𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑍍𑌵𑌰𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌤𑌤𑍋 𑌗𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌾𑌦𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌵𑍇𑌗𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾 𑌬𑌹𑌵𑍋 𑌹𑌤𑌾𑌃 ।
𑌖𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌹𑌤𑌸𑍍𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌥𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑌹𑌮𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 2 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧 𑌸𑍍𑌸𑌂𑌰𑌕𑍍𑌤𑌲𑍋𑌚𑌨𑌃 ।
𑌅𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌦𑌹𑌨𑍍𑌨𑌿𑌵 𑌚𑌕𑍍𑌷𑍁𑌷𑌾 ॥ 3 ॥
𑌕𑍇𑌨 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌂 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌹𑌤𑌂 𑌮𑌮 𑌪𑌰𑌾𑌸𑍁𑌨𑌾 ।
𑌕𑍋 𑌹𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌗𑌤𑌿𑌂 𑌚𑌾𑌧𑌿𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 4 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌮𑍇 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌘𑌵𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌖𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌵𑍈𑌶𑍍𑌰𑌵𑌣𑍇𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌨 𑌯𑌮𑍇𑌨 𑌨 𑌵𑌿𑌷𑍍𑌣𑍁𑌨𑌾 ॥ 5 ॥
𑌕𑌾𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌕𑌾𑌲𑍋 𑌦𑌹𑍇𑌯𑌮𑌪𑌿 𑌪𑌾𑌵𑌕𑌮𑍍 ।
𑌮𑍃𑌤𑍍𑌯𑍁𑌂 𑌮𑌰𑌣𑌧𑌰𑍍𑌮𑍇𑌣 𑌸𑌂𑌯𑍋𑌜𑌯𑌿𑌤𑍁𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑌹𑍇 ॥ 6 ॥
𑌦𑌹𑍇𑌯𑌮𑌪𑌿 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍃𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑌸𑌾𑌽𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌪𑌾𑌵𑌕𑍗 ।
𑌵𑌾𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌰𑌸𑌾 𑌵𑍇𑌗𑌂 𑌨𑌿𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑌹𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑌹𑍇 ॥ 7 ॥
𑌤𑌥𑌾 𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌞𑍍𑌜𑌲𑌿𑌰𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌃 ।
𑌭𑌯𑌾𑌤𑍍𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌗𑍍𑌧𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂 𑌯𑌾𑌚𑌤𑍇𑌽𑌭𑌯𑌮𑍍 ॥ 8 ॥
𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋𑌽𑌭𑌯𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌮𑍈 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌦𑍗 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌸 𑌵𑌿𑌸𑍍𑌰𑌬𑍍𑌧𑍋𑌽𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌗𑍍𑌧𑌮𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌃 ॥ 9 ॥
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌸𑌿𑌂𑌹𑌸𑌂𑌹𑌨𑌨𑍋 𑌯𑍁𑌵𑌾 ।
𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌵𑍃𑌷𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌧𑍋 𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌯𑌤𑌮𑌹𑌾𑌭𑍁𑌜𑌃 ॥ 10 ॥
𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌪𑍃𑌥𑍁𑌯𑌶𑌾𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌬𑌲𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌹𑌤𑌂 𑌤𑍇𑌨 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌖𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌹 𑌦𑍂𑌷𑌣𑌃 ॥ 11 ॥
𑌅𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌵𑌚 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌨𑌾𑌗𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰 𑌇𑌵 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌚𑍇𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 12 ॥
𑌸 𑌸𑍁𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌮𑌰𑍈𑌸𑍍𑌸𑌹 ।
𑌉𑌪𑌯𑌾𑌤𑍋 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌬𑍍𑌰𑍂𑌹𑌿 𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌦𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨 ॥ 13 ॥
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌤𑌦𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌃 ।
𑌆𑌚𑌚𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌬𑌲𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 14 ॥
𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌧𑌨𑍁𑌷𑍍𑌮𑌤𑌾𑌮𑍍 ।
𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌗𑍁𑌣𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌨𑍍𑌦𑌰𑌸𑌮𑍋 𑌯𑍁𑌧𑌿 ॥ 15 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍁𑌰𑍂𑌪𑍋 𑌬𑌲𑌵𑌾𑌨𑍍𑌰𑌕𑍍𑌤𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌦𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑌃 ।
𑌕𑌨𑍀𑌯𑌾𑌨𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑍋 𑌨𑌾𑌮 𑌭𑍍𑌰𑌾𑌤𑌾 𑌶𑌶𑌿𑌨𑌿𑌭𑌾𑌨𑌨𑌃 ॥ 16 ॥
𑌸 𑌤𑍇𑌨 𑌸𑌹 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌪𑌾𑌵𑌕𑍇𑌨𑌾𑌨𑌿𑌲𑍋 𑌯𑌥𑌾 ।
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌰𑌾𑌜𑌵𑌰𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌨𑍈𑌵 𑌦𑍇𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑍋 𑌨𑌾𑌤𑍍𑌰 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑌣𑌾 ।
𑌶𑌰𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌤𑍂𑌤𑍍𑌸𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌰𑍁𑌕𑍍𑌮𑌪𑍁𑌙𑍍𑌖𑌾𑌃 𑌪𑌤𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌃 ॥ 18 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌪𑌾𑌃 𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌨𑌨𑌾 𑌭𑍂𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌭𑌕𑍍𑌷𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑍍 ।
𑌯𑍇𑌨 𑌯𑍇𑌨 𑌚 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾 𑌭𑌯𑌕𑌰𑍍𑌶𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 19 ॥
𑌤𑍇𑌨 𑌤𑍇𑌨 𑌸𑍍𑌮 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌮𑍇𑌵𑌾𑌗𑍍𑌰𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌇𑌤𑍍𑌥𑌂 𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌿𑌤𑌂 𑌤𑍇𑌨 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌤𑌵𑌾𑌨𑌘 ॥ 20 ॥
𑌅𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌵𑌚𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌂 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌮𑍍 ॥ 21 ॥
𑌅𑌥𑍈𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇 𑌵𑌚𑌨𑍇 𑌪𑍍𑌰𑍋𑌵𑌾𑌚𑍇𑌦𑌮𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌃 ।
𑌶𑍃𑌣𑍁 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌯𑌥𑌾𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌬𑌲𑌪𑍗𑌰𑍁𑌷𑌮𑍍 ॥ 22 ॥
𑌅𑌸𑌾𑌧𑍍𑌯𑌃 𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌆𑌪𑌗𑌾𑌯𑌾𑌸𑍍𑌸𑍁𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌯𑌾 𑌵𑍇𑌗𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌹𑌰𑍇𑌚𑍍𑌛𑌰𑍈𑌃 ॥ 23 ॥
𑌸𑌤𑌾𑌰𑌗𑍍𑌰𑌹𑌨𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌨𑌭𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑍍𑌯𑌵𑌸𑌾𑌦𑌯𑍇𑌤𑍍 ।
𑌅𑌸𑍗 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌸𑍀𑌦𑌨𑍍𑌤𑍀𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑌭𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌰𑍇𑌨𑍍𑌮𑌹𑍀𑌮𑍍 ॥ 24 ॥
𑌭𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑍇𑌲𑌾𑌂 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾𑌪𑍍𑌲𑌾𑌵𑌯𑍇𑌦𑍍𑌵𑌿𑌭𑍁𑌃 ।
𑌵𑍇𑌗𑌂 𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌾𑌯𑍁𑌂 𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌧𑌮𑍇𑌚𑍍𑌛𑌰𑍈𑌃 ॥ 25 ॥
𑌸𑌂𑌹𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌵𑌾 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌾𑌯𑌶𑌾𑌃 ।
𑌶𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌸𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌵𑍍𑌯𑌾𑌘𑍍𑌰𑌃 𑌸𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌪𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌃 ॥ 26 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵 𑌶𑌕𑍍𑌯𑍋 𑌜𑍇𑌤𑍁𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌯𑍁𑌧𑌿 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗𑌃 𑌪𑌾𑌪𑌜𑌨𑍈𑌰𑌿𑌵 ॥ 27 ॥
𑌨 𑌤𑌂 𑌵𑌧𑍍𑌯𑌮𑌹𑌂 𑌮𑌨𑍍𑌯𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍈𑌰𑍍𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍁𑌰𑍈𑌰𑌪𑌿 ।
𑌅𑌯𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌧𑍋𑌪𑌾𑌯𑌸𑍍𑌤𑌨𑍍𑌮𑌮𑍈𑌕𑌮𑌨𑌾𑌶𑍍𑌶𑍃𑌣𑍁 ॥ 28 ॥
𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌤𑌸𑍍𑌯𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌾 𑌲𑍋𑌕𑍇 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌸𑍁𑌮𑌧𑍍𑌯𑌮𑌾 ।
𑌶𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾 𑌸𑌮𑌵𑌿𑌭𑌕𑍍𑌤𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌰𑌤𑍍𑌨𑌂 𑌰𑌤𑍍𑌨𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌾 ॥ 29 ॥
𑌨𑍈𑌵 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌨 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑍀 𑌨𑌾𑌪𑍍𑌸𑌰𑌾 𑌨𑌾𑌪𑌿 𑌦𑌾𑌨𑌵𑍀 ।
𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌾 𑌸𑍀𑌮𑌨𑍍𑌤𑌿𑌨𑍀 𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑍀𑌷𑍁 𑌕𑍁𑌤𑍋 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ॥ 30 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌹𑌰 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌥𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌮𑌹𑌾𑌵𑌨𑍇 ।
𑌸𑍀𑌤𑌯𑌾 𑌰𑌹𑌿𑌤𑌃 𑌕𑌾𑌮𑍀 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌹𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌜𑍀𑌵𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 31 ॥
𑌅𑌰𑍋𑌚𑌯𑌤 𑌤𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌃 ।
𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑌕𑌮𑍍𑌪𑌨𑌮𑍁𑌵𑌾𑌚 𑌹 ॥ 32 ॥
𑌬𑌾𑌢𑌂 𑌕𑌾𑌲𑍍𑌯𑌂 𑌗𑌮𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌹𑍍𑌯𑍇𑌕𑌸𑍍𑌸𑌾𑌰𑌥𑌿𑌨𑌾 𑌸𑌹 ।
𑌆𑌨𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌮𑌿𑌮𑌾𑌂 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥ 33 ॥
𑌅𑌥𑍈𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌯𑍗 𑌖𑌰𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌰𑌥𑍇𑌨𑌾𑌦𑌿𑌤𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌣𑍇𑌨 𑌦𑌿𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌯𑌨𑍍 ॥ 34 ॥
𑌸 𑌰𑌥𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌪𑌥𑌗𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌨𑍍 ।
𑌸𑌞𑍍𑌚𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌶𑍍𑌶𑍁𑌶𑍁𑌭𑍇 𑌜𑌲𑌦𑍇 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌮𑌾 𑌇𑌵 ॥ 35 ॥
𑌸 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌤𑌾𑌟𑌕𑍇𑌯𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑌤𑍍 ।
𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑍇𑌨𑌾𑌰𑍍𑌚𑌿𑌤𑍋 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌭𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌭𑍋𑌜𑍍𑌯𑍈𑌰𑌮𑌾𑌨𑍁𑌷𑍈𑌃 ॥ 36 ॥
𑌤𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌯𑌂 𑌪𑍂𑌜𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍁 𑌆𑌸𑌨𑍇𑌨𑍋𑌦𑌕𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌅𑌰𑍍𑌥𑍋𑌪𑌹𑌿𑌤𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 37 ॥
𑌕𑌚𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌸𑍁𑌕𑍁𑌶𑌲𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰 ।
𑌆𑌶𑌙𑍍𑌕𑍇 𑌨𑌾𑌥 𑌜𑌾𑌨𑍇 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌯𑌤𑌸𑍍𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌿𑌹𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 38 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑍇𑌨 𑌸 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌶𑍍𑌚𑌾𑌦𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌦𑍍𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌃 ॥ 39 ॥
𑌆𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌮𑍇 𑌹𑌤𑌸𑍍𑌤𑌾𑌤 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣𑌾𑌕𑍍𑌲𑌿𑌷𑍍𑌟𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ।
𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑌮𑌵𑌧𑍍𑌯 𑌤𑌤𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌯𑍁𑌧𑌿 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 40 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍇 𑌕𑍁𑌰𑍁 𑌸𑌾𑌚𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌪𑌹𑌾𑌰𑌣𑍇 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑍋 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 41 ॥
