ఓం అస్య శ్రీకృష్ణసహస్రనామస్తోత్రమన్త్రస్య పరాశర ఋషిః, అనుష్టుప్ ఛన్దః, శ్రీకృష్ణః పరమాత్మా దేవతా, శ్రీకృష్ణేతి బీజమ్, శ్రీవల్లభేతి శక్తిః, శార్ఙ్గీతి కీలకం, శ్రీకృష్ణప్రీత్యర్థే జపే వినియోగః ॥
న్యాసః
పరాశరాయ ఋషయే నమః ఇతి శిరసి,
అనుష్టుప్ ఛన్దసే నమః ఇతి ముఖే,
గోపాలకృష్ణదేవతాయై నమః ఇతి హృదయే,
శ్రీకృష్ణాయ బీజాయ నమః ఇతి గుహ్యే,
శ్రీవల్లభాయ శక్త్యై నమః ఇతి పాదయోః,
శార్ఙ్గధరాయ కీలకాయ నమః ఇతి సర్వాఙ్గే ॥
కరన్యాసః
శ్రీకృష్ణ ఇత్యారభ్య శూరవంశైకధీరిత్యన్తాని అఙ్గుష్ఠాభ్యాం నమః ।
శౌరిరిత్యారభ్య స్వభాసోద్భాసితవ్రజ ఇత్యన్తాని తర్జనీభ్యాం నమః ।
కృతాత్మవిద్యావిన్యాస ఇత్యారభ్య ప్రస్థానశకటారూఢ ఇతి మధ్యమాభ్యాం నమః,
బృన్దావనకృతాలయ ఇత్యారభ్య మధురాజనవీక్షిత ఇత్యనామికాభ్యాం నమః,
రజకప్రతిఘాతక ఇత్యారభ్య ద్వారకాపురకల్పన ఇతి కనిష్ఠికాభ్యాం నమః
ద్వారకానిలయ ఇత్యారభ్య పరాశర ఇతి కరతలకరపృష్ఠాభ్యాం నమః,
ఏవం హృదయాదిన్యాసః ॥
ధ్యానమ్
కేషాఞ్చిత్ప్రేమపుంసాం విగలితమనసాం బాలలీలావిలాసం
కేషాం గోపాలలీలాఙ్కితరసికతనుర్వేణువాద్యేన దేవమ్ ।
కేషాం వామాసమాజే జనితమనసిజో దైత్యదర్పాపహైవం
జ్ఞాత్వా భిన్నాభిలాషం స జయతి జగతామీశ్వరస్తాదృశోఽభూత్ ॥ 1 ॥
క్షీరాబ్ధౌ కృతసంస్తవస్సురగణైర్బ్రహ్మాదిభిః పణ్డితైః
ప్రోద్భూతో వసుదేవసద్మని ముదా చిక్రీడ యో గోకులే ।
కంసధ్వంసకృతే జగామ మధురాం సారామసద్వారకాం
గోపాలోఽఖిలగోపికాజనసఖః పాయాదపాయాత్ స నః ॥ 2 ॥
ఫుల్లేన్దీవరకాన్తిమిన్దువదనం బర్హావతంసప్రియం
శ్రీవత్సాఙ్కముదారకౌస్తుభధరం పీతామ్బరం సున్దరమ్ ।
గోపీనాం నయనోత్పలార్చితతనుం గోగోపసఙ్ఘావృతం
గోవిన్దం కలవేణువాదనరతం దివ్యాఙ్గభూషం భజే ॥ 3 ॥
ఓమ్ ।
కృష్ణః శ్రీవల్లభః శార్ఙ్గీ విష్వక్సేనః స్వసిద్ధిదః ।
క్షీరోదధామా వ్యూహేశః శేషశాయీ జగన్మయః ॥ 1 ॥
భక్తిగమ్యస్త్రయీమూర్తిర్భారార్తవసుధాస్తుతః ।
దేవదేవో దయాసిన్ధుర్దేవదేవశిఖామణిః ॥ 2 ॥
సుఖభావస్సుఖాధారో ముకున్దో ముదితాశయః ।
అవిక్రియః క్రియామూర్తిరధ్యాత్మస్వస్వరూపవాన్ ॥ 3 ॥
శిష్టాభిలక్ష్యో భూతాత్మా ధర్మత్రాణార్థచేష్టితః ।
అన్తర్యామీ కలారూపః కాలావయవసాక్షికః ॥ 4 ॥
వసుధాయాసహరణో నారదప్రేరణోన్ముఖః ।
ప్రభూష్ణుర్నారదోద్గీతో లోకరక్షాపరాయణః ॥ 5 ॥
రౌహిణేయకృతానన్దో యోగజ్ఞాననియోజకః ।
మహాగుహాన్తర్నిక్షిప్తః పురాణవపురాత్మవాన్ ॥ 6 ॥
శూరవంశైకధీశ్శౌరిః కంసశఙ్కావిషాదకృత్ ।
వసుదేవోల్లసచ్ఛక్తిర్దేవక్యష్టమగర్భగః ॥ 7 ॥
వసుదేవసుతః శ్రీమాన్దేవకీనన్దనో హరిః ।
ఆశ్చర్యబాలః శ్రీవత్సలక్ష్మవక్షాశ్చతుర్భుజః ॥ 8 ॥
స్వభావోత్కృష్టసద్భావః కృష్ణాష్టమ్యన్తసమ్భవః ।
ప్రాజాపత్యర్క్షసమ్భూతో నిశీథసమయోదితః ॥ 9 ॥
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మపాణిః పద్మనిభేక్షణః ।
కిరీటీ కౌస్తుభోరస్కః స్ఫురన్మకరకుణ్డలః ॥ 10 ॥
పీతవాసా ఘనశ్యామః కుఞ్చితాఞ్చితకున్తలః ।
సువ్యక్తవ్యక్తాభరణః సూతికాగృహభూషణః ॥ 11 ॥
కారాగారాన్ధకారఘ్నః పితృప్రాగ్జన్మసూచకః ।
వసుదేవస్తుతః స్తోత్రం తాపత్రయనివారణః ॥ 12 ॥
నిరవద్యః క్రియామూర్తిర్న్యాయవాక్యనియోజకః ।
అదృష్టచేష్టః కూటస్థో ధృతలౌకికవిగ్రహః ॥ 13 ॥
మహర్షిమానసోల్లాసో మహీమఙ్గలదాయకః ।
సన్తోషితసురవ్రాతః సాధుచిత్తప్రసాదకః ॥ 14 ॥
జనకోపాయనిర్దేష్టా దేవకీనయనోత్సవః ।
పితృపాణిపరిష్కారో మోహితాగారరక్షకః ॥ 15 ॥
స్వశక్త్యుద్ధాటితాశేషకపాటః పితృవాహకః ।
శేషోరగఫణాచ్ఛత్రశ్శేషోక్తాఖ్యాసహస్రకః ॥ 16 ॥
యమునాపూరవిధ్వంసీ స్వభాసోద్భాసితవ్రజః ।
కృతాత్మవిద్యావిన్యాసో యోగమాయాగ్రసమ్భవః ॥ 17 ॥
దుర్గానివేదితోద్భావో యశోదాతల్పశాయకః ।
నన్దగోపోత్సవస్ఫూర్తిర్వ్రజానన్దకరోదయః ॥ 18 ॥
సుజాతజాతకర్మ శ్రీర్గోపీభద్రోక్తినిర్వృతః ।
అలీకనిద్రోపగమః పూతనాస్తనపీడనః ॥ 19 ॥
స్తన్యాత్తపూతనాప్రాణః పూతనాక్రోశకారకః ।
విన్యస్తరక్షాగోధూలిర్యశోదాకరలాలితః ॥ 20 ॥
నన్దాఘ్రాతశిరోమధ్యః పూతనాసుగతిప్రదః ।
బాలః పర్యఙ్కనిద్రాలుర్ముఖార్పితపదాఙ్గులిః ॥ 21 ॥
అఞ్జనస్నిగ్ధనయనః పర్యాయాఙ్కురితస్మితః ।
లీలాక్షస్తరలాలోకశ్శకటాసురభఞ్జనః ॥ 22 ॥
ద్విజోదితస్వస్త్యయనో మన్త్రపూతజలాప్లుతః ।
యశోదోత్సఙ్గపర్యఙ్కో యశోదాముఖవీక్షకః ॥ 23 ॥
యశోదాస్తన్యముదితస్తృణావర్తాదిదుస్సహః ।
తృణావర్తాసురధ్వంసీ మాతృవిస్మయకారకః ॥ 24 ॥
ప్రశస్తనామకరణో జానుచఙ్క్రమణోత్సుకః ।
వ్యాలమ్బిచూలికారత్నో ఘోషగోపప్రహర్షణః ॥ 25 ॥
స్వముఖప్రతిబిమ్బార్థీ గ్రీవావ్యాఘ్రనఖోజ్జ్వలః ।
పఙ్కానులేపరుచిరో మాంసలోరుకటీతటః ॥ 26 ॥
ఘృష్టజానుకరద్వన్ద్వః ప్రతిబిమ్బానుకారకృత్ ।
అవ్యక్తవర్ణవాగ్వృత్తిః స్మితలక్ష్యరదోద్గమః ॥ 27 ॥
ధాత్రీకరసమాలమ్బీ ప్రస్ఖలచ్చిత్రచఙ్క్రమః ।
అనురూపవయస్యాఢ్యశ్చారుకౌమారచాపలః ॥ 28 ॥
వత్సపుచ్ఛసమాకృష్టో వత్సపుచ్ఛవికర్షణః ।
విస్మారితాన్యవ్యాపారో గోపగోపీముదావహః ॥ 29 ॥
అకాలవత్సనిర్మోక్తా వ్రజవ్యాక్రోశసుస్మితః ।
నవనీతమహాచోరో దారకాహారదాయకః ॥ 30 ॥
పీఠోలూఖలసోపానః క్షీరభాణ్డవిభేదనః ।
శిక్యభాణ్డసమాకర్షీ ధ్వాన్తాగారప్రవేశకృత్ ॥ 31 ॥
భూషారత్నప్రకాశాఢ్యో గోప్యుపాలమ్భభర్త్సితః ।
పరాగధూసరాకారో మృద్భక్షణకృతేక్షణః ॥ 32 ॥
బాలోక్తమృత్కథారమ్భో మిత్రాన్తర్గూఢవిగ్రహః ।
కృతసన్త్రాసలోలాక్షో జననీప్రత్యయావహః ॥ 33॥
మాతృదృశ్యాత్తవదనో వక్త్రలక్ష్యచరాచరః ।
యశోదాలాలితస్వాత్మా స్వయం స్వాచ్ఛన్ద్యమోహనః ॥ 34 ॥
సవిత్రీస్నేహసంశ్లిష్టః సవిత్రీస్తనలోలుపః ।
నవనీతార్థనాప్రహ్వో నవనీతమహాశనః ॥ 35 ॥
మృషాకోపప్రకమ్పోష్ఠో గోష్ఠాఙ్గణవిలోకనః ।
దధిమన్థఘటీభేత్తా కిఙ్కిణీక్వాణసూచితః ॥ 36 ॥
హైయఙ్గవీనరసికో మృషాశ్రుశ్చౌర్యశఙ్కితః ।
జననీశ్రమవిజ్ఞాతా దామబన్ధనియన్త్రితః ॥ 37 ॥
దామాకల్పశ్చలాపాఙ్గో గాఢోలూఖలబన్ధనః ।
ఆకృష్టోలూఖలోఽనన్తః కుబేరసుతశాపవిత్ ॥ । 38 ॥
నారదోక్తిపరామర్శీ యమలార్జునభఞ్జనః ।
ధనదాత్మజసఙ్ఘుష్టో నన్దమోచితబన్ధనః ॥ 39 ॥
బాలకోద్గీతనిరతో బాహుక్షేపోదితప్రియః ।
ఆత్మజ్ఞో మిత్రవశగో గోపీగీతగుణోదయః ॥ 40 ॥
ప్రస్థానశకటారూఢో బృన్దావనకృతాలయః ।
గోవత్సపాలనైకాగ్రో నానాక్రీడాపరిచ్ఛదః ॥ 41 ॥
క్షేపణీక్షేపణప్రీతో వేణువాద్యవిశారదః ।
వృషవత్సానుకరణో వృషధ్వానవిడమ్బనః ॥ 42 ॥
నియుద్ధలీలాసంహృష్టః కూజానుకృతకోకిలః ।
ఉపాత్తహంసగమనస్సర్వజన్తురుతానుకృత్ ॥ 43 ॥
భృఙ్గానుకారీ దధ్యన్నచోరో వత్సపురస్సరః ।
బలీ బకాసురగ్రాహీ బకతాలుప్రదాహకః ॥ 44 ॥
భీతగోపార్భకాహూతో బకచఞ్చువిదారణః ।
బకాసురారిర్గోపాలో బాలో బాలాద్భుతావహః ॥ 45 ॥
బలభద్రసమాశ్లిష్టః కృతక్రీడానిలాయనః ।
క్రీడాసేతునిధానజ్ఞః ప్లవఙ్గోత్ప్లవనోఽద్భుతః ॥ 46 ॥
కన్దుకక్రీడనో లుప్తనన్దాదిభవవేదనః ।
సుమనోఽలఙ్కృతశిరాః స్వాదుస్నిగ్ధాన్నశిక్యభృత్ ॥ 47 ॥
గుఞ్జాప్రాలమ్బనచ్ఛన్నః పిఞ్ఛైరలకవేషకృత్ ।
వన్యాశనప్రియః శృఙ్గరవాకారితవత్సకః ॥ 48 ॥
మనోజ్ఞపల్లవోత్తంసపుష్పస్వేచ్ఛాత్తషట్పదః ।
మఞ్జుశిఞ్జితమఞ్జీరచరణః కరకఙ్కణః ॥ 49 ॥
అన్యోన్యశాసనః క్రీడాపటుః పరమకైతవః ।
ప్రతిధ్వానప్రముదితః శాఖాచతురచఙ్క్రమః ॥ 50 ॥
అఘదానవసంహర్తా వ్రజవిఘ్నవినాశనః ।
వ్రజసఞ్జీవనః శ్రేయోనిధిర్దానవముక్తిదః ॥ 51 ॥
కాలిన్దీపులినాసీనస్సహభుక్తవ్రజార్భకః ।
కక్షాజఠరవిన్యస్తవేణుర్వల్లవచేష్టితః ॥ 52 ॥
భుజసన్ధ్యన్తరన్యస్తశృఙ్గవేత్రః శుచిస్మితః ।
వామపాణిస్థదధ్యన్నకబలః కలభాషణః ॥ 53 ॥
అఙ్గుల్యన్తరవిన్యస్తఫలః పరమపావనః ।
అదృశ్యతర్ణకాన్వేషీ వల్లవార్భకభీతిహా ॥ 54 ॥
అదృష్టవత్సపవ్రాతో బ్రహ్మవిజ్ఞాతవైభవః ।
గోవత్సవత్సపాన్వేషీ విరాట్-పురుషవిగ్రహః ॥ 55 ॥
స్వసఙ్కల్పానురూపార్థో వత్సవత్సపరూపధృక్ ।
యథావత్సక్రియారూపో యథాస్థాననివేశనః ॥ 56 ॥
యథావ్రజార్భకాకారో గోగోపీస్తన్యపస్సుఖీ ।
చిరాద్వలోహితో దాన్తో బ్రహ్మవిజ్ఞాతవైభవః ॥ 57 ॥
విచిత్రశక్తిర్వ్యాలీనసృష్టగోవత్సవత్సపః ।
బ్రహ్మత్రపాకరో ధాతృస్తుతస్సర్వార్థసాధకః ॥ 58 ॥
బ్రహ్మ బ్రహ్మమయోఽవ్యక్తస్తేజోరూపస్సుఖాత్మకః ।
నిరుక్తం వ్యాకృతిర్వ్యక్తో నిరాలమ్బనభావనః ॥ 59 ॥
ప్రభవిష్ణురతన్త్రీకో దేవపక్షార్థరూపధృక్ ।
అకామస్సర్వవేదాదిరణీయస్థూలరూపవాన్ ॥ 60 ॥
వ్యాపీ వ్యాప్యః కృపాకర్తా విచిత్రాచారసమ్మతః ।
ఛన్దోమయః ప్రధానాత్మా మూర్తామూర్తిద్వయాకృతిః ॥ 61 ॥
అనేకమూర్తిరక్రోధః పరః ప్రకృతిరక్రమః ।
సకలావరణోపేతస్సర్వదేవో మహేశ్వరః ॥ 62 ॥
మహాప్రభావనః పూర్వవత్సవత్సపదర్శకః ।
కృష్ణయాదవగోపాలో గోపాలోకనహర్షితః ॥ 63 ॥
స్మితేక్షాహర్షితబ్రహ్మా భక్తవత్సలవాక్ప్రియః ।
బ్రహ్మానన్దాశ్రుధౌతాఙ్ఘ్రిర్లీలావైచిత్ర్యకోవిదః ॥ 64 ॥
బలభద్రైకహృదయో నామాకారితగోకులః ।
గోపాలబాలకో భవ్యో రజ్జుయజ్ఞోపవీతవాన్ ॥ 65 ॥
వృక్షచ్ఛాయాహతాశాన్తిర్గోపోత్సఙ్గోపబర్హణః ।
గోపసంవాహితపదో గోపవ్యజనవీజితః ॥ 66।
గోపగానసుఖోన్నిద్రః శ్రీదామార్జితసౌహృదః ।
సునన్దసుహృదేకాత్మా సుబలప్రాణరఞ్జనః ॥ 67 ॥
తాలీవనకృతక్రీడో బలపాతితధేనుకః ।
గోపీసౌభాగ్యసమ్భావ్యో గోధూలిచ్ఛురితాలకః ॥ 68 ॥
గోపీవిరహసన్తప్తో గోపికాకృతమజ్జనః ।
ప్రలమ్బబాహురుత్ఫుల్లపుణ్డరీకావతంసకః ॥ 69 ॥
విలాసలలితస్మేరగర్భలీలావలోకనః ।
స్రగ్భూషణానులేపాఢ్యో జనన్యుపహృతాన్నభుక్ ॥ 70 ॥
వరశయ్యాశయో రాధాప్రేమసల్లాపనిర్వృతః ।
యమునాతటసఞ్చారీ విషార్తవ్రజహర్షదః ॥ 71 ॥
కాలియక్రోధజనకః వృద్ధాహికులవేష్టితః ।
కాలియాహిఫణారఙ్గనటః కాలియమర్దనః ॥ 72 ॥
నాగపత్నీస్తుతిప్రీతో నానావేషసమృద్ధికృత్ ।
అవిష్వక్తదృగాత్మేశః స్వదృగాత్మస్తుతిప్రియః ॥ 73 ॥
సర్వేశ్వరస్సర్వగుణః ప్రసిద్ధస్సర్వసాత్వతః ।
అకుణ్ఠధామా చన్ద్రార్కదృష్టిరాకాశనిర్మలః ॥ 74 ॥
అనిర్దేశ్యగతిర్నాగవనితాపతిభైక్షదః ।
స్వాఙ్ఘ్రిముద్రాఙ్కనాగేన్ద్రమూర్ధా కాలియసంస్తుతః ॥ 75 ॥
అభయో విశ్వతశ్చక్షుః స్తుతోత్తమగుణః ప్రభుః ।
అహమాత్మా మరుత్ప్రాణః పరమాత్మా ద్యుశీర్షవాన్ ॥ 76 ॥
నాగోపాయనహృష్టాత్మా హ్రదోత్సారితకాలియః ।
బలభద్రసుఖాలాపో గోపాలిఙ్గననిర్వృతః ॥ 77 ॥
దావాగ్నిభీతగోపాలగోప్తా దావాగ్నినాశనః ।
నయనాచ్ఛాదనక్రీడాలమ్పటో నృపచేష్టితః ॥ 78 ॥
కాకపక్షధరస్సౌమ్యో బలవాహకకేలిమాన్ ।
బలఘాతితదుర్ధర్షప్రలమ్బో బలవత్సలః ॥ 79 ॥
ముఞ్జాటవ్యగ్నిశమనః ప్రావృట్కాలవినోదవాన్ ।
శిలాన్యస్తాన్నభృద్దైత్యసంహర్తా శాద్వలాసనః ॥ 80 ॥
సదాప్తగోపికోద్గీతః కర్ణికారావతంసకః ।
నటవేషధరః పద్మమాలాఙ్కో గోపికావృతః ॥ 81 ॥
గోపీమనోహరాపాఙ్గో వేణువాదనతత్పరః ।
విన్యస్తవదనామ్భోజశ్చారుశబ్దకృతాననః ॥ 82 ॥
బిమ్బాధరార్పితోదారవేణుర్విశ్వవిమోహనః ।
వ్రజసంవర్ణితశ్రావ్యవేణునాదః శ్రుతిప్రియః ॥ 83 ॥
గోగోపగోపీజన్మేప్సుర్బ్రహ్మేన్ద్రాద్యభివన్దితః ।
గీతస్నుతిసరిత్పూరో నాదనర్తితబర్హిణః ॥ 84 ॥
రాగపల్లవితస్థాణుర్గీతానమితపాదపః ।
విస్మారితతృణగ్రాసమృగో మృగవిలోభితః ॥ 85 ॥
వ్యాఘ్రాదిహింస్రసహజవైరహర్తా సుగాయనః ।
గాఢోదీరితగోబృన్దప్రేమోత్కర్ణితతర్ణకః ॥ 86 ॥
నిష్పన్దయానబ్రహ్మాదివీక్షితో విశ్వవన్దితః ।
శాఖోత్కర్ణశకున్తౌఘశ్ఛత్రాయితబలాహకః ॥ 87 ॥
ప్రసన్నః పరమానన్దశ్చిత్రాయితచరాచరః ।
గోపికామదనో గోపీకుచకుఙ్కుమముద్రితః ॥ 88 ॥
గోపికన్యాజలక్రీడాహృష్టో గోప్యంశుకాపహృత్ ।
స్కన్ధారోపితగోపస్త్రీవాసాః కున్దనిభస్మితః ॥ 89 ॥
గోపీనేత్రోత్పలశశీ గోపికాయాచితాంశుకః ।
గోపీనమస్క్రియాదేష్టా గోప్యేకకరవన్దితః ॥ 90 ॥
