க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ம்ப்ரதமகாண்டே ஸப்தமஃ ப்ரஶ்நஃ - யாஜமாந ப்ராஹ்மணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
பா॒க॒ய॒ஜ்ஞம்-வாँ அந்வாஹி॑தாக்நேஃ ப॒ஶவ॒ உப॑ திஷ்டந்த॒ இடா॒ கலு॒ வை பா॑கய॒ஜ்ஞ-ஸ்ஸைஷா-ऽந்த॒ரா ப்ர॑யாஜாநூயா॒ஜாந். யஜ॑மாநஸ்ய லோ॒கே-ऽவ॑ஹிதா॒ தாமா᳚ஹ்ரி॒யமா॑ணாம॒பி ம॑ந்த்ரயேத॒ ஸுரூ॑பவர்ஷவர்ண॒ ஏஹீதி॑ ப॒ஶவோ॒ வா இடா॑ ப॒ஶூநே॒வோப॑ ஹ்வயதே ய॒ஜ்ஞம்-வைँ தே॒வா அது॑ஹ்ரந். ய॒ஜ்ஞோ-ऽஸு॑ராக்ம் அதுஹ॒-த்தே-ऽஸு॑ரா ॒ஜ்ஞது॑க்தாஃ॒ பரா॑-ऽபவ॒ந்॒. யோ வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ தோஹம்॑-விँ॒த்வாந் [ ] 1
யஜ॒தே-ऽப்ய॒ந்யம்-யँஜ॑மாந-ந்துஹே॒ ஸா மே॑ ஸ॒த்யா-ऽऽஶீர॒ஸ்ய ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ பூயா॒தித்யா॑ஹை॒ஷ வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ தோஹ॒ஸ்தேநை॒வைந॑-ந்துஹே॒ ப்ரத்தா॒ வை கௌர்து॑ஹே॒ ப்ரத்தேடா॒ யஜ॑மாநாய துஹ ஏ॒தே வா இடா॑யை॒ ஸ்தநா॒ இடோப॑ஹூ॒தேதி॑ வா॒யுர்வ॒த்ஸோ யர்ஹி॒ ஹோதேடா॑முப॒ஹ்வயே॑த॒ தர்ஹி॒ யஜ॑மாநோ॒ ஹோதா॑ர॒மீக்ஷ॑மாணோ வா॒யு-ம்மந॑ஸா த்யாயே- [த்யாயேத், மா॒த்ரே] 2
-ந்மா॒த்ரே வ॒த்ஸ-மு॒பாவ॑ஸ்ரு'ஜதி॒ ஸர்வே॑ண॒ வை ய॒ஜ்ஞேந॑ தே॒வா-ஸ்ஸு॑வ॒ர்கம்-லோँ॒கமா॑ய-ந்பாகய॒ஜ்ஞேந॒ மநு॑ரஶ்ராம்ய॒த்ஸேடா॒ மநு॑மு॒பாவ॑ர்தத॒ தா-ந்தே॑வாஸு॒ரா வ்ய॑ஹ்வயந்த ப்ர॒தீசீ᳚-ந்தே॒வாஃ பரா॑சீ॒மஸு॑ரா॒-ஸ்ஸா தே॒வாநு॒பாவ॑ர்தத ப॒ஶவோ॒ வை த-த்தே॒வாந॑வ்ரு'ணத ப॒ஶவோ-ऽஸு॑ராநஜஹு॒ர்ய-ங்கா॒மயே॑தாப॒ஶு-ஸ்ஸ்யா॒திதி॒ பரா॑சீ॒-ந்தஸ்யேடா॒முப॑ ஹ்வயேதாப॒ஶுரே॒வ ப॑வதி॒ யம்- [ப॑வதி॒ யம், கா॒மயே॑த] 3
-கா॒மயே॑த பஶு॒மாந்-த்ஸ்யா॒திதி॑ ப்ர॒தீசீ॒-ந்தஸ்யேடா॒-முப॑ ஹ்வயேத பஶு॒மாநே॒வ ப॑வதி ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ ஸ த்வா இடா॒முப॑ ஹ்வயேத॒ ய இடா॑- முப॒ஹூயா॒த்மாந॒-மிடா॑யா-முப॒ஹ்வயே॒தேதி॒ ஸா நஃ॑ ப்ரி॒யா ஸு॒ப்ரதூ᳚ர்தி-ர்ம॒கோநீத்யா॒ஹேடா॑-மே॒வோப॒ஹூயா॒-ऽऽத்மாந॒ -மிடா॑யா॒முப॑ ஹ்வயதே॒ வ்ய॑ஸ்தமிவ॒ வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யதிடா॑ ஸா॒மி ப்ரா॒ஶ்ஞந்தி॑ [ ] 4
ஸா॒மி மா᳚ர்ஜயந்த ஏ॒த-த்ப்ரதி॒ வா அஸு॑ராணாம்-யँ॒ஜ்ஞோ வ்ய॑ச்சித்யத॒ ப்ரஹ்ம॑ணா தே॒வா-ஸ்ஸம॑தது॒-ர்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ -ஸ்தநுதாமி॒ம-ந்ந॒ இத்யா॑ஹ॒ ப்ரஹ்ம॒ வை தே॒வாநா॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒-ர்ப்ரஹ்ம॑ணை॒வ ய॒ஜ்ஞக்ம் ஸ-ந்த॑தாதி॒ விச்சி॑ந்நம்-யँ॒ஜ்ஞக்ம் ஸமி॒ம-ந்த॑தா॒த்வித்யா॑ஹ॒ ஸந்த॑த்யை॒ விஶ்வே॑ தே॒வா இ॒ஹ மா॑தயந்தா॒மித்யா॑ஹ ஸ॒ந்தத்யை॒வ ய॒ஜ்ஞ-ந்தே॒வேப்யோ-ऽநு॑ திஶதி॒ யாம்-வைँ [ ] 5
ய॒ஜ்ஞே தக்ஷி॑ணா॒-ந்ததா॑தி॒ தாம॑ஸ்ய ப॒ஶவோ-ऽநு॒ ஸ-ங்க்ரா॑மந்தி॒ ஸ ஏ॒ஷ ஈ॑ஜா॒நோ॑-ऽப॒ஶு-ர்பாவு॑கோ॒ யஜ॑மாநேந॒ கலு॒ வை தத்கா॒ர்ய॑-மித்யா॑ஹு॒-ர்யதா॑ தேவ॒த்ரா த॒த்த-ங்கு॑ர்வீ॒தாத்ம-ந்ப॒ஶூ-ந்ர॒மயே॒தேதி॒ ப்ரத்த்ந॒ பிந்வ॒ஸ்வேத்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞோ வை ப்ர॒த்த்நோ ய॒ஜ்ஞமே॒வ தந்ம॑ஹய॒த்யதோ॑ தேவ॒த்ரைவ த॒த்த-ங்கு॑ருத ஆ॒த்ம-ந்ப॒ஶூ-ந்ர॑மயதே॒ தத॑தோ மே॒ மா க்ஷா॒யீத்யா॒ஹாக்ஷி॑தி-மே॒வோபை॑தி குர்வ॒தோ மே॒ மோப॑ தஸ॒தித்யா॑ஹ பூ॒மாந॑மே॒வோபை॑தி ॥ 6 ॥
(வி॒த்வாந்-த்யா॑யே-த்பவதி॒ யம்-ப்ரா॒ஶ்ஞந்தி॒-யாம்-வைँ-ம॒-ஏகா॒ந்நவிக்ம்॑ஶ॒திஶ்ச॑ ) (அ. 1)
ஸக்க்ஶ்ர॑வா ஹ ஸௌவர்சந॒ஸஃ துமி॑ஞ்ஜ॒மௌபோ॑திதி-முவாச॒ யத்ஸ॒த்ரிணா॒க்ம்॒ ஹோதா-ऽபூஃ॒ காமிடா॒முபா᳚ஹ்வதா॒ இதி॒ தாமுபா᳚ஹ்வ॒ இதி॑ ஹோவாச॒ யா ப்ரா॒ணேந॑ தே॒வா-ந்தா॒தார॑ வ்யா॒நேந॑ மநு॒ஷ்யா॑நபா॒நேந॑ பி॒த்ரு'நிதி॑ சி॒நத்தி॒ ஸா ந சி॑ந॒த்தீ(3) இதி॑ சி॒நத்தீதி॑ ஹோவாச॒ ஶரீ॑ரம்॒-வாँ அ॑ஸ்யை॒ ததுபா᳚ஹ்வதா॒ இதி॑ ஹோவாச॒ கௌர்வா [கௌர்வை, அ॒ஸ்யை॒ ஶரீ॑ரம்॒] 7
அ॑ஸ்யை॒ ஶரீ॑ர॒-ங்காம்-வாँவ தௌ த-த்பர்ய॑வததாம்॒-யாँ ய॒ஜ்ஞே தீ॒யதே॒ ஸா ப்ரா॒ணேந॑ தே॒வா-ந்தா॑தார॒ யயா॑ மநு॒ஷ்யா॑ ஜீவ॑ந்தி॒ ஸா வ்யா॒நேந॑ மநு॒ஷ்யாந்॑ யா-ம்பி॒த்ரு'ப்யோ॒ க்நந்தி॒ ஸா-ऽபா॒நேந॑ பி॒த்ரூ'ந். ய ஏ॒வம் ँவேத॑ பஶு॒மா-ந்ப॑வ॒த்யத॒ வை தாமுபா᳚ஹ்வ॒ இதி॑ ஹோவாச॒ யா ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒பவ॑ந்தீஃ॒ ப்ரத்யா॒பவ॒தீத்யந்நம்॒ ँவா அ॑ஸ்யை॒ த- [அ॑ஸ்யை॒ தத், உபா᳚ஹ்வதா॒ இதி॑] 8
-துபா᳚ஹ்வதா॒ இதி॑ ஹோவா॒சௌஷ॑தயோ॒ வா அ॑ஸ்யா॒ அந்ந॒மோஷ॑தயோ॒ வை ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒பவ॑ந்தீஃ॒ ப்ரத்யா ப॑வந்தி॒ ய ஏ॒வம்-வேँதா᳚ந்நா॒தோ ப॑வ॒த்யத॒ வை தாமுபா᳚ஹ்வ॒ இதி॑ ஹோவாச॒ யா ப்ர॒ஜாஃ ப॑ரா॒பவ॑ந்தீ-ரநுக்ரு'॒ஹ்ணாதி॒ ப்ரத்யா॒பவ॑ந்தீ-ர்க்ரு'॒ஹ்ணாதீதி॑ ப்ரதி॒ஷ்டாம்-வாँ அ॑ஸ்யை॒ ததுபா᳚ஹ்வதா॒ இதி॑ ஹோவாசே॒யம்-வாँ அ॑ஸ்யை ப்ரதி॒ஷ்டே [ப்ரதி॒ஷ்டா, இ॒யம்-வைँ] 9
யம்-வைँ ப்ர॒ஜாஃ ப॑ரா॒பவ॑ந்தீ॒ரநு॑ க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ப்ரத்யா॒பவ॑ந்தீ-ர்க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॒ ப்ரத்யே॒வ தி॑ஷ்ட॒த்யத॒ வை தாமுபா᳚ஹ்வ॒ இதி॑ ஹோவாச॒ யஸ்யை॑ நி॒க்ரம॑ணே க்ரு'॒த-ம்ப்ர॒ஜா-ஸ்ஸ॒ஞ்ஜீவ॑ந்தீஃ॒ பிப॒ந்தீதி॑ சி॒நத்தி॒ ஸா ந சி॑ந॒த்தீ (3) இதி॒ ந சி॑ந॒த்தீதி॑ ஹோவாச॒ ப்ர து ஜ॑நய॒தீத்யே॒ஷ வா இடா॒முபா᳚ஹ்வதா॒ இதி॑ ஹோவாச॒ வ்ரு'ஷ்டி॒ர்॒வா இடா॒ வ்ரு'ஷ்ட்யை॒ வை நி॒க்ரம॑ணே க்ரு'॒த-ம்ப்ர॒ஜா-ஸ்ஸ॒ஞ்ஜீவ॑ந்தீஃ பிபந்தி॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॒ ப்ரைவ ஜா॑யதே-ऽந்நா॒தோ ப॑வதி ॥ 10 ॥
(கௌர்வா-அ॑ஸ்யை॒ தத்-ப்ர॑தி॒ஷ்டா-ऽஹ்வ॑தா॒ இதி॑-விக்ம்ஶ॒திஶ்ச॑) (அ. 2)
ப॒ரோக்ஷம்॒-வாँ அ॒ந்யே தே॒வா இ॒ஜ்யந்தே᳚ ப்ர॒த்யக்ஷ॑ம॒ந்யே ய-த்யஜ॑தே॒ ய ஏ॒வ தே॒வாஃ ப॒ரோக்ஷ॑மி॒ஜ்யந்தே॒ தாநே॒வ த-த்ய॑ஜதி॒ யத॑ந்வாஹா॒ர்ய॑-மா॒ஹர॑த்யே॒தே வை தே॒வாஃ ப்ர॒த்யக்ஷம்॒-யँ-த்ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணாஸ்தாநே॒வ தேந॑ ப்ரீணா॒த்யதோ॒ தக்ஷி॑ணை॒வாஸ்யை॒ஷா-ऽதோ॑ ய॒ஜ்ஞஸ்யை॒வ சி॒த்ரமபி॑ ததாதி॒ யத்வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ க்ரூ॒ரம்-யँத்விலி॑ஷ்ட॒-ந்தத॑ந்வாஹா॒ர்யே॑ணா॒- [தத॑ந்வாஹா॒ர்யே॑ண, அ॒ந்வாஹ॑ரதி॒] 11
-ऽந்வாஹ॑ரதி॒ தத॑ந்வாஹா॒ர்ய॑ஸ்யா-ந்வாஹார்ய॒த்வ-ந்தே॑வதூ॒தா வா ஏ॒தே யத்-ரு'॒த்விஜோ॒ யத॑ந்வாஹா॒ர்ய॑-மா॒ஹர॑தி தேவதூ॒தாநே॒வ ப்ரீ॑ணாதி ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்தே॒வேப்யோ॑ ய॒ஜ்ஞாந் வ்யாதி॑ஶ॒-த்ஸ ரி॑ரிசா॒நோ॑-ऽமந்யத॒ ஸ ஏ॒தம॑ந்வாஹா॒ர்ய॑-மப॑க்த-மபஶ்ய॒-த்தமா॒த்மந்ந॑தத்த॒ஸ வா ஏ॒ஷ ப்ரா॑ஜாப॒த்யோ யத॑ந்வாஹா॒ர்யோ॑ யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷோ᳚-ऽந்வாஹா॒ர்ய॑ ஆஹ்ரி॒யதே॑ ஸா॒க்ஷாதே॒வ ப்ர॒ஜாப॑தி-ம்ரு'த்த்நோ॒த்யப॑ரிமிதோநி॒ருப்யோ-ऽப॑ரிமிதஃ ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜாப॑தே॒- [ப்ர॒ஜாப॑தேஃ, ஆப்த்யை॑] 12
-ராப்த்யை॑ தே॒வா வை ய-த்ய॒ஜ்ஞே-ऽகு॑ர்வத॒ ததஸு॑ரா அகுர்வத॒ தே தே॒வா ஏ॒த-ம்ப்ரா॑ஜாப॒த்ய-ம॑ந்வாஹா॒ர்ய॑-மபஶ்ய॒-ந்தம॒ந்வாஹ॑ரந்த॒ ததோ॑ தே॒வா அப॑வ॒-ந்பராஸு॑ரா॒ யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷோ᳚-ऽந்வாஹா॒ர்ய॑ ஆஹ்ரி॒யதே॒ பவ॑த்யா॒த்மநா॒ பரா᳚ஸ்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யோ பவதி ய॒ஜ்ஞேந॒ வா இ॒ஷ்டீ ப॒க்வேந॑ பூ॒ர்தீ யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷோ᳚-ऽந்வாஹா॒ர்ய॑ ஆஹ்ரி॒யதே॒ ஸ த்வே॑வேஷ்டா॑பூ॒ர்தீ ப்ர॒ஜாப॑தேர்பா॒கோ॑-ऽஸீ- [ப்ர॒ஜாப॑தேர்பா॒கோ॑-ऽஸீ, இத்யா॑ஹ] 13
-த்யா॑ஹ ப்ர॒ஜாப॑திமே॒வ பா॑க॒தேயே॑ந॒ ஸம॑ர்தய॒த்யூர்ஜ॑ஸ்வா॒-ந்பய॑ஸ்வா॒நித்யா॒ஹோர்ஜ॑-மே॒வாஸ்மி॒-ந்பயோ॑ ததாதி ப்ராணாபா॒நௌ மே॑ பாஹி ஸமாநவ்யா॒நௌ மே॑ பா॒ஹீத்யா॑ஹா॒-ऽऽஶிஷ॑மே॒வைதாமா ஶா॒ஸ்தே ऽக்ஷி॑தோ॒ ऽஸ்யக்ஷி॑த்யை த்வா॒ மா மே᳚ க்ஷேஷ்டா அ॒முத்ரா॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒க இத்யா॑ஹ॒ க்ஷீய॑தே॒ வா அ॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே-ऽந்ந॑-மி॒தஃப்ர॑தாந॒க்க்॒ ஹ்ய॑முஷ்மிந் ँலோ॒கே ப்ர॒ஜா உ॑ப॒ஜீவ॑ந்தி॒ யதே॒வ-ம॑பிம்ரு'॒ஶத்யக்ஷி॑தி-மே॒வைந॑-த்கமயதி॒ நாஸ்யா॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே-ऽந்ந॑-ங்க்ஷீயதே ॥ 14 ॥
(அ॒ந்வா॒ஹா॒ர்யே॑ண-ப்ர॒ஜாப॑தே-ரஸி॒-ஹ்ய॑முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே-பஞ்ச॑தஶ ச ) (அ. 3)
