1.7 - Pakayajnam Va Anvahitagne - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Malayalam Script

കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ സപ്തമഃ പ്രശ്നഃ - യാജമാന ബ്രാഹ്മണം

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,

ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

പാ॒ക॒യ॒ജ്ഞം-വാഁ അന്വാഹി॑താഗ്നേഃ പ॒ശവ॒ ഉപ॑ തിഷ്ഠന്ത॒ ഇഡാ॒ ഖലു॒ വൈ പാ॑കയ॒ജ്ഞ-സ്സൈഷാ-ഽന്ത॒രാ പ്ര॑യാജാനൂയാ॒ജാന്. യജ॑മാനസ്യ ലോ॒കേ-ഽവ॑ഹിതാ॒ താമാ᳚ഹ്രി॒യമാ॑ണാമ॒ഭി മ॑ന്ത്രയേത॒ സുരൂ॑പവര്ഷവര്ണ॒ ഏഹീതി॑ പ॒ശവോ॒ വാ ഇഡാ॑ പ॒ശൂനേ॒വോപ॑ ഹ്വയതേ യ॒ജ്ഞം-വൈഁ ദേ॒വാ അദു॑ഹ്രന്. യ॒ജ്ഞോ-ഽസു॑രാഗ്ം അദുഹ॒-ത്തേ-ഽസു॑രാ ॒ജ്ഞദു॑ഗ്ധാഃ॒ പരാ॑-ഽഭവ॒ന്॒. യോ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ദോഹം॑-വിഁ॒ദ്വാന് [ ] 1

യജ॒തേ-ഽപ്യ॒ന്യം-യഁജ॑മാന-ന്ദുഹേ॒ സാ മേ॑ സ॒ത്യാ-ഽഽശീര॒സ്യ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ഭൂയാ॒ദിത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ദോഹ॒സ്തേനൈ॒വൈന॑-ന്ദുഹേ॒ പ്രത്താ॒ വൈ ഗൌര്ദു॑ഹേ॒ പ്രത്തേഡാ॒ യജ॑മാനായ ദുഹ ഏ॒തേ വാ ഇഡാ॑യൈ॒ സ്തനാ॒ ഇഡോപ॑ഹൂ॒തേതി॑ വാ॒യുര്വ॒ഥ്സോ യര്ഹി॒ ഹോതേഡാ॑മുപ॒ഹ്വയേ॑ത॒ തര്ഹി॒ യജ॑മാനോ॒ ഹോതാ॑ര॒മീക്ഷ॑മാണോ വാ॒യു-മ്മന॑സാ ധ്യായേ- [ധ്യായേത്, മാ॒ത്രേ] 2

-ന്മാ॒ത്രേ വ॒ഥ്സ-മു॒പാവ॑സൃജതി॒ സര്വേ॑ണ॒ വൈ യ॒ജ്ഞേന॑ ദേ॒വാ-സ്സു॑വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യ-ന്പാകയ॒ജ്ഞേന॒ മനു॑രശ്രാമ്യ॒ഥ്സേഡാ॒ മനു॑മു॒പാവ॑ര്തത॒ താ-ന്ദേ॑വാസു॒രാ വ്യ॑ഹ്വയന്ത പ്ര॒തീചീ᳚-ന്ദേ॒വാഃ പരാ॑ചീ॒മസു॑രാ॒-സ്സാ ദേ॒വാനു॒പാവ॑ര്തത പ॒ശവോ॒ വൈ ത-ദ്ദേ॒വാന॑വൃണത പ॒ശവോ-ഽസു॑രാനജഹു॒ര്യ-ങ്കാ॒മയേ॑താപ॒ശു-സ്സ്യാ॒ദിതി॒ പരാ॑ചീ॒-ന്തസ്യേഡാ॒മുപ॑ ഹ്വയേതാപ॒ശുരേ॒വ ഭ॑വതി॒ യം- [ഭ॑വതി॒ യമ്, കാ॒മയേ॑ത] 3

-കാ॒മയേ॑ത പശു॒മാന്-ഥ്സ്യാ॒ദിതി॑ പ്ര॒തീചീ॒-ന്തസ്യേഡാ॒-മുപ॑ ഹ്വയേത പശു॒മാനേ॒വ ഭ॑വതി ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ വദന്തി॒ സ ത്വാ ഇഡാ॒മുപ॑ ഹ്വയേത॒ യ ഇഡാ॑- മുപ॒ഹൂയാ॒ത്മാന॒-മിഡാ॑യാ-മുപ॒ഹ്വയേ॒തേതി॒ സാ നഃ॑ പ്രി॒യാ സു॒പ്രതൂ᳚ര്തി-ര്മ॒ഘോനീത്യാ॒ഹേഡാ॑-മേ॒വോപ॒ഹൂയാ॒-ഽഽത്മാന॒ -മിഡാ॑യാ॒മുപ॑ ഹ്വയതേ॒ വ്യ॑സ്തമിവ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॒ യദിഡാ॑ സാ॒മി പ്രാ॒ശ്ഞന്തി॑ [ ] 4

സാ॒മി മാ᳚ര്ജയന്ത ഏ॒ത-ത്പ്രതി॒ വാ അസു॑രാണാം-യഁ॒ജ്ഞോ വ്യ॑ച്ഛിദ്യത॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ ദേ॒വാ-സ്സമ॑ദധു॒-ര്ബൃഹ॒സ്പതി॑ -സ്തനുതാമി॒മ-ന്ന॒ ഇത്യാ॑ഹ॒ ബ്രഹ്മ॒ വൈ ദേ॒വാനാ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ണൈ॒വ യ॒ജ്ഞഗ്ം സ-ന്ദ॑ധാതി॒ വിച്ഛി॑ന്നം-യഁ॒ജ്ഞഗ്ം സമി॒മ-ന്ദ॑ധാ॒ത്വിത്യാ॑ഹ॒ സന്ത॑ത്യൈ॒ വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ഇ॒ഹ മാ॑ദയന്താ॒മിത്യാ॑ഹ സ॒ന്തത്യൈ॒വ യ॒ജ്ഞ-ന്ദേ॒വേഭ്യോ-ഽനു॑ ദിശതി॒ യാം-വൈഁ [ ] 5

യ॒ജ്ഞേ ദക്ഷി॑ണാ॒-ന്ദദാ॑തി॒ താമ॑സ്യ പ॒ശവോ-ഽനു॒ സ-ങ്ക്രാ॑മന്തി॒ സ ഏ॒ഷ ഈ॑ജാ॒നോ॑-ഽപ॒ശു-ര്ഭാവു॑കോ॒ യജ॑മാനേന॒ ഖലു॒ വൈ തത്കാ॒ര്യ॑-മിത്യാ॑ഹു॒-ര്യഥാ॑ ദേവ॒ത്രാ ദ॒ത്ത-ങ്കു॑ര്വീ॒താത്മ-ന്പ॒ശൂ-ന്ര॒മയേ॒തേതി॒ ബ്രദ്ധ്ന॒ പിന്വ॒സ്വേത്യാ॑ഹ യ॒ജ്ഞോ വൈ ബ്ര॒ദ്ധ്നോ യ॒ജ്ഞമേ॒വ തന്മ॑ഹയ॒ത്യഥോ॑ ദേവ॒ത്രൈവ ദ॒ത്ത-ങ്കു॑രുത ആ॒ത്മ-ന്പ॒ശൂ-ന്ര॑മയതേ॒ ദദ॑തോ മേ॒ മാ ക്ഷാ॒യീത്യാ॒ഹാക്ഷി॑തി-മേ॒വോപൈ॑തി കുര്വ॒തോ മേ॒ മോപ॑ ദസ॒ദിത്യാ॑ഹ ഭൂ॒മാന॑മേ॒വോപൈ॑തി ॥ 6 ॥

(വി॒ദ്വാന്-ധ്യാ॑യേ-ദ്ഭവതി॒ യം-പ്രാ॒ശ്ഞന്തി॒-യാം-വൈഁ-മ॒-ഏകാ॒ന്നവിഗ്ം॑ശ॒തിശ്ച॑ ) (അ. 1)

സഗ്ഗ്ശ്ര॑വാ ഹ സൌവര്ചന॒സഃ തുമി॑ഞ്ജ॒മൌപോ॑ദിതി-മുവാച॒ യഥ്സ॒ത്രിണാ॒ഗ്ം॒ ഹോതാ-ഽഭൂഃ॒ കാമിഡാ॒മുപാ᳚ഹ്വഥാ॒ ഇതി॒ താമുപാ᳚ഹ്വ॒ ഇതി॑ ഹോവാച॒ യാ പ്രാ॒ണേന॑ ദേ॒വാ-ന്ദാ॒ധാര॑ വ്യാ॒നേന॑ മനു॒ഷ്യാ॑നപാ॒നേന॑ പി॒തൃനിതി॑ ഛി॒നത്തി॒ സാ ന ഛി॑ന॒ത്തീ(3) ഇതി॑ ഛി॒നത്തീതി॑ ഹോവാച॒ ശരീ॑രം॒-വാഁ അ॑സ്യൈ॒ തദുപാ᳚ഹ്വഥാ॒ ഇതി॑ ഹോവാച॒ ഗൌര്വാ [ഗൌര്വൈ, അ॒സ്യൈ॒ ശരീ॑രം॒] 7

അ॑സ്യൈ॒ ശരീ॑ര॒-ങ്ഗാം-വാഁവ തൌ ത-ത്പര്യ॑വദതാം॒-യാഁ യ॒ജ്ഞേ ദീ॒യതേ॒ സാ പ്രാ॒ണേന॑ ദേ॒വാ-ന്ദാ॑ധാര॒ യയാ॑ മനു॒ഷ്യാ॑ ജീവ॑ന്തി॒ സാ വ്യാ॒നേന॑ മനു॒ഷ്യാന്॑ യാ-മ്പി॒തൃഭ്യോ॒ ഘ്നന്തി॒ സാ-ഽപാ॒നേന॑ പി॒തൄന്. യ ഏ॒വം ഁവേദ॑ പശു॒മാ-ന്ഭ॑വ॒ത്യഥ॒ വൈ താമുപാ᳚ഹ്വ॒ ഇതി॑ ഹോവാച॒ യാ പ്ര॒ജാഃ പ്ര॒ഭവ॑ന്തീഃ॒ പ്രത്യാ॒ഭവ॒തീത്യന്നം॒ ഁവാ അ॑സ്യൈ॒ ത- [അ॑സ്യൈ॒ തത്, ഉപാ᳚ഹ്വഥാ॒ ഇതി॑] 8

-ദുപാ᳚ഹ്വഥാ॒ ഇതി॑ ഹോവാ॒ചൌഷ॑ധയോ॒ വാ അ॑സ്യാ॒ അന്ന॒മോഷ॑ധയോ॒ വൈ പ്ര॒ജാഃ പ്ര॒ഭവ॑ന്തീഃ॒ പ്രത്യാ ഭ॑വന്തി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദാ᳚ന്നാ॒ദോ ഭ॑വ॒ത്യഥ॒ വൈ താമുപാ᳚ഹ്വ॒ ഇതി॑ ഹോവാച॒ യാ പ്ര॒ജാഃ പ॑രാ॒ഭവ॑ന്തീ-രനുഗൃ॒ഹ്ണാതി॒ പ്രത്യാ॒ഭവ॑ന്തീ-ര്ഗൃ॒ഹ്ണാതീതി॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാം-വാഁ അ॑സ്യൈ॒ തദുപാ᳚ഹ്വഥാ॒ ഇതി॑ ഹോവാചേ॒യം-വാഁ അ॑സ്യൈ പ്രതി॒ഷ്ഠേ [പ്രതി॒ഷ്ഠാ, ഇ॒യം-വൈഁ] 9

യം-വൈഁ പ്ര॒ജാഃ പ॑രാ॒ഭവ॑ന്തീ॒രനു॑ ഗൃഹ്ണാതി॒ പ്രത്യാ॒ഭവ॑ന്തീ-ര്ഗൃഹ്ണാതി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പ്രത്യേ॒വ തി॑ഷ്ഠ॒ത്യഥ॒ വൈ താമുപാ᳚ഹ്വ॒ ഇതി॑ ഹോവാച॒ യസ്യൈ॑ നി॒ക്രമ॑ണേ ഘൃ॒ത-മ്പ്ര॒ജാ-സ്സ॒ഞ്ജീവ॑ന്തീഃ॒ പിബ॒ന്തീതി॑ ഛി॒നത്തി॒ സാ ന ഛി॑ന॒ത്തീ (3) ഇതി॒ ന ഛി॑ന॒ത്തീതി॑ ഹോവാച॒ പ്ര തു ജ॑നയ॒തീത്യേ॒ഷ വാ ഇഡാ॒മുപാ᳚ഹ്വഥാ॒ ഇതി॑ ഹോവാച॒ വൃഷ്ടി॒ര്॒വാ ഇഡാ॒ വൃഷ്ട്യൈ॒ വൈ നി॒ക്രമ॑ണേ ഘൃ॒ത-മ്പ്ര॒ജാ-സ്സ॒ഞ്ജീവ॑ന്തീഃ പിബന്തി॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॒ പ്രൈവ ജാ॑യതേ-ഽന്നാ॒ദോ ഭ॑വതി ॥ 10 ॥

(ഗൌര്വാ-അ॑സ്യൈ॒ തത്-പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ-ഽഹ്വ॑ഥാ॒ ഇതി॑-വിഗ്ംശ॒തിശ്ച॑) (അ. 2)

പ॒രോക്ഷം॒-വാഁ അ॒ന്യേ ദേ॒വാ ഇ॒ജ്യന്തേ᳚ പ്ര॒ത്യക്ഷ॑മ॒ന്യേ യ-ദ്യജ॑തേ॒ യ ഏ॒വ ദേ॒വാഃ പ॒രോക്ഷ॑മി॒ജ്യന്തേ॒ താനേ॒വ ത-ദ്യ॑ജതി॒ യദ॑ന്വാഹാ॒ര്യ॑-മാ॒ഹര॑ത്യേ॒തേ വൈ ദേ॒വാഃ പ്ര॒ത്യക്ഷം॒-യഁ-ദ്ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണാസ്താനേ॒വ തേന॑ പ്രീണാ॒ത്യഥോ॒ ദക്ഷി॑ണൈ॒വാസ്യൈ॒ഷാ-ഽഥോ॑ യ॒ജ്ഞസ്യൈ॒വ ഛി॒ദ്രമപി॑ ദധാതി॒ യദ്വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ക്രൂ॒രം-യഁദ്വിലി॑ഷ്ട॒-ന്തദ॑ന്വാഹാ॒ര്യേ॑ണാ॒- [തദ॑ന്വാഹാ॒ര്യേ॑ണ, അ॒ന്വാഹ॑രതി॒] 11

-ഽന്വാഹ॑രതി॒ തദ॑ന്വാഹാ॒ര്യ॑സ്യാ-ന്വാഹാര്യ॒ത്വ-ന്ദേ॑വദൂ॒താ വാ ഏ॒തേ യദ്-ഋ॒ത്വിജോ॒ യദ॑ന്വാഹാ॒ര്യ॑-മാ॒ഹര॑തി ദേവദൂ॒താനേ॒വ പ്രീ॑ണാതി പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്ദേ॒വേഭ്യോ॑ യ॒ജ്ഞാന് വ്യാദി॑ശ॒-ഥ്സ രി॑രിചാ॒നോ॑-ഽമന്യത॒ സ ഏ॒തമ॑ന്വാഹാ॒ര്യ॑-മഭ॑ക്ത-മപശ്യ॒-ത്തമാ॒ത്മന്ന॑ധത്ത॒സ വാ ഏ॒ഷ പ്രാ॑ജാപ॒ത്യോ യദ॑ന്വാഹാ॒ര്യോ॑ യസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷോ᳚-ഽന്വാഹാ॒ര്യ॑ ആഹ്രി॒യതേ॑ സാ॒ക്ഷാദേ॒വ പ്ര॒ജാപ॑തി-മൃദ്ധ്നോ॒ത്യപ॑രിമിതോനി॒രുപ്യോ-ഽപ॑രിമിതഃ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാപ॑തേ॒- [പ്ര॒ജാപ॑തേഃ, ആപ്ത്യൈ॑] 12

-രാപ്ത്യൈ॑ ദേ॒വാ വൈ യ-ദ്യ॒ജ്ഞേ-ഽകു॑ര്വത॒ തദസു॑രാ അകുര്വത॒ തേ ദേ॒വാ ഏ॒ത-മ്പ്രാ॑ജാപ॒ത്യ-മ॑ന്വാഹാ॒ര്യ॑-മപശ്യ॒-ന്തമ॒ന്വാഹ॑രന്ത॒ തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വ॒-ന്പരാസു॑രാ॒ യസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷോ᳚-ഽന്വാഹാ॒ര്യ॑ ആഹ്രി॒യതേ॒ ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ॒ പരാ᳚സ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യോ ഭവതി യ॒ജ്ഞേന॒ വാ ഇ॒ഷ്ടീ പ॒ക്വേന॑ പൂ॒ര്തീ യസ്യൈ॒വം-വിഁ॒ദുഷോ᳚-ഽന്വാഹാ॒ര്യ॑ ആഹ്രി॒യതേ॒ സ ത്വേ॑വേഷ്ടാ॑പൂ॒ര്തീ പ്ര॒ജാപ॑തേര്ഭാ॒ഗോ॑-ഽസീ- [പ്ര॒ജാപ॑തേര്ഭാ॒ഗോ॑-ഽസീ, ഇത്യാ॑ഹ] 13

-ത്യാ॑ഹ പ്ര॒ജാപ॑തിമേ॒വ ഭാ॑ഗ॒ധേയേ॑ന॒ സമ॑ര്ധയ॒ത്യൂര്ജ॑സ്വാ॒-ന്പയ॑സ്വാ॒നിത്യാ॒ഹോര്ജ॑-മേ॒വാസ്മി॒-ന്പയോ॑ ദധാതി പ്രാണാപാ॒നൌ മേ॑ പാഹി സമാനവ്യാ॒നൌ മേ॑ പാ॒ഹീത്യാ॑ഹാ॒-ഽഽശിഷ॑മേ॒വൈതാമാ ശാ॒സ്തേ ഽക്ഷി॑തോ॒ ഽസ്യക്ഷി॑ത്യൈ ത്വാ॒ മാ മേ᳚ ക്ഷേഷ്ഠാ അ॒മുത്രാ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒ക ഇത്യാ॑ഹ॒ ക്ഷീയ॑തേ॒ വാ അ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ-ഽന്ന॑-മി॒തഃപ്ര॑ദാന॒ഗ്ഗ്॒ ഹ്യ॑മുഷ്മിന് ഁലോ॒കേ പ്ര॒ജാ ഉ॑പ॒ജീവ॑ന്തി॒ യദേ॒വ-മ॑ഭിമൃ॒ശത്യക്ഷി॑തി-മേ॒വൈന॑-ദ്ഗമയതി॒ നാസ്യാ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ-ഽന്ന॑-ങ്ക്ഷീയതേ ॥ 14 ॥

(അ॒ന്വാ॒ഹാ॒ര്യേ॑ണ-പ്ര॒ജാപ॑തേ-രസി॒-ഹ്യ॑മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ-പഞ്ച॑ദശ ച ) (അ. 3)

