Krishna

1.7 - পাকযজ্ঞং বা অন্বাহিতাগ্নে - কৃষ্ণ যজুর্বেদ তৈত্তিরীয সংহিতা পাঠঃ

1.7 - Pakayajnam Va Anvahitagne - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

✍️ Vedic 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ম্প্রথমকাণ্ডে সপ্তমঃ প্রশ্নঃ - যাজমান ব্রাহ্মণং
ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥
পা॒ক॒য॒জ্ঞং-বাঁ অন্বাহি॑তাগ্নেঃ প॒শব॒ উপ॑ তিষ্ঠন্ত॒ ইডা॒ খলু॒ বৈ পা॑কয॒জ্ঞ-স্সৈষা-ঽন্ত॒রা প্র॑যাজানূযা॒জান্. যজ॑মানস্য লো॒কে-ঽব॑হিতা॒ তামা᳚হ্রি॒যমা॑ণাম॒ভি ম॑ন্ত্রযেত॒ সুরূ॑পবর্​ষবর্ণ॒ এহীতি॑ প॒শবো॒ বা ইডা॑ প॒শূনে॒বোপ॑ হ্বযতে য॒জ্ঞং-বৈঁ দে॒বা অদু॑হ্রন্. য॒জ্ঞো-ঽসু॑রাগ্ং অদুহ॒-ত্তে-ঽসু॑রা ॒জ্ঞদু॑গ্ধাঃ॒ পরা॑-ঽভব॒ন্॒. যো বৈ য॒জ্ঞস্য॒ দোহং॑-বিঁ॒দ্বান্ [ ] 1
যজ॒তে-ঽপ্য॒ন্যং-যঁজ॑মান-ন্দুহে॒ সা মে॑ স॒ত্যা-ঽঽশীর॒স্য য॒জ্ঞস্য॑ ভূযা॒দিত্যা॑হৈ॒ষ বৈ য॒জ্ঞস্য॒ দোহ॒স্তেনৈ॒বৈন॑-ন্দুহে॒ প্রত্তা॒ বৈ গৌর্দু॑হে॒ প্রত্তেডা॒ যজ॑মানায দুহ এ॒তে বা ইডা॑যৈ॒ স্তনা॒ ইডোপ॑হূ॒তেতি॑ বা॒যুর্ব॒থ্সো যর্​হি॒ হোতেডা॑মুপ॒হ্বযে॑ত॒ তর্​হি॒ যজ॑মানো॒ হোতা॑র॒মীক্ষ॑মাণো বা॒যু-ম্মন॑সা ধ্যাযে- [ধ্যাযেত্, মা॒ত্রে] 2
-ন্মা॒ত্রে ব॒থ্স-মু॒পাব॑সৃজতি॒ সর্বে॑ণ॒ বৈ য॒জ্ঞেন॑ দে॒বা-স্সু॑ব॒র্গং-লোঁ॒কমা॑য-ন্পাকয॒জ্ঞেন॒ মনু॑রশ্রাম্য॒থ্সেডা॒ মনু॑মু॒পাব॑র্তত॒ তা-ন্দে॑বাসু॒রা ব্য॑হ্বযন্ত প্র॒তীচী᳚-ন্দে॒বাঃ পরা॑চী॒মসু॑রা॒-স্সা দে॒বানু॒পাব॑র্তত প॒শবো॒ বৈ ত-দ্দে॒বান॑বৃণত প॒শবো-ঽসু॑রানজহু॒র্য-ঙ্কা॒মযে॑তাপ॒শু-স্স্যা॒দিতি॒ পরা॑চী॒-ন্তস্যেডা॒মুপ॑ হ্বযেতাপ॒শুরে॒ব ভ॑বতি॒ যং- [ভ॑বতি॒ যম্, কা॒মযে॑ত] 3
-কা॒মযে॑ত পশু॒মান্-থ্স্যা॒দিতি॑ প্র॒তীচী॒-ন্তস্যেডা॒-মুপ॑ হ্বযেত পশু॒মানে॒ব ভ॑বতি ব্রহ্মবা॒দিনো॑ বদন্তি॒ স ত্বা ইডা॒মুপ॑ হ্বযেত॒ য ইডা॑- মুপ॒হূযা॒ত্মান॒-মিডা॑যা-মুপ॒হ্বযে॒তেতি॒ সা নঃ॑ প্রি॒যা সু॒প্রতূ᳚র্তি-র্ম॒ঘোনীত্যা॒হেডা॑-মে॒বোপ॒হূযা॒-ঽঽত্মান॒ -মিডা॑যা॒মুপ॑ হ্বযতে॒ ব্য॑স্তমিব॒ বা এ॒ত-দ্য॒জ্ঞস্য॒ যদিডা॑ সা॒মি প্রা॒শ্ঞন্তি॑ [ ] 4
সা॒মি মা᳚র্জযন্ত এ॒ত-ত্প্রতি॒ বা অসু॑রাণাং-যঁ॒জ্ঞো ব্য॑চ্ছিদ্যত॒ ব্রহ্ম॑ণা দে॒বা-স্সম॑দধু॒-র্বৃহ॒স্পতি॑ -স্তনুতামি॒ম-ন্ন॒ ইত্যা॑হ॒ ব্রহ্ম॒ বৈ দে॒বানা॒-ম্বৃহ॒স্পতি॒-র্ব্রহ্ম॑ণৈ॒ব য॒জ্ঞগ্ং স-ন্দ॑ধাতি॒ বিচ্ছি॑ন্নং-যঁ॒জ্ঞগ্ং সমি॒ম-ন্দ॑ধা॒ত্বিত্যা॑হ॒ সন্ত॑ত্যৈ॒ বিশ্বে॑ দে॒বা ই॒হ মা॑দযন্তা॒মিত্যা॑হ স॒ন্তত্যৈ॒ব য॒জ্ঞ-ন্দে॒বেভ্যো-ঽনু॑ দিশতি॒ যাং-বৈঁ [ ] 5
য॒জ্ঞে দক্ষি॑ণা॒-ন্দদা॑তি॒ তাম॑স্য প॒শবো-ঽনু॒ স-ঙ্ক্রা॑মন্তি॒ স এ॒ষ ঈ॑জা॒নো॑-ঽপ॒শু-র্ভাবু॑কো॒ যজ॑মানেন॒ খলু॒ বৈ তত্কা॒র্য॑-মিত্যা॑হু॒-র্যথা॑ দেব॒ত্রা দ॒ত্ত-ঙ্কু॑র্বী॒তাত্ম-ন্প॒শূ-ন্র॒মযে॒তেতি॒ ব্রদ্ধ্ন॒ পিন্ব॒স্বেত্যা॑হ য॒জ্ঞো বৈ ব্র॒দ্ধ্নো য॒জ্ঞমে॒ব তন্ম॑হয॒ত্যথো॑ দেব॒ত্রৈব দ॒ত্ত-ঙ্কু॑রুত আ॒ত্ম-ন্প॒শূ-ন্র॑মযতে॒ দদ॑তো মে॒ মা ক্ষা॒যীত্যা॒হাক্ষি॑তি-মে॒বোপৈ॑তি কুর্ব॒তো মে॒ মোপ॑ দস॒দিত্যা॑হ ভূ॒মান॑মে॒বোপৈ॑তি ॥ 6 ॥
(বি॒দ্বান্-ধ্যা॑যে-দ্ভবতি॒ যং-প্রা॒শ্ঞন্তি॒-যাং-বৈঁ-ম॒-একা॒ন্নবিগ্ং॑শ॒তিশ্চ॑ ) (অ. 1)
সগ্গ্​শ্র॑বা হ সৌবর্চন॒সঃ তুমি॑ঞ্জ॒মৌপো॑দিতি-মুবাচ॒ যথ্স॒ত্রিণা॒গ্ং॒ হোতা-ঽভূঃ॒ কামিডা॒মুপা᳚হ্বথা॒ ইতি॒ তামুপা᳚হ্ব॒ ইতি॑ হোবাচ॒ যা প্রা॒ণেন॑ দে॒বা-ন্দা॒ধার॑ ব্যা॒নেন॑ মনু॒ষ্যা॑নপা॒নেন॑ পি॒তৃনিতি॑ ছি॒নত্তি॒ সা ন ছি॑ন॒ত্তী(3) ইতি॑ ছি॒নত্তীতি॑ হোবাচ॒ শরী॑রং॒-বাঁ অ॑স্যৈ॒ তদুপা᳚হ্বথা॒ ইতি॑ হোবাচ॒ গৌর্বা [গৌর্বৈ, অ॒স্যৈ॒ শরী॑রং॒] 7
অ॑স্যৈ॒ শরী॑র॒-ঙ্গাং-বাঁব তৌ ত-ত্পর্য॑বদতাং॒-যাঁ য॒জ্ঞে দী॒যতে॒ সা প্রা॒ণেন॑ দে॒বা-ন্দা॑ধার॒ যযা॑ মনু॒ষ্যা॑ জীব॑ন্তি॒ সা ব্যা॒নেন॑ মনু॒ষ্যান্॑ যা-ম্পি॒তৃভ্যো॒ ঘ্নন্তি॒ সা-ঽপা॒নেন॑ পি॒তৄন্. য এ॒বং ঁবেদ॑ পশু॒মা-ন্ভ॑ব॒ত্যথ॒ বৈ তামুপা᳚হ্ব॒ ইতি॑ হোবাচ॒ যা প্র॒জাঃ প্র॒ভব॑ন্তীঃ॒ প্রত্যা॒ভব॒তীত্যন্নং॒ ঁবা অ॑স্যৈ॒ ত- [অ॑স্যৈ॒ তত্, উপা᳚হ্বথা॒ ইতি॑] 8
-দুপা᳚হ্বথা॒ ইতি॑ হোবা॒চৌষ॑ধযো॒ বা অ॑স্যা॒ অন্ন॒মোষ॑ধযো॒ বৈ প্র॒জাঃ প্র॒ভব॑ন্তীঃ॒ প্রত্যা ভ॑বন্তি॒ য এ॒বং-বেঁদা᳚ন্না॒দো ভ॑ব॒ত্যথ॒ বৈ তামুপা᳚হ্ব॒ ইতি॑ হোবাচ॒ যা প্র॒জাঃ প॑রা॒ভব॑ন্তী-রনুগৃ॒হ্ণাতি॒ প্রত্যা॒ভব॑ন্তী-র্গৃ॒হ্ণাতীতি॑ প্রতি॒ষ্ঠাং-বাঁ অ॑স্যৈ॒ তদুপা᳚হ্বথা॒ ইতি॑ হোবাচে॒যং-বাঁ অ॑স্যৈ প্রতি॒ষ্ঠে [প্রতি॒ষ্ঠা, ই॒যং-বৈঁ] 9
যং-বৈঁ প্র॒জাঃ প॑রা॒ভব॑ন্তী॒রনু॑ গৃহ্ণাতি॒ প্রত্যা॒ভব॑ন্তী-র্গৃহ্ণাতি॒ য এ॒বং-বেঁদ॒ প্রত্যে॒ব তি॑ষ্ঠ॒ত্যথ॒ বৈ তামুপা᳚হ্ব॒ ইতি॑ হোবাচ॒ যস্যৈ॑ নি॒ক্রম॑ণে ঘৃ॒ত-ম্প্র॒জা-স্স॒ঞ্জীব॑ন্তীঃ॒ পিব॒ন্তীতি॑ ছি॒নত্তি॒ সা ন ছি॑ন॒ত্তী (3) ইতি॒ ন ছি॑ন॒ত্তীতি॑ হোবাচ॒ প্র তু জ॑নয॒তীত্যে॒ষ বা ইডা॒মুপা᳚হ্বথা॒ ইতি॑ হোবাচ॒ বৃষ্টি॒র্॒বা ইডা॒ বৃষ্ট্যৈ॒ বৈ নি॒ক্রম॑ণে ঘৃ॒ত-ম্প্র॒জা-স্স॒ঞ্জীব॑ন্তীঃ পিবন্তি॒ য এ॒বং-বেঁদ॒ প্রৈব জা॑যতে-ঽন্না॒দো ভ॑বতি ॥ 10 ॥
(গৌর্বা-অ॑স্যৈ॒ তত্-প্র॑তি॒ষ্ঠা-ঽহ্ব॑থা॒ ইতি॑-বিগ্ংশ॒তিশ্চ॑) (অ. 2)
প॒রোক্ষং॒-বাঁ অ॒ন্যে দে॒বা ই॒জ্যন্তে᳚ প্র॒ত্যক্ষ॑ম॒ন্যে য-দ্যজ॑তে॒ য এ॒ব দে॒বাঃ প॒রোক্ষ॑মি॒জ্যন্তে॒ তানে॒ব ত-দ্য॑জতি॒ যদ॑ন্বাহা॒র্য॑-মা॒হর॑ত্যে॒তে বৈ দে॒বাঃ প্র॒ত্যক্ষং॒-যঁ-দ্ব্রা᳚হ্ম॒ণাস্তানে॒ব তেন॑ প্রীণা॒ত্যথো॒ দক্ষি॑ণৈ॒বাস্যৈ॒ষা-ঽথো॑ য॒জ্ঞস্যৈ॒ব ছি॒দ্রমপি॑ দধাতি॒ যদ্বৈ য॒জ্ঞস্য॑ ক্রূ॒রং-যঁদ্বিলি॑ষ্ট॒-ন্তদ॑ন্বাহা॒র্যে॑ণা॒- [তদ॑ন্বাহা॒র্যে॑ণ, অ॒ন্বাহ॑রতি॒] 11
-ঽন্বাহ॑রতি॒ তদ॑ন্বাহা॒র্য॑স্যা-ন্বাহার্য॒ত্ব-ন্দে॑বদূ॒তা বা এ॒তে যদ্-ঋ॒ত্বিজো॒ যদ॑ন্বাহা॒র্য॑-মা॒হর॑তি দেবদূ॒তানে॒ব প্রী॑ণাতি প্র॒জাপ॑তি-র্দে॒বেভ্যো॑ য॒জ্ঞান্ ব্যাদি॑শ॒-থ্স রি॑রিচা॒নো॑-ঽমন্যত॒ স এ॒তম॑ন্বাহা॒র্য॑-মভ॑ক্ত-মপশ্য॒-ত্তমা॒ত্মন্ন॑ধত্ত॒স বা এ॒ষ প্রা॑জাপ॒ত্যো যদ॑ন্বাহা॒র্যো॑ যস্যৈ॒বং-বিঁ॒দুষো᳚-ঽন্বাহা॒র্য॑ আহ্রি॒যতে॑ সা॒ক্ষাদে॒ব প্র॒জাপ॑তি-মৃদ্ধ্নো॒ত্যপ॑রিমিতোনি॒রুপ্যো-ঽপ॑রিমিতঃ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জাপ॑তে॒- [প্র॒জাপ॑তেঃ, আপ্ত্যৈ॑] 12
-রাপ্ত্যৈ॑ দে॒বা বৈ য-দ্য॒জ্ঞে-ঽকু॑র্বত॒ তদসু॑রা অকুর্বত॒ তে দে॒বা এ॒ত-ম্প্রা॑জাপ॒ত্য-ম॑ন্বাহা॒র্য॑-মপশ্য॒-ন্তম॒ন্বাহ॑রন্ত॒ ততো॑ দে॒বা অভ॑ব॒-ন্পরাসু॑রা॒ যস্যৈ॒বং-বিঁ॒দুষো᳚-ঽন্বাহা॒র্য॑ আহ্রি॒যতে॒ ভব॑ত্যা॒ত্মনা॒ পরা᳚স্য॒ ভ্রাতৃ॑ব্যো ভবতি য॒জ্ঞেন॒ বা ই॒ষ্টী প॒ক্বেন॑ পূ॒র্তী যস্যৈ॒বং-বিঁ॒দুষো᳚-ঽন্বাহা॒র্য॑ আহ্রি॒যতে॒ স ত্বে॑বেষ্টা॑পূ॒র্তী প্র॒জাপ॑তের্ভা॒গো॑-ঽসী- [প্র॒জাপ॑তের্ভা॒গো॑-ঽসী, ইত্যা॑হ] 13
-ত্যা॑হ প্র॒জাপ॑তিমে॒ব ভা॑গ॒ধেযে॑ন॒ সম॑র্ধয॒ত্যূর্জ॑স্বা॒-ন্পয॑স্বা॒নিত্যা॒হোর্জ॑-মে॒বাস্মি॒-ন্পযো॑ দধাতি প্রাণাপা॒নৌ মে॑ পাহি সমানব্যা॒নৌ মে॑ পা॒হীত্যা॑হা॒-ঽঽশিষ॑মে॒বৈতামা শা॒স্তে ঽক্ষি॑তো॒ ঽস্যক্ষি॑ত্যৈ ত্বা॒ মা মে᳚ ক্ষেষ্ঠা অ॒মুত্রা॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒ক ইত্যা॑হ॒ ক্ষীয॑তে॒ বা অ॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে-ঽন্ন॑-মি॒তঃপ্র॑দান॒গ্গ্॒ হ্য॑মুষ্মিন্ ঁলো॒কে প্র॒জা উ॑প॒জীব॑ন্তি॒ যদে॒ব-ম॑ভিমৃ॒শত্যক্ষি॑তি-মে॒বৈন॑-দ্গমযতি॒ নাস্যা॒মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে-ঽন্ন॑-ঙ্ক্ষীযতে ॥ 14 ॥
(অ॒ন্বা॒হা॒র্যে॑ণ-প্র॒জাপ॑তে-রসি॒-হ্য॑মুষ্মি॑ন্ ঁলো॒কে-পঞ্চ॑দশ চ ) (অ. 3)
ব॒র্॒হিষো॒-ঽহ-ন্দে॑বয॒জ্যযা᳚ প্র॒জাবা᳚-ন্ভূযাস॒মিত্যা॑হ ব॒র্॒হিষা॒ বৈ প্র॒জাপ॑তিঃ প্র॒জা অ॑সৃজত॒ তেনৈ॒ব প্র॒জা-স্সৃ॑জতে॒ নরা॒শগ্ংস॑স্যা॒হ-ন্দে॑বয॒জ্যযা॑ পশু॒মা-ন্ভূ॑যাস॒মিত্যা॑হ॒ নরা॒শগ্ংসে॑ন॒ বৈ প্র॒জাপ॑তিঃ প॒শূন॑সৃজত॒ তেনৈ॒ব প॒শূন্-থ্সৃ॑জতে॒-ঽগ্নে-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃতো॒-ঽহ-ন্দে॑বয॒জ্যযা-ঽঽযু॑ষ্মান্. য॒জ্ঞেন॑ প্রতি॒ষ্ঠা-ঙ্গ॑মেয॒মিত্যা॒হা-ঽঽযু॑রে॒বাত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ প্রতি॑ য॒জ্ঞেন॑ তিষ্ঠতি দর্​শপূর্ণমা॒সযো॒- [দর্​শপূর্ণমা॒সযোঃ᳚, বৈ দে॒বা] 15