ப॒ர்॒ஹிஷோ॒-ऽஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா᳚ ப்ர॒ஜாவா᳚-ந்பூயாஸ॒மித்யா॑ஹ ப॒ர்॒ஹிஷா॒ வை ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜா அ॑ஸ்ரு'ஜத॒ தேநை॒வ ப்ர॒ஜா-ஸ்ஸ்ரு'॑ஜதே॒ நரா॒ஶக்ம்ஸ॑ஸ்யா॒ஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா॑ பஶு॒மா-ந்பூ॑யாஸ॒மித்யா॑ஹ॒ நரா॒ஶக்ம்ஸே॑ந॒ வை ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப॒ஶூந॑ஸ்ரு'ஜத॒ தேநை॒வ ப॒ஶூந்-த்ஸ்ரு'॑ஜதே॒-ऽக்நே-ஸ்ஸ்வி॑ஷ்ட॒க்ரு'தோ॒-ऽஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா-ऽऽயு॑ஷ்மாந். ய॒ஜ்ஞேந॑ ப்ரதி॒ஷ்டா-ங்க॑மேய॒மித்யா॒ஹா-ऽऽயு॑ரே॒வாத்ம-ந்த॑த்தே॒ ப்ரதி॑ ய॒ஜ்ஞேந॑ திஷ்டதி தர்ஶபூர்ணமா॒ஸயோ॒- [தர்ஶபூர்ணமா॒ஸயோஃ᳚, வை தே॒வா] 15
-ர்வை தே॒வா உஜ்ஜி॑தி॒-மநூத॑ஜய-ந்தர்ஶபூர்ணமா॒ஸாப்யா॒- மஸு॑ரா॒நபா॑-நுதந்தா॒க்நே-ர॒ஹமுஜ்ஜி॑தி॒-மநூஜ்ஜே॑ஷ॒-மித்யா॑ஹ தர்ஶபூர்ணமா॒ஸயோ॑ரே॒வ தே॒வதா॑நாம்॒-யँஜ॑மாந॒ உஜ்ஜி॑தி॒மநூஜ்ஜ॑யதி தர்ஶபூர்ணமா॒ஸாப்யா॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்யா॒நப॑ நுததே॒ வாஜ॑வதீப்யாம்॒-வ்யூँ॑ஹ॒த்யந்நம்॒-வைँ வாஜோ-ऽந்ந॑மே॒வாவ॑ ருந்தே॒ த்வாப்யா॒-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித்யை॒ யோ வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ த்வௌ தோஹௌ॑ வி॒த்வாந் யஜ॑த உப॒யத॑ [உப॒யதஃ॑, ஏ॒வ ய॒ஜ்ஞம்] 16
ஏ॒வ ய॒ஜ்ஞ-ந்து॑ஹே பு॒ரஸ்தா᳚ச்சோ॒பரி॑ஷ்டாச்சை॒ஷ வா அ॒ந்யோ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ தோஹ॒ இடா॑யாம॒ந்யோ யர்ஹி॒ ஹோதா॒ யஜ॑மாநஸ்ய॒ நாம॑ க்ரு'ஹ்ணீ॒யா-த்தர்ஹி॑ ப்ரூயா॒தேமா அ॑க்மந்நா॒ஶிஷோ॒ தோஹ॑காமா॒ இதி॒ ஸக்க்ஸ்து॑தா ஏ॒வ தே॒வதா॑ து॒ஹே-ऽதோ॑ உப॒யத॑ ஏ॒வ ய॒ஜ்ஞ-ந்து॑ஹே பு॒ரஸ்தா᳚ச்சோ॒பரி॑ஷ்டாச்ச॒ ரோஹி॑தேந த்வா॒-ऽக்நிர்தே॒வதா᳚-ங்கமய॒த்வித்யா॑ஹை॒தே வை தே॑வா॒ஶ்வா [வை தே॑வா॒ஶ்வாஃ, யஜ॑மாநஃ ப்ரஸ்த॒ரோ] 17
யஜ॑மாநஃ ப்ரஸ்த॒ரோ யதே॒தைஃ ப்ர॑ஸ்த॒ர-ம்ப்ர॒ஹர॑தி தேவா॒ஶ்வைரே॒வ யஜ॑மாநக்ம் ஸுவ॒ர்கம்-லோँ॒க-ங்க॑மயதி॒ வி தே॑ முஞ்சாமி ரஶ॒நா வி ர॒ஶ்மீநித்யா॑ஹை॒ஷ வா அ॒க்நேர்வி॑மோ॒கஸ்தே-நை॒வைநம்॒-விँமு॑ஞ்சதி ॒விஷ்ணோ᳚-ஶ்ஶம்॒யோँர॒ஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா॑ ய॒ஜ்ஞேந॑ ப்ரதி॒ஷ்டா-ங்க॑மேய॒மித்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞோ வை விஷ்ணு॑-ர்ய॒ஜ்ஞ ஏ॒வாந்த॒தஃ ப்ரதி॑ திஷ்டதி॒ ஸோம॑ஸ்யா॒ஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா॑ ஸு॒ரேதா॒ [ஸு॒ரேதாஃ᳚, ரேதோ॑] 18
ரேதோ॑ திஷீ॒யேத்யா॑ஹ॒ ஸோமோ॒ வை ரே॑தோ॒தாஸ்தேநை॒வ ரேத॑ ஆ॒த்ம-ந்த॑த்தே॒ த்வஷ்டு॑ர॒ஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா॑ பஶூ॒நாக்ம் ரூ॒ப-ம்பு॑ஷேய॒மித்யா॑ஹ॒ த்வஷ்டா॒ வை ப॑ஶூ॒நா-ம்மி॑து॒நாநாக்ம்॑ ரூப॒க்ரு'த்தேநை॒வ ப॑ஶூ॒நாக்ம் ரூ॒பமா॒த்ம-ந்த॑த்தே தே॒வாநா॒-ம்பத்நீ॑ர॒க்நி-ர்க்ரு'॒ஹப॑தி-ர்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ மிது॒ந-ந்தயோ॑ர॒ஹ-ந்தே॑வய॒ஜ்யயா॑ மிது॒நேந॒ ப்ரபூ॑யாஸ॒-மித்யா॑ஹை॒தஸ்மா॒-த்வை மி॑து॒நா-த்ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்மிது॒நேந॒ [ர்மிது॒நேந॑, ப்ரா-ऽஜா॑யத॒] 19
ப்ரா-ऽஜா॑யத॒ தஸ்மா॑தே॒வ யஜ॑மாநோ மிது॒நேந॒ ப்ரஜா॑யதே வே॒தோ॑-ऽஸி॒ வித்தி॑ரஸி வி॒தேயேத்யா॑ஹ வே॒தேந॒ வை தே॒வா அஸு॑ராணாம்-விँ॒த்தம்-வேँத்ய॑மவிந்தந்த॒ த-த்வே॒தஸ்ய॑ வேத॒த்வம்-யँத்ய॒-த்ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்யாபி॒த்த்யாயே॒-த்தஸ்ய॒ நாம॑ க்ரு'ஹ்ணீயா॒-த்ததே॒வாஸ்ய॒ ஸர்வம்॑-வ்ரு'ँங்க்தே க்ரு'॒தவ॑ந்த-ங்குலா॒யிநக்ம்॑ ரா॒யஸ்போஷக்ம்॑ ஸஹ॒ஸ்ரிணம்॑-வேँ॒தோ த॑தாது வா॒ஜிந॒மித்யா॑ஹ॒ ப்ரஸ॒ஹஸ்ர॑-ம்ப॒ஶூநா᳚ப்நோ॒த்யா ஸ்ய॑ ப்ர॒ஜாயாம்᳚-வாँ॒ஜீ ஜா॑யதே॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॑ ॥ 20 ॥
(த॒ர்॒ஶ॒பூ॒ர்ண॒மாஸயோ॑-ருப॒யதோ॑-தேவா॒ஶ்வாஃ-ஸு॒ரேதாஃ᳚-ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்மிது॒நேநா᳚-ப்நோத்ய॒-ஷ்டௌ ச॑) (அ. 4)
த்ரு॒வாம்-வைँ ரிச்ய॑மாநாம்-யँ॒ஜ்ஞோ-ऽநு॑ ரிச்யதே ய॒ஜ்ஞம்-யँஜ॑மாநோ॒ யஜ॑மாந-ம்ப்ர॒ஜா த்ரு॒வாமா॒ப்யாய॑மாநாம்-யँ॒ஜ்ஞோ-ऽந்வா ப்யா॑யதே ய॒ஜ்ஞம்-யँஜ॑மாநோ॒ யஜ॑மாந-ம்ப்ர॒ஜா ஆ ப்யா॑யதா-ந்த்ரு॒வா க்ரு'॒தேநேத்யா॑ஹ த்ரு॒வாமே॒வா ऽऽ ப்யா॑யயதி॒ தாமா॒ப்யாய॑மாநாம்-யँ॒ஜ்ஞோ-ऽந்வா ப்யா॑யதே ய॒ஜ்ஞம்-யँஜ॑மாநோ॒ யஜ॑மாந-ம்ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒ஜாப॑தே-ர்வி॒பாந்நாம॑ லோ॒கஸ்தஸ்மிக்க்॑ஸ்த்வா ததாமி ஸ॒ஹ யஜ॑மாநே॒நே- [யஜ॑மாநே॒நேதி, ஆ॒ஹா॒-ऽயம்-வைँ] 21
-த்யா॑ஹா॒-ऽயம்-வைँ ப்ர॒ஜாப॑தே-ர்வி॒பாந்நாம॑ லோ॒கஸ்தஸ்மி॑-ந்நே॒வைந॑-ந்ததாதி ஸ॒ஹ யஜ॑மாநேந॒ ரிச்ய॑த இவ॒ வா ஏ॒த-த்ய-த்யஜ॑தே॒ ய-த்ய॑ஜமாநபா॒க-ம்ப்ரா॒ஶ்ஞாத்யா॒த்மாந॑மே॒வ ப்ரீ॑ணாத்யே॒தாவா॒ந்॒. வை ய॒ஜ்ஞோ யாவாந்॑. யஜமாநபா॒கோ ய॒ஜ்ஞோ யஜ॑மாநோ॒ ய-த்ய॑ஜமாநபா॒க-ம்ப்ரா॒ஶ்ஞாதி॑ ய॒ஜ்ஞ ஏ॒வ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரதி॑ ஷ்டாபயத்யே॒தத்வை ஸூ॒யவ॑ஸ॒க்ம்॒ ஸோத॑கம்॒-யँத்ப॒ர்॒ஹிஶ்சா-ऽऽப॑ஶ்சை॒த- [-ऽऽப॑ஶ்சை॒தத், யஜ॑மாநஸ்யா॒-] 22
-த்யஜ॑மாநஸ்யா॒-ऽऽயத॑நம்॒-யँத்வேதி॒ர்ய-த்பூ᳚ர்ணபா॒த்ர-ம॑ந்தர்வே॒தி நி॒நய॑தி॒ ஸ்வ ஏ॒வா-ऽऽய॑தநே ஸூ॒யவ॑ஸ॒க்ம்॒ ஸோத॑க-ங்குருதே॒ ஸத॑ஸி॒ ஸந்மே॑ பூயா॒ இத்யா॒ஹா-ऽऽபோ॒ வை ய॒ஜ்ஞ ஆபோ॒-ऽம்ரு'தம்॑-யँ॒ஜ்ஞமே॒வாம்ரு'த॑-மா॒த்ம-ந்த॑த்தே॒ ஸர்வா॑ணி॒ வை பூ॒தாநி॑ வ்ர॒த-மு॑ப॒யந்த॒ -மநூப॑ யந்தி॒ ப்ராச்யா᳚-ந்தி॒ஶி தே॒வா ரு'॒த்விஜோ॑ மார்ஜயந்தா॒-மித்யா॑ஹை॒ஷ வை த॑ர்ஶபூர்ணமா॒ஸயோ॑-ரவப்ரு'॒தோ [-ரவப்ரு'॒தஃ, யாந்யே॒வைந॑-ம்பூ॒தாநி॑] 23
யாந்யே॒வைந॑-ம்பூ॒தாநி॑ வ்ர॒தமு॑ப॒யந்த॑-மநூப॒யந்தி॒ தைரே॒வ ஸ॒ஹாவ॑ப்ரு'॒தமவை॑தி॒ விஷ்ணு॑முகா॒ வை தே॒வா ஶ்சந்தோ॑பிரி॒மாந் ँலோ॒கா-ந॑நபஜ॒ய்யம॒ப்ய॑ஜய॒ந்॒. ய-த்வி॑ஷ்ணுக்ர॒மாந் க்ரம॑தே॒ விஷ்ணு॑ரே॒வ பூ॒த்வா யஜ॑மாந॒ஶ்சந்தோ॑பிரி॒மாந் ँலோ॒கா-ந॑நபஜ॒ய்யம॒பி ஜ॑யதி॒ விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ᳚-ऽஸ்யபிமாதி॒ஹேத்யா॑ஹ காய॒த்ரீ வை ப்ரு'॑தி॒வீ த்ரைஷ்டு॑பம॒ந்தரி॑க்ஷ॒-ஞ்ஜாக॑தீ॒ த்யௌராநு॑ஷ்டுபீ॒-ர்திஶ॒ ஶ்சந்தோ॑பிரே॒வேமாந் ँலோ॒காந். ய॑தாபூ॒ர்வம॒பி ஜ॑யதி ॥ 24 ॥
(யஜ॑மாநே॒நேதி॑-சை॒ தத॑-வப்ரு'॒தோ-திஶஃ॑-ஸ॒ப்த ச॑) (அ. 5)
அக॑ந்ம॒ ஸுவ॒-ஸ்ஸுவ॑ரக॒ந்மேத்யா॑ஹ ஸுவ॒ர்கமே॒வ லோ॒கமே॑தி ஸ॒ந்த்ரு'ஶ॑ஸ்தே॒ மா சி॑த்ஸி॒ யத்தே॒ தப॒ஸ்தஸ்மை॑ தே॒ மா ऽऽ வ்ரு'॒க்ஷீத்யா॑ஹ யதாய॒ஜு-ரே॒வைத-த்ஸு॒பூர॑ஸி॒ ஶ்ரேஷ்டோ॑ ரஶ்மீ॒நாமா॑யு॒ர்தா அ॒ஸ்யாயு॑ர்மே தே॒ஹீத்யா॑ஹா॒-ऽऽஶிஷ॑மே॒வைதாமா ஶா᳚ஸ்தே॒ ப்ர வா ஏ॒ஷோ᳚-ऽஸ்மாந் ँலோ॒காச்ச்ய॑வதே॒ யோ [யஃ, வி॒ஷ்ணு॒க்ர॒மாந் க்ரம॑தே] 25
வி॑ஷ்ணுக்ர॒மாந் க்ரம॑தே ஸுவ॒ர்காய॒ ஹி லோ॒காய॑ விஷ்ணுக்ர॒மாஃ க்ர॒ம்யந்தே᳚ ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ ஸ த்வை வி॑ஷ்ணுக்ர॒மாந் க்ர॑மேத॒ ய இ॒மாந் ँலோ॒கா-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்ய ஸம்॒விँத்ய॒ புந॑ரி॒மம்-லோँ॒க-ம்ப்ர॑த்யவ॒ரோஹே॒தித்யே॒ஷ வா அ॒ஸ்ய லோ॒கஸ்ய॑ ப்ரத்யவரோ॒ஹோ யதாஹே॒தம॒ஹம॒மு-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்யமா॒ப்யோ தி॒க்ப்யோ᳚-ऽஸ்யை தி॒வ இதீ॒மாநே॒வ லோ॒கா-ந்ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்ய ஸம்॒விँத்ய॒ புந॑ரி॒மம்-லோँ॒க-ம்ப்ர॒த்யவ॑ரோஹதி॒ ஸம்- [ஸம், ஜ்யோதி॑ஷா-ऽபூவ॒மித்யா॑ஹா॒ஸ்மிந்நே॒வ] 26
-ஜ்யோதி॑ஷா-ऽபூவ॒மித்யா॑ஹா॒ஸ்மிந்நே॒வ லோ॒கே ப்ரதி॑ திஷ்டத்யை॒ந்த்ரீ-மா॒வ்ரு'த॑-ம॒ந்வாவ॑ர்த॒ இத்யா॑ஹா॒ஸௌ வா ஆ॑தி॒த்ய இந்த்ர॒ஸ்தஸ்யை॒வா-ऽऽவ்ரு'த॒மநு॑ ப॒ர்யாவ॑ர்ததே தக்ஷி॒ணா ப॒ர்யாவ॑ர்ததே॒ ஸ்வமே॒வ வீ॒ர்ய॑மநு॑ ப॒ர்யாவ॑ர்ததே॒ தஸ்மா॒-த்தக்ஷி॒ணோ-ऽர்த॑ ஆ॒த்மநோ॑ வீ॒ர்யா॑வத்த॒ரோ-ऽதோ॑ ஆதி॒த்யஸ்யை॒வா-ऽऽவ்ரு'த॒மநு॑ ப॒ர்யாவ॑ர்ததே॒ ஸம॒ஹ-ம்ப்ர॒ஜயா॒ ஸ-ம்மயா᳚ ப்ர॒ஜேத்யா॑ஹா॒-ऽऽஶிஷ॑- [ப்ர॒ஜேத்யா॑ஹா॒-ऽऽஶிஷ᳚ம், ஏ॒வைதாமா] 27
