కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే సప్తమః ప్రశ్నః - యాజమాన బ్రాహ్మణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
పా॒క॒య॒జ్ఞం-వాఁ అన్వాహి॑తాగ్నేః ప॒శవ॒ ఉప॑ తిష్ఠన్త॒ ఇడా॒ ఖలు॒ వై పా॑కయ॒జ్ఞ-స్సైషా-ఽన్త॒రా ప్ర॑యాజానూయా॒జాన్. యజ॑మానస్య లో॒కే-ఽవ॑హితా॒ తామా᳚హ్రి॒యమా॑ణామ॒భి మ॑న్త్రయేత॒ సురూ॑పవర్షవర్ణ॒ ఏహీతి॑ ప॒శవో॒ వా ఇడా॑ ప॒శూనే॒వోప॑ హ్వయతే య॒జ్ఞం-వైఁ దే॒వా అదు॑హ్రన్. య॒జ్ఞో-ఽసు॑రాగ్ం అదుహ॒-త్తే-ఽసు॑రా ॒జ్ఞదు॑గ్ధాః॒ పరా॑-ఽభవ॒న్॒. యో వై య॒జ్ఞస్య॒ దోహం॑-విఁ॒ద్వాన్ [ ] 1
యజ॒తే-ఽప్య॒న్యం-యఁజ॑మాన-న్దుహే॒ సా మే॑ స॒త్యా-ఽఽశీర॒స్య య॒జ్ఞస్య॑ భూయా॒దిత్యా॑హై॒ష వై య॒జ్ఞస్య॒ దోహ॒స్తేనై॒వైన॑-న్దుహే॒ ప్రత్తా॒ వై గౌర్దు॑హే॒ ప్రత్తేడా॒ యజ॑మానాయ దుహ ఏ॒తే వా ఇడా॑యై॒ స్తనా॒ ఇడోప॑హూ॒తేతి॑ వా॒యుర్వ॒థ్సో యర్హి॒ హోతేడా॑ముప॒హ్వయే॑త॒ తర్హి॒ యజ॑మానో॒ హోతా॑ర॒మీక్ష॑మాణో వా॒యు-మ్మన॑సా ధ్యాయే- [ధ్యాయేత్, మా॒త్రే] 2
-న్మా॒త్రే వ॒థ్స-ము॒పావ॑సృజతి॒ సర్వే॑ణ॒ వై య॒జ్ఞేన॑ దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య-న్పాకయ॒జ్ఞేన॒ మను॑రశ్రామ్య॒థ్సేడా॒ మను॑ము॒పావ॑ర్తత॒ తా-న్దే॑వాసు॒రా వ్య॑హ్వయన్త ప్ర॒తీచీ᳚-న్దే॒వాః పరా॑చీ॒మసు॑రా॒-స్సా దే॒వాను॒పావ॑ర్తత ప॒శవో॒ వై త-ద్దే॒వాన॑వృణత ప॒శవో-ఽసు॑రానజహు॒ర్య-ఙ్కా॒మయే॑తాప॒శు-స్స్యా॒దితి॒ పరా॑చీ॒-న్తస్యేడా॒ముప॑ హ్వయేతాప॒శురే॒వ భ॑వతి॒ యం- [భ॑వతి॒ యమ్, కా॒మయే॑త] 3
-కా॒మయే॑త పశు॒మాన్-థ్స్యా॒దితి॑ ప్ర॒తీచీ॒-న్తస్యేడా॒-ముప॑ హ్వయేత పశు॒మానే॒వ భ॑వతి బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ స త్వా ఇడా॒ముప॑ హ్వయేత॒ య ఇడా॑- ముప॒హూయా॒త్మాన॒-మిడా॑యా-ముప॒హ్వయే॒తేతి॒ సా నః॑ ప్రి॒యా సు॒ప్రతూ᳚ర్తి-ర్మ॒ఘోనీత్యా॒హేడా॑-మే॒వోప॒హూయా॒-ఽఽత్మాన॒ -మిడా॑యా॒ముప॑ హ్వయతే॒ వ్య॑స్తమివ॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ యదిడా॑ సా॒మి ప్రా॒శ్ఞన్తి॑ [ ] 4
సా॒మి మా᳚ర్జయన్త ఏ॒త-త్ప్రతి॒ వా అసు॑రాణాం-యఁ॒జ్ఞో వ్య॑చ్ఛిద్యత॒ బ్రహ్మ॑ణా దే॒వా-స్సమ॑దధు॒-ర్బృహ॒స్పతి॑ -స్తనుతామి॒మ-న్న॒ ఇత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వ య॒జ్ఞగ్ం స-న్ద॑ధాతి॒ విచ్ఛి॑న్నం-యఁ॒జ్ఞగ్ం సమి॒మ-న్ద॑ధా॒త్విత్యా॑హ॒ సన్త॑త్యై॒ విశ్వే॑ దే॒వా ఇ॒హ మా॑దయన్తా॒మిత్యా॑హ స॒న్తత్యై॒వ య॒జ్ఞ-న్దే॒వేభ్యో-ఽను॑ దిశతి॒ యాం-వైఁ [ ] 5
య॒జ్ఞే దక్షి॑ణా॒-న్దదా॑తి॒ తామ॑స్య ప॒శవో-ఽను॒ స-ఙ్క్రా॑మన్తి॒ స ఏ॒ష ఈ॑జా॒నో॑-ఽప॒శు-ర్భావు॑కో॒ యజ॑మానేన॒ ఖలు॒ వై తత్కా॒ర్య॑-మిత్యా॑హు॒-ర్యథా॑ దేవ॒త్రా ద॒త్త-ఙ్కు॑ర్వీ॒తాత్మ-న్ప॒శూ-న్ర॒మయే॒తేతి॒ బ్రద్ధ్న॒ పిన్వ॒స్వేత్యా॑హ య॒జ్ఞో వై బ్ర॒ద్ధ్నో య॒జ్ఞమే॒వ తన్మ॑హయ॒త్యథో॑ దేవ॒త్రైవ ద॒త్త-ఙ్కు॑రుత ఆ॒త్మ-న్ప॒శూ-న్ర॑మయతే॒ దద॑తో మే॒ మా క్షా॒యీత్యా॒హాక్షి॑తి-మే॒వోపై॑తి కుర్వ॒తో మే॒ మోప॑ దస॒దిత్యా॑హ భూ॒మాన॑మే॒వోపై॑తి ॥ 6 ॥
(వి॒ద్వాన్-ధ్యా॑యే-ద్భవతి॒ యం-ప్రా॒శ్ఞన్తి॒-యాం-వైఁ-మ॒-ఏకా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑ ) (అ. 1)
సగ్గ్శ్ర॑వా హ సౌవర్చన॒సః తుమి॑ఞ్జ॒మౌపో॑దితి-మువాచ॒ యథ్స॒త్రిణా॒గ్ం॒ హోతా-ఽభూః॒ కామిడా॒ముపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॒ తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యా ప్రా॒ణేన॑ దే॒వా-న్దా॒ధార॑ వ్యా॒నేన॑ మను॒ష్యా॑నపా॒నేన॑ పి॒తృనితి॑ ఛి॒నత్తి॒ సా న ఛి॑న॒త్తీ(3) ఇతి॑ ఛి॒నత్తీతి॑ హోవాచ॒ శరీ॑రం॒-వాఁ అ॑స్యై॒ తదుపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ గౌర్వా [గౌర్వై, అ॒స్యై॒ శరీ॑రం॒] 7
అ॑స్యై॒ శరీ॑ర॒-ఙ్గాం-వాఁవ తౌ త-త్పర్య॑వదతాం॒-యాఁ య॒జ్ఞే దీ॒యతే॒ సా ప్రా॒ణేన॑ దే॒వా-న్దా॑ధార॒ యయా॑ మను॒ష్యా॑ జీవ॑న్తి॒ సా వ్యా॒నేన॑ మను॒ష్యాన్॑ యా-మ్పి॒తృభ్యో॒ ఘ్నన్తి॒ సా-ఽపా॒నేన॑ పి॒తౄన్. య ఏ॒వం ఁవేద॑ పశు॒మా-న్భ॑వ॒త్యథ॒ వై తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యా ప్ర॒జాః ప్ర॒భవ॑న్తీః॒ ప్రత్యా॒భవ॒తీత్యన్నం॒ ఁవా అ॑స్యై॒ త- [అ॑స్యై॒ తత్, ఉపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑] 8
-దుపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవా॒చౌష॑ధయో॒ వా అ॑స్యా॒ అన్న॒మోష॑ధయో॒ వై ప్ర॒జాః ప్ర॒భవ॑న్తీః॒ ప్రత్యా భ॑వన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁదా᳚న్నా॒దో భ॑వ॒త్యథ॒ వై తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యా ప్ర॒జాః ప॑రా॒భవ॑న్తీ-రనుగృ॒హ్ణాతి॒ ప్రత్యా॒భవ॑న్తీ-ర్గృ॒హ్ణాతీతి॑ ప్రతి॒ష్ఠాం-వాఁ అ॑స్యై॒ తదుపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవాచే॒యం-వాఁ అ॑స్యై ప్రతి॒ష్ఠే [ప్రతి॒ష్ఠా, ఇ॒యం-వైఁ] 9
యం-వైఁ ప్ర॒జాః ప॑రా॒భవ॑న్తీ॒రను॑ గృహ్ణాతి॒ ప్రత్యా॒భవ॑న్తీ-ర్గృహ్ణాతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్రత్యే॒వ తి॑ష్ఠ॒త్యథ॒ వై తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యస్యై॑ ని॒క్రమ॑ణే ఘృ॒త-మ్ప్ర॒జా-స్స॒ఞ్జీవ॑న్తీః॒ పిబ॒న్తీతి॑ ఛి॒నత్తి॒ సా న ఛి॑న॒త్తీ (3) ఇతి॒ న ఛి॑న॒త్తీతి॑ హోవాచ॒ ప్ర తు జ॑నయ॒తీత్యే॒ష వా ఇడా॒ముపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ వృష్టి॒ర్॒వా ఇడా॒ వృష్ట్యై॒ వై ని॒క్రమ॑ణే ఘృ॒త-మ్ప్ర॒జా-స్స॒ఞ్జీవ॑న్తీః పిబన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్రైవ జా॑యతే-ఽన్నా॒దో భ॑వతి ॥ 10 ॥
(గౌర్వా-అ॑స్యై॒ తత్-ప్ర॑తి॒ష్ఠా-ఽహ్వ॑థా॒ ఇతి॑-విగ్ంశ॒తిశ్చ॑) (అ. 2)
ప॒రోక్షం॒-వాఁ అ॒న్యే దే॒వా ఇ॒జ్యన్తే᳚ ప్ర॒త్యక్ష॑మ॒న్యే య-ద్యజ॑తే॒ య ఏ॒వ దే॒వాః ప॒రోక్ష॑మి॒జ్యన్తే॒ తానే॒వ త-ద్య॑జతి॒ యద॑న్వాహా॒ర్య॑-మా॒హర॑త్యే॒తే వై దే॒వాః ప్ర॒త్యక్షం॒-యఁ-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణాస్తానే॒వ తేన॑ ప్రీణా॒త్యథో॒ దక్షి॑ణై॒వాస్యై॒షా-ఽథో॑ య॒జ్ఞస్యై॒వ ఛి॒ద్రమపి॑ దధాతి॒ యద్వై య॒జ్ఞస్య॑ క్రూ॒రం-యఁద్విలి॑ష్ట॒-న్తద॑న్వాహా॒ర్యే॑ణా॒- [తద॑న్వాహా॒ర్యే॑ణ, అ॒న్వాహ॑రతి॒] 11
-ఽన్వాహ॑రతి॒ తద॑న్వాహా॒ర్య॑స్యా-న్వాహార్య॒త్వ-న్దే॑వదూ॒తా వా ఏ॒తే యద్-ఋ॒త్విజో॒ యద॑న్వాహా॒ర్య॑-మా॒హర॑తి దేవదూ॒తానే॒వ ప్రీ॑ణాతి ప్ర॒జాప॑తి-ర్దే॒వేభ్యో॑ య॒జ్ఞాన్ వ్యాది॑శ॒-థ్స రి॑రిచా॒నో॑-ఽమన్యత॒ స ఏ॒తమ॑న్వాహా॒ర్య॑-మభ॑క్త-మపశ్య॒-త్తమా॒త్మన్న॑ధత్త॒స వా ఏ॒ష ప్రా॑జాప॒త్యో యద॑న్వాహా॒ర్యో॑ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో᳚-ఽన్వాహా॒ర్య॑ ఆహ్రి॒యతే॑ సా॒క్షాదే॒వ ప్ర॒జాప॑తి-మృద్ధ్నో॒త్యప॑రిమితోని॒రుప్యో-ఽప॑రిమితః ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జాప॑తే॒- [ప్ర॒జాప॑తేః, ఆప్త్యై॑] 12
-రాప్త్యై॑ దే॒వా వై య-ద్య॒జ్ఞే-ఽకు॑ర్వత॒ తదసు॑రా అకుర్వత॒ తే దే॒వా ఏ॒త-మ్ప్రా॑జాప॒త్య-మ॑న్వాహా॒ర్య॑-మపశ్య॒-న్తమ॒న్వాహ॑రన్త॒ తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరాసు॑రా॒ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో᳚-ఽన్వాహా॒ర్య॑ ఆహ్రి॒యతే॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚స్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి య॒జ్ఞేన॒ వా ఇ॒ష్టీ ప॒క్వేన॑ పూ॒ర్తీ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో᳚-ఽన్వాహా॒ర్య॑ ఆహ్రి॒యతే॒ స త్వే॑వేష్టా॑పూ॒ర్తీ ప్ర॒జాప॑తేర్భా॒గో॑-ఽసీ- [ప్ర॒జాప॑తేర్భా॒గో॑-ఽసీ, ఇత్యా॑హ] 13
-త్యా॑హ ప్ర॒జాప॑తిమే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయ॒త్యూర్జ॑స్వా॒-న్పయ॑స్వా॒నిత్యా॒హోర్జ॑-మే॒వాస్మి॒-న్పయో॑ దధాతి ప్రాణాపా॒నౌ మే॑ పాహి సమానవ్యా॒నౌ మే॑ పా॒హీత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా॒స్తే ఽక్షి॑తో॒ ఽస్యక్షి॑త్యై త్వా॒ మా మే᳚ క్షేష్ఠా అ॒ముత్రా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఇత్యా॑హ॒ క్షీయ॑తే॒ వా అ॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే-ఽన్న॑-మి॒తఃప్ర॑దాన॒గ్గ్॒ హ్య॑ముష్మిన్ ఁలో॒కే ప్ర॒జా ఉ॑ప॒జీవ॑న్తి॒ యదే॒వ-మ॑భిమృ॒శత్యక్షి॑తి-మే॒వైన॑-ద్గమయతి॒ నాస్యా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే-ఽన్న॑-ఙ్క్షీయతే ॥ 14 ॥