గోప్యఞ్జలివిశేషార్థీ గోపక్రీడావిలోభితః ।
శాన్తవాసస్ఫురద్గోపీకృతాఞ్జలిరఘాపహః ॥ 91 ॥
గోపీకేలివిలాసార్థీ గోపీసమ్పూర్ణకామదః ।
గోపస్త్రీవస్త్రదో గోపీచిత్తచోరః కుతూహలీ ॥ 92 ॥
బృన్దావనప్రియో గోపబన్ధుర్యజ్వాన్నయాచితా ।
యజ్ఞేశో యజ్ఞభావజ్ఞో యజ్ఞపత్న్యభివాఞ్ఛితః ॥ 93 ॥
మునిపత్నీవితీర్ణాన్నతృప్తో మునివధూప్రియః ।
ద్విజపత్న్యభిభావజ్ఞో ద్విజపత్నీవరప్రదః ॥ 94 ॥
ప్రతిరుద్ధసతీమోక్షప్రదో ద్విజవిమోహితా ।
మునిజ్ఞానప్రదో యజ్వస్తుతో వాసవయాగవిత్ ॥ 95 ॥
పితృప్రోక్తక్రియారూపశక్రయాగనివారణః ।
శక్రాఽమర్షకరశ్శక్రవృష్టిప్రశమనోన్ముఖః ॥ 96 ॥
గోవర్ధనధరో గోపగోబృన్దత్రాణతత్పరః ।
గోవర్ధనగిరిచ్ఛత్రచణ్డదణ్డభుజార్గలః ॥ 97 ॥
సప్తాహవిధృతాద్రీన్ద్రో మేఘవాహనగర్వహా ।
భుజాగ్రోపరివిన్యస్తక్ష్మాధరక్ష్మాభృదచ్యుతః ॥ 98 ॥
స్వస్థానస్థాపితగిరిర్గోపీదధ్యక్షతార్చితః ।
సుమనస్సుమనోవృష్టిహృష్టో వాసవవన్దితః ॥ 99 ॥
కామధేనుపయఃపూరాభిషిక్తస్సురభిస్తుతః ।
ధరాఙ్ఘ్రిరోషధీరోమా ధర్మగోప్తా మనోమయః ॥ 100 ॥
జ్ఞానయజ్ఞప్రియశ్శాస్త్రనేత్రస్సర్వార్థసారథిః ।
ఐరావతకరానీతవియద్గఙ్గాప్లుతో విభుః ॥ 101 ॥
బ్రహ్మాభిషిక్తో గోగోప్తా సర్వలోకశుభఙ్కరః ।
సర్వవేదమయో మగ్ననన్దాన్వేషిపితృప్రియః ॥ 102 ॥
వరుణోదీరితాత్మేక్షాకౌతుకో వరుణార్చితః ।
వరుణానీతజనకో గోపజ్ఞాతాత్మవైభవః ॥ 103 ॥
స్వర్లోకాలోకసంహృష్టగోపవర్గత్రివర్గదః ।
బ్రహ్మహృద్గోపితో గోపద్రష్టా బ్రహ్మపదప్రదః ॥ 104 ॥
శరచ్చన్ద్రవిహారోత్కః శ్రీపతిర్వశకో క్షమః ।
భయాపహో భర్తృరుద్ధగోపికాధ్యానగోచరః ॥ 105 ॥
గోపికానయనాస్వాద్యో గోపీనర్మోక్తినిర్వృతః ।
గోపికామానహరణో గోపికాశతయూథపః ॥ 106 ॥
వైజయన్తీస్రగాకల్పో గోపికామానవర్ధనః ।
గోపకాన్తాసునిర్దేష్టా కాన్తో మన్మథమన్మథః ॥ 107 ॥
స్వాత్మాస్యదత్తతామ్బూలః ఫలితోత్కృష్టయౌవనః ।
వల్లవీస్తనసక్తాక్షో వల్లవీప్రేమచాలితః ॥ 108 ॥
గోపీచేలాఞ్చలాసీనో గోపీనేత్రాబ్జషట్పదః ।
రాసక్రీడాసమాసక్తో గోపీమణ్డలమణ్డనః ॥ 109 ॥
గోపీహేమమణిశ్రేణిమధ్యేన్ద్రమణిరుజ్జ్వలః ।
విద్యాధరేన్దుశాపఘ్నశ్శఙ్ఖచూడశిరోహరః ॥ 110 ॥
శఙ్ఖచూడశిరోరత్నసమ్ప్రీణితబలోఽనఘః ।
అరిష్టారిష్టకృద్దుష్టకేశిదైత్యనిషూదనః ॥ 111 ॥
సరసస్సస్మితముఖస్సుస్థిరో విరహాకులః ।
సఙ్కర్షణార్పితప్రీతిరక్రూరధ్యానగోచరః ॥ 112 ॥
అక్రూరసంస్తుతో గూఢో గుణవృత్యుపలక్షితః ।
ప్రమాణగమ్యస్తన్మాత్రాఽవయవీ బుద్ధితత్పరః ॥ 113 ॥
సర్వప్రమాణప్రమధీస్సర్వప్రత్యయసాధకః ।
పురుషశ్చ ప్రధానాత్మా విపర్యాసవిలోచనః ॥ 114 ॥
మధురాజనసంవీక్ష్యో రజకప్రతిఘాతకః ।
విచిత్రామ్బరసంవీతో మాలాకారవరప్రదః ॥ 115 ॥
కుబ్జావక్రత్వనిర్మోక్తా కుబ్జాయౌవనదాయకః ।
కుబ్జాఙ్గరాగసురభిః కంసకోదణ్డఖణ్డనః ॥ 116 ॥
ధీరః కువలయాపీడమర్దనః కంసభీతికృత్ ।
దన్తిదన్తాయుధో రఙ్గత్రాసకో మల్లయుద్ధవిత్ ॥ 117 ॥
చాణూరహన్తా కంసారిర్దేవకీహర్షదాయకః ।
వసుదేవపదానమ్రః పితృబన్ధవిమోచనః ॥ 118 ॥
ఉర్వీభయాపహో భూప ఉగ్రసేనాధిపత్యదః ।
ఆజ్ఞాస్థితశచీనాథస్సుధర్మానయనక్షమః ॥ 119 ॥
ఆద్యో ద్విజాతిసత్కర్తా శిష్టాచారప్రదర్శకః ।
సాన్దీపనికృతాభ్యస్తవిద్యాభ్యాసైకధీస్సుధీః ॥ 120 ॥
గుర్వభీష్టక్రియాదక్షః పశ్చిమోదధిపూజితః ।
హతపఞ్చజనప్రాప్తపాఞ్చజన్యో యమార్చితః ॥ 121 ॥
ధర్మరాజజయానీతగురుపుత్ర ఉరుక్రమః ।
గురుపుత్రప్రదశ్శాస్తా మధురాజసభాసదః ॥ 122 ॥
జామదగ్న్యసమభ్యర్చ్యో గోమన్తగిరిసఞ్చరః ।
గోమన్తదావశమనో గరుడానీతభూషణః ॥ 123 ॥
చక్రాద్యాయుధసంశోభీ జరాసన్ధమదాపహః ।
సృగాలావనిపాలఘ్నస్సృగాలాత్మజరాజ్యదః ॥ 124 ॥
విధ్వస్తకాలయవనో ముచుకున్దవరప్రదః ।
ఆజ్ఞాపితమహామ్భోధిర్ద్వారకాపురకల్పనః ॥ 125 ॥
ద్వారకానిలయో రుక్మిమానహన్తా యదూద్వహః ।
రుచిరో రుక్మిణీజానిః ప్రద్యుమ్నజనకః ప్రభుః ॥ 126 ॥
అపాకృతత్రిలోకార్తిరనిరుద్ధపితామహః ।
అనిరుద్ధపదాన్వేషీ చక్రీ గరుడవాహనః ॥ 127 ॥
బాణాసురపురీరోద్ధా రక్షాజ్వలనయన్త్రజిత్ ।
ధూతప్రమథసంరమ్భో జితమాహేశ్వరజ్వరః ॥ 128 ॥
షట్చక్రశక్తినిర్జేతా భూతవేతాలమోహకృత్ ।
శమ్భుత్రిశూలజిచ్ఛమ్భుజృమ్భణశ్శమ్భుసంస్తుతః ॥ 129 ॥
ఇన్ద్రియాత్మేన్దుహృదయస్సర్వయోగేశ్వరేశ్వరః ।
హిరణ్యగర్భహృదయో మోహావర్తనివర్తనః ॥ 130 ॥
ఆత్మజ్ఞాననిధిర్మేధా కోశస్తన్మాత్రరూపవాన్ ।
ఇన్ద్రోఽగ్నివదనః కాలనాభస్సర్వాగమాధ్వగః ॥ 131 ॥
తురీయసర్వధీసాక్షీ ద్వన్ద్వారామాత్మదూరగః ।
అజ్ఞాతపారో వశ్యశ్రీరవ్యాకృతవిహారవాన్ ॥ 132 ॥
ఆత్మప్రదీపో విజ్ఞానమాత్రాత్మా శ్రీనికేతనః ।
బాణబాహువనచ్ఛేత్తా మహేన్ద్రప్రీతివర్ధనః ॥ 133 ॥
అనిరుద్ధనిరోధజ్ఞో జలేశాహృతగోకులః ।
జలేశవిజయీ వీరస్సత్రాజిద్రత్నయాచకః ॥ 134 ॥
ప్రసేనాన్వేషణోద్యుక్తో జామ్బవద్ధృతరత్నదః ।
జితర్క్షరాజతనయాహర్తా జామ్బవతీప్రియః ॥ 135 ॥
సత్యభామాప్రియః కామశ్శతధన్వశిరోహరః ।
కాలిన్దీపతిరక్రూరబన్ధురక్రూరరత్నదః ॥ 136 ॥
కైకేయీరమణో భద్రాభర్తా నాగ్నజితీధవః ।
మాద్రీమనోహరశ్శైబ్యాప్రాణబన్ధురురుక్రమః ॥ 137 ॥
సుశీలాదయితో మిత్రవిన్దానేత్రమహోత్సవః ।
లక్ష్మణావల్లభో రుద్ధప్రాగ్జ్యోతిషమహాపురః ॥ 138 ॥
సురపాశావృతిచ్ఛేదీ మురారిః క్రూరయుద్ధవిత్ ।
హయగ్రీవశిరోహర్తా సర్వాత్మా సర్వదర్శనః ॥ 139 ॥
నరకాసురవిచ్ఛేత్తా నరకాత్మజరాజ్యదః।
పృథ్వీస్తుతః ప్రకాశాత్మా హృద్యో యజ్ఞఫలప్రదః ॥ 140 ॥
గుణగ్రాహీ గుణద్రష్టా గూఢస్వాత్మా విభూతిమాన్ ।
కవిర్జగదుపద్రష్టా పరమాక్షరవిగ్రహః ॥ 141 ॥
ప్రపన్నపాలనో మాలీ మహద్బ్రహ్మవివర్ధనః ।
వాచ్యవాచకశక్త్యర్థస్సర్వవ్యాకృతసిద్ధిదః ॥ 142 ॥
స్వయమ్ప్రభురనిర్వేద్యస్స్వప్రకాశశ్చిరన్తనః ।
నాదాత్మా మన్త్రకోటీశో నానావాదనిరోధకః ॥ 143 ॥
కన్దర్పకోటిలావణ్యః పరార్థైకప్రయోజకః ।
అమరీకృతదేవౌఘః కన్యకాబన్ధమోచనః ॥ 144 ॥
షోడశస్త్రీసహస్రేశః కాన్తః కాన్తామనోభవః ।
క్రీడారత్నాచలాహర్తా వరుణచ్ఛత్రశోభితః ॥ 145 ॥
శక్రాభివన్దితశ్శక్రజననీకుణ్డలప్రదః ।
అదితిప్రస్తుతస్తోత్రో బ్రాహ్మణోద్ఘుష్టచేష్టనః ॥ 146 ॥
పురాణస్సంయమీ జన్మాలిప్తః షడ్వింశకోఽర్థదః ।
యశస్యనీతిరాద్యన్తరహితస్సత్కథాప్రియః ॥ 147 ॥
బ్రహ్మబోధః పరానన్దః పారిజాతాపహారకః ।
పౌణ్డ్రకప్రాణహరణః కాశిరాజనిషూదనః ॥ 148 ॥
కృత్యాగర్వప్రశమనో విచక్రవధదీక్షితః ।
కంసవిధ్వంసనస్సామ్బజనకో డిమ్భకార్దనః ॥ 149 ॥
మునిర్గోప్తా పితృవరప్రదస్సవనదీక్షితః ।
రథీ సారథ్యనిర్దేష్టా ఫాల్గునః ఫాల్గునిప్రియః ॥ 150 ॥
సప్తాబ్ధిస్తమ్భనోద్భాతో హరిస్సప్తాబ్ధిభేదనః ।
ఆత్మప్రకాశః పూర్ణశ్రీరాదినారాయణేక్షితః ॥ 151 ॥
విప్రపుత్రప్రదశ్చైవ సర్వమాతృసుతప్రదః ।
పార్థవిస్మయకృత్పార్థప్రణవార్థప్రబోధనః ॥ 152 ॥
కైలాసయాత్రాసుముఖో బదర్యాశ్రమభూషణః ।
ఘణ్టాకర్ణక్రియామౌఢ్యాత్తోషితో భక్తవత్సలః ॥ 153 ॥
మునిబృన్దాదిభిర్ధ్యేయో ఘణ్టాకర్ణవరప్రదః ।
తపశ్చర్యాపరశ్చీరవాసాః పిఙ్గజటాధరః ॥ 154 ॥
ప్రత్యక్షీకృతభూతేశశ్శివస్తోతా శివస్తుతః ।
కృష్ణాస్వయంవరాలోకకౌతుకీ సర్వసమ్మతః ॥ 155 ॥
బలసంరమ్భశమనో బలదర్శితపాణ్డవః ।
యతివేషార్జునాభీష్టదాయీ సర్వాత్మగోచరః ॥ 156 ॥
సుభద్రాఫాల్గునోద్వాహకర్తా ప్రీణితఫాల్గునః ।
ఖాణ్డవప్రీణితార్చిష్మాన్మయదానవమోచనః ॥ 157 ॥
సులభో రాజసూయార్హయుధిష్ఠిరనియోజకః ।
భీమార్దితజరాసన్ధో మాగధాత్మజరాజ్యదః ॥ 158 ॥
రాజబన్ధననిర్మోక్తా రాజసూయాగ్రపూజనః ।
చైద్యాద్యసహనో భీష్మస్తుతస్సాత్వతపూర్వజః ॥ 159 ॥
సర్వాత్మార్థసమాహర్తా మన్దరాచలధారకః ।
యజ్ఞావతారః ప్రహ్లాదప్రతిజ్ఞాప్రతిపాలకః ॥ 160 ॥
బలియజ్ఞసభాధ్వంసీ దృప్తక్షత్రకులాన్తకః ।
దశగ్రీవాన్తకో జేతా రేవతీప్రేమవల్లభః ॥ 161 ॥
సర్వావతారాధిష్ఠాతా వేదబాహ్యవిమోహనః ।
కలిదోషనిరాకర్తా దశనామా దృఢవ్రతః ॥ 162 ॥
అమేయాత్మా జగత్స్వామీ వాగ్మీ చైద్యశిరోహరః ।
ద్రౌపదీరచితస్తోత్రః కేశవః పురుషోత్తమః ॥ 163 ॥
నారాయణో మధుపతిర్మాధవో దోషవర్జితః ।
గోవిన్దః పుణ్డరీకాక్షో విష్ణుశ్చ మధుసూదనః ॥ 164 ॥
త్రివిక్రమస్త్రిలోకేశో వామనః శ్రీధరః పుమాన్ ।
హృషీకేశో వాసుదేవః పద్మనాభో మహాహ్రదః ॥ 165 ॥
దామోదరశ్చతుర్వ్యూహః పాఞ్చాలీమానరక్షణః ।
సాల్వఘ్నస్సమరశ్లాఘీ దన్తవక్త్రనిబర్హణః ॥ 166 ॥
దామోదరప్రియసఖా పృథుకాస్వాదనప్రియః ॥
ఘృణీ దామోదరః శ్రీదో గోపీపునరవేక్షకః ॥ 167 ॥
గోపికాముక్తిదో యోగీ దుర్వాసస్తృప్తికారకః ।
అవిజ్ఞాతవ్రజాకీర్ణపాణ్డవాలోకనో జయీ ॥ 168 ॥
పార్థసారథ్యనిరతః ప్రాజ్ఞః పాణ్డవదూత్యకృత్ ।
విదురాతిథ్యసన్తుష్టః కున్తీసన్తోషదాయకః ॥ 169 ॥
సుయోధనతిరస్కర్తా దుర్యోధనవికారవిత్ ।
విదురాభిష్ఠుతో నిత్యో వార్ష్ణేయో మఙ్గలాత్మకః ॥ 170 ॥
పఞ్చవింశతితత్త్వేశశ్చతుర్వింశతిదేహభాక్ ।
సర్వానుగ్రాహకస్సర్వదాశార్హసతతార్చితః ॥ 171 ॥
అచిన్త్యో మధురాలాపస్సాధుదర్శీ దురాసదః ।
మనుష్యధర్మానుగతః కౌరవేన్ద్రక్షయేక్షితా ॥ 172 ॥
ఉపేన్ద్రో దానవారాతిరురుగీతో మహాద్యుతిః ।
బ్రహ్మణ్యదేవః శ్రుతిమాన్ గోబ్రాహ్మణహితాశయః ॥ 173 ॥
వరశీలశ్శివారమ్భస్సువిజ్ఞానవిమూర్తిమాన్ ।
స్వభావశుద్ధస్సన్మిత్రస్సుశరణ్యస్సులక్షణః ॥ 174 ॥
ధృతరాష్ట్రగతౌదృష్టిప్రదః కర్ణవిభేదనః ।
ప్రతోదధృగ్విశ్వరూపవిస్మారితధనఞ్జయః ॥ 175 ॥
సామగానప్రియో ధర్మధేనుర్వర్ణోత్తమోఽవ్యయః ।
చతుర్యుగక్రియాకర్తా విశ్వరూపప్రదర్శకః ॥ 176 ॥
బ్రహ్మబోధపరిత్రాతపార్థో భీష్మార్థచక్రభృత్ ।
అర్జునాయాసవిధ్వంసీ కాలదంష్ట్రావిభూషణః ॥ 177 ॥
సుజాతానన్తమహిమా స్వప్నవ్యాపారితార్జునః ।
అకాలసన్ధ్యాఘటనశ్చక్రాన్తరితభాస్కరః ॥ 178 ॥
దుష్టప్రమథనః పార్థప్రతిజ్ఞాపరిపాలకః ।
సిన్ధురాజశిరఃపాతస్థానవక్తా వివేకదృక్ ॥ 179 ॥
సుభద్రాశోకహరణో ద్రోణోత్సేకాదివిస్మితః ।
పార్థమన్యునిరాకర్తా పాణ్డవోత్సవదాయకః ॥ 180 ॥
అఙ్గుష్ఠాక్రాన్తకౌన్తేయరథశ్శక్తోఽహిశీర్షజిత్ ।
కాలకోపప్రశమనో భీమసేనజయప్రదః ॥ 181 ॥
అశ్వత్థామవధాయాసత్రాతపాణ్డుసుతః కృతీ ।
ఇషీకాస్త్రప్రశమనో ద్రౌణిరక్షావిచక్షణః ॥ 182 ॥
పార్థాపహారితద్రౌణిచూడామణిరభఙ్గురః ।
ధృతరాష్ట్రపరామృష్టభీమప్రతికృతిస్మయః ॥ 183 ॥
భీష్మబుద్ధిప్రదశ్శాన్తశ్శరచ్చన్ద్రనిభాననః ।
గదాగ్రజన్మా పాఞ్చాలీప్రతిజ్ఞాపరిపాలకః ॥ 184 ॥
గాన్ధారీకోపదృగ్గుప్తధర్మసూనురనామయః ।
ప్రపన్నార్తిభయచ్ఛేత్తా భీష్మశల్యవ్యధావహః ॥ 185 ॥
శాన్తశ్శాన్తనవోదీర్ణసర్వధర్మసమాహితః ।
స్మారితబ్రహ్మవిద్యార్థప్రీతపార్థో మహాస్త్రవిత్ ॥ 186 ॥
ప్రసాదపరమోదారో గాఙ్గేయసుగతిప్రదః ।
విపక్షపక్షక్షయకృత్పరీక్షిత్ప్రాణరక్షణః ॥ 187 ॥
జగద్గురుర్ధర్మసూనోర్వాజిమేధప్రవర్తకః ।
విహితార్థాప్తసత్కారో మాసకాత్పరివర్తదః ॥ 188 ॥
ఉత్తఙ్కహర్షదాత్మీయదివ్యరూపప్రదర్శకః ।
జనకావగతస్వోక్తభారతస్సర్వభావనః ॥ 189 ॥
అసోఢయాదవోద్రేకో విహితాప్తాదిపూజనః ॥
సముద్రస్థాపితాశ్చర్యముసలో వృష్ణివాహకః ॥ 190 ॥
మునిశాపాయుధః పద్మాసనాదిత్రిదశార్థితః ।
వృష్టిప్రత్యవహారోత్కస్స్వధామగమనోత్సుకః ॥ 191 ॥
ప్రభాసాలోకనోద్యుక్తో నానావిధనిమిత్తకృత్ ।
సర్వయాదవసంసేవ్యస్సర్వోత్కృష్టపరిచ్ఛదః ॥ 192 ॥
వేలాకాననసఞ్చారీ వేలానిలహృతశ్రమః ।
కాలాత్మా యాదవోఽనన్తస్స్తుతిసన్తుష్టమానసః ॥ 193 ॥
ద్విజాలోకనసన్తుష్టః పుణ్యతీర్థమహోత్సవః ।
సత్కారాహ్లాదితాశేషభూసురస్సురవల్లభః ॥ 194 ॥
పుణ్యతీర్థాప్లుతః పుణ్యః పుణ్యదస్తీర్థపావనః ।
విప్రసాత్కృతగోకోటిశ్శతకోటిసువర్ణదః ॥ 195 ॥