-மே॒வைதாமா ஶா᳚ஸ்தே॒ ஸமி॑த்தோ அக்நே மே தீதிஹி ஸமே॒த்தா தே॑ அக்நே தீத்யாஸ॒மித்யா॑ஹ யதாய॒ஜு-ரே॒வைதத்வஸு॑மாந். ய॒ஜ்ஞோ வஸீ॑யா-ந்பூயாஸ॒-மித்யா॑ஹா॒-ऽऽஶிஷ॑மே॒வேதாமா ஶா᳚ஸ்தே ப॒ஹு வை கார்ஹ॑பத்ய॒ஸ்யாந்தே॑ மி॒ஶ்ரமி॑வ சர்யத ஆக்நிபாவமா॒நீப்யா॒-ங்கார்ஹ॑பத்ய॒முப॑ திஷ்டதே பு॒நாத்யே॒வாக்நி-ம்பு॑நீ॒த ஆ॒த்மாந॒-ந்த்வாப்யா॒-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித்யா॒ அக்நே॑ க்ரு'ஹபத॒ இத்யா॑ஹ [இத்யா॑ஹ, ய॒தா॒ய॒ஜுரே॒வைதச்ச॒தக்ம்] 28
யதாய॒ஜுரே॒வைதச்ச॒தக்ம் ஹிமா॒ இத்யா॑ஹ ஶ॒த-ந்த்வா॑ ஹேம॒ந்தாநி॑ந்திஷீ॒யேதி॒ வாவைததா॑ஹ பு॒த்ரஸ்ய॒ நாம॑ க்ரு'ஹ்ணாத்யந்நா॒தமே॒வைந॑-ங்கரோதி॒ தாமா॒ஶிஷ॒மா ஶா॑ஸே॒ தந்த॑வே॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மதீ॒மிதி॑ ப்ரூயா॒-த்யஸ்ய॑ பு॒த்ரோ-ऽஜா॑த॒-ஸ்ஸ்யா-த்தே॑ஜ॒ஸ்வ்யே॑வாஸ்ய॑ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸீ பு॒த்ரோ ஜா॑யதே॒ தாமா॒ஶிஷ॒மா ஶா॑ஸே॒-ऽமுஷ்மை॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மதீ॒மிதி॑ ப்ரூயா॒-த்யஸ்ய॑ பு॒த்ரோ [பு॒த்ரஃ, ஜா॒த-ஸ்ஸ்யாத்தேஜ॑] 29
ஜா॒த-ஸ்ஸ்யாத்தேஜ॑ ஏ॒வாஸ்மி॑-ந்ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸ-ந்த॑தாதி॒ யோ வை ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ர॒யுஜ்ய॒ ந வி॑மு॒ஞ்சத்ய॑ப்ரதிஷ்டா॒நோ வை ஸ ப॑வதி॒ கஸ்த்வா॑ யுநக்தி॒ ஸ த்வா॒ வி மு॑ஞ்ச॒த்வித்யா॑ஹ ப்ர॒ஜாப॑தி॒-ர்வை கஃ ப்ர॒ஜாப॑திநை॒வைநம்॑-யுँ॒நக்தி॑ ப்ர॒ஜாப॑திநா॒ வி மு॑ஞ்சதி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யா ஈஶ்வ॒ரம்-வைँ வ்ர॒தமவி॑ஸ்ரு'ஷ்ட-ம்ப்ர॒தஹோ-ऽக்நே᳚ வ்ரதபதே வ்ர॒தம॑சாரிஷ॒மித்யா॑ஹ வ்ர॒தமே॒வ [ ] 30
வி ஸ்ரு'॑ஜதே॒ ஶாந்த்யா॒ அப்ர॑தாஹாய॒ பராம்॒அ॒. வாவ ய॒ஜ்ஞ ஏ॑தி॒ ந நி வ॑ர்ததே॒ புந॒ர்யோ வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ புநரால॒ம்பம்-விँ॒த்வாந். யஜ॑தே॒ தம॒பி நி வ॑ர்ததே ய॒ஜ்ஞோ ப॑பூவ॒ ஸ ஆ ப॑பூ॒வேத்யா॑ஹை॒ஷ வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ புநரால॒ம்ப-ஸ்தேநை॒வைந॒-ம்புந॒ரா ல॑ப॒தே-ऽந॑வருத்தா॒ வா ஏ॒தஸ்ய॑ வி॒ராட் ய ஆஹி॑தாக்நி॒-ஸ்ஸந்ந॑ஸ॒பஃ ப॒ஶவஃ॒ கலு॒ வை ப்ரா᳚ஹ்ம॒ணஸ்ய॑ ஸ॒பேஷ்ட்வா ப்ராம்உ॒த்க்ரம்ய॑ ப்ரூயா॒-த்கோமாக்ம்॑ அ॒க்நே-ऽவி॑மாக்ம் அ॒ஶ்வீ ய॒ஜ்ஞ இத்யவ॑ ஸ॒பாக்ம் ரு॒ந்தே ப்ர ஸ॒ஹஸ்ர॑-ம்ப॒ஶூநா᳚ப்நோ॒த்யா-ऽஸ்ய॑ ப்ர॒ஜாயாம்᳚-வாँ॒ஜீ ஜா॑யதே ॥ 31 ॥
(யஃ-ஸ-மா॒ஸிஷம்॑-க்ரு'ஹபத॒-இத்யா॑ஹா॒-முஷ்மை॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மதீ॒மிதி॑ ப்ரூயா॒-த்யஸ்ய॑பு॒த்ரோ-வ்ர॒தமே॒வ-கலு॒ வை- சது॑ர்விக்ம்ஶதிஶ்ச) (அ. 6)
தேவ॑ ஸவிதஃ॒ ப்ர ஸு॑வ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ர ஸு॑வ ய॒ஜ்ஞப॑தி॒-ம்பகா॑ய தி॒வ்யோ க॑ந்த॒ர்வஃ । கே॒த॒பூஃ கேத॑-ந்நஃ புநாது வா॒சஸ்பதி॒-ர்வாச॑ம॒த்ய ஸ்வ॑தாதி நஃ ॥ இந்த்ர॑ஸ்ய॒ வஜ்ரோ॑-ऽஸி॒ வார்த்ர॑க்ந॒ஸ்த்வயா॒-ऽயம்-வ்ரு'ँ॒த்ரம்-வँ॑த்த்யாத் ॥ வாஜ॑ஸ்ய॒ நு ப்ர॑ஸ॒வே மா॒தர॑-ம்ம॒ஹீமதி॑தி॒-ந்நாம॒ வச॑ஸா கராமஹே । யஸ்யா॑மி॒தம்-விँஶ்வ॒-ம்புவ॑ந-மாவி॒வேஶ॒ தஸ்யா᳚-ந்நோ தே॒வ-ஸ்ஸ॑வி॒தா தர்ம॑ ஸாவிஷத் ॥ அ॒- [அ॒ப்ஸு, அ॒ந்தர॒ம்ரு'த॑ம॒ப்ஸு] 32
ப்ஸ்வ॑ந்தர॒ம்ரு'த॑ம॒ப்ஸு பே॑ஷ॒ஜம॒பாமு॒த ப்ரஶ॑ஸ்தி॒ஷ்வஶ்வா॑ பவத வாஜிநஃ ॥ வா॒யு-ர்வா᳚ த்வா॒ மநு॑-ர்வா த்வா கந்த॒ர்வா-ஸ்ஸ॒ப்தவிக்ம்॑ஶதிஃ । தே அக்ரே॒ அஶ்வ॑மாயுஞ்ஜ॒ந்தே அ॑ஸ்மிஞ்ஜ॒வமா-ऽத॑துஃ ॥ அபா᳚-ந்நபாதாஶுஹேம॒ந்॒. ய ஊ॒ர்மிஃ க॒குத்மா॒-ந்ப்ரதூ᳚ர்தி-ர்வாஜ॒ஸாத॑ம॒ஸ்தேநா॒யம்-வாँஜக்ம்॑ ஸேத் ॥ விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ॑-ऽஸி॒ விஷ்ணோஃ᳚ க்ரா॒ந்தம॑ஸி॒ விஷ்ணோ॒-ர்விக்ரா᳚ந்தமஸ்ய॒ங்கௌ ந்ய॒ங்கா வ॒பிதோ॒ ரதம்॒-யௌँ த்வா॒ந்தம்-வாँ॑தா॒க்ரமநு॑ ஸ॒ஞ்சர॑ந்தௌ தூ॒ரேஹே॑தி-ரிந்த்ரி॒யாவா᳚-ந்பத॒த்ரீ தே நோ॒-ऽக்நயஃ॒ பப்ர॑யஃ பாரயந்து ॥ 33 ॥
(அ॒ப்ஸு-ந்ய॒ங்கௌ-பஞ்ச॑தஶ ச) (அ. 7)
தே॒வஸ்யா॒ஹக்ம் ஸ॑வி॒துஃ ப்ர॑ஸ॒வே ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑நா வாஜ॒ஜிதா॒ வாஜ॑-ஞ்ஜேஷ-ந்தே॒வஸ்யா॒ஹக்ம் ஸ॑வி॒துஃ ப்ர॑ஸ॒வே ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑நா வாஜ॒ஜிதா॒ வர்ஷி॑ஷ்ட॒-ந்நாகக்ம்॑ ருஹேய॒மிந்த்ரா॑ய॒ வாசம்॑-வँத॒தேந்த்ரம்॒-வாँஜ॑-ஞ்ஜாபய॒தேந்த்ரோ॒ வாஜ॑மஜயித் ॥ அஶ்வா॑ஜநி வாஜிநி॒ வாஜே॑ஷு வாஜிநீவ॒த்யஶ்வா᳚ந்-த்ஸ॒மத்ஸு॑ வாஜய ॥ அர்வா॑-ऽஸி॒ ஸப்தி॑ரஸி வா॒ஜ்ய॑ஸி॒ வாஜி॑நோ॒ வாஜ॑-ந்தாவத ம॒ருதா᳚-ம்ப்ரஸ॒வே ஜ॑யத॒ வி யோஜ॑நா மிமீத்த்வ॒மத்த்வ॑ந-ஸ்ஸ்கப்நீத॒ [ஸ்கப்நீத, காஷ்டா᳚-ங்கச்சத॒] 34
காஷ்டா᳚-ங்கச்சத॒ வாஜே॑வாஜே-ऽவத வாஜிநோ நோ॒ தநே॑ஷு விப்ரா அம்ரு'தா ரு'தஜ்ஞாஃ ॥ அ॒ஸ்ய மத்த்வஃ॑ பிபத மா॒தய॑த்த்வ-ந்த்ரு'॒ப்தா யா॑த ப॒திபி॑-ர்தேவ॒யாநைஃ᳚ ॥ தே நோ॒ அர்வ॑ந்தோ ஹவந॒ஶ்ருதோ॒ ஹவம்॒-விँஶ்வே॑ ஶ்ரு'ண்வந்து வா॒ஜிநஃ॑ ॥ மி॒தத்ர॑வ-ஸ்ஸஹஸ்ர॒ஸா மே॒தஸா॑தா ஸநி॒ஷ்யவஃ॑ । ம॒ஹோ யே ரத்நக்ம்॑ ஸமி॒தேஷு॑ ஜப்ரி॒ரே ஶந்நோ॑ பவந்து வா॒ஜிநோ॒ ஹவே॑ஷு ॥தே॒வதா॑தா மி॒தத்ர॑வ-ஸ்ஸ்வ॒ர்காஃ । ஜ॒ம்பய॒ந்தோ-ऽஹிம்॒-வ்ரு'ँக॒க்ம்॒ ரக்ஷாக்ம்॑ஸி॒ ஸநே᳚ம்ய॒ஸ்மத்யு॑யவ॒- [ஸநே᳚ம்ய॒ஸ்மத்யு॑யவந்ந், அமீ॑வாஃ ।] 35
-ந்நமீ॑வாஃ ॥ ஏ॒ஷ ஸ்ய வா॒ஜீ க்ஷி॑ப॒ணி-ந்து॑ரண்யதி க்ரீ॒வாயா᳚-ம்ப॒த்தோ அ॑பிக॒க்ஷ ஆ॒ஸநி॑ । க்ரது॑-ந்ததி॒க்ரா அநு॑ ஸ॒ந்தவீ᳚த்வ-த்ப॒தாமங்கா॒க்॒ஸ்யந்வா॒பநீ॑பணத் ॥உ॒த ஸ்மா᳚ஸ்ய॒ த்ரவ॑த-ஸ்துரண்ய॒தஃ ப॒ர்ண-ந்ந வே-ரநு॑ வாதி ப்ரக॒ர்திநஃ॑ । ஶ்யே॒நஸ்யே॑வ॒ த்ரஜ॑தோ அங்க॒ஸ-ம்பரி॑ ததி॒க்ராவ்.ண்ணஃ॑ ஸ॒ஹோர்ஜா தரி॑த்ரதஃ ॥ ஆ மா॒ வாஜ॑ஸ்ய ப்ரஸ॒வோ ஜ॑கம்யா॒தா த்யாவா॑ப்ரு'தி॒வீ வி॒ஶ்வஶ॑ம்பூ । ஆ மா॑ கந்தா-ம்பி॒தரா॑ [கந்தா-ம்பி॒தரா᳚, மா॒தரா॒] 36
மா॒தரா॒ சா-ऽऽ மா॒ ஸோமோ॑ அம்ரு'த॒த்வாய॑ கம்யாத் ॥ வாஜி॑நோ வாஜஜிதோ॒ வாஜக்ம்॑ ஸரி॒ஷ்யந்தோ॒ வாஜ॑-ஞ்ஜே॒ஷ்யந்தோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதே᳚-ர்பா॒கமவ॑ ஜிக்ரத॒ வாஜி॑நோ வாஜஜிதோ॒ வாஜக்ம்॑ ஸஸ்ரு'॒வாக்ம்ஸோ॒ வாஜ॑-ஞ்ஜிகி॒வாக்ம்ஸோ॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதே᳚-ர்பா॒கே நி ம்ரு'॑ட்வமி॒யம்-வँ॒-ஸ்ஸா ஸ॒த்யா ஸ॒ந்தா-ऽபூ॒த்யாமிந்த்ரே॑ண ஸ॒மத॑த்த்வ॒-மஜீ॑ஜிபத வநஸ்பதய॒ இந்த்ரம்॒-வாँஜம்॒-விँ மு॑ச்யத்த்வம் ॥ 37 ॥
(ஸ்க॒ப்நீ॒த॒-யு॒ய॒வ॒ந்-பி॒தரா॒-த்விச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 8)
க்ஷ॒த்ரஸ்யோலக்க்॑மஸி க்ஷ॒த்ரஸ்ய॒ யோநி॑ரஸி॒ ஜாய॒ ஏஹி॒ ஸுவோ॒ ரோஹா॑வ॒ ரோஹா॑வ॒ ஹி ஸுவ॑ர॒ஹ-ந்நா॑வு॒பயோ॒-ஸ்ஸுவோ॑ ரோக்ஷ்யாமி॒ வாஜ॑ஶ்ச ப்ரஸ॒வஶ்சா॑பி॒ஜஶ்ச॒ க்ரது॑ஶ்ச॒ ஸுவ॑ஶ்ச மூ॒ர்தா ச॒ வ்யஶ்ந்நி॑யஶ்சா-ऽऽந்த்யாய॒ந ஶ்சாந்த்ய॑ஶ்ச பௌவ॒நஶ்ச॒ புவ॑ந॒ஶ்சாதி॑பதிஶ்ச । ஆயு॑-ர்ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதா-ம்ப்ரா॒ணோ ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதாமபா॒நோ [கல்பதாமபா॒நஃ, ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதாம்] 38
ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதாம்-வ்யாँ॒நோ ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதா॒-ஞ்சக்ஷு॑-ர்ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதா॒க்॒ ஶ்ரோத்ரம்॑-யँ॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதா॒-ம்மநோ॑ ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதாம்॒-வாँக் ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதா-மா॒த்மா ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதாம்-யँ॒ஜ்ஞோ ய॒ஜ்ஞேந॑ கல்பதா॒க்ம்॒ ஸுவ॑-ர்தே॒வாக்ம் அ॑கந்மா॒ம்ரு'தா॑ அபூம ப்ர॒ஜாப॑தேஃ ப்ர॒ஜா அ॑பூம॒ ஸம॒ஹ-ம்ப்ர॒ஜயா॒ ஸ-ம்மயா᳚ ப்ர॒ஜா ஸம॒ஹக்ம் ரா॒யஸ்போஷே॑ண॒ ஸ-ம்மயா॑ ரா॒யஸ்போஷோ-ऽந்நா॑ய த்வா॒-ऽந்நாத்யா॑ய த்வா॒ வாஜா॑ய த்வா வாஜஜி॒த்யாயை᳚ த்வா॒ ऽம்ரு'த॑மஸி॒ புஷ்டி॑ரஸி ப்ர॒ஜந॑நமஸி ॥ 39 ॥
(அ॒பா॒நோ-வாஜா॑ய॒-நவ॑ ச) (அ. 9)
வாஜ॑ஸ்யே॒ம-ம்ப்ர॑ஸ॒வ-ஸ்ஸு॑ஷுவே॒ அக்ரே॒ ஸோம॒க்ம்॒ ராஜா॑ந॒மோஷ॑தீஷ்வ॒ப்ஸு । தா அ॒ஸ்மப்ய॒-ம்மது॑மதீ-ர்பவந்து வ॒யக்ம் ரா॒ஷ்ட்ரே ஜா᳚க்ரியாம பு॒ரோஹி॑தாஃ । வாஜ॑ஸ்யே॒த-ம்ப்ர॑ஸ॒வ ஆ ப॑பூவே॒மா ச॒ விஶ்வா॒ புவ॑நாநி ஸ॒ர்வதஃ॑ । ஸ வி॒ராஜ॒-ம்பர்யே॑தி ப்ரஜா॒ந-ந்ப்ர॒ஜா-ம்புஷ்டிம்॑-வँ॒ர்தய॑மாநோ அ॒ஸ்மே । வாஜ॑ஸ்யே॒மா-ம்ப்ர॑ஸ॒வ-ஶ்ஶி॑ஶ்ரியே॒ திவ॑மி॒மா ச॒ விஶ்வா॒ புவ॑நாநி ஸ॒ம்ராட் । அதி॑த்ஸந்த-ந்தாபயது ப்ரஜா॒ந-ந்ர॒யிம்- [ப்ரஜா॒ந-ந்ர॒யிம், ச॒ ந॒-ஸ்ஸர்வ॑வீராம்॒] 40