-র্বৈ দে॒বা উজ্জি॑তি॒-মনূদ॑জয-ন্দর্​শপূর্ণমা॒সাভ্যা॒- মসু॑রা॒নপা॑-নুদন্তা॒গ্নে-র॒হমুজ্জি॑তি॒-মনূজ্জে॑ষ॒-মিত্যা॑হ দর্​শপূর্ণমা॒সযো॑রে॒ব দে॒বতা॑নাং॒-যঁজ॑মান॒ উজ্জি॑তি॒মনূজ্জ॑যতি দর্​শপূর্ণমা॒সাভ্যা॒-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যা॒নপ॑ নুদতে॒ বাজ॑বতীভ্যাং॒-ব্যূঁ॑হ॒ত্যন্নং॒-বৈঁ বাজো-ঽন্ন॑মে॒বাব॑ রুন্ধে॒ দ্বাভ্যা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যৈ॒ যো বৈ য॒জ্ঞস্য॒ দ্বৌ দোহৌ॑ বি॒দ্বান্ যজ॑ত উভ॒যত॑ [উভ॒যতঃ॑, এ॒ব য॒জ্ঞং] 16
এ॒ব য॒জ্ঞ-ন্দু॑হে পু॒রস্তা᳚চ্চো॒পরি॑ষ্টাচ্চৈ॒ষ বা অ॒ন্যো য॒জ্ঞস্য॒ দোহ॒ ইডা॑যাম॒ন্যো যর্​হি॒ হোতা॒ যজ॑মানস্য॒ নাম॑ গৃহ্ণী॒যা-ত্তর্​হি॑ ব্রূযা॒দেমা অ॑গ্মন্না॒শিষো॒ দোহ॑কামা॒ ইতি॒ সগ্গ্​স্তু॑তা এ॒ব দে॒বতা॑ দু॒হে-ঽথো॑ উভ॒যত॑ এ॒ব য॒জ্ঞ-ন্দু॑হে পু॒রস্তা᳚চ্চো॒পরি॑ষ্টাচ্চ॒ রোহি॑তেন ত্বা॒-ঽগ্নির্দে॒বতা᳚-ঙ্গময॒ত্বিত্যা॑হৈ॒তে বৈ দে॑বা॒শ্বা [বৈ দে॑বা॒শ্বাঃ, যজ॑মানঃ প্রস্ত॒রো] 17
যজ॑মানঃ প্রস্ত॒রো যদে॒তৈঃ প্র॑স্ত॒র-ম্প্র॒হর॑তি দেবা॒শ্বৈরে॒ব যজ॑মানগ্ং সুব॒র্গং-লোঁ॒ক-ঙ্গ॑মযতি॒ বি তে॑ মুঞ্চামি রশ॒না বি র॒শ্মীনিত্যা॑হৈ॒ষ বা অ॒গ্নের্বি॑মো॒কস্তে-নৈ॒বৈনং॒-বিঁমু॑ঞ্চতি ॒বিষ্ণো᳚-শ্শং॒​যোঁর॒হ-ন্দে॑বয॒জ্যযা॑ য॒জ্ঞেন॑ প্রতি॒ষ্ঠা-ঙ্গ॑মেয॒মিত্যা॑হ য॒জ্ঞো বৈ বিষ্ণু॑-র্য॒জ্ঞ এ॒বান্ত॒তঃ প্রতি॑ তিষ্ঠতি॒ সোম॑স্যা॒হ-ন্দে॑বয॒জ্যযা॑ সু॒রেতা॒ [সু॒রেতাঃ᳚, রেতো॑] 18
রেতো॑ ধিষী॒যেত্যা॑হ॒ সোমো॒ বৈ রে॑তো॒ধাস্তেনৈ॒ব রেত॑ আ॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ ত্বষ্টু॑র॒হ-ন্দে॑বয॒জ্যযা॑ পশূ॒নাগ্ং রূ॒প-ম্পু॑ষেয॒মিত্যা॑হ॒ ত্বষ্টা॒ বৈ প॑শূ॒না-ম্মি॑থু॒নানাগ্ং॑ রূপ॒কৃত্তেনৈ॒ব প॑শূ॒নাগ্ং রূ॒পমা॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে দে॒বানা॒-ম্পত্নী॑র॒গ্নি-র্গৃ॒হপ॑তি-র্য॒জ্ঞস্য॑ মিথু॒ন-ন্তযো॑র॒হ-ন্দে॑বয॒জ্যযা॑ মিথু॒নেন॒ প্রভূ॑যাস॒-মিত্যা॑হৈ॒তস্মা॒-দ্বৈ মি॑থু॒না-ত্প্র॒জাপ॑তি-র্মিথু॒নেন॒ [র্মিথু॒নেন॑, প্রা-ঽজা॑যত॒] 19
প্রা-ঽজা॑যত॒ তস্মা॑দে॒ব যজ॑মানো মিথু॒নেন॒ প্রজা॑যতে বে॒দো॑-ঽসি॒ বিত্তি॑রসি বি॒দেযেত্যা॑হ বে॒দেন॒ বৈ দে॒বা অসু॑রাণাং-বিঁ॒ত্তং-বেঁদ্য॑মবিন্দন্ত॒ ত-দ্বে॒দস্য॑ বেদ॒ত্বং-যঁদ্য॒-দ্ভ্রাতৃ॑ব্যস্যাভি॒দ্ধ্যাযে॒-ত্তস্য॒ নাম॑ গৃহ্ণীযা॒-ত্তদে॒বাস্য॒ সর্বং॑-বৃঁঙ্ক্তে ঘৃ॒তব॑ন্ত-ঙ্কুলা॒যিনগ্ং॑ রা॒যস্পোষগ্ং॑ সহ॒স্রিণং॑-বেঁ॒দো দ॑দাতু বা॒জিন॒মিত্যা॑হ॒ প্রস॒হস্র॑-ম্প॒শূনা᳚প্নো॒ত্যা স্য॑ প্র॒জাযাং᳚-বাঁ॒জী জা॑যতে॒ য এ॒বং-বেঁদ॑ ॥ 20 ॥
(দ॒র্॒শ॒পূ॒র্ণ॒মাসযো॑-রুভ॒যতো॑-দেবা॒শ্বাঃ-সু॒রেতাঃ᳚-প্র॒জাপ॑তি-র্মিথু॒নেনা᳚-প্নোত্য॒-ষ্টৌ চ॑) (অ. 4)
ধ্রু॒বাং-বৈঁ রিচ্য॑মানাং-যঁ॒জ্ঞো-ঽনু॑ রিচ্যতে য॒জ্ঞং-যঁজ॑মানো॒ যজ॑মান-ম্প্র॒জা ধ্রু॒বামা॒প্যায॑মানাং-যঁ॒জ্ঞো-ঽন্বা প্যা॑যতে য॒জ্ঞং-যঁজ॑মানো॒ যজ॑মান-ম্প্র॒জা আ প্যা॑যতা-ন্ধ্রু॒বা ঘৃ॒তেনেত্যা॑হ ধ্রু॒বামে॒বা ঽঽ প্যা॑যযতি॒ তামা॒প্যায॑মানাং-যঁ॒জ্ঞো-ঽন্বা প্যা॑যতে য॒জ্ঞং-যঁজ॑মানো॒ যজ॑মান-ম্প্র॒জাঃ প্র॒জাপ॑তে-র্বি॒ভান্নাম॑ লো॒কস্তস্মিগ্গ্॑স্ত্বা দধামি স॒হ যজ॑মানে॒নে- [যজ॑মানে॒নেতি, আ॒হা॒-ঽযং-বৈঁ] 21
-ত্যা॑হা॒-ঽযং-বৈঁ প্র॒জাপ॑তে-র্বি॒ভান্নাম॑ লো॒কস্তস্মি॑-ন্নে॒বৈন॑-ন্দধাতি স॒হ যজ॑মানেন॒ রিচ্য॑ত ইব॒ বা এ॒ত-দ্য-দ্যজ॑তে॒ য-দ্য॑জমানভা॒গ-ম্প্রা॒শ্ঞাত্যা॒ত্মান॑মে॒ব প্রী॑ণাত্যে॒তাবা॒ন্॒. বৈ য॒জ্ঞো যাবান্॑. যজমানভা॒গো য॒জ্ঞো যজ॑মানো॒ য-দ্য॑জমানভা॒গ-ম্প্রা॒শ্ঞাতি॑ য॒জ্ঞ এ॒ব য॒জ্ঞ-ম্প্রতি॑ ষ্ঠাপযত্যে॒তদ্বৈ সূ॒যব॑স॒গ্ং॒ সোদ॑কং॒-যঁদ্ব॒র্॒হিশ্চা-ঽঽপ॑শ্চৈ॒ত- [-ঽঽপ॑শ্চৈ॒তত্, যজ॑মানস্যা॒-] 22
-দ্যজ॑মানস্যা॒-ঽঽযত॑নং॒-যঁদ্বেদি॒র্য-ত্পূ᳚র্ণপা॒ত্র-ম॑ন্তর্বে॒দি নি॒নয॑তি॒ স্ব এ॒বা-ঽঽয॑তনে সূ॒যব॑স॒গ্ং॒ সোদ॑ক-ঙ্কুরুতে॒ সদ॑সি॒ সন্মে॑ ভূযা॒ ইত্যা॒হা-ঽঽপো॒ বৈ য॒জ্ঞ আপো॒-ঽমৃতং॑-যঁ॒জ্ঞমে॒বামৃত॑-মা॒ত্ম-ন্ধ॑ত্তে॒ সর্বা॑ণি॒ বৈ ভূ॒তানি॑ ব্র॒ত-মু॑প॒যন্ত॒ -মনূপ॑ যন্তি॒ প্রাচ্যা᳚-ন্দি॒শি দে॒বা ঋ॒ত্বিজো॑ মার্জযন্তা॒-মিত্যা॑হৈ॒ষ বৈ দ॑র্​শপূর্ণমা॒সযো॑-রবভৃ॒থো [-রবভৃ॒থঃ, যান্যে॒বৈন॑-ম্ভূ॒তানি॑] 23
যান্যে॒বৈন॑-ম্ভূ॒তানি॑ ব্র॒তমু॑প॒যন্ত॑-মনূপ॒যন্তি॒ তৈরে॒ব স॒হাব॑ভৃ॒থমবৈ॑তি॒ বিষ্ণু॑মুখা॒ বৈ দে॒বা শ্ছন্দো॑ভিরি॒মান্ ঁলো॒কা-ন॑নপজ॒য্যম॒ভ্য॑জয॒ন্॒. য-দ্বি॑ষ্ণুক্র॒মান্ ক্রম॑তে॒ বিষ্ণু॑রে॒ব ভূ॒ত্বা যজ॑মান॒শ্ছন্দো॑ভিরি॒মান্ ঁলো॒কা-ন॑নপজ॒য্যম॒ভি জ॑যতি॒ বিষ্ণোঃ॒ ক্রমো᳚-ঽস্যভিমাতি॒হেত্যা॑হ গায॒ত্রী বৈ পৃ॑থি॒বী ত্রৈষ্টু॑ভম॒ন্তরি॑ক্ষ॒-ঞ্জাগ॑তী॒ দ্যৌরানু॑ষ্টুভী॒-র্দিশ॒ শ্ছন্দো॑ভিরে॒বেমান্ ঁলো॒কান্. য॑থাপূ॒র্বম॒ভি জ॑যতি ॥ 24 ॥
(যজ॑মানে॒নেতি॑-চৈ॒ তদ॑-বভৃ॒থো-দিশঃ॑-স॒প্ত চ॑) (অ. 5)
অগ॑ন্ম॒ সুব॒-স্সুব॑রগ॒ন্মেত্যা॑হ সুব॒র্গমে॒ব লো॒কমে॑তি স॒ন্দৃশ॑স্তে॒ মা ছি॑থ্সি॒ যত্তে॒ তপ॒স্তস্মৈ॑ তে॒ মা ঽঽ বৃ॒ক্ষীত্যা॑হ যথায॒জু-রে॒বৈত-থ্সু॒ভূর॑সি॒ শ্রেষ্ঠো॑ রশ্মী॒নামা॑যু॒র্ধা অ॒স্যাযু॑র্মে ধে॒হীত্যা॑হা॒-ঽঽশিষ॑মে॒বৈতামা শা᳚স্তে॒ প্র বা এ॒ষো᳚-ঽস্মান্ ঁলো॒কাচ্চ্য॑বতে॒ যো [যঃ, বি॒ষ্ণু॒ক্র॒মান্ ক্রম॑তে] 25
বি॑ষ্ণুক্র॒মান্ ক্রম॑তে সুব॒র্গায॒ হি লো॒কায॑ বিষ্ণুক্র॒মাঃ ক্র॒ম্যন্তে᳚ ব্রহ্মবা॒দিনো॑ বদন্তি॒ স ত্বৈ বি॑ষ্ণুক্র॒মান্ ক্র॑মেত॒ য ই॒মান্ ঁলো॒কা-ন্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য সং॒​বিঁদ্য॒ পুন॑রি॒মং-লোঁ॒ক-ম্প্র॑ত্যব॒রোহে॒দিত্যে॒ষ বা অ॒স্য লো॒কস্য॑ প্রত্যবরো॒হো যদাহে॒দম॒হম॒মু-ম্ভ্রাতৃ॑ব্যমা॒ভ্যো দি॒গ্ভ্যো᳚-ঽস্যৈ দি॒ব ইতী॒মানে॒ব লো॒কা-ন্ভ্রাতৃ॑ব্যস্য সং॒​বিঁদ্য॒ পুন॑রি॒মং-লোঁ॒ক-ম্প্র॒ত্যব॑রোহতি॒ সং- [সম্, জ্যোতি॑ষা-ঽভূব॒মিত্যা॑হা॒স্মিন্নে॒ব] 26
-জ্যোতি॑ষা-ঽভূব॒মিত্যা॑হা॒স্মিন্নে॒ব লো॒কে প্রতি॑ তিষ্ঠত্যৈ॒ন্দ্রী-মা॒বৃত॑-ম॒ন্বাব॑র্ত॒ ইত্যা॑হা॒সৌ বা আ॑দি॒ত্য ইন্দ্র॒স্তস্যৈ॒বা-ঽঽবৃত॒মনু॑ প॒র্যাব॑র্ততে দক্ষি॒ণা প॒র্যাব॑র্ততে॒ স্বমে॒ব বী॒র্য॑মনু॑ প॒র্যাব॑র্ততে॒ তস্মা॒-দ্দক্ষি॒ণো-ঽর্ধ॑ আ॒ত্মনো॑ বী॒র্যা॑বত্ত॒রো-ঽথো॑ আদি॒ত্যস্যৈ॒বা-ঽঽবৃত॒মনু॑ প॒র্যাব॑র্ততে॒ সম॒হ-ম্প্র॒জযা॒ স-ম্মযা᳚ প্র॒জেত্যা॑হা॒-ঽঽশিষ॑- [প্র॒জেত্যা॑হা॒-ঽঽশিষ᳚ম্, এ॒বৈতামা] 27
-মে॒বৈতামা শা᳚স্তে॒ সমি॑দ্ধো অগ্নে মে দীদিহি সমে॒দ্ধা তে॑ অগ্নে দীদ্যাস॒মিত্যা॑হ যথায॒জু-রে॒বৈতদ্বসু॑মান্. য॒জ্ঞো বসী॑যা-ন্ভূযাস॒-মিত্যা॑হা॒-ঽঽশিষ॑মে॒বেতামা শা᳚স্তে ব॒হু বৈ গার্​হ॑পত্য॒স্যান্তে॑ মি॒শ্রমি॑ব চর্যত আগ্নিপাবমা॒নীভ্যা॒-ঙ্গার্​হ॑পত্য॒মুপ॑ তিষ্ঠতে পু॒নাত্যে॒বাগ্নি-ম্পু॑নী॒ত আ॒ত্মান॒-ন্দ্বাভ্যা॒-ম্প্রতি॑ষ্ঠিত্যা॒ অগ্নে॑ গৃহপত॒ ইত্যা॑হ [ইত্যা॑হ, য॒থা॒য॒জুরে॒বৈতচ্ছ॒তগ্ং] 28
যথায॒জুরে॒বৈতচ্ছ॒তগ্ং হিমা॒ ইত্যা॑হ শ॒ত-ন্ত্বা॑ হেম॒ন্তানি॑ন্ধিষী॒যেতি॒ বাবৈতদা॑হ পু॒ত্রস্য॒ নাম॑ গৃহ্ণাত্যন্না॒দমে॒বৈন॑-ঙ্করোতি॒ তামা॒শিষ॒মা শা॑সে॒ তন্ত॑বে॒ জ্যোতি॑ষ্মতী॒মিতি॑ ব্রূযা॒-দ্যস্য॑ পু॒ত্রো-ঽজা॑ত॒-স্স্যা-ত্তে॑জ॒স্ব্যে॑বাস্য॑ ব্রহ্মবর্চ॒সী পু॒ত্রো জা॑যতে॒ তামা॒শিষ॒মা শা॑সে॒-ঽমুষ্মৈ॒ জ্যোতি॑ষ্মতী॒মিতি॑ ব্রূযা॒-দ্যস্য॑ পু॒ত্রো [পু॒ত্রঃ, জা॒ত-স্স্যাত্তেজ॑] 29
জা॒ত-স্স্যাত্তেজ॑ এ॒বাস্মি॑-ন্ব্রহ্মবর্চ॒স-ন্দ॑ধাতি॒ যো বৈ য॒জ্ঞ-ম্প্র॒যুজ্য॒ ন বি॑মু॒ঞ্চত্য॑প্রতিষ্ঠা॒নো বৈ স ভ॑বতি॒ কস্ত্বা॑ যুনক্তি॒ স ত্বা॒ বি মু॑ঞ্চ॒ত্বিত্যা॑হ প্র॒জাপ॑তি॒-র্বৈ কঃ প্র॒জাপ॑তিনৈ॒বৈনং॑-যুঁ॒নক্তি॑ প্র॒জাপ॑তিনা॒ বি মু॑ঞ্চতি॒ প্রতি॑ষ্ঠিত্যা ঈশ্ব॒রং-বৈঁ ব্র॒তমবি॑সৃষ্ট-ম্প্র॒দহো-ঽগ্নে᳚ ব্রতপতে ব্র॒তম॑চারিষ॒মিত্যা॑হ ব্র॒তমে॒ব [ ] 30
বি সৃ॑জতে॒ শান্ত্যা॒ অপ্র॑দাহায॒ পরাং॒অ॒. বাব য॒জ্ঞ এ॑তি॒ ন নি ব॑র্ততে॒ পুন॒র্যো বৈ য॒জ্ঞস্য॑ পুনরাল॒ম্ভং-বিঁ॒দ্বান্. যজ॑তে॒ তম॒ভি নি ব॑র্ততে য॒জ্ঞো ব॑ভূব॒ স আ ব॑ভূ॒বেত্যা॑হৈ॒ষ বৈ য॒জ্ঞস্য॑ পুনরাল॒ম্ভ-স্তেনৈ॒বৈন॒-ম্পুন॒রা ল॑ভ॒তে-ঽন॑বরুদ্ধা॒ বা এ॒তস্য॑ বি॒রাড্ য আহি॑তাগ্নি॒-স্সন্ন॑স॒ভঃ প॒শবঃ॒ খলু॒ বৈ ব্রা᳚হ্ম॒ণস্য॑ স॒ভেষ্ট্বা প্রাংউ॒ত্ক্রম্য॑ ব্রূযা॒-দ্গোমাগ্ং॑ অ॒গ্নে-ঽবি॑মাগ্ং অ॒শ্বী য॒জ্ঞ ইত্যব॑ স॒ভাগ্ং রু॒ন্ধে প্র স॒হস্র॑-ম্প॒শূনা᳚প্নো॒ত্যা-ঽস্য॑ প্র॒জাযাং᳚-বাঁ॒জী জা॑যতে ॥ 31 ॥
