranavaratamākarṣaṇajapaḥ
prarohatsaṃsāraprasaragarimastambhanajapaḥ |
tvadīyaḥ kāmākṣi smaraharamanomohanajapaḥ
paṭīyānnaḥ pāyātpadanalinamañjīraninadaḥ ||54||
vitanvīthā nāthe mama śirasi kāmākṣi kṛpayā
padāmbhojanyāsaṃ paśuparibṛḍhaprāṇadayite |
pibanto yanmudrāṃ prakaṭamupakampāparisaraṃ
dṛśā nānandyante nalinabhavanārāyaṇamukhāḥ ||55||
praṇāmodyadbṛndāramukuṭamandārakalikā-
vilolallolambaprakaramayadhūmapracurimā |
pradīptaḥ pādābjadyutivitatipāṭalyalaharī-
kṛśānuḥ kāmākṣyā mama dahatu saṃsāravipinam ||56||
valakṣaśrīrṛkṣādhipaśiśusadṛkṣaistava nakhaiḥ
jighṛkṣurdakṣatvaṃ sarasiruhabhikṣutvakaraṇe |
kṣaṇānme kāmākṣi kṣapitabhavasaṅkṣobhagarimā
vacovaicakṣanyaṃ caraṇayugalī pakṣmalayatāt ||57||
samantātkāmākṣi kṣatatimirasantānasubhagān
anantābhirbhābhirdinamanu digantānviracayan |
ahantāyā hantā mama jaḍimadantāvalahariḥ
vibhintāṃ santāpaṃ tava caraṇacintāmaṇirasau ||58||
dadhāno bhāsvattāmamṛtanilayo lohitavapuḥ
vinamrāṇāṃ saumyo gururapi kavitvaṃ ca kalayan |
gatau mando gaṅgādharamahiṣi kāmākṣi bhajatāṃ
tamaḥketurmātastava caraṇapadmo vijayate ||59||
nayantīṃ dāsatvaṃ nalinabhavamukhyānasulabha-
pradānāddīnānāmamaratarudaurbhāgyajananīm |
jagajjanmakṣemakṣayavidhiṣu kāmākṣi padayo-
rdhurīṇāmīṣṭe karastava bhaṇitumāhopuruṣikām ||60||
jano'yaṃ santapto janani bhavacaṇḍāṃśukiraṇaiḥ
alabdhavaikaṃ śītaṃ kaṇamapi parajñānapayasaḥ |
tamomārge pānthastava jhaṭiti kāmākṣi śiśirāṃ
padāmbhojacchāyāṃ paramaśivajāye mṛgayate ||61||
jayatyamba śrīmannakhakiraṇacīnāṃśukamayaṃ
vitānaṃ bibhrāṇe suramukuṭasaṅghaṭṭamasṛṇe |
nijāruṇyakṣaumāstaraṇavati kāmākṣi sulabhā
budhaiḥ saṃvinnārī tava caraṇamāṇikyabhavane ||62||
pratīmaḥ kāmākṣi sphuritataruṇādityakiraṇa-
śriyo mūladravyaṃ tava caraṇamadrīndratanaye |
surendrāśāmāpūrayati yadasau dhvāntamakhilaṃ
dhunīte digbhāgānapi ca mahasā pāṭalayate ||63||
mahābhāṣyavyākhyāpaṭuśayanamāropayati vā
smaravyāpārerṣyāpiśunaniṭilaṃ kārayati vā |
dvirephāṇāmadhyāsayati satataṃ vādhivasatiṃ
praṇamrānkāmākṣyāḥ padanalinamāhātmyagarimā ||64||
vivekāmbhassrotassnapanaparipāṭīśiśirite
samībhūte śāstrasmaraṇahalasaṅkarṣaṇavaśāt |
satāṃ cetaḥkṣetre vapati tava kāmākṣi caraṇo
mahāsaṃvitsasyaprakaravarabījaṃ girisute ||65||
dadhāno mandārastabakaparipāṭīṃ nakharucā
vahandīptāṃ śoṇāṅgulipaṭalacāmpeyakalikām |
aśokollāsaṃ naḥ pracurayatu kāmākṣi caraṇo
vikāsī vāsantaḥ samaya iva te śarvadayite ||66||