-ச॑ ந॒-ஸ்ஸர்வ॑வீரா॒-ந்நி ய॑ச்சது ॥ அக்நே॒ அச்சா॑ வதே॒ஹ நஃ॒ ப்ரதி॑ ந-ஸ்ஸு॒மநா॑ பவ । ப்ர ணோ॑ யச்ச புவஸ்பதே தந॒தா அ॑ஸி ந॒ஸ்த்வம் ॥ ப்ர ணோ॑ யச்சத்வர்ய॒மா ப்ர பகஃ॒ ப்ர ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॑ । ப்ர தே॒வாஃ ப்ரோத ஸூ॒ந்ரு'தா॒ ப்ர வாக் தே॒வீ த॑தாது நஃ ॥ அ॒ர்ய॒மண॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒மிந்த்ர॒-ந்தாநா॑ய சோதய । வாசம்॒-விँஷ்ணு॒க்ம்॒ ஸர॑ஸ்வதீக்ம் ஸவி॒தாரம்॑- [ஸர॑ஸ்வதீக்ம் ஸவி॒தார᳚ம், ச வா॒ஜிந᳚ம் ।] 41
-ச வா॒ஜிந᳚ம் ॥ ஸோம॒க்ம்॒ ராஜா॑நம்॒-வँரு॑ணம॒க்நி-ம॒ந்வார॑பாமஹே । ஆ॒தி॒த்யாந் விஷ்ணு॒க்ம்॒ ஸூர்ய॑-ம்ப்ர॒ஹ்மாண॑-ஞ்ச॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி᳚ம் ॥ தே॒வஸ்ய॑ த்வா ஸவி॒துஃ ப்ர॑ஸ॒வே᳚-ऽஶ்விநோ᳚-ர்பா॒ஹுப்யா᳚-ம்பூ॒ஷ்ணோ ஹஸ்தா᳚ப்யா॒க்ம்॒ ஸர॑ஸ்வத்யை வா॒சோ ய॒ந்து-ர்ய॒ந்த்ரேணா॒க்நேஸ்த்வா॒ ஆம்ரா᳚ஜ்யேநா॒பிஷி॑ஞ்சா॒மீந்த்ர॑ஸ்ய॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதே᳚ஸ்த்வா॒ ஸாம்ரா᳚ஜ்யேநா॒பிஷி॑ஞ்சாமி ॥ 42 ॥
(ர॒யிக்ம்-ஸ॑வி॒தார॒க்ம்॒-ஷட்த்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 10)
அ॒க்நிரேகா᳚க்ஷரேண॒ வாச॒முத॑ஜயத॒ஶ்விநௌ॒ த்வ்ய॑க்ஷரேண ப்ராணாபா॒நாவுத॑ஜயதாம்॒-விँஷ்ணு॒ஸ்த்ய்ர॑க்ஷரேண॒ த்ரீந் ँலோ॒காநுத॑ஜய॒-த்ஸோம॒ஶ்சது॑ரக்ஷரேண॒ சது॑ஷ்பதஃ ப॒ஶூநுத॑ஜய-த்பூ॒ஷா பஞ்சா᳚க்ஷரேண ப॒ங்க்திமுத॑ஜய-த்தா॒தா ஷட॑க்ஷரேண॒ ஷட்-ரு'॒தூநுத॑ஜய-ந்ம॒ருதஃ॑ ஸ॒ப்தாக்ஷ॑ரேண ஸ॒ப்தப॑தா॒க்ம்॒ ஶக்வ॑ரீ॒முத॑ஜய॒-ந்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑-ர॒ஷ்டாக்ஷ॑ரேண காய॒த்ரீமுத॑ஜய-ந்மி॒த்ரோ நவா᳚க்ஷரேண த்ரி॒வ்ரு'த॒க்க்॒ ஸ்தோம॒முத॑ஜய॒- [ஸ்தோம॒முத॑ஜயத், வரு॑ணோ॒ தஶா᳚க்ஷரேண] 43
-த்வரு॑ணோ॒ தஶா᳚க்ஷரேண வி॒ராஜ॒-முத॑ஜய॒திந்த்ர॒ ஏகா॑தஶாக்ஷரேண த்ரி॒ஷ்டுப॒-முத॑ஜய॒-த்விஶ்வே॑ தே॒வா த்வாத॑ஶாக்ஷரேண॒ ஜக॑தீ॒முத॑ஜய॒ந் வஸ॑வ॒ஸ்த்ரயோ॑ தஶாக்ஷரேண த்ரயோத॒ஶக்க் ஸ்தோம॒முத॑ஜய-ந்ரு॒த்ராஶ்சது॑ர்தஶாக்ஷரேண சதுர்த॒ஶக்க் ஸ்தோம॒முத॑ஜயந்நாதி॒த்யாஃ பஞ்ச॑தஶாக்ஷரேண பஞ்சத॒ஶக்க் ஸ்தோம॒முத॑ஜய॒ந்நதி॑தி॒-ஷ்ஷோட॑ஶாக்ஷரேண ஷோட॒ஶக்க் ஸ்தோம॒முத॑ஜய-த்ப்ர॒ஜாப॑தி-ஸ்ஸ॒ப்தத॑ஶாக்ஷரேண ஸப்தத॒ஶக்க் ஸ்தோம॒முத॑ஜயத் ॥ 44 ॥
(த்ரி॒வ்ரு'த॒க்க்॒ ஸ்தோம॒முத॑ஜய॒-த்ஷட்ச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 11)
உ॒ப॒யா॒மக்ரு'॑ஹீதோ-ऽஸி ந்ரு'॒ஷத॑-ந்த்வா த்ரு॒ஷத॑-ம்புவந॒ஸத॒மிந்த்ரா॑ய॒ ஜுஷ்ட॑-ங்க்ரு'ஹ்ணாம்யே॒ஷ தே॒ யோநி॒ரிந்த்ரா॑ய த்வோபயா॒மக்ரு'॑ஹீதோ-ऽஸ்யப்ஸு॒ஷத॑-ந்த்வா க்ரு'த॒ஸதம்॑-வ்யோँம॒ஸத॒மிந்த்ரா॑ய॒ ஜுஷ்ட॑-ங்க்ரு'ஹ்ணாம்யே॒ஷ தே॒ யோநி॒ரிந்த்ரா॑ய த்வோபயா॒மக்ரு'॑ஹீதோ-ऽஸி ப்ரு'திவி॒ஷத॑-ந்த்வா-ऽந்தரிக்ஷ॒ஸத॑-ந்நாக॒ஸத॒மிந்த்ரா॑ய॒ ஜுஷ்ட॑-ங்க்ரு'ஹ்ணாம்யே॒ஷ தே॒ யோநி॒ரிந்த்ரா॑ய த்வா ॥ யே க்ரஹாஃ᳚ பஞ்சஜ॒நீநா॒ யேஷா᳚-ந்தி॒ஸ்ரஃ ப॑ரம॒ஜாஃ । தைவ்யஃ॒ கோஶ॒- [தைவ்யஃ॒ கோஶஃ॑, ஸமு॑ப்ஜிதஃ ।] 45
-ஸ்ஸமு॑ப்ஜிதஃ । தேஷாம்॒-விँஶி॑ப்ரியாணா॒-மிஷ॒மூர்ஜ॒க்ம்॒ ஸம॑க்ரபீ-மே॒ஷ தே॒ யோநி॒ரிந்த்ரா॑ய த்வா ॥ அ॒பாக்ம் ரஸ॒முத்வ॑யஸ॒க்ம்॒ ஸூர்ய॑ரஶ்மிக்ம் ஸ॒மாப்ரு'॑தம் । அ॒பாக்ம் ரஸ॑ஸ்ய॒ யோ ரஸ॒ஸ்தம்-வோँ॑ க்ரு'ஹ்ணாம்யுத்த॒மமே॒ஷ தே॒ யோநி॒ரிந்த்ரா॑ய த்வா ॥ அ॒யா வி॒ஷ்டா ஜ॒நய॒ந் கர்வ॑ராணி॒ ஸ ஹி க்ரு'ணி॑ரு॒ரு-ர்வரா॑ய கா॒துஃ । ஸ ப்ரத்யுதை᳚-த்த॒ருணோ மத்த்வோ॒ அக்ர॒க்க்॒ ஸ்வாயாம்॒-யँ-த்த॒நுவா᳚-ந்த॒நூமைர॑யத । உ॒ப॒யா॒மக்ரு'॑ஹீதோ-ऽஸி ப்ர॒ஜாப॑தயே த்வா॒ ஜுஷ்ட॑-ங்க்ரு'ஹ்ணாம்யே॒ஷ தே॒ யோநிஃ॑ ப்ர॒ஜாப॑தயே த்வா ॥ 46 ॥
(கோஶ॑-ஸ்த॒நுவா॒ந்-த்ரயோ॑தஶ ச) (அ. 12)
அந்வஹ॒ மாஸா॒ அந்வித்வநா॒ந்யந்வோஷ॑தீ॒ரநு॒ பர்வ॑தாஸஃ । அந்விந்த்ர॒க்ம்॒ ரோத॑ஸீ வாவஶா॒நே அந்வாபோ॑ அஜிஹத॒ ஜாய॑மாநம் ॥ அநு॑ தே தாயி ம॒ஹ இ॑ந்த்ரி॒யாய॑ ஸ॒த்ரா தே॒ விஶ்வ॒மநு॑ வ்ரு'த்ர॒ஹத்யே᳚ । அநு॑ க்ஷ॒த்ரமநு॒ ஸஹோ॑ யஜ॒த்ரேந்த்ர॑ தே॒வேபி॒ரநு॑ தே ந்ரு'॒ஷஹ்யே᳚ ॥ இ॒ந்த்ரா॒ணீமா॒ஸு நாரி॑ஷு ஸு॒பத்நீ॑-ம॒ஹம॑ஶ்ரவம் । ந ஹ்ய॑ஸ்யா அப॒ர-ஞ்ச॒ந ஜ॒ரஸா॒ [ஜ॒ரஸா᳚, மர॑தே॒ பதிஃ॑ ।] 47
மர॑தே॒ பதிஃ॑ ॥ நாஹமி॑ந்த்ராணி ராரண॒ ஸக்யு॑-ர்வ்ரு'॒ஷாக॑பேர்-ரு'॒தே । யஸ்யே॒தமப்யக்ம்॑ ஹ॒விஃ ப்ரி॒ய-ந்தே॒வேஷு॒ கச்ச॑தி ॥யோ ஜா॒த ஏ॒வ ப்ர॑த॒மோ மந॑ஸ்வா-ந்தே॒வோ தே॒வாந் க்ரது॑நா ப॒ர்யபூ॑ஷத் । யஸ்ய॒ ஶுஷ்மா॒த்ரோத॑ஸீ॒ அப்ய॑ஸேதா-ந்ந்ரு'ம்॒ணஸ்ய॑ ம॒ஹ்நா ஸ ஜ॑நாஸ॒ இந்த்ரஃ॑ ॥ ஆ தே॑ ம॒ஹ இ॑ந்த்ரோ॒த்யு॑க்ர॒ ஸம॑ந்யவோ॒ ய-த்ஸ॒மர॑ந்த॒ ஸேநாஃ᳚ । பதா॑தி தி॒த்யுந்நர்ய॑ஸ்ய பாஹு॒வோ-ர்மா தே॒ [பாஹு॒வோ-ர்மா தே᳚, மநோ॑] 48
மநோ॑ விஷ்வ॒த்ரிய॒க் வி சா॑ரீத் ॥ மா நோ॑ மர்தீ॒ரா ப॑ரா த॒த்தி தந்நஃ॒ ப்ர தா॒ஶுஷே॒ தாத॑வே॒ பூரி॒ ய-த்தே᳚ । நவ்யே॑ தே॒ஷ்ணே ஶ॒ஸ்தே அ॒ஸ்மி-ந்த॑ உ॒க்தே ப்ர ப்ர॑வாம வ॒யமி॑ந்த்ர ஸ்து॒வந்தஃ॑ ॥ ஆ தூ ப॑ர॒ மாகி॑ரே॒த-த்பரி॑ ஷ்டா-த்வி॒த்மா ஹி த்வா॒ வஸு॑பதிம்॒-வँஸூ॑நாம் । இந்த்ர॒ ய-த்தே॒ மாஹி॑ந॒-ந்தத்ர॒-மஸ்த்ய॒ஸ்மப்ய॒-ந்தத்த॑ர்யஶ்வ॒ [தத்த॑ர்யஶ்வ, ப்ர ய॑ந்தி ।] 49
ப்ர ய॑ந்தி ॥ ப்ர॒தா॒தாரக்ம்॑ ஹவாமஹ॒ இந்த்ர॒மா ஹ॒விஷா॑ வ॒யம் । உ॒பா ஹி ஹஸ்தா॒ வஸு॑நா ப்ரு'॒ணஸ்வா ऽऽ ப்ர ய॑ச்ச॒ தக்ஷி॑ணா॒தோத ஸ॒வ்யாத் ॥ ப்ர॒தா॒தா வ॒ஜ்ரீ வ்ரு'॑ஷ॒பஸ்து॑ரா॒ஷாட்சு॒ஷ்மீ ராஜா॑ வ்ரு'த்ர॒ஹா ஸோ॑ம॒பாவா᳚ । அ॒ஸ்மிந். ய॒ஜ்ஞே ப॒ர்॒ஹிஷ்யா நி॒ஷத்யாதா॑ பவ॒ யஜ॑மாநாய॒ ஶம்-யோஃ ँ॥ இந்த்ரஃ॑ ஸு॒த்ராமா॒ ஸ்வவா॒க்ம்॒ அவோ॑பி-ஸ்ஸும்ரு'டீ॒கோ ப॑வது வி॒ஶ்வவே॑தாஃ । பாத॑தா॒-ந்த்வேஷோ॒ அப॑ய-ங்க்ரு'ணோது ஸு॒வீர்ய॑ஸ்ய॒ [ஸு॒வீர்ய॑ஸ்ய, பத॑ய-ஸ்ஸ்யாம ।] 50
பத॑ய-ஸ்ஸ்யாம ॥ தஸ்ய॑ வ॒யக்ம் ஸு॑ம॒தௌ ய॒ஜ்ஞிய॒ஸ்யாபி॑ ப॒த்ரே ஸௌ॑மந॒ஸே ஸ்யா॑ம । ஸ ஸு॒த்ராமா॒ ஸ்வவா॒க்ம்॒ இந்த்ரோ॑ அ॒ஸ்மே ஆ॒ராச்சி॒-த்த்வேஷஃ॑ ஸநு॒த-ர்யு॑யோது ॥ ரே॒வதீ᳚-ர்ந-ஸ்ஸத॒மாத॒ இந்த்ரே॑ ஸந்து து॒விவா॑ஜாஃ । க்ஷு॒மந்தோ॒ யாபி॒-ர்மதே॑ம ॥ ப்ரோஷ்வ॑ஸ்மை புரோர॒தமிந்த்ரா॑ய ஶூ॒ஷம॑ர்சத । அ॒பீகே॑ சிது லோக॒க்ரு'-த்ஸ॒ங்கே ஸ॒மத்ஸு॑ வ்ரு'த்ர॒ஹா । அ॒ஸ்மாக॑-ம்போதி சோதி॒தா நப॑ந்தா-மந்ய॒கேஷா᳚ம் । ஜ்யா॒கா அதி॒ தந்வ॑ஸு ॥ 51 ॥
(ஜ॒ரஸா॒-மா தே॑-ஹர்யஶ்வ-ஸு॒வீர்ய॒ஸ்யா-த்த்யே-க॑-ஞ்ச ) (அ. 13)
(பா॒க॒ய॒ஜ்ஞக்ம்-ஸக்க்ஶ்ர॑வாஃ-ப॒ரோக்ஷம்॑-ப॒ர்॒ஹிஷோ॒-ऽஹம் -த்ரு॒வா-மக॒ந்மேத்யா॑ஹ॒ -தேவ॑ ஸவித-ர்தே॒வஸ்யா॒ஹம்-க்ஷ॒த்ரஸ்யோலக்க்ம்॒வாँஜ॑ஸ்யே॒ம-ம॒க்நிரேகா᳚க்ஷரேணோ -பயா॒மக்ரு'॑ஹீதோ॒-ऽ-ஸ்யந்வஹ॒ மாஸா॒-ஸ்த்ரயோ॑தஶ ।)
(பா॒க॒ய॒ஜ்ஞம்-ப॒ரோக்ஷம்॑-த்ரு॒வாம்விँ ஸ்ரு'॑ஜதே-ச ந॒-ஸ்ஸர்வ॑வீராம்॒ - பத॑ய-ஸ்ஸ்யோ॒-மைக॑பஞ்சா॒ஶத் । )
(பா॒க॒ய॒ஜ்ஞம், தந்வ॑ஸு)
॥ ஹரி॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ம்ப்ரதமகாண்டே ஸப்தமஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yarhi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tarhi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
saggśra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati darśapūrṇamā॒sayo॒- [darśapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndarśapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha darśapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati darśapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yarhi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttarhi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ saggstṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭rśapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gārha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-saggśra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃvi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः - याजमान ब्राह्मणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
पा॒क॒य॒ज्ञं-वाँ अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्त॒ इडा॒ खलु॒ वै पा॑कय॒ज्ञ-स्सैषा-ऽन्त॒रा प्र॑याजानूया॒जान्. यज॑मानस्य लो॒के-ऽव॑हिता॒ तामा᳚ह्रि॒यमा॑णाम॒भि म॑न्त्रयेत॒ सुरू॑पवर्षवर्ण॒ एहीति॑ प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते य॒ज्ञं-वैँ दे॒वा अदु॑ह्रन्. य॒ज्ञो-ऽसु॑राग्ं अदुह॒-त्ते-ऽसु॑रा ॒ज्ञदु॑ग्धाः॒ परा॑-ऽभव॒न्॒. यो वै य॒ज्ञस्य॒ दोहं॑-विँ॒द्वान् [ ] 1