(যঃ-স-মা॒সিষং॑-গৃহপত॒-ইত্যা॑হা॒-মুষ্মৈ॒ জ্যোতি॑ষ্মতী॒মিতি॑ ব্রূযা॒-দ্যস্য॑পু॒ত্রো-ব্র॒তমে॒ব-খলু॒ বৈ- চতু॑র্বিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 6)
দেব॑ সবিতঃ॒ প্র সু॑ব য॒জ্ঞ-ম্প্র সু॑ব য॒জ্ঞপ॑তি॒-ম্ভগা॑য দি॒ব্যো গ॑ন্ধ॒র্বঃ । কে॒ত॒পূঃ কেত॑-ন্নঃ পুনাতু বা॒চস্পতি॒-র্বাচ॑ম॒দ্য স্ব॑দাতি নঃ ॥ ইন্দ্র॑স্য॒ বজ্রো॑-ঽসি॒ বার্ত্র॑ঘ্ন॒স্ত্বযা॒-ঽযং-বৃঁ॒ত্রং-বঁ॑দ্ধ্যাত্ ॥ বাজ॑স্য॒ নু প্র॑স॒বে মা॒তর॑-ম্ম॒হীমদি॑তি॒-ন্নাম॒ বচ॑সা করামহে । যস্যা॑মি॒দং-বিঁশ্ব॒-ম্ভুব॑ন-মাবি॒বেশ॒ তস্যা᳚-ন্নো দে॒ব-স্স॑বি॒তা ধর্ম॑ সাবিষত্ ॥ অ॒- [অ॒ফ্সু, অ॒ন্তর॒মৃত॑ম॒ফ্সু] 32
ফ্স্ব॑ন্তর॒মৃত॑ম॒ফ্সু ভে॑ষ॒জম॒পামু॒ত প্রশ॑স্তি॒ষ্বশ্বা॑ ভবথ বাজিনঃ ॥ বা॒যু-র্বা᳚ ত্বা॒ মনু॑-র্বা ত্বা গন্ধ॒র্বা-স্স॒প্তবিগ্ং॑শতিঃ । তে অগ্রে॒ অশ্ব॑মাযুঞ্জ॒ন্তে অ॑স্মিঞ্জ॒বমা-ঽদ॑ধুঃ ॥ অপা᳚-ন্নপাদাশুহেম॒ন্॒. য ঊ॒র্মিঃ ক॒কুদ্মা॒-ন্প্রতূ᳚র্তি-র্বাজ॒সাত॑ম॒স্তেনা॒যং-বাঁজগ্ং॑ সেত্ ॥ বিষ্ণোঃ॒ ক্রমো॑-ঽসি॒ বিষ্ণোঃ᳚ ক্রা॒ন্তম॑সি॒ বিষ্ণো॒-র্বিক্রা᳚ন্তমস্য॒ঙ্কৌ ন্য॒ঙ্কা ব॒ভিতো॒ রথং॒-যৌঁ ধ্বা॒ন্তং-বাঁ॑তা॒গ্রমনু॑ স॒ঞ্চর॑ন্তৌ দূ॒রেহে॑তি-রিন্দ্রি॒যাবা᳚-ন্পত॒ত্রী তে নো॒-ঽগ্নযঃ॒ পপ্র॑যঃ পারযন্তু ॥ 33 ॥
(অ॒ফ্সু-ন্য॒ঙ্কৌ-পঞ্চ॑দশ চ) (অ. 7)
দে॒বস্যা॒হগ্ং স॑বি॒তুঃ প্র॑স॒বে বৃহ॒স্পতি॑না বাজ॒জিতা॒ বাজ॑-ঞ্জেষ-ন্দে॒বস্যা॒হগ্ং স॑বি॒তুঃ প্র॑স॒বে বৃহ॒স্পতি॑না বাজ॒জিতা॒ বর্​ষি॑ষ্ঠ॒-ন্নাকগ্ং॑ রুহেয॒মিন্দ্রা॑য॒ বাচং॑-বঁদ॒তেন্দ্রং॒-বাঁজ॑-ঞ্জাপয॒তেন্দ্রো॒ বাজ॑মজযিত্ ॥ অশ্বা॑জনি বাজিনি॒ বাজে॑ষু বাজিনীব॒ত্যশ্বা᳚ন্-থ্স॒মথ্সু॑ বাজয ॥ অর্বা॑-ঽসি॒ সপ্তি॑রসি বা॒জ্য॑সি॒ বাজি॑নো॒ বাজ॑-ন্ধাবত ম॒রুতা᳚-ম্প্রস॒বে জ॑যত॒ বি যোজ॑না মিমীদ্ধ্ব॒মদ্ধ্ব॑ন-স্স্কভ্নীত॒ [স্কভ্নীত, কাষ্ঠা᳚-ঙ্গচ্ছত॒] 34
কাষ্ঠা᳚-ঙ্গচ্ছত॒ বাজে॑বাজে-ঽবত বাজিনো নো॒ ধনে॑ষু বিপ্রা অমৃতা ঋতজ্ঞাঃ ॥ অ॒স্য মদ্ধ্বঃ॑ পিবত মা॒দয॑দ্ধ্ব-ন্তৃ॒প্তা যা॑ত প॒থিভি॑-র্দেব॒যানৈঃ᳚ ॥ তে নো॒ অর্ব॑ন্তো হবন॒শ্রুতো॒ হবং॒-বিঁশ্বে॑ শৃণ্বন্তু বা॒জিনঃ॑ ॥ মি॒তদ্র॑ব-স্সহস্র॒সা মে॒ধসা॑তা সনি॒ষ্যবঃ॑ । ম॒হো যে রত্নগ্ং॑ সমি॒থেষু॑ জভ্রি॒রে শন্নো॑ ভবন্তু বা॒জিনো॒ হবে॑ষু ॥দে॒বতা॑তা মি॒তদ্র॑ব-স্স্ব॒র্কাঃ । জ॒ম্ভয॒ন্তো-ঽহিং॒-বৃঁক॒গ্ং॒ রক্ষাগ্ং॑সি॒ সনে᳚ম্য॒স্মদ্যু॑যব॒- [সনে᳚ম্য॒স্মদ্যু॑যবন্ন্, অমী॑বাঃ ।] 35
-ন্নমী॑বাঃ ॥ এ॒ষ স্য বা॒জী ক্ষি॑প॒ণি-ন্তু॑রণ্যতি গ্রী॒বাযা᳚-ম্ব॒দ্ধো অ॑পিক॒ক্ষ আ॒সনি॑ । ক্রতু॑-ন্দধি॒ক্রা অনু॑ স॒ন্তবী᳚ত্ব-ত্প॒থামঙ্কা॒গ্॒স্যন্বা॒পনী॑ফণত্ ॥উ॒ত স্মা᳚স্য॒ দ্রব॑ত-স্তুরণ্য॒তঃ প॒র্ণ-ন্ন বে-রনু॑ বাতি প্রগ॒র্ধিনঃ॑ । শ্যে॒নস্যে॑ব॒ ধ্রজ॑তো অঙ্ক॒স-ম্পরি॑ দধি॒ক্রাব্.ণ্ণঃ॑ স॒হোর্জা তরি॑ত্রতঃ ॥ আ মা॒ বাজ॑স্য প্রস॒বো জ॑গম্যা॒দা দ্যাবা॑পৃথি॒বী বি॒শ্বশ॑ম্ভূ । আ মা॑ গন্তা-ম্পি॒তরা॑ [গন্তা-ম্পি॒তরা᳚, মা॒তরা॒] 36
মা॒তরা॒ চা-ঽঽ মা॒ সোমো॑ অমৃত॒ত্বায॑ গম্যাত্ ॥ বাজি॑নো বাজজিতো॒ বাজগ্ং॑ সরি॒ষ্যন্তো॒ বাজ॑-ঞ্জে॒ষ্যন্তো॒ বৃহ॒স্পতে᳚-র্ভা॒গমব॑ জিঘ্রত॒ বাজি॑নো বাজজিতো॒ বাজগ্ং॑ সসৃ॒বাগ্ংসো॒ বাজ॑-ঞ্জিগি॒বাগ্ংসো॒ বৃহ॒স্পতে᳚-র্ভা॒গে নি মৃ॑ঢ্বমি॒যং-বঁ॒-স্সা স॒ত্যা স॒ন্ধা-ঽভূ॒দ্যামিন্দ্রে॑ণ স॒মধ॑দ্ধ্ব॒-মজী॑জিপত বনস্পতয॒ ইন্দ্রং॒-বাঁজং॒-বিঁ মু॑চ্যদ্ধ্বম্ ॥ 37 ॥
(স্ক॒ভ্নী॒ত॒-যু॒য॒ব॒ন্-পি॒তরা॒-দ্বিচ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 8)
ক্ষ॒ত্রস্যোলগ্গ্॑মসি ক্ষ॒ত্রস্য॒ যোনি॑রসি॒ জায॒ এহি॒ সুবো॒ রোহা॑ব॒ রোহা॑ব॒ হি সুব॑র॒হ-ন্না॑বু॒ভযো॒-স্সুবো॑ রোক্ষ্যামি॒ বাজ॑শ্চ প্রস॒বশ্চা॑পি॒জশ্চ॒ ক্রতু॑শ্চ॒ সুব॑শ্চ মূ॒র্ধা চ॒ ব্যশ্ন্নি॑যশ্চা-ঽঽন্ত্যায॒ন শ্চান্ত্য॑শ্চ ভৌব॒নশ্চ॒ ভুব॑ন॒শ্চাধি॑পতিশ্চ । আযু॑-র্য॒জ্ঞেন॑ কল্পতা-ম্প্রা॒ণো য॒জ্ঞেন॑ কল্পতামপা॒নো [কল্পতামপা॒নঃ, য॒জ্ঞেন॑ কল্পতাং] 38
য॒জ্ঞেন॑ কল্পতাং-ব্যাঁ॒নো য॒জ্ঞেন॑ কল্পতা॒-ঞ্চক্ষু॑-র্য॒জ্ঞেন॑ কল্পতা॒গ্॒ শ্রোত্রং॑-যঁ॒জ্ঞেন॑ কল্পতা॒-ম্মনো॑ য॒জ্ঞেন॑ কল্পতাং॒-বাঁগ্ য॒জ্ঞেন॑ কল্পতা-মা॒ত্মা য॒জ্ঞেন॑ কল্পতাং-যঁ॒জ্ঞো য॒জ্ঞেন॑ কল্পতা॒গ্ং॒ সুব॑-র্দে॒বাগ্ং অ॑গন্মা॒মৃতা॑ অভূম প্র॒জাপ॑তেঃ প্র॒জা অ॑ভূম॒ সম॒হ-ম্প্র॒জযা॒ স-ম্মযা᳚ প্র॒জা সম॒হগ্ং রা॒যস্পোষে॑ণ॒ স-ম্মযা॑ রা॒যস্পোষো-ঽন্না॑য ত্বা॒-ঽন্নাদ্যা॑য ত্বা॒ বাজা॑য ত্বা বাজজি॒ত্যাযৈ᳚ ত্বা॒ ঽমৃত॑মসি॒ পুষ্টি॑রসি প্র॒জন॑নমসি ॥ 39 ॥
(অ॒পা॒নো-বাজা॑য॒-নব॑ চ) (অ. 9)
বাজ॑স্যে॒ম-ম্প্র॑স॒ব-স্সু॑ষুবে॒ অগ্রে॒ সোম॒গ্ং॒ রাজা॑ন॒মোষ॑ধীষ্ব॒ফ্সু । তা অ॒স্মভ্য॒-ম্মধু॑মতী-র্ভবন্তু ব॒যগ্ং রা॒ষ্ট্রে জা᳚গ্রিযাম পু॒রোহি॑তাঃ । বাজ॑স্যে॒দ-ম্প্র॑স॒ব আ ব॑ভূবে॒মা চ॒ বিশ্বা॒ ভুব॑নানি স॒র্বতঃ॑ । স বি॒রাজ॒-ম্পর্যে॑তি প্রজা॒ন-ন্প্র॒জা-ম্পুষ্টিং॑-বঁ॒র্ধয॑মানো অ॒স্মে । বাজ॑স্যে॒মা-ম্প্র॑স॒ব-শ্শি॑শ্রিযে॒ দিব॑মি॒মা চ॒ বিশ্বা॒ ভুব॑নানি স॒ম্রাট্ । অদি॑থ্সন্ত-ন্দাপযতু প্রজা॒ন-ন্র॒যিং- [প্রজা॒ন-ন্র॒যিম্, চ॒ ন॒-স্সর্ব॑বীরাং॒] 40
-চ॑ ন॒-স্সর্ব॑বীরা॒-ন্নি য॑চ্ছতু ॥ অগ্নে॒ অচ্ছা॑ বদে॒হ নঃ॒ প্রতি॑ ন-স্সু॒মনা॑ ভব । প্র ণো॑ যচ্ছ ভুবস্পতে ধন॒দা অ॑সি ন॒স্ত্বম্ ॥ প্র ণো॑ যচ্ছত্বর্য॒মা প্র ভগঃ॒ প্র বৃহ॒স্পতিঃ॑ । প্র দে॒বাঃ প্রোত সূ॒নৃতা॒ প্র বাগ্ দে॒বী দ॑দাতু নঃ ॥ অ॒র্য॒মণ॒-ম্বৃহ॒স্পতি॒মিন্দ্র॒-ন্দানা॑য চোদয । বাচং॒-বিঁষ্ণু॒গ্ং॒ সর॑স্বতীগ্ং সবি॒তারং॑- [সর॑স্বতীগ্ং সবি॒তার᳚ম্, চ বা॒জিন᳚ম্ ।] 41
-চ বা॒জিন᳚ম্ ॥ সোম॒গ্ং॒ রাজা॑নং॒-বঁরু॑ণম॒গ্নি-ম॒ন্বার॑ভামহে । আ॒দি॒ত্যান্ বিষ্ণু॒গ্ং॒ সূর্য॑-ম্ব্র॒হ্মাণ॑-ঞ্চ॒ বৃহ॒স্পতি᳚ম্ ॥ দে॒বস্য॑ ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে᳚-ঽশ্বিনো᳚-র্বা॒হুভ্যা᳚-ম্পূ॒ষ্ণো হস্তা᳚ভ্যা॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যৈ বা॒চো য॒ন্তু-র্য॒ন্ত্রেণা॒গ্নেস্ত্বা॒ আম্রা᳚জ্যেনা॒ভিষি॑ঞ্চা॒মীন্দ্র॑স্য॒ বৃহ॒স্পতে᳚স্ত্বা॒ সাম্রা᳚জ্যেনা॒ভিষি॑ঞ্চামি ॥ 42 ॥
(র॒যিগ্ং-স॑বি॒তার॒গ্ং॒-ষট্ত্রিগ্ং॑শচ্চ) (অ. 10)
অ॒গ্নিরেকা᳚ক্ষরেণ॒ বাচ॒মুদ॑জযদ॒শ্বিনৌ॒ দ্ব্য॑ক্ষরেণ প্রাণাপা॒নাবুদ॑জযতাং॒-বিঁষ্ণু॒স্ত্য্র॑ক্ষরেণ॒ ত্রীন্ ঁলো॒কানুদ॑জয॒-থ্সোম॒শ্চতু॑রক্ষরেণ॒ চতু॑ষ্পদঃ প॒শূনুদ॑জয-ত্পূ॒ষা পঞ্চা᳚ক্ষরেণ প॒ঙ্ক্তিমুদ॑জয-দ্ধা॒তা ষড॑ক্ষরেণ॒ ষড্-ঋ॒তূনুদ॑জয-ন্ম॒রুতঃ॑ স॒প্তাক্ষ॑রেণ স॒প্তপ॑দা॒গ্ং॒ শক্ব॑রী॒মুদ॑জয॒-ন্বৃহ॒স্পতি॑-র॒ষ্টাক্ষ॑রেণ গায॒ত্রীমুদ॑জয-ন্মি॒ত্রো নবা᳚ক্ষরেণ ত্রি॒বৃত॒গ্গ্॒ স্তোম॒মুদ॑জয॒- [স্তোম॒মুদ॑জযত্, বরু॑ণো॒ দশা᳚ক্ষরেণ] 43
-দ্বরু॑ণো॒ দশা᳚ক্ষরেণ বি॒রাজ॒-মুদ॑জয॒দিন্দ্র॒ একা॑দশাক্ষরেণ ত্রি॒ষ্টুভ॒-মুদ॑জয॒-দ্বিশ্বে॑ দে॒বা দ্বাদ॑শাক্ষরেণ॒ জগ॑তী॒মুদ॑জয॒ন্ বস॑ব॒স্ত্রযো॑ দশাক্ষরেণ ত্রযোদ॒শগ্গ্​ স্তোম॒মুদ॑জয-ন্রু॒দ্রাশ্চতু॑র্দশাক্ষরেণ চতুর্দ॒শগ্গ্​ স্তোম॒মুদ॑জযন্নাদি॒ত্যাঃ পঞ্চ॑দশাক্ষরেণ পঞ্চদ॒শগ্গ্​ স্তোম॒মুদ॑জয॒ন্নদি॑তি॒-ষ্ষোড॑শাক্ষরেণ ষোড॒শগ্গ্​ স্তোম॒মুদ॑জয-ত্প্র॒জাপ॑তি-স্স॒প্তদ॑শাক্ষরেণ সপ্তদ॒শগ্গ্​ স্তোম॒মুদ॑জযত্ ॥ 44 ॥
(ত্রি॒বৃত॒গ্গ্॒ স্তোম॒মুদ॑জয॒-থ্ষট্চ॑ত্বারিগ্ংশচ্চ) (অ. 11)
উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি নৃ॒ষদ॑-ন্ত্বা দ্রু॒ষদ॑-ম্ভুবন॒সদ॒মিন্দ্রা॑য॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণাম্যে॒ষ তে॒ যোনি॒রিন্দ্রা॑য ত্বোপযা॒মগৃ॑হীতো-ঽস্যফ্সু॒ষদ॑-ন্ত্বা ঘৃত॒সদং॑-ব্যোঁম॒সদ॒মিন্দ্রা॑য॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণাম্যে॒ষ তে॒ যোনি॒রিন্দ্রা॑য ত্বোপযা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি পৃথিবি॒ষদ॑-ন্ত্বা-ঽন্তরিক্ষ॒সদ॑-ন্নাক॒সদ॒মিন্দ্রা॑য॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণাম্যে॒ষ তে॒ যোনি॒রিন্দ্রা॑য ত্বা ॥ যে গ্রহাঃ᳚ পঞ্চজ॒নীনা॒ যেষা᳚-ন্তি॒স্রঃ প॑রম॒জাঃ । দৈব্যঃ॒ কোশ॒- [দৈব্যঃ॒ কোশঃ॑, সমু॑ব্জিতঃ ।] 45