ബ॒ര്॒ഹിഷോ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ᳚ പ്ര॒ജാവാ᳚-ന്ഭൂയാസ॒മിത്യാ॑ഹ ബ॒ര്॒ഹിഷാ॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ്ര॒ജാ അ॑സൃജത॒ തേനൈ॒വ പ്ര॒ജാ-സ്സൃ॑ജതേ॒ നരാ॒ശഗ്ംസ॑സ്യാ॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ പശു॒മാ-ന്ഭൂ॑യാസ॒മിത്യാ॑ഹ॒ നരാ॒ശഗ്ംസേ॑ന॒ വൈ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ॒ശൂന॑സൃജത॒ തേനൈ॒വ പ॒ശൂന്-ഥ്സൃ॑ജതേ॒-ഽഗ്നേ-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃതോ॒-ഽഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ-ഽഽയു॑ഷ്മാന്. യ॒ജ്ഞേന॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മേയ॒മിത്യാ॒ഹാ-ഽഽയു॑രേ॒വാത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ പ്രതി॑ യ॒ജ്ഞേന॑ തിഷ്ഠതി ദര്ശപൂര്ണമാ॒സയോ॒- [ദര്ശപൂര്ണമാ॒സയോഃ᳚, വൈ ദേ॒വാ] 15

-ര്വൈ ദേ॒വാ ഉജ്ജി॑തി॒-മനൂദ॑ജയ-ന്ദര്ശപൂര്ണമാ॒സാഭ്യാ॒- മസു॑രാ॒നപാ॑-നുദന്താ॒ഗ്നേ-ര॒ഹമുജ്ജി॑തി॒-മനൂജ്ജേ॑ഷ॒-മിത്യാ॑ഹ ദര്ശപൂര്ണമാ॒സയോ॑രേ॒വ ദേ॒വതാ॑നാം॒-യഁജ॑മാന॒ ഉജ്ജി॑തി॒മനൂജ്ജ॑യതി ദര്ശപൂര്ണമാ॒സാഭ്യാ॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒നപ॑ നുദതേ॒ വാജ॑വതീഭ്യാം॒-വ്യൂഁ॑ഹ॒ത്യന്നം॒-വൈഁ വാജോ-ഽന്ന॑മേ॒വാവ॑ രുന്ധേ॒ ദ്വാഭ്യാ॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യൈ॒ യോ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ദ്വൌ ദോഹൌ॑ വി॒ദ്വാന് യജ॑ത ഉഭ॒യത॑ [ഉഭ॒യതഃ॑, ഏ॒വ യ॒ജ്ഞം] 16

ഏ॒വ യ॒ജ്ഞ-ന്ദു॑ഹേ പു॒രസ്താ᳚ച്ചോ॒പരി॑ഷ്ടാച്ചൈ॒ഷ വാ അ॒ന്യോ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ദോഹ॒ ഇഡാ॑യാമ॒ന്യോ യര്ഹി॒ ഹോതാ॒ യജ॑മാനസ്യ॒ നാമ॑ ഗൃഹ്ണീ॒യാ-ത്തര്ഹി॑ ബ്രൂയാ॒ദേമാ അ॑ഗ്മന്നാ॒ശിഷോ॒ ദോഹ॑കാമാ॒ ഇതി॒ സഗ്ഗ്സ്തു॑താ ഏ॒വ ദേ॒വതാ॑ ദു॒ഹേ-ഽഥോ॑ ഉഭ॒യത॑ ഏ॒വ യ॒ജ്ഞ-ന്ദു॑ഹേ പു॒രസ്താ᳚ച്ചോ॒പരി॑ഷ്ടാച്ച॒ രോഹി॑തേന ത്വാ॒-ഽഗ്നിര്ദേ॒വതാ᳚-ങ്ഗമയ॒ത്വിത്യാ॑ഹൈ॒തേ വൈ ദേ॑വാ॒ശ്വാ [വൈ ദേ॑വാ॒ശ്വാഃ, യജ॑മാനഃ പ്രസ്ത॒രോ] 17

യജ॑മാനഃ പ്രസ്ത॒രോ യദേ॒തൈഃ പ്ര॑സ്ത॒ര-മ്പ്ര॒ഹര॑തി ദേവാ॒ശ്വൈരേ॒വ യജ॑മാനഗ്ം സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ങ്ഗ॑മയതി॒ വി തേ॑ മുഞ്ചാമി രശ॒നാ വി ര॒ശ്മീനിത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വാ അ॒ഗ്നേര്വി॑മോ॒കസ്തേ-നൈ॒വൈനം॒-വിഁമു॑ഞ്ചതി ॒വിഷ്ണോ᳚-ശ്ശം॒യോഁര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ യ॒ജ്ഞേന॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ങ്ഗ॑മേയ॒മിത്യാ॑ഹ യ॒ജ്ഞോ വൈ വിഷ്ണു॑-ര്യ॒ജ്ഞ ഏ॒വാന്ത॒തഃ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി॒ സോമ॑സ്യാ॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ സു॒രേതാ॒ [സു॒രേതാഃ᳚, രേതോ॑] 18

രേതോ॑ ധിഷീ॒യേത്യാ॑ഹ॒ സോമോ॒ വൈ രേ॑തോ॒ധാസ്തേനൈ॒വ രേത॑ ആ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ ത്വഷ്ടു॑ര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ പശൂ॒നാഗ്ം രൂ॒പ-മ്പു॑ഷേയ॒മിത്യാ॑ഹ॒ ത്വഷ്ടാ॒ വൈ പ॑ശൂ॒നാ-മ്മി॑ഥു॒നാനാഗ്ം॑ രൂപ॒കൃത്തേനൈ॒വ പ॑ശൂ॒നാഗ്ം രൂ॒പമാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ ദേ॒വാനാ॒-മ്പത്നീ॑ര॒ഗ്നി-ര്ഗൃ॒ഹപ॑തി-ര്യ॒ജ്ഞസ്യ॑ മിഥു॒ന-ന്തയോ॑ര॒ഹ-ന്ദേ॑വയ॒ജ്യയാ॑ മിഥു॒നേന॒ പ്രഭൂ॑യാസ॒-മിത്യാ॑ഹൈ॒തസ്മാ॒-ദ്വൈ മി॑ഥു॒നാ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്മിഥു॒നേന॒ [ര്മിഥു॒നേന॑, പ്രാ-ഽജാ॑യത॒] 19

പ്രാ-ഽജാ॑യത॒ തസ്മാ॑ദേ॒വ യജ॑മാനോ മിഥു॒നേന॒ പ്രജാ॑യതേ വേ॒ദോ॑-ഽസി॒ വിത്തി॑രസി വി॒ദേയേത്യാ॑ഹ വേ॒ദേന॒ വൈ ദേ॒വാ അസു॑രാണാം-വിഁ॒ത്തം-വേഁദ്യ॑മവിന്ദന്ത॒ ത-ദ്വേ॒ദസ്യ॑ വേദ॒ത്വം-യഁദ്യ॒-ദ്ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യാഭി॒ദ്ധ്യായേ॒-ത്തസ്യ॒ നാമ॑ ഗൃഹ്ണീയാ॒-ത്തദേ॒വാസ്യ॒ സര്വം॑-വൃഁങ്ക്തേ ഘൃ॒തവ॑ന്ത-ങ്കുലാ॒യിനഗ്ം॑ രാ॒യസ്പോഷഗ്ം॑ സഹ॒സ്രിണം॑-വേഁ॒ദോ ദ॑ദാതു വാ॒ജിന॒മിത്യാ॑ഹ॒ പ്രസ॒ഹസ്ര॑-മ്പ॒ശൂനാ᳚പ്നോ॒ത്യാ സ്യ॑ പ്ര॒ജായാം᳚-വാഁ॒ജീ ജാ॑യതേ॒ യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 20 ॥

(ദ॒ര്॒ശ॒പൂ॒ര്ണ॒മാസയോ॑-രുഭ॒യതോ॑-ദേവാ॒ശ്വാഃ-സു॒രേതാഃ᳚-പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്മിഥു॒നേനാ᳚-പ്നോത്യ॒-ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 4)

ധ്രു॒വാം-വൈഁ രിച്യ॑മാനാം-യഁ॒ജ്ഞോ-ഽനു॑ രിച്യതേ യ॒ജ്ഞം-യഁജ॑മാനോ॒ യജ॑മാന-മ്പ്ര॒ജാ ധ്രു॒വാമാ॒പ്യായ॑മാനാം-യഁ॒ജ്ഞോ-ഽന്വാ പ്യാ॑യതേ യ॒ജ്ഞം-യഁജ॑മാനോ॒ യജ॑മാന-മ്പ്ര॒ജാ ആ പ്യാ॑യതാ-ന്ധ്രു॒വാ ഘൃ॒തേനേത്യാ॑ഹ ധ്രു॒വാമേ॒വാ ഽഽ പ്യാ॑യയതി॒ താമാ॒പ്യായ॑മാനാം-യഁ॒ജ്ഞോ-ഽന്വാ പ്യാ॑യതേ യ॒ജ്ഞം-യഁജ॑മാനോ॒ യജ॑മാന-മ്പ്ര॒ജാഃ പ്ര॒ജാപ॑തേ-ര്വി॒ഭാന്നാമ॑ ലോ॒കസ്തസ്മിഗ്ഗ്॑സ്ത്വാ ദധാമി സ॒ഹ യജ॑മാനേ॒നേ- [യജ॑മാനേ॒നേതി, ആ॒ഹാ॒-ഽയം-വൈഁ] 21

-ത്യാ॑ഹാ॒-ഽയം-വൈഁ പ്ര॒ജാപ॑തേ-ര്വി॒ഭാന്നാമ॑ ലോ॒കസ്തസ്മി॑-ന്നേ॒വൈന॑-ന്ദധാതി സ॒ഹ യജ॑മാനേന॒ രിച്യ॑ത ഇവ॒ വാ ഏ॒ത-ദ്യ-ദ്യജ॑തേ॒ യ-ദ്യ॑ജമാനഭാ॒ഗ-മ്പ്രാ॒ശ്ഞാത്യാ॒ത്മാന॑മേ॒വ പ്രീ॑ണാത്യേ॒താവാ॒ന്॒. വൈ യ॒ജ്ഞോ യാവാന്॑. യജമാനഭാ॒ഗോ യ॒ജ്ഞോ യജ॑മാനോ॒ യ-ദ്യ॑ജമാനഭാ॒ഗ-മ്പ്രാ॒ശ്ഞാതി॑ യ॒ജ്ഞ ഏ॒വ യ॒ജ്ഞ-മ്പ്രതി॑ ഷ്ഠാപയത്യേ॒തദ്വൈ സൂ॒യവ॑സ॒ഗ്ം॒ സോദ॑കം॒-യഁദ്ബ॒ര്॒ഹിശ്ചാ-ഽഽപ॑ശ്ചൈ॒ത- [-ഽഽപ॑ശ്ചൈ॒തത്, യജ॑മാനസ്യാ॒-] 22

-ദ്യജ॑മാനസ്യാ॒-ഽഽയത॑നം॒-യഁദ്വേദി॒ര്യ-ത്പൂ᳚ര്ണപാ॒ത്ര-മ॑ന്തര്വേ॒ദി നി॒നയ॑തി॒ സ്വ ഏ॒വാ-ഽഽയ॑തനേ സൂ॒യവ॑സ॒ഗ്ം॒ സോദ॑ക-ങ്കുരുതേ॒ സദ॑സി॒ സന്മേ॑ ഭൂയാ॒ ഇത്യാ॒ഹാ-ഽഽപോ॒ വൈ യ॒ജ്ഞ ആപോ॒-ഽമൃതം॑-യഁ॒ജ്ഞമേ॒വാമൃത॑-മാ॒ത്മ-ന്ധ॑ത്തേ॒ സര്വാ॑ണി॒ വൈ ഭൂ॒താനി॑ വ്ര॒ത-മു॑പ॒യന്ത॒ -മനൂപ॑ യന്തി॒ പ്രാച്യാ᳚-ന്ദി॒ശി ദേ॒വാ ഋ॒ത്വിജോ॑ മാര്ജയന്താ॒-മിത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വൈ ദ॑ര്ശപൂര്ണമാ॒സയോ॑-രവഭൃ॒ഥോ [-രവഭൃ॒ഥഃ, യാന്യേ॒വൈന॑-മ്ഭൂ॒താനി॑] 23

യാന്യേ॒വൈന॑-മ്ഭൂ॒താനി॑ വ്ര॒തമു॑പ॒യന്ത॑-മനൂപ॒യന്തി॒ തൈരേ॒വ സ॒ഹാവ॑ഭൃ॒ഥമവൈ॑തി॒ വിഷ്ണു॑മുഖാ॒ വൈ ദേ॒വാ ശ്ഛന്ദോ॑ഭിരി॒മാന് ഁലോ॒കാ-ന॑നപജ॒യ്യമ॒ഭ്യ॑ജയ॒ന്॒. യ-ദ്വി॑ഷ്ണുക്ര॒മാന് ക്രമ॑തേ॒ വിഷ്ണു॑രേ॒വ ഭൂ॒ത്വാ യജ॑മാന॒ശ്ഛന്ദോ॑ഭിരി॒മാന് ഁലോ॒കാ-ന॑നപജ॒യ്യമ॒ഭി ജ॑യതി॒ വിഷ്ണോഃ॒ ക്രമോ᳚-ഽസ്യഭിമാതി॒ഹേത്യാ॑ഹ ഗായ॒ത്രീ വൈ പൃ॑ഥി॒വീ ത്രൈഷ്ടു॑ഭമ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-ഞ്ജാഗ॑തീ॒ ദ്യൌരാനു॑ഷ്ടുഭീ॒-ര്ദിശ॒ ശ്ഛന്ദോ॑ഭിരേ॒വേമാന് ഁലോ॒കാന്. യ॑ഥാപൂ॒ര്വമ॒ഭി ജ॑യതി ॥ 24 ॥

(യജ॑മാനേ॒നേതി॑-ചൈ॒ തദ॑-വഭൃ॒ഥോ-ദിശഃ॑-സ॒പ്ത ച॑) (അ. 5)

അഗ॑ന്മ॒ സുവ॒-സ്സുവ॑രഗ॒ന്മേത്യാ॑ഹ സുവ॒ര്ഗമേ॒വ ലോ॒കമേ॑തി സ॒ന്ദൃശ॑സ്തേ॒ മാ ഛി॑ഥ്സി॒ യത്തേ॒ തപ॒സ്തസ്മൈ॑ തേ॒ മാ ഽഽ വൃ॒ക്ഷീത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജു-രേ॒വൈത-ഥ്സു॒ഭൂര॑സി॒ ശ്രേഷ്ഠോ॑ രശ്മീ॒നാമാ॑യു॒ര്ധാ അ॒സ്യായു॑ര്മേ ധേ॒ഹീത്യാ॑ഹാ॒-ഽഽശിഷ॑മേ॒വൈതാമാ ശാ᳚സ്തേ॒ പ്ര വാ ഏ॒ഷോ᳚-ഽസ്മാന് ഁലോ॒കാച്ച്യ॑വതേ॒ യോ [യഃ, വി॒ഷ്ണു॒ക്ര॒മാന് ക്രമ॑തേ] 25

വി॑ഷ്ണുക്ര॒മാന് ക്രമ॑തേ സുവ॒ര്ഗായ॒ ഹി ലോ॒കായ॑ വിഷ്ണുക്ര॒മാഃ ക്ര॒മ്യന്തേ᳚ ബ്രഹ്മവാ॒ദിനോ॑ വദന്തി॒ സ ത്വൈ വി॑ഷ്ണുക്ര॒മാന് ക്ര॑മേത॒ യ ഇ॒മാന് ഁലോ॒കാ-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യ സം॒വിഁദ്യ॒ പുന॑രി॒മം-ലോഁ॒ക-മ്പ്ര॑ത്യവ॒രോഹേ॒ദിത്യേ॒ഷ വാ അ॒സ്യ ലോ॒കസ്യ॑ പ്രത്യവരോ॒ഹോ യദാഹേ॒ദമ॒ഹമ॒മു-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യമാ॒ഭ്യോ ദി॒ഗ്ഭ്യോ᳚-ഽസ്യൈ ദി॒വ ഇതീ॒മാനേ॒വ ലോ॒കാ-ന്ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യ സം॒വിഁദ്യ॒ പുന॑രി॒മം-ലോഁ॒ക-മ്പ്ര॒ത്യവ॑രോഹതി॒ സം- [സമ്, ജ്യോതി॑ഷാ-ഽഭൂവ॒മിത്യാ॑ഹാ॒സ്മിന്നേ॒വ] 26

-ജ്യോതി॑ഷാ-ഽഭൂവ॒മിത്യാ॑ഹാ॒സ്മിന്നേ॒വ ലോ॒കേ പ്രതി॑ തിഷ്ഠത്യൈ॒ന്ദ്രീ-മാ॒വൃത॑-മ॒ന്വാവ॑ര്ത॒ ഇത്യാ॑ഹാ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യ ഇന്ദ്ര॒സ്തസ്യൈ॒വാ-ഽഽവൃത॒മനു॑ പ॒ര്യാവ॑ര്തതേ ദക്ഷി॒ണാ പ॒ര്യാവ॑ര്തതേ॒ സ്വമേ॒വ വീ॒ര്യ॑മനു॑ പ॒ര്യാവ॑ര്തതേ॒ തസ്മാ॒-ദ്ദക്ഷി॒ണോ-ഽര്ധ॑ ആ॒ത്മനോ॑ വീ॒ര്യാ॑വത്ത॒രോ-ഽഥോ॑ ആദി॒ത്യസ്യൈ॒വാ-ഽഽവൃത॒മനു॑ പ॒ര്യാവ॑ര്തതേ॒ സമ॒ഹ-മ്പ്ര॒ജയാ॒ സ-മ്മയാ᳚ പ്ര॒ജേത്യാ॑ഹാ॒-ഽഽശിഷ॑- [പ്ര॒ജേത്യാ॑ഹാ॒-ഽഽശിഷ᳚മ്, ഏ॒വൈതാമാ] 27

-മേ॒വൈതാമാ ശാ᳚സ്തേ॒ സമി॑ദ്ധോ അഗ്നേ മേ ദീദിഹി സമേ॒ദ്ധാ തേ॑ അഗ്നേ ദീദ്യാസ॒മിത്യാ॑ഹ യഥായ॒ജു-രേ॒വൈതദ്വസു॑മാന്. യ॒ജ്ഞോ വസീ॑യാ-ന്ഭൂയാസ॒-മിത്യാ॑ഹാ॒-ഽഽശിഷ॑മേ॒വേതാമാ ശാ᳚സ്തേ ബ॒ഹു വൈ ഗാര്ഹ॑പത്യ॒സ്യാന്തേ॑ മി॒ശ്രമി॑വ ചര്യത ആഗ്നിപാവമാ॒നീഭ്യാ॒-ങ്ഗാര്ഹ॑പത്യ॒മുപ॑ തിഷ്ഠതേ പു॒നാത്യേ॒വാഗ്നി-മ്പു॑നീ॒ത ആ॒ത്മാന॒-ന്ദ്വാഭ്യാ॒-മ്പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യാ॒ അഗ്നേ॑ ഗൃഹപത॒ ഇത്യാ॑ഹ [ഇത്യാ॑ഹ, യ॒ഥാ॒യ॒ജുരേ॒വൈതച്ഛ॒തഗ്ം] 28

യഥായ॒ജുരേ॒വൈതച്ഛ॒തഗ്ം ഹിമാ॒ ഇത്യാ॑ഹ ശ॒ത-ന്ത്വാ॑ ഹേമ॒ന്താനി॑ന്ധിഷീ॒യേതി॒ വാവൈതദാ॑ഹ പു॒ത്രസ്യ॒ നാമ॑ ഗൃഹ്ണാത്യന്നാ॒ദമേ॒വൈന॑-ങ്കരോതി॒ താമാ॒ശിഷ॒മാ ശാ॑സേ॒ തന്ത॑വേ॒ ജ്യോതി॑ഷ്മതീ॒മിതി॑ ബ്രൂയാ॒-ദ്യസ്യ॑ പു॒ത്രോ-ഽജാ॑ത॒-സ്സ്യാ-ത്തേ॑ജ॒സ്വ്യേ॑വാസ്യ॑ ബ്രഹ്മവര്ച॒സീ പു॒ത്രോ ജാ॑യതേ॒ താമാ॒ശിഷ॒മാ ശാ॑സേ॒-ഽമുഷ്മൈ॒ ജ്യോതി॑ഷ്മതീ॒മിതി॑ ബ്രൂയാ॒-ദ്യസ്യ॑ പു॒ത്രോ [പു॒ത്രഃ, ജാ॒ത-സ്സ്യാത്തേജ॑] 29