यज॒ते-ऽप्य॒न्यं-यँज॑मान-न्दुहे॒ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञस्य॑ भूया॒दित्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॒ दोह॒स्तेनै॒वैन॑-न्दुहे॒ प्रत्ता॒ वै गौर्दु॑हे॒ प्रत्तेडा॒ यज॑मानाय दुह ए॒ते वा इडा॑यै॒ स्तना॒ इडोप॑हू॒तेति॑ वा॒युर्व॒थ्सो यर्हि॒ होतेडा॑मुप॒ह्वये॑त॒ तर्हि॒ यज॑मानो॒ होता॑र॒मीक्ष॑माणो वा॒यु-म्मन॑सा ध्याये- [ध्यायेत्, मा॒त्रे] 2
-न्मा॒त्रे व॒थ्स-मु॒पाव॑सृजति॒ सर्वे॑ण॒ वै य॒ज्ञेन॑ दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य-न्पाकय॒ज्ञेन॒ मनु॑रश्राम्य॒थ्सेडा॒ मनु॑मु॒पाव॑र्तत॒ ता-न्दे॑वासु॒रा व्य॑ह्वयन्त प्र॒तीची᳚-न्दे॒वाः परा॑ची॒मसु॑रा॒-स्सा दे॒वानु॒पाव॑र्तत प॒शवो॒ वै त-द्दे॒वान॑वृणत प॒शवो-ऽसु॑रानजहु॒र्य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दिति॒ परा॑ची॒-न्तस्येडा॒मुप॑ ह्वयेताप॒शुरे॒व भ॑वति॒ यं- [भ॑वति॒ यम्, का॒मये॑त] 3
-का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ प्र॒तीची॒-न्तस्येडा॒-मुप॑ ह्वयेत पशु॒माने॒व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वा इडा॒मुप॑ ह्वयेत॒ य इडा॑- मुप॒हूया॒त्मान॒-मिडा॑या-मुप॒ह्वये॒तेति॒ सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्ति-र्म॒घोनीत्या॒हेडा॑-मे॒वोप॒हूया॒-ऽऽत्मान॒ -मिडा॑या॒मुप॑ ह्वयते॒ व्य॑स्तमिव॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदिडा॑ सा॒मि प्रा॒श्ञन्ति॑ [ ] 4
सा॒मि मा᳚र्जयन्त ए॒त-त्प्रति॒ वा असु॑राणां-यँ॒ज्ञो व्य॑च्छिद्यत॒ ब्रह्म॑णा दे॒वा-स्सम॑दधु॒-र्बृह॒स्पति॑ -स्तनुतामि॒म-न्न॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो-ऽनु॑ दिशति॒ यां-वैँ [ ] 5
य॒ज्ञे दक्षि॑णा॒-न्ददा॑ति॒ ताम॑स्य प॒शवो-ऽनु॒ स-ङ्क्रा॑मन्ति॒ स ए॒ष ई॑जा॒नो॑-ऽप॒शु-र्भावु॑को॒ यज॑मानेन॒ खलु॒ वै तत्का॒र्य॑-मित्या॑हु॒-र्यथा॑ देव॒त्रा द॒त्त-ङ्कु॑र्वी॒तात्म-न्प॒शू-न्र॒मये॒तेति॒ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॒स्वेत्या॑ह य॒ज्ञो वै ब्र॒द्ध्नो य॒ज्ञमे॒व तन्म॑हय॒त्यथो॑ देव॒त्रैव द॒त्त-ङ्कु॑रुत आ॒त्म-न्प॒शू-न्र॑मयते॒ दद॑तो मे॒ मा क्षा॒यीत्या॒हाक्षि॑ति-मे॒वोपै॑ति कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस॒दित्या॑ह भू॒मान॑मे॒वोपै॑ति ॥ 6 ॥
(वि॒द्वान्-ध्या॑ये-द्भवति॒ यं-प्रा॒श्ञन्ति॒-यां-वैँ-म॒-एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑ ) (अ. 1)
सग्ग्श्र॑वा ह सौवर्चन॒सः तुमि॑ञ्ज॒मौपो॑दिति-मुवाच॒ यथ्स॒त्रिणा॒ग्ं॒ होता-ऽभूः॒ कामिडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॒ तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॒धार॑ व्या॒नेन॑ मनु॒ष्या॑नपा॒नेन॑ पि॒तृनिति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती(3) इति॑ छि॒नत्तीति॑ होवाच॒ शरी॑रं॒-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ गौर्वा [गौर्वै, अ॒स्यै॒ शरी॑रं॒] 7
अ॑स्यै॒ शरी॑र॒-ङ्गां-वाँव तौ त-त्पर्य॑वदतां॒-याँ य॒ज्ञे दी॒यते॒ सा प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॑धार॒ यया॑ मनु॒ष्या॑ जीव॑न्ति॒ सा व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ या-म्पि॒तृभ्यो॒ घ्नन्ति॒ सा-ऽपा॒नेन॑ पि॒तॄन्. य ए॒वं ँवेद॑ पशु॒मा-न्भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या॒भव॒तीत्यन्नं॒ ँवा अ॑स्यै॒ त- [अ॑स्यै॒ तत्, उपा᳚ह्वथा॒ इति॑] 8
-दुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवा॒चौष॑धयो॒ वा अ॑स्या॒ अन्न॒मोष॑धयो॒ वै प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या भ॑वन्ति॒ य ए॒वं-वेँदा᳚न्ना॒दो भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती-रनुगृ॒ह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृ॒ह्णातीति॑ प्रति॒ष्ठां-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाचे॒यं-वाँ अ॑स्यै प्रति॒ष्ठे [प्रति॒ष्ठा, इ॒यं-वैँ] 9
यं-वैँ प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती॒रनु॑ गृह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृह्णाति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठ॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ यस्यै॑ नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः॒ पिब॒न्तीति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती (3) इति॒ न छि॑न॒त्तीति॑ होवाच॒ प्र तु ज॑नय॒तीत्ये॒ष वा इडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ वृष्टि॒र्॒वा इडा॒ वृष्ट्यै॒ वै नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः पिबन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रैव जा॑यते-ऽन्ना॒दो भ॑वति ॥ 10 ॥
(गौर्वा-अ॑स्यै॒ तत्-प्र॑ति॒ष्ठा-ऽह्व॑था॒ इति॑-विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 2)
प॒रोक्षं॒-वाँ अ॒न्ये दे॒वा इ॒ज्यन्ते᳚ प्र॒त्यक्ष॑म॒न्ये य-द्यज॑ते॒ य ए॒व दे॒वाः प॒रोक्ष॑मि॒ज्यन्ते॒ ताने॒व त-द्य॑जति॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑त्ये॒ते वै दे॒वाः प्र॒त्यक्षं॒-यँ-द्ब्रा᳚ह्म॒णास्ताने॒व तेन॑ प्रीणा॒त्यथो॒ दक्षि॑णै॒वास्यै॒षा-ऽथो॑ य॒ज्ञस्यै॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रं-यँद्विलि॑ष्ट॒-न्तद॑न्वाहा॒र्ये॑णा॒- [तद॑न्वाहा॒र्ये॑ण, अ॒न्वाह॑रति॒] 11
-ऽन्वाह॑रति॒ तद॑न्वाहा॒र्य॑स्या-न्वाहार्य॒त्व-न्दे॑वदू॒ता वा ए॒ते यद्-ऋ॒त्विजो॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑ति देवदू॒ताने॒व प्री॑णाति प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स ए॒तम॑न्वाहा॒र्य॑-मभ॑क्त-मपश्य॒-त्तमा॒त्मन्न॑धत्त॒स वा ए॒ष प्रा॑जाप॒त्यो यद॑न्वाहा॒र्यो॑ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑ति-मृद्ध्नो॒त्यप॑रिमितोनि॒रुप्यो-ऽप॑रिमितः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॑] 12
-राप्त्यै॑ दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-म॑न्वाहा॒र्य॑-मपश्य॒-न्तम॒न्वाह॑रन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति य॒ज्ञेन॒ वा इ॒ष्टी प॒क्वेन॑ पू॒र्ती यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ स त्वे॑वेष्टा॑पू॒र्ती प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी- [प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी, इत्या॑ह] 13
-त्या॑ह प्र॒जाप॑तिमे॒व भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धय॒त्यूर्ज॑स्वा॒-न्पय॑स्वा॒नित्या॒होर्ज॑-मे॒वास्मि॒-न्पयो॑ दधाति प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पा॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽक्षि॑तो॒ ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒क इत्या॑ह॒ क्षीय॑ते॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-मि॒तःप्र॑दान॒ग्ग्॒ ह्य॑मुष्मिन् ँलो॒के प्र॒जा उ॑प॒जीव॑न्ति॒ यदे॒व-म॑भिमृ॒शत्यक्षि॑ति-मे॒वैन॑-द्गमयति॒ नास्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-ङ्क्षीयते ॥ 14 ॥
(अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑ण-प्र॒जाप॑ते-रसि॒-ह्य॑मुष्मि॑न् ँलो॒के-पञ्च॑दश च ) (अ. 3)
ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚-न्भूयास॒मित्या॑ह ब॒र्॒हिषा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ तेनै॒व प्र॒जा-स्सृ॑जते॒ नरा॒शग्ंस॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मा-न्भू॑यास॒मित्या॑ह॒ नरा॒शग्ंसे॑न॒ वै प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ तेनै॒व प॒शून्-थ्सृ॑जते॒-ऽग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया-ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॒हा-ऽऽयु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति दर्शपूर्णमा॒सयो॒- [दर्शपूर्णमा॒सयोः᳚, वै दे॒वा] 15