-স্সমু॑ব্জিতঃ । তেষাং॒-বিঁশি॑প্রিযাণা॒-মিষ॒মূর্জ॒গ্ং॒ সম॑গ্রভী-মে॒ষ তে॒ যোনি॒রিন্দ্রা॑য ত্বা ॥ অ॒পাগ্ং রস॒মুদ্ব॑যস॒গ্ং॒ সূর্য॑রশ্মিগ্ং স॒মাভৃ॑তম্ । অ॒পাগ্ং রস॑স্য॒ যো রস॒স্তং-বোঁ॑ গৃহ্ণাম্যুত্ত॒মমে॒ষ তে॒ যোনি॒রিন্দ্রা॑য ত্বা ॥ অ॒যা বি॒ষ্ঠা জ॒নয॒ন্ কর্ব॑রাণি॒ স হি ঘৃণি॑রু॒রু-র্বরা॑য গা॒তুঃ । স প্রত্যুদৈ᳚-দ্ধ॒রুণো মদ্ধ্বো॒ অগ্র॒গ্গ্॒ স্বাযাং॒-যঁ-ত্ত॒নুবা᳚-ন্ত॒নূমৈর॑যত । উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽসি প্র॒জাপ॑তযে ত্বা॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণাম্যে॒ষ তে॒ যোনিঃ॑ প্র॒জাপ॑তযে ত্বা ॥ 46 ॥
(কোশ॑-স্ত॒নুবা॒ন্-ত্রযো॑দশ চ) (অ. 12)
অন্বহ॒ মাসা॒ অন্বিদ্বনা॒ন্যন্বোষ॑ধী॒রনু॒ পর্ব॑তাসঃ । অন্বিন্দ্র॒গ্ং॒ রোদ॑সী বাবশা॒নে অন্বাপো॑ অজিহত॒ জায॑মানম্ ॥ অনু॑ তে দাযি ম॒হ ই॑ন্দ্রি॒যায॑ স॒ত্রা তে॒ বিশ্ব॒মনু॑ বৃত্র॒হত্যে᳚ । অনু॑ ক্ষ॒ত্রমনু॒ সহো॑ যজ॒ত্রেন্দ্র॑ দে॒বেভি॒রনু॑ তে নৃ॒ষহ্যে᳚ ॥ ই॒ন্দ্রা॒ণীমা॒সু নারি॑ষু সু॒পত্নী॑-ম॒হম॑শ্রবম্ । ন হ্য॑স্যা অপ॒র-ঞ্চ॒ন জ॒রসা॒ [জ॒রসা᳚, মর॑তে॒ পতিঃ॑ ।] 47
মর॑তে॒ পতিঃ॑ ॥ নাহমি॑ন্দ্রাণি রারণ॒ সখ্যু॑-র্বৃ॒ষাক॑পের্-ঋ॒তে । যস্যে॒দমপ্যগ্ং॑ হ॒বিঃ প্রি॒য-ন্দে॒বেষু॒ গচ্ছ॑তি ॥যো জা॒ত এ॒ব প্র॑থ॒মো মন॑স্বা-ন্দে॒বো দে॒বান্ ক্রতু॑না প॒র্যভূ॑ষত্ । যস্য॒ শুষ্মা॒দ্রোদ॑সী॒ অভ্য॑সেতা-ন্নৃং॒ণস্য॑ ম॒হ্না স জ॑নাস॒ ইন্দ্রঃ॑ ॥ আ তে॑ ম॒হ ই॑ন্দ্রো॒ত্যু॑গ্র॒ সম॑ন্যবো॒ য-থ্স॒মর॑ন্ত॒ সেনাঃ᳚ । পতা॑তি দি॒দ্যুন্নর্য॑স্য বাহু॒বো-র্মা তে॒ [বাহু॒বো-র্মা তে᳚, মনো॑] 48
মনো॑ বিষ্ব॒দ্রিয॒গ্ বি চা॑রীত্ ॥ মা নো॑ মর্ধী॒রা ভ॑রা দ॒দ্ধি তন্নঃ॒ প্র দা॒শুষে॒ দাত॑বে॒ ভূরি॒ য-ত্তে᳚ । নব্যে॑ দে॒ষ্ণে শ॒স্তে অ॒স্মি-ন্ত॑ উ॒ক্থে প্র ব্র॑বাম ব॒যমি॑ন্দ্র স্তু॒বন্তঃ॑ ॥ আ তূ ভ॑র॒ মাকি॑রে॒ত-ত্পরি॑ ষ্ঠা-দ্বি॒দ্মা হি ত্বা॒ বসু॑পতিং॒-বঁসূ॑নাম্ । ইন্দ্র॒ য-ত্তে॒ মাহি॑ন॒-ন্দত্র॒-মস্ত্য॒স্মভ্য॒-ন্তদ্ধ॑র্যশ্ব॒ [তদ্ধ॑র্যশ্ব, প্র য॑ন্ধি ।] 49
প্র য॑ন্ধি ॥ প্র॒দা॒তারগ্ং॑ হবামহ॒ ইন্দ্র॒মা হ॒বিষা॑ ব॒যম্ । উ॒ভা হি হস্তা॒ বসু॑না পৃ॒ণস্বা ঽঽ প্র য॑চ্ছ॒ দক্ষি॑ণা॒দোত স॒ব্যাত্ ॥ প্র॒দা॒তা ব॒জ্রী বৃ॑ষ॒ভস্তু॑রা॒ষাট্ছু॒ষ্মী রাজা॑ বৃত্র॒হা সো॑ম॒পাবা᳚ । অ॒স্মিন্. য॒জ্ঞে ব॒র্॒হিষ্যা নি॒ষদ্যাথা॑ ভব॒ যজ॑মানায॒ শং-যোঃ ঁ॥ ইন্দ্রঃ॑ সু॒ত্রামা॒ স্ববা॒গ্ং॒ অবো॑ভি-স্সুমৃডী॒কো ভ॑বতু বি॒শ্ববে॑দাঃ । বাধ॑তা॒-ন্দ্বেষো॒ অভ॑য-ঙ্কৃণোতু সু॒বীর্য॑স্য॒ [সু॒বীর্য॑স্য, পত॑য-স্স্যাম ।] 50
পত॑য-স্স্যাম ॥ তস্য॑ ব॒যগ্ং সু॑ম॒তৌ য॒জ্ঞিয॒স্যাপি॑ ভ॒দ্রে সৌ॑মন॒সে স্যা॑ম । স সু॒ত্রামা॒ স্ববা॒গ্ং॒ ইন্দ্রো॑ অ॒স্মে আ॒রাচ্চি॒-দ্দ্বেষঃ॑ সনু॒ত-র্যু॑যোতু ॥ রে॒বতী᳚-র্ন-স্সধ॒মাদ॒ ইন্দ্রে॑ সন্তু তু॒বিবা॑জাঃ । ক্ষু॒মন্তো॒ যাভি॒-র্মদে॑ম ॥ প্রোষ্ব॑স্মৈ পুরোর॒থমিন্দ্রা॑য শূ॒ষম॑র্চত । অ॒ভীকে॑ চিদু লোক॒কৃ-থ্স॒ঙ্গে স॒মথ্সু॑ বৃত্র॒হা । অ॒স্মাক॑-ম্বোধি চোদি॒তা নভ॑ন্তা-মন্য॒কেষা᳚ম্ । জ্যা॒কা অধি॒ ধন্ব॑সু ॥ 51 ॥
(জ॒রসা॒-মা তে॑-হর্যশ্ব-সু॒বীর্য॒স্যা-দ্ধ্যে-ক॑-ঞ্চ ) (অ. 13)
(পা॒ক॒য॒জ্ঞগ্ং-সগ্গ্​শ্র॑বাঃ-প॒রোক্ষং॑-ব॒র্॒হিষো॒-ঽহং -ধ্রু॒বা-মগ॒ন্মেত্যা॑হ॒ -দেব॑ সবিত-র্দে॒বস্যা॒হং-ক্ষ॒ত্রস্যোলগ্গ্ং॒​বাঁজ॑স্যে॒ম-ম॒গ্নিরেকা᳚ক্ষরেণো -পযা॒মগৃ॑হীতো॒-ঽ-স্যন্বহ॒ মাসা॒-স্ত্রযো॑দশ ।)
(পা॒ক॒য॒জ্ঞং-প॒রোক্ষং॑-ধ্রু॒বাং​বিঁ সৃ॑জতে-চ ন॒-স্সর্ব॑বীরাং॒ - পত॑য-স্স্যো॒-মৈক॑পঞ্চা॒শত্ । )
(পা॒ক॒য॒জ্ঞম্, ধন্ব॑সু)
॥ হরি॑ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয সংহিতাযা-ম্প্রথমকাণ্ডে সপ্তমঃ প্রশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavar​ṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yar​hi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tar​hi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
sagg​śra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati dar​śapūrṇamā॒sayo॒- [dar​śapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndar​śapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha dar​śapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati dar​śapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yar​hi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttar​hi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ sagg​stṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒​yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭r​śapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒​vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒​vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gār​ha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgār​ha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ var​ṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg​ stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg​ stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg​ stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg​ stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg​ stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-sagg​śra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒​vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃ​vi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः - याजमान ब्राह्मणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
पा॒क॒य॒ज्ञं-वाँ अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्त॒ इडा॒ खलु॒ वै पा॑कय॒ज्ञ-स्सैषा-ऽन्त॒रा प्र॑याजानूया॒जान्. यज॑मानस्य लो॒के-ऽव॑हिता॒ तामा᳚ह्रि॒यमा॑णाम॒भि म॑न्त्रयेत॒ सुरू॑पवर्​षवर्ण॒ एहीति॑ प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते य॒ज्ञं-वैँ दे॒वा अदु॑ह्रन्. य॒ज्ञो-ऽसु॑राग्ं अदुह॒-त्ते-ऽसु॑रा ॒ज्ञदु॑ग्धाः॒ परा॑-ऽभव॒न्॒. यो वै य॒ज्ञस्य॒ दोहं॑-विँ॒द्वान् [ ] 1
यज॒ते-ऽप्य॒न्यं-यँज॑मान-न्दुहे॒ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञस्य॑ भूया॒दित्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॒ दोह॒स्तेनै॒वैन॑-न्दुहे॒ प्रत्ता॒ वै गौर्दु॑हे॒ प्रत्तेडा॒ यज॑मानाय दुह ए॒ते वा इडा॑यै॒ स्तना॒ इडोप॑हू॒तेति॑ वा॒युर्व॒थ्सो यर्​हि॒ होतेडा॑मुप॒ह्वये॑त॒ तर्​हि॒ यज॑मानो॒ होता॑र॒मीक्ष॑माणो वा॒यु-म्मन॑सा ध्याये- [ध्यायेत्, मा॒त्रे] 2
-न्मा॒त्रे व॒थ्स-मु॒पाव॑सृजति॒ सर्वे॑ण॒ वै य॒ज्ञेन॑ दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य-न्पाकय॒ज्ञेन॒ मनु॑रश्राम्य॒थ्सेडा॒ मनु॑मु॒पाव॑र्तत॒ ता-न्दे॑वासु॒रा व्य॑ह्वयन्त प्र॒तीची᳚-न्दे॒वाः परा॑ची॒मसु॑रा॒-स्सा दे॒वानु॒पाव॑र्तत प॒शवो॒ वै त-द्दे॒वान॑वृणत प॒शवो-ऽसु॑रानजहु॒र्य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दिति॒ परा॑ची॒-न्तस्येडा॒मुप॑ ह्वयेताप॒शुरे॒व भ॑वति॒ यं- [भ॑वति॒ यम्, का॒मये॑त] 3
-का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ प्र॒तीची॒-न्तस्येडा॒-मुप॑ ह्वयेत पशु॒माने॒व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वा इडा॒मुप॑ ह्वयेत॒ य इडा॑- मुप॒हूया॒त्मान॒-मिडा॑या-मुप॒ह्वये॒तेति॒ सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्ति-र्म॒घोनीत्या॒हेडा॑-मे॒वोप॒हूया॒-ऽऽत्मान॒ -मिडा॑या॒मुप॑ ह्वयते॒ व्य॑स्तमिव॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदिडा॑ सा॒मि प्रा॒श्ञन्ति॑ [ ] 4