(అ॒న్వా॒హా॒ర్యే॑ణ-ప్ర॒జాప॑తే-రసి॒-హ్య॑ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే-పఞ్చ॑దశ చ ) (అ. 3)
బ॒ర్॒హిషో॒-ఽహ-న్దే॑వయ॒జ్యయా᳚ ప్ర॒జావా᳚-న్భూయాస॒మిత్యా॑హ బ॒ర్॒హిషా॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ తేనై॒వ ప్ర॒జా-స్సృ॑జతే॒ నరా॒శగ్ంస॑స్యా॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ పశు॒మా-న్భూ॑యాస॒మిత్యా॑హ॒ నరా॒శగ్ంసే॑న॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూన॑సృజత॒ తేనై॒వ ప॒శూన్-థ్సృ॑జతే॒-ఽగ్నే-స్స్వి॑ష్ట॒కృతో॒-ఽహ-న్దే॑వయ॒జ్యయా-ఽఽయు॑ష్మాన్. య॒జ్ఞేన॑ ప్రతి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑మేయ॒మిత్యా॒హా-ఽఽయు॑రే॒వాత్మ-న్ధ॑త్తే॒ ప్రతి॑ య॒జ్ఞేన॑ తిష్ఠతి దర్శపూర్ణమా॒సయో॒- [దర్శపూర్ణమా॒సయోః᳚, వై దే॒వా] 15
-ర్వై దే॒వా ఉజ్జి॑తి॒-మనూద॑జయ-న్దర్శపూర్ణమా॒సాభ్యా॒- మసు॑రా॒నపా॑-నుదన్తా॒గ్నే-ర॒హముజ్జి॑తి॒-మనూజ్జే॑ష॒-మిత్యా॑హ దర్శపూర్ణమా॒సయో॑రే॒వ దే॒వతా॑నాం॒-యఁజ॑మాన॒ ఉజ్జి॑తి॒మనూజ్జ॑యతి దర్శపూర్ణమా॒సాభ్యా॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యా॒నప॑ నుదతే॒ వాజ॑వతీభ్యాం॒-వ్యూఁ॑హ॒త్యన్నం॒-వైఁ వాజో-ఽన్న॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ ద్వాభ్యా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ యో వై య॒జ్ఞస్య॒ ద్వౌ దోహౌ॑ వి॒ద్వాన్ యజ॑త ఉభ॒యత॑ [ఉభ॒యతః॑, ఏ॒వ య॒జ్ఞం] 16
ఏ॒వ య॒జ్ఞ-న్దు॑హే పు॒రస్తా᳚చ్చో॒పరి॑ష్టాచ్చై॒ష వా అ॒న్యో య॒జ్ఞస్య॒ దోహ॒ ఇడా॑యామ॒న్యో యర్హి॒ హోతా॒ యజ॑మానస్య॒ నామ॑ గృహ్ణీ॒యా-త్తర్హి॑ బ్రూయా॒దేమా అ॑గ్మన్నా॒శిషో॒ దోహ॑కామా॒ ఇతి॒ సగ్గ్స్తు॑తా ఏ॒వ దే॒వతా॑ దు॒హే-ఽథో॑ ఉభ॒యత॑ ఏ॒వ య॒జ్ఞ-న్దు॑హే పు॒రస్తా᳚చ్చో॒పరి॑ష్టాచ్చ॒ రోహి॑తేన త్వా॒-ఽగ్నిర్దే॒వతా᳚-ఙ్గమయ॒త్విత్యా॑హై॒తే వై దే॑వా॒శ్వా [వై దే॑వా॒శ్వాః, యజ॑మానః ప్రస్త॒రో] 17
యజ॑మానః ప్రస్త॒రో యదే॒తైః ప్ర॑స్త॒ర-మ్ప్ర॒హర॑తి దేవా॒శ్వైరే॒వ యజ॑మానగ్ం సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి॒ వి తే॑ ముఞ్చామి రశ॒నా వి ర॒శ్మీనిత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నేర్వి॑మో॒కస్తే-నై॒వైనం॒-విఁము॑ఞ్చతి ॒విష్ణో᳚-శ్శం॒యోఁర॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ య॒జ్ఞేన॑ ప్రతి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑మేయ॒మిత్యా॑హ య॒జ్ఞో వై విష్ణు॑-ర్య॒జ్ఞ ఏ॒వాన్త॒తః ప్రతి॑ తిష్ఠతి॒ సోమ॑స్యా॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ సు॒రేతా॒ [సు॒రేతాః᳚, రేతో॑] 18
రేతో॑ ధిషీ॒యేత్యా॑హ॒ సోమో॒ వై రే॑తో॒ధాస్తేనై॒వ రేత॑ ఆ॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ త్వష్టు॑ర॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ పశూ॒నాగ్ం రూ॒ప-మ్పు॑షేయ॒మిత్యా॑హ॒ త్వష్టా॒ వై ప॑శూ॒నా-మ్మి॑థు॒నానాగ్ం॑ రూప॒కృత్తేనై॒వ ప॑శూ॒నాగ్ం రూ॒పమా॒త్మ-న్ధ॑త్తే దే॒వానా॒-మ్పత్నీ॑ర॒గ్ని-ర్గృ॒హప॑తి-ర్య॒జ్ఞస్య॑ మిథు॒న-న్తయో॑ర॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ మిథు॒నేన॒ ప్రభూ॑యాస॒-మిత్యా॑హై॒తస్మా॒-ద్వై మి॑థు॒నా-త్ప్ర॒జాప॑తి-ర్మిథు॒నేన॒ [ర్మిథు॒నేన॑, ప్రా-ఽజా॑యత॒] 19
ప్రా-ఽజా॑యత॒ తస్మా॑దే॒వ యజ॑మానో మిథు॒నేన॒ ప్రజా॑యతే వే॒దో॑-ఽసి॒ విత్తి॑రసి వి॒దేయేత్యా॑హ వే॒దేన॒ వై దే॒వా అసు॑రాణాం-విఁ॒త్తం-వేఁద్య॑మవిన్దన్త॒ త-ద్వే॒దస్య॑ వేద॒త్వం-యఁద్య॒-ద్భ్రాతృ॑వ్యస్యాభి॒ద్ధ్యాయే॒-త్తస్య॒ నామ॑ గృహ్ణీయా॒-త్తదే॒వాస్య॒ సర్వం॑-వృఁఙ్క్తే ఘృ॒తవ॑న్త-ఙ్కులా॒యినగ్ం॑ రా॒యస్పోషగ్ం॑ సహ॒స్రిణం॑-వేఁ॒దో ద॑దాతు వా॒జిన॒మిత్యా॑హ॒ ప్రస॒హస్ర॑-మ్ప॒శూనా᳚ప్నో॒త్యా స్య॑ ప్ర॒జాయాం᳚-వాఁ॒జీ జా॑యతే॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ ॥ 20 ॥
(ద॒ర్॒శ॒పూ॒ర్ణ॒మాసయో॑-రుభ॒యతో॑-దేవా॒శ్వాః-సు॒రేతాః᳚-ప్ర॒జాప॑తి-ర్మిథు॒నేనా᳚-ప్నోత్య॒-ష్టౌ చ॑) (అ. 4)
ధ్రు॒వాం-వైఁ రిచ్య॑మానాం-యఁ॒జ్ఞో-ఽను॑ రిచ్యతే య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానో॒ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జా ధ్రు॒వామా॒ప్యాయ॑మానాం-యఁ॒జ్ఞో-ఽన్వా ప్యా॑యతే య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానో॒ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జా ఆ ప్యా॑యతా-న్ధ్రు॒వా ఘృ॒తేనేత్యా॑హ ధ్రు॒వామే॒వా ఽఽ ప్యా॑యయతి॒ తామా॒ప్యాయ॑మానాం-యఁ॒జ్ఞో-ఽన్వా ప్యా॑యతే య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానో॒ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జాః ప్ర॒జాప॑తే-ర్వి॒భాన్నామ॑ లో॒కస్తస్మిగ్గ్॑స్త్వా దధామి స॒హ యజ॑మానే॒నే- [యజ॑మానే॒నేతి, ఆ॒హా॒-ఽయం-వైఁ] 21
-త్యా॑హా॒-ఽయం-వైఁ ప్ర॒జాప॑తే-ర్వి॒భాన్నామ॑ లో॒కస్తస్మి॑-న్నే॒వైన॑-న్దధాతి స॒హ యజ॑మానేన॒ రిచ్య॑త ఇవ॒ వా ఏ॒త-ద్య-ద్యజ॑తే॒ య-ద్య॑జమానభా॒గ-మ్ప్రా॒శ్ఞాత్యా॒త్మాన॑మే॒వ ప్రీ॑ణాత్యే॒తావా॒న్॒. వై య॒జ్ఞో యావాన్॑. యజమానభా॒గో య॒జ్ఞో యజ॑మానో॒ య-ద్య॑జమానభా॒గ-మ్ప్రా॒శ్ఞాతి॑ య॒జ్ఞ ఏ॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రతి॑ ష్ఠాపయత్యే॒తద్వై సూ॒యవ॑స॒గ్ం॒ సోద॑కం॒-యఁద్బ॒ర్॒హిశ్చా-ఽఽప॑శ్చై॒త- [-ఽఽప॑శ్చై॒తత్, యజ॑మానస్యా॒-] 22
-ద్యజ॑మానస్యా॒-ఽఽయత॑నం॒-యఁద్వేది॒ర్య-త్పూ᳚ర్ణపా॒త్ర-మ॑న్తర్వే॒ది ని॒నయ॑తి॒ స్వ ఏ॒వా-ఽఽయ॑తనే సూ॒యవ॑స॒గ్ం॒ సోద॑క-ఙ్కురుతే॒ సద॑సి॒ సన్మే॑ భూయా॒ ఇత్యా॒హా-ఽఽపో॒ వై య॒జ్ఞ ఆపో॒-ఽమృతం॑-యఁ॒జ్ఞమే॒వామృత॑-మా॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ సర్వా॑ణి॒ వై భూ॒తాని॑ వ్ర॒త-ము॑ప॒యన్త॒ -మనూప॑ యన్తి॒ ప్రాచ్యా᳚-న్ది॒శి దే॒వా ఋ॒త్విజో॑ మార్జయన్తా॒-మిత్యా॑హై॒ష వై ద॑ర్శపూర్ణమా॒సయో॑-రవభృ॒థో [-రవభృ॒థః, యాన్యే॒వైన॑-మ్భూ॒తాని॑] 23
యాన్యే॒వైన॑-మ్భూ॒తాని॑ వ్ర॒తము॑ప॒యన్త॑-మనూప॒యన్తి॒ తైరే॒వ స॒హావ॑భృ॒థమవై॑తి॒ విష్ణు॑ముఖా॒ వై దే॒వా శ్ఛన్దో॑భిరి॒మాన్ ఁలో॒కా-న॑నపజ॒య్యమ॒భ్య॑జయ॒న్॒. య-ద్వి॑ష్ణుక్ర॒మాన్ క్రమ॑తే॒ విష్ణు॑రే॒వ భూ॒త్వా యజ॑మాన॒శ్ఛన్దో॑భిరి॒మాన్ ఁలో॒కా-న॑నపజ॒య్యమ॒భి జ॑యతి॒ విష్ణోః॒ క్రమో᳚-ఽస్యభిమాతి॒హేత్యా॑హ గాయ॒త్రీ వై పృ॑థి॒వీ త్రైష్టు॑భమ॒న్తరి॑క్ష॒-ఞ్జాగ॑తీ॒ ద్యౌరాను॑ష్టుభీ॒-ర్దిశ॒ శ్ఛన్దో॑భిరే॒వేమాన్ ఁలో॒కాన్. య॑థాపూ॒ర్వమ॒భి జ॑యతి ॥ 24 ॥
(యజ॑మానే॒నేతి॑-చై॒ తద॑-వభృ॒థో-దిశః॑-స॒ప్త చ॑) (అ. 5)
అగ॑న్మ॒ సువ॒-స్సువ॑రగ॒న్మేత్యా॑హ సువ॒ర్గమే॒వ లో॒కమే॑తి స॒న్దృశ॑స్తే॒ మా ఛి॑థ్సి॒ యత్తే॒ తప॒స్తస్మై॑ తే॒ మా ఽఽ వృ॒క్షీత్యా॑హ యథాయ॒జు-రే॒వైత-థ్సు॒భూర॑సి॒ శ్రేష్ఠో॑ రశ్మీ॒నామా॑యు॒ర్ధా అ॒స్యాయు॑ర్మే ధే॒హీత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ ప్ర వా ఏ॒షో᳚-ఽస్మాన్ ఁలో॒కాచ్చ్య॑వతే॒ యో [యః, వి॒ష్ణు॒క్ర॒మాన్ క్రమ॑తే] 25
వి॑ష్ణుక్ర॒మాన్ క్రమ॑తే సువ॒ర్గాయ॒ హి లో॒కాయ॑ విష్ణుక్ర॒మాః క్ర॒మ్యన్తే᳚ బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ స త్వై వి॑ష్ణుక్ర॒మాన్ క్ర॑మేత॒ య ఇ॒మాన్ ఁలో॒కా-న్భ్రాతృ॑వ్యస్య సం॒విఁద్య॒ పున॑రి॒మం-లోఁ॒క-మ్ప్ర॑త్యవ॒రోహే॒దిత్యే॒ష వా అ॒స్య లో॒కస్య॑ ప్రత్యవరో॒హో యదాహే॒దమ॒హమ॒ము-మ్భ్రాతృ॑వ్యమా॒భ్యో ది॒గ్భ్యో᳚-ఽస్యై ది॒వ ఇతీ॒మానే॒వ లో॒కా-న్భ్రాతృ॑వ్యస్య సం॒విఁద్య॒ పున॑రి॒మం-లోఁ॒క-మ్ప్ర॒త్యవ॑రోహతి॒ సం- [సమ్, జ్యోతి॑షా-ఽభూవ॒మిత్యా॑హా॒స్మిన్నే॒వ] 26
-జ్యోతి॑షా-ఽభూవ॒మిత్యా॑హా॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠత్యై॒న్ద్రీ-మా॒వృత॑-మ॒న్వావ॑ర్త॒ ఇత్యా॑హా॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్య ఇన్ద్ర॒స్తస్యై॒వా-ఽఽవృత॒మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే దక్షి॒ణా ప॒ర్యావ॑ర్తతే॒ స్వమే॒వ వీ॒ర్య॑మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॒ణో-ఽర్ధ॑ ఆ॒త్మనో॑ వీ॒ర్యా॑వత్త॒రో-ఽథో॑ ఆది॒త్యస్యై॒వా-ఽఽవృత॒మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే॒ సమ॒హ-మ్ప్ర॒జయా॒ స-మ్మయా᳚ ప్ర॒జేత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑- [ప్ర॒జేత్యా॑హా॒-ఽఽశిష᳚మ్, ఏ॒వైతామా] 27
-మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ సమి॑ద్ధో అగ్నే మే దీదిహి సమే॒ద్ధా తే॑ అగ్నే దీద్యాస॒మిత్యా॑హ యథాయ॒జు-రే॒వైతద్వసు॑మాన్. య॒జ్ఞో వసీ॑యా-న్భూయాస॒-మిత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వేతామా శా᳚స్తే బ॒హు వై గార్హ॑పత్య॒స్యాన్తే॑ మి॒శ్రమి॑వ చర్యత ఆగ్నిపావమా॒నీభ్యా॒-ఙ్గార్హ॑పత్య॒ముప॑ తిష్ఠతే పు॒నాత్యే॒వాగ్ని-మ్పు॑నీ॒త ఆ॒త్మాన॒-న్ద్వాభ్యా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యా॒ అగ్నే॑ గృహపత॒ ఇత్యా॑హ [ఇత్యా॑హ, య॒థా॒య॒జురే॒వైతచ్ఛ॒తగ్ం] 28
యథాయ॒జురే॒వైతచ్ఛ॒తగ్ం హిమా॒ ఇత్యా॑హ శ॒త-న్త్వా॑ హేమ॒న్తాని॑న్ధిషీ॒యేతి॒ వావైతదా॑హ పు॒త్రస్య॒ నామ॑ గృహ్ణాత్యన్నా॒దమే॒వైన॑-ఙ్కరోతి॒ తామా॒శిష॒మా శా॑సే॒ తన్త॑వే॒ జ్యోతి॑ష్మతీ॒మితి॑ బ్రూయా॒-ద్యస్య॑ పు॒త్రో-ఽజా॑త॒-స్స్యా-త్తే॑జ॒స్వ్యే॑వాస్య॑ బ్రహ్మవర్చ॒సీ పు॒త్రో జా॑యతే॒ తామా॒శిష॒మా శా॑సే॒-ఽముష్మై॒ జ్యోతి॑ష్మతీ॒మితి॑ బ్రూయా॒-ద్యస్య॑ పు॒త్రో [పు॒త్రః, జా॒త-స్స్యాత్తేజ॑] 29
జా॒త-స్స్యాత్తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ద॑ధాతి॒ యో వై య॒జ్ఞ-మ్ప్ర॒యుజ్య॒ న వి॑ము॒ఞ్చత్య॑ప్రతిష్ఠా॒నో వై స భ॑వతి॒ కస్త్వా॑ యునక్తి॒ స త్వా॒ వి ము॑ఞ్చ॒త్విత్యా॑హ ప్ర॒జాప॑తి॒-ర్వై కః ప్ర॒జాప॑తినై॒వైనం॑-యుఁ॒నక్తి॑ ప్ర॒జాప॑తినా॒ వి ము॑ఞ్చతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యా ఈశ్వ॒రం-వైఁ వ్ర॒తమవి॑సృష్ట-మ్ప్ర॒దహో-ఽగ్నే᳚ వ్రతపతే వ్ర॒తమ॑చారిష॒మిత్యా॑హ వ్ర॒తమే॒వ [ ] 30
వి సృ॑జతే॒ శాన్త్యా॒ అప్ర॑దాహాయ॒ పరాం॒అ॒. వావ య॒జ్ఞ ఏ॑తి॒ న ని వ॑ర్తతే॒ పున॒ర్యో వై య॒జ్ఞస్య॑ పునరాల॒మ్భం-విఁ॒ద్వాన్. యజ॑తే॒ తమ॒భి ని వ॑ర్తతే య॒జ్ఞో బ॑భూవ॒ స ఆ బ॑భూ॒వేత్యా॑హై॒ష వై య॒జ్ఞస్య॑ పునరాల॒మ్భ-స్తేనై॒వైన॒-మ్పున॒రా ల॑భ॒తే-ఽన॑వరుద్ధా॒ వా ఏ॒తస్య॑ వి॒రాడ్ య ఆహి॑తాగ్ని॒-స్సన్న॑స॒భః ప॒శవః॒ ఖలు॒ వై బ్రా᳚హ్మ॒ణస్య॑ స॒భేష్ట్వా ప్రాంఉ॒త్క్రమ్య॑ బ్రూయా॒-ద్గోమాగ్ం॑ అ॒గ్నే-ఽవి॑మాగ్ం అ॒శ్వీ య॒జ్ఞ ఇత్యవ॑ స॒భాగ్ం రు॒న్ధే ప్ర స॒హస్ర॑-మ్ప॒శూనా᳚ప్నో॒త్యా-ఽస్య॑ ప్ర॒జాయాం᳚-వాఁ॒జీ జా॑యతే ॥ 31 ॥
(యః-స-మా॒సిషం॑-గృహపత॒-ఇత్యా॑హా॒-ముష్మై॒ జ్యోతి॑ష్మతీ॒మితి॑ బ్రూయా॒-ద్యస్య॑పు॒త్రో-వ్ర॒తమే॒వ-ఖలు॒ వై- చతు॑ర్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 6)
దేవ॑ సవితః॒ ప్ర సు॑వ య॒జ్ఞ-మ్ప్ర సు॑వ య॒జ్ఞప॑తి॒-మ్భగా॑య ది॒వ్యో గ॑న్ధ॒ర్వః । కే॒త॒పూః కేత॑-న్నః పునాతు వా॒చస్పతి॒-ర్వాచ॑మ॒ద్య స్వ॑దాతి నః ॥ ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑-ఽసి॒ వార్త్ర॑ఘ్న॒స్త్వయా॒-ఽయం-వృఁ॒త్రం-వఁ॑ద్ధ్యాత్ ॥ వాజ॑స్య॒ ను ప్ర॑స॒వే మా॒తర॑-మ్మ॒హీమది॑తి॒-న్నామ॒ వచ॑సా కరామహే । యస్యా॑మి॒దం-విఁశ్వ॒-మ్భువ॑న-మావి॒వేశ॒ తస్యా᳚-న్నో దే॒వ-స్స॑వి॒తా ధర్మ॑ సావిషత్ ॥ అ॒- [అ॒ఫ్సు, అ॒న్తర॒మృత॑మ॒ఫ్సు] 32
ఫ్స్వ॑న్తర॒మృత॑మ॒ఫ్సు భే॑ష॒జమ॒పాము॒త ప్రశ॑స్తి॒ష్వశ్వా॑ భవథ వాజినః ॥ వా॒యు-ర్వా᳚ త్వా॒ మను॑-ర్వా త్వా గన్ధ॒ర్వా-స్స॒ప్తవిగ్ం॑శతిః । తే అగ్రే॒ అశ్వ॑మాయుఞ్జ॒న్తే అ॑స్మిఞ్జ॒వమా-ఽద॑ధుః ॥ అపా᳚-న్నపాదాశుహేమ॒న్॒. య ఊ॒ర్మిః క॒కుద్మా॒-న్ప్రతూ᳚ర్తి-ర్వాజ॒సాత॑మ॒స్తేనా॒యం-వాఁజగ్ం॑ సేత్ ॥ విష్ణోః॒ క్రమో॑-ఽసి॒ విష్ణోః᳚ క్రా॒న్తమ॑సి॒ విష్ణో॒-ర్విక్రా᳚న్తమస్య॒ఙ్కౌ న్య॒ఙ్కా వ॒భితో॒ రథం॒-యౌఁ ధ్వా॒న్తం-వాఁ॑తా॒గ్రమను॑ స॒ఞ్చర॑న్తౌ దూ॒రేహే॑తి-రిన్ద్రి॒యావా᳚-న్పత॒త్రీ తే నో॒-ఽగ్నయః॒ పప్ర॑యః పారయన్తు ॥ 33 ॥
(అ॒ఫ్సు-న్య॒ఙ్కౌ-పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 7)
దే॒వస్యా॒హగ్ం స॑వి॒తుః ప్ర॑స॒వే బృహ॒స్పతి॑నా వాజ॒జితా॒ వాజ॑-ఞ్జేష-న్దే॒వస్యా॒హగ్ం స॑వి॒తుః ప్ర॑స॒వే బృహ॒స్పతి॑నా వాజ॒జితా॒ వర్షి॑ష్ఠ॒-న్నాకగ్ం॑ రుహేయ॒మిన్ద్రా॑య॒ వాచం॑-వఁద॒తేన్ద్రం॒-వాఁజ॑-ఞ్జాపయ॒తేన్ద్రో॒ వాజ॑మజయిత్ ॥ అశ్వా॑జని వాజిని॒ వాజే॑షు వాజినీవ॒త్యశ్వా᳚న్-థ్స॒మథ్సు॑ వాజయ ॥ అర్వా॑-ఽసి॒ సప్తి॑రసి వా॒జ్య॑సి॒ వాజి॑నో॒ వాజ॑-న్ధావత మ॒రుతా᳚-మ్ప్రస॒వే జ॑యత॒ వి యోజ॑నా మిమీద్ధ్వ॒మద్ధ్వ॑న-స్స్కభ్నీత॒ [స్కభ్నీత, కాష్ఠా᳚-ఙ్గచ్ఛత॒] 34
కాష్ఠా᳚-ఙ్గచ్ఛత॒ వాజే॑వాజే-ఽవత వాజినో నో॒ ధనే॑షు విప్రా అమృతా ఋతజ్ఞాః ॥ అ॒స్య మద్ధ్వః॑ పిబత మా॒దయ॑ద్ధ్వ-న్తృ॒ప్తా యా॑త ప॒థిభి॑-ర్దేవ॒యానైః᳚ ॥ తే నో॒ అర్వ॑న్తో హవన॒శ్రుతో॒ హవం॒-విఁశ్వే॑ శృణ్వన్తు వా॒జినః॑ ॥ మి॒తద్ర॑వ-స్సహస్ర॒సా మే॒ధసా॑తా సని॒ష్యవః॑ । మ॒హో యే రత్నగ్ం॑ సమి॒థేషు॑ జభ్రి॒రే శన్నో॑ భవన్తు వా॒జినో॒ హవే॑షు ॥దే॒వతా॑తా మి॒తద్ర॑వ-స్స్వ॒ర్కాః । జ॒మ్భయ॒న్తో-ఽహిం॒-వృఁక॒గ్ం॒ రక్షాగ్ం॑సి॒ సనే᳚మ్య॒స్మద్యు॑యవ॒- [సనే᳚మ్య॒స్మద్యు॑యవన్న్, అమీ॑వాః ।] 35
-న్నమీ॑వాః ॥ ఏ॒ష స్య వా॒జీ క్షి॑ప॒ణి-న్తు॑రణ్యతి గ్రీ॒వాయా᳚-మ్బ॒ద్ధో అ॑పిక॒క్ష ఆ॒సని॑ । క్రతు॑-న్దధి॒క్రా అను॑ స॒న్తవీ᳚త్వ-త్ప॒థామఙ్కా॒గ్॒స్యన్వా॒పనీ॑ఫణత్ ॥ఉ॒త స్మా᳚స్య॒ ద్రవ॑త-స్తురణ్య॒తః ప॒ర్ణ-న్న వే-రను॑ వాతి ప్రగ॒ర్ధినః॑ । శ్యే॒నస్యే॑వ॒ ధ్రజ॑తో అఙ్క॒స-మ్పరి॑ దధి॒క్రావ్.ణ్ణః॑ స॒హోర్జా తరి॑త్రతః ॥ ఆ మా॒ వాజ॑స్య ప్రస॒వో జ॑గమ్యా॒దా ద్యావా॑పృథి॒వీ వి॒శ్వశ॑మ్భూ । ఆ మా॑ గన్తా-మ్పి॒తరా॑ [గన్తా-మ్పి॒తరా᳚, మా॒తరా॒] 36
మా॒తరా॒ చా-ఽఽ మా॒ సోమో॑ అమృత॒త్వాయ॑ గమ్యాత్ ॥ వాజి॑నో వాజజితో॒ వాజగ్ం॑ సరి॒ష్యన్తో॒ వాజ॑-ఞ్జే॒ష్యన్తో॒ బృహ॒స్పతే᳚-ర్భా॒గమవ॑ జిఘ్రత॒ వాజి॑నో వాజజితో॒ వాజగ్ం॑ ససృ॒వాగ్ంసో॒ వాజ॑-ఞ్జిగి॒వాగ్ంసో॒ బృహ॒స్పతే᳚-ర్భా॒గే ని మృ॑ఢ్వమి॒యం-వఁ॒-స్సా స॒త్యా స॒న్ధా-ఽభూ॒ద్యామిన్ద్రే॑ణ స॒మధ॑ద్ధ్వ॒-మజీ॑జిపత వనస్పతయ॒ ఇన్ద్రం॒-వాఁజం॒-విఁ ము॑చ్యద్ధ్వమ్ ॥ 37 ॥
(స్క॒భ్నీ॒త॒-యు॒య॒వ॒న్-పి॒తరా॒-ద్విచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
క్ష॒త్రస్యోలగ్గ్॑మసి క్ష॒త్రస్య॒ యోని॑రసి॒ జాయ॒ ఏహి॒ సువో॒ రోహా॑వ॒ రోహా॑వ॒ హి సువ॑ర॒హ-న్నా॑వు॒భయో॒-స్సువో॑ రోక్ష్యామి॒ వాజ॑శ్చ ప్రస॒వశ్చా॑పి॒జశ్చ॒ క్రతు॑శ్చ॒ సువ॑శ్చ మూ॒ర్ధా చ॒ వ్యశ్న్ని॑యశ్చా-ఽఽన్త్యాయ॒న శ్చాన్త్య॑శ్చ భౌవ॒నశ్చ॒ భువ॑న॒శ్చాధి॑పతిశ్చ । ఆయు॑-ర్య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా-మ్ప్రా॒ణో య॒జ్ఞేన॑ కల్పతామపా॒నో [కల్పతామపా॒నః, య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం] 38
య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం-వ్యాఁ॒నో య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒-ఞ్చక్షు॑-ర్య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒గ్॒ శ్రోత్రం॑-యఁ॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒-మ్మనో॑ య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం॒-వాఁగ్ య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా-మా॒త్మా య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం-యఁ॒జ్ఞో య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒గ్ం॒ సువ॑-ర్దే॒వాగ్ం అ॑గన్మా॒మృతా॑ అభూమ ప్ర॒జాప॑తేః ప్ర॒జా అ॑భూమ॒ సమ॒హ-మ్ప్ర॒జయా॒ స-మ్మయా᳚ ప్ర॒జా సమ॒హగ్ం రా॒యస్పోషే॑ణ॒ స-మ్మయా॑ రా॒యస్పోషో-ఽన్నా॑య త్వా॒-ఽన్నాద్యా॑య త్వా॒ వాజా॑య త్వా వాజజి॒త్యాయై᳚ త్వా॒ ఽమృత॑మసి॒ పుష్టి॑రసి ప్ర॒జన॑నమసి ॥ 39 ॥
(అ॒పా॒నో-వాజా॑య॒-నవ॑ చ) (అ. 9)
వాజ॑స్యే॒మ-మ్ప్ర॑స॒వ-స్సు॑షువే॒ అగ్రే॒ సోమ॒గ్ం॒ రాజా॑న॒మోష॑ధీష్వ॒ఫ్సు । తా అ॒స్మభ్య॒-మ్మధు॑మతీ-ర్భవన్తు వ॒యగ్ం రా॒ష్ట్రే జా᳚గ్రియామ పు॒రోహి॑తాః । వాజ॑స్యే॒ద-మ్ప్ర॑స॒వ ఆ బ॑భూవే॒మా చ॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒ర్వతః॑ । స వి॒రాజ॒-మ్పర్యే॑తి ప్రజా॒న-న్ప్ర॒జా-మ్పుష్టిం॑-వఁ॒ర్ధయ॑మానో అ॒స్మే । వాజ॑స్యే॒మా-మ్ప్ర॑స॒వ-శ్శి॑శ్రియే॒ దివ॑మి॒మా చ॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒మ్రాట్ । అది॑థ్సన్త-న్దాపయతు ప్రజా॒న-న్ర॒యిం- [ప్రజా॒న-న్ర॒యిమ్, చ॒ న॒-స్సర్వ॑వీరాం॒] 40
-చ॑ న॒-స్సర్వ॑వీరా॒-న్ని య॑చ్ఛతు ॥ అగ్నే॒ అచ్ఛా॑ వదే॒హ నః॒ ప్రతి॑ న-స్సు॒మనా॑ భవ । ప్ర ణో॑ యచ్ఛ భువస్పతే ధన॒దా అ॑సి న॒స్త్వమ్ ॥ ప్ర ణో॑ యచ్ఛత్వర్య॒మా ప్ర భగః॒ ప్ర బృహ॒స్పతిః॑ । ప్ర దే॒వాః ప్రోత సూ॒నృతా॒ ప్ర వాగ్ దే॒వీ ద॑దాతు నః ॥ అ॒ర్య॒మణ॒-మ్బృహ॒స్పతి॒మిన్ద్ర॒-న్దానా॑య చోదయ । వాచం॒-విఁష్ణు॒గ్ం॒ సర॑స్వతీగ్ం సవి॒తారం॑- [సర॑స్వతీగ్ం సవి॒తార᳚మ్, చ వా॒జిన᳚మ్ ।] 41