ജാ॒ത-സ്സ്യാത്തേജ॑ ഏ॒വാസ്മി॑-ന്ബ്രഹ്മവര്ച॒സ-ന്ദ॑ധാതി॒ യോ വൈ യ॒ജ്ഞ-മ്പ്ര॒യുജ്യ॒ ന വി॑മു॒ഞ്ചത്യ॑പ്രതിഷ്ഠാ॒നോ വൈ സ ഭ॑വതി॒ കസ്ത്വാ॑ യുനക്തി॒ സ ത്വാ॒ വി മു॑ഞ്ച॒ത്വിത്യാ॑ഹ പ്ര॒ജാപ॑തി॒-ര്വൈ കഃ പ്ര॒ജാപ॑തിനൈ॒വൈനം॑-യുഁ॒നക്തി॑ പ്ര॒ജാപ॑തിനാ॒ വി മു॑ഞ്ചതി॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിത്യാ ഈശ്വ॒രം-വൈഁ വ്ര॒തമവി॑സൃഷ്ട-മ്പ്ര॒ദഹോ-ഽഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തമ॑ചാരിഷ॒മിത്യാ॑ഹ വ്ര॒തമേ॒വ [ ] 30

വി സൃ॑ജതേ॒ ശാന്ത്യാ॒ അപ്ര॑ദാഹായ॒ പരാം॒അ॒. വാവ യ॒ജ്ഞ ഏ॑തി॒ ന നി വ॑ര്തതേ॒ പുന॒ര്യോ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പുനരാല॒മ്ഭം-വിഁ॒ദ്വാന്. യജ॑തേ॒ തമ॒ഭി നി വ॑ര്തതേ യ॒ജ്ഞോ ബ॑ഭൂവ॒ സ ആ ബ॑ഭൂ॒വേത്യാ॑ഹൈ॒ഷ വൈ യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പുനരാല॒മ്ഭ-സ്തേനൈ॒വൈന॒-മ്പുന॒രാ ല॑ഭ॒തേ-ഽന॑വരുദ്ധാ॒ വാ ഏ॒തസ്യ॑ വി॒രാഡ് യ ആഹി॑താഗ്നി॒-സ്സന്ന॑സ॒ഭഃ പ॒ശവഃ॒ ഖലു॒ വൈ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണസ്യ॑ സ॒ഭേഷ്ട്വാ പ്രാംഉ॒ത്ക്രമ്യ॑ ബ്രൂയാ॒-ദ്ഗോമാഗ്ം॑ അ॒ഗ്നേ-ഽവി॑മാഗ്ം അ॒ശ്വീ യ॒ജ്ഞ ഇത്യവ॑ സ॒ഭാഗ്ം രു॒ന്ധേ പ്ര സ॒ഹസ്ര॑-മ്പ॒ശൂനാ᳚പ്നോ॒ത്യാ-ഽസ്യ॑ പ്ര॒ജായാം᳚-വാഁ॒ജീ ജാ॑യതേ ॥ 31 ॥

(യഃ-സ-മാ॒സിഷം॑-ഗൃഹപത॒-ഇത്യാ॑ഹാ॒-മുഷ്മൈ॒ ജ്യോതി॑ഷ്മതീ॒മിതി॑ ബ്രൂയാ॒-ദ്യസ്യ॑പു॒ത്രോ-വ്ര॒തമേ॒വ-ഖലു॒ വൈ- ചതു॑ര്വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 6)

ദേവ॑ സവിതഃ॒ പ്ര സു॑വ യ॒ജ്ഞ-മ്പ്ര സു॑വ യ॒ജ്ഞപ॑തി॒-മ്ഭഗാ॑യ ദി॒വ്യോ ഗ॑ന്ധ॒ര്വഃ । കേ॒ത॒പൂഃ കേത॑-ന്നഃ പുനാതു വാ॒ചസ്പതി॒-ര്വാച॑മ॒ദ്യ സ്വ॑ദാതി നഃ ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ വജ്രോ॑-ഽസി॒ വാര്ത്ര॑ഘ്ന॒സ്ത്വയാ॒-ഽയം-വൃഁ॒ത്രം-വഁ॑ദ്ധ്യാത് ॥ വാജ॑സ്യ॒ നു പ്ര॑സ॒വേ മാ॒തര॑-മ്മ॒ഹീമദി॑തി॒-ന്നാമ॒ വച॑സാ കരാമഹേ । യസ്യാ॑മി॒ദം-വിഁശ്വ॒-മ്ഭുവ॑ന-മാവി॒വേശ॒ തസ്യാ᳚-ന്നോ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ധര്മ॑ സാവിഷത് ॥ അ॒- [അ॒ഫ്സു, അ॒ന്തര॒മൃത॑മ॒ഫ്സു] 32

ഫ്സ്വ॑ന്തര॒മൃത॑മ॒ഫ്സു ഭേ॑ഷ॒ജമ॒പാമു॒ത പ്രശ॑സ്തി॒ഷ്വശ്വാ॑ ഭവഥ വാജിനഃ ॥ വാ॒യു-ര്വാ᳚ ത്വാ॒ മനു॑-ര്വാ ത്വാ ഗന്ധ॒ര്വാ-സ്സ॒പ്തവിഗ്ം॑ശതിഃ । തേ അഗ്രേ॒ അശ്വ॑മായുഞ്ജ॒ന്തേ അ॑സ്മിഞ്ജ॒വമാ-ഽദ॑ധുഃ ॥ അപാ᳚-ന്നപാദാശുഹേമ॒ന്॒. യ ഊ॒ര്മിഃ ക॒കുദ്മാ॒-ന്പ്രതൂ᳚ര്തി-ര്വാജ॒സാത॑മ॒സ്തേനാ॒യം-വാഁജഗ്ം॑ സേത് ॥ വിഷ്ണോഃ॒ ക്രമോ॑-ഽസി॒ വിഷ്ണോഃ᳚ ക്രാ॒ന്തമ॑സി॒ വിഷ്ണോ॒-ര്വിക്രാ᳚ന്തമസ്യ॒ങ്കൌ ന്യ॒ങ്കാ വ॒ഭിതോ॒ രഥം॒-യൌഁ ധ്വാ॒ന്തം-വാഁ॑താ॒ഗ്രമനു॑ സ॒ഞ്ചര॑ന്തൌ ദൂ॒രേഹേ॑തി-രിന്ദ്രി॒യാവാ᳚-ന്പത॒ത്രീ തേ നോ॒-ഽഗ്നയഃ॒ പപ്ര॑യഃ പാരയന്തു ॥ 33 ॥

(അ॒ഫ്സു-ന്യ॒ങ്കൌ-പഞ്ച॑ദശ ച) (അ. 7)

ദേ॒വസ്യാ॒ഹഗ്ം സ॑വി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ ബൃഹ॒സ്പതി॑നാ വാജ॒ജിതാ॒ വാജ॑-ഞ്ജേഷ-ന്ദേ॒വസ്യാ॒ഹഗ്ം സ॑വി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ ബൃഹ॒സ്പതി॑നാ വാജ॒ജിതാ॒ വര്ഷി॑ഷ്ഠ॒-ന്നാകഗ്ം॑ രുഹേയ॒മിന്ദ്രാ॑യ॒ വാചം॑-വഁദ॒തേന്ദ്രം॒-വാഁജ॑-ഞ്ജാപയ॒തേന്ദ്രോ॒ വാജ॑മജയിത് ॥ അശ്വാ॑ജനി വാജിനി॒ വാജേ॑ഷു വാജിനീവ॒ത്യശ്വാ᳚ന്-ഥ്സ॒മഥ്സു॑ വാജയ ॥ അര്വാ॑-ഽസി॒ സപ്തി॑രസി വാ॒ജ്യ॑സി॒ വാജി॑നോ॒ വാജ॑-ന്ധാവത മ॒രുതാ᳚-മ്പ്രസ॒വേ ജ॑യത॒ വി യോജ॑നാ മിമീദ്ധ്വ॒മദ്ധ്വ॑ന-സ്സ്കഭ്നീത॒ [സ്കഭ്നീത, കാഷ്ഠാ᳚-ങ്ഗച്ഛത॒] 34

കാഷ്ഠാ᳚-ങ്ഗച്ഛത॒ വാജേ॑വാജേ-ഽവത വാജിനോ നോ॒ ധനേ॑ഷു വിപ്രാ അമൃതാ ഋതജ്ഞാഃ ॥ അ॒സ്യ മദ്ധ്വഃ॑ പിബത മാ॒ദയ॑ദ്ധ്വ-ന്തൃ॒പ്താ യാ॑ത പ॒ഥിഭി॑-ര്ദേവ॒യാനൈഃ᳚ ॥ തേ നോ॒ അര്വ॑ന്തോ ഹവന॒ശ്രുതോ॒ ഹവം॒-വിഁശ്വേ॑ ശൃണ്വന്തു വാ॒ജിനഃ॑ ॥ മി॒തദ്ര॑വ-സ്സഹസ്ര॒സാ മേ॒ധസാ॑താ സനി॒ഷ്യവഃ॑ । മ॒ഹോ യേ രത്നഗ്ം॑ സമി॒ഥേഷു॑ ജഭ്രി॒രേ ശന്നോ॑ ഭവന്തു വാ॒ജിനോ॒ ഹവേ॑ഷു ॥ദേ॒വതാ॑താ മി॒തദ്ര॑വ-സ്സ്വ॒ര്കാഃ । ജ॒മ്ഭയ॒ന്തോ-ഽഹിം॒-വൃഁക॒ഗ്ം॒ രക്ഷാഗ്ം॑സി॒ സനേ᳚മ്യ॒സ്മദ്യു॑യവ॒- [സനേ᳚മ്യ॒സ്മദ്യു॑യവന്ന്, അമീ॑വാഃ ।] 35

-ന്നമീ॑വാഃ ॥ ഏ॒ഷ സ്യ വാ॒ജീ ക്ഷി॑പ॒ണി-ന്തു॑രണ്യതി ഗ്രീ॒വായാ᳚-മ്ബ॒ദ്ധോ അ॑പിക॒ക്ഷ ആ॒സനി॑ । ക്രതു॑-ന്ദധി॒ക്രാ അനു॑ സ॒ന്തവീ᳚ത്വ-ത്പ॒ഥാമങ്കാ॒ഗ്॒സ്യന്വാ॒പനീ॑ഫണത് ॥ഉ॒ത സ്മാ᳚സ്യ॒ ദ്രവ॑ത-സ്തുരണ്യ॒തഃ പ॒ര്ണ-ന്ന വേ-രനു॑ വാതി പ്രഗ॒ര്ധിനഃ॑ । ശ്യേ॒നസ്യേ॑വ॒ ധ്രജ॑തോ അങ്ക॒സ-മ്പരി॑ ദധി॒ക്രാവ്.ണ്ണഃ॑ സ॒ഹോര്ജാ തരി॑ത്രതഃ ॥ ആ മാ॒ വാജ॑സ്യ പ്രസ॒വോ ജ॑ഗമ്യാ॒ദാ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ വി॒ശ്വശ॑മ്ഭൂ । ആ മാ॑ ഗന്താ-മ്പി॒തരാ॑ [ഗന്താ-മ്പി॒തരാ᳚, മാ॒തരാ॒] 36

മാ॒തരാ॒ ചാ-ഽഽ മാ॒ സോമോ॑ അമൃത॒ത്വായ॑ ഗമ്യാത് ॥ വാജി॑നോ വാജജിതോ॒ വാജഗ്ം॑ സരി॒ഷ്യന്തോ॒ വാജ॑-ഞ്ജേ॒ഷ്യന്തോ॒ ബൃഹ॒സ്പതേ᳚-ര്ഭാ॒ഗമവ॑ ജിഘ്രത॒ വാജി॑നോ വാജജിതോ॒ വാജഗ്ം॑ സസൃ॒വാഗ്ംസോ॒ വാജ॑-ഞ്ജിഗി॒വാഗ്ംസോ॒ ബൃഹ॒സ്പതേ᳚-ര്ഭാ॒ഗേ നി മൃ॑ഢ്വമി॒യം-വഁ॒-സ്സാ സ॒ത്യാ സ॒ന്ധാ-ഽഭൂ॒ദ്യാമിന്ദ്രേ॑ണ സ॒മധ॑ദ്ധ്വ॒-മജീ॑ജിപത വനസ്പതയ॒ ഇന്ദ്രം॒-വാഁജം॒-വിഁ മു॑ച്യദ്ധ്വമ് ॥ 37 ॥

(സ്ക॒ഭ്നീ॒ത॒-യു॒യ॒വ॒ന്-പി॒തരാ॒-ദ്വിച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)

ക്ഷ॒ത്രസ്യോലഗ്ഗ്॑മസി ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ യോനി॑രസി॒ ജായ॒ ഏഹി॒ സുവോ॒ രോഹാ॑വ॒ രോഹാ॑വ॒ ഹി സുവ॑ര॒ഹ-ന്നാ॑വു॒ഭയോ॒-സ്സുവോ॑ രോക്ഷ്യാമി॒ വാജ॑ശ്ച പ്രസ॒വശ്ചാ॑പി॒ജശ്ച॒ ക്രതു॑ശ്ച॒ സുവ॑ശ്ച മൂ॒ര്ധാ ച॒ വ്യശ്ന്നി॑യശ്ചാ-ഽഽന്ത്യായ॒ന ശ്ചാന്ത്യ॑ശ്ച ഭൌവ॒നശ്ച॒ ഭുവ॑ന॒ശ്ചാധി॑പതിശ്ച । ആയു॑-ര്യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാ-മ്പ്രാ॒ണോ യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാമപാ॒നോ [കല്പതാമപാ॒നഃ, യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാം] 38

യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാം-വ്യാഁ॒നോ യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാ॒-ഞ്ചക്ഷു॑-ര്യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാ॒ഗ്॒ ശ്രോത്രം॑-യഁ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാ॒-മ്മനോ॑ യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാം॒-വാഁഗ് യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാ-മാ॒ത്മാ യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാം-യഁ॒ജ്ഞോ യ॒ജ്ഞേന॑ കല്പതാ॒ഗ്ം॒ സുവ॑-ര്ദേ॒വാഗ്ം അ॑ഗന്മാ॒മൃതാ॑ അഭൂമ പ്ര॒ജാപ॑തേഃ പ്ര॒ജാ അ॑ഭൂമ॒ സമ॒ഹ-മ്പ്ര॒ജയാ॒ സ-മ്മയാ᳚ പ്ര॒ജാ സമ॒ഹഗ്ം രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ॒ സ-മ്മയാ॑ രാ॒യസ്പോഷോ-ഽന്നാ॑യ ത്വാ॒-ഽന്നാദ്യാ॑യ ത്വാ॒ വാജാ॑യ ത്വാ വാജജി॒ത്യായൈ᳚ ത്വാ॒ ഽമൃത॑മസി॒ പുഷ്ടി॑രസി പ്ര॒ജന॑നമസി ॥ 39 ॥

(അ॒പാ॒നോ-വാജാ॑യ॒-നവ॑ ച) (അ. 9)

വാജ॑സ്യേ॒മ-മ്പ്ര॑സ॒വ-സ്സു॑ഷുവേ॒ അഗ്രേ॒ സോമ॒ഗ്ം॒ രാജാ॑ന॒മോഷ॑ധീഷ്വ॒ഫ്സു । താ അ॒സ്മഭ്യ॒-മ്മധു॑മതീ-ര്ഭവന്തു വ॒യഗ്ം രാ॒ഷ്ട്രേ ജാ᳚ഗ്രിയാമ പു॒രോഹി॑താഃ । വാജ॑സ്യേ॒ദ-മ്പ്ര॑സ॒വ ആ ബ॑ഭൂവേ॒മാ ച॒ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി സ॒ര്വതഃ॑ । സ വി॒രാജ॒-മ്പര്യേ॑തി പ്രജാ॒ന-ന്പ്ര॒ജാ-മ്പുഷ്ടിം॑-വഁ॒ര്ധയ॑മാനോ അ॒സ്മേ । വാജ॑സ്യേ॒മാ-മ്പ്ര॑സ॒വ-ശ്ശി॑ശ്രിയേ॒ ദിവ॑മി॒മാ ച॒ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാനി സ॒മ്രാട് । അദി॑ഥ്സന്ത-ന്ദാപയതു പ്രജാ॒ന-ന്ര॒യിം- [പ്രജാ॒ന-ന്ര॒യിമ്, ച॒ ന॒-സ്സര്വ॑വീരാം॒] 40

-ച॑ ന॒-സ്സര്വ॑വീരാ॒-ന്നി യ॑ച്ഛതു ॥ അഗ്നേ॒ അച്ഛാ॑ വദേ॒ഹ നഃ॒ പ്രതി॑ ന-സ്സു॒മനാ॑ ഭവ । പ്ര ണോ॑ യച്ഛ ഭുവസ്പതേ ധന॒ദാ അ॑സി ന॒സ്ത്വമ് ॥ പ്ര ണോ॑ യച്ഛത്വര്യ॒മാ പ്ര ഭഗഃ॒ പ്ര ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । പ്ര ദേ॒വാഃ പ്രോത സൂ॒നൃതാ॒ പ്ര വാഗ് ദേ॒വീ ദ॑ദാതു നഃ ॥ അ॒ര്യ॒മണ॒-മ്ബൃഹ॒സ്പതി॒മിന്ദ്ര॒-ന്ദാനാ॑യ ചോദയ । വാചം॒-വിഁഷ്ണു॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വതീഗ്ം സവി॒താരം॑- [സര॑സ്വതീഗ്ം സവി॒താര᳚മ്, ച വാ॒ജിന᳚മ് ।] 41

-ച വാ॒ജിന᳚മ് ॥ സോമ॒ഗ്ം॒ രാജാ॑നം॒-വഁരു॑ണമ॒ഗ്നി-മ॒ന്വാര॑ഭാമഹേ । ആ॒ദി॒ത്യാന് വിഷ്ണു॒ഗ്ം॒ സൂര്യ॑-മ്ബ്ര॒ഹ്മാണ॑-ഞ്ച॒ ബൃഹ॒സ്പതി᳚മ് ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ᳚-ഽശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚-മ്പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒ഗ്ം॒ സര॑സ്വത്യൈ വാ॒ചോ യ॒ന്തു-ര്യ॒ന്ത്രേണാ॒ഗ്നേസ്ത്വാ॒ ആമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാ॒മീന്ദ്ര॑സ്യ॒ ബൃഹ॒സ്പതേ᳚സ്ത്വാ॒ സാമ്രാ᳚ജ്യേനാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ 42 ॥

(ര॒യിഗ്ം-സ॑വി॒താര॒ഗ്ം॒-ഷട്ത്രിഗ്ം॑ശച്ച) (അ. 10)

