📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
1.7 - పాకయజ్ఞం వా అన్వాహితాగ్నే - కృష్ణ యజుర్వేద తైత్తిరీయ సంహితా పాఠః
1.7 - Pakayajnam Va Anvahitagne - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah
Krishna Vedic Telugu
కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే సప్తమః ప్రశ్నః - యాజమాన బ్రాహ్మణం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥
పా॒క॒య॒జ్ఞం-వాఁ అన్వాహి॑తాగ్నేః ప॒శవ॒ ఉప॑ తిష్ఠన్త॒ ఇడా॒ ఖలు॒ వై పా॑కయ॒జ్ఞ-స్సైషా-ఽన్త॒రా ప్ర॑యాజానూయా॒జాన్. యజ॑మానస్య లో॒కే-ఽవ॑హితా॒ తామా᳚హ్రి॒యమా॑ణామ॒భి మ॑న్త్రయేత॒ సురూ॑పవర్​షవర్ణ॒ ఏహీతి॑ ప॒శవో॒ వా ఇడా॑ ప॒శూనే॒వోప॑ హ్వయతే య॒జ్ఞం-వైఁ దే॒వా అదు॑హ్రన్. య॒జ్ఞో-ఽసు॑రాగ్ం అదుహ॒-త్తే-ఽసు॑రా ॒జ్ఞదు॑గ్ధాః॒ పరా॑-ఽభవ॒న్॒. యో వై య॒జ్ఞస్య॒ దోహం॑-విఁ॒ద్వాన్ [ ] 1
యజ॒తే-ఽప్య॒న్యం-యఁజ॑మాన-న్దుహే॒ సా మే॑ స॒త్యా-ఽఽశీర॒స్య య॒జ్ఞస్య॑ భూయా॒దిత్యా॑హై॒ష వై య॒జ్ఞస్య॒ దోహ॒స్తేనై॒వైన॑-న్దుహే॒ ప్రత్తా॒ వై గౌర్దు॑హే॒ ప్రత్తేడా॒ యజ॑మానాయ దుహ ఏ॒తే వా ఇడా॑యై॒ స్తనా॒ ఇడోప॑హూ॒తేతి॑ వా॒యుర్వ॒థ్సో యర్​హి॒ హోతేడా॑ముప॒హ్వయే॑త॒ తర్​హి॒ యజ॑మానో॒ హోతా॑ర॒మీక్ష॑మాణో వా॒యు-మ్మన॑సా ధ్యాయే- [ధ్యాయేత్, మా॒త్రే] 2
-న్మా॒త్రే వ॒థ్స-ము॒పావ॑సృజతి॒ సర్వే॑ణ॒ వై య॒జ్ఞేన॑ దే॒వా-స్సు॑వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑య-న్పాకయ॒జ్ఞేన॒ మను॑రశ్రామ్య॒థ్సేడా॒ మను॑ము॒పావ॑ర్తత॒ తా-న్దే॑వాసు॒రా వ్య॑హ్వయన్త ప్ర॒తీచీ᳚-న్దే॒వాః పరా॑చీ॒మసు॑రా॒-స్సా దే॒వాను॒పావ॑ర్తత ప॒శవో॒ వై త-ద్దే॒వాన॑వృణత ప॒శవో-ఽసు॑రానజహు॒ర్య-ఙ్కా॒మయే॑తాప॒శు-స్స్యా॒దితి॒ పరా॑చీ॒-న్తస్యేడా॒ముప॑ హ్వయేతాప॒శురే॒వ భ॑వతి॒ యం- [భ॑వతి॒ యమ్, కా॒మయే॑త] 3
-కా॒మయే॑త పశు॒మాన్-థ్స్యా॒దితి॑ ప్ర॒తీచీ॒-న్తస్యేడా॒-ముప॑ హ్వయేత పశు॒మానే॒వ భ॑వతి బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ స త్వా ఇడా॒ముప॑ హ్వయేత॒ య ఇడా॑- ముప॒హూయా॒త్మాన॒-మిడా॑యా-ముప॒హ్వయే॒తేతి॒ సా నః॑ ప్రి॒యా సు॒ప్రతూ᳚ర్తి-ర్మ॒ఘోనీత్యా॒హేడా॑-మే॒వోప॒హూయా॒-ఽఽత్మాన॒ -మిడా॑యా॒ముప॑ హ్వయతే॒ వ్య॑స్తమివ॒ వా ఏ॒త-ద్య॒జ్ఞస్య॒ యదిడా॑ సా॒మి ప్రా॒శ్ఞన్తి॑ [ ] 4
సా॒మి మా᳚ర్జయన్త ఏ॒త-త్ప్రతి॒ వా అసు॑రాణాం-యఁ॒జ్ఞో వ్య॑చ్ఛిద్యత॒ బ్రహ్మ॑ణా దే॒వా-స్సమ॑దధు॒-ర్బృహ॒స్పతి॑ -స్తనుతామి॒మ-న్న॒ ఇత్యా॑హ॒ బ్రహ్మ॒ వై దే॒వానా॒-మ్బృహ॒స్పతి॒-ర్బ్రహ్మ॑ణై॒వ య॒జ్ఞగ్ం స-న్ద॑ధాతి॒ విచ్ఛి॑న్నం-యఁ॒జ్ఞగ్ం సమి॒మ-న్ద॑ధా॒త్విత్యా॑హ॒ సన్త॑త్యై॒ విశ్వే॑ దే॒వా ఇ॒హ మా॑దయన్తా॒మిత్యా॑హ స॒న్తత్యై॒వ య॒జ్ఞ-న్దే॒వేభ్యో-ఽను॑ దిశతి॒ యాం-వైఁ [ ] 5
య॒జ్ఞే దక్షి॑ణా॒-న్దదా॑తి॒ తామ॑స్య ప॒శవో-ఽను॒ స-ఙ్క్రా॑మన్తి॒ స ఏ॒ష ఈ॑జా॒నో॑-ఽప॒శు-ర్భావు॑కో॒ యజ॑మానేన॒ ఖలు॒ వై తత్కా॒ర్య॑-మిత్యా॑హు॒-ర్యథా॑ దేవ॒త్రా ద॒త్త-ఙ్కు॑ర్వీ॒తాత్మ-న్ప॒శూ-న్ర॒మయే॒తేతి॒ బ్రద్ధ్న॒ పిన్వ॒స్వేత్యా॑హ య॒జ్ఞో వై బ్ర॒ద్ధ్నో య॒జ్ఞమే॒వ తన్మ॑హయ॒త్యథో॑ దేవ॒త్రైవ ద॒త్త-ఙ్కు॑రుత ఆ॒త్మ-న్ప॒శూ-న్ర॑మయతే॒ దద॑తో మే॒ మా క్షా॒యీత్యా॒హాక్షి॑తి-మే॒వోపై॑తి కుర్వ॒తో మే॒ మోప॑ దస॒దిత్యా॑హ భూ॒మాన॑మే॒వోపై॑తి ॥ 6 ॥
(వి॒ద్వాన్-ధ్యా॑యే-ద్భవతి॒ యం-ప్రా॒శ్ఞన్తి॒-యాం-వైఁ-మ॒-ఏకా॒న్నవిగ్ం॑శ॒తిశ్చ॑ ) (అ. 1)
సగ్గ్​శ్ర॑వా హ సౌవర్చన॒సః తుమి॑ఞ్జ॒మౌపో॑దితి-మువాచ॒ యథ్స॒త్రిణా॒గ్ం॒ హోతా-ఽభూః॒ కామిడా॒ముపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॒ తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యా ప్రా॒ణేన॑ దే॒వా-న్దా॒ధార॑ వ్యా॒నేన॑ మను॒ష్యా॑నపా॒నేన॑ పి॒తృనితి॑ ఛి॒నత్తి॒ సా న ఛి॑న॒త్తీ(3) ఇతి॑ ఛి॒నత్తీతి॑ హోవాచ॒ శరీ॑రం॒-వాఁ అ॑స్యై॒ తదుపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ గౌర్వా [గౌర్వై, అ॒స్యై॒ శరీ॑రం॒] 7
అ॑స్యై॒ శరీ॑ర॒-ఙ్గాం-వాఁవ తౌ త-త్పర్య॑వదతాం॒-యాఁ య॒జ్ఞే దీ॒యతే॒ సా ప్రా॒ణేన॑ దే॒వా-న్దా॑ధార॒ యయా॑ మను॒ష్యా॑ జీవ॑న్తి॒ సా వ్యా॒నేన॑ మను॒ష్యాన్॑ యా-మ్పి॒తృభ్యో॒ ఘ్నన్తి॒ సా-ఽపా॒నేన॑ పి॒తౄన్. య ఏ॒వం ఁవేద॑ పశు॒మా-న్భ॑వ॒త్యథ॒ వై తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యా ప్ర॒జాః ప్ర॒భవ॑న్తీః॒ ప్రత్యా॒భవ॒తీత్యన్నం॒ ఁవా అ॑స్యై॒ త- [అ॑స్యై॒ తత్, ఉపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑] 8
-దుపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవా॒చౌష॑ధయో॒ వా అ॑స్యా॒ అన్న॒మోష॑ధయో॒ వై ప్ర॒జాః ప్ర॒భవ॑న్తీః॒ ప్రత్యా భ॑వన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁదా᳚న్నా॒దో భ॑వ॒త్యథ॒ వై తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యా ప్ర॒జాః ప॑రా॒భవ॑న్తీ-రనుగృ॒హ్ణాతి॒ ప్రత్యా॒భవ॑న్తీ-ర్గృ॒హ్ణాతీతి॑ ప్రతి॒ష్ఠాం-వాఁ అ॑స్యై॒ తదుపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవాచే॒యం-వాఁ అ॑స్యై ప్రతి॒ష్ఠే [ప్రతి॒ష్ఠా, ఇ॒యం-వైఁ] 9
యం-వైఁ ప్ర॒జాః ప॑రా॒భవ॑న్తీ॒రను॑ గృహ్ణాతి॒ ప్రత్యా॒భవ॑న్తీ-ర్గృహ్ణాతి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్రత్యే॒వ తి॑ష్ఠ॒త్యథ॒ వై తాముపా᳚హ్వ॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ యస్యై॑ ని॒క్రమ॑ణే ఘృ॒త-మ్ప్ర॒జా-స్స॒ఞ్జీవ॑న్తీః॒ పిబ॒న్తీతి॑ ఛి॒నత్తి॒ సా న ఛి॑న॒త్తీ (3) ఇతి॒ న ఛి॑న॒త్తీతి॑ హోవాచ॒ ప్ర తు జ॑నయ॒తీత్యే॒ష వా ఇడా॒ముపా᳚హ్వథా॒ ఇతి॑ హోవాచ॒ వృష్టి॒ర్॒వా ఇడా॒ వృష్ట్యై॒ వై ని॒క్రమ॑ణే ఘృ॒త-మ్ప్ర॒జా-స్స॒ఞ్జీవ॑న్తీః పిబన్తి॒ య ఏ॒వం-వేఁద॒ ప్రైవ జా॑యతే-ఽన్నా॒దో భ॑వతి ॥ 10 ॥
(గౌర్వా-అ॑స్యై॒ తత్-ప్ర॑తి॒ష్ఠా-ఽహ్వ॑థా॒ ఇతి॑-విగ్ంశ॒తిశ్చ॑) (అ. 2)
ప॒రోక్షం॒-వాఁ అ॒న్యే దే॒వా ఇ॒జ్యన్తే᳚ ప్ర॒త్యక్ష॑మ॒న్యే య-ద్యజ॑తే॒ య ఏ॒వ దే॒వాః ప॒రోక్ష॑మి॒జ్యన్తే॒ తానే॒వ త-ద్య॑జతి॒ యద॑న్వాహా॒ర్య॑-మా॒హర॑త్యే॒తే వై దే॒వాః ప్ర॒త్యక్షం॒-యఁ-ద్బ్రా᳚హ్మ॒ణాస్తానే॒వ తేన॑ ప్రీణా॒త్యథో॒ దక్షి॑ణై॒వాస్యై॒షా-ఽథో॑ య॒జ్ఞస్యై॒వ ఛి॒ద్రమపి॑ దధాతి॒ యద్వై య॒జ్ఞస్య॑ క్రూ॒రం-యఁద్విలి॑ష్ట॒-న్తద॑న్వాహా॒ర్యే॑ణా॒- [తద॑న్వాహా॒ర్యే॑ణ, అ॒న్వాహ॑రతి॒] 11
-ఽన్వాహ॑రతి॒ తద॑న్వాహా॒ర్య॑స్యా-న్వాహార్య॒త్వ-న్దే॑వదూ॒తా వా ఏ॒తే యద్-ఋ॒త్విజో॒ యద॑న్వాహా॒ర్య॑-మా॒హర॑తి దేవదూ॒తానే॒వ ప్రీ॑ణాతి ప్ర॒జాప॑తి-ర్దే॒వేభ్యో॑ య॒జ్ఞాన్ వ్యాది॑శ॒-థ్స రి॑రిచా॒నో॑-ఽమన్యత॒ స ఏ॒తమ॑న్వాహా॒ర్య॑-మభ॑క్త-మపశ్య॒-త్తమా॒త్మన్న॑ధత్త॒స వా ఏ॒ష ప్రా॑జాప॒త్యో యద॑న్వాహా॒ర్యో॑ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో᳚-ఽన్వాహా॒ర్య॑ ఆహ్రి॒యతే॑ సా॒క్షాదే॒వ ప్ర॒జాప॑తి-మృద్ధ్నో॒త్యప॑రిమితోని॒రుప్యో-ఽప॑రిమితః ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జాప॑తే॒- [ప్ర॒జాప॑తేః, ఆప్త్యై॑] 12
-రాప్త్యై॑ దే॒వా వై య-ద్య॒జ్ఞే-ఽకు॑ర్వత॒ తదసు॑రా అకుర్వత॒ తే దే॒వా ఏ॒త-మ్ప్రా॑జాప॒త్య-మ॑న్వాహా॒ర్య॑-మపశ్య॒-న్తమ॒న్వాహ॑రన్త॒ తతో॑ దే॒వా అభ॑వ॒-న్పరాసు॑రా॒ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో᳚-ఽన్వాహా॒ర్య॑ ఆహ్రి॒యతే॒ భవ॑త్యా॒త్మనా॒ పరా᳚స్య॒ భ్రాతృ॑వ్యో భవతి య॒జ్ఞేన॒ వా ఇ॒ష్టీ ప॒క్వేన॑ పూ॒ర్తీ యస్యై॒వం-విఁ॒దుషో᳚-ఽన్వాహా॒ర్య॑ ఆహ్రి॒యతే॒ స త్వే॑వేష్టా॑పూ॒ర్తీ ప్ర॒జాప॑తేర్భా॒గో॑-ఽసీ- [ప్ర॒జాప॑తేర్భా॒గో॑-ఽసీ, ఇత్యా॑హ] 13
-త్యా॑హ ప్ర॒జాప॑తిమే॒వ భా॑గ॒ధేయే॑న॒ సమ॑ర్ధయ॒త్యూర్జ॑స్వా॒-న్పయ॑స్వా॒నిత్యా॒హోర్జ॑-మే॒వాస్మి॒-న్పయో॑ దధాతి ప్రాణాపా॒నౌ మే॑ పాహి సమానవ్యా॒నౌ మే॑ పా॒హీత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా॒స్తే ఽక్షి॑తో॒ ఽస్యక్షి॑త్యై త్వా॒ మా మే᳚ క్షేష్ఠా అ॒ముత్రా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒క ఇత్యా॑హ॒ క్షీయ॑తే॒ వా అ॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే-ఽన్న॑-మి॒తఃప్ర॑దాన॒గ్గ్॒ హ్య॑ముష్మిన్ ఁలో॒కే ప్ర॒జా ఉ॑ప॒జీవ॑న్తి॒ యదే॒వ-మ॑భిమృ॒శత్యక్షి॑తి-మే॒వైన॑-ద్గమయతి॒ నాస్యా॒ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే-ఽన్న॑-ఙ్క్షీయతే ॥ 14 ॥
(అ॒న్వా॒హా॒ర్యే॑ణ-ప్ర॒జాప॑తే-రసి॒-హ్య॑ముష్మి॑న్ ఁలో॒కే-పఞ్చ॑దశ చ ) (అ. 3)
బ॒ర్॒హిషో॒-ఽహ-న్దే॑వయ॒జ్యయా᳚ ప్ర॒జావా᳚-న్భూయాస॒మిత్యా॑హ బ॒ర్॒హిషా॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప్ర॒జా అ॑సృజత॒ తేనై॒వ ప్ర॒జా-స్సృ॑జతే॒ నరా॒శగ్ంస॑స్యా॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ పశు॒మా-న్భూ॑యాస॒మిత్యా॑హ॒ నరా॒శగ్ంసే॑న॒ వై ప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూన॑సృజత॒ తేనై॒వ ప॒శూన్-థ్సృ॑జతే॒-ఽగ్నే-స్స్వి॑ష్ట॒కృతో॒-ఽహ-న్దే॑వయ॒జ్యయా-ఽఽయు॑ష్మాన్. య॒జ్ఞేన॑ ప్రతి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑మేయ॒మిత్యా॒హా-ఽఽయు॑రే॒వాత్మ-న్ధ॑త్తే॒ ప్రతి॑ య॒జ్ఞేన॑ తిష్ఠతి దర్​శపూర్ణమా॒సయో॒- [దర్​శపూర్ణమా॒సయోః᳚, వై దే॒వా] 15