-చ వా॒జిన᳚మ్ ॥ సోమ॒గ్ం॒ రాజా॑నం॒-వఁరు॑ణమ॒గ్ని-మ॒న్వార॑భామహే । ఆ॒ది॒త్యాన్ విష్ణు॒గ్ం॒ సూర్య॑-మ్బ్ర॒హ్మాణ॑-ఞ్చ॒ బృహ॒స్పతి᳚మ్ ॥ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚-ఽశ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚-మ్పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒గ్ం॒ సర॑స్వత్యై వా॒చో య॒న్తు-ర్య॒న్త్రేణా॒గ్నేస్త్వా॒ ఆమ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒మీన్ద్ర॑స్య॒ బృహ॒స్పతే᳚స్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చామి ॥ 42 ॥
(ర॒యిగ్ం-స॑వి॒తార॒గ్ం॒-షట్త్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 10)
అ॒గ్నిరేకా᳚క్షరేణ॒ వాచ॒ముద॑జయద॒శ్వినౌ॒ ద్వ్య॑క్షరేణ ప్రాణాపా॒నావుద॑జయతాం॒-విఁష్ణు॒స్త్య్ర॑క్షరేణ॒ త్రీన్ ఁలో॒కానుద॑జయ॒-థ్సోమ॒శ్చతు॑రక్షరేణ॒ చతు॑ష్పదః ప॒శూనుద॑జయ-త్పూ॒షా పఞ్చా᳚క్షరేణ ప॒ఙ్క్తిముద॑జయ-ద్ధా॒తా షడ॑క్షరేణ॒ షడ్-ఋ॒తూనుద॑జయ-న్మ॒రుతః॑ స॒ప్తాక్ష॑రేణ స॒ప్తప॑దా॒గ్ం॒ శక్వ॑రీ॒ముద॑జయ॒-న్బృహ॒స్పతి॑-ర॒ష్టాక్ష॑రేణ గాయ॒త్రీముద॑జయ-న్మి॒త్రో నవా᳚క్షరేణ త్రి॒వృత॒గ్గ్॒ స్తోమ॒ముద॑జయ॒- [స్తోమ॒ముద॑జయత్, వరు॑ణో॒ దశా᳚క్షరేణ] 43
-ద్వరు॑ణో॒ దశా᳚క్షరేణ వి॒రాజ॒-ముద॑జయ॒దిన్ద్ర॒ ఏకా॑దశాక్షరేణ త్రి॒ష్టుభ॒-ముద॑జయ॒-ద్విశ్వే॑ దే॒వా ద్వాద॑శాక్షరేణ॒ జగ॑తీ॒ముద॑జయ॒న్ వస॑వ॒స్త్రయో॑ దశాక్షరేణ త్రయోద॒శగ్గ్ స్తోమ॒ముద॑జయ-న్రు॒ద్రాశ్చతు॑ర్దశాక్షరేణ చతుర్ద॒శగ్గ్ స్తోమ॒ముద॑జయన్నాది॒త్యాః పఞ్చ॑దశాక్షరేణ పఞ్చద॒శగ్గ్ స్తోమ॒ముద॑జయ॒న్నది॑తి॒-ష్షోడ॑శాక్షరేణ షోడ॒శగ్గ్ స్తోమ॒ముద॑జయ-త్ప్ర॒జాప॑తి-స్స॒ప్తద॑శాక్షరేణ సప్తద॒శగ్గ్ స్తోమ॒ముద॑జయత్ ॥ 44 ॥
(త్రి॒వృత॒గ్గ్॒ స్తోమ॒ముద॑జయ॒-థ్షట్చ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 11)
ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి నృ॒షద॑-న్త్వా ద్రు॒షద॑-మ్భువన॒సద॒మిన్ద్రా॑య॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వోపయా॒మగృ॑హీతో-ఽస్యఫ్సు॒షద॑-న్త్వా ఘృత॒సదం॑-వ్యోఁమ॒సద॒మిన్ద్రా॑య॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వోపయా॒మగృ॑హీతో-ఽసి పృథివి॒షద॑-న్త్వా-ఽన్తరిక్ష॒సద॑-న్నాక॒సద॒మిన్ద్రా॑య॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా ॥ యే గ్రహాః᳚ పఞ్చజ॒నీనా॒ యేషా᳚-న్తి॒స్రః ప॑రమ॒జాః । దైవ్యః॒ కోశ॒- [దైవ్యః॒ కోశః॑, సము॑బ్జితః ।] 45
-స్సము॑బ్జితః । తేషాం॒-విఁశి॑ప్రియాణా॒-మిష॒మూర్జ॒గ్ం॒ సమ॑గ్రభీ-మే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా ॥ అ॒పాగ్ం రస॒ముద్వ॑యస॒గ్ం॒ సూర్య॑రశ్మిగ్ం స॒మాభృ॑తమ్ । అ॒పాగ్ం రస॑స్య॒ యో రస॒స్తం-వోఁ॑ గృహ్ణామ్యుత్త॒మమే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా ॥ అ॒యా వి॒ష్ఠా జ॒నయ॒న్ కర్వ॑రాణి॒ స హి ఘృణి॑రు॒రు-ర్వరా॑య గా॒తుః । స ప్రత్యుదై᳚-ద్ధ॒రుణో మద్ధ్వో॒ అగ్ర॒గ్గ్॒ స్వాయాం॒-యఁ-త్త॒నువా᳚-న్త॒నూమైర॑యత । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి ప్ర॒జాప॑తయే త్వా॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోనిః॑ ప్ర॒జాప॑తయే త్వా ॥ 46 ॥
(కోశ॑-స్త॒నువా॒న్-త్రయో॑దశ చ) (అ. 12)
అన్వహ॒ మాసా॒ అన్విద్వనా॒న్యన్వోష॑ధీ॒రను॒ పర్వ॑తాసః । అన్విన్ద్ర॒గ్ం॒ రోద॑సీ వావశా॒నే అన్వాపో॑ అజిహత॒ జాయ॑మానమ్ ॥ అను॑ తే దాయి మ॒హ ఇ॑న్ద్రి॒యాయ॑ స॒త్రా తే॒ విశ్వ॒మను॑ వృత్ర॒హత్యే᳚ । అను॑ క్ష॒త్రమను॒ సహో॑ యజ॒త్రేన్ద్ర॑ దే॒వేభి॒రను॑ తే నృ॒షహ్యే᳚ ॥ ఇ॒న్ద్రా॒ణీమా॒సు నారి॑షు సు॒పత్నీ॑-మ॒హమ॑శ్రవమ్ । న హ్య॑స్యా అప॒ర-ఞ్చ॒న జ॒రసా॒ [జ॒రసా᳚, మర॑తే॒ పతిః॑ ।] 47
మర॑తే॒ పతిః॑ ॥ నాహమి॑న్ద్రాణి రారణ॒ సఖ్యు॑-ర్వృ॒షాక॑పేర్-ఋ॒తే । యస్యే॒దమప్యగ్ం॑ హ॒విః ప్రి॒య-న్దే॒వేషు॒ గచ్ఛ॑తి ॥యో జా॒త ఏ॒వ ప్ర॑థ॒మో మన॑స్వా-న్దే॒వో దే॒వాన్ క్రతు॑నా ప॒ర్యభూ॑షత్ । యస్య॒ శుష్మా॒ద్రోద॑సీ॒ అభ్య॑సేతా-న్నృం॒ణస్య॑ మ॒హ్నా స జ॑నాస॒ ఇన్ద్రః॑ ॥ ఆ తే॑ మ॒హ ఇ॑న్ద్రో॒త్యు॑గ్ర॒ సమ॑న్యవో॒ య-థ్స॒మర॑న్త॒ సేనాః᳚ । పతా॑తి ది॒ద్యున్నర్య॑స్య బాహు॒వో-ర్మా తే॒ [బాహు॒వో-ర్మా తే᳚, మనో॑] 48
మనో॑ విష్వ॒ద్రియ॒గ్ వి చా॑రీత్ ॥ మా నో॑ మర్ధీ॒రా భ॑రా ద॒ద్ధి తన్నః॒ ప్ర దా॒శుషే॒ దాత॑వే॒ భూరి॒ య-త్తే᳚ । నవ్యే॑ దే॒ష్ణే శ॒స్తే అ॒స్మి-న్త॑ ఉ॒క్థే ప్ర బ్ర॑వామ వ॒యమి॑న్ద్ర స్తు॒వన్తః॑ ॥ ఆ తూ భ॑ర॒ మాకి॑రే॒త-త్పరి॑ ష్ఠా-ద్వి॒ద్మా హి త్వా॒ వసు॑పతిం॒-వఁసూ॑నామ్ । ఇన్ద్ర॒ య-త్తే॒ మాహి॑న॒-న్దత్ర॒-మస్త్య॒స్మభ్య॒-న్తద్ధ॑ర్యశ్వ॒ [తద్ధ॑ర్యశ్వ, ప్ర య॑న్ధి ।] 49
ప్ర య॑న్ధి ॥ ప్ర॒దా॒తారగ్ం॑ హవామహ॒ ఇన్ద్ర॒మా హ॒విషా॑ వ॒యమ్ । ఉ॒భా హి హస్తా॒ వసు॑నా పృ॒ణస్వా ఽఽ ప్ర య॑చ్ఛ॒ దక్షి॑ణా॒దోత స॒వ్యాత్ ॥ ప్ర॒దా॒తా వ॒జ్రీ వృ॑ష॒భస్తు॑రా॒షాట్ఛు॒ష్మీ రాజా॑ వృత్ర॒హా సో॑మ॒పావా᳚ । అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే బ॒ర్॒హిష్యా ని॒షద్యాథా॑ భవ॒ యజ॑మానాయ॒ శం-యోః ఁ॥ ఇన్ద్రః॑ సు॒త్రామా॒ స్వవా॒గ్ం॒ అవో॑భి-స్సుమృడీ॒కో భ॑వతు వి॒శ్వవే॑దాః । బాధ॑తా॒-న్ద్వేషో॒ అభ॑య-ఙ్కృణోతు సు॒వీర్య॑స్య॒ [సు॒వీర్య॑స్య, పత॑య-స్స్యామ ।] 50
పత॑య-స్స్యామ ॥ తస్య॑ వ॒యగ్ం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియ॒స్యాపి॑ భ॒ద్రే సౌ॑మన॒సే స్యా॑మ । స సు॒త్రామా॒ స్వవా॒గ్ం॒ ఇన్ద్రో॑ అ॒స్మే ఆ॒రాచ్చి॒-ద్ద్వేషః॑ సను॒త-ర్యు॑యోతు ॥ రే॒వతీ᳚-ర్న-స్సధ॒మాద॒ ఇన్ద్రే॑ సన్తు తు॒వివా॑జాః । క్షు॒మన్తో॒ యాభి॒-ర్మదే॑మ ॥ ప్రోష్వ॑స్మై పురోర॒థమిన్ద్రా॑య శూ॒షమ॑ర్చత । అ॒భీకే॑ చిదు లోక॒కృ-థ్స॒ఙ్గే స॒మథ్సు॑ వృత్ర॒హా । అ॒స్మాక॑-మ్బోధి చోది॒తా నభ॑న్తా-మన్య॒కేషా᳚మ్ । జ్యా॒కా అధి॒ ధన్వ॑సు ॥ 51 ॥
(జ॒రసా॒-మా తే॑-హర్యశ్వ-సు॒వీర్య॒స్యా-ద్ధ్యే-క॑-ఞ్చ ) (అ. 13)
(పా॒క॒య॒జ్ఞగ్ం-సగ్గ్శ్ర॑వాః-ప॒రోక్షం॑-బ॒ర్॒హిషో॒-ఽహం -ధ్రు॒వా-మగ॒న్మేత్యా॑హ॒ -దేవ॑ సవిత-ర్దే॒వస్యా॒హం-క్ష॒త్రస్యోలగ్గ్ం॒వాఁజ॑స్యే॒మ-మ॒గ్నిరేకా᳚క్షరేణో -పయా॒మగృ॑హీతో॒-ఽ-స్యన్వహ॒ మాసా॒-స్త్రయో॑దశ ।)
(పా॒క॒య॒జ్ఞం-ప॒రోక్షం॑-ధ్రు॒వాంవిఁ సృ॑జతే-చ న॒-స్సర్వ॑వీరాం॒ - పత॑య-స్స్యో॒-మైక॑పఞ్చా॒శత్ । )
(పా॒క॒య॒జ్ఞమ్, ధన్వ॑సు)
॥ హరి॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే సప్తమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yarhi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tarhi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
saggśra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati darśapūrṇamā॒sayo॒- [darśapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndarśapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha darśapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati darśapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yarhi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttarhi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ saggstṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭rśapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gārha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-saggśra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃvi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः - याजमान ब्राह्मणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
पा॒क॒य॒ज्ञं-वाँ अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्त॒ इडा॒ खलु॒ वै पा॑कय॒ज्ञ-स्सैषा-ऽन्त॒रा प्र॑याजानूया॒जान्. यज॑मानस्य लो॒के-ऽव॑हिता॒ तामा᳚ह्रि॒यमा॑णाम॒भि म॑न्त्रयेत॒ सुरू॑पवर्षवर्ण॒ एहीति॑ प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते य॒ज्ञं-वैँ दे॒वा अदु॑ह्रन्. य॒ज्ञो-ऽसु॑राग्ं अदुह॒-त्ते-ऽसु॑रा ॒ज्ञदु॑ग्धाः॒ परा॑-ऽभव॒न्॒. यो वै य॒ज्ञस्य॒ दोहं॑-विँ॒द्वान् [ ] 1