അ॒ഗ്നിരേകാ᳚ക്ഷരേണ॒ വാച॒മുദ॑ജയദ॒ശ്വിനൌ॒ ദ്വ്യ॑ക്ഷരേണ പ്രാണാപാ॒നാവുദ॑ജയതാം॒-വിഁഷ്ണു॒സ്ത്യ്ര॑ക്ഷരേണ॒ ത്രീന് ഁലോ॒കാനുദ॑ജയ॒-ഥ്സോമ॒ശ്ചതു॑രക്ഷരേണ॒ ചതു॑ഷ്പദഃ പ॒ശൂനുദ॑ജയ-ത്പൂ॒ഷാ പഞ്ചാ᳚ക്ഷരേണ പ॒ങ്ക്തിമുദ॑ജയ-ദ്ധാ॒താ ഷഡ॑ക്ഷരേണ॒ ഷഡ്-ഋ॒തൂനുദ॑ജയ-ന്മ॒രുതഃ॑ സ॒പ്താക്ഷ॑രേണ സ॒പ്തപ॑ദാ॒ഗ്ം॒ ശക്വ॑രീ॒മുദ॑ജയ॒-ന്ബൃഹ॒സ്പതി॑-ര॒ഷ്ടാക്ഷ॑രേണ ഗായ॒ത്രീമുദ॑ജയ-ന്മി॒ത്രോ നവാ᳚ക്ഷരേണ ത്രി॒വൃത॒ഗ്ഗ്॒ സ്തോമ॒മുദ॑ജയ॒- [സ്തോമ॒മുദ॑ജയത്, വരു॑ണോ॒ ദശാ᳚ക്ഷരേണ] 43

-ദ്വരു॑ണോ॒ ദശാ᳚ക്ഷരേണ വി॒രാജ॒-മുദ॑ജയ॒ദിന്ദ്ര॒ ഏകാ॑ദശാക്ഷരേണ ത്രി॒ഷ്ടുഭ॒-മുദ॑ജയ॒-ദ്വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ദ്വാദ॑ശാക്ഷരേണ॒ ജഗ॑തീ॒മുദ॑ജയ॒ന് വസ॑വ॒സ്ത്രയോ॑ ദശാക്ഷരേണ ത്രയോദ॒ശഗ്ഗ് സ്തോമ॒മുദ॑ജയ-ന്രു॒ദ്രാശ്ചതു॑ര്ദശാക്ഷരേണ ചതുര്ദ॒ശഗ്ഗ് സ്തോമ॒മുദ॑ജയന്നാദി॒ത്യാഃ പഞ്ച॑ദശാക്ഷരേണ പഞ്ചദ॒ശഗ്ഗ് സ്തോമ॒മുദ॑ജയ॒ന്നദി॑തി॒-ഷ്ഷോഡ॑ശാക്ഷരേണ ഷോഡ॒ശഗ്ഗ് സ്തോമ॒മുദ॑ജയ-ത്പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സ॒പ്തദ॑ശാക്ഷരേണ സപ്തദ॒ശഗ്ഗ് സ്തോമ॒മുദ॑ജയത് ॥ 44 ॥

(ത്രി॒വൃത॒ഗ്ഗ്॒ സ്തോമ॒മുദ॑ജയ॒-ഥ്ഷട്ച॑ത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 11)

ഉ॒പ॒യാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസി നൃ॒ഷദ॑-ന്ത്വാ ദ്രു॒ഷദ॑-മ്ഭുവന॒സദ॒മിന്ദ്രാ॑യ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേ॒ഷ തേ॒ യോനി॒രിന്ദ്രാ॑യ ത്വോപയാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസ്യഫ്സു॒ഷദ॑-ന്ത്വാ ഘൃത॒സദം॑-വ്യോഁമ॒സദ॒മിന്ദ്രാ॑യ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേ॒ഷ തേ॒ യോനി॒രിന്ദ്രാ॑യ ത്വോപയാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസി പൃഥിവി॒ഷദ॑-ന്ത്വാ-ഽന്തരിക്ഷ॒സദ॑-ന്നാക॒സദ॒മിന്ദ്രാ॑യ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേ॒ഷ തേ॒ യോനി॒രിന്ദ്രാ॑യ ത്വാ ॥ യേ ഗ്രഹാഃ᳚ പഞ്ചജ॒നീനാ॒ യേഷാ᳚-ന്തി॒സ്രഃ പ॑രമ॒ജാഃ । ദൈവ്യഃ॒ കോശ॒- [ദൈവ്യഃ॒ കോശഃ॑, സമു॑ബ്ജിതഃ ।] 45

-സ്സമു॑ബ്ജിതഃ । തേഷാം॒-വിഁശി॑പ്രിയാണാ॒-മിഷ॒മൂര്ജ॒ഗ്ം॒ സമ॑ഗ്രഭീ-മേ॒ഷ തേ॒ യോനി॒രിന്ദ്രാ॑യ ത്വാ ॥ അ॒പാഗ്ം രസ॒മുദ്വ॑യസ॒ഗ്ം॒ സൂര്യ॑രശ്മിഗ്ം സ॒മാഭൃ॑തമ് । അ॒പാഗ്ം രസ॑സ്യ॒ യോ രസ॒സ്തം-വോഁ॑ ഗൃഹ്ണാമ്യുത്ത॒മമേ॒ഷ തേ॒ യോനി॒രിന്ദ്രാ॑യ ത്വാ ॥ അ॒യാ വി॒ഷ്ഠാ ജ॒നയ॒ന് കര്വ॑രാണി॒ സ ഹി ഘൃണി॑രു॒രു-ര്വരാ॑യ ഗാ॒തുഃ । സ പ്രത്യുദൈ᳚-ദ്ധ॒രുണോ മദ്ധ്വോ॒ അഗ്ര॒ഗ്ഗ്॒ സ്വായാം॒-യഁ-ത്ത॒നുവാ᳚-ന്ത॒നൂമൈര॑യത । ഉ॒പ॒യാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസി പ്ര॒ജാപ॑തയേ ത്വാ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമ്യേ॒ഷ തേ॒ യോനിഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തയേ ത്വാ ॥ 46 ॥

(കോശ॑-സ്ത॒നുവാ॒ന്-ത്രയോ॑ദശ ച) (അ. 12)

അന്വഹ॒ മാസാ॒ അന്വിദ്വനാ॒ന്യന്വോഷ॑ധീ॒രനു॒ പര്വ॑താസഃ । അന്വിന്ദ്ര॒ഗ്ം॒ രോദ॑സീ വാവശാ॒നേ അന്വാപോ॑ അജിഹത॒ ജായ॑മാനമ് ॥ അനു॑ തേ ദായി മ॒ഹ ഇ॑ന്ദ്രി॒യായ॑ സ॒ത്രാ തേ॒ വിശ്വ॒മനു॑ വൃത്ര॒ഹത്യേ᳚ । അനു॑ ക്ഷ॒ത്രമനു॒ സഹോ॑ യജ॒ത്രേന്ദ്ര॑ ദേ॒വേഭി॒രനു॑ തേ നൃ॒ഷഹ്യേ᳚ ॥ ഇ॒ന്ദ്രാ॒ണീമാ॒സു നാരി॑ഷു സു॒പത്നീ॑-മ॒ഹമ॑ശ്രവമ് । ന ഹ്യ॑സ്യാ അപ॒ര-ഞ്ച॒ന ജ॒രസാ॒ [ജ॒രസാ᳚, മര॑തേ॒ പതിഃ॑ ।] 47

മര॑തേ॒ പതിഃ॑ ॥ നാഹമി॑ന്ദ്രാണി രാരണ॒ സഖ്യു॑-ര്വൃ॒ഷാക॑പേര്-ഋ॒തേ । യസ്യേ॒ദമപ്യഗ്ം॑ ഹ॒വിഃ പ്രി॒യ-ന്ദേ॒വേഷു॒ ഗച്ഛ॑തി ॥യോ ജാ॒ത ഏ॒വ പ്ര॑ഥ॒മോ മന॑സ്വാ-ന്ദേ॒വോ ദേ॒വാന് ക്രതു॑നാ പ॒ര്യഭൂ॑ഷത് । യസ്യ॒ ശുഷ്മാ॒ദ്രോദ॑സീ॒ അഭ്യ॑സേതാ-ന്നൃം॒ണസ്യ॑ മ॒ഹ്നാ സ ജ॑നാസ॒ ഇന്ദ്രഃ॑ ॥ ആ തേ॑ മ॒ഹ ഇ॑ന്ദ്രോ॒ത്യു॑ഗ്ര॒ സമ॑ന്യവോ॒ യ-ഥ്സ॒മര॑ന്ത॒ സേനാഃ᳚ । പതാ॑തി ദി॒ദ്യുന്നര്യ॑സ്യ ബാഹു॒വോ-ര്മാ തേ॒ [ബാഹു॒വോ-ര്മാ തേ᳚, മനോ॑] 48

മനോ॑ വിഷ്വ॒ദ്രിയ॒ഗ് വി ചാ॑രീത് ॥ മാ നോ॑ മര്ധീ॒രാ ഭ॑രാ ദ॒ദ്ധി തന്നഃ॒ പ്ര ദാ॒ശുഷേ॒ ദാത॑വേ॒ ഭൂരി॒ യ-ത്തേ᳚ । നവ്യേ॑ ദേ॒ഷ്ണേ ശ॒സ്തേ അ॒സ്മി-ന്ത॑ ഉ॒ക്ഥേ പ്ര ബ്ര॑വാമ വ॒യമി॑ന്ദ്ര സ്തു॒വന്തഃ॑ ॥ ആ തൂ ഭ॑ര॒ മാകി॑രേ॒ത-ത്പരി॑ ഷ്ഠാ-ദ്വി॒ദ്മാ ഹി ത്വാ॒ വസു॑പതിം॒-വഁസൂ॑നാമ് । ഇന്ദ്ര॒ യ-ത്തേ॒ മാഹി॑ന॒-ന്ദത്ര॒-മസ്ത്യ॒സ്മഭ്യ॒-ന്തദ്ധ॑ര്യശ്വ॒ [തദ്ധ॑ര്യശ്വ, പ്ര യ॑ന്ധി ।] 49

പ്ര യ॑ന്ധി ॥ പ്ര॒ദാ॒താരഗ്ം॑ ഹവാമഹ॒ ഇന്ദ്ര॒മാ ഹ॒വിഷാ॑ വ॒യമ് । ഉ॒ഭാ ഹി ഹസ്താ॒ വസു॑നാ പൃ॒ണസ്വാ ഽഽ പ്ര യ॑ച്ഛ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒ദോത സ॒വ്യാത് ॥ പ്ര॒ദാ॒താ വ॒ജ്രീ വൃ॑ഷ॒ഭസ്തു॑രാ॒ഷാട്ഛു॒ഷ്മീ രാജാ॑ വൃത്ര॒ഹാ സോ॑മ॒പാവാ᳚ । അ॒സ്മിന്. യ॒ജ്ഞേ ബ॒ര്॒ഹിഷ്യാ നി॒ഷദ്യാഥാ॑ ഭവ॒ യജ॑മാനായ॒ ശം-യോഃ ഁ॥ ഇന്ദ്രഃ॑ സു॒ത്രാമാ॒ സ്വവാ॒ഗ്ം॒ അവോ॑ഭി-സ്സുമൃഡീ॒കോ ഭ॑വതു വി॒ശ്വവേ॑ദാഃ । ബാധ॑താ॒-ന്ദ്വേഷോ॒ അഭ॑യ-ങ്കൃണോതു സു॒വീര്യ॑സ്യ॒ [സു॒വീര്യ॑സ്യ, പത॑യ-സ്സ്യാമ ।] 50

പത॑യ-സ്സ്യാമ ॥ തസ്യ॑ വ॒യഗ്ം സു॑മ॒തൌ യ॒ജ്ഞിയ॒സ്യാപി॑ ഭ॒ദ്രേ സൌ॑മന॒സേ സ്യാ॑മ । സ സു॒ത്രാമാ॒ സ്വവാ॒ഗ്ം॒ ഇന്ദ്രോ॑ അ॒സ്മേ ആ॒രാച്ചി॒-ദ്ദ്വേഷഃ॑ സനു॒ത-ര്യു॑യോതു ॥ രേ॒വതീ᳚-ര്ന-സ്സധ॒മാദ॒ ഇന്ദ്രേ॑ സന്തു തു॒വിവാ॑ജാഃ । ക്ഷു॒മന്തോ॒ യാഭി॒-ര്മദേ॑മ ॥ പ്രോഷ്വ॑സ്മൈ പുരോര॒ഥമിന്ദ്രാ॑യ ശൂ॒ഷമ॑ര്ചത । അ॒ഭീകേ॑ ചിദു ലോക॒കൃ-ഥ്സ॒ങ്ഗേ സ॒മഥ്സു॑ വൃത്ര॒ഹാ । അ॒സ്മാക॑-മ്ബോധി ചോദി॒താ നഭ॑ന്താ-മന്യ॒കേഷാ᳚മ് । ജ്യാ॒കാ അധി॒ ധന്വ॑സു ॥ 51 ॥

(ജ॒രസാ॒-മാ തേ॑-ഹര്യശ്വ-സു॒വീര്യ॒സ്യാ-ദ്ധ്യേ-ക॑-ഞ്ച ) (അ. 13)

(പാ॒ക॒യ॒ജ്ഞഗ്ം-സഗ്ഗ്ശ്ര॑വാഃ-പ॒രോക്ഷം॑-ബ॒ര്॒ഹിഷോ॒-ഽഹം -ധ്രു॒വാ-മഗ॒ന്മേത്യാ॑ഹ॒ -ദേവ॑ സവിത-ര്ദേ॒വസ്യാ॒ഹം-ക്ഷ॒ത്രസ്യോലഗ്ഗ്ം॒വാഁജ॑സ്യേ॒മ-മ॒ഗ്നിരേകാ᳚ക്ഷരേണോ -പയാ॒മഗൃ॑ഹീതോ॒-ഽ-സ്യന്വഹ॒ മാസാ॒-സ്ത്രയോ॑ദശ ।)

(പാ॒ക॒യ॒ജ്ഞം-പ॒രോക്ഷം॑-ധ്രു॒വാംവിഁ സൃ॑ജതേ-ച ന॒-സ്സര്വ॑വീരാം॒ - പത॑യ-സ്സ്യോ॒-മൈക॑പഞ്ചാ॒ശത് । )

(പാ॒ക॒യ॒ജ്ഞമ്, ധന്വ॑സു)

॥ ഹരി॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാ-മ്പ്രഥമകാണ്ഡേ സപ്തമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśnaḥ - yājamāna brāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

pā॒ka॒ya॒jñaṃ-vā~ anvāhi̭tāgneḥ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhanta॒ iḍā॒ khalu॒ vai pā̭kaya॒jña-ssaiṣā-'nta॒rā pra̭yājānūyā॒jān. yaja̭mānasya lo॒ke-'va̭hitā॒ tāmā᳚hri॒yamā̭ṇāma॒bhi ma̭ntrayeta॒ surṷ̄pavarṣavarṇa॒ ehīti̭ pa॒śavo॒ vā iḍā̭ pa॒śūne॒vopa̭ hvayate ya॒jñaṃ-vai~ de॒vā adṷhran. ya॒jño-'sṷrāgṃ aduha॒-tte-'sṷrā ॒jñadṷgdhāḥ॒ parā̭-'bhava॒n॒. yo vai ya॒jñasya॒ dohaṃ̭-vi~॒dvān [ ] 1

yaja॒te-'pya॒nyaṃ-ya~ja̭māna-nduhe॒ sā mḙ sa॒tyā-''śīra॒sya ya॒jñasya̭ bhūyā॒dityā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya॒ doha॒stenai॒vaina̭-nduhe॒ prattā॒ vai gaurdṷhe॒ pratteḍā॒ yaja̭mānāya duha e॒te vā iḍā̭yai॒ stanā॒ iḍopa̭hū॒teti̭ vā॒yurva॒thso yarhi॒ hoteḍā̭mupa॒hvayḙta॒ tarhi॒ yaja̭māno॒ hotā̭ra॒mīkṣa̭māṇo vā॒yu-mmana̭sā dhyāye- [dhyāyet, mā॒tre] 2

-nmā॒tre va॒thsa-mu॒pāva̭sṛjati॒ sarvḙṇa॒ vai ya॒jñena̭ de॒vā-ssṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya-npākaya॒jñena॒ manṷraśrāmya॒thseḍā॒ manṷmu॒pāva̭rtata॒ tā-ndḙvāsu॒rā vya̭hvayanta pra॒tīcī᳚-nde॒vāḥ parā̭cī॒masṷrā॒-ssā de॒vānu॒pāva̭rtata pa॒śavo॒ vai ta-dde॒vāna̭vṛṇata pa॒śavo-'sṷrānajahu॒rya-ṅkā॒mayḙtāpa॒śu-ssyā॒diti॒ parā̭cī॒-ntasyeḍā॒mupa̭ hvayetāpa॒śure॒va bha̭vati॒ yaṃ- [bha̭vati॒ yam, kā॒mayḙta] 3

-kā॒mayḙta paśu॒mān-thsyā॒diti̭ pra॒tīcī॒-ntasyeḍā॒-mupa̭ hvayeta paśu॒māne॒va bha̭vati brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvā iḍā॒mupa̭ hvayeta॒ ya iḍā̭- mupa॒hūyā॒tmāna॒-miḍā̭yā-mupa॒hvaye॒teti॒ sā naḥ̭ pri॒yā su॒pratū᳚rti-rma॒ghonītyā॒heḍā̭-me॒vopa॒hūyā॒-''tmāna॒ -miḍā̭yā॒mupa̭ hvayate॒ vya̭stamiva॒ vā e॒ta-dya॒jñasya॒ yadiḍā̭ sā॒mi prā॒śñanti̭ [ ] 4

sā॒mi mā᳚rjayanta e॒ta-tprati॒ vā asṷrāṇāṃ-ya~॒jño vya̭cchidyata॒ brahma̭ṇā de॒vā-ssama̭dadhu॒-rbṛha॒spati̭ -stanutāmi॒ma-nna॒ ityā̭ha॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒-rbrahma̭ṇai॒va ya॒jñagṃ sa-nda̭dhāti॒ vicchi̭nnaṃ-ya~॒jñagṃ sami॒ma-nda̭dhā॒tvityā̭ha॒ santa̭tyai॒ viśvḙ de॒vā i॒ha mā̭dayantā॒mityā̭ha sa॒ntatyai॒va ya॒jña-nde॒vebhyo-'nṷ diśati॒ yāṃ-vai~ [ ] 5

ya॒jñe dakṣi̭ṇā॒-ndadā̭ti॒ tāma̭sya pa॒śavo-'nu॒ sa-ṅkrā̭manti॒ sa e॒ṣa ī̭jā॒no̭-'pa॒śu-rbhāvṷko॒ yaja̭mānena॒ khalu॒ vai tatkā॒rya̭-mityā̭hu॒-ryathā̭ deva॒trā da॒tta-ṅkṷrvī॒tātma-npa॒śū-nra॒maye॒teti॒ braddhna॒ pinva॒svetyā̭ha ya॒jño vai bra॒ddhno ya॒jñame॒va tanma̭haya॒tyatho̭ deva॒traiva da॒tta-ṅkṷruta ā॒tma-npa॒śū-nra̭mayate॒ dada̭to me॒ mā kṣā॒yītyā॒hākṣi̭ti-me॒vopai̭ti kurva॒to me॒ mopa̭ dasa॒dityā̭ha bhū॒māna̭me॒vopai̭ti || 6 ||