-ర్వై దే॒వా ఉజ్జి॑తి॒-మనూద॑జయ-న్దర్​శపూర్ణమా॒సాభ్యా॒- మసు॑రా॒నపా॑-నుదన్తా॒గ్నే-ర॒హముజ్జి॑తి॒-మనూజ్జే॑ష॒-మిత్యా॑హ దర్​శపూర్ణమా॒సయో॑రే॒వ దే॒వతా॑నాం॒-యఁజ॑మాన॒ ఉజ్జి॑తి॒మనూజ్జ॑యతి దర్​శపూర్ణమా॒సాభ్యా॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యా॒నప॑ నుదతే॒ వాజ॑వతీభ్యాం॒-వ్యూఁ॑హ॒త్యన్నం॒-వైఁ వాజో-ఽన్న॑మే॒వావ॑ రున్ధే॒ ద్వాభ్యా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యై॒ యో వై య॒జ్ఞస్య॒ ద్వౌ దోహౌ॑ వి॒ద్వాన్ యజ॑త ఉభ॒యత॑ [ఉభ॒యతః॑, ఏ॒వ య॒జ్ఞం] 16
ఏ॒వ య॒జ్ఞ-న్దు॑హే పు॒రస్తా᳚చ్చో॒పరి॑ష్టాచ్చై॒ష వా అ॒న్యో య॒జ్ఞస్య॒ దోహ॒ ఇడా॑యామ॒న్యో యర్​హి॒ హోతా॒ యజ॑మానస్య॒ నామ॑ గృహ్ణీ॒యా-త్తర్​హి॑ బ్రూయా॒దేమా అ॑గ్మన్నా॒శిషో॒ దోహ॑కామా॒ ఇతి॒ సగ్గ్​స్తు॑తా ఏ॒వ దే॒వతా॑ దు॒హే-ఽథో॑ ఉభ॒యత॑ ఏ॒వ య॒జ్ఞ-న్దు॑హే పు॒రస్తా᳚చ్చో॒పరి॑ష్టాచ్చ॒ రోహి॑తేన త్వా॒-ఽగ్నిర్దే॒వతా᳚-ఙ్గమయ॒త్విత్యా॑హై॒తే వై దే॑వా॒శ్వా [వై దే॑వా॒శ్వాః, యజ॑మానః ప్రస్త॒రో] 17
యజ॑మానః ప్రస్త॒రో యదే॒తైః ప్ర॑స్త॒ర-మ్ప్ర॒హర॑తి దేవా॒శ్వైరే॒వ యజ॑మానగ్ం సువ॒ర్గం-లోఁ॒క-ఙ్గ॑మయతి॒ వి తే॑ ముఞ్చామి రశ॒నా వి ర॒శ్మీనిత్యా॑హై॒ష వా అ॒గ్నేర్వి॑మో॒కస్తే-నై॒వైనం॒-విఁము॑ఞ్చతి ॒విష్ణో᳚-శ్శం॒​యోఁర॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ య॒జ్ఞేన॑ ప్రతి॒ష్ఠా-ఙ్గ॑మేయ॒మిత్యా॑హ య॒జ్ఞో వై విష్ణు॑-ర్య॒జ్ఞ ఏ॒వాన్త॒తః ప్రతి॑ తిష్ఠతి॒ సోమ॑స్యా॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ సు॒రేతా॒ [సు॒రేతాః᳚, రేతో॑] 18
రేతో॑ ధిషీ॒యేత్యా॑హ॒ సోమో॒ వై రే॑తో॒ధాస్తేనై॒వ రేత॑ ఆ॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ త్వష్టు॑ర॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ పశూ॒నాగ్ం రూ॒ప-మ్పు॑షేయ॒మిత్యా॑హ॒ త్వష్టా॒ వై ప॑శూ॒నా-మ్మి॑థు॒నానాగ్ం॑ రూప॒కృత్తేనై॒వ ప॑శూ॒నాగ్ం రూ॒పమా॒త్మ-న్ధ॑త్తే దే॒వానా॒-మ్పత్నీ॑ర॒గ్ని-ర్గృ॒హప॑తి-ర్య॒జ్ఞస్య॑ మిథు॒న-న్తయో॑ర॒హ-న్దే॑వయ॒జ్యయా॑ మిథు॒నేన॒ ప్రభూ॑యాస॒-మిత్యా॑హై॒తస్మా॒-ద్వై మి॑థు॒నా-త్ప్ర॒జాప॑తి-ర్మిథు॒నేన॒ [ర్మిథు॒నేన॑, ప్రా-ఽజా॑యత॒] 19
ప్రా-ఽజా॑యత॒ తస్మా॑దే॒వ యజ॑మానో మిథు॒నేన॒ ప్రజా॑యతే వే॒దో॑-ఽసి॒ విత్తి॑రసి వి॒దేయేత్యా॑హ వే॒దేన॒ వై దే॒వా అసు॑రాణాం-విఁ॒త్తం-వేఁద్య॑మవిన్దన్త॒ త-ద్వే॒దస్య॑ వేద॒త్వం-యఁద్య॒-ద్భ్రాతృ॑వ్యస్యాభి॒ద్ధ్యాయే॒-త్తస్య॒ నామ॑ గృహ్ణీయా॒-త్తదే॒వాస్య॒ సర్వం॑-వృఁఙ్క్తే ఘృ॒తవ॑న్త-ఙ్కులా॒యినగ్ం॑ రా॒యస్పోషగ్ం॑ సహ॒స్రిణం॑-వేఁ॒దో ద॑దాతు వా॒జిన॒మిత్యా॑హ॒ ప్రస॒హస్ర॑-మ్ప॒శూనా᳚ప్నో॒త్యా స్య॑ ప్ర॒జాయాం᳚-వాఁ॒జీ జా॑యతే॒ య ఏ॒వం-వేఁద॑ ॥ 20 ॥
(ద॒ర్॒శ॒పూ॒ర్ణ॒మాసయో॑-రుభ॒యతో॑-దేవా॒శ్వాః-సు॒రేతాః᳚-ప్ర॒జాప॑తి-ర్మిథు॒నేనా᳚-ప్నోత్య॒-ష్టౌ చ॑) (అ. 4)
ధ్రు॒వాం-వైఁ రిచ్య॑మానాం-యఁ॒జ్ఞో-ఽను॑ రిచ్యతే య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానో॒ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జా ధ్రు॒వామా॒ప్యాయ॑మానాం-యఁ॒జ్ఞో-ఽన్వా ప్యా॑యతే య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానో॒ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జా ఆ ప్యా॑యతా-న్ధ్రు॒వా ఘృ॒తేనేత్యా॑హ ధ్రు॒వామే॒వా ఽఽ ప్యా॑యయతి॒ తామా॒ప్యాయ॑మానాం-యఁ॒జ్ఞో-ఽన్వా ప్యా॑యతే య॒జ్ఞం-యఁజ॑మానో॒ యజ॑మాన-మ్ప్ర॒జాః ప్ర॒జాప॑తే-ర్వి॒భాన్నామ॑ లో॒కస్తస్మిగ్గ్॑స్త్వా దధామి స॒హ యజ॑మానే॒నే- [యజ॑మానే॒నేతి, ఆ॒హా॒-ఽయం-వైఁ] 21
-త్యా॑హా॒-ఽయం-వైఁ ప్ర॒జాప॑తే-ర్వి॒భాన్నామ॑ లో॒కస్తస్మి॑-న్నే॒వైన॑-న్దధాతి స॒హ యజ॑మానేన॒ రిచ్య॑త ఇవ॒ వా ఏ॒త-ద్య-ద్యజ॑తే॒ య-ద్య॑జమానభా॒గ-మ్ప్రా॒శ్ఞాత్యా॒త్మాన॑మే॒వ ప్రీ॑ణాత్యే॒తావా॒న్॒. వై య॒జ్ఞో యావాన్॑. యజమానభా॒గో య॒జ్ఞో యజ॑మానో॒ య-ద్య॑జమానభా॒గ-మ్ప్రా॒శ్ఞాతి॑ య॒జ్ఞ ఏ॒వ య॒జ్ఞ-మ్ప్రతి॑ ష్ఠాపయత్యే॒తద్వై సూ॒యవ॑స॒గ్ం॒ సోద॑కం॒-యఁద్బ॒ర్॒హిశ్చా-ఽఽప॑శ్చై॒త- [-ఽఽప॑శ్చై॒తత్, యజ॑మానస్యా॒-] 22
-ద్యజ॑మానస్యా॒-ఽఽయత॑నం॒-యఁద్వేది॒ర్య-త్పూ᳚ర్ణపా॒త్ర-మ॑న్తర్వే॒ది ని॒నయ॑తి॒ స్వ ఏ॒వా-ఽఽయ॑తనే సూ॒యవ॑స॒గ్ం॒ సోద॑క-ఙ్కురుతే॒ సద॑సి॒ సన్మే॑ భూయా॒ ఇత్యా॒హా-ఽఽపో॒ వై య॒జ్ఞ ఆపో॒-ఽమృతం॑-యఁ॒జ్ఞమే॒వామృత॑-మా॒త్మ-న్ధ॑త్తే॒ సర్వా॑ణి॒ వై భూ॒తాని॑ వ్ర॒త-ము॑ప॒యన్త॒ -మనూప॑ యన్తి॒ ప్రాచ్యా᳚-న్ది॒శి దే॒వా ఋ॒త్విజో॑ మార్జయన్తా॒-మిత్యా॑హై॒ష వై ద॑ర్​శపూర్ణమా॒సయో॑-రవభృ॒థో [-రవభృ॒థః, యాన్యే॒వైన॑-మ్భూ॒తాని॑] 23