यज॒ते-ऽप्य॒न्यं-यँज॑मान-न्दुहे॒ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञस्य॑ भूया॒दित्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॒ दोह॒स्तेनै॒वैन॑-न्दुहे॒ प्रत्ता॒ वै गौर्दु॑हे॒ प्रत्तेडा॒ यज॑मानाय दुह ए॒ते वा इडा॑यै॒ स्तना॒ इडोप॑हू॒तेति॑ वा॒युर्व॒थ्सो यर्हि॒ होतेडा॑मुप॒ह्वये॑त॒ तर्हि॒ यज॑मानो॒ होता॑र॒मीक्ष॑माणो वा॒यु-म्मन॑सा ध्याये- [ध्यायेत्, मा॒त्रे] 2
-न्मा॒त्रे व॒थ्स-मु॒पाव॑सृजति॒ सर्वे॑ण॒ वै य॒ज्ञेन॑ दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य-न्पाकय॒ज्ञेन॒ मनु॑रश्राम्य॒थ्सेडा॒ मनु॑मु॒पाव॑र्तत॒ ता-न्दे॑वासु॒रा व्य॑ह्वयन्त प्र॒तीची᳚-न्दे॒वाः परा॑ची॒मसु॑रा॒-स्सा दे॒वानु॒पाव॑र्तत प॒शवो॒ वै त-द्दे॒वान॑वृणत प॒शवो-ऽसु॑रानजहु॒र्य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दिति॒ परा॑ची॒-न्तस्येडा॒मुप॑ ह्वयेताप॒शुरे॒व भ॑वति॒ यं- [भ॑वति॒ यम्, का॒मये॑त] 3
-का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ प्र॒तीची॒-न्तस्येडा॒-मुप॑ ह्वयेत पशु॒माने॒व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वा इडा॒मुप॑ ह्वयेत॒ य इडा॑- मुप॒हूया॒त्मान॒-मिडा॑या-मुप॒ह्वये॒तेति॒ सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्ति-र्म॒घोनीत्या॒हेडा॑-मे॒वोप॒हूया॒-ऽऽत्मान॒ -मिडा॑या॒मुप॑ ह्वयते॒ व्य॑स्तमिव॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदिडा॑ सा॒मि प्रा॒श्ञन्ति॑ [ ] 4
सा॒मि मा᳚र्जयन्त ए॒त-त्प्रति॒ वा असु॑राणां-यँ॒ज्ञो व्य॑च्छिद्यत॒ ब्रह्म॑णा दे॒वा-स्सम॑दधु॒-र्बृह॒स्पति॑ -स्तनुतामि॒म-न्न॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो-ऽनु॑ दिशति॒ यां-वैँ [ ] 5
य॒ज्ञे दक्षि॑णा॒-न्ददा॑ति॒ ताम॑स्य प॒शवो-ऽनु॒ स-ङ्क्रा॑मन्ति॒ स ए॒ष ई॑जा॒नो॑-ऽप॒शु-र्भावु॑को॒ यज॑मानेन॒ खलु॒ वै तत्का॒र्य॑-मित्या॑हु॒-र्यथा॑ देव॒त्रा द॒त्त-ङ्कु॑र्वी॒तात्म-न्प॒शू-न्र॒मये॒तेति॒ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॒स्वेत्या॑ह य॒ज्ञो वै ब्र॒द्ध्नो य॒ज्ञमे॒व तन्म॑हय॒त्यथो॑ देव॒त्रैव द॒त्त-ङ्कु॑रुत आ॒त्म-न्प॒शू-न्र॑मयते॒ दद॑तो मे॒ मा क्षा॒यीत्या॒हाक्षि॑ति-मे॒वोपै॑ति कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस॒दित्या॑ह भू॒मान॑मे॒वोपै॑ति ॥ 6 ॥
(वि॒द्वान्-ध्या॑ये-द्भवति॒ यं-प्रा॒श्ञन्ति॒-यां-वैँ-म॒-एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑ ) (अ. 1)
सग्ग्श्र॑वा ह सौवर्चन॒सः तुमि॑ञ्ज॒मौपो॑दिति-मुवाच॒ यथ्स॒त्रिणा॒ग्ं॒ होता-ऽभूः॒ कामिडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॒ तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॒धार॑ व्या॒नेन॑ मनु॒ष्या॑नपा॒नेन॑ पि॒तृनिति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती(3) इति॑ छि॒नत्तीति॑ होवाच॒ शरी॑रं॒-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ गौर्वा [गौर्वै, अ॒स्यै॒ शरी॑रं॒] 7
अ॑स्यै॒ शरी॑र॒-ङ्गां-वाँव तौ त-त्पर्य॑वदतां॒-याँ य॒ज्ञे दी॒यते॒ सा प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॑धार॒ यया॑ मनु॒ष्या॑ जीव॑न्ति॒ सा व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ या-म्पि॒तृभ्यो॒ घ्नन्ति॒ सा-ऽपा॒नेन॑ पि॒तॄन्. य ए॒वं ँवेद॑ पशु॒मा-न्भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या॒भव॒तीत्यन्नं॒ ँवा अ॑स्यै॒ त- [अ॑स्यै॒ तत्, उपा᳚ह्वथा॒ इति॑] 8
-दुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवा॒चौष॑धयो॒ वा अ॑स्या॒ अन्न॒मोष॑धयो॒ वै प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या भ॑वन्ति॒ य ए॒वं-वेँदा᳚न्ना॒दो भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती-रनुगृ॒ह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृ॒ह्णातीति॑ प्रति॒ष्ठां-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाचे॒यं-वाँ अ॑स्यै प्रति॒ष्ठे [प्रति॒ष्ठा, इ॒यं-वैँ] 9
यं-वैँ प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती॒रनु॑ गृह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृह्णाति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठ॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ यस्यै॑ नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः॒ पिब॒न्तीति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती (3) इति॒ न छि॑न॒त्तीति॑ होवाच॒ प्र तु ज॑नय॒तीत्ये॒ष वा इडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ वृष्टि॒र्॒वा इडा॒ वृष्ट्यै॒ वै नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः पिबन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रैव जा॑यते-ऽन्ना॒दो भ॑वति ॥ 10 ॥
(गौर्वा-अ॑स्यै॒ तत्-प्र॑ति॒ष्ठा-ऽह्व॑था॒ इति॑-विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 2)
प॒रोक्षं॒-वाँ अ॒न्ये दे॒वा इ॒ज्यन्ते᳚ प्र॒त्यक्ष॑म॒न्ये य-द्यज॑ते॒ य ए॒व दे॒वाः प॒रोक्ष॑मि॒ज्यन्ते॒ ताने॒व त-द्य॑जति॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑त्ये॒ते वै दे॒वाः प्र॒त्यक्षं॒-यँ-द्ब्रा᳚ह्म॒णास्ताने॒व तेन॑ प्रीणा॒त्यथो॒ दक्षि॑णै॒वास्यै॒षा-ऽथो॑ य॒ज्ञस्यै॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रं-यँद्विलि॑ष्ट॒-न्तद॑न्वाहा॒र्ये॑णा॒- [तद॑न्वाहा॒र्ये॑ण, अ॒न्वाह॑रति॒] 11
-ऽन्वाह॑रति॒ तद॑न्वाहा॒र्य॑स्या-न्वाहार्य॒त्व-न्दे॑वदू॒ता वा ए॒ते यद्-ऋ॒त्विजो॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑ति देवदू॒ताने॒व प्री॑णाति प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स ए॒तम॑न्वाहा॒र्य॑-मभ॑क्त-मपश्य॒-त्तमा॒त्मन्न॑धत्त॒स वा ए॒ष प्रा॑जाप॒त्यो यद॑न्वाहा॒र्यो॑ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑ति-मृद्ध्नो॒त्यप॑रिमितोनि॒रुप्यो-ऽप॑रिमितः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॑] 12
-राप्त्यै॑ दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-म॑न्वाहा॒र्य॑-मपश्य॒-न्तम॒न्वाह॑रन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति य॒ज्ञेन॒ वा इ॒ष्टी प॒क्वेन॑ पू॒र्ती यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ स त्वे॑वेष्टा॑पू॒र्ती प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी- [प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी, इत्या॑ह] 13
-त्या॑ह प्र॒जाप॑तिमे॒व भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धय॒त्यूर्ज॑स्वा॒-न्पय॑स्वा॒नित्या॒होर्ज॑-मे॒वास्मि॒-न्पयो॑ दधाति प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पा॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽक्षि॑तो॒ ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒क इत्या॑ह॒ क्षीय॑ते॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-मि॒तःप्र॑दान॒ग्ग्॒ ह्य॑मुष्मिन् ँलो॒के प्र॒जा उ॑प॒जीव॑न्ति॒ यदे॒व-म॑भिमृ॒शत्यक्षि॑ति-मे॒वैन॑-द्गमयति॒ नास्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-ङ्क्षीयते ॥ 14 ॥
(अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑ण-प्र॒जाप॑ते-रसि॒-ह्य॑मुष्मि॑न् ँलो॒के-पञ्च॑दश च ) (अ. 3)
ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚-न्भूयास॒मित्या॑ह ब॒र्॒हिषा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ तेनै॒व प्र॒जा-स्सृ॑जते॒ नरा॒शग्ंस॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मा-न्भू॑यास॒मित्या॑ह॒ नरा॒शग्ंसे॑न॒ वै प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ तेनै॒व प॒शून्-थ्सृ॑जते॒-ऽग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया-ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॒हा-ऽऽयु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति दर्शपूर्णमा॒सयो॒- [दर्शपूर्णमा॒सयोः᳚, वै दे॒वा] 15