(vi॒dvān-dhyā̭ye-dbhavati॒ yaṃ-prā॒śñanti॒-yāṃ-vai~-ma॒-ekā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭ ) (a. 1)

saggśra̭vā ha sauvarcana॒saḥ tumi̭ñja॒maupo̭diti-muvāca॒ yathsa॒triṇā॒gṃ॒ hotā-'bhūḥ॒ kāmiḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti॒ tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā॒dhāra̭ vyā॒nena̭ manu॒ṣyā̭napā॒nena̭ pi॒tṛniti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī(3) iti̭ chi॒nattīti̭ hovāca॒ śarī̭raṃ॒-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ gaurvā [gaurvai, a॒syai॒ śarī̭raṃ॒] 7

a̭syai॒ śarī̭ra॒-ṅgāṃ-vā~va tau ta-tparya̭vadatāṃ॒-yā~ ya॒jñe dī॒yate॒ sā prā॒ṇena̭ de॒vā-ndā̭dhāra॒ yayā̭ manu॒ṣyā̭ jīva̭nti॒ sā vyā॒nena̭ manu॒ṣyāṋ yā-mpi॒tṛbhyo॒ ghnanti॒ sā-'pā॒nena̭ pi॒tṝn. ya e॒vaṃ ~veda̭ paśu॒mā-nbha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā॒bhava॒tītyannaṃ॒ ~vā a̭syai॒ ta- [a̭syai॒ tat, upā᳚hvathā॒ iti̭] 8

-dupā᳚hvathā॒ iti̭ hovā॒cauṣa̭dhayo॒ vā a̭syā॒ anna॒moṣa̭dhayo॒ vai pra॒jāḥ pra॒bhava̭ntīḥ॒ pratyā bha̭vanti॒ ya e॒vaṃ-ve~dā᳚nnā॒do bha̭va॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yā pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī-ranugṛ॒hṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛ॒hṇātīti̭ prati॒ṣṭhāṃ-vā~ a̭syai॒ tadupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāce॒yaṃ-vā~ a̭syai prati॒ṣṭhe [prati॒ṣṭhā, i॒yaṃ-vai~] 9

yaṃ-vai~ pra॒jāḥ pa̭rā॒bhava̭ntī॒ranṷ gṛhṇāti॒ pratyā॒bhava̭ntī-rgṛhṇāti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ pratye॒va ti̭ṣṭha॒tyatha॒ vai tāmupā᳚hva॒ iti̭ hovāca॒ yasyai̭ ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ॒ piba॒ntīti̭ chi॒natti॒ sā na chi̭na॒ttī (3) iti॒ na chi̭na॒ttīti̭ hovāca॒ pra tu ja̭naya॒tītye॒ṣa vā iḍā॒mupā᳚hvathā॒ iti̭ hovāca॒ vṛṣṭi॒r॒vā iḍā॒ vṛṣṭyai॒ vai ni॒krama̭ṇe ghṛ॒ta-mpra॒jā-ssa॒ñjīva̭ntīḥ pibanti॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ praiva jā̭yate-'nnā॒do bha̭vati || 10 ||

(gaurvā-a̭syai॒ tat-pra̭ti॒ṣṭhā-'hva̭thā॒ iti̭-vigṃśa॒tiśca̭) (a. 2)

pa॒rokṣaṃ॒-vā~ a॒nye de॒vā i॒jyante᳚ pra॒tyakṣa̭ma॒nye ya-dyaja̭te॒ ya e॒va de॒vāḥ pa॒rokṣa̭mi॒jyante॒ tāne॒va ta-dya̭jati॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭tye॒te vai de॒vāḥ pra॒tyakṣaṃ॒-ya~-dbrā᳚hma॒ṇāstāne॒va tena̭ prīṇā॒tyatho॒ dakṣi̭ṇai॒vāsyai॒ṣā-'tho̭ ya॒jñasyai॒va chi॒dramapi̭ dadhāti॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~dvili̭ṣṭa॒-ntada̭nvāhā॒ryḙṇā॒- [tada̭nvāhā॒ryḙṇa, a॒nvāha̭rati॒] 11

-'nvāha̭rati॒ tada̭nvāhā॒rya̭syā-nvāhārya॒tva-ndḙvadū॒tā vā e॒te yad-ṛ॒tvijo॒ yada̭nvāhā॒rya̭-mā॒hara̭ti devadū॒tāne॒va prī̭ṇāti pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tama̭nvāhā॒rya̭-mabha̭kta-mapaśya॒-ttamā॒tmanna̭dhatta॒sa vā e॒ṣa prā̭jāpa॒tyo yada̭nvāhā॒ryo̭ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yatḙ sā॒kṣāde॒va pra॒jāpa̭ti-mṛddhno॒tyapa̭rimitoni॒rupyo-'pa̭rimitaḥ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒- [pra॒jāpa̭teḥ, āptyai̭] 12

-rāptyai̭ de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā e॒ta-mprā̭jāpa॒tya-ma̭nvāhā॒rya̭-mapaśya॒-ntama॒nvāha̭ranta॒ tato̭ de॒vā abha̭va॒-nparāsṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati ya॒jñena॒ vā i॒ṣṭī pa॒kvena̭ pū॒rtī yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo᳚-'nvāhā॒rya̭ āhri॒yate॒ sa tvḙveṣṭā̭pū॒rtī pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī- [pra॒jāpa̭terbhā॒go̭-'sī, ityā̭ha] 13

-tyā̭ha pra॒jāpa̭time॒va bhā̭ga॒dheyḙna॒ sama̭rdhaya॒tyūrja̭svā॒-npaya̭svā॒nityā॒horja̭-me॒vāsmi॒-npayo̭ dadhāti prāṇāpā॒nau mḙ pāhi samānavyā॒nau mḙ pā॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā॒ste 'kṣi̭to॒ 'syakṣi̭tyai tvā॒ mā me᳚ kṣeṣṭhā a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ka ityā̭ha॒ kṣīya̭te॒ vā a॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-mi॒taḥpra̭dāna॒gg॒ hya̭muṣmin ~lo॒ke pra॒jā ṷpa॒jīva̭nti॒ yade॒va-ma̭bhimṛ॒śatyakṣi̭ti-me॒vaina̭-dgamayati॒ nāsyā॒muṣmi̭n ~lo॒ke-'nna̭-ṅkṣīyate || 14 ||

(a॒nvā॒hā॒ryḙṇa-pra॒jāpa̭te-rasi॒-hya̭muṣmi̭n ~lo॒ke-pañca̭daśa ca ) (a. 3)

ba॒r॒hiṣo॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā᳚ pra॒jāvā᳚-nbhūyāsa॒mityā̭ha ba॒r॒hiṣā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ tenai॒va pra॒jā-ssṛ̭jate॒ narā॒śagṃsa̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśu॒mā-nbhṷ̄yāsa॒mityā̭ha॒ narā॒śagṃsḙna॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata॒ tenai॒va pa॒śūn-thsṛ̭jate॒-'gne-ssvi̭ṣṭa॒kṛto॒-'ha-ndḙvaya॒jyayā-''yṷṣmān. ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā॒hā-''yṷre॒vātma-ndha̭tte॒ prati̭ ya॒jñena̭ tiṣṭhati darśapūrṇamā॒sayo॒- [darśapūrṇamā॒sayoḥ᳚, vai de॒vā] 15

-rvai de॒vā ujji̭ti॒-manūda̭jaya-ndarśapūrṇamā॒sābhyā॒- masṷrā॒napā̭-nudantā॒gne-ra॒hamujji̭ti॒-manūjjḙṣa॒-mityā̭ha darśapūrṇamā॒sayo̭re॒va de॒vatā̭nāṃ॒-ya~ja̭māna॒ ujji̭ti॒manūjja̭yati darśapūrṇamā॒sābhyā॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭ nudate॒ vāja̭vatībhyāṃ॒-vyū~̭ha॒tyannaṃ॒-vai~ vājo-'nna̭me॒vāva̭ rundhe॒ dvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityai॒ yo vai ya॒jñasya॒ dvau dohaṷ vi॒dvān yaja̭ta ubha॒yata̭ [ubha॒yataḥ̭, e॒va ya॒jñaṃ] 16

e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭāccai॒ṣa vā a॒nyo ya॒jñasya॒ doha॒ iḍā̭yāma॒nyo yarhi॒ hotā॒ yaja̭mānasya॒ nāma̭ gṛhṇī॒yā-ttarhi̭ brūyā॒demā a̭gmannā॒śiṣo॒ doha̭kāmā॒ iti॒ saggstṷtā e॒va de॒vatā̭ du॒he-'tho̭ ubha॒yata̭ e॒va ya॒jña-ndṷhe pu॒rastā᳚cco॒pari̭ṣṭācca॒ rohi̭tena tvā॒-'gnirde॒vatā᳚-ṅgamaya॒tvityā̭hai॒te vai dḙvā॒śvā [vai dḙvā॒śvāḥ, yaja̭mānaḥ prasta॒ro] 17

yaja̭mānaḥ prasta॒ro yade॒taiḥ pra̭sta॒ra-mpra॒hara̭ti devā॒śvaire॒va yaja̭mānagṃ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ vi tḙ muñcāmi raśa॒nā vi ra॒śmīnityā̭hai॒ṣa vā a॒gnervi̭mo॒kaste-nai॒vainaṃ॒-vi~mṷñcati ॒viṣṇo᳚-śśaṃ॒yo~ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ ya॒jñena̭ prati॒ṣṭhā-ṅga̭meya॒mityā̭ha ya॒jño vai viṣṇṷ-rya॒jña e॒vānta॒taḥ prati̭ tiṣṭhati॒ soma̭syā॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ su॒retā॒ [su॒retāḥ᳚, reto̭] 18

reto̭ dhiṣī॒yetyā̭ha॒ somo॒ vai rḙto॒dhāstenai॒va reta̭ ā॒tma-ndha̭tte॒ tvaṣṭṷra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ paśū॒nāgṃ rū॒pa-mpṷṣeya॒mityā̭ha॒ tvaṣṭā॒ vai pa̭śū॒nā-mmi̭thu॒nānāgṃ̭ rūpa॒kṛttenai॒va pa̭śū॒nāgṃ rū॒pamā॒tma-ndha̭tte de॒vānā॒-mpatnī̭ra॒gni-rgṛ॒hapa̭ti-rya॒jñasya̭ mithu॒na-ntayo̭ra॒ha-ndḙvaya॒jyayā̭ mithu॒nena॒ prabhṷ̄yāsa॒-mityā̭hai॒tasmā॒-dvai mi̭thu॒nā-tpra॒jāpa̭ti-rmithu॒nena॒ [rmithu॒nena̭, prā-'jā̭yata॒] 19

prā-'jā̭yata॒ tasmā̭de॒va yaja̭māno mithu॒nena॒ prajā̭yate ve॒do̭-'si॒ vitti̭rasi vi॒deyetyā̭ha ve॒dena॒ vai de॒vā asṷrāṇāṃ-vi~॒ttaṃ-ve~dya̭mavindanta॒ ta-dve॒dasya̭ veda॒tvaṃ-ya~dya॒-dbhrātṛ̭vyasyābhi॒ddhyāye॒-ttasya॒ nāma̭ gṛhṇīyā॒-ttade॒vāsya॒ sarvaṃ̭-vṛ~ṅkte ghṛ॒tava̭nta-ṅkulā॒yinagṃ̭ rā॒yaspoṣagṃ̭ saha॒sriṇaṃ̭-ve~॒do da̭dātu vā॒jina॒mityā̭ha॒ prasa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate॒ ya e॒vaṃ-ve~da̭ || 20 ||

(da॒r॒śa॒pū॒rṇa॒māsayo̭-rubha॒yato̭-devā॒śvāḥ-su॒retāḥ᳚-pra॒jāpa̭ti-rmithu॒nenā᳚-pnotya॒-ṣṭau ca̭) (a. 4)

dhru॒vāṃ-vai~ ricya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nṷ ricyate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā dhru॒vāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jā ā pyā̭yatā-ndhru॒vā ghṛ॒tenetyā̭ha dhru॒vāme॒vā '' pyā̭yayati॒ tāmā॒pyāya̭mānāṃ-ya~॒jño-'nvā pyā̭yate ya॒jñaṃ-ya~ja̭māno॒ yaja̭māna-mpra॒jāḥ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmigg̭stvā dadhāmi sa॒ha yaja̭māne॒ne- [yaja̭māne॒neti, ā॒hā॒-'yaṃ-vai~] 21

-tyā̭hā॒-'yaṃ-vai~ pra॒jāpa̭te-rvi॒bhānnāma̭ lo॒kastasmi̭-nne॒vaina̭-ndadhāti sa॒ha yaja̭mānena॒ ricya̭ta iva॒ vā e॒ta-dya-dyaja̭te॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñātyā॒tmāna̭me॒va prī̭ṇātye॒tāvā॒n॒. vai ya॒jño yāvāṋ. yajamānabhā॒go ya॒jño yaja̭māno॒ ya-dya̭jamānabhā॒ga-mprā॒śñāti̭ ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayatye॒tadvai sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭kaṃ॒-ya~dba॒r॒hiścā-''pa̭ścai॒ta- [-''pa̭ścai॒tat, yaja̭mānasyā॒-] 22

-dyaja̭mānasyā॒-''yata̭naṃ॒-ya~dvedi॒rya-tpū᳚rṇapā॒tra-ma̭ntarve॒di ni॒naya̭ti॒ sva e॒vā-''ya̭tane sū॒yava̭sa॒gṃ॒ soda̭ka-ṅkurute॒ sada̭si॒ sanmḙ bhūyā॒ ityā॒hā-''po॒ vai ya॒jña āpo॒-'mṛtaṃ̭-ya~॒jñame॒vāmṛta̭-mā॒tma-ndha̭tte॒ sarvā̭ṇi॒ vai bhū॒tāni̭ vra॒ta-mṷpa॒yanta॒ -manūpa̭ yanti॒ prācyā᳚-ndi॒śi de॒vā ṛ॒tvijo̭ mārjayantā॒-mityā̭hai॒ṣa vai da̭rśapūrṇamā॒sayo̭-ravabhṛ॒tho [-ravabhṛ॒thaḥ, yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭] 23

yānye॒vaina̭-mbhū॒tāni̭ vra॒tamṷpa॒yanta̭-manūpa॒yanti॒ taire॒va sa॒hāva̭bhṛ॒thamavai̭ti॒ viṣṇṷmukhā॒ vai de॒vā śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhya̭jaya॒n॒. ya-dvi̭ṣṇukra॒mān krama̭te॒ viṣṇṷre॒va bhū॒tvā yaja̭māna॒śchando̭bhiri॒mān ~lo॒kā-na̭napaja॒yyama॒bhi ja̭yati॒ viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hetyā̭ha gāya॒trī vai pṛ̭thi॒vī traiṣṭṷbhama॒ntari̭kṣa॒-ñjāga̭tī॒ dyaurānṷṣṭubhī॒-rdiśa॒ śchando̭bhire॒vemān ~lo॒kān. ya̭thāpū॒rvama॒bhi ja̭yati || 24 ||

(yaja̭māne॒neti̭-cai॒ tada̭-vabhṛ॒tho-diśaḥ̭-sa॒pta ca̭) (a. 5)

aga̭nma॒ suva॒-ssuva̭raga॒nmetyā̭ha suva॒rgame॒va lo॒kamḙti sa॒ndṛśa̭ste॒ mā chi̭thsi॒ yatte॒ tapa॒stasmai̭ te॒ mā '' vṛ॒kṣītyā̭ha yathāya॒ju-re॒vaita-thsu॒bhūra̭si॒ śreṣṭho̭ raśmī॒nāmā̭yu॒rdhā a॒syāyṷrme dhe॒hītyā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vaitāmā śā᳚ste॒ pra vā e॒ṣo᳚-'smān ~lo॒kāccya̭vate॒ yo [yaḥ, vi॒ṣṇu॒kra॒mān krama̭te] 25

vi̭ṣṇukra॒mān krama̭te suva॒rgāya॒ hi lo॒kāya̭ viṣṇukra॒māḥ kra॒myante᳚ brahmavā॒dino̭ vadanti॒ sa tvai vi̭ṣṇukra॒mān kra̭meta॒ ya i॒mān ~lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra̭tyava॒rohe॒ditye॒ṣa vā a॒sya lo॒kasya̭ pratyavaro॒ho yadāhe॒dama॒hama॒mu-mbhrātṛ̭vyamā॒bhyo di॒gbhyo᳚-'syai di॒va itī॒māne॒va lo॒kā-nbhrātṛ̭vyasya saṃ॒vi~dya॒ puna̭ri॒maṃ-lo~॒ka-mpra॒tyava̭rohati॒ saṃ- [sam, jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va] 26

-jyoti̭ṣā-'bhūva॒mityā̭hā॒sminne॒va lo॒ke prati̭ tiṣṭhatyai॒ndrī-mā॒vṛta̭-ma॒nvāva̭rta॒ ityā̭hā॒sau vā ā̭di॒tya indra॒stasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate dakṣi॒ṇā pa॒ryāva̭rtate॒ svame॒va vī॒rya̭manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ tasmā॒-ddakṣi॒ṇo-'rdha̭ ā॒tmano̭ vī॒ryā̭vatta॒ro-'tho̭ ādi॒tyasyai॒vā-''vṛta॒manṷ pa॒ryāva̭rtate॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa̭- [pra॒jetyā̭hā॒-''śiṣa᳚m, e॒vaitāmā] 27

-me॒vaitāmā śā᳚ste॒ sami̭ddho agne me dīdihi same॒ddhā tḙ agne dīdyāsa॒mityā̭ha yathāya॒ju-re॒vaitadvasṷmān. ya॒jño vasī̭yā-nbhūyāsa॒-mityā̭hā॒-''śiṣa̭me॒vetāmā śā᳚ste ba॒hu vai gārha̭patya॒syāntḙ mi॒śrami̭va caryata āgnipāvamā॒nībhyā॒-ṅgārha̭patya॒mupa̭ tiṣṭhate pu॒nātye॒vāgni-mpṷnī॒ta ā॒tmāna॒-ndvābhyā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ agnḙ gṛhapata॒ ityā̭ha [ityā̭ha, ya॒thā॒ya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ] 28

yathāya॒jure॒vaitaccha॒tagṃ himā॒ ityā̭ha śa॒ta-ntvā̭ hema॒ntāni̭ndhiṣī॒yeti॒ vāvaitadā̭ha pu॒trasya॒ nāma̭ gṛhṇātyannā॒dame॒vaina̭-ṅkaroti॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒ tanta̭ve॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro-'jā̭ta॒-ssyā-ttḙja॒svyḙvāsya̭ brahmavarca॒sī pu॒tro jā̭yate॒ tāmā॒śiṣa॒mā śā̭se॒-'muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭ pu॒tro [pu॒traḥ, jā॒ta-ssyātteja̭] 29

jā॒ta-ssyātteja̭ e॒vāsmi̭-nbrahmavarca॒sa-nda̭dhāti॒ yo vai ya॒jña-mpra॒yujya॒ na vi̭mu॒ñcatya̭pratiṣṭhā॒no vai sa bha̭vati॒ kastvā̭ yunakti॒ sa tvā॒ vi mṷñca॒tvityā̭ha pra॒jāpa̭ti॒-rvai kaḥ pra॒jāpa̭tinai॒vainaṃ̭-yu~॒nakti̭ pra॒jāpa̭tinā॒ vi mṷñcati॒ prati̭ṣṭhityā īśva॒raṃ-vai~ vra॒tamavi̭sṛṣṭa-mpra॒daho-'gne᳚ vratapate vra॒tama̭cāriṣa॒mityā̭ha vra॒tame॒va [ ] 30

vi sṛ̭jate॒ śāntyā॒ apra̭dāhāya॒ parāṃ॒a॒. vāva ya॒jña ḙti॒ na ni va̭rtate॒ puna॒ryo vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbhaṃ-vi~॒dvān. yaja̭te॒ tama॒bhi ni va̭rtate ya॒jño ba̭bhūva॒ sa ā ba̭bhū॒vetyā̭hai॒ṣa vai ya॒jñasya̭ punarāla॒mbha-stenai॒vaina॒-mpuna॒rā la̭bha॒te-'na̭varuddhā॒ vā e॒tasya̭ vi॒rāḍ ya āhi̭tāgni॒-ssanna̭sa॒bhaḥ pa॒śavaḥ॒ khalu॒ vai brā᳚hma॒ṇasya̭ sa॒bheṣṭvā prāṃu॒tkramya̭ brūyā॒-dgomāgṃ̭ a॒gne-'vi̭māgṃ a॒śvī ya॒jña ityava̭ sa॒bhāgṃ ru॒ndhe pra sa॒hasra̭-mpa॒śūnā᳚pno॒tyā-'sya̭ pra॒jāyāṃ᳚-vā~॒jī jā̭yate || 31 ||