యాన్యే॒వైన॑-మ్భూ॒తాని॑ వ్ర॒తము॑ప॒యన్త॑-మనూప॒యన్తి॒ తైరే॒వ స॒హావ॑భృ॒థమవై॑తి॒ విష్ణు॑ముఖా॒ వై దే॒వా శ్ఛన్దో॑భిరి॒మాన్ ఁలో॒కా-న॑నపజ॒య్యమ॒భ్య॑జయ॒న్॒. య-ద్వి॑ష్ణుక్ర॒మాన్ క్రమ॑తే॒ విష్ణు॑రే॒వ భూ॒త్వా యజ॑మాన॒శ్ఛన్దో॑భిరి॒మాన్ ఁలో॒కా-న॑నపజ॒య్యమ॒భి జ॑యతి॒ విష్ణోః॒ క్రమో᳚-ఽస్యభిమాతి॒హేత్యా॑హ గాయ॒త్రీ వై పృ॑థి॒వీ త్రైష్టు॑భమ॒న్తరి॑క్ష॒-ఞ్జాగ॑తీ॒ ద్యౌరాను॑ష్టుభీ॒-ర్దిశ॒ శ్ఛన్దో॑భిరే॒వేమాన్ ఁలో॒కాన్. య॑థాపూ॒ర్వమ॒భి జ॑యతి ॥ 24 ॥
(యజ॑మానే॒నేతి॑-చై॒ తద॑-వభృ॒థో-దిశః॑-స॒ప్త చ॑) (అ. 5)
అగ॑న్మ॒ సువ॒-స్సువ॑రగ॒న్మేత్యా॑హ సువ॒ర్గమే॒వ లో॒కమే॑తి స॒న్దృశ॑స్తే॒ మా ఛి॑థ్సి॒ యత్తే॒ తప॒స్తస్మై॑ తే॒ మా ఽఽ వృ॒క్షీత్యా॑హ యథాయ॒జు-రే॒వైత-థ్సు॒భూర॑సి॒ శ్రేష్ఠో॑ రశ్మీ॒నామా॑యు॒ర్ధా అ॒స్యాయు॑ర్మే ధే॒హీత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ ప్ర వా ఏ॒షో᳚-ఽస్మాన్ ఁలో॒కాచ్చ్య॑వతే॒ యో [యః, వి॒ష్ణు॒క్ర॒మాన్ క్రమ॑తే] 25
వి॑ష్ణుక్ర॒మాన్ క్రమ॑తే సువ॒ర్గాయ॒ హి లో॒కాయ॑ విష్ణుక్ర॒మాః క్ర॒మ్యన్తే᳚ బ్రహ్మవా॒దినో॑ వదన్తి॒ స త్వై వి॑ష్ణుక్ర॒మాన్ క్ర॑మేత॒ య ఇ॒మాన్ ఁలో॒కా-న్భ్రాతృ॑వ్యస్య సం॒​విఁద్య॒ పున॑రి॒మం-లోఁ॒క-మ్ప్ర॑త్యవ॒రోహే॒దిత్యే॒ష వా అ॒స్య లో॒కస్య॑ ప్రత్యవరో॒హో యదాహే॒దమ॒హమ॒ము-మ్భ్రాతృ॑వ్యమా॒భ్యో ది॒గ్భ్యో᳚-ఽస్యై ది॒వ ఇతీ॒మానే॒వ లో॒కా-న్భ్రాతృ॑వ్యస్య సం॒​విఁద్య॒ పున॑రి॒మం-లోఁ॒క-మ్ప్ర॒త్యవ॑రోహతి॒ సం- [సమ్, జ్యోతి॑షా-ఽభూవ॒మిత్యా॑హా॒స్మిన్నే॒వ] 26
-జ్యోతి॑షా-ఽభూవ॒మిత్యా॑హా॒స్మిన్నే॒వ లో॒కే ప్రతి॑ తిష్ఠత్యై॒న్ద్రీ-మా॒వృత॑-మ॒న్వావ॑ర్త॒ ఇత్యా॑హా॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్య ఇన్ద్ర॒స్తస్యై॒వా-ఽఽవృత॒మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే దక్షి॒ణా ప॒ర్యావ॑ర్తతే॒ స్వమే॒వ వీ॒ర్య॑మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే॒ తస్మా॒-ద్దక్షి॒ణో-ఽర్ధ॑ ఆ॒త్మనో॑ వీ॒ర్యా॑వత్త॒రో-ఽథో॑ ఆది॒త్యస్యై॒వా-ఽఽవృత॒మను॑ ప॒ర్యావ॑ర్తతే॒ సమ॒హ-మ్ప్ర॒జయా॒ స-మ్మయా᳚ ప్ర॒జేత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑- [ప్ర॒జేత్యా॑హా॒-ఽఽశిష᳚మ్, ఏ॒వైతామా] 27
-మే॒వైతామా శా᳚స్తే॒ సమి॑ద్ధో అగ్నే మే దీదిహి సమే॒ద్ధా తే॑ అగ్నే దీద్యాస॒మిత్యా॑హ యథాయ॒జు-రే॒వైతద్వసు॑మాన్. య॒జ్ఞో వసీ॑యా-న్భూయాస॒-మిత్యా॑హా॒-ఽఽశిష॑మే॒వేతామా శా᳚స్తే బ॒హు వై గార్​హ॑పత్య॒స్యాన్తే॑ మి॒శ్రమి॑వ చర్యత ఆగ్నిపావమా॒నీభ్యా॒-ఙ్గార్​హ॑పత్య॒ముప॑ తిష్ఠతే పు॒నాత్యే॒వాగ్ని-మ్పు॑నీ॒త ఆ॒త్మాన॒-న్ద్వాభ్యా॒-మ్ప్రతి॑ష్ఠిత్యా॒ అగ్నే॑ గృహపత॒ ఇత్యా॑హ [ఇత్యా॑హ, య॒థా॒య॒జురే॒వైతచ్ఛ॒తగ్ం] 28
యథాయ॒జురే॒వైతచ్ఛ॒తగ్ం హిమా॒ ఇత్యా॑హ శ॒త-న్త్వా॑ హేమ॒న్తాని॑న్ధిషీ॒యేతి॒ వావైతదా॑హ పు॒త్రస్య॒ నామ॑ గృహ్ణాత్యన్నా॒దమే॒వైన॑-ఙ్కరోతి॒ తామా॒శిష॒మా శా॑సే॒ తన్త॑వే॒ జ్యోతి॑ష్మతీ॒మితి॑ బ్రూయా॒-ద్యస్య॑ పు॒త్రో-ఽజా॑త॒-స్స్యా-త్తే॑జ॒స్వ్యే॑వాస్య॑ బ్రహ్మవర్చ॒సీ పు॒త్రో జా॑యతే॒ తామా॒శిష॒మా శా॑సే॒-ఽముష్మై॒ జ్యోతి॑ష్మతీ॒మితి॑ బ్రూయా॒-ద్యస్య॑ పు॒త్రో [పు॒త్రః, జా॒త-స్స్యాత్తేజ॑] 29
జా॒త-స్స్యాత్తేజ॑ ఏ॒వాస్మి॑-న్బ్రహ్మవర్చ॒స-న్ద॑ధాతి॒ యో వై య॒జ్ఞ-మ్ప్ర॒యుజ్య॒ న వి॑ము॒ఞ్చత్య॑ప్రతిష్ఠా॒నో వై స భ॑వతి॒ కస్త్వా॑ యునక్తి॒ స త్వా॒ వి ము॑ఞ్చ॒త్విత్యా॑హ ప్ర॒జాప॑తి॒-ర్వై కః ప్ర॒జాప॑తినై॒వైనం॑-యుఁ॒నక్తి॑ ప్ర॒జాప॑తినా॒ వి ము॑ఞ్చతి॒ ప్రతి॑ష్ఠిత్యా ఈశ్వ॒రం-వైఁ వ్ర॒తమవి॑సృష్ట-మ్ప్ర॒దహో-ఽగ్నే᳚ వ్రతపతే వ్ర॒తమ॑చారిష॒మిత్యా॑హ వ్ర॒తమే॒వ [ ] 30
వి సృ॑జతే॒ శాన్త్యా॒ అప్ర॑దాహాయ॒ పరాం॒అ॒. వావ య॒జ్ఞ ఏ॑తి॒ న ని వ॑ర్తతే॒ పున॒ర్యో వై య॒జ్ఞస్య॑ పునరాల॒మ్భం-విఁ॒ద్వాన్. యజ॑తే॒ తమ॒భి ని వ॑ర్తతే య॒జ్ఞో బ॑భూవ॒ స ఆ బ॑భూ॒వేత్యా॑హై॒ష వై య॒జ్ఞస్య॑ పునరాల॒మ్భ-స్తేనై॒వైన॒-మ్పున॒రా ల॑భ॒తే-ఽన॑వరుద్ధా॒ వా ఏ॒తస్య॑ వి॒రాడ్ య ఆహి॑తాగ్ని॒-స్సన్న॑స॒భః ప॒శవః॒ ఖలు॒ వై బ్రా᳚హ్మ॒ణస్య॑ స॒భేష్ట్వా ప్రాంఉ॒త్క్రమ్య॑ బ్రూయా॒-ద్గోమాగ్ం॑ అ॒గ్నే-ఽవి॑మాగ్ం అ॒శ్వీ య॒జ్ఞ ఇత్యవ॑ స॒భాగ్ం రు॒న్ధే ప్ర స॒హస్ర॑-మ్ప॒శూనా᳚ప్నో॒త్యా-ఽస్య॑ ప్ర॒జాయాం᳚-వాఁ॒జీ జా॑యతే ॥ 31 ॥
(యః-స-మా॒సిషం॑-గృహపత॒-ఇత్యా॑హా॒-ముష్మై॒ జ్యోతి॑ష్మతీ॒మితి॑ బ్రూయా॒-ద్యస్య॑పు॒త్రో-వ్ర॒తమే॒వ-ఖలు॒ వై- చతు॑ర్విగ్ంశతిశ్చ) (అ. 6)