nakhāṃśuprācuryaprasṛmaramarālālidhavalaḥ
sphuranmañjīrodyanmarakatamahaśśaivalayutaḥ |
bhavatyāḥ kāmākṣi sphuṭacaraṇapāṭalyakapaṭo
nadaḥ śoṇābhikhyo nagapatitanūje vijayate ||67||
dhunānaṃ paṅkaughaṃ paramasulabhaṃ kaṇṭakakulaiḥ
vikāsavyāsaṅgaṃ vidadhadaparādhīnamaniśam |
nakhendujyotsnābhirviśadaruci kāmākṣi nitarām
asāmānyaṃ manye sarasijamidaṃ te padayugam ||68||
karīndrāya druhyatyalasagatilīlāsu vimalaiḥ
payojairmātsaryaṃ prakaṭayati kāmaṃ kalayate |
padāmbhojadvandvaṃ tava tadapi kāmākṣi hṛdayaṃ
munīnāṃ śāntānāṃ kathamaniśamasmai spṛhayate ||69||
nirastā śoṇimnā caraṇakiraṇānāṃ tava śive
samindhānā sandhyāruciracalarājanyatanaye |
asāmarthyādenaṃ paribhavitumetatsamarucāṃ
sarojānāṃ jāne mukulayati śobhāṃ pratidinam ||70||
upādikṣaddākṣyaṃ tava caraṇanāmā gururasau
marālānāṃ śaṅke masṛṇagatilālityasaraṇau |
ataste nistandraṃ niyatamamunā sakhyapadavīṃ
prapannaṃ pāthojaṃ prati dadhati kāmākṣi kutukam ||71||
dadhānaiḥ saṃsargaṃ prakṛtimalinaiḥ ṣaṭpadakulaiḥ
dvijādhīśaślāghāvidhiṣu vidadhadbhirmukulatām |
rajomiśraiḥ padmairniyatamapi kāmākṣi padayoḥ
virodhaste yukto viṣamaśaravairipriyatame ||72||
kavitvaśrīmiśrīkaraṇanipuṇau rakṣaṇacaṇau
vipannānāṃ śrīmannalinamasṛṇau śoṇakiraṇau |
munīndrāṇāmantaḥkaraṇaśaraṇau mandasaraṇau
manojñau kāmākṣyā duritaharaṇau naumi caraṇau ||73||
parasmātsarvasmādapi ca parayormuktikarayoḥ
nakhaśrībhirjyotsnākalitatulayostāmratalayoḥ |
nilīye kāmākṣyā nigamanutayornākinatayoḥ
nirastapronmīlannalinamadayoreva padayoḥ ||74||
svabhāvādanyonyaṃ kisalayamapīdaṃ tava padaṃ
mradimnā śoṇimnā bhagavati dadhāte sadṛśatām |
vane pūrvasyecchā satatamavane kiṃ tu jagatāṃ
parasyetthaṃ bhedaḥ sphurati hṛdi kāmākṣi sudhiyām ||75||
kathaṃ vācālo'pi prakaṭamaṇimañjīraninadaiḥ
sadaivānandārdrānviracayati vācaṃyamajanān |
prakṛtyā te śoṇacchavirapi ca kāmākṣi caraṇo
manīṣānairmalyaṃ kathamiva nṛṇāṃ māṃsalayate ||76||
calattṛṣṇāvīcīparicalanaparyākulatayā
muhurbhrāntastāntaḥ paramaśivavāmākṣi paravān |
titīrṣuḥ kāmākṣi pracuratarakarmāmbudhimamuṃ
kadāhaṃ lapsye te caraṇamaṇisetuṃ girisute ||77||
viśuṣyantyāṃ prajñāsariti duritagrīṣmasamaya-
prabhāveṇa kṣīṇe sati mama manaḥkekini śucā |
tvadīyaḥ kāmākṣi sphuritacaraṇāmbhodamahimā
nabhomāsāṭopaṃ nagapatisute kiṃ na kurute ||78||
vinamrāṇāṃ cetobhavanavalabhīsīmni caraṇa-
pradīpe prākāśyaṃ dadhati tava nirdhūtatamasi |