सा॒मि मा᳚र्जयन्त ए॒त-त्प्रति॒ वा असु॑राणां-यँ॒ज्ञो व्य॑च्छिद्यत॒ ब्रह्म॑णा दे॒वा-स्सम॑दधु॒-र्बृह॒स्पति॑ -स्तनुतामि॒म-न्न॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो-ऽनु॑ दिशति॒ यां-वैँ [ ] 5
य॒ज्ञे दक्षि॑णा॒-न्ददा॑ति॒ ताम॑स्य प॒शवो-ऽनु॒ स-ङ्क्रा॑मन्ति॒ स ए॒ष ई॑जा॒नो॑-ऽप॒शु-र्भावु॑को॒ यज॑मानेन॒ खलु॒ वै तत्का॒र्य॑-मित्या॑हु॒-र्यथा॑ देव॒त्रा द॒त्त-ङ्कु॑र्वी॒तात्म-न्प॒शू-न्र॒मये॒तेति॒ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॒स्वेत्या॑ह य॒ज्ञो वै ब्र॒द्ध्नो य॒ज्ञमे॒व तन्म॑हय॒त्यथो॑ देव॒त्रैव द॒त्त-ङ्कु॑रुत आ॒त्म-न्प॒शू-न्र॑मयते॒ दद॑तो मे॒ मा क्षा॒यीत्या॒हाक्षि॑ति-मे॒वोपै॑ति कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस॒दित्या॑ह भू॒मान॑मे॒वोपै॑ति ॥ 6 ॥
(वि॒द्वान्-ध्या॑ये-द्भवति॒ यं-प्रा॒श्ञन्ति॒-यां-वैँ-म॒-एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑ ) (अ. 1)
सग्ग्​श्र॑वा ह सौवर्चन॒सः तुमि॑ञ्ज॒मौपो॑दिति-मुवाच॒ यथ्स॒त्रिणा॒ग्ं॒ होता-ऽभूः॒ कामिडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॒ तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॒धार॑ व्या॒नेन॑ मनु॒ष्या॑नपा॒नेन॑ पि॒तृनिति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती(3) इति॑ छि॒नत्तीति॑ होवाच॒ शरी॑रं॒-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ गौर्वा [गौर्वै, अ॒स्यै॒ शरी॑रं॒] 7
अ॑स्यै॒ शरी॑र॒-ङ्गां-वाँव तौ त-त्पर्य॑वदतां॒-याँ य॒ज्ञे दी॒यते॒ सा प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॑धार॒ यया॑ मनु॒ष्या॑ जीव॑न्ति॒ सा व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ या-म्पि॒तृभ्यो॒ घ्नन्ति॒ सा-ऽपा॒नेन॑ पि॒तॄन्. य ए॒वं ँवेद॑ पशु॒मा-न्भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या॒भव॒तीत्यन्नं॒ ँवा अ॑स्यै॒ त- [अ॑स्यै॒ तत्, उपा᳚ह्वथा॒ इति॑] 8
-दुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवा॒चौष॑धयो॒ वा अ॑स्या॒ अन्न॒मोष॑धयो॒ वै प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या भ॑वन्ति॒ य ए॒वं-वेँदा᳚न्ना॒दो भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती-रनुगृ॒ह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृ॒ह्णातीति॑ प्रति॒ष्ठां-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाचे॒यं-वाँ अ॑स्यै प्रति॒ष्ठे [प्रति॒ष्ठा, इ॒यं-वैँ] 9
यं-वैँ प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती॒रनु॑ गृह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृह्णाति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठ॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ यस्यै॑ नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः॒ पिब॒न्तीति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती (3) इति॒ न छि॑न॒त्तीति॑ होवाच॒ प्र तु ज॑नय॒तीत्ये॒ष वा इडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ वृष्टि॒र्॒वा इडा॒ वृष्ट्यै॒ वै नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः पिबन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रैव जा॑यते-ऽन्ना॒दो भ॑वति ॥ 10 ॥
(गौर्वा-अ॑स्यै॒ तत्-प्र॑ति॒ष्ठा-ऽह्व॑था॒ इति॑-विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 2)
प॒रोक्षं॒-वाँ अ॒न्ये दे॒वा इ॒ज्यन्ते᳚ प्र॒त्यक्ष॑म॒न्ये य-द्यज॑ते॒ य ए॒व दे॒वाः प॒रोक्ष॑मि॒ज्यन्ते॒ ताने॒व त-द्य॑जति॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑त्ये॒ते वै दे॒वाः प्र॒त्यक्षं॒-यँ-द्ब्रा᳚ह्म॒णास्ताने॒व तेन॑ प्रीणा॒त्यथो॒ दक्षि॑णै॒वास्यै॒षा-ऽथो॑ य॒ज्ञस्यै॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रं-यँद्विलि॑ष्ट॒-न्तद॑न्वाहा॒र्ये॑णा॒- [तद॑न्वाहा॒र्ये॑ण, अ॒न्वाह॑रति॒] 11
-ऽन्वाह॑रति॒ तद॑न्वाहा॒र्य॑स्या-न्वाहार्य॒त्व-न्दे॑वदू॒ता वा ए॒ते यद्-ऋ॒त्विजो॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑ति देवदू॒ताने॒व प्री॑णाति प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स ए॒तम॑न्वाहा॒र्य॑-मभ॑क्त-मपश्य॒-त्तमा॒त्मन्न॑धत्त॒स वा ए॒ष प्रा॑जाप॒त्यो यद॑न्वाहा॒र्यो॑ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑ति-मृद्ध्नो॒त्यप॑रिमितोनि॒रुप्यो-ऽप॑रिमितः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॑] 12
-राप्त्यै॑ दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-म॑न्वाहा॒र्य॑-मपश्य॒-न्तम॒न्वाह॑रन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति य॒ज्ञेन॒ वा इ॒ष्टी प॒क्वेन॑ पू॒र्ती यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ स त्वे॑वेष्टा॑पू॒र्ती प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी- [प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी, इत्या॑ह] 13
-त्या॑ह प्र॒जाप॑तिमे॒व भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धय॒त्यूर्ज॑स्वा॒-न्पय॑स्वा॒नित्या॒होर्ज॑-मे॒वास्मि॒-न्पयो॑ दधाति प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पा॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽक्षि॑तो॒ ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒क इत्या॑ह॒ क्षीय॑ते॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-मि॒तःप्र॑दान॒ग्ग्॒ ह्य॑मुष्मिन् ँलो॒के प्र॒जा उ॑प॒जीव॑न्ति॒ यदे॒व-म॑भिमृ॒शत्यक्षि॑ति-मे॒वैन॑-द्गमयति॒ नास्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-ङ्क्षीयते ॥ 14 ॥
(अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑ण-प्र॒जाप॑ते-रसि॒-ह्य॑मुष्मि॑न् ँलो॒के-पञ्च॑दश च ) (अ. 3)
ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚-न्भूयास॒मित्या॑ह ब॒र्॒हिषा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ तेनै॒व प्र॒जा-स्सृ॑जते॒ नरा॒शग्ंस॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मा-न्भू॑यास॒मित्या॑ह॒ नरा॒शग्ंसे॑न॒ वै प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ तेनै॒व प॒शून्-थ्सृ॑जते॒-ऽग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया-ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॒हा-ऽऽयु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति दर्​शपूर्णमा॒सयो॒- [दर्​शपूर्णमा॒सयोः᳚, वै दे॒वा] 15
-र्वै दे॒वा उज्जि॑ति॒-मनूद॑जय-न्दर्​शपूर्णमा॒साभ्या॒- मसु॑रा॒नपा॑-नुदन्ता॒ग्ने-र॒हमुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मित्या॑ह दर्​शपूर्णमा॒सयो॑रे॒व दे॒वता॑नां॒-यँज॑मान॒ उज्जि॑ति॒मनूज्ज॑यति दर्​शपूर्णमा॒साभ्या॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते॒ वाज॑वतीभ्यां॒-व्यूँ॑ह॒त्यन्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो वै य॒ज्ञस्य॒ द्वौ दोहौ॑ वि॒द्वान् यज॑त उभ॒यत॑ [उभ॒यतः॑, ए॒व य॒ज्ञं] 16
ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्चै॒ष वा अ॒न्यो य॒ज्ञस्य॒ दोह॒ इडा॑याम॒न्यो यर्​हि॒ होता॒ यज॑मानस्य॒ नाम॑ गृह्णी॒या-त्तर्​हि॑ ब्रूया॒देमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इति॒ सग्ग्​स्तु॑ता ए॒व दे॒वता॑ दु॒हे-ऽथो॑ उभ॒यत॑ ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्च॒ रोहि॑तेन त्वा॒-ऽग्निर्दे॒वता᳚-ङ्गमय॒त्वित्या॑है॒ते वै दे॑वा॒श्वा [वै दे॑वा॒श्वाः, यज॑मानः प्रस्त॒रो] 17
यज॑मानः प्रस्त॒रो यदे॒तैः प्र॑स्त॒र-म्प्र॒हर॑ति देवा॒श्वैरे॒व यज॑मानग्ं सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीनित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कस्ते-नै॒वैनं॒-विँमु॑ञ्चति ॒विष्णो᳚-श्शं॒​योँर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॑ह य॒ज्ञो वै विष्णु॑-र्य॒ज्ञ ए॒वान्त॒तः प्रति॑ तिष्ठति॒ सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ सु॒रेता॒ [सु॒रेताः᳚, रेतो॑] 18