-र्वै दे॒वा उज्जि॑ति॒-मनूद॑जय-न्दर्शपूर्णमा॒साभ्या॒- मसु॑रा॒नपा॑-नुदन्ता॒ग्ने-र॒हमुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मित्या॑ह दर्शपूर्णमा॒सयो॑रे॒व दे॒वता॑नां॒-यँज॑मान॒ उज्जि॑ति॒मनूज्ज॑यति दर्शपूर्णमा॒साभ्या॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते॒ वाज॑वतीभ्यां॒-व्यूँ॑ह॒त्यन्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो वै य॒ज्ञस्य॒ द्वौ दोहौ॑ वि॒द्वान् यज॑त उभ॒यत॑ [उभ॒यतः॑, ए॒व य॒ज्ञं] 16
ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्चै॒ष वा अ॒न्यो य॒ज्ञस्य॒ दोह॒ इडा॑याम॒न्यो यर्हि॒ होता॒ यज॑मानस्य॒ नाम॑ गृह्णी॒या-त्तर्हि॑ ब्रूया॒देमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इति॒ सग्ग्स्तु॑ता ए॒व दे॒वता॑ दु॒हे-ऽथो॑ उभ॒यत॑ ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्च॒ रोहि॑तेन त्वा॒-ऽग्निर्दे॒वता᳚-ङ्गमय॒त्वित्या॑है॒ते वै दे॑वा॒श्वा [वै दे॑वा॒श्वाः, यज॑मानः प्रस्त॒रो] 17
यज॑मानः प्रस्त॒रो यदे॒तैः प्र॑स्त॒र-म्प्र॒हर॑ति देवा॒श्वैरे॒व यज॑मानग्ं सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीनित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कस्ते-नै॒वैनं॒-विँमु॑ञ्चति ॒विष्णो᳚-श्शं॒योँर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॑ह य॒ज्ञो वै विष्णु॑-र्य॒ज्ञ ए॒वान्त॒तः प्रति॑ तिष्ठति॒ सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ सु॒रेता॒ [सु॒रेताः᳚, रेतो॑] 18
रेतो॑ धिषी॒येत्या॑ह॒ सोमो॒ वै रे॑तो॒धास्तेनै॒व रेत॑ आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्वष्टु॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाग्ं रू॒प-म्पु॑षेय॒मित्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृत्तेनै॒व प॑शू॒नाग्ं रू॒पमा॒त्म-न्ध॑त्ते दे॒वाना॒-म्पत्नी॑र॒ग्नि-र्गृ॒हप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒न-न्तयो॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यास॒-मित्या॑है॒तस्मा॒-द्वै मि॑थु॒ना-त्प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेन॒ [र्मिथु॒नेन॑, प्रा-ऽजा॑यत॒] 19
प्रा-ऽजा॑यत॒ तस्मा॑दे॒व यज॑मानो मिथु॒नेन॒ प्रजा॑यते वे॒दो॑-ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देयेत्या॑ह वे॒देन॒ वै दे॒वा असु॑राणां-विँ॒त्तं-वेँद्य॑मविन्दन्त॒ त-द्वे॒दस्य॑ वेद॒त्वं-यँद्य॒-द्भ्रातृ॑व्यस्याभि॒द्ध्याये॒-त्तस्य॒ नाम॑ गृह्णीया॒-त्तदे॒वास्य॒ सर्वं॑-वृँङ्क्ते घृ॒तव॑न्त-ङ्कुला॒यिनग्ं॑ रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिणं॑-वेँ॒दो द॑दातु वा॒जिन॒मित्या॑ह॒ प्रस॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या स्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 20 ॥
(द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मासयो॑-रुभ॒यतो॑-देवा॒श्वाः-सु॒रेताः᳚-प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेना᳚-प्नोत्य॒-ष्टौ च॑) (अ. 4)
ध्रु॒वां-वैँ रिच्य॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽनु॑ रिच्यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा ध्रु॒वामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा आ प्या॑यता-न्ध्रु॒वा घृ॒तेनेत्या॑ह ध्रु॒वामे॒वा ऽऽ प्या॑ययति॒ तामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जाः प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिग्ग्॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑माने॒ने- [यज॑माने॒नेति, आ॒हा॒-ऽयं-वैँ] 21
-त्या॑हा॒-ऽयं-वैँ प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मि॑-न्ने॒वैन॑-न्दधाति स॒ह यज॑मानेन॒ रिच्य॑त इव॒ वा ए॒त-द्य-द्यज॑ते॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञात्या॒त्मान॑मे॒व प्री॑णात्ये॒तावा॒न्॒. वै य॒ज्ञो यावान्॑. यजमानभा॒गो य॒ज्ञो यज॑मानो॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञाति॑ य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ ष्ठापयत्ये॒तद्वै सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑कं॒-यँद्ब॒र्॒हिश्चा-ऽऽप॑श्चै॒त- [-ऽऽप॑श्चै॒तत्, यज॑मानस्या॒-] 22
-द्यज॑मानस्या॒-ऽऽयत॑नं॒-यँद्वेदि॒र्य-त्पू᳚र्णपा॒त्र-म॑न्तर्वे॒दि नि॒नय॑ति॒ स्व ए॒वा-ऽऽय॑तने सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑क-ङ्कुरुते॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒ इत्या॒हा-ऽऽपो॒ वै य॒ज्ञ आपो॒-ऽमृतं॑-यँ॒ज्ञमे॒वामृत॑-मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ सर्वा॑णि॒ वै भू॒तानि॑ व्र॒त-मु॑प॒यन्त॒ -मनूप॑ यन्ति॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-मित्या॑है॒ष वै द॑र्शपूर्णमा॒सयो॑-रवभृ॒थो [-रवभृ॒थः, यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑] 23
यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑ व्र॒तमु॑प॒यन्त॑-मनूप॒यन्ति॒ तैरे॒व स॒हाव॑भृ॒थमवै॑ति॒ विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भ्य॑जय॒न्॒. य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वा यज॑मान॒श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भि ज॑यति॒ विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हेत्या॑ह गाय॒त्री वै पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती॒ द्यौरानु॑ष्टुभी॒-र्दिश॒ श्छन्दो॑भिरे॒वेमान् ँलो॒कान्. य॑थापू॒र्वम॒भि ज॑यति ॥ 24 ॥
(यज॑माने॒नेति॑-चै॒ तद॑-वभृ॒थो-दिशः॑-स॒प्त च॑) (अ. 5)
अग॑न्म॒ सुव॒-स्सुव॑रग॒न्मेत्या॑ह सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा ऽऽ वृ॒क्षीत्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैत-थ्सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्धा अ॒स्यायु॑र्मे धे॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्मान् ँलो॒काच्च्य॑वते॒ यो [यः, वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते] 25
वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ विष्णुक्र॒माः क्र॒म्यन्ते᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै वि॑ष्णुक्र॒मान् क्र॑मेत॒ य इ॒मान् ँलो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॑त्यव॒रोहे॒दित्ये॒ष वा अ॒स्य लो॒कस्य॑ प्रत्यवरो॒हो यदाहे॒दम॒हम॒मु-म्भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚-ऽस्यै दि॒व इती॒माने॒व लो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॒त्यव॑रोहति॒ सं- [सम्, ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व] 26
-ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्यै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्त॒ इत्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॒स्तस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रो-ऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑- [प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष᳚म्, ए॒वैतामा] 27
-मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यास॒मित्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैतद्वसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑या-न्भूयास॒-मित्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वेतामा शा᳚स्ते ब॒हु वै गार्ह॑पत्य॒स्यान्ते॑ मि॒श्रमि॑व चर्यत आग्निपावमा॒नीभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते पु॒नात्ये॒वाग्नि-म्पु॑नी॒त आ॒त्मान॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह [इत्या॑ह, य॒था॒य॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं] 28
यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं हिमा॒ इत्या॑ह श॒त-न्त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो-ऽजा॑त॒-स्स्या-त्ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो [पु॒त्रः, जा॒त-स्स्यात्तेज॑] 29