asīmā kāmākṣi svayamalaghuduṣkarmalaharī
vighūrṇantī śāntiṃ śalabhaparipāṭīva bhajate ||79||
virājantī śuktirnakhakiraṇamuktāmaṇitateḥ
vipatpāthorāśau tarirapi narāṇāṃ praṇamatām |
tvadīyaḥ kāmākṣi dhruvamalaghuvahnirbhavavane
munīnāṃ jñānāgneraraṇirayamaṅghirvijayate ||80||
samastaiḥ saṃsevyaḥ satatamapi kāmākṣi vibudhaiḥ
stuto gandharvastrīsulalitavipañcīkalaravaiḥ |
bhavatyā bhindāno bhavagirikulaṃ jṛmbhitatamo-
baladrohī mātaścaraṇapuruhūto vijayate ||81||
vasantaṃ bhaktānāmapi manasi nityaṃ parilasad-
ghanacchāyāpūrṇaṃ śucimapi nṛṇāṃ tāpaśamanam |
nakhendujyotsnābhiḥ śiśiramapi padmodayakaraṃ
namāmaḥ kāmākṣyāścaraṇamadhikāścaryakaraṇam ||82||
kavīndrāṇāṃ nānābhaṇitiguṇacitrīkṛtavacaḥ-
prapañcavyāpāraprakaṭanakalākauśalanidhiḥ |
adhaḥkurvannabjaṃ sanakabhṛgumukhyairmunijanaiḥ
namasyaḥ kāmākṣyāścaraṇaparameṣṭhī vijayate ||83||
bhavatyāḥ kāmākṣi sphuritapadapaṅkeruhabhuvāṃ
parāgāṇāṃ pūraiḥ parihṛtakalaṅkavyatikaraiḥ |
natānāmāmṛṣṭe hṛdayamukure nirmalaruci
prasanne niśśeṣaṃ pratiphalati viśvaṃ girisute ||84||
tava trastaṃ pādātkisalayamaraṇyāntaramagāt
paraṃ rekhārūpaṃ kamalamamumevāśritamabhūt |
jitānāṃ kāmākṣi dvitayamapi yuktaṃ paribhave
videśe vāso vā śaraṇagamanaṃ vā nijaripoḥ ||85||
gṛhītvā yāthārthyaṃ nigamavacasāṃ deśikakṛpā-
kaṭākṣarkajyotiśśamitamamatābandhatamasaḥ |
yatante kāmākṣi pratidivasamantardraḍhayituṃ
tvadīyaṃ pādābjaṃ sukṛtaparipākena sujanāḥ ||86||
jaḍānāmapyamba smaraṇasamaye tavaccaraṇayoḥ
bhramanmanthakṣmābhṛddhumughumitasindhupratibhaṭāḥ |
prasannāḥ kāmākṣi prasabhamadharaspandanakarā
bhavanti svacchandaṃ prakṛtiparipakkā bhaṇitayaḥ ||87||
vahannapyaśrāntaṃ madhuraninadaṃ haṃsakamasau
tamevādhaḥ kartuṃ kimiva yatate keligamane |
bhavasyaivānandaṃ vidadhadapi kāmākṣi caraṇo
bhavatyāstaddrohaṃ bhagavati kimevaṃ vitanute ||88||
yadatyantaṃ tāmyatyalasagativārtāsvapi śive
tadetatkāmākṣi prakṛtimṛdulaṃ te padayugam |
kirīṭaiḥ saṅghaṭṭaṃ kathamiva suraughasya sahate
munīndrāṇāmāste manasi ca kathaṃ sūciniśite ||89||
manoraṅge matke vibudhajanasammodajananī
sarāgavyāsaṅgaṃ sarasamṛdusañcārasubhagā |
manojñā kāmākṣi prakaṭayatu lāsyaprakaraṇaṃ
raṇanmañjīrā te caraṇayugalīnartakavadhūḥ ||90||
pariṣkurvanmātaḥ paśupatikapardaṃ caraṇarāṭ
parācāṃ hṛtpadmaṃ paramabhaṇitīnāṃ ca makuṭam |
bhavākhye pāthodhau pariharatu kāmākṣi mamatā-
parādhīnatvaṃ me parimuṣitapāthojamahimā ||91||