(yaḥ-sa-mā॒siṣaṃ̭-gṛhapata॒-ityā̭hā॒-muṣmai॒ jyoti̭ṣmatī॒miti̭ brūyā॒-dyasya̭pu॒tro-vra॒tame॒va-khalu॒ vai- catṷrvigṃśatiśca) (a. 6)

deva̭ savitaḥ॒ pra sṷva ya॒jña-mpra sṷva ya॒jñapa̭ti॒-mbhagā̭ya di॒vyo ga̭ndha॒rvaḥ | ke॒ta॒pūḥ keta̭-nnaḥ punātu vā॒caspati॒-rvāca̭ma॒dya sva̭dāti naḥ || indra̭sya॒ vajro̭-'si॒ vārtra̭ghna॒stvayā॒-'yaṃ-vṛ~॒traṃ-va~̭ddhyāt || vāja̭sya॒ nu pra̭sa॒ve mā॒tara̭-mma॒hīmadi̭ti॒-nnāma॒ vaca̭sā karāmahe | yasyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒-mbhuva̭na-māvi॒veśa॒ tasyā᳚-nno de॒va-ssa̭vi॒tā dharma̭ sāviṣat || a॒- [a॒phsu, a॒ntara॒mṛta̭ma॒phsu] 32

phsva̭ntara॒mṛta̭ma॒phsu bhḙṣa॒jama॒pāmu॒ta praśa̭sti॒ṣvaśvā̭ bhavatha vājinaḥ || vā॒yu-rvā᳚ tvā॒ manṷ-rvā tvā gandha॒rvā-ssa॒ptavigṃ̭śatiḥ | te agre॒ aśva̭māyuñja॒nte a̭smiñja॒vamā-'da̭dhuḥ || apā᳚-nnapādāśuhema॒n॒. ya ū॒rmiḥ ka॒kudmā॒-npratū᳚rti-rvāja॒sāta̭ma॒stenā॒yaṃ-vā~jagṃ̭ set || viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒ viṣṇoḥ᳚ krā॒ntama̭si॒ viṣṇo॒-rvikrā᳚ntamasya॒ṅkau nya॒ṅkā va॒bhito॒ rathaṃ॒-yau~ dhvā॒ntaṃ-vā~̭tā॒gramanṷ sa॒ñcara̭ntau dū॒rehḙti-rindri॒yāvā᳚-npata॒trī te no॒-'gnayaḥ॒ papra̭yaḥ pārayantu || 33 ||

(a॒phsu-nya॒ṅkau-pañca̭daśa ca) (a. 7)

de॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ vāja̭-ñjeṣa-nde॒vasyā॒hagṃ sa̭vi॒tuḥ pra̭sa॒ve bṛha॒spati̭nā vāja॒jitā॒ varṣi̭ṣṭha॒-nnākagṃ̭ ruheya॒mindrā̭ya॒ vācaṃ̭-va~da॒tendraṃ॒-vā~ja̭-ñjāpaya॒tendro॒ vāja̭majayit || aśvā̭jani vājini॒ vājḙṣu vājinīva॒tyaśvā᳚n-thsa॒mathsṷ vājaya || arvā̭-'si॒ sapti̭rasi vā॒jya̭si॒ vāji̭no॒ vāja̭-ndhāvata ma॒rutā᳚-mprasa॒ve ja̭yata॒ vi yoja̭nā mimīddhva॒maddhva̭na-sskabhnīta॒ [skabhnīta, kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒] 34

kāṣṭhā᳚-ṅgacchata॒ vājḙvāje-'vata vājino no॒ dhanḙṣu viprā amṛtā ṛtajñāḥ || a॒sya maddhvaḥ̭ pibata mā॒daya̭ddhva-ntṛ॒ptā yā̭ta pa॒thibhi̭-rdeva॒yānaiḥ᳚ || te no॒ arva̭nto havana॒śruto॒ havaṃ॒-vi~śvḙ śṛṇvantu vā॒jinaḥ̭ || mi॒tadra̭va-ssahasra॒sā me॒dhasā̭tā sani॒ṣyavaḥ̭ | ma॒ho ye ratnagṃ̭ sami॒theṣṷ jabhri॒re śanno̭ bhavantu vā॒jino॒ havḙṣu ||de॒vatā̭tā mi॒tadra̭va-ssva॒rkāḥ | ja॒mbhaya॒nto-'hiṃ॒-vṛ~ka॒gṃ॒ rakṣāgṃ̭si॒ sane᳚mya॒smadyṷyava॒- [sane᳚mya॒smadyṷyavann, amī̭vāḥ |] 35

-nnamī̭vāḥ || e॒ṣa sya vā॒jī kṣi̭pa॒ṇi-ntṷraṇyati grī॒vāyā᳚-mba॒ddho a̭pika॒kṣa ā॒sani̭ | kratṷ-ndadhi॒krā anṷ sa॒ntavī᳚tva-tpa॒thāmaṅkā॒g॒syanvā॒panī̭phaṇat ||u॒ta smā᳚sya॒ drava̭ta-sturaṇya॒taḥ pa॒rṇa-nna ve-ranṷ vāti praga॒rdhinaḥ̭ | śye॒nasyḙva॒ dhraja̭to aṅka॒sa-mpari̭ dadhi॒krāv.ṇṇaḥ̭ sa॒horjā tari̭trataḥ || ā mā॒ vāja̭sya prasa॒vo ja̭gamyā॒dā dyāvā̭pṛthi॒vī vi॒śvaśa̭mbhū | ā mā̭ gantā-mpi॒tarā̭ [gantā-mpi॒tarā᳚, mā॒tarā॒] 36

mā॒tarā॒ cā-'' mā॒ somo̭ amṛta॒tvāya̭ gamyāt || vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sari॒ṣyanto॒ vāja̭-ñje॒ṣyanto॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒gamava̭ jighrata॒ vāji̭no vājajito॒ vājagṃ̭ sasṛ॒vāgṃso॒ vāja̭-ñjigi॒vāgṃso॒ bṛha॒spate᳚-rbhā॒ge ni mṛ̭ḍhvami॒yaṃ-va~॒-ssā sa॒tyā sa॒ndhā-'bhū॒dyāmindrḙṇa sa॒madha̭ddhva॒-majī̭jipata vanaspataya॒ indraṃ॒-vā~jaṃ॒-vi~ mṷcyaddhvam || 37 ||

(ska॒bhnī॒ta॒-yu॒ya॒va॒n-pi॒tarā॒-dvica̭tvārigṃśacca) (a. 8)

kṣa॒trasyolagg̭masi kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi॒ jāya॒ ehi॒ suvo॒ rohā̭va॒ rohā̭va॒ hi suva̭ra॒ha-nnā̭vu॒bhayo॒-ssuvo̭ rokṣyāmi॒ vāja̭śca prasa॒vaścā̭pi॒jaśca॒ kratṷśca॒ suva̭śca mū॒rdhā ca॒ vyaśnni̭yaścā-''ntyāya॒na ścāntya̭śca bhauva॒naśca॒ bhuva̭na॒ścādhi̭patiśca | āyṷ-rya॒jñena̭ kalpatā-mprā॒ṇo ya॒jñena̭ kalpatāmapā॒no [kalpatāmapā॒naḥ, ya॒jñena̭ kalpatāṃ] 38

ya॒jñena̭ kalpatāṃ-vyā~॒no ya॒jñena̭ kalpatā॒-ñcakṣṷ-rya॒jñena̭ kalpatā॒g॒ śrotraṃ̭-ya~॒jñena̭ kalpatā॒-mmano̭ ya॒jñena̭ kalpatāṃ॒-vā~g ya॒jñena̭ kalpatā-mā॒tmā ya॒jñena̭ kalpatāṃ-ya~॒jño ya॒jñena̭ kalpatā॒gṃ॒ suva̭-rde॒vāgṃ a̭ganmā॒mṛtā̭ abhūma pra॒jāpa̭teḥ pra॒jā a̭bhūma॒ sama॒ha-mpra॒jayā॒ sa-mmayā᳚ pra॒jā sama॒hagṃ rā॒yaspoṣḙṇa॒ sa-mmayā̭ rā॒yaspoṣo-'nnā̭ya tvā॒-'nnādyā̭ya tvā॒ vājā̭ya tvā vājaji॒tyāyai᳚ tvā॒ 'mṛta̭masi॒ puṣṭi̭rasi pra॒jana̭namasi || 39 ||

(a॒pā॒no-vājā̭ya॒-nava̭ ca) (a. 9)

vāja̭sye॒ma-mpra̭sa॒va-ssṷṣuve॒ agre॒ soma॒gṃ॒ rājā̭na॒moṣa̭dhīṣva॒phsu | tā a॒smabhya॒-mmadhṷmatī-rbhavantu va॒yagṃ rā॒ṣṭre jā᳚griyāma pu॒rohi̭tāḥ | vāja̭sye॒da-mpra̭sa॒va ā ba̭bhūve॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒rvataḥ̭ | sa vi॒rāja॒-mparyḙti prajā॒na-npra॒jā-mpuṣṭiṃ̭-va~॒rdhaya̭māno a॒sme | vāja̭sye॒mā-mpra̭sa॒va-śśi̭śriye॒ diva̭mi॒mā ca॒ viśvā॒ bhuva̭nāni sa॒mrāṭ | adi̭thsanta-ndāpayatu prajā॒na-nra॒yiṃ- [prajā॒na-nra॒yim, ca॒ na॒-ssarva̭vīrāṃ॒] 40

-ca̭ na॒-ssarva̭vīrā॒-nni ya̭cchatu || agne॒ acchā̭ vade॒ha naḥ॒ prati̭ na-ssu॒manā̭ bhava | pra ṇo̭ yaccha bhuvaspate dhana॒dā a̭si na॒stvam || pra ṇo̭ yacchatvarya॒mā pra bhagaḥ॒ pra bṛha॒spatiḥ̭ | pra de॒vāḥ prota sū॒nṛtā॒ pra vāg de॒vī da̭dātu naḥ || a॒rya॒maṇa॒-mbṛha॒spati॒mindra॒-ndānā̭ya codaya | vācaṃ॒-vi~ṣṇu॒gṃ॒ sara̭svatīgṃ savi॒tāraṃ̭- [sara̭svatīgṃ savi॒tāra᳚m, ca vā॒jina᳚m |] 41

-ca vā॒jina᳚m || soma॒gṃ॒ rājā̭naṃ॒-va~rṷṇama॒gni-ma॒nvāra̭bhāmahe | ā॒di॒tyān viṣṇu॒gṃ॒ sūrya̭-mbra॒hmāṇa̭-ñca॒ bṛha॒spati᳚m || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve᳚-'śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚-mpū॒ṣṇo hastā᳚bhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai vā॒co ya॒ntu-rya॒ntreṇā॒gnestvā॒ āmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcā॒mīndra̭sya॒ bṛha॒spate᳚stvā॒ sāmrā᳚jyenā॒bhiṣi̭ñcāmi || 42 ||

(ra॒yigṃ-sa̭vi॒tāra॒gṃ॒-ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 10)

a॒gnirekā᳚kṣareṇa॒ vāca॒muda̭jayada॒śvinau॒ dvya̭kṣareṇa prāṇāpā॒nāvuda̭jayatāṃ॒-vi~ṣṇu॒styra̭kṣareṇa॒ trīn ~lo॒kānuda̭jaya॒-thsoma॒ścatṷrakṣareṇa॒ catṷṣpadaḥ pa॒śūnuda̭jaya-tpū॒ṣā pañcā᳚kṣareṇa pa॒ṅktimuda̭jaya-ddhā॒tā ṣaḍa̭kṣareṇa॒ ṣaḍ-ṛ॒tūnuda̭jaya-nma॒rutaḥ̭ sa॒ptākṣa̭reṇa sa॒ptapa̭dā॒gṃ॒ śakva̭rī॒muda̭jaya॒-nbṛha॒spati̭-ra॒ṣṭākṣa̭reṇa gāya॒trīmuda̭jaya-nmi॒tro navā᳚kṣareṇa tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒- [stoma॒muda̭jayat, varṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa] 43

-dvarṷṇo॒ daśā᳚kṣareṇa vi॒rāja॒-muda̭jaya॒dindra॒ ekā̭daśākṣareṇa tri॒ṣṭubha॒-muda̭jaya॒-dviśvḙ de॒vā dvāda̭śākṣareṇa॒ jaga̭tī॒muda̭jaya॒n vasa̭va॒strayo̭ daśākṣareṇa trayoda॒śagg stoma॒muda̭jaya-nru॒drāścatṷrdaśākṣareṇa caturda॒śagg stoma॒muda̭jayannādi॒tyāḥ pañca̭daśākṣareṇa pañcada॒śagg stoma॒muda̭jaya॒nnadi̭ti॒-ṣṣoḍa̭śākṣareṇa ṣoḍa॒śagg stoma॒muda̭jaya-tpra॒jāpa̭ti-ssa॒ptada̭śākṣareṇa saptada॒śagg stoma॒muda̭jayat || 44 ||

(tri॒vṛta॒gg॒ stoma॒muda̭jaya॒-thṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 11)

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si nṛ॒ṣada̭-ntvā dru॒ṣada̭-mbhuvana॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'syaphsu॒ṣada̭-ntvā ghṛta॒sadaṃ̭-vyo~ma॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvopayā॒magṛ̭hīto-'si pṛthivi॒ṣada̭-ntvā-'ntarikṣa॒sada̭-nnāka॒sada॒mindrā̭ya॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || ye grahāḥ᳚ pañcaja॒nīnā॒ yeṣā᳚-nti॒sraḥ pa̭rama॒jāḥ | daivyaḥ॒ kośa॒- [daivyaḥ॒ kośaḥ̭, samṷbjitaḥ |] 45

-ssamṷbjitaḥ | teṣāṃ॒-vi~śi̭priyāṇā॒-miṣa॒mūrja॒gṃ॒ sama̭grabhī-me॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒pāgṃ rasa॒mudva̭yasa॒gṃ॒ sūrya̭raśmigṃ sa॒mābhṛ̭tam | a॒pāgṃ rasa̭sya॒ yo rasa॒staṃ-vo~̭ gṛhṇāmyutta॒mame॒ṣa te॒ yoni॒rindrā̭ya tvā || a॒yā vi॒ṣṭhā ja॒naya॒n karva̭rāṇi॒ sa hi ghṛṇi̭ru॒ru-rvarā̭ya gā॒tuḥ | sa pratyudai᳚-ddha॒ruṇo maddhvo॒ agra॒gg॒ svāyāṃ॒-ya~-tta॒nuvā᳚-nta॒nūmaira̭yata | u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'si pra॒jāpa̭taye tvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmye॒ṣa te॒ yoniḥ̭ pra॒jāpa̭taye tvā || 46 ||

(kośa̭-sta॒nuvā॒n-trayo̭daśa ca) (a. 12)

anvaha॒ māsā॒ anvidvanā॒nyanvoṣa̭dhī॒ranu॒ parva̭tāsaḥ | anvindra॒gṃ॒ roda̭sī vāvaśā॒ne anvāpo̭ ajihata॒ jāya̭mānam || anṷ te dāyi ma॒ha i̭ndri॒yāya̭ sa॒trā te॒ viśva॒manṷ vṛtra॒hatye᳚ | anṷ kṣa॒tramanu॒ saho̭ yaja॒trendra̭ de॒vebhi॒ranṷ te nṛ॒ṣahye᳚ || i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri̭ṣu su॒patnī̭-ma॒hama̭śravam | na hya̭syā apa॒ra-ñca॒na ja॒rasā॒ [ja॒rasā᳚, mara̭te॒ patiḥ̭ |] 47

mara̭te॒ patiḥ̭ || nāhami̭ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyṷ-rvṛ॒ṣāka̭per-ṛ॒te | yasye॒damapyagṃ̭ ha॒viḥ pri॒ya-nde॒veṣu॒ gaccha̭ti ||yo jā॒ta e॒va pra̭tha॒mo mana̭svā-nde॒vo de॒vān kratṷnā pa॒ryabhṷ̄ṣat | yasya॒ śuṣmā॒droda̭sī॒ abhya̭setā-nnṛṃ॒ṇasya̭ ma॒hnā sa ja̭nāsa॒ indraḥ̭ || ā tḙ ma॒ha i̭ndro॒tyṷgra॒ sama̭nyavo॒ ya-thsa॒mara̭nta॒ senāḥ᳚ | patā̭ti di॒dyunnarya̭sya bāhu॒vo-rmā te॒ [bāhu॒vo-rmā te᳚, mano̭] 48

mano̭ viṣva॒driya॒g vi cā̭rīt || mā no̭ mardhī॒rā bha̭rā da॒ddhi tannaḥ॒ pra dā॒śuṣe॒ dāta̭ve॒ bhūri॒ ya-tte᳚ | navyḙ de॒ṣṇe śa॒ste a॒smi-nta̭ u॒kthe pra bra̭vāma va॒yami̭ndra stu॒vantaḥ̭ || ā tū bha̭ra॒ māki̭re॒ta-tpari̭ ṣṭhā-dvi॒dmā hi tvā॒ vasṷpatiṃ॒-va~sṷ̄nām | indra॒ ya-tte॒ māhi̭na॒-ndatra॒-mastya॒smabhya॒-ntaddha̭ryaśva॒ [taddha̭ryaśva, pra ya̭ndhi |] 49

pra ya̭ndhi || pra॒dā॒tāragṃ̭ havāmaha॒ indra॒mā ha॒viṣā̭ va॒yam | u॒bhā hi hastā॒ vasṷnā pṛ॒ṇasvā '' pra ya̭ccha॒ dakṣi̭ṇā॒dota sa॒vyāt || pra॒dā॒tā va॒jrī vṛ̭ṣa॒bhastṷrā॒ṣāṭchu॒ṣmī rājā̭ vṛtra॒hā so̭ma॒pāvā᳚ | a॒smin. ya॒jñe ba॒r॒hiṣyā ni॒ṣadyāthā̭ bhava॒ yaja̭mānāya॒ śaṃ-yoḥ ~|| indraḥ̭ su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ avo̭bhi-ssumṛḍī॒ko bha̭vatu vi॒śvavḙdāḥ | bādha̭tā॒-ndveṣo॒ abha̭ya-ṅkṛṇotu su॒vīrya̭sya॒ [su॒vīrya̭sya, pata̭ya-ssyāma |] 50

pata̭ya-ssyāma || tasya̭ va॒yagṃ sṷma॒tau ya॒jñiya॒syāpi̭ bha॒dre saṷmana॒se syā̭ma | sa su॒trāmā॒ svavā॒gṃ॒ indro̭ a॒sme ā॒rācci॒-ddveṣaḥ̭ sanu॒ta-ryṷyotu || re॒vatī᳚-rna-ssadha॒māda॒ indrḙ santu tu॒vivā̭jāḥ | kṣu॒manto॒ yābhi॒-rmadḙma || proṣva̭smai purora॒thamindrā̭ya śū॒ṣama̭rcata | a॒bhīkḙ cidu loka॒kṛ-thsa॒ṅge sa॒mathsṷ vṛtra॒hā | a॒smāka̭-mbodhi codi॒tā nabha̭ntā-manya॒keṣā᳚m | jyā॒kā adhi॒ dhanva̭su || 51 ||