𑌆𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌾 𑌕𑍇𑌨 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌸𑌾 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌣𑌾 ।
𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌶𑌾𑌰𑍍𑌦𑍂𑌲 𑌕𑍋 𑌨 𑌨𑌨𑍍𑌦𑌤𑌿 𑌨𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 42 ॥
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑌿𑌹𑌾𑌨𑌯𑌸𑍍𑌵𑍇𑌤𑌿 𑌕𑍋 𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑌿 𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌹𑌿 𑌮𑍇 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌲𑍋𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌶𑍍𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌛𑍇𑌤𑍍𑌤𑍁𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 43 ॥
𑌪𑍍𑌰𑍋𑌤𑍍𑌸𑌾𑌹𑌯𑌤𑌿 𑌕𑌶𑍍𑌚 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌸 𑌚 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌰𑌸𑌂𑌶𑌯𑌃 ।
𑌅𑌶𑍀𑌵𑌿𑌷𑌮𑍁𑌖𑌾𑌦𑍍𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌾𑌮𑍁𑌦𑍍𑌧𑌰𑍍𑌤𑍁𑌂 𑌚𑍇𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 ॥ 44 ॥
𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 𑌕𑍇𑌨 𑌕𑍇𑌨𑌾𑌸𑌿 𑌕𑌾𑌪𑌥𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌾𑌦𑌿𑌤𑌃 ।
𑌸𑍁𑌖𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌤𑌂 𑌕𑍇𑌨 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑌨𑌿 ॥ 45 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑌵𑌂𑌶𑌾𑌭𑌿𑌜𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑌹𑌸𑍍𑌤 𑌸𑍍𑌤𑍇𑌜𑍋𑌮𑌦𑌸𑍍𑌸𑌂𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌦𑍋𑌰𑍍𑌵𑌿𑌷𑌾𑌣𑌃 ।
𑌉𑌦𑍀𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣 𑌨𑍇𑌹 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌸 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌗𑍇 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌗𑌨𑍍𑌧𑌹𑌸𑍍𑌤𑍀 ॥ 46 ॥
𑌅𑌸𑍗 𑌰𑌣𑌾𑌨𑍍𑌤𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌿𑌸𑌨𑍍𑌧𑌿𑌵𑌾𑌲𑍋 𑌵𑌿𑌦𑌗𑍍𑌧𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌮𑍃𑌗𑌹𑌾 𑌨𑍃𑌸𑌿𑌂𑌹𑌃 ।
𑌸𑍁𑌪𑍍𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑌾 𑌬𑍋𑌧𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌨 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌃 𑌶𑌰𑌾𑌙𑍍𑌗𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑍋 𑌨𑌿𑌶𑌿𑌤𑌾𑌸𑌿𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌃 ॥ 47 ॥
𑌚𑌾𑌪𑌾𑌪𑌹𑌾𑌰𑍇 𑌭𑍁𑌜𑌵𑍇𑌗𑌪𑌙𑍍𑌕𑍇 𑌶𑌰𑍋𑌰𑍍𑌮𑌿𑌮𑌾𑌲𑍇 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌾𑌹𑌵𑍗𑌘𑍇 ।
𑌨 𑌰𑌾𑌮𑌪𑌾𑌤𑌾𑌲𑌮𑍁𑌖𑍇𑌽𑌤𑌿𑌘𑍋𑌰𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌸𑍍𑌕𑌨𑍍𑌦𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌰𑌾𑌜 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑍍 ॥ 48 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌸𑍀𑌦 𑌲𑌙𑍍𑌕𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑍋 𑌭𑌵 𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌗𑌚𑍍𑌛 ।
𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌵𑍇𑌷𑍁 𑌦𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌰𑌮𑌸𑍍𑌵 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌸𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑍋 𑌰𑌮𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌨𑍇𑌷𑍁 ॥ 49 ॥
𑌏𑌵𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑍋 𑌮𑌾𑌰𑍀𑌚𑍇𑌨 𑌸 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌨𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌚 𑌗𑍃𑌹𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 50 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌅𑌰𑌣𑍍𑌯𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekatriṃśassargaḥ |
tvaramāṇastato gatvā janasthānādakampanaḥ |
praviśya laṅkāṃ vegena rāvaṇaṃ vākyamabravīt || 1 ||
janasthānasthitā rājanrākṣasā bahavo hatāḥ |
kharaśca nihatassaṅkhye kathañcidahamāgataḥ || 2 ||
evamukto daśagrīvaḥ kruddha ssaṃraktalocanaḥ |
akampanamuvācedaṃ nirdahanniva cakṣuṣā || 3 ||
kena ramyaṃ janasthānaṃ hataṃ mama parāsunā |