-र्वै दे॒वा उज्जि॑ति॒-मनूद॑जय-न्दर्शपूर्णमा॒साभ्या॒- मसु॑रा॒नपा॑-नुदन्ता॒ग्ने-र॒हमुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मित्या॑ह दर्शपूर्णमा॒सयो॑रे॒व दे॒वता॑नां॒-यँज॑मान॒ उज्जि॑ति॒मनूज्ज॑यति दर्शपूर्णमा॒साभ्या॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते॒ वाज॑वतीभ्यां॒-व्यूँ॑ह॒त्यन्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो वै य॒ज्ञस्य॒ द्वौ दोहौ॑ वि॒द्वान् यज॑त उभ॒यत॑ [उभ॒यतः॑, ए॒व य॒ज्ञं] 16
ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्चै॒ष वा अ॒न्यो य॒ज्ञस्य॒ दोह॒ इडा॑याम॒न्यो यर्हि॒ होता॒ यज॑मानस्य॒ नाम॑ गृह्णी॒या-त्तर्हि॑ ब्रूया॒देमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इति॒ सग्ग्स्तु॑ता ए॒व दे॒वता॑ दु॒हे-ऽथो॑ उभ॒यत॑ ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्च॒ रोहि॑तेन त्वा॒-ऽग्निर्दे॒वता᳚-ङ्गमय॒त्वित्या॑है॒ते वै दे॑वा॒श्वा [वै दे॑वा॒श्वाः, यज॑मानः प्रस्त॒रो] 17
यज॑मानः प्रस्त॒रो यदे॒तैः प्र॑स्त॒र-म्प्र॒हर॑ति देवा॒श्वैरे॒व यज॑मानग्ं सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीनित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कस्ते-नै॒वैनं॒-विँमु॑ञ्चति ॒विष्णो᳚-श्शं॒योँर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॑ह य॒ज्ञो वै विष्णु॑-र्य॒ज्ञ ए॒वान्त॒तः प्रति॑ तिष्ठति॒ सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ सु॒रेता॒ [सु॒रेताः᳚, रेतो॑] 18
रेतो॑ धिषी॒येत्या॑ह॒ सोमो॒ वै रे॑तो॒धास्तेनै॒व रेत॑ आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्वष्टु॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाग्ं रू॒प-म्पु॑षेय॒मित्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृत्तेनै॒व प॑शू॒नाग्ं रू॒पमा॒त्म-न्ध॑त्ते दे॒वाना॒-म्पत्नी॑र॒ग्नि-र्गृ॒हप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒न-न्तयो॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यास॒-मित्या॑है॒तस्मा॒-द्वै मि॑थु॒ना-त्प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेन॒ [र्मिथु॒नेन॑, प्रा-ऽजा॑यत॒] 19
प्रा-ऽजा॑यत॒ तस्मा॑दे॒व यज॑मानो मिथु॒नेन॒ प्रजा॑यते वे॒दो॑-ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देयेत्या॑ह वे॒देन॒ वै दे॒वा असु॑राणां-विँ॒त्तं-वेँद्य॑मविन्दन्त॒ त-द्वे॒दस्य॑ वेद॒त्वं-यँद्य॒-द्भ्रातृ॑व्यस्याभि॒द्ध्याये॒-त्तस्य॒ नाम॑ गृह्णीया॒-त्तदे॒वास्य॒ सर्वं॑-वृँङ्क्ते घृ॒तव॑न्त-ङ्कुला॒यिनग्ं॑ रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिणं॑-वेँ॒दो द॑दातु वा॒जिन॒मित्या॑ह॒ प्रस॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या स्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 20 ॥
(द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मासयो॑-रुभ॒यतो॑-देवा॒श्वाः-सु॒रेताः᳚-प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेना᳚-प्नोत्य॒-ष्टौ च॑) (अ. 4)
ध्रु॒वां-वैँ रिच्य॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽनु॑ रिच्यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा ध्रु॒वामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा आ प्या॑यता-न्ध्रु॒वा घृ॒तेनेत्या॑ह ध्रु॒वामे॒वा ऽऽ प्या॑ययति॒ तामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जाः प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिग्ग्॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑माने॒ने- [यज॑माने॒नेति, आ॒हा॒-ऽयं-वैँ] 21
-त्या॑हा॒-ऽयं-वैँ प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मि॑-न्ने॒वैन॑-न्दधाति स॒ह यज॑मानेन॒ रिच्य॑त इव॒ वा ए॒त-द्य-द्यज॑ते॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञात्या॒त्मान॑मे॒व प्री॑णात्ये॒तावा॒न्॒. वै य॒ज्ञो यावान्॑. यजमानभा॒गो य॒ज्ञो यज॑मानो॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञाति॑ य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ ष्ठापयत्ये॒तद्वै सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑कं॒-यँद्ब॒र्॒हिश्चा-ऽऽप॑श्चै॒त- [-ऽऽप॑श्चै॒तत्, यज॑मानस्या॒-] 22
-द्यज॑मानस्या॒-ऽऽयत॑नं॒-यँद्वेदि॒र्य-त्पू᳚र्णपा॒त्र-म॑न्तर्वे॒दि नि॒नय॑ति॒ स्व ए॒वा-ऽऽय॑तने सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑क-ङ्कुरुते॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒ इत्या॒हा-ऽऽपो॒ वै य॒ज्ञ आपो॒-ऽमृतं॑-यँ॒ज्ञमे॒वामृत॑-मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ सर्वा॑णि॒ वै भू॒तानि॑ व्र॒त-मु॑प॒यन्त॒ -मनूप॑ यन्ति॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-मित्या॑है॒ष वै द॑र्शपूर्णमा॒सयो॑-रवभृ॒थो [-रवभृ॒थः, यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑] 23
यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑ व्र॒तमु॑प॒यन्त॑-मनूप॒यन्ति॒ तैरे॒व स॒हाव॑भृ॒थमवै॑ति॒ विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भ्य॑जय॒न्॒. य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वा यज॑मान॒श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भि ज॑यति॒ विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हेत्या॑ह गाय॒त्री वै पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती॒ द्यौरानु॑ष्टुभी॒-र्दिश॒ श्छन्दो॑भिरे॒वेमान् ँलो॒कान्. य॑थापू॒र्वम॒भि ज॑यति ॥ 24 ॥
(यज॑माने॒नेति॑-चै॒ तद॑-वभृ॒थो-दिशः॑-स॒प्त च॑) (अ. 5)
अग॑न्म॒ सुव॒-स्सुव॑रग॒न्मेत्या॑ह सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा ऽऽ वृ॒क्षीत्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैत-थ्सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्धा अ॒स्यायु॑र्मे धे॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्मान् ँलो॒काच्च्य॑वते॒ यो [यः, वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते] 25
वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ विष्णुक्र॒माः क्र॒म्यन्ते᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै वि॑ष्णुक्र॒मान् क्र॑मेत॒ य इ॒मान् ँलो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॑त्यव॒रोहे॒दित्ये॒ष वा अ॒स्य लो॒कस्य॑ प्रत्यवरो॒हो यदाहे॒दम॒हम॒मु-म्भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚-ऽस्यै दि॒व इती॒माने॒व लो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॒त्यव॑रोहति॒ सं- [सम्, ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व] 26
-ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्यै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्त॒ इत्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॒स्तस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रो-ऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑- [प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष᳚म्, ए॒वैतामा] 27
-मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यास॒मित्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैतद्वसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑या-न्भूयास॒-मित्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वेतामा शा᳚स्ते ब॒हु वै गार्ह॑पत्य॒स्यान्ते॑ मि॒श्रमि॑व चर्यत आग्निपावमा॒नीभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते पु॒नात्ये॒वाग्नि-म्पु॑नी॒त आ॒त्मान॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह [इत्या॑ह, य॒था॒य॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं] 28
यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं हिमा॒ इत्या॑ह श॒त-न्त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो-ऽजा॑त॒-स्स्या-त्ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो [पु॒त्रः, जा॒त-स्स्यात्तेज॑] 29