దేవ॑ సవితః॒ ప్ర సు॑వ య॒జ్ఞ-మ్ప్ర సు॑వ య॒జ్ఞప॑తి॒-మ్భగా॑య ది॒వ్యో గ॑న్ధ॒ర్వః । కే॒త॒పూః కేత॑-న్నః పునాతు వా॒చస్పతి॒-ర్వాచ॑మ॒ద్య స్వ॑దాతి నః ॥ ఇన్ద్ర॑స్య॒ వజ్రో॑-ఽసి॒ వార్త్ర॑ఘ్న॒స్త్వయా॒-ఽయం-వృఁ॒త్రం-వఁ॑ద్ధ్యాత్ ॥ వాజ॑స్య॒ ను ప్ర॑స॒వే మా॒తర॑-మ్మ॒హీమది॑తి॒-న్నామ॒ వచ॑సా కరామహే । యస్యా॑మి॒దం-విఁశ్వ॒-మ్భువ॑న-మావి॒వేశ॒ తస్యా᳚-న్నో దే॒వ-స్స॑వి॒తా ధర్మ॑ సావిషత్ ॥ అ॒- [అ॒ఫ్సు, అ॒న్తర॒మృత॑మ॒ఫ్సు] 32
ఫ్స్వ॑న్తర॒మృత॑మ॒ఫ్సు భే॑ష॒జమ॒పాము॒త ప్రశ॑స్తి॒ష్వశ్వా॑ భవథ వాజినః ॥ వా॒యు-ర్వా᳚ త్వా॒ మను॑-ర్వా త్వా గన్ధ॒ర్వా-స్స॒ప్తవిగ్ం॑శతిః । తే అగ్రే॒ అశ్వ॑మాయుఞ్జ॒న్తే అ॑స్మిఞ్జ॒వమా-ఽద॑ధుః ॥ అపా᳚-న్నపాదాశుహేమ॒న్॒. య ఊ॒ర్మిః క॒కుద్మా॒-న్ప్రతూ᳚ర్తి-ర్వాజ॒సాత॑మ॒స్తేనా॒యం-వాఁజగ్ం॑ సేత్ ॥ విష్ణోః॒ క్రమో॑-ఽసి॒ విష్ణోః᳚ క్రా॒న్తమ॑సి॒ విష్ణో॒-ర్విక్రా᳚న్తమస్య॒ఙ్కౌ న్య॒ఙ్కా వ॒భితో॒ రథం॒-యౌఁ ధ్వా॒న్తం-వాఁ॑తా॒గ్రమను॑ స॒ఞ్చర॑న్తౌ దూ॒రేహే॑తి-రిన్ద్రి॒యావా᳚-న్పత॒త్రీ తే నో॒-ఽగ్నయః॒ పప్ర॑యః పారయన్తు ॥ 33 ॥
(అ॒ఫ్సు-న్య॒ఙ్కౌ-పఞ్చ॑దశ చ) (అ. 7)
దే॒వస్యా॒హగ్ం స॑వి॒తుః ప్ర॑స॒వే బృహ॒స్పతి॑నా వాజ॒జితా॒ వాజ॑-ఞ్జేష-న్దే॒వస్యా॒హగ్ం స॑వి॒తుః ప్ర॑స॒వే బృహ॒స్పతి॑నా వాజ॒జితా॒ వర్​షి॑ష్ఠ॒-న్నాకగ్ం॑ రుహేయ॒మిన్ద్రా॑య॒ వాచం॑-వఁద॒తేన్ద్రం॒-వాఁజ॑-ఞ్జాపయ॒తేన్ద్రో॒ వాజ॑మజయిత్ ॥ అశ్వా॑జని వాజిని॒ వాజే॑షు వాజినీవ॒త్యశ్వా᳚న్-థ్స॒మథ్సు॑ వాజయ ॥ అర్వా॑-ఽసి॒ సప్తి॑రసి వా॒జ్య॑సి॒ వాజి॑నో॒ వాజ॑-న్ధావత మ॒రుతా᳚-మ్ప్రస॒వే జ॑యత॒ వి యోజ॑నా మిమీద్ధ్వ॒మద్ధ్వ॑న-స్స్కభ్నీత॒ [స్కభ్నీత, కాష్ఠా᳚-ఙ్గచ్ఛత॒] 34
కాష్ఠా᳚-ఙ్గచ్ఛత॒ వాజే॑వాజే-ఽవత వాజినో నో॒ ధనే॑షు విప్రా అమృతా ఋతజ్ఞాః ॥ అ॒స్య మద్ధ్వః॑ పిబత మా॒దయ॑ద్ధ్వ-న్తృ॒ప్తా యా॑త ప॒థిభి॑-ర్దేవ॒యానైః᳚ ॥ తే నో॒ అర్వ॑న్తో హవన॒శ్రుతో॒ హవం॒-విఁశ్వే॑ శృణ్వన్తు వా॒జినః॑ ॥ మి॒తద్ర॑వ-స్సహస్ర॒సా మే॒ధసా॑తా సని॒ష్యవః॑ । మ॒హో యే రత్నగ్ం॑ సమి॒థేషు॑ జభ్రి॒రే శన్నో॑ భవన్తు వా॒జినో॒ హవే॑షు ॥దే॒వతా॑తా మి॒తద్ర॑వ-స్స్వ॒ర్కాః । జ॒మ్భయ॒న్తో-ఽహిం॒-వృఁక॒గ్ం॒ రక్షాగ్ం॑సి॒ సనే᳚మ్య॒స్మద్యు॑యవ॒- [సనే᳚మ్య॒స్మద్యు॑యవన్న్, అమీ॑వాః ।] 35
-న్నమీ॑వాః ॥ ఏ॒ష స్య వా॒జీ క్షి॑ప॒ణి-న్తు॑రణ్యతి గ్రీ॒వాయా᳚-మ్బ॒ద్ధో అ॑పిక॒క్ష ఆ॒సని॑ । క్రతు॑-న్దధి॒క్రా అను॑ స॒న్తవీ᳚త్వ-త్ప॒థామఙ్కా॒గ్॒స్యన్వా॒పనీ॑ఫణత్ ॥ఉ॒త స్మా᳚స్య॒ ద్రవ॑త-స్తురణ్య॒తః ప॒ర్ణ-న్న వే-రను॑ వాతి ప్రగ॒ర్ధినః॑ । శ్యే॒నస్యే॑వ॒ ధ్రజ॑తో అఙ్క॒స-మ్పరి॑ దధి॒క్రావ్.ణ్ణః॑ స॒హోర్జా తరి॑త్రతః ॥ ఆ మా॒ వాజ॑స్య ప్రస॒వో జ॑గమ్యా॒దా ద్యావా॑పృథి॒వీ వి॒శ్వశ॑మ్భూ । ఆ మా॑ గన్తా-మ్పి॒తరా॑ [గన్తా-మ్పి॒తరా᳚, మా॒తరా॒] 36
మా॒తరా॒ చా-ఽఽ మా॒ సోమో॑ అమృత॒త్వాయ॑ గమ్యాత్ ॥ వాజి॑నో వాజజితో॒ వాజగ్ం॑ సరి॒ష్యన్తో॒ వాజ॑-ఞ్జే॒ష్యన్తో॒ బృహ॒స్పతే᳚-ర్భా॒గమవ॑ జిఘ్రత॒ వాజి॑నో వాజజితో॒ వాజగ్ం॑ ససృ॒వాగ్ంసో॒ వాజ॑-ఞ్జిగి॒వాగ్ంసో॒ బృహ॒స్పతే᳚-ర్భా॒గే ని మృ॑ఢ్వమి॒యం-వఁ॒-స్సా స॒త్యా స॒న్ధా-ఽభూ॒ద్యామిన్ద్రే॑ణ స॒మధ॑ద్ధ్వ॒-మజీ॑జిపత వనస్పతయ॒ ఇన్ద్రం॒-వాఁజం॒-విఁ ము॑చ్యద్ధ్వమ్ ॥ 37 ॥
(స్క॒భ్నీ॒త॒-యు॒య॒వ॒న్-పి॒తరా॒-ద్విచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 8)
క్ష॒త్రస్యోలగ్గ్॑మసి క్ష॒త్రస్య॒ యోని॑రసి॒ జాయ॒ ఏహి॒ సువో॒ రోహా॑వ॒ రోహా॑వ॒ హి సువ॑ర॒హ-న్నా॑వు॒భయో॒-స్సువో॑ రోక్ష్యామి॒ వాజ॑శ్చ ప్రస॒వశ్చా॑పి॒జశ్చ॒ క్రతు॑శ్చ॒ సువ॑శ్చ మూ॒ర్ధా చ॒ వ్యశ్న్ని॑యశ్చా-ఽఽన్త్యాయ॒న శ్చాన్త్య॑శ్చ భౌవ॒నశ్చ॒ భువ॑న॒శ్చాధి॑పతిశ్చ । ఆయు॑-ర్య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా-మ్ప్రా॒ణో య॒జ్ఞేన॑ కల్పతామపా॒నో [కల్పతామపా॒నః, య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం] 38
య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం-వ్యాఁ॒నో య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒-ఞ్చక్షు॑-ర్య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒గ్॒ శ్రోత్రం॑-యఁ॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒-మ్మనో॑ య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం॒-వాఁగ్ య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా-మా॒త్మా య॒జ్ఞేన॑ కల్పతాం-యఁ॒జ్ఞో య॒జ్ఞేన॑ కల్పతా॒గ్ం॒ సువ॑-ర్దే॒వాగ్ం అ॑గన్మా॒మృతా॑ అభూమ ప్ర॒జాప॑తేః ప్ర॒జా అ॑భూమ॒ సమ॒హ-మ్ప్ర॒జయా॒ స-మ్మయా᳚ ప్ర॒జా సమ॒హగ్ం రా॒యస్పోషే॑ణ॒ స-మ్మయా॑ రా॒యస్పోషో-ఽన్నా॑య త్వా॒-ఽన్నాద్యా॑య త్వా॒ వాజా॑య త్వా వాజజి॒త్యాయై᳚ త్వా॒ ఽమృత॑మసి॒ పుష్టి॑రసి ప్ర॒జన॑నమసి ॥ 39 ॥
(అ॒పా॒నో-వాజా॑య॒-నవ॑ చ) (అ. 9)