रेतो॑ धिषी॒येत्या॑ह॒ सोमो॒ वै रे॑तो॒धास्तेनै॒व रेत॑ आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्वष्टु॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाग्ं रू॒प-म्पु॑षेय॒मित्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृत्तेनै॒व प॑शू॒नाग्ं रू॒पमा॒त्म-न्ध॑त्ते दे॒वाना॒-म्पत्नी॑र॒ग्नि-र्गृ॒हप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒न-न्तयो॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यास॒-मित्या॑है॒तस्मा॒-द्वै मि॑थु॒ना-त्प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेन॒ [र्मिथु॒नेन॑, प्रा-ऽजा॑यत॒] 19
प्रा-ऽजा॑यत॒ तस्मा॑दे॒व यज॑मानो मिथु॒नेन॒ प्रजा॑यते वे॒दो॑-ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देयेत्या॑ह वे॒देन॒ वै दे॒वा असु॑राणां-विँ॒त्तं-वेँद्य॑मविन्दन्त॒ त-द्वे॒दस्य॑ वेद॒त्वं-यँद्य॒-द्भ्रातृ॑व्यस्याभि॒द्ध्याये॒-त्तस्य॒ नाम॑ गृह्णीया॒-त्तदे॒वास्य॒ सर्वं॑-वृँङ्क्ते घृ॒तव॑न्त-ङ्कुला॒यिनग्ं॑ रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिणं॑-वेँ॒दो द॑दातु वा॒जिन॒मित्या॑ह॒ प्रस॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या स्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 20 ॥
(द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मासयो॑-रुभ॒यतो॑-देवा॒श्वाः-सु॒रेताः᳚-प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेना᳚-प्नोत्य॒-ष्टौ च॑) (अ. 4)
ध्रु॒वां-वैँ रिच्य॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽनु॑ रिच्यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा ध्रु॒वामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा आ प्या॑यता-न्ध्रु॒वा घृ॒तेनेत्या॑ह ध्रु॒वामे॒वा ऽऽ प्या॑ययति॒ तामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जाः प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिग्ग्॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑माने॒ने- [यज॑माने॒नेति, आ॒हा॒-ऽयं-वैँ] 21
-त्या॑हा॒-ऽयं-वैँ प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मि॑-न्ने॒वैन॑-न्दधाति स॒ह यज॑मानेन॒ रिच्य॑त इव॒ वा ए॒त-द्य-द्यज॑ते॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञात्या॒त्मान॑मे॒व प्री॑णात्ये॒तावा॒न्॒. वै य॒ज्ञो यावान्॑. यजमानभा॒गो य॒ज्ञो यज॑मानो॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञाति॑ य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ ष्ठापयत्ये॒तद्वै सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑कं॒-यँद्ब॒र्॒हिश्चा-ऽऽप॑श्चै॒त- [-ऽऽप॑श्चै॒तत्, यज॑मानस्या॒-] 22
-द्यज॑मानस्या॒-ऽऽयत॑नं॒-यँद्वेदि॒र्य-त्पू᳚र्णपा॒त्र-म॑न्तर्वे॒दि नि॒नय॑ति॒ स्व ए॒वा-ऽऽय॑तने सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑क-ङ्कुरुते॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒ इत्या॒हा-ऽऽपो॒ वै य॒ज्ञ आपो॒-ऽमृतं॑-यँ॒ज्ञमे॒वामृत॑-मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ सर्वा॑णि॒ वै भू॒तानि॑ व्र॒त-मु॑प॒यन्त॒ -मनूप॑ यन्ति॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-मित्या॑है॒ष वै द॑र्​शपूर्णमा॒सयो॑-रवभृ॒थो [-रवभृ॒थः, यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑] 23
यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑ व्र॒तमु॑प॒यन्त॑-मनूप॒यन्ति॒ तैरे॒व स॒हाव॑भृ॒थमवै॑ति॒ विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भ्य॑जय॒न्॒. य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वा यज॑मान॒श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भि ज॑यति॒ विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हेत्या॑ह गाय॒त्री वै पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती॒ द्यौरानु॑ष्टुभी॒-र्दिश॒ श्छन्दो॑भिरे॒वेमान् ँलो॒कान्. य॑थापू॒र्वम॒भि ज॑यति ॥ 24 ॥
(यज॑माने॒नेति॑-चै॒ तद॑-वभृ॒थो-दिशः॑-स॒प्त च॑) (अ. 5)
अग॑न्म॒ सुव॒-स्सुव॑रग॒न्मेत्या॑ह सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा ऽऽ वृ॒क्षीत्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैत-थ्सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्धा अ॒स्यायु॑र्मे धे॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्मान् ँलो॒काच्च्य॑वते॒ यो [यः, वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते] 25
वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ विष्णुक्र॒माः क्र॒म्यन्ते᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै वि॑ष्णुक्र॒मान् क्र॑मेत॒ य इ॒मान् ँलो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒​विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॑त्यव॒रोहे॒दित्ये॒ष वा अ॒स्य लो॒कस्य॑ प्रत्यवरो॒हो यदाहे॒दम॒हम॒मु-म्भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚-ऽस्यै दि॒व इती॒माने॒व लो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒​विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॒त्यव॑रोहति॒ सं- [सम्, ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व] 26
-ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्यै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्त॒ इत्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॒स्तस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रो-ऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑- [प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष᳚म्, ए॒वैतामा] 27
-मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यास॒मित्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैतद्वसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑या-न्भूयास॒-मित्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वेतामा शा᳚स्ते ब॒हु वै गार्​ह॑पत्य॒स्यान्ते॑ मि॒श्रमि॑व चर्यत आग्निपावमा॒नीभ्या॒-ङ्गार्​ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते पु॒नात्ये॒वाग्नि-म्पु॑नी॒त आ॒त्मान॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह [इत्या॑ह, य॒था॒य॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं] 28
यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं हिमा॒ इत्या॑ह श॒त-न्त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो-ऽजा॑त॒-स्स्या-त्ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो [पु॒त्रः, जा॒त-स्स्यात्तेज॑] 29
जा॒त-स्स्यात्तेज॑ ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति॒ यो वै य॒ज्ञ-म्प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वति॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ वि मु॑ञ्च॒त्वित्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-र्वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑-युँ॒नक्ति॑ प्र॒जाप॑तिना॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्या ईश्व॒रं-वैँ व्र॒तमवि॑सृष्ट-म्प्र॒दहो-ऽग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒मित्या॑ह व्र॒तमे॒व [ ] 30