जा॒त-स्स्यात्तेज॑ ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति॒ यो वै य॒ज्ञ-म्प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वति॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ वि मु॑ञ्च॒त्वित्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-र्वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑-युँ॒नक्ति॑ प्र॒जाप॑तिना॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्या ईश्व॒रं-वैँ व्र॒तमवि॑सृष्ट-म्प्र॒दहो-ऽग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒मित्या॑ह व्र॒तमे॒व [ ] 30
वि सृ॑जते॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ परां॒अ॒. वाव य॒ज्ञ ए॑ति॒ न नि व॑र्तते॒ पुन॒र्यो वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भं-विँ॒द्वान्. यज॑ते॒ तम॒भि नि व॑र्तते य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भू॒वेत्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भ-स्तेनै॒वैन॒-म्पुन॒रा ल॑भ॒ते-ऽन॑वरुद्धा॒ वा ए॒तस्य॑ वि॒राड् य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑स॒भः प॒शवः॒ खलु॒ वै ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ स॒भेष्ट्वा प्रांउ॒त्क्रम्य॑ ब्रूया॒-द्गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञ इत्यव॑ स॒भाग्ं रु॒न्धे प्र स॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या-ऽस्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते ॥ 31 ॥
(यः-स-मा॒सिषं॑-गृहपत॒-इत्या॑हा॒-मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑पु॒त्रो-व्र॒तमे॒व-खलु॒ वै- चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 6)
देव॑ सवितः॒ प्र सु॑व य॒ज्ञ-म्प्र सु॑व य॒ज्ञप॑ति॒-म्भगा॑य दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । के॒त॒पूः केत॑-न्नः पुनातु वा॒चस्पति॒-र्वाच॑म॒द्य स्व॑दाति नः ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया॒-ऽयं-वृँ॒त्रं-वँ॑द्ध्यात् ॥ वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तर॑-म्म॒हीमदि॑ति॒-न्नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न-मावि॒वेश॒ तस्या᳚-न्नो दे॒व-स्स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत् ॥ अ॒- [अ॒फ्सु, अ॒न्तर॒मृत॑म॒फ्सु] 32
फ्स्व॑न्तर॒मृत॑म॒फ्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्ति॒ष्वश्वा॑ भवथ वाजिनः ॥ वा॒यु-र्वा᳚ त्वा॒ मनु॑-र्वा त्वा गन्ध॒र्वा-स्स॒प्तविग्ं॑शतिः । ते अग्रे॒ अश्व॑मायुञ्ज॒न्ते अ॑स्मिञ्ज॒वमा-ऽद॑धुः ॥ अपा᳚-न्नपादाशुहेम॒न्॒. य ऊ॒र्मिः क॒कुद्मा॒-न्प्रतू᳚र्ति-र्वाज॒सात॑म॒स्तेना॒यं-वाँजग्ं॑ सेत् ॥ विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒ विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम॑सि॒ विष्णो॒-र्विक्रा᳚न्तमस्य॒ङ्कौ न्य॒ङ्का व॒भितो॒ रथं॒-यौँ ध्वा॒न्तं-वाँ॑ता॒ग्रमनु॑ स॒ञ्चर॑न्तौ दू॒रेहे॑ति-रिन्द्रि॒यावा᳚-न्पत॒त्री ते नो॒-ऽग्नयः॒ पप्र॑यः पारयन्तु ॥ 33 ॥
(अ॒फ्सु-न्य॒ङ्कौ-पञ्च॑दश च) (अ. 7)
दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वाज॑-ञ्जेष-न्दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वर्षि॑ष्ठ॒-न्नाकग्ं॑ रुहेय॒मिन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद॒तेन्द्रं॒-वाँज॑-ञ्जापय॒तेन्द्रो॒ वाज॑मजयित् ॥ अश्वा॑जनि वाजिनि॒ वाजे॑षु वाजिनीव॒त्यश्वा᳚न्-थ्स॒मथ्सु॑ वाजय ॥ अर्वा॑-ऽसि॒ सप्ति॑रसि वा॒ज्य॑सि॒ वाजि॑नो॒ वाज॑-न्धावत म॒रुता᳚-म्प्रस॒वे ज॑यत॒ वि योज॑ना मिमीद्ध्व॒मद्ध्व॑न-स्स्कभ्नीत॒ [स्कभ्नीत, काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒] 34
काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒ वाजे॑वाजे-ऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ॥ अ॒स्य मद्ध्वः॑ पिबत मा॒दय॑द्ध्व-न्तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ ॥ ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒-विँश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑व-स्सहस्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवः॑ । म॒हो ये रत्नग्ं॑ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे शन्नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु ॥दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑व-स्स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तो-ऽहिं॒-वृँक॒ग्ं॒ रक्षाग्ं॑सि॒ सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यव॒- [सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यवन्न्, अमी॑वाः ।] 35
-न्नमी॑वाः ॥ ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णि-न्तु॑रण्यति ग्री॒वाया᳚-म्ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ । क्रतु॑-न्दधि॒क्रा अनु॑ स॒न्तवी᳚त्व-त्प॒थामङ्का॒ग्॒स्यन्वा॒पनी॑फणत् ॥उ॒त स्मा᳚स्य॒ द्रव॑त-स्तुरण्य॒तः प॒र्ण-न्न वे-रनु॑ वाति प्रग॒र्धिनः॑ । श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒स-म्परि॑ दधि॒क्राव्.ण्णः॑ स॒होर्जा तरि॑त्रतः ॥ आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒दा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वश॑म्भू । आ मा॑ गन्ता-म्पि॒तरा॑ [गन्ता-म्पि॒तरा᳚, मा॒तरा॒] 36
मा॒तरा॒ चा-ऽऽ मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ गम्यात् ॥ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ सरि॒ष्यन्तो॒ वाज॑-ञ्जे॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गमव॑ जिघ्रत॒ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ ससृ॒वाग्ंसो॒ वाज॑-ञ्जिगि॒वाग्ंसो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गे नि मृ॑ढ्वमि॒यं-वँ॒-स्सा स॒त्या स॒न्धा-ऽभू॒द्यामिन्द्रे॑ण स॒मध॑द्ध्व॒-मजी॑जिपत वनस्पतय॒ इन्द्रं॒-वाँजं॒-विँ मु॑च्यद्ध्वम् ॥ 37 ॥
(स्क॒भ्नी॒त॒-यु॒य॒व॒न्-पि॒तरा॒-द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 8)
क्ष॒त्रस्योलग्ग्॑मसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि॒ जाय॒ एहि॒ सुवो॒ रोहा॑व॒ रोहा॑व॒ हि सुव॑र॒ह-न्ना॑वु॒भयो॒-स्सुवो॑ रोक्ष्यामि॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चा॑पि॒जश्च॒ क्रतु॑श्च॒ सुव॑श्च मू॒र्धा च॒ व्यश्न्नि॑यश्चा-ऽऽन्त्याय॒न श्चान्त्य॑श्च भौव॒नश्च॒ भुव॑न॒श्चाधि॑पतिश्च । आयु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता-म्प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतामपा॒नो [कल्पतामपा॒नः, य॒ज्ञेन॑ कल्पतां] 38
य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-व्याँ॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-ञ्चक्षु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्॒ श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-म्मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒-वाँग् य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्ं॒ सुव॑-र्दे॒वाग्ं अ॑गन्मा॒मृता॑ अभूम प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जा सम॒हग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ स-म्मया॑ रा॒यस्पोषो-ऽन्ना॑य त्वा॒-ऽन्नाद्या॑य त्वा॒ वाजा॑य त्वा वाजजि॒त्यायै᳚ त्वा॒ ऽमृत॑मसि॒ पुष्टि॑रसि प्र॒जन॑नमसि ॥ 39 ॥
(अ॒पा॒नो-वाजा॑य॒-नव॑ च) (अ. 9)
वाज॑स्ये॒म-म्प्र॑स॒व-स्सु॑षुवे॒ अग्रे॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒फ्सु । ता अ॒स्मभ्य॒-म्मधु॑मती-र्भवन्तु व॒यग्ं रा॒ष्ट्रे जा᳚ग्रियाम पु॒रोहि॑ताः । वाज॑स्ये॒द-म्प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वतः॑ । स वि॒राज॒-म्पर्ये॑ति प्रजा॒न-न्प्र॒जा-म्पुष्टिं॑-वँ॒र्धय॑मानो अ॒स्मे । वाज॑स्ये॒मा-म्प्र॑स॒व-श्शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑थ्सन्त-न्दापयतु प्रजा॒न-न्र॒यिं- [प्रजा॒न-न्र॒यिम्, च॒ न॒-स्सर्व॑वीरां॒] 40