స్వమాయామోహితాఽశేషవృష్ణివీరో విశేషవిత్ ।
జలజాయుధనిర్దేష్టా స్వాత్మావేశితయాదవః ॥ 196 ॥
దేవతాభీష్టవరదః కృతకృత్యః ప్రసన్నధీః ।
స్థిరశేషాయుతబలస్సహస్రఫణివీక్షణః ॥ 197 ॥
బ్రహ్మవృక్షవరచ్ఛాయాసీనః పద్మాసనస్థితః ।
ప్రత్యగాత్మా స్వభావార్థః ప్రణిధానపరాయణః ॥ 198 ॥
వ్యాధేషువిద్ధపూజ్యాఙ్ఘ్రిర్నిషాదభయమోచనః ।
పులిన్దస్తుతిసన్తుష్టః పులిన్దసుగతిప్రదః ॥ 199 ॥
దారుకార్పితపార్థాదికరణీయోక్తిరీశితా ।
దివ్యదున్దుభిసంయుక్తః పుష్పవృష్టిప్రపూజితః ॥ 200 ॥
పురాణః పరమేశానః పూర్ణభూమా పరిష్టుతః ।
పతిరాద్యః పరం బ్రహ్మ పరమాత్మా పరాత్పరః ॥ 201 ॥
శ్రీపరమాత్మా పరాత్పరః ఓం నమః ఇతి ।
ఫలశ్రుతిః –
ఇదం సహస్రం కృష్ణస్య నామ్నాం సర్వార్థదాయకమ్ ।
అనన్తరూపీ భగవాన్ వ్యాఖ్యాతాదౌ స్వయమ్భువే ॥ 202 ॥
తేన ప్రోక్తం వసిష్ఠాయ తతో లబ్ధ్వా పరాశరః ।
వ్యాసాయ తేన సమ్ప్రోక్తం శుకో వ్యాసాదవాప్తవాన్ ॥ 203 ॥
తచ్ఛిష్యైర్బహుభిర్భూమౌ ఖ్యాపితం ద్వాపరే యుగే ।
కృష్ణాజ్ఞయా హరిహరః కలౌ ప్రఖ్యాపయద్విభుః ॥ 204 ॥
ఇదం పఠతి భక్త్యా యః శృణోతి చ సమాహితః ।
స్వసిద్ధ్యై ప్రార్థయన్త్యేనం తీర్థక్షేత్రాదిదేవతాః ॥ 205 ॥
ప్రాయశ్చిత్తాన్యశేషాణి నాలం యాని వ్యపోహితుమ్ ।
తాని పాపాని నశ్యన్తి సకృదస్య ప్రశంసనాత్ ॥ 206 ॥
ఋణత్రయవిముక్తస్య శ్రౌతస్మార్తానువర్తినః ।
ఋషేస్త్రిమూర్తిరూపస్య ఫలం విన్దేదిదం పఠన్ ॥ 207 ॥
ఇదం నామసహస్రం యః పఠత్యేతచ్ఛృణోతి చ ।
శివలిఙ్గసహస్రస్య స ప్రతిష్ఠాఫలం లభేత్ ॥ 208 ॥
ఇదం కిరీటీ సఞ్జప్య జయీ పాశుపతాస్త్రభాక్ ।
కృష్ణస్య ప్రాణభూతస్సన్ కృష్ణం సారథిమాప్తవాన్ ॥ 209 ॥
ద్రౌపద్యా దమయన్త్యా చ సావిత్ర్యా చ సుశీలయా ।
దురితాని జితాన్యేతజ్జపాదాప్తం చ వాఞ్ఛితమ్ ॥ 210 ॥
కిమిదం బహునా శంసన్మానవో మోదనిర్భరః ।
బ్రహ్మానన్దమవాప్యాన్తే కృష్ణసాయూజ్యమాప్నుయాత్ ॥ 211 ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ asya śrīkṛṣṇasahasranāmastotramantrasya parāśara ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā, śrīkṛṣṇeti bījam, śrīvallabheti śaktiḥ, śārṅgīti kīlakaṃ, śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ ||
nyāsaḥ
parāśarāya ṛṣaye namaḥ iti śirasi,
anuṣṭup chandase namaḥ iti mukhe,
gopālakṛṣṇadevatāyai namaḥ iti hṛdaye,
śrīkṛṣṇāya bījāya namaḥ iti guhye,
śrīvallabhāya śaktyai namaḥ iti pādayoḥ,
śārṅgadharāya kīlakāya namaḥ iti sarvāṅge ||
karanyāsaḥ
śrīkṛṣṇa ityārabhya śūravaṃśaikadhīrityantāni aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
śaurirityārabhya svabhāsodbhāsitavraja ityantāni tarjanībhyāṃ namaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāsa ityārabhya prasthānaśakaṭārūḍha iti madhyamābhyāṃ namaḥ,
bṛndāvanakṛtālaya ityārabhya madhurājanavīkṣita ityanāmikābhyāṃ namaḥ,
rajakapratighātaka ityārabhya dvārakāpurakalpana iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
dvārakānilaya ityārabhya parāśara iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ,
evaṃ hṛdayādinyāsaḥ ||
dhyānam
keṣāñcitpremapuṃsāṃ vigalitamanasāṃ bālalīlāvilāsaṃ
keṣāṃ gopālalīlāṅkitarasikatanurveṇuvādyena devam |
keṣāṃ vāmāsamāje janitamanasijo daityadarpāpahaivaṃ
jñātvā bhinnābhilāṣaṃ sa jayati jagatāmīśvarastādṛśo'bhūt || 1 ||
kṣīrābdhau kṛtasaṃstavassuragaṇairbrahmādibhiḥ paṇḍitaiḥ
prodbhūto vasudevasadmani mudā cikrīḍa yo gokule |
kaṃsadhvaṃsakṛte jagāma madhurāṃ sārāmasadvārakāṃ
gopālo'khilagopikājanasakhaḥ pāyādapāyāt sa naḥ || 2 ||
phullendīvarakāntiminduvadanaṃ barhāvataṃsapriyaṃ
śrīvatsāṅkamudārakaustubhadharaṃ pītāmbaraṃ sundaram |
gopīnāṃ nayanotpalārcitatanuṃ gogopasaṅghāvṛtaṃ
govindaṃ kalaveṇuvādanarataṃ divyāṅgabhūṣaṃ bhaje || 3 ||
om |
kṛṣṇaḥ śrīvallabhaḥ śārṅgī viṣvaksenaḥ svasiddhidaḥ |
kṣīrodadhāmā vyūheśaḥ śeṣaśāyī jaganmayaḥ || 1 ||
bhaktigamyastrayīmūrtirbhārārtavasudhāstutaḥ |
devadevo dayāsindhurdevadevaśikhāmaṇiḥ || 2 ||
sukhabhāvassukhādhāro mukundo muditāśayaḥ |
avikriyaḥ kriyāmūrtiradhyātmasvasvarūpavān || 3 ||
śiṣṭābhilakṣyo bhūtātmā dharmatrāṇārthaceṣṭitaḥ |
antaryāmī kalārūpaḥ kālāvayavasākṣikaḥ || 4 ||
vasudhāyāsaharaṇo nāradapreraṇonmukhaḥ |
prabhūṣṇurnāradodgīto lokarakṣāparāyaṇaḥ || 5 ||
rauhiṇeyakṛtānando yogajñānaniyojakaḥ |
mahāguhāntarnikṣiptaḥ purāṇavapurātmavān || 6 ||
śūravaṃśaikadhīśśauriḥ kaṃsaśaṅkāviṣādakṛt |
vasudevollasacchaktirdevakyaṣṭamagarbhagaḥ || 7 ||
vasudevasutaḥ śrīmāndevakīnandano hariḥ |
āścaryabālaḥ śrīvatsalakṣmavakṣāścaturbhujaḥ || 8 ||
svabhāvotkṛṣṭasadbhāvaḥ kṛṣṇāṣṭamyantasambhavaḥ |
prājāpatyarkṣasambhūto niśīthasamayoditaḥ || 9 ||
śaṅkhacakragadāpadmapāṇiḥ padmanibhekṣaṇaḥ |
kirīṭī kaustubhoraskaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ || 10 ||
pītavāsā ghanaśyāmaḥ kuñcitāñcitakuntalaḥ |
suvyaktavyaktābharaṇaḥ sūtikāgṛhabhūṣaṇaḥ || 11 ||
kārāgārāndhakāraghnaḥ pitṛprāgjanmasūcakaḥ |
vasudevastutaḥ stotraṃ tāpatrayanivāraṇaḥ || 12 ||
niravadyaḥ kriyāmūrtirnyāyavākyaniyojakaḥ |
adṛṣṭaceṣṭaḥ kūṭastho dhṛtalaukikavigrahaḥ || 13 ||
maharṣimānasollāso mahīmaṅgaladāyakaḥ |
santoṣitasuravrātaḥ sādhucittaprasādakaḥ || 14 ||
janakopāyanirdeṣṭā devakīnayanotsavaḥ |
pitṛpāṇipariṣkāro mohitāgārarakṣakaḥ || 15 ||
svaśaktyuddhāṭitāśeṣakapāṭaḥ pitṛvāhakaḥ |
śeṣoragaphaṇācchatraśśeṣoktākhyāsahasrakaḥ || 16 ||
yamunāpūravidhvaṃsī svabhāsodbhāsitavrajaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāso yogamāyāgrasambhavaḥ || 17 ||
durgāniveditodbhāvo yaśodātalpaśāyakaḥ |
nandagopotsavasphūrtirvrajānandakarodayaḥ || 18 ||
sujātajātakarma śrīrgopībhadroktinirvṛtaḥ |
alīkanidropagamaḥ pūtanāstanapīḍanaḥ || 19 ||
stanyāttapūtanāprāṇaḥ pūtanākrośakārakaḥ |
vinyastarakṣāgodhūliryaśodākaralālitaḥ || 20 ||
nandāghrātaśiromadhyaḥ pūtanāsugatipradaḥ |
bālaḥ paryaṅkanidrālurmukhārpitapadāṅguliḥ || 21 ||
añjanasnigdhanayanaḥ paryāyāṅkuritasmitaḥ |
līlākṣastaralālokaśśakaṭāsurabhañjanaḥ || 22 ||
dvijoditasvastyayano mantrapūtajalāplutaḥ |
yaśodotsaṅgaparyaṅko yaśodāmukhavīkṣakaḥ || 23 ||
yaśodāstanyamuditastṛṇāvartādidussahaḥ |
tṛṇāvartāsuradhvaṃsī mātṛvismayakārakaḥ || 24 ||
praśastanāmakaraṇo jānucaṅkramaṇotsukaḥ |
vyālambicūlikāratno ghoṣagopapraharṣaṇaḥ || 25 ||
svamukhapratibimbārthī grīvāvyāghranakhojjvalaḥ |
paṅkānuleparuciro māṃsalorukaṭītaṭaḥ || 26 ||
ghṛṣṭajānukaradvandvaḥ pratibimbānukārakṛt |
avyaktavarṇavāgvṛttiḥ smitalakṣyaradodgamaḥ || 27 ||
dhātrīkarasamālambī praskhalaccitracaṅkramaḥ |
anurūpavayasyāḍhyaścārukaumāracāpalaḥ || 28 ||
vatsapucchasamākṛṣṭo vatsapucchavikarṣaṇaḥ |
vismāritānyavyāpāro gopagopīmudāvahaḥ || 29 ||
akālavatsanirmoktā vrajavyākrośasusmitaḥ |
navanītamahācoro dārakāhāradāyakaḥ || 30 ||
pīṭholūkhalasopānaḥ kṣīrabhāṇḍavibhedanaḥ |
śikyabhāṇḍasamākarṣī dhvāntāgārapraveśakṛt || 31 ||
bhūṣāratnaprakāśāḍhyo gopyupālambhabhartsitaḥ |
parāgadhūsarākāro mṛdbhakṣaṇakṛtekṣaṇaḥ || 32 ||
bāloktamṛtkathārambho mitrāntargūḍhavigrahaḥ |
kṛtasantrāsalolākṣo jananīpratyayāvahaḥ || 33||
mātṛdṛśyāttavadano vaktralakṣyacarācaraḥ |
yaśodālālitasvātmā svayaṃ svācchandyamohanaḥ || 34 ||
savitrīsnehasaṃśliṣṭaḥ savitrīstanalolupaḥ |
navanītārthanāprahvo navanītamahāśanaḥ || 35 ||
mṛṣākopaprakampoṣṭho goṣṭhāṅgaṇavilokanaḥ |
dadhimanthaghaṭībhettā kiṅkiṇīkvāṇasūcitaḥ || 36 ||
haiyaṅgavīnarasiko mṛṣāśruścauryaśaṅkitaḥ |
jananīśramavijñātā dāmabandhaniyantritaḥ || 37 ||
dāmākalpaścalāpāṅgo gāḍholūkhalabandhanaḥ |
ākṛṣṭolūkhalo'nantaḥ kuberasutaśāpavit || | 38 ||
nāradoktiparāmarśī yamalārjunabhañjanaḥ |
dhanadātmajasaṅghuṣṭo nandamocitabandhanaḥ || 39 ||
bālakodgītanirato bāhukṣepoditapriyaḥ |
ātmajño mitravaśago gopīgītaguṇodayaḥ || 40 ||
prasthānaśakaṭārūḍho bṛndāvanakṛtālayaḥ |
govatsapālanaikāgro nānākrīḍāparicchadaḥ || 41 ||
kṣepaṇīkṣepaṇaprīto veṇuvādyaviśāradaḥ |
vṛṣavatsānukaraṇo vṛṣadhvānaviḍambanaḥ || 42 ||
niyuddhalīlāsaṃhṛṣṭaḥ kūjānukṛtakokilaḥ |
upāttahaṃsagamanassarvajanturutānukṛt || 43 ||
bhṛṅgānukārī dadhyannacoro vatsapurassaraḥ |
balī bakāsuragrāhī bakatālupradāhakaḥ || 44 ||
bhītagopārbhakāhūto bakacañcuvidāraṇaḥ |
bakāsurārirgopālo bālo bālādbhutāvahaḥ || 45 ||
balabhadrasamāśliṣṭaḥ kṛtakrīḍānilāyanaḥ |
krīḍāsetunidhānajñaḥ plavaṅgotplavano'dbhutaḥ || 46 ||
kandukakrīḍano luptanandādibhavavedanaḥ |
sumano'laṅkṛtaśirāḥ svādusnigdhānnaśikyabhṛt || 47 ||
guñjāprālambanacchannaḥ piñchairalakaveṣakṛt |
vanyāśanapriyaḥ śṛṅgaravākāritavatsakaḥ || 48 ||
manojñapallavottaṃsapuṣpasvecchāttaṣaṭpadaḥ |
mañjuśiñjitamañjīracaraṇaḥ karakaṅkaṇaḥ || 49 ||
anyonyaśāsanaḥ krīḍāpaṭuḥ paramakaitavaḥ |
pratidhvānapramuditaḥ śākhācaturacaṅkramaḥ || 50 ||
aghadānavasaṃhartā vrajavighnavināśanaḥ |
vrajasañjīvanaḥ śreyonidhirdānavamuktidaḥ || 51 ||
kālindīpulināsīnassahabhuktavrajārbhakaḥ |
kakṣājaṭharavinyastaveṇurvallavaceṣṭitaḥ || 52 ||
bhujasandhyantaranyastaśṛṅgavetraḥ śucismitaḥ |
vāmapāṇisthadadhyannakabalaḥ kalabhāṣaṇaḥ || 53 ||
aṅgulyantaravinyastaphalaḥ paramapāvanaḥ |
adṛśyatarṇakānveṣī vallavārbhakabhītihā || 54 ||
adṛṣṭavatsapavrāto brahmavijñātavaibhavaḥ |
govatsavatsapānveṣī virāṭ-puruṣavigrahaḥ || 55 ||
svasaṅkalpānurūpārtho vatsavatsaparūpadhṛk |
yathāvatsakriyārūpo yathāsthānaniveśanaḥ || 56 ||
yathāvrajārbhakākāro gogopīstanyapassukhī |
cirādvalohito dānto brahmavijñātavaibhavaḥ || 57 ||
vicitraśaktirvyālīnasṛṣṭagovatsavatsapaḥ |
brahmatrapākaro dhātṛstutassarvārthasādhakaḥ || 58 ||
brahma brahmamayo'vyaktastejorūpassukhātmakaḥ |
niruktaṃ vyākṛtirvyakto nirālambanabhāvanaḥ || 59 ||
prabhaviṣṇuratantrīko devapakṣārtharūpadhṛk |