जा॒त-स्स्यात्तेज॑ ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति॒ यो वै य॒ज्ञ-म्प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वति॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ वि मु॑ञ्च॒त्वित्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-र्वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑-युँ॒नक्ति॑ प्र॒जाप॑तिना॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्या ईश्व॒रं-वैँ व्र॒तमवि॑सृष्ट-म्प्र॒दहो-ऽग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒मित्या॑ह व्र॒तमे॒व [ ] 30
वि सृ॑जते॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ परां॒अ॒. वाव य॒ज्ञ ए॑ति॒ न नि व॑र्तते॒ पुन॒र्यो वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भं-विँ॒द्वान्. यज॑ते॒ तम॒भि नि व॑र्तते य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भू॒वेत्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भ-स्तेनै॒वैन॒-म्पुन॒रा ल॑भ॒ते-ऽन॑वरुद्धा॒ वा ए॒तस्य॑ वि॒राड् य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑स॒भः प॒शवः॒ खलु॒ वै ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ स॒भेष्ट्वा प्रांउ॒त्क्रम्य॑ ब्रूया॒-द्गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञ इत्यव॑ स॒भाग्ं रु॒न्धे प्र स॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या-ऽस्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते ॥ 31 ॥
(यः-स-मा॒सिषं॑-गृहपत॒-इत्या॑हा॒-मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑पु॒त्रो-व्र॒तमे॒व-खलु॒ वै- चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 6)
देव॑ सवितः॒ प्र सु॑व य॒ज्ञ-म्प्र सु॑व य॒ज्ञप॑ति॒-म्भगा॑य दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । के॒त॒पूः केत॑-न्नः पुनातु वा॒चस्पति॒-र्वाच॑म॒द्य स्व॑दाति नः ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया॒-ऽयं-वृँ॒त्रं-वँ॑द्ध्यात् ॥ वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तर॑-म्म॒हीमदि॑ति॒-न्नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न-मावि॒वेश॒ तस्या᳚-न्नो दे॒व-स्स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत् ॥ अ॒- [अ॒फ्सु, अ॒न्तर॒मृत॑म॒फ्सु] 32
फ्स्व॑न्तर॒मृत॑म॒फ्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्ति॒ष्वश्वा॑ भवथ वाजिनः ॥ वा॒यु-र्वा᳚ त्वा॒ मनु॑-र्वा त्वा गन्ध॒र्वा-स्स॒प्तविग्ं॑शतिः । ते अग्रे॒ अश्व॑मायुञ्ज॒न्ते अ॑स्मिञ्ज॒वमा-ऽद॑धुः ॥ अपा᳚-न्नपादाशुहेम॒न्॒. य ऊ॒र्मिः क॒कुद्मा॒-न्प्रतू᳚र्ति-र्वाज॒सात॑म॒स्तेना॒यं-वाँजग्ं॑ सेत् ॥ विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒ विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम॑सि॒ विष्णो॒-र्विक्रा᳚न्तमस्य॒ङ्कौ न्य॒ङ्का व॒भितो॒ रथं॒-यौँ ध्वा॒न्तं-वाँ॑ता॒ग्रमनु॑ स॒ञ्चर॑न्तौ दू॒रेहे॑ति-रिन्द्रि॒यावा᳚-न्पत॒त्री ते नो॒-ऽग्नयः॒ पप्र॑यः पारयन्तु ॥ 33 ॥
(अ॒फ्सु-न्य॒ङ्कौ-पञ्च॑दश च) (अ. 7)
दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वाज॑-ञ्जेष-न्दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वर्षि॑ष्ठ॒-न्नाकग्ं॑ रुहेय॒मिन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद॒तेन्द्रं॒-वाँज॑-ञ्जापय॒तेन्द्रो॒ वाज॑मजयित् ॥ अश्वा॑जनि वाजिनि॒ वाजे॑षु वाजिनीव॒त्यश्वा᳚न्-थ्स॒मथ्सु॑ वाजय ॥ अर्वा॑-ऽसि॒ सप्ति॑रसि वा॒ज्य॑सि॒ वाजि॑नो॒ वाज॑-न्धावत म॒रुता᳚-म्प्रस॒वे ज॑यत॒ वि योज॑ना मिमीद्ध्व॒मद्ध्व॑न-स्स्कभ्नीत॒ [स्कभ्नीत, काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒] 34
काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒ वाजे॑वाजे-ऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ॥ अ॒स्य मद्ध्वः॑ पिबत मा॒दय॑द्ध्व-न्तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ ॥ ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒-विँश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑व-स्सहस्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवः॑ । म॒हो ये रत्नग्ं॑ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे शन्नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु ॥दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑व-स्स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तो-ऽहिं॒-वृँक॒ग्ं॒ रक्षाग्ं॑सि॒ सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यव॒- [सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यवन्न्, अमी॑वाः ।] 35
-न्नमी॑वाः ॥ ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णि-न्तु॑रण्यति ग्री॒वाया᳚-म्ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ । क्रतु॑-न्दधि॒क्रा अनु॑ स॒न्तवी᳚त्व-त्प॒थामङ्का॒ग्॒स्यन्वा॒पनी॑फणत् ॥उ॒त स्मा᳚स्य॒ द्रव॑त-स्तुरण्य॒तः प॒र्ण-न्न वे-रनु॑ वाति प्रग॒र्धिनः॑ । श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒स-म्परि॑ दधि॒क्राव्.ण्णः॑ स॒होर्जा तरि॑त्रतः ॥ आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒दा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वश॑म्भू । आ मा॑ गन्ता-म्पि॒तरा॑ [गन्ता-म्पि॒तरा᳚, मा॒तरा॒] 36
मा॒तरा॒ चा-ऽऽ मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ गम्यात् ॥ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ सरि॒ष्यन्तो॒ वाज॑-ञ्जे॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गमव॑ जिघ्रत॒ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ ससृ॒वाग्ंसो॒ वाज॑-ञ्जिगि॒वाग्ंसो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गे नि मृ॑ढ्वमि॒यं-वँ॒-स्सा स॒त्या स॒न्धा-ऽभू॒द्यामिन्द्रे॑ण स॒मध॑द्ध्व॒-मजी॑जिपत वनस्पतय॒ इन्द्रं॒-वाँजं॒-विँ मु॑च्यद्ध्वम् ॥ 37 ॥
(स्क॒भ्नी॒त॒-यु॒य॒व॒न्-पि॒तरा॒-द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 8)
क्ष॒त्रस्योलग्ग्॑मसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि॒ जाय॒ एहि॒ सुवो॒ रोहा॑व॒ रोहा॑व॒ हि सुव॑र॒ह-न्ना॑वु॒भयो॒-स्सुवो॑ रोक्ष्यामि॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चा॑पि॒जश्च॒ क्रतु॑श्च॒ सुव॑श्च मू॒र्धा च॒ व्यश्न्नि॑यश्चा-ऽऽन्त्याय॒न श्चान्त्य॑श्च भौव॒नश्च॒ भुव॑न॒श्चाधि॑पतिश्च । आयु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता-म्प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतामपा॒नो [कल्पतामपा॒नः, य॒ज्ञेन॑ कल्पतां] 38
य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-व्याँ॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-ञ्चक्षु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्॒ श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-म्मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒-वाँग् य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्ं॒ सुव॑-र्दे॒वाग्ं अ॑गन्मा॒मृता॑ अभूम प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जा सम॒हग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ स-म्मया॑ रा॒यस्पोषो-ऽन्ना॑य त्वा॒-ऽन्नाद्या॑य त्वा॒ वाजा॑य त्वा वाजजि॒त्यायै᳚ त्वा॒ ऽमृत॑मसि॒ पुष्टि॑रसि प्र॒जन॑नमसि ॥ 39 ॥
(अ॒पा॒नो-वाजा॑य॒-नव॑ च) (अ. 9)
वाज॑स्ये॒म-म्प्र॑स॒व-स्सु॑षुवे॒ अग्रे॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒फ्सु । ता अ॒स्मभ्य॒-म्मधु॑मती-र्भवन्तु व॒यग्ं रा॒ष्ट्रे जा᳚ग्रियाम पु॒रोहि॑ताः । वाज॑स्ये॒द-म्प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वतः॑ । स वि॒राज॒-म्पर्ये॑ति प्रजा॒न-न्प्र॒जा-म्पुष्टिं॑-वँ॒र्धय॑मानो अ॒स्मे । वाज॑स्ये॒मा-म्प्र॑स॒व-श्शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑थ्सन्त-न्दापयतु प्रजा॒न-न्र॒यिं- [प्रजा॒न-न्र॒यिम्, च॒ न॒-स्सर्व॑वीरां॒] 40