వాజ॑స్యే॒మ-మ్ప్ర॑స॒వ-స్సు॑షువే॒ అగ్రే॒ సోమ॒గ్ం॒ రాజా॑న॒మోష॑ధీష్వ॒ఫ్సు । తా అ॒స్మభ్య॒-మ్మధు॑మతీ-ర్భవన్తు వ॒యగ్ం రా॒ష్ట్రే జా᳚గ్రియామ పు॒రోహి॑తాః । వాజ॑స్యే॒ద-మ్ప్ర॑స॒వ ఆ బ॑భూవే॒మా చ॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒ర్వతః॑ । స వి॒రాజ॒-మ్పర్యే॑తి ప్రజా॒న-న్ప్ర॒జా-మ్పుష్టిం॑-వఁ॒ర్ధయ॑మానో అ॒స్మే । వాజ॑స్యే॒మా-మ్ప్ర॑స॒వ-శ్శి॑శ్రియే॒ దివ॑మి॒మా చ॒ విశ్వా॒ భువ॑నాని స॒మ్రాట్ । అది॑థ్సన్త-న్దాపయతు ప్రజా॒న-న్ర॒యిం- [ప్రజా॒న-న్ర॒యిమ్, చ॒ న॒-స్సర్వ॑వీరాం॒] 40
-చ॑ న॒-స్సర్వ॑వీరా॒-న్ని య॑చ్ఛతు ॥ అగ్నే॒ అచ్ఛా॑ వదే॒హ నః॒ ప్రతి॑ న-స్సు॒మనా॑ భవ । ప్ర ణో॑ యచ్ఛ భువస్పతే ధన॒దా అ॑సి న॒స్త్వమ్ ॥ ప్ర ణో॑ యచ్ఛత్వర్య॒మా ప్ర భగః॒ ప్ర బృహ॒స్పతిః॑ । ప్ర దే॒వాః ప్రోత సూ॒నృతా॒ ప్ర వాగ్ దే॒వీ ద॑దాతు నః ॥ అ॒ర్య॒మణ॒-మ్బృహ॒స్పతి॒మిన్ద్ర॒-న్దానా॑య చోదయ । వాచం॒-విఁష్ణు॒గ్ం॒ సర॑స్వతీగ్ం సవి॒తారం॑- [సర॑స్వతీగ్ం సవి॒తార᳚మ్, చ వా॒జిన᳚మ్ ।] 41
-చ వా॒జిన᳚మ్ ॥ సోమ॒గ్ం॒ రాజా॑నం॒-వఁరు॑ణమ॒గ్ని-మ॒న్వార॑భామహే । ఆ॒ది॒త్యాన్ విష్ణు॒గ్ం॒ సూర్య॑-మ్బ్ర॒హ్మాణ॑-ఞ్చ॒ బృహ॒స్పతి᳚మ్ ॥ దే॒వస్య॑ త్వా సవి॒తుః ప్ర॑స॒వే᳚-ఽశ్వినో᳚-ర్బా॒హుభ్యా᳚-మ్పూ॒ష్ణో హస్తా᳚భ్యా॒గ్ం॒ సర॑స్వత్యై వా॒చో య॒న్తు-ర్య॒న్త్రేణా॒గ్నేస్త్వా॒ ఆమ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చా॒మీన్ద్ర॑స్య॒ బృహ॒స్పతే᳚స్త్వా॒ సామ్రా᳚జ్యేనా॒భిషి॑ఞ్చామి ॥ 42 ॥
(ర॒యిగ్ం-స॑వి॒తార॒గ్ం॒-షట్త్రిగ్ం॑శచ్చ) (అ. 10)
అ॒గ్నిరేకా᳚క్షరేణ॒ వాచ॒ముద॑జయద॒శ్వినౌ॒ ద్వ్య॑క్షరేణ ప్రాణాపా॒నావుద॑జయతాం॒-విఁష్ణు॒స్త్య్ర॑క్షరేణ॒ త్రీన్ ఁలో॒కానుద॑జయ॒-థ్సోమ॒శ్చతు॑రక్షరేణ॒ చతు॑ష్పదః ప॒శూనుద॑జయ-త్పూ॒షా పఞ్చా᳚క్షరేణ ప॒ఙ్క్తిముద॑జయ-ద్ధా॒తా షడ॑క్షరేణ॒ షడ్-ఋ॒తూనుద॑జయ-న్మ॒రుతః॑ స॒ప్తాక్ష॑రేణ స॒ప్తప॑దా॒గ్ం॒ శక్వ॑రీ॒ముద॑జయ॒-న్బృహ॒స్పతి॑-ర॒ష్టాక్ష॑రేణ గాయ॒త్రీముద॑జయ-న్మి॒త్రో నవా᳚క్షరేణ త్రి॒వృత॒గ్గ్॒ స్తోమ॒ముద॑జయ॒- [స్తోమ॒ముద॑జయత్, వరు॑ణో॒ దశా᳚క్షరేణ] 43
-ద్వరు॑ణో॒ దశా᳚క్షరేణ వి॒రాజ॒-ముద॑జయ॒దిన్ద్ర॒ ఏకా॑దశాక్షరేణ త్రి॒ష్టుభ॒-ముద॑జయ॒-ద్విశ్వే॑ దే॒వా ద్వాద॑శాక్షరేణ॒ జగ॑తీ॒ముద॑జయ॒న్ వస॑వ॒స్త్రయో॑ దశాక్షరేణ త్రయోద॒శగ్గ్​ స్తోమ॒ముద॑జయ-న్రు॒ద్రాశ్చతు॑ర్దశాక్షరేణ చతుర్ద॒శగ్గ్​ స్తోమ॒ముద॑జయన్నాది॒త్యాః పఞ్చ॑దశాక్షరేణ పఞ్చద॒శగ్గ్​ స్తోమ॒ముద॑జయ॒న్నది॑తి॒-ష్షోడ॑శాక్షరేణ షోడ॒శగ్గ్​ స్తోమ॒ముద॑జయ-త్ప్ర॒జాప॑తి-స్స॒ప్తద॑శాక్షరేణ సప్తద॒శగ్గ్​ స్తోమ॒ముద॑జయత్ ॥ 44 ॥
(త్రి॒వృత॒గ్గ్॒ స్తోమ॒ముద॑జయ॒-థ్షట్చ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 11)
ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి నృ॒షద॑-న్త్వా ద్రు॒షద॑-మ్భువన॒సద॒మిన్ద్రా॑య॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వోపయా॒మగృ॑హీతో-ఽస్యఫ్సు॒షద॑-న్త్వా ఘృత॒సదం॑-వ్యోఁమ॒సద॒మిన్ద్రా॑య॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వోపయా॒మగృ॑హీతో-ఽసి పృథివి॒షద॑-న్త్వా-ఽన్తరిక్ష॒సద॑-న్నాక॒సద॒మిన్ద్రా॑య॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా ॥ యే గ్రహాః᳚ పఞ్చజ॒నీనా॒ యేషా᳚-న్తి॒స్రః ప॑రమ॒జాః । దైవ్యః॒ కోశ॒- [దైవ్యః॒ కోశః॑, సము॑బ్జితః ।] 45
-స్సము॑బ్జితః । తేషాం॒-విఁశి॑ప్రియాణా॒-మిష॒మూర్జ॒గ్ం॒ సమ॑గ్రభీ-మే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా ॥ అ॒పాగ్ం రస॒ముద్వ॑యస॒గ్ం॒ సూర్య॑రశ్మిగ్ం స॒మాభృ॑తమ్ । అ॒పాగ్ం రస॑స్య॒ యో రస॒స్తం-వోఁ॑ గృహ్ణామ్యుత్త॒మమే॒ష తే॒ యోని॒రిన్ద్రా॑య త్వా ॥ అ॒యా వి॒ష్ఠా జ॒నయ॒న్ కర్వ॑రాణి॒ స హి ఘృణి॑రు॒రు-ర్వరా॑య గా॒తుః । స ప్రత్యుదై᳚-ద్ధ॒రుణో మద్ధ్వో॒ అగ్ర॒గ్గ్॒ స్వాయాం॒-యఁ-త్త॒నువా᳚-న్త॒నూమైర॑యత । ఉ॒ప॒యా॒మగృ॑హీతో-ఽసి ప్ర॒జాప॑తయే త్వా॒ జుష్ట॑-ఙ్గృహ్ణామ్యే॒ష తే॒ యోనిః॑ ప్ర॒జాప॑తయే త్వా ॥ 46 ॥
(కోశ॑-స్త॒నువా॒న్-త్రయో॑దశ చ) (అ. 12)
అన్వహ॒ మాసా॒ అన్విద్వనా॒న్యన్వోష॑ధీ॒రను॒ పర్వ॑తాసః । అన్విన్ద్ర॒గ్ం॒ రోద॑సీ వావశా॒నే అన్వాపో॑ అజిహత॒ జాయ॑మానమ్ ॥ అను॑ తే దాయి మ॒హ ఇ॑న్ద్రి॒యాయ॑ స॒త్రా తే॒ విశ్వ॒మను॑ వృత్ర॒హత్యే᳚ । అను॑ క్ష॒త్రమను॒ సహో॑ యజ॒త్రేన్ద్ర॑ దే॒వేభి॒రను॑ తే నృ॒షహ్యే᳚ ॥ ఇ॒న్ద్రా॒ణీమా॒సు నారి॑షు సు॒పత్నీ॑-మ॒హమ॑శ్రవమ్ । న హ్య॑స్యా అప॒ర-ఞ్చ॒న జ॒రసా॒ [జ॒రసా᳚, మర॑తే॒ పతిః॑ ।] 47