akāmassarvavedādiraṇīyasthūlarūpavān || 60 ||
vyāpī vyāpyaḥ kṛpākartā vicitrācārasammataḥ |
chandomayaḥ pradhānātmā mūrtāmūrtidvayākṛtiḥ || 61 ||
anekamūrtirakrodhaḥ paraḥ prakṛtirakramaḥ |
sakalāvaraṇopetassarvadevo maheśvaraḥ || 62 ||
mahāprabhāvanaḥ pūrvavatsavatsapadarśakaḥ |
kṛṣṇayādavagopālo gopālokanaharṣitaḥ || 63 ||
smitekṣāharṣitabrahmā bhaktavatsalavākpriyaḥ |
brahmānandāśrudhautāṅghrirlīlāvaicitryakovidaḥ || 64 ||
balabhadraikahṛdayo nāmākāritagokulaḥ |
gopālabālako bhavyo rajjuyajñopavītavān || 65 ||
vṛkṣacchāyāhatāśāntirgopotsaṅgopabarhaṇaḥ |
gopasaṃvāhitapado gopavyajanavījitaḥ || 66|
gopagānasukhonnidraḥ śrīdāmārjitasauhṛdaḥ |
sunandasuhṛdekātmā subalaprāṇarañjanaḥ || 67 ||
tālīvanakṛtakrīḍo balapātitadhenukaḥ |
gopīsaubhāgyasambhāvyo godhūlicchuritālakaḥ || 68 ||
gopīvirahasantapto gopikākṛtamajjanaḥ |
pralambabāhurutphullapuṇḍarīkāvataṃsakaḥ || 69 ||
vilāsalalitasmeragarbhalīlāvalokanaḥ |
sragbhūṣaṇānulepāḍhyo jananyupahṛtānnabhuk || 70 ||
varaśayyāśayo rādhāpremasallāpanirvṛtaḥ |
yamunātaṭasañcārī viṣārtavrajaharṣadaḥ || 71 ||
kāliyakrodhajanakaḥ vṛddhāhikulaveṣṭitaḥ |
kāliyāhiphaṇāraṅganaṭaḥ kāliyamardanaḥ || 72 ||
nāgapatnīstutiprīto nānāveṣasamṛddhikṛt |
aviṣvaktadṛgātmeśaḥ svadṛgātmastutipriyaḥ || 73 ||
sarveśvarassarvaguṇaḥ prasiddhassarvasātvataḥ |
akuṇṭhadhāmā candrārkadṛṣṭirākāśanirmalaḥ || 74 ||
anirdeśyagatirnāgavanitāpatibhaikṣadaḥ |
svāṅghrimudrāṅkanāgendramūrdhā kāliyasaṃstutaḥ || 75 ||
abhayo viśvataścakṣuḥ stutottamaguṇaḥ prabhuḥ |
ahamātmā marutprāṇaḥ paramātmā dyuśīrṣavān || 76 ||
nāgopāyanahṛṣṭātmā hradotsāritakāliyaḥ |
balabhadrasukhālāpo gopāliṅgananirvṛtaḥ || 77 ||
dāvāgnibhītagopālagoptā dāvāgnināśanaḥ |
nayanācchādanakrīḍālampaṭo nṛpaceṣṭitaḥ || 78 ||
kākapakṣadharassaumyo balavāhakakelimān |
balaghātitadurdharṣapralambo balavatsalaḥ || 79 ||
muñjāṭavyagniśamanaḥ prāvṛṭkālavinodavān |
śilānyastānnabhṛddaityasaṃhartā śādvalāsanaḥ || 80 ||
sadāptagopikodgītaḥ karṇikārāvataṃsakaḥ |
naṭaveṣadharaḥ padmamālāṅko gopikāvṛtaḥ || 81 ||
gopīmanoharāpāṅgo veṇuvādanatatparaḥ |
vinyastavadanāmbhojaścāruśabdakṛtānanaḥ || 82 ||
bimbādharārpitodāraveṇurviśvavimohanaḥ |
vrajasaṃvarṇitaśrāvyaveṇunādaḥ śrutipriyaḥ || 83 ||
gogopagopījanmepsurbrahmendrādyabhivanditaḥ |
gītasnutisaritpūro nādanartitabarhiṇaḥ || 84 ||
rāgapallavitasthāṇurgītānamitapādapaḥ |
vismāritatṛṇagrāsamṛgo mṛgavilobhitaḥ || 85 ||
vyāghrādihiṃsrasahajavairahartā sugāyanaḥ |
gāḍhodīritagobṛndapremotkarṇitatarṇakaḥ || 86 ||
niṣpandayānabrahmādivīkṣito viśvavanditaḥ |
śākhotkarṇaśakuntaughaśchatrāyitabalāhakaḥ || 87 ||
prasannaḥ paramānandaścitrāyitacarācaraḥ |
gopikāmadano gopīkucakuṅkumamudritaḥ || 88 ||
gopikanyājalakrīḍāhṛṣṭo gopyaṃśukāpahṛt |
skandhāropitagopastrīvāsāḥ kundanibhasmitaḥ || 89 ||
gopīnetrotpalaśaśī gopikāyācitāṃśukaḥ |
gopīnamaskriyādeṣṭā gopyekakaravanditaḥ || 90 ||
gopyañjaliviśeṣārthī gopakrīḍāvilobhitaḥ |
śāntavāsasphuradgopīkṛtāñjaliraghāpahaḥ || 91 ||
gopīkelivilāsārthī gopīsampūrṇakāmadaḥ |
gopastrīvastrado gopīcittacoraḥ kutūhalī || 92 ||
bṛndāvanapriyo gopabandhuryajvānnayācitā |
yajñeśo yajñabhāvajño yajñapatnyabhivāñchitaḥ || 93 ||
munipatnīvitīrṇānnatṛpto munivadhūpriyaḥ |
dvijapatnyabhibhāvajño dvijapatnīvarapradaḥ || 94 ||
pratiruddhasatīmokṣaprado dvijavimohitā |
munijñānaprado yajvastuto vāsavayāgavit || 95 ||
pitṛproktakriyārūpaśakrayāganivāraṇaḥ |
śakrā'marṣakaraśśakravṛṣṭipraśamanonmukhaḥ || 96 ||
govardhanadharo gopagobṛndatrāṇatatparaḥ |
govardhanagiricchatracaṇḍadaṇḍabhujārgalaḥ || 97 ||
saptāhavidhṛtādrīndro meghavāhanagarvahā |
bhujāgroparivinyastakṣmādharakṣmābhṛdacyutaḥ || 98 ||
svasthānasthāpitagirirgopīdadhyakṣatārcitaḥ |
sumanassumanovṛṣṭihṛṣṭo vāsavavanditaḥ || 99 ||
kāmadhenupayaḥpūrābhiṣiktassurabhistutaḥ |
dharāṅghriroṣadhīromā dharmagoptā manomayaḥ || 100 ||
jñānayajñapriyaśśāstranetrassarvārthasārathiḥ |
airāvatakarānītaviyadgaṅgāpluto vibhuḥ || 101 ||
brahmābhiṣikto gogoptā sarvalokaśubhaṅkaraḥ |
sarvavedamayo magnanandānveṣipitṛpriyaḥ || 102 ||
varuṇodīritātmekṣākautuko varuṇārcitaḥ |
varuṇānītajanako gopajñātātmavaibhavaḥ || 103 ||
svarlokālokasaṃhṛṣṭagopavargatrivargadaḥ |
brahmahṛdgopito gopadraṣṭā brahmapadapradaḥ || 104 ||
śaraccandravihārotkaḥ śrīpatirvaśako kṣamaḥ |
bhayāpaho bhartṛruddhagopikādhyānagocaraḥ || 105 ||
gopikānayanāsvādyo gopīnarmoktinirvṛtaḥ |
gopikāmānaharaṇo gopikāśatayūthapaḥ || 106 ||
vaijayantīsragākalpo gopikāmānavardhanaḥ |
gopakāntāsunirdeṣṭā kānto manmathamanmathaḥ || 107 ||
svātmāsyadattatāmbūlaḥ phalitotkṛṣṭayauvanaḥ |
vallavīstanasaktākṣo vallavīpremacālitaḥ || 108 ||
gopīcelāñcalāsīno gopīnetrābjaṣaṭpadaḥ |
rāsakrīḍāsamāsakto gopīmaṇḍalamaṇḍanaḥ || 109 ||
gopīhemamaṇiśreṇimadhyendramaṇirujjvalaḥ |
vidyādharenduśāpaghnaśśaṅkhacūḍaśiroharaḥ || 110 ||
śaṅkhacūḍaśiroratnasamprīṇitabalo'naghaḥ |
ariṣṭāriṣṭakṛdduṣṭakeśidaityaniṣūdanaḥ || 111 ||
sarasassasmitamukhassusthiro virahākulaḥ |
saṅkarṣaṇārpitaprītirakrūradhyānagocaraḥ || 112 ||
akrūrasaṃstuto gūḍho guṇavṛtyupalakṣitaḥ |
pramāṇagamyastanmātrā'vayavī buddhitatparaḥ || 113 ||
sarvapramāṇapramadhīssarvapratyayasādhakaḥ |
puruṣaśca pradhānātmā viparyāsavilocanaḥ || 114 ||
madhurājanasaṃvīkṣyo rajakapratighātakaḥ |
vicitrāmbarasaṃvīto mālākāravarapradaḥ || 115 ||
kubjāvakratvanirmoktā kubjāyauvanadāyakaḥ |
kubjāṅgarāgasurabhiḥ kaṃsakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 116 ||
dhīraḥ kuvalayāpīḍamardanaḥ kaṃsabhītikṛt |
dantidantāyudho raṅgatrāsako mallayuddhavit || 117 ||
cāṇūrahantā kaṃsārirdevakīharṣadāyakaḥ |
vasudevapadānamraḥ pitṛbandhavimocanaḥ || 118 ||
urvībhayāpaho bhūpa ugrasenādhipatyadaḥ |
ājñāsthitaśacīnāthassudharmānayanakṣamaḥ || 119 ||
ādyo dvijātisatkartā śiṣṭācārapradarśakaḥ |
sāndīpanikṛtābhyastavidyābhyāsaikadhīssudhīḥ || 120 ||
gurvabhīṣṭakriyādakṣaḥ paścimodadhipūjitaḥ |
hatapañcajanaprāptapāñcajanyo yamārcitaḥ || 121 ||
dharmarājajayānītaguruputra urukramaḥ |
guruputrapradaśśāstā madhurājasabhāsadaḥ || 122 ||
jāmadagnyasamabhyarcyo gomantagirisañcaraḥ |
gomantadāvaśamano garuḍānītabhūṣaṇaḥ || 123 ||
cakrādyāyudhasaṃśobhī jarāsandhamadāpahaḥ |
sṛgālāvanipālaghnassṛgālātmajarājyadaḥ || 124 ||
vidhvastakālayavano mucukundavarapradaḥ |
ājñāpitamahāmbhodhirdvārakāpurakalpanaḥ || 125 ||
dvārakānilayo rukmimānahantā yadūdvahaḥ |
ruciro rukmiṇījāniḥ pradyumnajanakaḥ prabhuḥ || 126 ||
apākṛtatrilokārtiraniruddhapitāmahaḥ |
aniruddhapadānveṣī cakrī garuḍavāhanaḥ || 127 ||
bāṇāsurapurīroddhā rakṣājvalanayantrajit |
dhūtapramathasaṃrambho jitamāheśvarajvaraḥ || 128 ||
ṣaṭcakraśaktinirjetā bhūtavetālamohakṛt |
śambhutriśūlajicchambhujṛmbhaṇaśśambhusaṃstutaḥ || 129 ||
indriyātmenduhṛdayassarvayogeśvareśvaraḥ |
hiraṇyagarbhahṛdayo mohāvartanivartanaḥ || 130 ||
ātmajñānanidhirmedhā kośastanmātrarūpavān |
indro'gnivadanaḥ kālanābhassarvāgamādhvagaḥ || 131 ||
turīyasarvadhīsākṣī dvandvārāmātmadūragaḥ |
ajñātapāro vaśyaśrīravyākṛtavihāravān || 132 ||
ātmapradīpo vijñānamātrātmā śrīniketanaḥ |
bāṇabāhuvanacchettā mahendraprītivardhanaḥ || 133 ||
aniruddhanirodhajño jaleśāhṛtagokulaḥ |
jaleśavijayī vīrassatrājidratnayācakaḥ || 134 ||
prasenānveṣaṇodyukto jāmbavaddhṛtaratnadaḥ |
jitarkṣarājatanayāhartā jāmbavatīpriyaḥ || 135 ||
satyabhāmāpriyaḥ kāmaśśatadhanvaśiroharaḥ |
kālindīpatirakrūrabandhurakrūraratnadaḥ || 136 ||
kaikeyīramaṇo bhadrābhartā nāgnajitīdhavaḥ |
mādrīmanoharaśśaibyāprāṇabandhururukramaḥ || 137 ||
suśīlādayito mitravindānetramahotsavaḥ |
lakṣmaṇāvallabho ruddhaprāgjyotiṣamahāpuraḥ || 138 ||
surapāśāvṛticchedī murāriḥ krūrayuddhavit |
hayagrīvaśirohartā sarvātmā sarvadarśanaḥ || 139 ||
narakāsuravicchettā narakātmajarājyadaḥ|
pṛthvīstutaḥ prakāśātmā hṛdyo yajñaphalapradaḥ || 140 ||
guṇagrāhī guṇadraṣṭā gūḍhasvātmā vibhūtimān |
kavirjagadupadraṣṭā paramākṣaravigrahaḥ || 141 ||
prapannapālano mālī mahadbrahmavivardhanaḥ |
vācyavācakaśaktyarthassarvavyākṛtasiddhidaḥ || 142 ||
svayamprabhuranirvedyassvaprakāśaścirantanaḥ |
nādātmā mantrakoṭīśo nānāvādanirodhakaḥ || 143 ||
kandarpakoṭilāvaṇyaḥ parārthaikaprayojakaḥ |
amarīkṛtadevaughaḥ kanyakābandhamocanaḥ || 144 ||
ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ kāntaḥ kāntāmanobhavaḥ |
krīḍāratnācalāhartā varuṇacchatraśobhitaḥ || 145 ||
śakrābhivanditaśśakrajananīkuṇḍalapradaḥ |
aditiprastutastotro brāhmaṇodghuṣṭaceṣṭanaḥ || 146 ||
purāṇassaṃyamī janmāliptaḥ ṣaḍviṃśako'rthadaḥ |
yaśasyanītirādyantarahitassatkathāpriyaḥ || 147 ||
brahmabodhaḥ parānandaḥ pārijātāpahārakaḥ |
pauṇḍrakaprāṇaharaṇaḥ kāśirājaniṣūdanaḥ || 148 ||
kṛtyāgarvapraśamano vicakravadhadīkṣitaḥ |
kaṃsavidhvaṃsanassāmbajanako ḍimbhakārdanaḥ || 149 ||
munirgoptā pitṛvarapradassavanadīkṣitaḥ |
rathī sārathyanirdeṣṭā phālgunaḥ phālgunipriyaḥ || 150 ||
saptābdhistambhanodbhāto harissaptābdhibhedanaḥ |
ātmaprakāśaḥ pūrṇaśrīrādinārāyaṇekṣitaḥ || 151 ||
vipraputrapradaścaiva sarvamātṛsutapradaḥ |
pārthavismayakṛtpārthapraṇavārthaprabodhanaḥ || 152 ||
kailāsayātrāsumukho badaryāśramabhūṣaṇaḥ |
ghaṇṭākarṇakriyāmauḍhyāttoṣito bhaktavatsalaḥ || 153 ||