-च॑ न॒-स्सर्व॑वीरा॒-न्नि य॑च्छतु ॥ अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह नः॒ प्रति॑ न-स्सु॒मना॑ भव । प्र णो॑ यच्छ भुवस्पते धन॒दा अ॑सि न॒स्त्वम् ॥ प्र णो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र भगः॒ प्र बृह॒स्पतिः॑ । प्र दे॒वाः प्रोत सू॒नृता॒ प्र वाग् दे॒वी द॑दातु नः ॥ अ॒र्य॒मण॒-म्बृह॒स्पति॒मिन्द्र॒-न्दाना॑य चोदय । वाचं॒-विँष्णु॒ग्ं॒ सर॑स्वतीग्ं सवि॒तारं॑- [सर॑स्वतीग्ं सवि॒तार᳚म्, च वा॒जिन᳚म् ।] 41
-च वा॒जिन᳚म् ॥ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-वँरु॑णम॒ग्नि-म॒न्वार॑भामहे । आ॒दि॒त्यान् विष्णु॒ग्ं॒ सूर्य॑-म्ब्र॒ह्माण॑-ञ्च॒ बृह॒स्पति᳚म् ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै वा॒चो य॒न्तु-र्य॒न्त्रेणा॒ग्नेस्त्वा॒ आम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चामि ॥ 42 ॥
(र॒यिग्ं-स॑वि॒तार॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)
अ॒ग्निरेका᳚क्षरेण॒ वाच॒मुद॑जयद॒श्विनौ॒ द्व्य॑क्षरेण प्राणापा॒नावुद॑जयतां॒-विँष्णु॒स्त्य्र॑क्षरेण॒ त्रीन् ँलो॒कानुद॑जय॒-थ्सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय-त्पू॒षा पञ्चा᳚क्षरेण प॒ङ्क्तिमुद॑जय-द्धा॒ता षड॑क्षरेण॒ षड्-ऋ॒तूनुद॑जय-न्म॒रुतः॑ स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्तप॑दा॒ग्ं॒ शक्व॑री॒मुद॑जय॒-न्बृह॒स्पति॑-र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय-न्मि॒त्रो नवा᳚क्षरेण त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒- [स्तोम॒मुद॑जयत्, वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण] 43
-द्वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण वि॒राज॒-मुद॑जय॒दिन्द्र॒ एका॑दशाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒-मुद॑जय॒-द्विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जय॒न् वस॑व॒स्त्रयो॑ दशाक्षरेण त्रयोद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय-न्रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जयन्नादि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय॒न्नदि॑ति॒-ष्षोड॑शाक्षरेण षोड॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय-त्प्र॒जाप॑ति-स्स॒प्तद॑शाक्षरेण सप्तद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जयत् ॥ 44 ॥
(त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒-थ्षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि नृ॒षद॑-न्त्वा द्रु॒षद॑-म्भुवन॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्यफ्सु॒षद॑-न्त्वा घृत॒सदं॑-व्योँम॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि पृथिवि॒षद॑-न्त्वा-ऽन्तरिक्ष॒सद॑-न्नाक॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ ये ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीना॒ येषा᳚-न्ति॒स्रः प॑रम॒जाः । दैव्यः॒ कोश॒- [दैव्यः॒ कोशः॑, समु॑ब्जितः ।] 45
-स्समु॑ब्जितः । तेषां॒-विँशि॑प्रियाणा॒-मिष॒मूर्ज॒ग्ं॒ सम॑ग्रभी-मे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒पाग्ं रस॒मुद्व॑यस॒ग्ं॒ सूर्य॑रश्मिग्ं स॒माभृ॑तम् । अ॒पाग्ं रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं-वोँ॑ गृह्णाम्युत्त॒ममे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒या वि॒ष्ठा ज॒नय॒न् कर्व॑राणि॒ स हि घृणि॑रु॒रु-र्वरा॑य गा॒तुः । स प्रत्युदै᳚-द्ध॒रुणो मद्ध्वो॒ अग्र॒ग्ग्॒ स्वायां॒-यँ-त्त॒नुवा᳚-न्त॒नूमैर॑यत । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ 46 ॥
(कोश॑-स्त॒नुवा॒न्-त्रयो॑दश च) (अ. 12)
अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॒न्यन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः । अन्विन्द्र॒ग्ं॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानम् ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒पत्नी॑-म॒हम॑श्रवम् । न ह्य॑स्या अप॒र-ञ्च॒न ज॒रसा॒ [ज॒रसा᳚, मर॑ते॒ पतिः॑ ।] 47
मर॑ते॒ पतिः॑ ॥ नाहमि॑न्द्राणि रारण॒ सख्यु॑-र्वृ॒षाक॑पेर्-ऋ॒ते । यस्ये॒दमप्यग्ं॑ ह॒विः प्रि॒य-न्दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति ॥यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वा-न्दे॒वो दे॒वान् क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् । यस्य॒ शुष्मा॒द्रोद॑सी॒ अभ्य॑सेता-न्नृं॒णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥ आ ते॑ म॒ह इ॑न्द्रो॒त्यु॑ग्र॒ सम॑न्यवो॒ य-थ्स॒मर॑न्त॒ सेनाः᳚ । पता॑ति दि॒द्युन्नर्य॑स्य बाहु॒वो-र्मा ते॒ [बाहु॒वो-र्मा ते᳚, मनो॑] 48
मनो॑ विष्व॒द्रिय॒ग् वि चा॑रीत् ॥ मा नो॑ मर्धी॒रा भ॑रा द॒द्धि तन्नः॒ प्र दा॒शुषे॒ दात॑वे॒ भूरि॒ य-त्ते᳚ । नव्ये॑ दे॒ष्णे श॒स्ते अ॒स्मि-न्त॑ उ॒क्थे प्र ब्र॑वाम व॒यमि॑न्द्र स्तु॒वन्तः॑ ॥ आ तू भ॑र॒ माकि॑रे॒त-त्परि॑ ष्ठा-द्वि॒द्मा हि त्वा॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम् । इन्द्र॒ य-त्ते॒ माहि॑न॒-न्दत्र॒-मस्त्य॒स्मभ्य॒-न्तद्ध॑र्यश्व॒ [तद्ध॑र्यश्व, प्र य॑न्धि ।] 49
प्र य॑न्धि ॥ प्र॒दा॒तारग्ं॑ हवामह॒ इन्द्र॒मा ह॒विषा॑ व॒यम् । उ॒भा हि हस्ता॒ वसु॑ना पृ॒णस्वा ऽऽ प्र य॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒ता व॒ज्री वृ॑ष॒भस्तु॑रा॒षाट्छु॒ष्मी राजा॑ वृत्र॒हा सो॑म॒पावा᳚ । अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒हिष्या नि॒षद्याथा॑ भव॒ यज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ अवो॑भि-स्सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ [सु॒वीर्य॑स्य, पत॑य-स्स्याम ।] 50
पत॑य-स्स्याम ॥ तस्य॑ व॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒-द्द्वेषः॑ सनु॒त-र्यु॑योतु ॥ रे॒वती᳚-र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒-र्मदे॑म ॥ प्रोष्व॑स्मै पुरोर॒थमिन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चत । अ॒भीके॑ चिदु लोक॒कृ-थ्स॒ङ्गे स॒मथ्सु॑ वृत्र॒हा । अ॒स्माक॑-म्बोधि चोदि॒ता नभ॑न्ता-मन्य॒केषा᳚म् । ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु ॥ 51 ॥
(ज॒रसा॒-मा ते॑-हर्यश्व-सु॒वीर्य॒स्या-द्ध्ये-क॑-ञ्च ) (अ. 13)
(पा॒क॒य॒ज्ञग्ं-सग्ग्श्र॑वाः-प॒रोक्षं॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽहं -ध्रु॒वा-मग॒न्मेत्या॑ह॒ -देव॑ सवित-र्दे॒वस्या॒हं-क्ष॒त्रस्योलग्ग्ं॒वाँज॑स्ये॒म-म॒ग्निरेका᳚क्षरेणो -पया॒मगृ॑हीतो॒-ऽ-स्यन्वह॒ मासा॒-स्त्रयो॑दश ।)
(पा॒क॒य॒ज्ञं-प॒रोक्षं॑-ध्रु॒वांविँ सृ॑जते-च न॒-स्सर्व॑वीरां॒ - पत॑य-स्स्यो॒-मैक॑पञ्चा॒शत् । )
(पा॒क॒य॒ज्ञम्, धन्व॑सु)
॥ हरि॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yarhi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tarhi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
saggśra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati darśapūrṇamā॒sayo॒- [darśapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndarśapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha darśapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati darśapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yarhi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttarhi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ saggstṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭rśapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gārha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-saggśra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃvi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.