वि सृ॑जते॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ परां॒अ॒. वाव य॒ज्ञ ए॑ति॒ न नि व॑र्तते॒ पुन॒र्यो वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भं-विँ॒द्वान्. यज॑ते॒ तम॒भि नि व॑र्तते य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भू॒वेत्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भ-स्तेनै॒वैन॒-म्पुन॒रा ल॑भ॒ते-ऽन॑वरुद्धा॒ वा ए॒तस्य॑ वि॒राड् य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑स॒भः प॒शवः॒ खलु॒ वै ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ स॒भेष्ट्वा प्रांउ॒त्क्रम्य॑ ब्रूया॒-द्गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञ इत्यव॑ स॒भाग्ं रु॒न्धे प्र स॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या-ऽस्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते ॥ 31 ॥
(यः-स-मा॒सिषं॑-गृहपत॒-इत्या॑हा॒-मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑पु॒त्रो-व्र॒तमे॒व-खलु॒ वै- चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 6)
देव॑ सवितः॒ प्र सु॑व य॒ज्ञ-म्प्र सु॑व य॒ज्ञप॑ति॒-म्भगा॑य दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । के॒त॒पूः केत॑-न्नः पुनातु वा॒चस्पति॒-र्वाच॑म॒द्य स्व॑दाति नः ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया॒-ऽयं-वृँ॒त्रं-वँ॑द्ध्यात् ॥ वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तर॑-म्म॒हीमदि॑ति॒-न्नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न-मावि॒वेश॒ तस्या᳚-न्नो दे॒व-स्स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत् ॥ अ॒- [अ॒फ्सु, अ॒न्तर॒मृत॑म॒फ्सु] 32
फ्स्व॑न्तर॒मृत॑म॒फ्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्ति॒ष्वश्वा॑ भवथ वाजिनः ॥ वा॒यु-र्वा᳚ त्वा॒ मनु॑-र्वा त्वा गन्ध॒र्वा-स्स॒प्तविग्ं॑शतिः । ते अग्रे॒ अश्व॑मायुञ्ज॒न्ते अ॑स्मिञ्ज॒वमा-ऽद॑धुः ॥ अपा᳚-न्नपादाशुहेम॒न्॒. य ऊ॒र्मिः क॒कुद्मा॒-न्प्रतू᳚र्ति-र्वाज॒सात॑म॒स्तेना॒यं-वाँजग्ं॑ सेत् ॥ विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒ विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम॑सि॒ विष्णो॒-र्विक्रा᳚न्तमस्य॒ङ्कौ न्य॒ङ्का व॒भितो॒ रथं॒-यौँ ध्वा॒न्तं-वाँ॑ता॒ग्रमनु॑ स॒ञ्चर॑न्तौ दू॒रेहे॑ति-रिन्द्रि॒यावा᳚-न्पत॒त्री ते नो॒-ऽग्नयः॒ पप्र॑यः पारयन्तु ॥ 33 ॥
(अ॒फ्सु-न्य॒ङ्कौ-पञ्च॑दश च) (अ. 7)
दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वाज॑-ञ्जेष-न्दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वर्​षि॑ष्ठ॒-न्नाकग्ं॑ रुहेय॒मिन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद॒तेन्द्रं॒-वाँज॑-ञ्जापय॒तेन्द्रो॒ वाज॑मजयित् ॥ अश्वा॑जनि वाजिनि॒ वाजे॑षु वाजिनीव॒त्यश्वा᳚न्-थ्स॒मथ्सु॑ वाजय ॥ अर्वा॑-ऽसि॒ सप्ति॑रसि वा॒ज्य॑सि॒ वाजि॑नो॒ वाज॑-न्धावत म॒रुता᳚-म्प्रस॒वे ज॑यत॒ वि योज॑ना मिमीद्ध्व॒मद्ध्व॑न-स्स्कभ्नीत॒ [स्कभ्नीत, काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒] 34
काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒ वाजे॑वाजे-ऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ॥ अ॒स्य मद्ध्वः॑ पिबत मा॒दय॑द्ध्व-न्तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ ॥ ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒-विँश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑व-स्सहस्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवः॑ । म॒हो ये रत्नग्ं॑ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे शन्नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु ॥दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑व-स्स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तो-ऽहिं॒-वृँक॒ग्ं॒ रक्षाग्ं॑सि॒ सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यव॒- [सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यवन्न्, अमी॑वाः ।] 35
-न्नमी॑वाः ॥ ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णि-न्तु॑रण्यति ग्री॒वाया᳚-म्ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ । क्रतु॑-न्दधि॒क्रा अनु॑ स॒न्तवी᳚त्व-त्प॒थामङ्का॒ग्॒स्यन्वा॒पनी॑फणत् ॥उ॒त स्मा᳚स्य॒ द्रव॑त-स्तुरण्य॒तः प॒र्ण-न्न वे-रनु॑ वाति प्रग॒र्धिनः॑ । श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒स-म्परि॑ दधि॒क्राव्.ण्णः॑ स॒होर्जा तरि॑त्रतः ॥ आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒दा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वश॑म्भू । आ मा॑ गन्ता-म्पि॒तरा॑ [गन्ता-म्पि॒तरा᳚, मा॒तरा॒] 36
मा॒तरा॒ चा-ऽऽ मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ गम्यात् ॥ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ सरि॒ष्यन्तो॒ वाज॑-ञ्जे॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गमव॑ जिघ्रत॒ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ ससृ॒वाग्ंसो॒ वाज॑-ञ्जिगि॒वाग्ंसो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गे नि मृ॑ढ्वमि॒यं-वँ॒-स्सा स॒त्या स॒न्धा-ऽभू॒द्यामिन्द्रे॑ण स॒मध॑द्ध्व॒-मजी॑जिपत वनस्पतय॒ इन्द्रं॒-वाँजं॒-विँ मु॑च्यद्ध्वम् ॥ 37 ॥
(स्क॒भ्नी॒त॒-यु॒य॒व॒न्-पि॒तरा॒-द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 8)
क्ष॒त्रस्योलग्ग्॑मसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि॒ जाय॒ एहि॒ सुवो॒ रोहा॑व॒ रोहा॑व॒ हि सुव॑र॒ह-न्ना॑वु॒भयो॒-स्सुवो॑ रोक्ष्यामि॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चा॑पि॒जश्च॒ क्रतु॑श्च॒ सुव॑श्च मू॒र्धा च॒ व्यश्न्नि॑यश्चा-ऽऽन्त्याय॒न श्चान्त्य॑श्च भौव॒नश्च॒ भुव॑न॒श्चाधि॑पतिश्च । आयु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता-म्प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतामपा॒नो [कल्पतामपा॒नः, य॒ज्ञेन॑ कल्पतां] 38
य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-व्याँ॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-ञ्चक्षु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्॒ श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-म्मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒-वाँग् य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्ं॒ सुव॑-र्दे॒वाग्ं अ॑गन्मा॒मृता॑ अभूम प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जा सम॒हग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ स-म्मया॑ रा॒यस्पोषो-ऽन्ना॑य त्वा॒-ऽन्नाद्या॑य त्वा॒ वाजा॑य त्वा वाजजि॒त्यायै᳚ त्वा॒ ऽमृत॑मसि॒ पुष्टि॑रसि प्र॒जन॑नमसि ॥ 39 ॥
(अ॒पा॒नो-वाजा॑य॒-नव॑ च) (अ. 9)
वाज॑स्ये॒म-म्प्र॑स॒व-स्सु॑षुवे॒ अग्रे॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒फ्सु । ता अ॒स्मभ्य॒-म्मधु॑मती-र्भवन्तु व॒यग्ं रा॒ष्ट्रे जा᳚ग्रियाम पु॒रोहि॑ताः । वाज॑स्ये॒द-म्प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वतः॑ । स वि॒राज॒-म्पर्ये॑ति प्रजा॒न-न्प्र॒जा-म्पुष्टिं॑-वँ॒र्धय॑मानो अ॒स्मे । वाज॑स्ये॒मा-म्प्र॑स॒व-श्शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑थ्सन्त-न्दापयतु प्रजा॒न-न्र॒यिं- [प्रजा॒न-न्र॒यिम्, च॒ न॒-स्सर्व॑वीरां॒] 40
-च॑ न॒-स्सर्व॑वीरा॒-न्नि य॑च्छतु ॥ अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह नः॒ प्रति॑ न-स्सु॒मना॑ भव । प्र णो॑ यच्छ भुवस्पते धन॒दा अ॑सि न॒स्त्वम् ॥ प्र णो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र भगः॒ प्र बृह॒स्पतिः॑ । प्र दे॒वाः प्रोत सू॒नृता॒ प्र वाग् दे॒वी द॑दातु नः ॥ अ॒र्य॒मण॒-म्बृह॒स्पति॒मिन्द्र॒-न्दाना॑य चोदय । वाचं॒-विँष्णु॒ग्ं॒ सर॑स्वतीग्ं सवि॒तारं॑- [सर॑स्वतीग्ं सवि॒तार᳚म्, च वा॒जिन᳚म् ।] 41
-च वा॒जिन᳚म् ॥ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-वँरु॑णम॒ग्नि-म॒न्वार॑भामहे । आ॒दि॒त्यान् विष्णु॒ग्ं॒ सूर्य॑-म्ब्र॒ह्माण॑-ञ्च॒ बृह॒स्पति᳚म् ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै वा॒चो य॒न्तु-र्य॒न्त्रेणा॒ग्नेस्त्वा॒ आम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चामि ॥ 42 ॥