munibṛndādibhirdhyeyo ghaṇṭākarṇavarapradaḥ |
tapaścaryāparaścīravāsāḥ piṅgajaṭādharaḥ || 154 ||
pratyakṣīkṛtabhūteśaśśivastotā śivastutaḥ |
kṛṣṇāsvayaṃvarālokakautukī sarvasammataḥ || 155 ||
balasaṃrambhaśamano baladarśitapāṇḍavaḥ |
yativeṣārjunābhīṣṭadāyī sarvātmagocaraḥ || 156 ||
subhadrāphālgunodvāhakartā prīṇitaphālgunaḥ |
khāṇḍavaprīṇitārciṣmānmayadānavamocanaḥ || 157 ||
sulabho rājasūyārhayudhiṣṭhiraniyojakaḥ |
bhīmārditajarāsandho māgadhātmajarājyadaḥ || 158 ||
rājabandhananirmoktā rājasūyāgrapūjanaḥ |
caidyādyasahano bhīṣmastutassātvatapūrvajaḥ || 159 ||
sarvātmārthasamāhartā mandarācaladhārakaḥ |
yajñāvatāraḥ prahlādapratijñāpratipālakaḥ || 160 ||
baliyajñasabhādhvaṃsī dṛptakṣatrakulāntakaḥ |
daśagrīvāntako jetā revatīpremavallabhaḥ || 161 ||
sarvāvatārādhiṣṭhātā vedabāhyavimohanaḥ |
kalidoṣanirākartā daśanāmā dṛḍhavrataḥ || 162 ||
ameyātmā jagatsvāmī vāgmī caidyaśiroharaḥ |
draupadīracitastotraḥ keśavaḥ puruṣottamaḥ || 163 ||
nārāyaṇo madhupatirmādhavo doṣavarjitaḥ |
govindaḥ puṇḍarīkākṣo viṣṇuśca madhusūdanaḥ || 164 ||
trivikramastrilokeśo vāmanaḥ śrīdharaḥ pumān |
hṛṣīkeśo vāsudevaḥ padmanābho mahāhradaḥ || 165 ||
dāmodaraścaturvyūhaḥ pāñcālīmānarakṣaṇaḥ |
sālvaghnassamaraślāghī dantavaktranibarhaṇaḥ || 166 ||
dāmodarapriyasakhā pṛthukāsvādanapriyaḥ ||
ghṛṇī dāmodaraḥ śrīdo gopīpunaravekṣakaḥ || 167 ||
gopikāmuktido yogī durvāsastṛptikārakaḥ |
avijñātavrajākīrṇapāṇḍavālokano jayī || 168 ||
pārthasārathyanirataḥ prājñaḥ pāṇḍavadūtyakṛt |
vidurātithyasantuṣṭaḥ kuntīsantoṣadāyakaḥ || 169 ||
suyodhanatiraskartā duryodhanavikāravit |
vidurābhiṣṭhuto nityo vārṣṇeyo maṅgalātmakaḥ || 170 ||
pañcaviṃśatitattveśaścaturviṃśatidehabhāk |
sarvānugrāhakassarvadāśārhasatatārcitaḥ || 171 ||
acintyo madhurālāpassādhudarśī durāsadaḥ |
manuṣyadharmānugataḥ kauravendrakṣayekṣitā || 172 ||
upendro dānavārātirurugīto mahādyutiḥ |
brahmaṇyadevaḥ śrutimān gobrāhmaṇahitāśayaḥ || 173 ||
varaśīlaśśivārambhassuvijñānavimūrtimān |
svabhāvaśuddhassanmitrassuśaraṇyassulakṣaṇaḥ || 174 ||
dhṛtarāṣṭragataudṛṣṭipradaḥ karṇavibhedanaḥ |
pratodadhṛgviśvarūpavismāritadhanañjayaḥ || 175 ||
sāmagānapriyo dharmadhenurvarṇottamo'vyayaḥ |
caturyugakriyākartā viśvarūpapradarśakaḥ || 176 ||
brahmabodhaparitrātapārtho bhīṣmārthacakrabhṛt |
arjunāyāsavidhvaṃsī kāladaṃṣṭrāvibhūṣaṇaḥ || 177 ||
sujātānantamahimā svapnavyāpāritārjunaḥ |
akālasandhyāghaṭanaścakrāntaritabhāskaraḥ || 178 ||
duṣṭapramathanaḥ pārthapratijñāparipālakaḥ |
sindhurājaśiraḥpātasthānavaktā vivekadṛk || 179 ||
subhadrāśokaharaṇo droṇotsekādivismitaḥ |
pārthamanyunirākartā pāṇḍavotsavadāyakaḥ || 180 ||
aṅguṣṭhākrāntakaunteyarathaśśakto'hiśīrṣajit |
kālakopapraśamano bhīmasenajayapradaḥ || 181 ||
aśvatthāmavadhāyāsatrātapāṇḍusutaḥ kṛtī |
iṣīkāstrapraśamano drauṇirakṣāvicakṣaṇaḥ || 182 ||
pārthāpahāritadrauṇicūḍāmaṇirabhaṅguraḥ |
dhṛtarāṣṭraparāmṛṣṭabhīmapratikṛtismayaḥ || 183 ||
bhīṣmabuddhipradaśśāntaśśaraccandranibhānanaḥ |
gadāgrajanmā pāñcālīpratijñāparipālakaḥ || 184 ||
gāndhārīkopadṛgguptadharmasūnuranāmayaḥ |
prapannārtibhayacchettā bhīṣmaśalyavyadhāvahaḥ || 185 ||
śāntaśśāntanavodīrṇasarvadharmasamāhitaḥ |
smāritabrahmavidyārthaprītapārtho mahāstravit || 186 ||
prasādaparamodāro gāṅgeyasugatipradaḥ |
vipakṣapakṣakṣayakṛtparīkṣitprāṇarakṣaṇaḥ || 187 ||
jagadgururdharmasūnorvājimedhapravartakaḥ |
vihitārthāptasatkāro māsakātparivartadaḥ || 188 ||
uttaṅkaharṣadātmīyadivyarūpapradarśakaḥ |
janakāvagatasvoktabhāratassarvabhāvanaḥ || 189 ||
asoḍhayādavodreko vihitāptādipūjanaḥ ||
samudrasthāpitāścaryamusalo vṛṣṇivāhakaḥ || 190 ||
muniśāpāyudhaḥ padmāsanāditridaśārthitaḥ |
vṛṣṭipratyavahārotkassvadhāmagamanotsukaḥ || 191 ||
prabhāsālokanodyukto nānāvidhanimittakṛt |
sarvayādavasaṃsevyassarvotkṛṣṭaparicchadaḥ || 192 ||
velākānanasañcārī velānilahṛtaśramaḥ |
kālātmā yādavo'nantasstutisantuṣṭamānasaḥ || 193 ||
dvijālokanasantuṣṭaḥ puṇyatīrthamahotsavaḥ |
satkārāhlāditāśeṣabhūsurassuravallabhaḥ || 194 ||
puṇyatīrthāplutaḥ puṇyaḥ puṇyadastīrthapāvanaḥ |
viprasātkṛtagokoṭiśśatakoṭisuvarṇadaḥ || 195 ||
svamāyāmohitā'śeṣavṛṣṇivīro viśeṣavit |
jalajāyudhanirdeṣṭā svātmāveśitayādavaḥ || 196 ||
devatābhīṣṭavaradaḥ kṛtakṛtyaḥ prasannadhīḥ |
sthiraśeṣāyutabalassahasraphaṇivīkṣaṇaḥ || 197 ||
brahmavṛkṣavaracchāyāsīnaḥ padmāsanasthitaḥ |
pratyagātmā svabhāvārthaḥ praṇidhānaparāyaṇaḥ || 198 ||
vyādheṣuviddhapūjyāṅghrirniṣādabhayamocanaḥ |
pulindastutisantuṣṭaḥ pulindasugatipradaḥ || 199 ||
dārukārpitapārthādikaraṇīyoktirīśitā |
divyadundubhisaṃyuktaḥ puṣpavṛṣṭiprapūjitaḥ || 200 ||
purāṇaḥ parameśānaḥ pūrṇabhūmā pariṣṭutaḥ |
patirādyaḥ paraṃ brahma paramātmā parātparaḥ || 201 ||
śrīparamātmā parātparaḥ oṃ namaḥ iti |
phalaśrutiḥ –
idaṃ sahasraṃ kṛṣṇasya nāmnāṃ sarvārthadāyakam |
anantarūpī bhagavān vyākhyātādau svayambhuve || 202 ||
tena proktaṃ vasiṣṭhāya tato labdhvā parāśaraḥ |
vyāsāya tena samproktaṃ śuko vyāsādavāptavān || 203 ||
tacchiṣyairbahubhirbhūmau khyāpitaṃ dvāpare yuge |
kṛṣṇājñayā hariharaḥ kalau prakhyāpayadvibhuḥ || 204 ||
idaṃ paṭhati bhaktyā yaḥ śṛṇoti ca samāhitaḥ |
svasiddhyai prārthayantyenaṃ tīrthakṣetrādidevatāḥ || 205 ||
prāyaścittānyaśeṣāṇi nālaṃ yāni vyapohitum |
tāni pāpāni naśyanti sakṛdasya praśaṃsanāt || 206 ||
ṛṇatrayavimuktasya śrautasmārtānuvartinaḥ |
ṛṣestrimūrtirūpasya phalaṃ vindedidaṃ paṭhan || 207 ||
idaṃ nāmasahasraṃ yaḥ paṭhatyetacchṛṇoti ca |
śivaliṅgasahasrasya sa pratiṣṭhāphalaṃ labhet || 208 ||
idaṃ kirīṭī sañjapya jayī pāśupatāstrabhāk |
kṛṣṇasya prāṇabhūtassan kṛṣṇaṃ sārathimāptavān || 209 ||
draupadyā damayantyā ca sāvitryā ca suśīlayā |
duritāni jitānyetajjapādāptaṃ ca vāñchitam || 210 ||
kimidaṃ bahunā śaṃsanmānavo modanirbharaḥ |
brahmānandamavāpyānte kṛṣṇasāyūjyamāpnuyāt || 211 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ अस्य श्रीकृष्णसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य पराशर ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीकृष्णः परमात्मा देवता, श्रीकृष्णेति बीजम्, श्रीवल्लभेति शक्तिः, शार्ङ्गीति कीलकं, श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥
न्यासः
पराशराय ऋषये नमः इति शिरसि,
अनुष्टुप् छन्दसे नमः इति मुखे,
गोपालकृष्णदेवतायै नमः इति हृदये,
श्रीकृष्णाय बीजाय नमः इति गुह्ये,
श्रीवल्लभाय शक्त्यै नमः इति पादयोः,
शार्ङ्गधराय कीलकाय नमः इति सर्वाङ्गे ॥
करन्यासः
श्रीकृष्ण इत्यारभ्य शूरवंशैकधीरित्यन्तानि अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
शौरिरित्यारभ्य स्वभासोद्भासितव्रज इत्यन्तानि तर्जनीभ्यां नमः ।
कृतात्मविद्याविन्यास इत्यारभ्य प्रस्थानशकटारूढ इति मध्यमाभ्यां नमः,
बृन्दावनकृतालय इत्यारभ्य मधुराजनवीक्षित इत्यनामिकाभ्यां नमः,
रजकप्रतिघातक इत्यारभ्य द्वारकापुरकल्पन इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः
द्वारकानिलय इत्यारभ्य पराशर इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः,
एवं हृदयादिन्यासः ॥
ध्यानम्
केषाञ्चित्प्रेमपुंसां विगलितमनसां बाललीलाविलासं
केषां गोपाललीलाङ्कितरसिकतनुर्वेणुवाद्येन देवम् ।
केषां वामासमाजे जनितमनसिजो दैत्यदर्पापहैवं
ज्ञात्वा भिन्नाभिलाषं स जयति जगतामीश्वरस्तादृशोऽभूत् ॥ 1 ॥
क्षीराब्धौ कृतसंस्तवस्सुरगणैर्ब्रह्मादिभिः पण्डितैः
प्रोद्भूतो वसुदेवसद्मनि मुदा चिक्रीड यो गोकुले ।
कंसध्वंसकृते जगाम मधुरां सारामसद्वारकां
गोपालोऽखिलगोपिकाजनसखः पायादपायात् स नः ॥ 2 ॥
फुल्लेन्दीवरकान्तिमिन्दुवदनं बर्हावतंसप्रियं
श्रीवत्साङ्कमुदारकौस्तुभधरं पीताम्बरं सुन्दरम् ।
गोपीनां नयनोत्पलार्चिततनुं गोगोपसङ्घावृतं
गोविन्दं कलवेणुवादनरतं दिव्याङ्गभूषं भजे ॥ 3 ॥
ओम् ।
कृष्णः श्रीवल्लभः शार्ङ्गी विष्वक्सेनः स्वसिद्धिदः ।
क्षीरोदधामा व्यूहेशः शेषशायी जगन्मयः ॥ 1 ॥
भक्तिगम्यस्त्रयीमूर्तिर्भारार्तवसुधास्तुतः ।
देवदेवो दयासिन्धुर्देवदेवशिखामणिः ॥ 2 ॥
सुखभावस्सुखाधारो मुकुन्दो मुदिताशयः ।
अविक्रियः क्रियामूर्तिरध्यात्मस्वस्वरूपवान् ॥ 3 ॥
शिष्टाभिलक्ष्यो भूतात्मा धर्मत्राणार्थचेष्टितः ।
अन्तर्यामी कलारूपः कालावयवसाक्षिकः ॥ 4 ॥
वसुधायासहरणो नारदप्रेरणोन्मुखः ।
प्रभूष्णुर्नारदोद्गीतो लोकरक्षापरायणः ॥ 5 ॥
रौहिणेयकृतानन्दो योगज्ञाननियोजकः ।
महागुहान्तर्निक्षिप्तः पुराणवपुरात्मवान् ॥ 6 ॥
शूरवंशैकधीश्शौरिः कंसशङ्काविषादकृत् ।
वसुदेवोल्लसच्छक्तिर्देवक्यष्टमगर्भगः ॥ 7 ॥
वसुदेवसुतः श्रीमान्देवकीनन्दनो हरिः ।
आश्चर्यबालः श्रीवत्सलक्ष्मवक्षाश्चतुर्भुजः ॥ 8 ॥
स्वभावोत्कृष्टसद्भावः कृष्णाष्टम्यन्तसम्भवः ।
प्राजापत्यर्क्षसम्भूतो निशीथसमयोदितः ॥ 9 ॥
शङ्खचक्रगदापद्मपाणिः पद्मनिभेक्षणः ।
किरीटी कौस्तुभोरस्कः स्फुरन्मकरकुण्डलः ॥ 10 ॥
पीतवासा घनश्यामः कुञ्चिताञ्चितकुन्तलः ।
सुव्यक्तव्यक्ताभरणः सूतिकागृहभूषणः ॥ 11 ॥
कारागारान्धकारघ्नः पितृप्राग्जन्मसूचकः ।
वसुदेवस्तुतः स्तोत्रं तापत्रयनिवारणः ॥ 12 ॥
निरवद्यः क्रियामूर्तिर्न्यायवाक्यनियोजकः ।
अदृष्टचेष्टः कूटस्थो धृतलौकिकविग्रहः ॥ 13 ॥
महर्षिमानसोल्लासो महीमङ्गलदायकः ।
सन्तोषितसुरव्रातः साधुचित्तप्रसादकः ॥ 14 ॥
जनकोपायनिर्देष्टा देवकीनयनोत्सवः ।
पितृपाणिपरिष्कारो मोहितागाररक्षकः ॥ 15 ॥
स्वशक्त्युद्धाटिताशेषकपाटः पितृवाहकः ।
शेषोरगफणाच्छत्रश्शेषोक्ताख्यासहस्रकः ॥ 16 ॥
यमुनापूरविध्वंसी स्वभासोद्भासितव्रजः ।
कृतात्मविद्याविन्यासो योगमायाग्रसम्भवः ॥ 17 ॥
दुर्गानिवेदितोद्भावो यशोदातल्पशायकः ।
नन्दगोपोत्सवस्फूर्तिर्व्रजानन्दकरोदयः ॥ 18 ॥
सुजातजातकर्म श्रीर्गोपीभद्रोक्तिनिर्वृतः ।
अलीकनिद्रोपगमः पूतनास्तनपीडनः ॥ 19 ॥
स्तन्यात्तपूतनाप्राणः पूतनाक्रोशकारकः ।