(ja॒rasā॒-mā tḙ-haryaśva-su॒vīrya॒syā-ddhye-ka̭-ñca ) (a. 13)

(pā॒ka॒ya॒jñagṃ-saggśra̭vāḥ-pa॒rokṣaṃ̭-ba॒r॒hiṣo॒-'haṃ -dhru॒vā-maga॒nmetyā̭ha॒ -deva̭ savita-rde॒vasyā॒haṃ-kṣa॒trasyolaggṃ॒vā~ja̭sye॒ma-ma॒gnirekā᳚kṣareṇo -payā॒magṛ̭hīto॒-'-syanvaha॒ māsā॒-strayo̭daśa |)

(pā॒ka॒ya॒jñaṃ-pa॒rokṣaṃ̭-dhru॒vāṃvi~ sṛ̭jate-ca na॒-ssarva̭vīrāṃ॒ - pata̭ya-ssyo॒-maika̭pañcā॒śat | )

(pā॒ka॒ya॒jñam, dhanva̭su)

|| hari̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-mprathamakāṇḍe saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्नः - याजमान ब्राह्मणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

पा॒क॒य॒ज्ञं-वाँ अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्त॒ इडा॒ खलु॒ वै पा॑कय॒ज्ञ-स्सैषा-ऽन्त॒रा प्र॑याजानूया॒जान्. यज॑मानस्य लो॒के-ऽव॑हिता॒ तामा᳚ह्रि॒यमा॑णाम॒भि म॑न्त्रयेत॒ सुरू॑पवर्षवर्ण॒ एहीति॑ प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते य॒ज्ञं-वैँ दे॒वा अदु॑ह्रन्. य॒ज्ञो-ऽसु॑राग्ं अदुह॒-त्ते-ऽसु॑रा ॒ज्ञदु॑ग्धाः॒ परा॑-ऽभव॒न्॒. यो वै य॒ज्ञस्य॒ दोहं॑-विँ॒द्वान् [ ] 1

यज॒ते-ऽप्य॒न्यं-यँज॑मान-न्दुहे॒ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञस्य॑ भूया॒दित्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॒ दोह॒स्तेनै॒वैन॑-न्दुहे॒ प्रत्ता॒ वै गौर्दु॑हे॒ प्रत्तेडा॒ यज॑मानाय दुह ए॒ते वा इडा॑यै॒ स्तना॒ इडोप॑हू॒तेति॑ वा॒युर्व॒थ्सो यर्हि॒ होतेडा॑मुप॒ह्वये॑त॒ तर्हि॒ यज॑मानो॒ होता॑र॒मीक्ष॑माणो वा॒यु-म्मन॑सा ध्याये- [ध्यायेत्, मा॒त्रे] 2

-न्मा॒त्रे व॒थ्स-मु॒पाव॑सृजति॒ सर्वे॑ण॒ वै य॒ज्ञेन॑ दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य-न्पाकय॒ज्ञेन॒ मनु॑रश्राम्य॒थ्सेडा॒ मनु॑मु॒पाव॑र्तत॒ ता-न्दे॑वासु॒रा व्य॑ह्वयन्त प्र॒तीची᳚-न्दे॒वाः परा॑ची॒मसु॑रा॒-स्सा दे॒वानु॒पाव॑र्तत प॒शवो॒ वै त-द्दे॒वान॑वृणत प॒शवो-ऽसु॑रानजहु॒र्य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दिति॒ परा॑ची॒-न्तस्येडा॒मुप॑ ह्वयेताप॒शुरे॒व भ॑वति॒ यं- [भ॑वति॒ यम्, का॒मये॑त] 3

-का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ प्र॒तीची॒-न्तस्येडा॒-मुप॑ ह्वयेत पशु॒माने॒व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वा इडा॒मुप॑ ह्वयेत॒ य इडा॑- मुप॒हूया॒त्मान॒-मिडा॑या-मुप॒ह्वये॒तेति॒ सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्ति-र्म॒घोनीत्या॒हेडा॑-मे॒वोप॒हूया॒-ऽऽत्मान॒ -मिडा॑या॒मुप॑ ह्वयते॒ व्य॑स्तमिव॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यदिडा॑ सा॒मि प्रा॒श्ञन्ति॑ [ ] 4

सा॒मि मा᳚र्जयन्त ए॒त-त्प्रति॒ वा असु॑राणां-यँ॒ज्ञो व्य॑च्छिद्यत॒ ब्रह्म॑णा दे॒वा-स्सम॑दधु॒-र्बृह॒स्पति॑ -स्तनुतामि॒म-न्न॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञग्ं समि॒म-न्द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो-ऽनु॑ दिशति॒ यां-वैँ [ ] 5

य॒ज्ञे दक्षि॑णा॒-न्ददा॑ति॒ ताम॑स्य प॒शवो-ऽनु॒ स-ङ्क्रा॑मन्ति॒ स ए॒ष ई॑जा॒नो॑-ऽप॒शु-र्भावु॑को॒ यज॑मानेन॒ खलु॒ वै तत्का॒र्य॑-मित्या॑हु॒-र्यथा॑ देव॒त्रा द॒त्त-ङ्कु॑र्वी॒तात्म-न्प॒शू-न्र॒मये॒तेति॒ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॒स्वेत्या॑ह य॒ज्ञो वै ब्र॒द्ध्नो य॒ज्ञमे॒व तन्म॑हय॒त्यथो॑ देव॒त्रैव द॒त्त-ङ्कु॑रुत आ॒त्म-न्प॒शू-न्र॑मयते॒ दद॑तो मे॒ मा क्षा॒यीत्या॒हाक्षि॑ति-मे॒वोपै॑ति कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस॒दित्या॑ह भू॒मान॑मे॒वोपै॑ति ॥ 6 ॥

(वि॒द्वान्-ध्या॑ये-द्भवति॒ यं-प्रा॒श्ञन्ति॒-यां-वैँ-म॒-एका॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑ ) (अ. 1)

सग्ग्श्र॑वा ह सौवर्चन॒सः तुमि॑ञ्ज॒मौपो॑दिति-मुवाच॒ यथ्स॒त्रिणा॒ग्ं॒ होता-ऽभूः॒ कामिडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॒ तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॒धार॑ व्या॒नेन॑ मनु॒ष्या॑नपा॒नेन॑ पि॒तृनिति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती(3) इति॑ छि॒नत्तीति॑ होवाच॒ शरी॑रं॒-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ गौर्वा [गौर्वै, अ॒स्यै॒ शरी॑रं॒] 7

अ॑स्यै॒ शरी॑र॒-ङ्गां-वाँव तौ त-त्पर्य॑वदतां॒-याँ य॒ज्ञे दी॒यते॒ सा प्रा॒णेन॑ दे॒वा-न्दा॑धार॒ यया॑ मनु॒ष्या॑ जीव॑न्ति॒ सा व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ या-म्पि॒तृभ्यो॒ घ्नन्ति॒ सा-ऽपा॒नेन॑ पि॒तॄन्. य ए॒वं ँवेद॑ पशु॒मा-न्भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या॒भव॒तीत्यन्नं॒ ँवा अ॑स्यै॒ त- [अ॑स्यै॒ तत्, उपा᳚ह्वथा॒ इति॑] 8

-दुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवा॒चौष॑धयो॒ वा अ॑स्या॒ अन्न॒मोष॑धयो॒ वै प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या भ॑वन्ति॒ य ए॒वं-वेँदा᳚न्ना॒दो भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती-रनुगृ॒ह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृ॒ह्णातीति॑ प्रति॒ष्ठां-वाँ अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाचे॒यं-वाँ अ॑स्यै प्रति॒ष्ठे [प्रति॒ष्ठा, इ॒यं-वैँ] 9

यं-वैँ प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती॒रनु॑ गृह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्ती-र्गृह्णाति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठ॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ यस्यै॑ नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः॒ पिब॒न्तीति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती (3) इति॒ न छि॑न॒त्तीति॑ होवाच॒ प्र तु ज॑नय॒तीत्ये॒ष वा इडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ वृष्टि॒र्॒वा इडा॒ वृष्ट्यै॒ वै नि॒क्रम॑णे घृ॒त-म्प्र॒जा-स्स॒ञ्जीव॑न्तीः पिबन्ति॒ य ए॒वं-वेँद॒ प्रैव जा॑यते-ऽन्ना॒दो भ॑वति ॥ 10 ॥

(गौर्वा-अ॑स्यै॒ तत्-प्र॑ति॒ष्ठा-ऽह्व॑था॒ इति॑-विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 2)

प॒रोक्षं॒-वाँ अ॒न्ये दे॒वा इ॒ज्यन्ते᳚ प्र॒त्यक्ष॑म॒न्ये य-द्यज॑ते॒ य ए॒व दे॒वाः प॒रोक्ष॑मि॒ज्यन्ते॒ ताने॒व त-द्य॑जति॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑त्ये॒ते वै दे॒वाः प्र॒त्यक्षं॒-यँ-द्ब्रा᳚ह्म॒णास्ताने॒व तेन॑ प्रीणा॒त्यथो॒ दक्षि॑णै॒वास्यै॒षा-ऽथो॑ य॒ज्ञस्यै॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रं-यँद्विलि॑ष्ट॒-न्तद॑न्वाहा॒र्ये॑णा॒- [तद॑न्वाहा॒र्ये॑ण, अ॒न्वाह॑रति॒] 11

-ऽन्वाह॑रति॒ तद॑न्वाहा॒र्य॑स्या-न्वाहार्य॒त्व-न्दे॑वदू॒ता वा ए॒ते यद्-ऋ॒त्विजो॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑ति देवदू॒ताने॒व प्री॑णाति प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स ए॒तम॑न्वाहा॒र्य॑-मभ॑क्त-मपश्य॒-त्तमा॒त्मन्न॑धत्त॒स वा ए॒ष प्रा॑जाप॒त्यो यद॑न्वाहा॒र्यो॑ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑ति-मृद्ध्नो॒त्यप॑रिमितोनि॒रुप्यो-ऽप॑रिमितः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [प्र॒जाप॑तेः, आप्त्यै॑] 12

-राप्त्यै॑ दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒त-म्प्रा॑जाप॒त्य-म॑न्वाहा॒र्य॑-मपश्य॒-न्तम॒न्वाह॑रन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परासु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति य॒ज्ञेन॒ वा इ॒ष्टी प॒क्वेन॑ पू॒र्ती यस्यै॒वं-विँ॒दुषो᳚-ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ स त्वे॑वेष्टा॑पू॒र्ती प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी- [प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑-ऽसी, इत्या॑ह] 13

-त्या॑ह प्र॒जाप॑तिमे॒व भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्धय॒त्यूर्ज॑स्वा॒-न्पय॑स्वा॒नित्या॒होर्ज॑-मे॒वास्मि॒-न्पयो॑ दधाति प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पा॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽक्षि॑तो॒ ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒क इत्या॑ह॒ क्षीय॑ते॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-मि॒तःप्र॑दान॒ग्ग्॒ ह्य॑मुष्मिन् ँलो॒के प्र॒जा उ॑प॒जीव॑न्ति॒ यदे॒व-म॑भिमृ॒शत्यक्षि॑ति-मे॒वैन॑-द्गमयति॒ नास्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के-ऽन्न॑-ङ्क्षीयते ॥ 14 ॥

(अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑ण-प्र॒जाप॑ते-रसि॒-ह्य॑मुष्मि॑न् ँलो॒के-पञ्च॑दश च ) (अ. 3)

ब॒र्॒हिषो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚-न्भूयास॒मित्या॑ह ब॒र्॒हिषा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ तेनै॒व प्र॒जा-स्सृ॑जते॒ नरा॒शग्ंस॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मा-न्भू॑यास॒मित्या॑ह॒ नरा॒शग्ंसे॑न॒ वै प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ तेनै॒व प॒शून्-थ्सृ॑जते॒-ऽग्ने-स्स्वि॑ष्ट॒कृतो॒-ऽह-न्दे॑वय॒ज्यया-ऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॒हा-ऽऽयु॑रे॒वात्म-न्ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति दर्शपूर्णमा॒सयो॒- [दर्शपूर्णमा॒सयोः᳚, वै दे॒वा] 15

-र्वै दे॒वा उज्जि॑ति॒-मनूद॑जय-न्दर्शपूर्णमा॒साभ्या॒- मसु॑रा॒नपा॑-नुदन्ता॒ग्ने-र॒हमुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मित्या॑ह दर्शपूर्णमा॒सयो॑रे॒व दे॒वता॑नां॒-यँज॑मान॒ उज्जि॑ति॒मनूज्ज॑यति दर्शपूर्णमा॒साभ्या॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते॒ वाज॑वतीभ्यां॒-व्यूँ॑ह॒त्यन्नं॒-वैँ वाजो-ऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो वै य॒ज्ञस्य॒ द्वौ दोहौ॑ वि॒द्वान् यज॑त उभ॒यत॑ [उभ॒यतः॑, ए॒व य॒ज्ञं] 16

ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्चै॒ष वा अ॒न्यो य॒ज्ञस्य॒ दोह॒ इडा॑याम॒न्यो यर्हि॒ होता॒ यज॑मानस्य॒ नाम॑ गृह्णी॒या-त्तर्हि॑ ब्रूया॒देमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इति॒ सग्ग्स्तु॑ता ए॒व दे॒वता॑ दु॒हे-ऽथो॑ उभ॒यत॑ ए॒व य॒ज्ञ-न्दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्च॒ रोहि॑तेन त्वा॒-ऽग्निर्दे॒वता᳚-ङ्गमय॒त्वित्या॑है॒ते वै दे॑वा॒श्वा [वै दे॑वा॒श्वाः, यज॑मानः प्रस्त॒रो] 17

यज॑मानः प्रस्त॒रो यदे॒तैः प्र॑स्त॒र-म्प्र॒हर॑ति देवा॒श्वैरे॒व यज॑मानग्ं सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीनित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कस्ते-नै॒वैनं॒-विँमु॑ञ्चति ॒विष्णो᳚-श्शं॒योँर॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठा-ङ्ग॑मेय॒मित्या॑ह य॒ज्ञो वै विष्णु॑-र्य॒ज्ञ ए॒वान्त॒तः प्रति॑ तिष्ठति॒ सोम॑स्या॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ सु॒रेता॒ [सु॒रेताः᳚, रेतो॑] 18

रेतो॑ धिषी॒येत्या॑ह॒ सोमो॒ वै रे॑तो॒धास्तेनै॒व रेत॑ आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ त्वष्टु॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाग्ं रू॒प-म्पु॑षेय॒मित्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृत्तेनै॒व प॑शू॒नाग्ं रू॒पमा॒त्म-न्ध॑त्ते दे॒वाना॒-म्पत्नी॑र॒ग्नि-र्गृ॒हप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ मिथु॒न-न्तयो॑र॒ह-न्दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यास॒-मित्या॑है॒तस्मा॒-द्वै मि॑थु॒ना-त्प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेन॒ [र्मिथु॒नेन॑, प्रा-ऽजा॑यत॒] 19

प्रा-ऽजा॑यत॒ तस्मा॑दे॒व यज॑मानो मिथु॒नेन॒ प्रजा॑यते वे॒दो॑-ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देयेत्या॑ह वे॒देन॒ वै दे॒वा असु॑राणां-विँ॒त्तं-वेँद्य॑मविन्दन्त॒ त-द्वे॒दस्य॑ वेद॒त्वं-यँद्य॒-द्भ्रातृ॑व्यस्याभि॒द्ध्याये॒-त्तस्य॒ नाम॑ गृह्णीया॒-त्तदे॒वास्य॒ सर्वं॑-वृँङ्क्ते घृ॒तव॑न्त-ङ्कुला॒यिनग्ं॑ रा॒यस्पोषग्ं॑ सह॒स्रिणं॑-वेँ॒दो द॑दातु वा॒जिन॒मित्या॑ह॒ प्रस॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या स्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते॒ य ए॒वं-वेँद॑ ॥ 20 ॥

(द॒र्॒श॒पू॒र्ण॒मासयो॑-रुभ॒यतो॑-देवा॒श्वाः-सु॒रेताः᳚-प्र॒जाप॑ति-र्मिथु॒नेना᳚-प्नोत्य॒-ष्टौ च॑) (अ. 4)

ध्रु॒वां-वैँ रिच्य॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽनु॑ रिच्यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा ध्रु॒वामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जा आ प्या॑यता-न्ध्रु॒वा घृ॒तेनेत्या॑ह ध्रु॒वामे॒वा ऽऽ प्या॑ययति॒ तामा॒प्याय॑मानां-यँ॒ज्ञो-ऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-म्प्र॒जाः प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिग्ग्॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑माने॒ने- [यज॑माने॒नेति, आ॒हा॒-ऽयं-वैँ] 21

-त्या॑हा॒-ऽयं-वैँ प्र॒जाप॑ते-र्वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मि॑-न्ने॒वैन॑-न्दधाति स॒ह यज॑मानेन॒ रिच्य॑त इव॒ वा ए॒त-द्य-द्यज॑ते॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञात्या॒त्मान॑मे॒व प्री॑णात्ये॒तावा॒न्॒. वै य॒ज्ञो यावान्॑. यजमानभा॒गो य॒ज्ञो यज॑मानो॒ य-द्य॑जमानभा॒ग-म्प्रा॒श्ञाति॑ य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ ष्ठापयत्ये॒तद्वै सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑कं॒-यँद्ब॒र्॒हिश्चा-ऽऽप॑श्चै॒त- [-ऽऽप॑श्चै॒तत्, यज॑मानस्या॒-] 22

-द्यज॑मानस्या॒-ऽऽयत॑नं॒-यँद्वेदि॒र्य-त्पू᳚र्णपा॒त्र-म॑न्तर्वे॒दि नि॒नय॑ति॒ स्व ए॒वा-ऽऽय॑तने सू॒यव॑स॒ग्ं॒ सोद॑क-ङ्कुरुते॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒ इत्या॒हा-ऽऽपो॒ वै य॒ज्ञ आपो॒-ऽमृतं॑-यँ॒ज्ञमे॒वामृत॑-मा॒त्म-न्ध॑त्ते॒ सर्वा॑णि॒ वै भू॒तानि॑ व्र॒त-मु॑प॒यन्त॒ -मनूप॑ यन्ति॒ प्राच्या᳚-न्दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-मित्या॑है॒ष वै द॑र्शपूर्णमा॒सयो॑-रवभृ॒थो [-रवभृ॒थः, यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑] 23

यान्ये॒वैन॑-म्भू॒तानि॑ व्र॒तमु॑प॒यन्त॑-मनूप॒यन्ति॒ तैरे॒व स॒हाव॑भृ॒थमवै॑ति॒ विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भ्य॑जय॒न्॒. य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वा यज॑मान॒श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भि ज॑यति॒ विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हेत्या॑ह गाय॒त्री वै पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती॒ द्यौरानु॑ष्टुभी॒-र्दिश॒ श्छन्दो॑भिरे॒वेमान् ँलो॒कान्. य॑थापू॒र्वम॒भि ज॑यति ॥ 24 ॥

(यज॑माने॒नेति॑-चै॒ तद॑-वभृ॒थो-दिशः॑-स॒प्त च॑) (अ. 5)

अग॑न्म॒ सुव॒-स्सुव॑रग॒न्मेत्या॑ह सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा ऽऽ वृ॒क्षीत्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैत-थ्सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्धा अ॒स्यायु॑र्मे धे॒हीत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ प्र वा ए॒षो᳚-ऽस्मान् ँलो॒काच्च्य॑वते॒ यो [यः, वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते] 25

वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ विष्णुक्र॒माः क्र॒म्यन्ते᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै वि॑ष्णुक्र॒मान् क्र॑मेत॒ य इ॒मान् ँलो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॑त्यव॒रोहे॒दित्ये॒ष वा अ॒स्य लो॒कस्य॑ प्रत्यवरो॒हो यदाहे॒दम॒हम॒मु-म्भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚-ऽस्यै दि॒व इती॒माने॒व लो॒का-न्भ्रातृ॑व्यस्य सं॒विँद्य॒ पुन॑रि॒मं-लोँ॒क-म्प्र॒त्यव॑रोहति॒ सं- [सम्, ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व] 26

-ज्योति॑षा-ऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्यै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्त॒ इत्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॒स्तस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रो-ऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑- [प्र॒जेत्या॑हा॒-ऽऽशिष᳚म्, ए॒वैतामा] 27

-मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यास॒मित्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैतद्वसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑या-न्भूयास॒-मित्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वेतामा शा᳚स्ते ब॒हु वै गार्ह॑पत्य॒स्यान्ते॑ मि॒श्रमि॑व चर्यत आग्निपावमा॒नीभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते पु॒नात्ये॒वाग्नि-म्पु॑नी॒त आ॒त्मान॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह [इत्या॑ह, य॒था॒य॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं] 28

यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तग्ं हिमा॒ इत्या॑ह श॒त-न्त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैन॑-ङ्करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो-ऽजा॑त॒-स्स्या-त्ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒-ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑ पु॒त्रो [पु॒त्रः, जा॒त-स्स्यात्तेज॑] 29

जा॒त-स्स्यात्तेज॑ ए॒वास्मि॑-न्ब्रह्मवर्च॒स-न्द॑धाति॒ यो वै य॒ज्ञ-म्प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वति॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ वि मु॑ञ्च॒त्वित्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒-र्वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑-युँ॒नक्ति॑ प्र॒जाप॑तिना॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्या ईश्व॒रं-वैँ व्र॒तमवि॑सृष्ट-म्प्र॒दहो-ऽग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒मित्या॑ह व्र॒तमे॒व [ ] 30

वि सृ॑जते॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ परां॒अ॒. वाव य॒ज्ञ ए॑ति॒ न नि व॑र्तते॒ पुन॒र्यो वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भं-विँ॒द्वान्. यज॑ते॒ तम॒भि नि व॑र्तते य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भू॒वेत्या॑है॒ष वै य॒ज्ञस्य॑ पुनराल॒म्भ-स्तेनै॒वैन॒-म्पुन॒रा ल॑भ॒ते-ऽन॑वरुद्धा॒ वा ए॒तस्य॑ वि॒राड् य आहि॑ताग्नि॒-स्सन्न॑स॒भः प॒शवः॒ खलु॒ वै ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ स॒भेष्ट्वा प्रांउ॒त्क्रम्य॑ ब्रूया॒-द्गोमाग्ं॑ अ॒ग्ने-ऽवि॑माग्ं अ॒श्वी य॒ज्ञ इत्यव॑ स॒भाग्ं रु॒न्धे प्र स॒हस्र॑-म्प॒शूना᳚प्नो॒त्या-ऽस्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यते ॥ 31 ॥

(यः-स-मा॒सिषं॑-गृहपत॒-इत्या॑हा॒-मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒-द्यस्य॑पु॒त्रो-व्र॒तमे॒व-खलु॒ वै- चतु॑र्विग्ंशतिश्च) (अ. 6)

देव॑ सवितः॒ प्र सु॑व य॒ज्ञ-म्प्र सु॑व य॒ज्ञप॑ति॒-म्भगा॑य दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । के॒त॒पूः केत॑-न्नः पुनातु वा॒चस्पति॒-र्वाच॑म॒द्य स्व॑दाति नः ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑-ऽसि॒ वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया॒-ऽयं-वृँ॒त्रं-वँ॑द्ध्यात् ॥ वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तर॑-म्म॒हीमदि॑ति॒-न्नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न-मावि॒वेश॒ तस्या᳚-न्नो दे॒व-स्स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत् ॥ अ॒- [अ॒फ्सु, अ॒न्तर॒मृत॑म॒फ्सु] 32

फ्स्व॑न्तर॒मृत॑म॒फ्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्ति॒ष्वश्वा॑ भवथ वाजिनः ॥ वा॒यु-र्वा᳚ त्वा॒ मनु॑-र्वा त्वा गन्ध॒र्वा-स्स॒प्तविग्ं॑शतिः । ते अग्रे॒ अश्व॑मायुञ्ज॒न्ते अ॑स्मिञ्ज॒वमा-ऽद॑धुः ॥ अपा᳚-न्नपादाशुहेम॒न्॒. य ऊ॒र्मिः क॒कुद्मा॒-न्प्रतू᳚र्ति-र्वाज॒सात॑म॒स्तेना॒यं-वाँजग्ं॑ सेत् ॥ विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒ विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम॑सि॒ विष्णो॒-र्विक्रा᳚न्तमस्य॒ङ्कौ न्य॒ङ्का व॒भितो॒ रथं॒-यौँ ध्वा॒न्तं-वाँ॑ता॒ग्रमनु॑ स॒ञ्चर॑न्तौ दू॒रेहे॑ति-रिन्द्रि॒यावा᳚-न्पत॒त्री ते नो॒-ऽग्नयः॒ पप्र॑यः पारयन्तु ॥ 33 ॥

(अ॒फ्सु-न्य॒ङ्कौ-पञ्च॑दश च) (अ. 7)

दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वाज॑-ञ्जेष-न्दे॒वस्या॒हग्ं स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वर्षि॑ष्ठ॒-न्नाकग्ं॑ रुहेय॒मिन्द्रा॑य॒ वाचं॑-वँद॒तेन्द्रं॒-वाँज॑-ञ्जापय॒तेन्द्रो॒ वाज॑मजयित् ॥ अश्वा॑जनि वाजिनि॒ वाजे॑षु वाजिनीव॒त्यश्वा᳚न्-थ्स॒मथ्सु॑ वाजय ॥ अर्वा॑-ऽसि॒ सप्ति॑रसि वा॒ज्य॑सि॒ वाजि॑नो॒ वाज॑-न्धावत म॒रुता᳚-म्प्रस॒वे ज॑यत॒ वि योज॑ना मिमीद्ध्व॒मद्ध्व॑न-स्स्कभ्नीत॒ [स्कभ्नीत, काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒] 34

काष्ठा᳚-ङ्गच्छत॒ वाजे॑वाजे-ऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ॥ अ॒स्य मद्ध्वः॑ पिबत मा॒दय॑द्ध्व-न्तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ ॥ ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒-विँश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑व-स्सहस्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवः॑ । म॒हो ये रत्नग्ं॑ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे शन्नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु ॥दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑व-स्स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तो-ऽहिं॒-वृँक॒ग्ं॒ रक्षाग्ं॑सि॒ सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यव॒- [सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यवन्न्, अमी॑वाः ।] 35

-न्नमी॑वाः ॥ ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णि-न्तु॑रण्यति ग्री॒वाया᳚-म्ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ । क्रतु॑-न्दधि॒क्रा अनु॑ स॒न्तवी᳚त्व-त्प॒थामङ्का॒ग्॒स्यन्वा॒पनी॑फणत् ॥उ॒त स्मा᳚स्य॒ द्रव॑त-स्तुरण्य॒तः प॒र्ण-न्न वे-रनु॑ वाति प्रग॒र्धिनः॑ । श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒स-म्परि॑ दधि॒क्राव्.ण्णः॑ स॒होर्जा तरि॑त्रतः ॥ आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒दा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वश॑म्भू । आ मा॑ गन्ता-म्पि॒तरा॑ [गन्ता-म्पि॒तरा᳚, मा॒तरा॒] 36

मा॒तरा॒ चा-ऽऽ मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ गम्यात् ॥ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ सरि॒ष्यन्तो॒ वाज॑-ञ्जे॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गमव॑ जिघ्रत॒ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजग्ं॑ ससृ॒वाग्ंसो॒ वाज॑-ञ्जिगि॒वाग्ंसो॒ बृह॒स्पते᳚-र्भा॒गे नि मृ॑ढ्वमि॒यं-वँ॒-स्सा स॒त्या स॒न्धा-ऽभू॒द्यामिन्द्रे॑ण स॒मध॑द्ध्व॒-मजी॑जिपत वनस्पतय॒ इन्द्रं॒-वाँजं॒-विँ मु॑च्यद्ध्वम् ॥ 37 ॥

(स्क॒भ्नी॒त॒-यु॒य॒व॒न्-पि॒तरा॒-द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 8)

क्ष॒त्रस्योलग्ग्॑मसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि॒ जाय॒ एहि॒ सुवो॒ रोहा॑व॒ रोहा॑व॒ हि सुव॑र॒ह-न्ना॑वु॒भयो॒-स्सुवो॑ रोक्ष्यामि॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चा॑पि॒जश्च॒ क्रतु॑श्च॒ सुव॑श्च मू॒र्धा च॒ व्यश्न्नि॑यश्चा-ऽऽन्त्याय॒न श्चान्त्य॑श्च भौव॒नश्च॒ भुव॑न॒श्चाधि॑पतिश्च । आयु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता-म्प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतामपा॒नो [कल्पतामपा॒नः, य॒ज्ञेन॑ कल्पतां] 38

य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-व्याँ॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-ञ्चक्षु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्॒ श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-म्मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒-वाँग् य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्ं॒ सुव॑-र्दे॒वाग्ं अ॑गन्मा॒मृता॑ अभूम प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ सम॒ह-म्प्र॒जया॒ स-म्मया᳚ प्र॒जा सम॒हग्ं रा॒यस्पोषे॑ण॒ स-म्मया॑ रा॒यस्पोषो-ऽन्ना॑य त्वा॒-ऽन्नाद्या॑य त्वा॒ वाजा॑य त्वा वाजजि॒त्यायै᳚ त्वा॒ ऽमृत॑मसि॒ पुष्टि॑रसि प्र॒जन॑नमसि ॥ 39 ॥

(अ॒पा॒नो-वाजा॑य॒-नव॑ च) (अ. 9)

वाज॑स्ये॒म-म्प्र॑स॒व-स्सु॑षुवे॒ अग्रे॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒फ्सु । ता अ॒स्मभ्य॒-म्मधु॑मती-र्भवन्तु व॒यग्ं रा॒ष्ट्रे जा᳚ग्रियाम पु॒रोहि॑ताः । वाज॑स्ये॒द-म्प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वतः॑ । स वि॒राज॒-म्पर्ये॑ति प्रजा॒न-न्प्र॒जा-म्पुष्टिं॑-वँ॒र्धय॑मानो अ॒स्मे । वाज॑स्ये॒मा-म्प्र॑स॒व-श्शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑थ्सन्त-न्दापयतु प्रजा॒न-न्र॒यिं- [प्रजा॒न-न्र॒यिम्, च॒ न॒-स्सर्व॑वीरां॒] 40

-च॑ न॒-स्सर्व॑वीरा॒-न्नि य॑च्छतु ॥ अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह नः॒ प्रति॑ न-स्सु॒मना॑ भव । प्र णो॑ यच्छ भुवस्पते धन॒दा अ॑सि न॒स्त्वम् ॥ प्र णो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र भगः॒ प्र बृह॒स्पतिः॑ । प्र दे॒वाः प्रोत सू॒नृता॒ प्र वाग् दे॒वी द॑दातु नः ॥ अ॒र्य॒मण॒-म्बृह॒स्पति॒मिन्द्र॒-न्दाना॑य चोदय । वाचं॒-विँष्णु॒ग्ं॒ सर॑स्वतीग्ं सवि॒तारं॑- [सर॑स्वतीग्ं सवि॒तार᳚म्, च वा॒जिन᳚म् ।] 41

-च वा॒जिन᳚म् ॥ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नं॒-वँरु॑णम॒ग्नि-म॒न्वार॑भामहे । आ॒दि॒त्यान् विष्णु॒ग्ं॒ सूर्य॑-म्ब्र॒ह्माण॑-ञ्च॒ बृह॒स्पति᳚म् ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚-ऽश्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै वा॒चो य॒न्तु-र्य॒न्त्रेणा॒ग्नेस्त्वा॒ आम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चामि ॥ 42 ॥

(र॒यिग्ं-स॑वि॒तार॒ग्ं॒-षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 10)

अ॒ग्निरेका᳚क्षरेण॒ वाच॒मुद॑जयद॒श्विनौ॒ द्व्य॑क्षरेण प्राणापा॒नावुद॑जयतां॒-विँष्णु॒स्त्य्र॑क्षरेण॒ त्रीन् ँलो॒कानुद॑जय॒-थ्सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय-त्पू॒षा पञ्चा᳚क्षरेण प॒ङ्क्तिमुद॑जय-द्धा॒ता षड॑क्षरेण॒ षड्-ऋ॒तूनुद॑जय-न्म॒रुतः॑ स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्तप॑दा॒ग्ं॒ शक्व॑री॒मुद॑जय॒-न्बृह॒स्पति॑-र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय-न्मि॒त्रो नवा᳚क्षरेण त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒- [स्तोम॒मुद॑जयत्, वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण] 43

-द्वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण वि॒राज॒-मुद॑जय॒दिन्द्र॒ एका॑दशाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒-मुद॑जय॒-द्विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जय॒न् वस॑व॒स्त्रयो॑ दशाक्षरेण त्रयोद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय-न्रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जयन्नादि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय॒न्नदि॑ति॒-ष्षोड॑शाक्षरेण षोड॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जय-त्प्र॒जाप॑ति-स्स॒प्तद॑शाक्षरेण सप्तद॒शग्ग् स्तोम॒मुद॑जयत् ॥ 44 ॥

(त्रि॒वृत॒ग्ग्॒ स्तोम॒मुद॑जय॒-थ्षट्च॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि नृ॒षद॑-न्त्वा द्रु॒षद॑-म्भुवन॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्यफ्सु॒षद॑-न्त्वा घृत॒सदं॑-व्योँम॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि पृथिवि॒षद॑-न्त्वा-ऽन्तरिक्ष॒सद॑-न्नाक॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ ये ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीना॒ येषा᳚-न्ति॒स्रः प॑रम॒जाः । दैव्यः॒ कोश॒- [दैव्यः॒ कोशः॑, समु॑ब्जितः ।] 45

-स्समु॑ब्जितः । तेषां॒-विँशि॑प्रियाणा॒-मिष॒मूर्ज॒ग्ं॒ सम॑ग्रभी-मे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒पाग्ं रस॒मुद्व॑यस॒ग्ं॒ सूर्य॑रश्मिग्ं स॒माभृ॑तम् । अ॒पाग्ं रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं-वोँ॑ गृह्णाम्युत्त॒ममे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒या वि॒ष्ठा ज॒नय॒न् कर्व॑राणि॒ स हि घृणि॑रु॒रु-र्वरा॑य गा॒तुः । स प्रत्युदै᳚-द्ध॒रुणो मद्ध्वो॒ अग्र॒ग्ग्॒ स्वायां॒-यँ-त्त॒नुवा᳚-न्त॒नूमैर॑यत । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥ 46 ॥

(कोश॑-स्त॒नुवा॒न्-त्रयो॑दश च) (अ. 12)

अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॒न्यन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः । अन्विन्द्र॒ग्ं॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानम् ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒पत्नी॑-म॒हम॑श्रवम् । न ह्य॑स्या अप॒र-ञ्च॒न ज॒रसा॒ [ज॒रसा᳚, मर॑ते॒ पतिः॑ ।] 47

मर॑ते॒ पतिः॑ ॥ नाहमि॑न्द्राणि रारण॒ सख्यु॑-र्वृ॒षाक॑पेर्-ऋ॒ते । यस्ये॒दमप्यग्ं॑ ह॒विः प्रि॒य-न्दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति ॥यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वा-न्दे॒वो दे॒वान् क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् । यस्य॒ शुष्मा॒द्रोद॑सी॒ अभ्य॑सेता-न्नृं॒णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥ आ ते॑ म॒ह इ॑न्द्रो॒त्यु॑ग्र॒ सम॑न्यवो॒ य-थ्स॒मर॑न्त॒ सेनाः᳚ । पता॑ति दि॒द्युन्नर्य॑स्य बाहु॒वो-र्मा ते॒ [बाहु॒वो-र्मा ते᳚, मनो॑] 48

मनो॑ विष्व॒द्रिय॒ग् वि चा॑रीत् ॥ मा नो॑ मर्धी॒रा भ॑रा द॒द्धि तन्नः॒ प्र दा॒शुषे॒ दात॑वे॒ भूरि॒ य-त्ते᳚ । नव्ये॑ दे॒ष्णे श॒स्ते अ॒स्मि-न्त॑ उ॒क्थे प्र ब्र॑वाम व॒यमि॑न्द्र स्तु॒वन्तः॑ ॥ आ तू भ॑र॒ माकि॑रे॒त-त्परि॑ ष्ठा-द्वि॒द्मा हि त्वा॒ वसु॑पतिं॒-वँसू॑नाम् । इन्द्र॒ य-त्ते॒ माहि॑न॒-न्दत्र॒-मस्त्य॒स्मभ्य॒-न्तद्ध॑र्यश्व॒ [तद्ध॑र्यश्व, प्र य॑न्धि ।] 49

प्र य॑न्धि ॥ प्र॒दा॒तारग्ं॑ हवामह॒ इन्द्र॒मा ह॒विषा॑ व॒यम् । उ॒भा हि हस्ता॒ वसु॑ना पृ॒णस्वा ऽऽ प्र य॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒ता व॒ज्री वृ॑ष॒भस्तु॑रा॒षाट्छु॒ष्मी राजा॑ वृत्र॒हा सो॑म॒पावा᳚ । अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒हिष्या नि॒षद्याथा॑ भव॒ यज॑मानाय॒ शं-योः ँ॥ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ अवो॑भि-स्सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑ता॒-न्द्वेषो॒ अभ॑य-ङ्कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ [सु॒वीर्य॑स्य, पत॑य-स्स्याम ।] 50

पत॑य-स्स्याम ॥ तस्य॑ व॒यग्ं सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववा॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒-द्द्वेषः॑ सनु॒त-र्यु॑योतु ॥ रे॒वती᳚-र्न-स्सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒-र्मदे॑म ॥ प्रोष्व॑स्मै पुरोर॒थमिन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चत । अ॒भीके॑ चिदु लोक॒कृ-थ्स॒ङ्गे स॒मथ्सु॑ वृत्र॒हा । अ॒स्माक॑-म्बोधि चोदि॒ता नभ॑न्ता-मन्य॒केषा᳚म् । ज्या॒का अधि॒ धन्व॑सु ॥ 51 ॥

(ज॒रसा॒-मा ते॑-हर्यश्व-सु॒वीर्य॒स्या-द्ध्ये-क॑-ञ्च ) (अ. 13)

(पा॒क॒य॒ज्ञग्ं-सग्ग्श्र॑वाः-प॒रोक्षं॑-ब॒र्॒हिषो॒-ऽहं -ध्रु॒वा-मग॒न्मेत्या॑ह॒ -देव॑ सवित-र्दे॒वस्या॒हं-क्ष॒त्रस्योलग्ग्ं॒वाँज॑स्ये॒म-म॒ग्निरेका᳚क्षरेणो -पया॒मगृ॑हीतो॒-ऽ-स्यन्वह॒ मासा॒-स्त्रयो॑दश ।)

(पा॒क॒य॒ज्ञं-प॒रोक्षं॑-ध्रु॒वांविँ सृ॑जते-च न॒-स्सर्व॑वीरां॒ - पत॑य-स्स्यो॒-मैक॑पञ्चा॒शत् । )

(पा॒क॒य॒ज्ञम्, धन्व॑सु)

॥ हरि॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्प्रथमकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