ko hi sarveṣu lokeṣu gatiṃ cādhigamiṣyati || 4 ||
na hi me vipriyaṃ kṛtvā śakyaṃ maghavatā sukham |
prāptuṃ vaiśravaṇenāpi na yamena na viṣṇunā || 5 ||
kālasya cāpyahaṃ kālo daheyamapi pāvakam |
mṛtyuṃ maraṇadharmeṇa saṃyojayitumutsahe || 6 ||
daheyamapi saṅkṛddhastejasā'dityapāvakau |
vātasya tarasā vegaṃ nihantumahamutsahe || 7 ||
tathā kruddhaṃ daśagrīvaṃ kṛtāñjalirakampanaḥ |
bhayātsandigdhayā vācā rāvaṇaṃ yācate'bhayam || 8 ||
daśagrīvo'bhayaṃ tasmai pradadau rakṣasāṃ varaḥ |
sa visrabdho'bravīdvākyamasandigdhamakampanaḥ || 9 ||
putro daśarathasyāsti siṃhasaṃhanano yuvā |
rāmo nāma vṛṣaskandho vṛttāyatamahābhujaḥ || 10 ||
vīraḥ pṛthuyaśāśśrīmānatulyabalavikramaḥ |
hataṃ tena janasthānaṃ kharaśca saha dūṣaṇaḥ || 11 ||
akampanavaca śrutvā rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |
nāgendra iva niśvasya vacanaṃ cedamabravīt || 12 ||
sa surendreṇa saṃyukto rāmassarvāmaraissaha |
upayāto janasthānaṃ brūhi kaccidakampana || 13 ||
rāvaṇasya punarvākyaṃ niśamya tadakampanaḥ |
ācacakṣe balaṃ tasya vikramaṃ ca mahātmanaḥ || 14 ||
rāmo nāma mahātejā śreṣṭhassarvadhanuṣmatām |
divyāstraguṇasampannaḥ purandarasamo yudhi || 15 ||
tasyānurūpo balavānraktākṣo dandubhisvanaḥ |
kanīyānlakṣmaṇo nāma bhrātā śaśinibhānanaḥ || 16 ||
sa tena saha saṃyuktaḥ pāvakenānilo yathā |
śrīmānrājavarastena janasthānaṃ nipātitam || 17 ||
naiva devā mahātmāno nātra kāryā vicāraṇā |
śarā rāmeṇa tūtsṛṣṭā rukmapuṅkhāḥ patatriṇaḥ || 18 ||
sarpāḥ pañcānanā bhūtvā bhakṣayanti sma rākṣasān |
yena yena ca gacchanti rākṣasā bhayakarśitāḥ || 19 ||
tena tena sma paśyanti rāmamevāgrataḥ sthitam |
itthaṃ vināśitaṃ tena janasthānaṃ tavānagha || 20 ||
akampanavacaśrutvā rāvaṇo vākyamabravīt |
janasthānaṃ gamiṣyāmi hantuṃ rāmaṃ salakṣmaṇam || 21 ||
athaivamukte vacane provācedamakampanaḥ |
śṛṇu rājanyathāvṛttaṃ rāmasya balapauruṣam || 22 ||
asādhyaḥ kupito rāmo vikrameṇa mahāyaśāḥ |
āpagāyāssupūrṇāyā vegaṃ parihareccharaiḥ || 23 ||
satāragrahanakṣatraṃ nabhaścāpyavasādayet |
asau rāmastu sīdantīṃ śrīmānabhyuddharenmahīm || 24 ||
bhittvā velāṃ samudrasya lokānāplāvayedvibhuḥ |
vegaṃ vāpi samudrasya vāyuṃ vā vidhameccharaiḥ || 25 ||
saṃhṛtya vā punarlokānvikrameṇa mahāyaśāḥ |
śaktassapuruṣavyāghraḥ sraṣṭuṃ punarapi prajāḥ || 26 ||
na hi rāmo daśagrīva śakyo jetuṃ tvayā yudhi |
rakṣasāṃ vāpi lokena svargaḥ pāpajanairiva || 27 ||
na taṃ vadhyamahaṃ manye sarvairdevāsurairapi |
ayaṃ tasya vadhopāyastanmamaikamanāśśṛṇu || 28 ||
bhāryā tasyottamā loke sītā nāma sumadhyamā |
śyāmā samavibhaktāṅgī strīratnaṃ ratnabhūṣitā || 29 ||
naiva devī na gandharvī nāpsarā nāpi dānavī |
tulyā sīmantinī tasyā mānuṣīṣu kuto bhavet || 30 ||
tasyāpahara bhāryāntvaṃ pramathya tu mahāvane |
sītayā rahitaḥ kāmī rāmo hāsyati jīvitam || 31 ||
arocayata tadvākyaṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |
cintayitvā mahābāhurakampanamuvāca ha || 32 ||
bāḍhaṃ kālyaṃ gamiṣyāmi hyekassārathinā saha |
ānayiṣyāmi vaidehīmimāṃ hṛṣṭo mahāpurīm || 33 ||
athaivamuktvā prayayau kharayuktena rāvaṇaḥ |
rathenādityavarṇena diśassarvāḥ prakāśayan || 34 ||
sa ratho rākṣasendrasya nakṣatrapathago mahān |
sañcāryamāṇaśśuśubhe jalade candramā iva || 35 ||
sa mārīcāśramaṃ prāpya tāṭakeyamupāgamat |
mārīcenārcito rājā bhakṣyabhojyairamānuṣaiḥ || 36 ||
taṃ svayaṃ pūjayitvā tu āsanenodakena ca |
arthopahitayā vācā mārīco vākyamabravīt || 37 ||
kaccitsukuśalaṃ rājanlokānāṃ rākṣaseśvara |
āśaṅke nātha jāne tvaṃ yatastūrṇamihāgataḥ || 38 ||
evamukto mahātejā mārīcena sa rāvaṇaḥ |
tataḥ paścādidaṃ vākyamabravīdvākyakovidaḥ || 39 ||
ārakṣo me hatastāta rāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
janasthānamavadhya tatsarvaṃ yudhi nipātitam || 40 ||
tasya me kuru sācivyaṃ tasya bhāryāpahāraṇe |