మర॑తే॒ పతిః॑ ॥ నాహమి॑న్ద్రాణి రారణ॒ సఖ్యు॑-ర్వృ॒షాక॑పేర్-ఋ॒తే । యస్యే॒దమప్యగ్ం॑ హ॒విః ప్రి॒య-న్దే॒వేషు॒ గచ్ఛ॑తి ॥యో జా॒త ఏ॒వ ప్ర॑థ॒మో మన॑స్వా-న్దే॒వో దే॒వాన్ క్రతు॑నా ప॒ర్యభూ॑షత్ । యస్య॒ శుష్మా॒ద్రోద॑సీ॒ అభ్య॑సేతా-న్నృం॒ణస్య॑ మ॒హ్నా స జ॑నాస॒ ఇన్ద్రః॑ ॥ ఆ తే॑ మ॒హ ఇ॑న్ద్రో॒త్యు॑గ్ర॒ సమ॑న్యవో॒ య-థ్స॒మర॑న్త॒ సేనాః᳚ । పతా॑తి ది॒ద్యున్నర్య॑స్య బాహు॒వో-ర్మా తే॒ [బాహు॒వో-ర్మా తే᳚, మనో॑] 48
మనో॑ విష్వ॒ద్రియ॒గ్ వి చా॑రీత్ ॥ మా నో॑ మర్ధీ॒రా భ॑రా ద॒ద్ధి తన్నః॒ ప్ర దా॒శుషే॒ దాత॑వే॒ భూరి॒ య-త్తే᳚ । నవ్యే॑ దే॒ష్ణే శ॒స్తే అ॒స్మి-న్త॑ ఉ॒క్థే ప్ర బ్ర॑వామ వ॒యమి॑న్ద్ర స్తు॒వన్తః॑ ॥ ఆ తూ భ॑ర॒ మాకి॑రే॒త-త్పరి॑ ష్ఠా-ద్వి॒ద్మా హి త్వా॒ వసు॑పతిం॒-వఁసూ॑నామ్ । ఇన్ద్ర॒ య-త్తే॒ మాహి॑న॒-న్దత్ర॒-మస్త్య॒స్మభ్య॒-న్తద్ధ॑ర్యశ్వ॒ [తద్ధ॑ర్యశ్వ, ప్ర య॑న్ధి ।] 49
ప్ర య॑న్ధి ॥ ప్ర॒దా॒తారగ్ం॑ హవామహ॒ ఇన్ద్ర॒మా హ॒విషా॑ వ॒యమ్ । ఉ॒భా హి హస్తా॒ వసు॑నా పృ॒ణస్వా ఽఽ ప్ర య॑చ్ఛ॒ దక్షి॑ణా॒దోత స॒వ్యాత్ ॥ ప్ర॒దా॒తా వ॒జ్రీ వృ॑ష॒భస్తు॑రా॒షాట్ఛు॒ష్మీ రాజా॑ వృత్ర॒హా సో॑మ॒పావా᳚ । అ॒స్మిన్. య॒జ్ఞే బ॒ర్॒హిష్యా ని॒షద్యాథా॑ భవ॒ యజ॑మానాయ॒ శం-యోః ఁ॥ ఇన్ద్రః॑ సు॒త్రామా॒ స్వవా॒గ్ం॒ అవో॑భి-స్సుమృడీ॒కో భ॑వతు వి॒శ్వవే॑దాః । బాధ॑తా॒-న్ద్వేషో॒ అభ॑య-ఙ్కృణోతు సు॒వీర్య॑స్య॒ [సు॒వీర్య॑స్య, పత॑య-స్స్యామ ।] 50
పత॑య-స్స్యామ ॥ తస్య॑ వ॒యగ్ం సు॑మ॒తౌ య॒జ్ఞియ॒స్యాపి॑ భ॒ద్రే సౌ॑మన॒సే స్యా॑మ । స సు॒త్రామా॒ స్వవా॒గ్ం॒ ఇన్ద్రో॑ అ॒స్మే ఆ॒రాచ్చి॒-ద్ద్వేషః॑ సను॒త-ర్యు॑యోతు ॥ రే॒వతీ᳚-ర్న-స్సధ॒మాద॒ ఇన్ద్రే॑ సన్తు తు॒వివా॑జాః । క్షు॒మన్తో॒ యాభి॒-ర్మదే॑మ ॥ ప్రోష్వ॑స్మై పురోర॒థమిన్ద్రా॑య శూ॒షమ॑ర్చత । అ॒భీకే॑ చిదు లోక॒కృ-థ్స॒ఙ్గే స॒మథ్సు॑ వృత్ర॒హా । అ॒స్మాక॑-మ్బోధి చోది॒తా నభ॑న్తా-మన్య॒కేషా᳚మ్ । జ్యా॒కా అధి॒ ధన్వ॑సు ॥ 51 ॥
(జ॒రసా॒-మా తే॑-హర్యశ్వ-సు॒వీర్య॒స్యా-ద్ధ్యే-క॑-ఞ్చ ) (అ. 13)
(పా॒క॒య॒జ్ఞగ్ం-సగ్గ్​శ్ర॑వాః-ప॒రోక్షం॑-బ॒ర్॒హిషో॒-ఽహం -ధ్రు॒వా-మగ॒న్మేత్యా॑హ॒ -దేవ॑ సవిత-ర్దే॒వస్యా॒హం-క్ష॒త్రస్యోలగ్గ్ం॒​వాఁజ॑స్యే॒మ-మ॒గ్నిరేకా᳚క్షరేణో -పయా॒మగృ॑హీతో॒-ఽ-స్యన్వహ॒ మాసా॒-స్త్రయో॑దశ ।)
(పా॒క॒య॒జ్ఞం-ప॒రోక్షం॑-ధ్రు॒వాం​విఁ సృ॑జతే-చ న॒-స్సర్వ॑వీరాం॒ - పత॑య-స్స్యో॒-మైక॑పఞ్చా॒శత్ । )
(పా॒క॒య॒జ్ఞమ్, ధన్వ॑సు)
॥ హరి॑ ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-మ్ప్రథమకాణ్డే సప్తమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavar​ṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1
yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yar​hi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tar​hi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2
-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3
-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4
sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5
ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||
(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)
sagg​śra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7
a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8
-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9
yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||
(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)
pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11
-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12
-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13
-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||
(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)
ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati dar​śapūrṇamā॒sayo॒- [dar​śapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15
-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndar​śapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha dar​śapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati dar​śapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16
e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yar​hi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttar​hi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ sagg​stṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17
yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒​yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18
reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19
prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||
(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)
dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21
-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22
-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭r​śapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23
yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||
(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)
aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25
vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒​vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒​vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26
-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27
-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gār​ha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgār​ha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28
yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29
jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30
vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||
(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)
deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32
phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||
(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)
de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ var​ṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34
kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35
-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36
mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||
(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)
kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38
ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||
(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)
vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40
-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41
-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||
(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)
a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43
-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg​ stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg​ stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg​ stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg​ stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg​ stoma॒muda̭jayat || 44 ||
(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45
-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||
(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)
anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47
mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48
mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49
pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50
pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||
(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)
(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-sagg​śra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒​vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)
(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃ​vi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )
(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)
|| hari̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||