विन्यस्तरक्षागोधूलिर्यशोदाकरलालितः ॥ 20 ॥
नन्दाघ्रातशिरोमध्यः पूतनासुगतिप्रदः ।
बालः पर्यङ्कनिद्रालुर्मुखार्पितपदाङ्गुलिः ॥ 21 ॥
अञ्जनस्निग्धनयनः पर्यायाङ्कुरितस्मितः ।
लीलाक्षस्तरलालोकश्शकटासुरभञ्जनः ॥ 22 ॥
द्विजोदितस्वस्त्ययनो मन्त्रपूतजलाप्लुतः ।
यशोदोत्सङ्गपर्यङ्को यशोदामुखवीक्षकः ॥ 23 ॥
यशोदास्तन्यमुदितस्तृणावर्तादिदुस्सहः ।
तृणावर्तासुरध्वंसी मातृविस्मयकारकः ॥ 24 ॥
प्रशस्तनामकरणो जानुचङ्क्रमणोत्सुकः ।
व्यालम्बिचूलिकारत्नो घोषगोपप्रहर्षणः ॥ 25 ॥
स्वमुखप्रतिबिम्बार्थी ग्रीवाव्याघ्रनखोज्ज्वलः ।
पङ्कानुलेपरुचिरो मांसलोरुकटीतटः ॥ 26 ॥
घृष्टजानुकरद्वन्द्वः प्रतिबिम्बानुकारकृत् ।
अव्यक्तवर्णवाग्वृत्तिः स्मितलक्ष्यरदोद्गमः ॥ 27 ॥
धात्रीकरसमालम्बी प्रस्खलच्चित्रचङ्क्रमः ।
अनुरूपवयस्याढ्यश्चारुकौमारचापलः ॥ 28 ॥
वत्सपुच्छसमाकृष्टो वत्सपुच्छविकर्षणः ।
विस्मारितान्यव्यापारो गोपगोपीमुदावहः ॥ 29 ॥
अकालवत्सनिर्मोक्ता व्रजव्याक्रोशसुस्मितः ।
नवनीतमहाचोरो दारकाहारदायकः ॥ 30 ॥
पीठोलूखलसोपानः क्षीरभाण्डविभेदनः ।
शिक्यभाण्डसमाकर्षी ध्वान्तागारप्रवेशकृत् ॥ 31 ॥
भूषारत्नप्रकाशाढ्यो गोप्युपालम्भभर्त्सितः ।
परागधूसराकारो मृद्भक्षणकृतेक्षणः ॥ 32 ॥
बालोक्तमृत्कथारम्भो मित्रान्तर्गूढविग्रहः ।
कृतसन्त्रासलोलाक्षो जननीप्रत्ययावहः ॥ 33॥
मातृदृश्यात्तवदनो वक्त्रलक्ष्यचराचरः ।
यशोदालालितस्वात्मा स्वयं स्वाच्छन्द्यमोहनः ॥ 34 ॥
सवित्रीस्नेहसंश्लिष्टः सवित्रीस्तनलोलुपः ।
नवनीतार्थनाप्रह्वो नवनीतमहाशनः ॥ 35 ॥
मृषाकोपप्रकम्पोष्ठो गोष्ठाङ्गणविलोकनः ।
दधिमन्थघटीभेत्ता किङ्किणीक्वाणसूचितः ॥ 36 ॥
हैयङ्गवीनरसिको मृषाश्रुश्चौर्यशङ्कितः ।
जननीश्रमविज्ञाता दामबन्धनियन्त्रितः ॥ 37 ॥
दामाकल्पश्चलापाङ्गो गाढोलूखलबन्धनः ।
आकृष्टोलूखलोऽनन्तः कुबेरसुतशापवित् ॥ । 38 ॥
नारदोक्तिपरामर्शी यमलार्जुनभञ्जनः ।
धनदात्मजसङ्घुष्टो नन्दमोचितबन्धनः ॥ 39 ॥
बालकोद्गीतनिरतो बाहुक्षेपोदितप्रियः ।
आत्मज्ञो मित्रवशगो गोपीगीतगुणोदयः ॥ 40 ॥
प्रस्थानशकटारूढो बृन्दावनकृतालयः ।
गोवत्सपालनैकाग्रो नानाक्रीडापरिच्छदः ॥ 41 ॥
क्षेपणीक्षेपणप्रीतो वेणुवाद्यविशारदः ।
वृषवत्सानुकरणो वृषध्वानविडम्बनः ॥ 42 ॥
नियुद्धलीलासंहृष्टः कूजानुकृतकोकिलः ।
उपात्तहंसगमनस्सर्वजन्तुरुतानुकृत् ॥ 43 ॥
भृङ्गानुकारी दध्यन्नचोरो वत्सपुरस्सरः ।
बली बकासुरग्राही बकतालुप्रदाहकः ॥ 44 ॥
भीतगोपार्भकाहूतो बकचञ्चुविदारणः ।
बकासुरारिर्गोपालो बालो बालाद्भुतावहः ॥ 45 ॥
बलभद्रसमाश्लिष्टः कृतक्रीडानिलायनः ।
क्रीडासेतुनिधानज्ञः प्लवङ्गोत्प्लवनोऽद्भुतः ॥ 46 ॥
कन्दुकक्रीडनो लुप्तनन्दादिभववेदनः ।
सुमनोऽलङ्कृतशिराः स्वादुस्निग्धान्नशिक्यभृत् ॥ 47 ॥
गुञ्जाप्रालम्बनच्छन्नः पिञ्छैरलकवेषकृत् ।
वन्याशनप्रियः शृङ्गरवाकारितवत्सकः ॥ 48 ॥
मनोज्ञपल्लवोत्तंसपुष्पस्वेच्छात्तषट्पदः ।
मञ्जुशिञ्जितमञ्जीरचरणः करकङ्कणः ॥ 49 ॥
अन्योन्यशासनः क्रीडापटुः परमकैतवः ।
प्रतिध्वानप्रमुदितः शाखाचतुरचङ्क्रमः ॥ 50 ॥
अघदानवसंहर्ता व्रजविघ्नविनाशनः ।
व्रजसञ्जीवनः श्रेयोनिधिर्दानवमुक्तिदः ॥ 51 ॥
कालिन्दीपुलिनासीनस्सहभुक्तव्रजार्भकः ।
कक्षाजठरविन्यस्तवेणुर्वल्लवचेष्टितः ॥ 52 ॥
भुजसन्ध्यन्तरन्यस्तशृङ्गवेत्रः शुचिस्मितः ।
वामपाणिस्थदध्यन्नकबलः कलभाषणः ॥ 53 ॥
अङ्गुल्यन्तरविन्यस्तफलः परमपावनः ।
अदृश्यतर्णकान्वेषी वल्लवार्भकभीतिहा ॥ 54 ॥
अदृष्टवत्सपव्रातो ब्रह्मविज्ञातवैभवः ।
गोवत्सवत्सपान्वेषी विराट्-पुरुषविग्रहः ॥ 55 ॥
स्वसङ्कल्पानुरूपार्थो वत्सवत्सपरूपधृक् ।
यथावत्सक्रियारूपो यथास्थाननिवेशनः ॥ 56 ॥
यथाव्रजार्भकाकारो गोगोपीस्तन्यपस्सुखी ।
चिराद्वलोहितो दान्तो ब्रह्मविज्ञातवैभवः ॥ 57 ॥
विचित्रशक्तिर्व्यालीनसृष्टगोवत्सवत्सपः ।
ब्रह्मत्रपाकरो धातृस्तुतस्सर्वार्थसाधकः ॥ 58 ॥
ब्रह्म ब्रह्ममयोऽव्यक्तस्तेजोरूपस्सुखात्मकः ।
निरुक्तं व्याकृतिर्व्यक्तो निरालम्बनभावनः ॥ 59 ॥
प्रभविष्णुरतन्त्रीको देवपक्षार्थरूपधृक् ।
अकामस्सर्ववेदादिरणीयस्थूलरूपवान् ॥ 60 ॥
व्यापी व्याप्यः कृपाकर्ता विचित्राचारसम्मतः ।
छन्दोमयः प्रधानात्मा मूर्तामूर्तिद्वयाकृतिः ॥ 61 ॥
अनेकमूर्तिरक्रोधः परः प्रकृतिरक्रमः ।
सकलावरणोपेतस्सर्वदेवो महेश्वरः ॥ 62 ॥
महाप्रभावनः पूर्ववत्सवत्सपदर्शकः ।
कृष्णयादवगोपालो गोपालोकनहर्षितः ॥ 63 ॥
स्मितेक्षाहर्षितब्रह्मा भक्तवत्सलवाक्प्रियः ।
ब्रह्मानन्दाश्रुधौताङ्घ्रिर्लीलावैचित्र्यकोविदः ॥ 64 ॥
बलभद्रैकहृदयो नामाकारितगोकुलः ।
गोपालबालको भव्यो रज्जुयज्ञोपवीतवान् ॥ 65 ॥
वृक्षच्छायाहताशान्तिर्गोपोत्सङ्गोपबर्हणः ।
गोपसंवाहितपदो गोपव्यजनवीजितः ॥ 66।
गोपगानसुखोन्निद्रः श्रीदामार्जितसौहृदः ।
सुनन्दसुहृदेकात्मा सुबलप्राणरञ्जनः ॥ 67 ॥
तालीवनकृतक्रीडो बलपातितधेनुकः ।
गोपीसौभाग्यसम्भाव्यो गोधूलिच्छुरितालकः ॥ 68 ॥
गोपीविरहसन्तप्तो गोपिकाकृतमज्जनः ।
प्रलम्बबाहुरुत्फुल्लपुण्डरीकावतंसकः ॥ 69 ॥
विलासललितस्मेरगर्भलीलावलोकनः ।
स्रग्भूषणानुलेपाढ्यो जनन्युपहृतान्नभुक् ॥ 70 ॥
वरशय्याशयो राधाप्रेमसल्लापनिर्वृतः ।
यमुनातटसञ्चारी विषार्तव्रजहर्षदः ॥ 71 ॥
कालियक्रोधजनकः वृद्धाहिकुलवेष्टितः ।
कालियाहिफणारङ्गनटः कालियमर्दनः ॥ 72 ॥
नागपत्नीस्तुतिप्रीतो नानावेषसमृद्धिकृत् ।
अविष्वक्तदृगात्मेशः स्वदृगात्मस्तुतिप्रियः ॥ 73 ॥
सर्वेश्वरस्सर्वगुणः प्रसिद्धस्सर्वसात्वतः ।
अकुण्ठधामा चन्द्रार्कदृष्टिराकाशनिर्मलः ॥ 74 ॥
अनिर्देश्यगतिर्नागवनितापतिभैक्षदः ।
स्वाङ्घ्रिमुद्राङ्कनागेन्द्रमूर्धा कालियसंस्तुतः ॥ 75 ॥
अभयो विश्वतश्चक्षुः स्तुतोत्तमगुणः प्रभुः ।
अहमात्मा मरुत्प्राणः परमात्मा द्युशीर्षवान् ॥ 76 ॥
नागोपायनहृष्टात्मा ह्रदोत्सारितकालियः ।
बलभद्रसुखालापो गोपालिङ्गननिर्वृतः ॥ 77 ॥
दावाग्निभीतगोपालगोप्ता दावाग्निनाशनः ।
नयनाच्छादनक्रीडालम्पटो नृपचेष्टितः ॥ 78 ॥
काकपक्षधरस्सौम्यो बलवाहककेलिमान् ।
बलघातितदुर्धर्षप्रलम्बो बलवत्सलः ॥ 79 ॥
मुञ्जाटव्यग्निशमनः प्रावृट्कालविनोदवान् ।
शिलान्यस्तान्नभृद्दैत्यसंहर्ता शाद्वलासनः ॥ 80 ॥
सदाप्तगोपिकोद्गीतः कर्णिकारावतंसकः ।
नटवेषधरः पद्ममालाङ्को गोपिकावृतः ॥ 81 ॥
गोपीमनोहरापाङ्गो वेणुवादनतत्परः ।
विन्यस्तवदनाम्भोजश्चारुशब्दकृताननः ॥ 82 ॥
बिम्बाधरार्पितोदारवेणुर्विश्वविमोहनः ।
व्रजसंवर्णितश्राव्यवेणुनादः श्रुतिप्रियः ॥ 83 ॥
गोगोपगोपीजन्मेप्सुर्ब्रह्मेन्द्राद्यभिवन्दितः ।
गीतस्नुतिसरित्पूरो नादनर्तितबर्हिणः ॥ 84 ॥
रागपल्लवितस्थाणुर्गीतानमितपादपः ।
विस्मारिततृणग्रासमृगो मृगविलोभितः ॥ 85 ॥
व्याघ्रादिहिंस्रसहजवैरहर्ता सुगायनः ।
गाढोदीरितगोबृन्दप्रेमोत्कर्णिततर्णकः ॥ 86 ॥
निष्पन्दयानब्रह्मादिवीक्षितो विश्ववन्दितः ।
शाखोत्कर्णशकुन्तौघश्छत्रायितबलाहकः ॥ 87 ॥
प्रसन्नः परमानन्दश्चित्रायितचराचरः ।
गोपिकामदनो गोपीकुचकुङ्कुममुद्रितः ॥ 88 ॥
गोपिकन्याजलक्रीडाहृष्टो गोप्यंशुकापहृत् ।
स्कन्धारोपितगोपस्त्रीवासाः कुन्दनिभस्मितः ॥ 89 ॥
गोपीनेत्रोत्पलशशी गोपिकायाचितांशुकः ।
गोपीनमस्क्रियादेष्टा गोप्येककरवन्दितः ॥ 90 ॥
गोप्यञ्जलिविशेषार्थी गोपक्रीडाविलोभितः ।
शान्तवासस्फुरद्गोपीकृताञ्जलिरघापहः ॥ 91 ॥
गोपीकेलिविलासार्थी गोपीसम्पूर्णकामदः ।
गोपस्त्रीवस्त्रदो गोपीचित्तचोरः कुतूहली ॥ 92 ॥
बृन्दावनप्रियो गोपबन्धुर्यज्वान्नयाचिता ।
यज्ञेशो यज्ञभावज्ञो यज्ञपत्न्यभिवाञ्छितः ॥ 93 ॥
मुनिपत्नीवितीर्णान्नतृप्तो मुनिवधूप्रियः ।
द्विजपत्न्यभिभावज्ञो द्विजपत्नीवरप्रदः ॥ 94 ॥
प्रतिरुद्धसतीमोक्षप्रदो द्विजविमोहिता ।
मुनिज्ञानप्रदो यज्वस्तुतो वासवयागवित् ॥ 95 ॥
पितृप्रोक्तक्रियारूपशक्रयागनिवारणः ।
शक्राऽमर्षकरश्शक्रवृष्टिप्रशमनोन्मुखः ॥ 96 ॥
गोवर्धनधरो गोपगोबृन्दत्राणतत्परः ।
गोवर्धनगिरिच्छत्रचण्डदण्डभुजार्गलः ॥ 97 ॥
सप्ताहविधृताद्रीन्द्रो मेघवाहनगर्वहा ।
भुजाग्रोपरिविन्यस्तक्ष्माधरक्ष्माभृदच्युतः ॥ 98 ॥
स्वस्थानस्थापितगिरिर्गोपीदध्यक्षतार्चितः ।
सुमनस्सुमनोवृष्टिहृष्टो वासववन्दितः ॥ 99 ॥
कामधेनुपयःपूराभिषिक्तस्सुरभिस्तुतः ।
धराङ्घ्रिरोषधीरोमा धर्मगोप्ता मनोमयः ॥ 100 ॥
ज्ञानयज्ञप्रियश्शास्त्रनेत्रस्सर्वार्थसारथिः ।
ऐरावतकरानीतवियद्गङ्गाप्लुतो विभुः ॥ 101 ॥
ब्रह्माभिषिक्तो गोगोप्ता सर्वलोकशुभङ्करः ।
सर्ववेदमयो मग्ननन्दान्वेषिपितृप्रियः ॥ 102 ॥
वरुणोदीरितात्मेक्षाकौतुको वरुणार्चितः ।
वरुणानीतजनको गोपज्ञातात्मवैभवः ॥ 103 ॥
स्वर्लोकालोकसंहृष्टगोपवर्गत्रिवर्गदः ।
ब्रह्महृद्गोपितो गोपद्रष्टा ब्रह्मपदप्रदः ॥ 104 ॥
शरच्चन्द्रविहारोत्कः श्रीपतिर्वशको क्षमः ।
भयापहो भर्तृरुद्धगोपिकाध्यानगोचरः ॥ 105 ॥
गोपिकानयनास्वाद्यो गोपीनर्मोक्तिनिर्वृतः ।
गोपिकामानहरणो गोपिकाशतयूथपः ॥ 106 ॥
वैजयन्तीस्रगाकल्पो गोपिकामानवर्धनः ।
गोपकान्तासुनिर्देष्टा कान्तो मन्मथमन्मथः ॥ 107 ॥
स्वात्मास्यदत्तताम्बूलः फलितोत्कृष्टयौवनः ।
वल्लवीस्तनसक्ताक्षो वल्लवीप्रेमचालितः ॥ 108 ॥
गोपीचेलाञ्चलासीनो गोपीनेत्राब्जषट्पदः ।
रासक्रीडासमासक्तो गोपीमण्डलमण्डनः ॥ 109 ॥
गोपीहेममणिश्रेणिमध्येन्द्रमणिरुज्ज्वलः ।
विद्याधरेन्दुशापघ्नश्शङ्खचूडशिरोहरः ॥ 110 ॥
शङ्खचूडशिरोरत्नसम्प्रीणितबलोऽनघः ।
अरिष्टारिष्टकृद्दुष्टकेशिदैत्यनिषूदनः ॥ 111 ॥
सरसस्सस्मितमुखस्सुस्थिरो विरहाकुलः ।
सङ्कर्षणार्पितप्रीतिरक्रूरध्यानगोचरः ॥ 112 ॥
अक्रूरसंस्तुतो गूढो गुणवृत्युपलक्षितः ।
प्रमाणगम्यस्तन्मात्राऽवयवी बुद्धितत्परः ॥ 113 ॥
सर्वप्रमाणप्रमधीस्सर्वप्रत्ययसाधकः ।
पुरुषश्च प्रधानात्मा विपर्यासविलोचनः ॥ 114 ॥
मधुराजनसंवीक्ष्यो रजकप्रतिघातकः ।
विचित्राम्बरसंवीतो मालाकारवरप्रदः ॥ 115 ॥
कुब्जावक्रत्वनिर्मोक्ता कुब्जायौवनदायकः ।
कुब्जाङ्गरागसुरभिः कंसकोदण्डखण्डनः ॥ 116 ॥
धीरः कुवलयापीडमर्दनः कंसभीतिकृत् ।
दन्तिदन्तायुधो रङ्गत्रासको मल्लयुद्धवित् ॥ 117 ॥
चाणूरहन्ता कंसारिर्देवकीहर्षदायकः ।
वसुदेवपदानम्रः पितृबन्धविमोचनः ॥ 118 ॥
उर्वीभयापहो भूप उग्रसेनाधिपत्यदः ।
आज्ञास्थितशचीनाथस्सुधर्मानयनक्षमः ॥ 119 ॥
आद्यो द्विजातिसत्कर्ता शिष्टाचारप्रदर्शकः ।
सान्दीपनिकृताभ्यस्तविद्याभ्यासैकधीस्सुधीः ॥ 120 ॥
गुर्वभीष्टक्रियादक्षः पश्चिमोदधिपूजितः ।
हतपञ्चजनप्राप्तपाञ्चजन्यो यमार्चितः ॥ 121 ॥
धर्मराजजयानीतगुरुपुत्र उरुक्रमः ।
गुरुपुत्रप्रदश्शास्ता मधुराजसभासदः ॥ 122 ॥
जामदग्न्यसमभ्यर्च्यो गोमन्तगिरिसञ्चरः ।
गोमन्तदावशमनो गरुडानीतभूषणः ॥ 123 ॥
चक्राद्यायुधसंशोभी जरासन्धमदापहः ।
सृगालावनिपालघ्नस्सृगालात्मजराज्यदः ॥ 124 ॥
विध्वस्तकालयवनो मुचुकुन्दवरप्रदः ।
आज्ञापितमहाम्भोधिर्द्वारकापुरकल्पनः ॥ 125 ॥
द्वारकानिलयो रुक्मिमानहन्ता यदूद्वहः ।
रुचिरो रुक्मिणीजानिः प्रद्युम्नजनकः प्रभुः ॥ 126 ॥
अपाकृतत्रिलोकार्तिरनिरुद्धपितामहः ।