rākṣasendravacaśśrutvā mārīco vākyamabravīt || 41 ||
ākhyātā kena sītā sā mitrarūpeṇa śatruṇā |
tvayā rākṣasaśārdūla ko na nandati nanditaḥ || 42 ||
sītāmihānayasveti ko bravīti bravīhi me |
rakṣolokasya sarvasya kaśśṛṅgaṃ chettumicchati || 43 ||
protsāhayati kaśca tvāṃ sa ca śatrurasaṃśayaḥ |
aśīviṣamukhāddaṃṣṭrāmuddhartuṃ cecchati tvayā || 44 ||
karmaṇā kena kenāsi kāpathaṃ pratipāditaḥ |
sukhasuptasya te rājan prahṛtaṃ kena mūrdhani || 45 ||
viśuddhavaṃśābhijanāgrahasta stejomadassaṃsthitadorviṣāṇaḥ |
udīkṣituṃ rāvaṇa neha yuktaḥ sa saṃyuge rāghavagandhahastī || 46 ||
asau raṇāntaḥ sthitisandhivālo vidagdharakṣomṛgahā nṛsiṃhaḥ |
suptastvayā bodhayituṃ na yuktaḥ śarāṅgapūrṇo niśitāsidaṃṣṭraḥ || 47 ||
cāpāpahāre bhujavegapaṅke śarormimāle sumahāhavaughe |
na rāmapātālamukhe'tighore praskandituṃ rākṣasarāja yuktam || 48 ||
prasīda laṅkeśvara rākṣasendra laṅkāṃ prasanno bhava sādhu gaccha |
tvaṃ sveṣu dāreṣu ramasva nityaṃ rāmassabhāryo ramatāṃ vaneṣu || 49 ||
evamukto daśagrīvo mārīcena sa rāvaṇaḥ |
nyavartata purīṃ laṅkāṃ viveśa ca gṛhottamam || 50 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ एकत्रिंशस्सर्गः ।
त्वरमाणस्ततो गत्वा जनस्थानादकम्पनः ।
प्रविश्य लङ्कां वेगेन रावणं वाक्यमब्रवीत् ॥ 1 ॥
जनस्थानस्थिता राजन्राक्षसा बहवो हताः ।
खरश्च निहतस्सङ्ख्ये कथञ्चिदहमागतः ॥ 2 ॥
एवमुक्तो दशग्रीवः क्रुद्ध स्संरक्तलोचनः ।
अकम्पनमुवाचेदं निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ 3 ॥
केन रम्यं जनस्थानं हतं मम परासुना ।
को हि सर्वेषु लोकेषु गतिं चाधिगमिष्यति ॥ 4 ॥
न हि मे विप्रियं कृत्वा शक्यं मघवता सुखम् ।
प्राप्तुं वैश्रवणेनापि न यमेन न विष्णुना ॥ 5 ॥
कालस्य चाप्यहं कालो दहेयमपि पावकम् ।
मृत्युं मरणधर्मेण संयोजयितुमुत्सहे ॥ 6 ॥
दहेयमपि सङ्कृद्धस्तेजसाऽदित्यपावकौ ।
वातस्य तरसा वेगं निहन्तुमहमुत्सहे ॥ 7 ॥
तथा क्रुद्धं दशग्रीवं कृताञ्जलिरकम्पनः ।
भयात्सन्दिग्धया वाचा रावणं याचतेऽभयम् ॥ 8 ॥
दशग्रीवोऽभयं तस्मै प्रददौ रक्षसां वरः ।
स विस्रब्धोऽब्रवीद्वाक्यमसन्दिग्धमकम्पनः ॥ 9 ॥
पुत्रो दशरथस्यास्ति सिंहसंहननो युवा ।
रामो नाम वृषस्कन्धो वृत्तायतमहाभुजः ॥ 10 ॥
वीरः पृथुयशाश्श्रीमानतुल्यबलविक्रमः ।
हतं तेन जनस्थानं खरश्च सह दूषणः ॥ 11 ॥
अकम्पनवच श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः ।
नागेन्द्र इव निश्वस्य वचनं चेदमब्रवीत् ॥ 12 ॥
स सुरेन्द्रेण संयुक्तो रामस्सर्वामरैस्सह ।
उपयातो जनस्थानं ब्रूहि कच्चिदकम्पन ॥ 13 ॥
रावणस्य पुनर्वाक्यं निशम्य तदकम्पनः ।
आचचक्षे बलं तस्य विक्रमं च महात्मनः ॥ 14 ॥
रामो नाम महातेजा श्रेष्ठस्सर्वधनुष्मताम् ।
दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः पुरन्दरसमो युधि ॥ 15 ॥
तस्यानुरूपो बलवान्रक्ताक्षो दन्दुभिस्वनः ।
कनीयान्लक्ष्मणो नाम भ्राता शशिनिभाननः ॥ 16 ॥
स तेन सह संयुक्तः पावकेनानिलो यथा ।
श्रीमान्राजवरस्तेन जनस्थानं निपातितम् ॥ 17 ॥
नैव देवा महात्मानो नात्र कार्या विचारणा ।
शरा रामेण तूत्सृष्टा रुक्मपुङ्खाः पतत्रिणः ॥ 18 ॥
सर्पाः पञ्चानना भूत्वा भक्षयन्ति स्म राक्षसान् ।
येन येन च गच्छन्ति राक्षसा भयकर्शिताः ॥ 19 ॥
तेन तेन स्म पश्यन्ति राममेवाग्रतः स्थितम् ।
इत्थं विनाशितं तेन जनस्थानं तवानघ ॥ 20 ॥
अकम्पनवचश्रुत्वा रावणो वाक्यमब्रवीत् ।
जनस्थानं गमिष्यामि हन्तुं रामं सलक्ष्मणम् ॥ 21 ॥
अथैवमुक्ते वचने प्रोवाचेदमकम्पनः ।
शृणु राजन्यथावृत्तं रामस्य बलपौरुषम् ॥ 22 ॥
असाध्यः कुपितो रामो विक्रमेण महायशाः ।
आपगायास्सुपूर्णाया वेगं परिहरेच्छरैः ॥ 23 ॥
सतारग्रहनक्षत्रं नभश्चाप्यवसादयेत् ।
असौ रामस्तु सीदन्तीं श्रीमानभ्युद्धरेन्महीम् ॥ 24 ॥
भित्त्वा वेलां समुद्रस्य लोकानाप्लावयेद्विभुः ।
वेगं वापि समुद्रस्य वायुं वा विधमेच्छरैः ॥ 25 ॥
संहृत्य वा पुनर्लोकान्विक्रमेण महायशाः ।
शक्तस्सपुरुषव्याघ्रः स्रष्टुं पुनरपि प्रजाः ॥ 26 ॥
न हि रामो दशग्रीव शक्यो जेतुं त्वया युधि ।
रक्षसां वापि लोकेन स्वर्गः पापजनैरिव ॥ 27 ॥
न तं वध्यमहं मन्ये सर्वैर्देवासुरैरपि ।
अयं तस्य वधोपायस्तन्ममैकमनाश्शृणु ॥ 28 ॥
भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा ।
श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता ॥ 29 ॥