prasūnaiḥ samparkādamarataruṇīkuntalabhavaiḥ
abhīṣṭānāṃ dānādaniśamapi kāmākṣi namatām |
svasaṅgātkaṅkeliprasavajanakatvena ca śive
tridhā dhatte vārtāṃ surabhiriti pādo girisute ||92||
mahāmohastenavyatikarabhayātpālayati yo
vinikṣiptaṃ svasminnijajanamanoratnamaniśam |
sa rāgasyodrekātsatatamapi kāmākṣi tarasā
kimevaṃ pādo'sau kisalayaruciṃ corayati te ||93||
sadā svāduṅkāraṃ viṣayalaharīśālikaṇikāṃ
samāsvādya śrāntaṃ hṛdayaśukapotaṃ janani me |
kṛpājāle phālekṣaṇamahiṣi kāmākṣi rabhasāt
gṛhītvā rundhīthārastava padayugīpañjarapuṭe ||94||
dhunānaṃ kāmākṣi smaraṇalavamātreṇa jaḍima-
jvaraprauḍhiṃ gūḍhasthiti nigamanaikuñjakuhare |
alabhyaṃ sarveṣāṃ katicana labhante sukṛtinaḥ
cirādanviṣyantastava caraṇasiddhauṣadhamidam ||95||
raṇanmañjīrābhyāṃ lalitagamanābhyāṃ sukṛtināṃ
manovāstavyābhyāṃ mathitatimirābhyāṃ nakharucā |
nidheyābhyāṃ patyā nijaśirasi kāmākṣi satataṃ
namaste pādābhyāṃ nalinamṛdulābhyāṃ girisute ||96||
surāge rākendupratinidhimukhe parvatasute
cirāllabhye bhaktyā śamadhanajanānāṃ pariṣadā |
manobhṛṅgo matkaḥ padakamalayugme janani te
prakāmaṃ kāmākṣi tripuraharavāmākṣi ramatām ||97||
śive saṃvidrūpe śaśiśakalacūḍapriyatame
śanairgatyāgatyā jitasuravarebhe girisute |
yatante santaste caraṇanalinālānayugale
sadā baddhaṃ cittapramadakariyūthaṃ dṛḍhataram ||98||
yaśaḥ sūte mātarmadhurakavitāṃ pakṣmalayate
śriyaṃ datte citte kamapi paripākaṃ prathayate |
satāṃ pāśagranthiṃ śithilayati kiṃ kiṃ na kurute
prapanne kāmākṣyāḥ praṇatiparipāṭī caraṇayoḥ ||99||
manīṣāṃ māhendrīṃ kakubhamiva te kāmapi daśāṃ
pradhatte kāmākṣyāścaraṇataruṇādityakiraṇaḥ |
yadīye samparke dhṛtarasamarandā kavayatāṃ
parīpākaṃ dhatte parimalavatī sūktinalinī ||100||
purā mārārātiḥ puramajayadamba stavaśataiḥ
prasannāyāṃ satyāṃ tvayi tuhinaśailendratanaye |
ataste kāmākṣi sphuratu tarasā kālasamaye
samāyāte mātarmama manasi pādābjayugalam ||101||
padadvandvaṃ mandaṃ gatiṣu nivasantaṃ hṛdi satāṃ
girāmante bhrāntaṃ kṛtakarahitānāṃ paribṛḍhe |
janānāmānandaṃ janani janayantaṃ praṇamatāṃ
tvadīyaṃ kāmākṣi pratidinamahaṃ naumi vimalam ||102||
idaṃ yaḥ kāmākṣyāścaraṇanalinastotraśatakaṃ
japennityaṃ bhaktyā nikhilajagadāhlādajanakam |
sa viśveṣāṃ vandyaḥ sakalakavilokaikatilakaḥ
ciraṃ bhuktvā bhogānpariṇamati cidrūpakalayā ||103||
|| iti pādāravindaśatakaṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.