अनिरुद्धपदान्वेषी चक्री गरुडवाहनः ॥ 127 ॥
बाणासुरपुरीरोद्धा रक्षाज्वलनयन्त्रजित् ।
धूतप्रमथसंरम्भो जितमाहेश्वरज्वरः ॥ 128 ॥
षट्चक्रशक्तिनिर्जेता भूतवेतालमोहकृत् ।
शम्भुत्रिशूलजिच्छम्भुजृम्भणश्शम्भुसंस्तुतः ॥ 129 ॥
इन्द्रियात्मेन्दुहृदयस्सर्वयोगेश्वरेश्वरः ।
हिरण्यगर्भहृदयो मोहावर्तनिवर्तनः ॥ 130 ॥
आत्मज्ञाननिधिर्मेधा कोशस्तन्मात्ररूपवान् ।
इन्द्रोऽग्निवदनः कालनाभस्सर्वागमाध्वगः ॥ 131 ॥
तुरीयसर्वधीसाक्षी द्वन्द्वारामात्मदूरगः ।
अज्ञातपारो वश्यश्रीरव्याकृतविहारवान् ॥ 132 ॥
आत्मप्रदीपो विज्ञानमात्रात्मा श्रीनिकेतनः ।
बाणबाहुवनच्छेत्ता महेन्द्रप्रीतिवर्धनः ॥ 133 ॥
अनिरुद्धनिरोधज्ञो जलेशाहृतगोकुलः ।
जलेशविजयी वीरस्सत्राजिद्रत्नयाचकः ॥ 134 ॥
प्रसेनान्वेषणोद्युक्तो जाम्बवद्धृतरत्नदः ।
जितर्क्षराजतनयाहर्ता जाम्बवतीप्रियः ॥ 135 ॥
सत्यभामाप्रियः कामश्शतधन्वशिरोहरः ।
कालिन्दीपतिरक्रूरबन्धुरक्रूररत्नदः ॥ 136 ॥
कैकेयीरमणो भद्राभर्ता नाग्नजितीधवः ।
माद्रीमनोहरश्शैब्याप्राणबन्धुरुरुक्रमः ॥ 137 ॥
सुशीलादयितो मित्रविन्दानेत्रमहोत्सवः ।
लक्ष्मणावल्लभो रुद्धप्राग्ज्योतिषमहापुरः ॥ 138 ॥
सुरपाशावृतिच्छेदी मुरारिः क्रूरयुद्धवित् ।
हयग्रीवशिरोहर्ता सर्वात्मा सर्वदर्शनः ॥ 139 ॥
नरकासुरविच्छेत्ता नरकात्मजराज्यदः।
पृथ्वीस्तुतः प्रकाशात्मा हृद्यो यज्ञफलप्रदः ॥ 140 ॥
गुणग्राही गुणद्रष्टा गूढस्वात्मा विभूतिमान् ।
कविर्जगदुपद्रष्टा परमाक्षरविग्रहः ॥ 141 ॥
प्रपन्नपालनो माली महद्ब्रह्मविवर्धनः ।
वाच्यवाचकशक्त्यर्थस्सर्वव्याकृतसिद्धिदः ॥ 142 ॥
स्वयम्प्रभुरनिर्वेद्यस्स्वप्रकाशश्चिरन्तनः ।
नादात्मा मन्त्रकोटीशो नानावादनिरोधकः ॥ 143 ॥
कन्दर्पकोटिलावण्यः परार्थैकप्रयोजकः ।
अमरीकृतदेवौघः कन्यकाबन्धमोचनः ॥ 144 ॥
षोडशस्त्रीसहस्रेशः कान्तः कान्तामनोभवः ।
क्रीडारत्नाचलाहर्ता वरुणच्छत्रशोभितः ॥ 145 ॥
शक्राभिवन्दितश्शक्रजननीकुण्डलप्रदः ।
अदितिप्रस्तुतस्तोत्रो ब्राह्मणोद्घुष्टचेष्टनः ॥ 146 ॥
पुराणस्संयमी जन्मालिप्तः षड्विंशकोऽर्थदः ।
यशस्यनीतिराद्यन्तरहितस्सत्कथाप्रियः ॥ 147 ॥
ब्रह्मबोधः परानन्दः पारिजातापहारकः ।
पौण्ड्रकप्राणहरणः काशिराजनिषूदनः ॥ 148 ॥
कृत्यागर्वप्रशमनो विचक्रवधदीक्षितः ।
कंसविध्वंसनस्साम्बजनको डिम्भकार्दनः ॥ 149 ॥
मुनिर्गोप्ता पितृवरप्रदस्सवनदीक्षितः ।
रथी सारथ्यनिर्देष्टा फाल्गुनः फाल्गुनिप्रियः ॥ 150 ॥
सप्ताब्धिस्तम्भनोद्भातो हरिस्सप्ताब्धिभेदनः ।
आत्मप्रकाशः पूर्णश्रीरादिनारायणेक्षितः ॥ 151 ॥
विप्रपुत्रप्रदश्चैव सर्वमातृसुतप्रदः ।
पार्थविस्मयकृत्पार्थप्रणवार्थप्रबोधनः ॥ 152 ॥
कैलासयात्रासुमुखो बदर्याश्रमभूषणः ।
घण्टाकर्णक्रियामौढ्यात्तोषितो भक्तवत्सलः ॥ 153 ॥
मुनिबृन्दादिभिर्ध्येयो घण्टाकर्णवरप्रदः ।
तपश्चर्यापरश्चीरवासाः पिङ्गजटाधरः ॥ 154 ॥
प्रत्यक्षीकृतभूतेशश्शिवस्तोता शिवस्तुतः ।
कृष्णास्वयंवरालोककौतुकी सर्वसम्मतः ॥ 155 ॥
बलसंरम्भशमनो बलदर्शितपाण्डवः ।
यतिवेषार्जुनाभीष्टदायी सर्वात्मगोचरः ॥ 156 ॥
सुभद्राफाल्गुनोद्वाहकर्ता प्रीणितफाल्गुनः ।
खाण्डवप्रीणितार्चिष्मान्मयदानवमोचनः ॥ 157 ॥
सुलभो राजसूयार्हयुधिष्ठिरनियोजकः ।
भीमार्दितजरासन्धो मागधात्मजराज्यदः ॥ 158 ॥
राजबन्धननिर्मोक्ता राजसूयाग्रपूजनः ।
चैद्याद्यसहनो भीष्मस्तुतस्सात्वतपूर्वजः ॥ 159 ॥
सर्वात्मार्थसमाहर्ता मन्दराचलधारकः ।
यज्ञावतारः प्रह्लादप्रतिज्ञाप्रतिपालकः ॥ 160 ॥
बलियज्ञसभाध्वंसी दृप्तक्षत्रकुलान्तकः ।
दशग्रीवान्तको जेता रेवतीप्रेमवल्लभः ॥ 161 ॥
सर्वावताराधिष्ठाता वेदबाह्यविमोहनः ।
कलिदोषनिराकर्ता दशनामा दृढव्रतः ॥ 162 ॥
अमेयात्मा जगत्स्वामी वाग्मी चैद्यशिरोहरः ।
द्रौपदीरचितस्तोत्रः केशवः पुरुषोत्तमः ॥ 163 ॥
नारायणो मधुपतिर्माधवो दोषवर्जितः ।
गोविन्दः पुण्डरीकाक्षो विष्णुश्च मधुसूदनः ॥ 164 ॥
त्रिविक्रमस्त्रिलोकेशो वामनः श्रीधरः पुमान् ।
हृषीकेशो वासुदेवः पद्मनाभो महाह्रदः ॥ 165 ॥
दामोदरश्चतुर्व्यूहः पाञ्चालीमानरक्षणः ।
साल्वघ्नस्समरश्लाघी दन्तवक्त्रनिबर्हणः ॥ 166 ॥
दामोदरप्रियसखा पृथुकास्वादनप्रियः ॥
घृणी दामोदरः श्रीदो गोपीपुनरवेक्षकः ॥ 167 ॥
गोपिकामुक्तिदो योगी दुर्वासस्तृप्तिकारकः ।
अविज्ञातव्रजाकीर्णपाण्डवालोकनो जयी ॥ 168 ॥
पार्थसारथ्यनिरतः प्राज्ञः पाण्डवदूत्यकृत् ।
विदुरातिथ्यसन्तुष्टः कुन्तीसन्तोषदायकः ॥ 169 ॥
सुयोधनतिरस्कर्ता दुर्योधनविकारवित् ।
विदुराभिष्ठुतो नित्यो वार्ष्णेयो मङ्गलात्मकः ॥ 170 ॥
पञ्चविंशतितत्त्वेशश्चतुर्विंशतिदेहभाक् ।
सर्वानुग्राहकस्सर्वदाशार्हसततार्चितः ॥ 171 ॥
अचिन्त्यो मधुरालापस्साधुदर्शी दुरासदः ।
मनुष्यधर्मानुगतः कौरवेन्द्रक्षयेक्षिता ॥ 172 ॥
उपेन्द्रो दानवारातिरुरुगीतो महाद्युतिः ।
ब्रह्मण्यदेवः श्रुतिमान् गोब्राह्मणहिताशयः ॥ 173 ॥
वरशीलश्शिवारम्भस्सुविज्ञानविमूर्तिमान् ।
स्वभावशुद्धस्सन्मित्रस्सुशरण्यस्सुलक्षणः ॥ 174 ॥
धृतराष्ट्रगतौदृष्टिप्रदः कर्णविभेदनः ।
प्रतोदधृग्विश्वरूपविस्मारितधनञ्जयः ॥ 175 ॥
सामगानप्रियो धर्मधेनुर्वर्णोत्तमोऽव्ययः ।
चतुर्युगक्रियाकर्ता विश्वरूपप्रदर्शकः ॥ 176 ॥
ब्रह्मबोधपरित्रातपार्थो भीष्मार्थचक्रभृत् ।
अर्जुनायासविध्वंसी कालदंष्ट्राविभूषणः ॥ 177 ॥
सुजातानन्तमहिमा स्वप्नव्यापारितार्जुनः ।
अकालसन्ध्याघटनश्चक्रान्तरितभास्करः ॥ 178 ॥
दुष्टप्रमथनः पार्थप्रतिज्ञापरिपालकः ।
सिन्धुराजशिरःपातस्थानवक्ता विवेकदृक् ॥ 179 ॥
सुभद्राशोकहरणो द्रोणोत्सेकादिविस्मितः ।
पार्थमन्युनिराकर्ता पाण्डवोत्सवदायकः ॥ 180 ॥
अङ्गुष्ठाक्रान्तकौन्तेयरथश्शक्तोऽहिशीर्षजित् ।
कालकोपप्रशमनो भीमसेनजयप्रदः ॥ 181 ॥
अश्वत्थामवधायासत्रातपाण्डुसुतः कृती ।
इषीकास्त्रप्रशमनो द्रौणिरक्षाविचक्षणः ॥ 182 ॥
पार्थापहारितद्रौणिचूडामणिरभङ्गुरः ।
धृतराष्ट्रपरामृष्टभीमप्रतिकृतिस्मयः ॥ 183 ॥
भीष्मबुद्धिप्रदश्शान्तश्शरच्चन्द्रनिभाननः ।
गदाग्रजन्मा पाञ्चालीप्रतिज्ञापरिपालकः ॥ 184 ॥
गान्धारीकोपदृग्गुप्तधर्मसूनुरनामयः ।
प्रपन्नार्तिभयच्छेत्ता भीष्मशल्यव्यधावहः ॥ 185 ॥
शान्तश्शान्तनवोदीर्णसर्वधर्मसमाहितः ।
स्मारितब्रह्मविद्यार्थप्रीतपार्थो महास्त्रवित् ॥ 186 ॥
प्रसादपरमोदारो गाङ्गेयसुगतिप्रदः ।
विपक्षपक्षक्षयकृत्परीक्षित्प्राणरक्षणः ॥ 187 ॥
जगद्गुरुर्धर्मसूनोर्वाजिमेधप्रवर्तकः ।
विहितार्थाप्तसत्कारो मासकात्परिवर्तदः ॥ 188 ॥
उत्तङ्कहर्षदात्मीयदिव्यरूपप्रदर्शकः ।
जनकावगतस्वोक्तभारतस्सर्वभावनः ॥ 189 ॥
असोढयादवोद्रेको विहिताप्तादिपूजनः ॥
समुद्रस्थापिताश्चर्यमुसलो वृष्णिवाहकः ॥ 190 ॥
मुनिशापायुधः पद्मासनादित्रिदशार्थितः ।
वृष्टिप्रत्यवहारोत्कस्स्वधामगमनोत्सुकः ॥ 191 ॥
प्रभासालोकनोद्युक्तो नानाविधनिमित्तकृत् ।
सर्वयादवसंसेव्यस्सर्वोत्कृष्टपरिच्छदः ॥ 192 ॥
वेलाकाननसञ्चारी वेलानिलहृतश्रमः ।
कालात्मा यादवोऽनन्तस्स्तुतिसन्तुष्टमानसः ॥ 193 ॥
द्विजालोकनसन्तुष्टः पुण्यतीर्थमहोत्सवः ।
सत्काराह्लादिताशेषभूसुरस्सुरवल्लभः ॥ 194 ॥
पुण्यतीर्थाप्लुतः पुण्यः पुण्यदस्तीर्थपावनः ।
विप्रसात्कृतगोकोटिश्शतकोटिसुवर्णदः ॥ 195 ॥
स्वमायामोहिताऽशेषवृष्णिवीरो विशेषवित् ।
जलजायुधनिर्देष्टा स्वात्मावेशितयादवः ॥ 196 ॥
देवताभीष्टवरदः कृतकृत्यः प्रसन्नधीः ।
स्थिरशेषायुतबलस्सहस्रफणिवीक्षणः ॥ 197 ॥
ब्रह्मवृक्षवरच्छायासीनः पद्मासनस्थितः ।
प्रत्यगात्मा स्वभावार्थः प्रणिधानपरायणः ॥ 198 ॥
व्याधेषुविद्धपूज्याङ्घ्रिर्निषादभयमोचनः ।
पुलिन्दस्तुतिसन्तुष्टः पुलिन्दसुगतिप्रदः ॥ 199 ॥
दारुकार्पितपार्थादिकरणीयोक्तिरीशिता ।
दिव्यदुन्दुभिसंयुक्तः पुष्पवृष्टिप्रपूजितः ॥ 200 ॥
पुराणः परमेशानः पूर्णभूमा परिष्टुतः ।
पतिराद्यः परं ब्रह्म परमात्मा परात्परः ॥ 201 ॥
श्रीपरमात्मा परात्परः ॐ नमः इति ।
फलश्रुतिः –
इदं सहस्रं कृष्णस्य नाम्नां सर्वार्थदायकम् ।
अनन्तरूपी भगवान् व्याख्यातादौ स्वयम्भुवे ॥ 202 ॥
तेन प्रोक्तं वसिष्ठाय ततो लब्ध्वा पराशरः ।
व्यासाय तेन सम्प्रोक्तं शुको व्यासादवाप्तवान् ॥ 203 ॥
तच्छिष्यैर्बहुभिर्भूमौ ख्यापितं द्वापरे युगे ।
कृष्णाज्ञया हरिहरः कलौ प्रख्यापयद्विभुः ॥ 204 ॥
इदं पठति भक्त्या यः शृणोति च समाहितः ।
स्वसिद्ध्यै प्रार्थयन्त्येनं तीर्थक्षेत्रादिदेवताः ॥ 205 ॥
प्रायश्चित्तान्यशेषाणि नालं यानि व्यपोहितुम् ।
तानि पापानि नश्यन्ति सकृदस्य प्रशंसनात् ॥ 206 ॥
ऋणत्रयविमुक्तस्य श्रौतस्मार्तानुवर्तिनः ।
ऋषेस्त्रिमूर्तिरूपस्य फलं विन्देदिदं पठन् ॥ 207 ॥
इदं नामसहस्रं यः पठत्येतच्छृणोति च ।
शिवलिङ्गसहस्रस्य स प्रतिष्ठाफलं लभेत् ॥ 208 ॥
इदं किरीटी सञ्जप्य जयी पाशुपतास्त्रभाक् ।
कृष्णस्य प्राणभूतस्सन् कृष्णं सारथिमाप्तवान् ॥ 209 ॥
द्रौपद्या दमयन्त्या च सावित्र्या च सुशीलया ।
दुरितानि जितान्येतज्जपादाप्तं च वाञ्छितम् ॥ 210 ॥
किमिदं बहुना शंसन्मानवो मोदनिर्भरः ।
ब्रह्मानन्दमवाप्यान्ते कृष्णसायूज्यमाप्नुयात् ॥ 211 ॥
oṃ asya śrīkṛṣṇasahasranāmastotramantrasya parāśara ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā, śrīkṛṣṇeti bījam, śrīvallabheti śaktiḥ, śārṅgīti kīlakaṃ, śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ ||
nyāsaḥ
parāśarāya ṛṣaye namaḥ iti śirasi,
anuṣṭup chandase namaḥ iti mukhe,
gopālakṛṣṇadevatāyai namaḥ iti hṛdaye,
śrīkṛṣṇāya bījāya namaḥ iti guhye,
śrīvallabhāya śaktyai namaḥ iti pādayoḥ,
śārṅgadharāya kīlakāya namaḥ iti sarvāṅge ||
karanyāsaḥ
śrīkṛṣṇa ityārabhya śūravaṃśaikadhīrityantāni aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
śaurirityārabhya svabhāsodbhāsitavraja ityantāni tarjanībhyāṃ namaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāsa ityārabhya prasthānaśakaṭārūḍha iti madhyamābhyāṃ namaḥ,
bṛndāvanakṛtālaya ityārabhya madhurājanavīkṣita ityanāmikābhyāṃ namaḥ,
rajakapratighātaka ityārabhya dvārakāpurakalpana iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
dvārakānilaya ityārabhya parāśara iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ,
evaṃ hṛdayādinyāsaḥ ||
dhyānam
keṣāñcitpremapuṃsāṃ vigalitamanasāṃ bālalīlāvilāsaṃ
keṣāṃ gopālalīlāṅkitarasikatanurveṇuvādyena devam |
keṣāṃ vāmāsamāje janitamanasijo daityadarpāpahaivaṃ
jñātvā bhinnābhilāṣaṃ sa jayati jagatāmīśvarastādṛśo'bhūt || 1 ||
kṣīrābdhau kṛtasaṃstavassuragaṇairbrahmādibhiḥ paṇḍitaiḥ
prodbhūto vasudevasadmani mudā cikrīḍa yo gokule |
kaṃsadhvaṃsakṛte jagāma madhurāṃ sārāmasadvārakāṃ
gopālo'khilagopikājanasakhaḥ pāyādapāyāt sa naḥ || 2 ||
phullendīvarakāntiminduvadanaṃ barhāvataṃsapriyaṃ
śrīvatsāṅkamudārakaustubhadharaṃ pītāmbaraṃ sundaram |