नैव देवी न गन्धर्वी नाप्सरा नापि दानवी ।
तुल्या सीमन्तिनी तस्या मानुषीषु कुतो भवेत् ॥ 30 ॥
तस्यापहर भार्यान्त्वं प्रमथ्य तु महावने ।
सीतया रहितः कामी रामो हास्यति जीवितम् ॥ 31 ॥
अरोचयत तद्वाक्यं रावणो राक्षसाधिपः ।
चिन्तयित्वा महाबाहुरकम्पनमुवाच ह ॥ 32 ॥
बाढं काल्यं गमिष्यामि ह्येकस्सारथिना सह ।
आनयिष्यामि वैदेहीमिमां हृष्टो महापुरीम् ॥ 33 ॥
अथैवमुक्त्वा प्रययौ खरयुक्तेन रावणः ।
रथेनादित्यवर्णेन दिशस्सर्वाः प्रकाशयन् ॥ 34 ॥
स रथो राक्षसेन्द्रस्य नक्षत्रपथगो महान् ।
सञ्चार्यमाणश्शुशुभे जलदे चन्द्रमा इव ॥ 35 ॥
स मारीचाश्रमं प्राप्य ताटकेयमुपागमत् ।
मारीचेनार्चितो राजा भक्ष्यभोज्यैरमानुषैः ॥ 36 ॥
तं स्वयं पूजयित्वा तु आसनेनोदकेन च ।
अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ 37 ॥
कच्चित्सुकुशलं राजन्लोकानां राक्षसेश्वर ।
आशङ्के नाथ जाने त्वं यतस्तूर्णमिहागतः ॥ 38 ॥
एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः ।
ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद्वाक्यकोविदः ॥ 39 ॥
आरक्षो मे हतस्तात रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
जनस्थानमवध्य तत्सर्वं युधि निपातितम् ॥ 40 ॥
तस्य मे कुरु साचिव्यं तस्य भार्यापहारणे ।
राक्षसेन्द्रवचश्श्रुत्वा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ 41 ॥
आख्याता केन सीता सा मित्ररूपेण शत्रुणा ।
त्वया राक्षसशार्दूल को न नन्दति नन्दितः ॥ 42 ॥
सीतामिहानयस्वेति को ब्रवीति ब्रवीहि मे ।
रक्षोलोकस्य सर्वस्य कश्शृङ्गं छेत्तुमिच्छति ॥ 43 ॥
प्रोत्साहयति कश्च त्वां स च शत्रुरसंशयः ।
अशीविषमुखाद्दंष्ट्रामुद्धर्तुं चेच्छति त्वया ॥ 44 ॥
कर्मणा केन केनासि कापथं प्रतिपादितः ।
सुखसुप्तस्य ते राजन् प्रहृतं केन मूर्धनि ॥ 45 ॥
विशुद्धवंशाभिजनाग्रहस्त स्तेजोमदस्संस्थितदोर्विषाणः ।
उदीक्षितुं रावण नेह युक्तः स संयुगे राघवगन्धहस्ती ॥ 46 ॥
असौ रणान्तः स्थितिसन्धिवालो विदग्धरक्षोमृगहा नृसिंहः ।
सुप्तस्त्वया बोधयितुं न युक्तः शराङ्गपूर्णो निशितासिदंष्ट्रः ॥ 47 ॥
चापापहारे भुजवेगपङ्के शरोर्मिमाले सुमहाहवौघे ।
न रामपातालमुखेऽतिघोरे प्रस्कन्दितुं राक्षसराज युक्तम् ॥ 48 ॥
प्रसीद लङ्केश्वर राक्षसेन्द्र लङ्कां प्रसन्नो भव साधु गच्छ ।
त्वं स्वेषु दारेषु रमस्व नित्यं रामस्सभार्यो रमतां वनेषु ॥ 49 ॥
एवमुक्तो दशग्रीवो मारीचेन स रावणः ।
न्यवर्तत पुरीं लङ्कां विवेश च गृहोत्तमम् ॥ 50 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकत्रिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekatriṃśassargaḥ |
tvaramāṇastato gatvā janasthānādakampanaḥ |
praviśya laṅkāṃ vegena rāvaṇaṃ vākyamabravīt || 1 ||
janasthānasthitā rājanrākṣasā bahavo hatāḥ |
kharaśca nihatassaṅkhye kathañcidahamāgataḥ || 2 ||
evamukto daśagrīvaḥ kruddha ssaṃraktalocanaḥ |
akampanamuvācedaṃ nirdahanniva cakṣuṣā || 3 ||
kena ramyaṃ janasthānaṃ hataṃ mama parāsunā |
ko hi sarveṣu lokeṣu gatiṃ cādhigamiṣyati || 4 ||
na hi me vipriyaṃ kṛtvā śakyaṃ maghavatā sukham |
prāptuṃ vaiśravaṇenāpi na yamena na viṣṇunā || 5 ||
kālasya cāpyahaṃ kālo daheyamapi pāvakam |
mṛtyuṃ maraṇadharmeṇa saṃyojayitumutsahe || 6 ||
daheyamapi saṅkṛddhastejasā'dityapāvakau |
vātasya tarasā vegaṃ nihantumahamutsahe || 7 ||
tathā kruddhaṃ daśagrīvaṃ kṛtāñjalirakampanaḥ |
bhayātsandigdhayā vācā rāvaṇaṃ yācate'bhayam || 8 ||
daśagrīvo'bhayaṃ tasmai pradadau rakṣasāṃ varaḥ |
sa visrabdho'bravīdvākyamasandigdhamakampanaḥ || 9 ||
putro daśarathasyāsti siṃhasaṃhanano yuvā |
rāmo nāma vṛṣaskandho vṛttāyatamahābhujaḥ || 10 ||
vīraḥ pṛthuyaśāśśrīmānatulyabalavikramaḥ |
hataṃ tena janasthānaṃ kharaśca saha dūṣaṇaḥ || 11 ||
akampanavaca śrutvā rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |
nāgendra iva niśvasya vacanaṃ cedamabravīt || 12 ||
sa surendreṇa saṃyukto rāmassarvāmaraissaha |
upayāto janasthānaṃ brūhi kaccidakampana || 13 ||
rāvaṇasya punarvākyaṃ niśamya tadakampanaḥ |
ācacakṣe balaṃ tasya vikramaṃ ca mahātmanaḥ || 14 ||
rāmo nāma mahātejā śreṣṭhassarvadhanuṣmatām |
divyāstraguṇasampannaḥ purandarasamo yudhi || 15 ||