-च॑ न॒-स्सर्व॑वीरा॒-न्नि य॑च्छतु ॥ अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह नः॒ प्रति॑ न-स्सु॒मना॑ भव । प्र णो॑ यच्छ भुवस्पते धन॒दा अ॑सि न॒स्त्वम् ॥ प्र णो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र भगः॒ प्र बृह॒स्पतिः॑ । प्र दे॒वाः प्रोत सू॒नृता॒ प्र वाग् दे॒वी द॑दातु नः ॥ अ॒र्य॒मण॒-म्बृह॒स्पति॒मिन्द्र॒-न्दाना॑य चोदय । वाचं॒-विँष्णु॒ग्ं॒ सर॑स्वतीग्ं सवि॒तारं॑- [सर॑स्वतीग्ं सवि॒तार᳚म्, च वा॒जिन᳚म् ।] 41
-च वा॒जिन᳚म् ॥ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-वँरु॑णम॒ग्नि-म॒न्वार॑भामहे । आ॒दि॒त्यान् विष्णु॒ग्ं॒ सूर्य॑-म्ब्र॒ह्माण॑-ञ्च॒ बृह॒स्पति᳚म् ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै वा॒चो य॒न्तु-र्य॒न्त्रेणा॒ग्नेस्त्वा॒ आम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चामि ॥ 42 ॥
(र॒यिग्ं-स॑वि॒तार॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)
अ॒ग्निरेका᳚क्षरेण॒ वाच॒मुद॑जयद॒श्विनौ॒ द्व्य॑क्षरेण प्राणापा॒नावुद॑जयतां॒-विँष्णु॒स्त्य्र॑क्षरेण॒ त्रीन् ँलो॒कानुद॑जय॒-थ्सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय-त्पू॒षा पञ्चा᳚क्षरेण प॒ङ्क्तिमुद॑जय-द्धा॒ता षड॑क्षरेण॒ षड्-ऋ॒तूनुद॑जय-न्म॒रुतः॑ स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्तप॑दा॒ग्ं॒ शक्व॑री॒मुद॑जय॒-न्बृह॒स्पति॑-र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय-न्मि॒त्रो नवा᳚क्षरेण त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒- [स्तोम॒मुद॑जयत्, वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण] 43
-द्वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण वि॒राज॒-मुद॑जय॒दिन्द्र॒ एका॑दशाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒-मुद॑जय॒-द्विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जय॒न् वस॑व॒स्त्रयो॑ दशाक्षरेण त्रयोद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय-न्रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जयन्नादि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय॒न्नदि॑ति॒-ष्षोड॑शाक्षरेण षोड॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय-त्प्र॒जाप॑ति-स्स॒प्तद॑शाक्षरेण सप्तद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जयत् ॥ 44 ॥
(त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒-थ्षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि नृ॒षद॑-न्त्वा द्रु॒षद॑-म्भुवन॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्यफ्सु॒षद॑-न्त्वा घृत॒सदं॑-व्योँम॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि पृथिवि॒षद॑-न्त्वा-ऽन्तरिक्ष॒सद॑-न्नाक॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ ये ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीना॒ येषा᳚-न्ति॒स्रः प॑रम॒जाः । दैव्यः॒ कोश॒- [दैव्यः॒ कोशः॑, समु॑ब्जितः ।] 45
-स्समु॑ब्जितः । तेषां॒-विँशि॑प्रियाणा॒-मिष॒मूर्ज॒ग्ं॒ सम॑ग्रभी-मे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒पाग्ं रस॒मुद्व॑यस॒ग्ं॒ सूर्य॑रश्मिग्ं स॒माभृ॑तम् । अ॒पाग्ं रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं-वोँ॑ गृह्णाम्युत्त॒ममे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒या वि॒ष्ठा ज॒नय॒न् कर्व॑राणि॒ स हि घृणि॑रु॒रु-र्वरा॑य गा॒तुः । स प्रत्युदै᳚-द्ध॒रुणो मद्ध्वो॒ अग्र॒ग्ग्॒ स्वायां॒-यँ-त्त॒नुवा᳚-न्त॒नूमैर॑यत । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ 46 ॥
(कोश॑-स्त॒नुवा॒न्-त्रयो॑दश च) (अ. 12)
अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॒न्यन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः । अन्विन्द्र॒ग्ं॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानम् ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒पत्नी॑-म॒हम॑श्रवम् । न ह्य॑स्या अप॒र-ञ्च॒न ज॒रसा॒ [ज॒रसा᳚, मर॑ते॒ पतिः॑ ।] 47
मर॑ते॒ पतिः॑ ॥ नाहमि॑न्द्राणि रारण॒ सख्यु॑-र्वृ॒षाक॑पेर्-ऋ॒ते । यस्ये॒दमप्यग्ं॑ ह॒विः प्रि॒य-न्दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति ॥यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वा-न्दे॒वो दे॒वान् क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् । यस्य॒ शुष्मा॒द्रोद॑सी॒ अभ्य॑सेता-न्नृं॒णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥ आ ते॑ म॒ह इ॑न्द्रो॒त्यु॑ग्र॒ सम॑न्यवो॒ य-थ्स॒मर॑न्त॒ सेनाः᳚ । पता॑ति दि॒द्युन्नर्य॑स्य बाहु॒वो-र्मा ते॒ [बाहु॒वो-र्मा ते᳚, मनो॑] 48
मनो॑ विष्व॒द्रिय॒ग् वि चा॑रीत् ॥ मा नो॑ मर्धी॒रा भ॑रा द॒द्धि तन्नः॒ प्र दा॒शुषे॒ दात॑वे॒ भूरि॒ य-त्ते᳚ । नव्ये॑ दे॒ष्णे श॒स्ते अ॒स्मि-न्त॑ उ॒क्थे प्र ब्र॑वाम व॒यमि॑न्द्र स्तु॒वन्तः॑ ॥ आ तू भ॑र॒ माकि॑रे॒त-त्परि॑ ष्ठा-द्वि॒द्मा हि त्वा॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम् । इन्द्र॒ य-त्ते॒ माहि॑न॒-न्दत्र॒-मस्त्य॒स्मभ्य॒-न्तद्ध॑र्यश्व॒ [तद्ध॑र्यश्व, प्र य॑न्धि ।] 49
प्र य॑न्धि ॥ प्र॒दा॒तारग्ं॑ हवामह॒ इन्द्र॒मा ह॒विषा॑ व॒यम् । उ॒भा हि हस्ता॒ वसु॑ना पृ॒णस्वा ऽऽ प्र य॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒ता व॒ज्री वृ॑ष॒भस्तु॑रा॒षाट्छु॒ष्मी राजा॑ वृत्र॒हा सो॑म॒पावा᳚ । अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒हिष्या नि॒षद्याथा॑ भव॒ यज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ अवो॑भि-स्सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ [सु॒वीर्य॑स्य, पत॑य-स्स्याम ।] 50
पत॑य-स्स्याम ॥ तस्य॑ व॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒-द्द्वेषः॑ सनु॒त-र्यु॑योतु ॥ रे॒वती᳚-र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒-र्मदे॑म ॥ प्रोष्व॑स्मै पुरोर॒थमिन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चत । अ॒भीके॑ चिदु लोक॒कृ-थ्स॒ङ्गे स॒मथ्सु॑ वृत्र॒हा । अ॒स्माक॑-म्बोधि चोदि॒ता नभ॑न्ता-मन्य॒केषा᳚म् । ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु ॥ 51 ॥
(ज॒रसा॒-मा ते॑-हर्यश्व-सु॒वीर्य॒स्या-द्ध्ये-क॑-ञ्च ) (अ. 13)
(पा॒क॒य॒ज्ञग्ं-सग्ग्श्र॑वाः-प॒रोक्षं॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽहं -ध्रु॒वा-मग॒न्मेत्या॑ह॒ -देव॑ सवित-र्दे॒वस्या॒हं-क्ष॒त्रस्योलग्ग्ं॒वाँज॑स्ये॒म-म॒ग्निरेका᳚क्षरेणो -पया॒मगृ॑हीतो॒-ऽ-स्यन्वह॒ मासा॒-स्त्रयो॑दश ।)
(पा॒क॒य॒ज्ञं-प॒रोक्षं॑-ध्रु॒वांविँ सृ॑जते-च न॒-स्सर्व॑वीरां॒ - पत॑य-स्स्यो॒-मैक॑पञ्चा॒शत् । )
(पा॒क॒य॒ज्ञम्, धन्व॑सु)
॥ हरि॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yarhi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tarhi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
saggśra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati darśapūrṇamā॒sayo॒- [darśapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndarśapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha darśapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati darśapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yarhi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttarhi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ saggstṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭rśapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gārha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-saggśra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃvi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.