(र॒यिग्ं-स॑वि॒तार॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)
अ॒ग्निरेका᳚क्षरेण॒ वाच॒मुद॑जयद॒श्विनौ॒ द्व्य॑क्षरेण प्राणापा॒नावुद॑जयतां॒-विँष्णु॒स्त्य्र॑क्षरेण॒ त्रीन् ँलो॒कानुद॑जय॒-थ्सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय-त्पू॒षा पञ्चा᳚क्षरेण प॒ङ्क्तिमुद॑जय-द्धा॒ता षड॑क्षरेण॒ षड्-ऋ॒तूनुद॑जय-न्म॒रुतः॑ स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्तप॑दा॒ग्ं॒ शक्व॑री॒मुद॑जय॒-न्बृह॒स्पति॑-र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय-न्मि॒त्रो नवा᳚क्षरेण त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒- [स्तोम॒मुद॑जयत्, वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण] 43
-द्वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण वि॒राज॒-मुद॑जय॒दिन्द्र॒ एका॑दशाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒-मुद॑जय॒-द्विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जय॒न् वस॑व॒स्त्रयो॑ दशाक्षरेण त्रयोद॒शग्ग्​ स्तोम॒मुद॑जय-न्रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शग्ग्​ स्तोम॒मुद॑जयन्नादि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शग्ग्​ स्तोम॒मुद॑जय॒न्नदि॑ति॒-ष्षोड॑शाक्षरेण षोड॒शग्ग्​ स्तोम॒मुद॑जय-त्प्र॒जाप॑ति-स्स॒प्तद॑शाक्षरेण सप्तद॒शग्ग्​ स्तोम॒मुद॑जयत् ॥ 44 ॥
(त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒-थ्षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि नृ॒षद॑-न्त्वा द्रु॒षद॑-म्भुवन॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्यफ्सु॒षद॑-न्त्वा घृत॒सदं॑-व्योँम॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि पृथिवि॒षद॑-न्त्वा-ऽन्तरिक्ष॒सद॑-न्नाक॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ ये ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीना॒ येषा᳚-न्ति॒स्रः प॑रम॒जाः । दैव्यः॒ कोश॒- [दैव्यः॒ कोशः॑, समु॑ब्जितः ।] 45
-स्समु॑ब्जितः । तेषां॒-विँशि॑प्रियाणा॒-मिष॒मूर्ज॒ग्ं॒ सम॑ग्रभी-मे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒पाग्ं रस॒मुद्व॑यस॒ग्ं॒ सूर्य॑रश्मिग्ं स॒माभृ॑तम् । अ॒पाग्ं रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं-वोँ॑ गृह्णाम्युत्त॒ममे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒या वि॒ष्ठा ज॒नय॒न् कर्व॑राणि॒ स हि घृणि॑रु॒रु-र्वरा॑य गा॒तुः । स प्रत्युदै᳚-द्ध॒रुणो मद्ध्वो॒ अग्र॒ग्ग्॒ स्वायां॒-यँ-त्त॒नुवा᳚-न्त॒नूमैर॑यत । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ 46 ॥
(कोश॑-स्त॒नुवा॒न्-त्रयो॑दश च) (अ. 12)
अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॒न्यन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः । अन्विन्द्र॒ग्ं॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानम् ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒पत्नी॑-म॒हम॑श्रवम् । न ह्य॑स्या अप॒र-ञ्च॒न ज॒रसा॒ [ज॒रसा᳚, मर॑ते॒ पतिः॑ ।] 47
मर॑ते॒ पतिः॑ ॥ नाहमि॑न्द्राणि रारण॒ सख्यु॑-र्वृ॒षाक॑पेर्-ऋ॒ते । यस्ये॒दमप्यग्ं॑ ह॒विः प्रि॒य-न्दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति ॥यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वा-न्दे॒वो दे॒वान् क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् । यस्य॒ शुष्मा॒द्रोद॑सी॒ अभ्य॑सेता-न्नृं॒णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥ आ ते॑ म॒ह इ॑न्द्रो॒त्यु॑ग्र॒ सम॑न्यवो॒ य-थ्स॒मर॑न्त॒ सेनाः᳚ । पता॑ति दि॒द्युन्नर्य॑स्य बाहु॒वो-र्मा ते॒ [बाहु॒वो-र्मा ते᳚, मनो॑] 48
मनो॑ विष्व॒द्रिय॒ग् वि चा॑रीत् ॥ मा नो॑ मर्धी॒रा भ॑रा द॒द्धि तन्नः॒ प्र दा॒शुषे॒ दात॑वे॒ भूरि॒ य-त्ते᳚ । नव्ये॑ दे॒ष्णे श॒स्ते अ॒स्मि-न्त॑ उ॒क्थे प्र ब्र॑वाम व॒यमि॑न्द्र स्तु॒वन्तः॑ ॥ आ तू भ॑र॒ माकि॑रे॒त-त्परि॑ ष्ठा-द्वि॒द्मा हि त्वा॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम् । इन्द्र॒ य-त्ते॒ माहि॑न॒-न्दत्र॒-मस्त्य॒स्मभ्य॒-न्तद्ध॑र्यश्व॒ [तद्ध॑र्यश्व, प्र य॑न्धि ।] 49
प्र य॑न्धि ॥ प्र॒दा॒तारग्ं॑ हवामह॒ इन्द्र॒मा ह॒विषा॑ व॒यम् । उ॒भा हि हस्ता॒ वसु॑ना पृ॒णस्वा ऽऽ प्र य॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒ता व॒ज्री वृ॑ष॒भस्तु॑रा॒षाट्छु॒ष्मी राजा॑ वृत्र॒हा सो॑म॒पावा᳚ । अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒हिष्या नि॒षद्याथा॑ भव॒ यज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ अवो॑भि-स्सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ [सु॒वीर्य॑स्य, पत॑य-स्स्याम ।] 50
पत॑य-स्स्याम ॥ तस्य॑ व॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒-द्द्वेषः॑ सनु॒त-र्यु॑योतु ॥ रे॒वती᳚-र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒-र्मदे॑म ॥ प्रोष्व॑स्मै पुरोर॒थमिन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चत । अ॒भीके॑ चिदु लोक॒कृ-थ्स॒ङ्गे स॒मथ्सु॑ वृत्र॒हा । अ॒स्माक॑-म्बोधि चोदि॒ता नभ॑न्ता-मन्य॒केषा᳚म् । ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु ॥ 51 ॥
(ज॒रसा॒-मा ते॑-हर्यश्व-सु॒वीर्य॒स्या-द्ध्ये-क॑-ञ्च ) (अ. 13)
(पा॒क॒य॒ज्ञग्ं-सग्ग्​श्र॑वाः-प॒रोक्षं॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽहं -ध्रु॒वा-मग॒न्मेत्या॑ह॒ -देव॑ सवित-र्दे॒वस्या॒हं-क्ष॒त्रस्योलग्ग्ं॒​वाँज॑स्ये॒म-म॒ग्निरेका᳚क्षरेणो -पया॒मगृ॑हीतो॒-ऽ-स्यन्वह॒ मासा॒-स्त्रयो॑दश ।)
(पा॒क॒य॒ज्ञं-प॒रोक्षं॑-ध्रु॒वां​विँ सृ॑जते-च न॒-स्सर्व॑वीरां॒ - पत॑य-स्स्यो॒-मैक॑पञ्चा॒शत् । )
(पा॒क॒य॒ज्ञम्, धन्व॑सु)
॥ हरि॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavar​ṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yar​hi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tar​hi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
sagg​śra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati dar​śapūrṇamā॒sayo॒- [dar​śapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndar​śapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha dar​śapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati dar​śapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yar​hi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttar​hi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ sagg​stṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒​yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭r​śapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒​vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒​vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gār​ha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgār​ha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ var​ṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg​ stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg​ stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg​ stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg​ stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg​ stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-sagg​śra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒​vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃ​vi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in