tasyānurūpo balavānraktākṣo dandubhisvanaḥ |
kanīyānlakṣmaṇo nāma bhrātā śaśinibhānanaḥ || 16 ||
sa tena saha saṃyuktaḥ pāvakenānilo yathā |
śrīmānrājavarastena janasthānaṃ nipātitam || 17 ||
naiva devā mahātmāno nātra kāryā vicāraṇā |
śarā rāmeṇa tūtsṛṣṭā rukmapuṅkhāḥ patatriṇaḥ || 18 ||
sarpāḥ pañcānanā bhūtvā bhakṣayanti sma rākṣasān |
yena yena ca gacchanti rākṣasā bhayakarśitāḥ || 19 ||
tena tena sma paśyanti rāmamevāgrataḥ sthitam |
itthaṃ vināśitaṃ tena janasthānaṃ tavānagha || 20 ||
akampanavacaśrutvā rāvaṇo vākyamabravīt |
janasthānaṃ gamiṣyāmi hantuṃ rāmaṃ salakṣmaṇam || 21 ||
athaivamukte vacane provācedamakampanaḥ |
śṛṇu rājanyathāvṛttaṃ rāmasya balapauruṣam || 22 ||
asādhyaḥ kupito rāmo vikrameṇa mahāyaśāḥ |
āpagāyāssupūrṇāyā vegaṃ parihareccharaiḥ || 23 ||
satāragrahanakṣatraṃ nabhaścāpyavasādayet |
asau rāmastu sīdantīṃ śrīmānabhyuddharenmahīm || 24 ||
bhittvā velāṃ samudrasya lokānāplāvayedvibhuḥ |
vegaṃ vāpi samudrasya vāyuṃ vā vidhameccharaiḥ || 25 ||
saṃhṛtya vā punarlokānvikrameṇa mahāyaśāḥ |
śaktassapuruṣavyāghraḥ sraṣṭuṃ punarapi prajāḥ || 26 ||
na hi rāmo daśagrīva śakyo jetuṃ tvayā yudhi |
rakṣasāṃ vāpi lokena svargaḥ pāpajanairiva || 27 ||
na taṃ vadhyamahaṃ manye sarvairdevāsurairapi |
ayaṃ tasya vadhopāyastanmamaikamanāśśṛṇu || 28 ||
bhāryā tasyottamā loke sītā nāma sumadhyamā |
śyāmā samavibhaktāṅgī strīratnaṃ ratnabhūṣitā || 29 ||
naiva devī na gandharvī nāpsarā nāpi dānavī |
tulyā sīmantinī tasyā mānuṣīṣu kuto bhavet || 30 ||
tasyāpahara bhāryāntvaṃ pramathya tu mahāvane |
sītayā rahitaḥ kāmī rāmo hāsyati jīvitam || 31 ||
arocayata tadvākyaṃ rāvaṇo rākṣasādhipaḥ |
cintayitvā mahābāhurakampanamuvāca ha || 32 ||
bāḍhaṃ kālyaṃ gamiṣyāmi hyekassārathinā saha |
ānayiṣyāmi vaidehīmimāṃ hṛṣṭo mahāpurīm || 33 ||
athaivamuktvā prayayau kharayuktena rāvaṇaḥ |
rathenādityavarṇena diśassarvāḥ prakāśayan || 34 ||
sa ratho rākṣasendrasya nakṣatrapathago mahān |
sañcāryamāṇaśśuśubhe jalade candramā iva || 35 ||
sa mārīcāśramaṃ prāpya tāṭakeyamupāgamat |
mārīcenārcito rājā bhakṣyabhojyairamānuṣaiḥ || 36 ||
taṃ svayaṃ pūjayitvā tu āsanenodakena ca |
arthopahitayā vācā mārīco vākyamabravīt || 37 ||
kaccitsukuśalaṃ rājanlokānāṃ rākṣaseśvara |
āśaṅke nātha jāne tvaṃ yatastūrṇamihāgataḥ || 38 ||
evamukto mahātejā mārīcena sa rāvaṇaḥ |
tataḥ paścādidaṃ vākyamabravīdvākyakovidaḥ || 39 ||
ārakṣo me hatastāta rāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
janasthānamavadhya tatsarvaṃ yudhi nipātitam || 40 ||
tasya me kuru sācivyaṃ tasya bhāryāpahāraṇe |
rākṣasendravacaśśrutvā mārīco vākyamabravīt || 41 ||
ākhyātā kena sītā sā mitrarūpeṇa śatruṇā |
tvayā rākṣasaśārdūla ko na nandati nanditaḥ || 42 ||
sītāmihānayasveti ko bravīti bravīhi me |
rakṣolokasya sarvasya kaśśṛṅgaṃ chettumicchati || 43 ||
protsāhayati kaśca tvāṃ sa ca śatrurasaṃśayaḥ |
aśīviṣamukhāddaṃṣṭrāmuddhartuṃ cecchati tvayā || 44 ||
karmaṇā kena kenāsi kāpathaṃ pratipāditaḥ |
sukhasuptasya te rājan prahṛtaṃ kena mūrdhani || 45 ||
viśuddhavaṃśābhijanāgrahasta stejomadassaṃsthitadorviṣāṇaḥ |
udīkṣituṃ rāvaṇa neha yuktaḥ sa saṃyuge rāghavagandhahastī || 46 ||
asau raṇāntaḥ sthitisandhivālo vidagdharakṣomṛgahā nṛsiṃhaḥ |
suptastvayā bodhayituṃ na yuktaḥ śarāṅgapūrṇo niśitāsidaṃṣṭraḥ || 47 ||
cāpāpahāre bhujavegapaṅke śarormimāle sumahāhavaughe |
na rāmapātālamukhe'tighore praskandituṃ rākṣasarāja yuktam || 48 ||
prasīda laṅkeśvara rākṣasendra laṅkāṃ prasanno bhava sādhu gaccha |
tvaṃ sveṣu dāreṣu ramasva nityaṃ rāmassabhāryo ramatāṃ vaneṣu || 49 ||
evamukto daśagrīvo mārīcena sa rāvaṇaḥ |
nyavartata purīṃ laṅkāṃ viveśa ca gṛhottamam || 50 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekatriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.