gopīnāṃ nayanotpalārcitatanuṃ gogopasaṅghāvṛtaṃ
govindaṃ kalaveṇuvādanarataṃ divyāṅgabhūṣaṃ bhaje || 3 ||
om |
kṛṣṇaḥ śrīvallabhaḥ śārṅgī viṣvaksenaḥ svasiddhidaḥ |
kṣīrodadhāmā vyūheśaḥ śeṣaśāyī jaganmayaḥ || 1 ||
bhaktigamyastrayīmūrtirbhārārtavasudhāstutaḥ |
devadevo dayāsindhurdevadevaśikhāmaṇiḥ || 2 ||
sukhabhāvassukhādhāro mukundo muditāśayaḥ |
avikriyaḥ kriyāmūrtiradhyātmasvasvarūpavān || 3 ||
śiṣṭābhilakṣyo bhūtātmā dharmatrāṇārthaceṣṭitaḥ |
antaryāmī kalārūpaḥ kālāvayavasākṣikaḥ || 4 ||
vasudhāyāsaharaṇo nāradapreraṇonmukhaḥ |
prabhūṣṇurnāradodgīto lokarakṣāparāyaṇaḥ || 5 ||
rauhiṇeyakṛtānando yogajñānaniyojakaḥ |
mahāguhāntarnikṣiptaḥ purāṇavapurātmavān || 6 ||
śūravaṃśaikadhīśśauriḥ kaṃsaśaṅkāviṣādakṛt |
vasudevollasacchaktirdevakyaṣṭamagarbhagaḥ || 7 ||
vasudevasutaḥ śrīmāndevakīnandano hariḥ |
āścaryabālaḥ śrīvatsalakṣmavakṣāścaturbhujaḥ || 8 ||
svabhāvotkṛṣṭasadbhāvaḥ kṛṣṇāṣṭamyantasambhavaḥ |
prājāpatyarkṣasambhūto niśīthasamayoditaḥ || 9 ||
śaṅkhacakragadāpadmapāṇiḥ padmanibhekṣaṇaḥ |
kirīṭī kaustubhoraskaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ || 10 ||
pītavāsā ghanaśyāmaḥ kuñcitāñcitakuntalaḥ |
suvyaktavyaktābharaṇaḥ sūtikāgṛhabhūṣaṇaḥ || 11 ||
kārāgārāndhakāraghnaḥ pitṛprāgjanmasūcakaḥ |
vasudevastutaḥ stotraṃ tāpatrayanivāraṇaḥ || 12 ||
niravadyaḥ kriyāmūrtirnyāyavākyaniyojakaḥ |
adṛṣṭaceṣṭaḥ kūṭastho dhṛtalaukikavigrahaḥ || 13 ||
maharṣimānasollāso mahīmaṅgaladāyakaḥ |
santoṣitasuravrātaḥ sādhucittaprasādakaḥ || 14 ||
janakopāyanirdeṣṭā devakīnayanotsavaḥ |
pitṛpāṇipariṣkāro mohitāgārarakṣakaḥ || 15 ||
svaśaktyuddhāṭitāśeṣakapāṭaḥ pitṛvāhakaḥ |
śeṣoragaphaṇācchatraśśeṣoktākhyāsahasrakaḥ || 16 ||
yamunāpūravidhvaṃsī svabhāsodbhāsitavrajaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāso yogamāyāgrasambhavaḥ || 17 ||
durgāniveditodbhāvo yaśodātalpaśāyakaḥ |
nandagopotsavasphūrtirvrajānandakarodayaḥ || 18 ||
sujātajātakarma śrīrgopībhadroktinirvṛtaḥ |
alīkanidropagamaḥ pūtanāstanapīḍanaḥ || 19 ||
stanyāttapūtanāprāṇaḥ pūtanākrośakārakaḥ |
vinyastarakṣāgodhūliryaśodākaralālitaḥ || 20 ||
nandāghrātaśiromadhyaḥ pūtanāsugatipradaḥ |
bālaḥ paryaṅkanidrālurmukhārpitapadāṅguliḥ || 21 ||
añjanasnigdhanayanaḥ paryāyāṅkuritasmitaḥ |
līlākṣastaralālokaśśakaṭāsurabhañjanaḥ || 22 ||
dvijoditasvastyayano mantrapūtajalāplutaḥ |
yaśodotsaṅgaparyaṅko yaśodāmukhavīkṣakaḥ || 23 ||
yaśodāstanyamuditastṛṇāvartādidussahaḥ |
tṛṇāvartāsuradhvaṃsī mātṛvismayakārakaḥ || 24 ||
praśastanāmakaraṇo jānucaṅkramaṇotsukaḥ |
vyālambicūlikāratno ghoṣagopapraharṣaṇaḥ || 25 ||
svamukhapratibimbārthī grīvāvyāghranakhojjvalaḥ |
paṅkānuleparuciro māṃsalorukaṭītaṭaḥ || 26 ||
ghṛṣṭajānukaradvandvaḥ pratibimbānukārakṛt |
avyaktavarṇavāgvṛttiḥ smitalakṣyaradodgamaḥ || 27 ||
dhātrīkarasamālambī praskhalaccitracaṅkramaḥ |
anurūpavayasyāḍhyaścārukaumāracāpalaḥ || 28 ||
vatsapucchasamākṛṣṭo vatsapucchavikarṣaṇaḥ |
vismāritānyavyāpāro gopagopīmudāvahaḥ || 29 ||
akālavatsanirmoktā vrajavyākrośasusmitaḥ |
navanītamahācoro dārakāhāradāyakaḥ || 30 ||
pīṭholūkhalasopānaḥ kṣīrabhāṇḍavibhedanaḥ |
śikyabhāṇḍasamākarṣī dhvāntāgārapraveśakṛt || 31 ||
bhūṣāratnaprakāśāḍhyo gopyupālambhabhartsitaḥ |
parāgadhūsarākāro mṛdbhakṣaṇakṛtekṣaṇaḥ || 32 ||
bāloktamṛtkathārambho mitrāntargūḍhavigrahaḥ |
kṛtasantrāsalolākṣo jananīpratyayāvahaḥ || 33||
mātṛdṛśyāttavadano vaktralakṣyacarācaraḥ |
yaśodālālitasvātmā svayaṃ svācchandyamohanaḥ || 34 ||
savitrīsnehasaṃśliṣṭaḥ savitrīstanalolupaḥ |
navanītārthanāprahvo navanītamahāśanaḥ || 35 ||
mṛṣākopaprakampoṣṭho goṣṭhāṅgaṇavilokanaḥ |
dadhimanthaghaṭībhettā kiṅkiṇīkvāṇasūcitaḥ || 36 ||
haiyaṅgavīnarasiko mṛṣāśruścauryaśaṅkitaḥ |
jananīśramavijñātā dāmabandhaniyantritaḥ || 37 ||
dāmākalpaścalāpāṅgo gāḍholūkhalabandhanaḥ |
ākṛṣṭolūkhalo'nantaḥ kuberasutaśāpavit || | 38 ||
nāradoktiparāmarśī yamalārjunabhañjanaḥ |
dhanadātmajasaṅghuṣṭo nandamocitabandhanaḥ || 39 ||
bālakodgītanirato bāhukṣepoditapriyaḥ |
ātmajño mitravaśago gopīgītaguṇodayaḥ || 40 ||
prasthānaśakaṭārūḍho bṛndāvanakṛtālayaḥ |
govatsapālanaikāgro nānākrīḍāparicchadaḥ || 41 ||
kṣepaṇīkṣepaṇaprīto veṇuvādyaviśāradaḥ |
vṛṣavatsānukaraṇo vṛṣadhvānaviḍambanaḥ || 42 ||
niyuddhalīlāsaṃhṛṣṭaḥ kūjānukṛtakokilaḥ |
upāttahaṃsagamanassarvajanturutānukṛt || 43 ||
bhṛṅgānukārī dadhyannacoro vatsapurassaraḥ |
balī bakāsuragrāhī bakatālupradāhakaḥ || 44 ||
bhītagopārbhakāhūto bakacañcuvidāraṇaḥ |
bakāsurārirgopālo bālo bālādbhutāvahaḥ || 45 ||
balabhadrasamāśliṣṭaḥ kṛtakrīḍānilāyanaḥ |
krīḍāsetunidhānajñaḥ plavaṅgotplavano'dbhutaḥ || 46 ||
kandukakrīḍano luptanandādibhavavedanaḥ |
sumano'laṅkṛtaśirāḥ svādusnigdhānnaśikyabhṛt || 47 ||
guñjāprālambanacchannaḥ piñchairalakaveṣakṛt |
vanyāśanapriyaḥ śṛṅgaravākāritavatsakaḥ || 48 ||
manojñapallavottaṃsapuṣpasvecchāttaṣaṭpadaḥ |
mañjuśiñjitamañjīracaraṇaḥ karakaṅkaṇaḥ || 49 ||
anyonyaśāsanaḥ krīḍāpaṭuḥ paramakaitavaḥ |
pratidhvānapramuditaḥ śākhācaturacaṅkramaḥ || 50 ||
aghadānavasaṃhartā vrajavighnavināśanaḥ |
vrajasañjīvanaḥ śreyonidhirdānavamuktidaḥ || 51 ||
kālindīpulināsīnassahabhuktavrajārbhakaḥ |
kakṣājaṭharavinyastaveṇurvallavaceṣṭitaḥ || 52 ||
bhujasandhyantaranyastaśṛṅgavetraḥ śucismitaḥ |
vāmapāṇisthadadhyannakabalaḥ kalabhāṣaṇaḥ || 53 ||
aṅgulyantaravinyastaphalaḥ paramapāvanaḥ |
adṛśyatarṇakānveṣī vallavārbhakabhītihā || 54 ||
adṛṣṭavatsapavrāto brahmavijñātavaibhavaḥ |
govatsavatsapānveṣī virāṭ-puruṣavigrahaḥ || 55 ||
svasaṅkalpānurūpārtho vatsavatsaparūpadhṛk |
yathāvatsakriyārūpo yathāsthānaniveśanaḥ || 56 ||
yathāvrajārbhakākāro gogopīstanyapassukhī |
cirādvalohito dānto brahmavijñātavaibhavaḥ || 57 ||
vicitraśaktirvyālīnasṛṣṭagovatsavatsapaḥ |
brahmatrapākaro dhātṛstutassarvārthasādhakaḥ || 58 ||
brahma brahmamayo'vyaktastejorūpassukhātmakaḥ |
niruktaṃ vyākṛtirvyakto nirālambanabhāvanaḥ || 59 ||
prabhaviṣṇuratantrīko devapakṣārtharūpadhṛk |
akāmassarvavedādiraṇīyasthūlarūpavān || 60 ||
vyāpī vyāpyaḥ kṛpākartā vicitrācārasammataḥ |
chandomayaḥ pradhānātmā mūrtāmūrtidvayākṛtiḥ || 61 ||
anekamūrtirakrodhaḥ paraḥ prakṛtirakramaḥ |
sakalāvaraṇopetassarvadevo maheśvaraḥ || 62 ||
mahāprabhāvanaḥ pūrvavatsavatsapadarśakaḥ |
kṛṣṇayādavagopālo gopālokanaharṣitaḥ || 63 ||
smitekṣāharṣitabrahmā bhaktavatsalavākpriyaḥ |
brahmānandāśrudhautāṅghrirlīlāvaicitryakovidaḥ || 64 ||
balabhadraikahṛdayo nāmākāritagokulaḥ |
gopālabālako bhavyo rajjuyajñopavītavān || 65 ||
vṛkṣacchāyāhatāśāntirgopotsaṅgopabarhaṇaḥ |
gopasaṃvāhitapado gopavyajanavījitaḥ || 66|
gopagānasukhonnidraḥ śrīdāmārjitasauhṛdaḥ |
sunandasuhṛdekātmā subalaprāṇarañjanaḥ || 67 ||
tālīvanakṛtakrīḍo balapātitadhenukaḥ |
gopīsaubhāgyasambhāvyo godhūlicchuritālakaḥ || 68 ||
gopīvirahasantapto gopikākṛtamajjanaḥ |
pralambabāhurutphullapuṇḍarīkāvataṃsakaḥ || 69 ||
vilāsalalitasmeragarbhalīlāvalokanaḥ |
sragbhūṣaṇānulepāḍhyo jananyupahṛtānnabhuk || 70 ||
varaśayyāśayo rādhāpremasallāpanirvṛtaḥ |
yamunātaṭasañcārī viṣārtavrajaharṣadaḥ || 71 ||
kāliyakrodhajanakaḥ vṛddhāhikulaveṣṭitaḥ |
kāliyāhiphaṇāraṅganaṭaḥ kāliyamardanaḥ || 72 ||
nāgapatnīstutiprīto nānāveṣasamṛddhikṛt |
aviṣvaktadṛgātmeśaḥ svadṛgātmastutipriyaḥ || 73 ||
sarveśvarassarvaguṇaḥ prasiddhassarvasātvataḥ |
akuṇṭhadhāmā candrārkadṛṣṭirākāśanirmalaḥ || 74 ||
anirdeśyagatirnāgavanitāpatibhaikṣadaḥ |
svāṅghrimudrāṅkanāgendramūrdhā kāliyasaṃstutaḥ || 75 ||
abhayo viśvataścakṣuḥ stutottamaguṇaḥ prabhuḥ |
ahamātmā marutprāṇaḥ paramātmā dyuśīrṣavān || 76 ||
nāgopāyanahṛṣṭātmā hradotsāritakāliyaḥ |
balabhadrasukhālāpo gopāliṅgananirvṛtaḥ || 77 ||
dāvāgnibhītagopālagoptā dāvāgnināśanaḥ |
nayanācchādanakrīḍālampaṭo nṛpaceṣṭitaḥ || 78 ||
kākapakṣadharassaumyo balavāhakakelimān |
balaghātitadurdharṣapralambo balavatsalaḥ || 79 ||
muñjāṭavyagniśamanaḥ prāvṛṭkālavinodavān |
śilānyastānnabhṛddaityasaṃhartā śādvalāsanaḥ || 80 ||
sadāptagopikodgītaḥ karṇikārāvataṃsakaḥ |
naṭaveṣadharaḥ padmamālāṅko gopikāvṛtaḥ || 81 ||
gopīmanoharāpāṅgo veṇuvādanatatparaḥ |
vinyastavadanāmbhojaścāruśabdakṛtānanaḥ || 82 ||
bimbādharārpitodāraveṇurviśvavimohanaḥ |
vrajasaṃvarṇitaśrāvyaveṇunādaḥ śrutipriyaḥ || 83 ||
gogopagopījanmepsurbrahmendrādyabhivanditaḥ |
gītasnutisaritpūro nādanartitabarhiṇaḥ || 84 ||
rāgapallavitasthāṇurgītānamitapādapaḥ |
vismāritatṛṇagrāsamṛgo mṛgavilobhitaḥ || 85 ||
vyāghrādihiṃsrasahajavairahartā sugāyanaḥ |
gāḍhodīritagobṛndapremotkarṇitatarṇakaḥ || 86 ||
niṣpandayānabrahmādivīkṣito viśvavanditaḥ |
śākhotkarṇaśakuntaughaśchatrāyitabalāhakaḥ || 87 ||
prasannaḥ paramānandaścitrāyitacarācaraḥ |
gopikāmadano gopīkucakuṅkumamudritaḥ || 88 ||
gopikanyājalakrīḍāhṛṣṭo gopyaṃśukāpahṛt |
skandhāropitagopastrīvāsāḥ kundanibhasmitaḥ || 89 ||
gopīnetrotpalaśaśī gopikāyācitāṃśukaḥ |
gopīnamaskriyādeṣṭā gopyekakaravanditaḥ || 90 ||
gopyañjaliviśeṣārthī gopakrīḍāvilobhitaḥ |
śāntavāsasphuradgopīkṛtāñjaliraghāpahaḥ || 91 ||
gopīkelivilāsārthī gopīsampūrṇakāmadaḥ |
gopastrīvastrado gopīcittacoraḥ kutūhalī || 92 ||
bṛndāvanapriyo gopabandhuryajvānnayācitā |
yajñeśo yajñabhāvajño yajñapatnyabhivāñchitaḥ || 93 ||
munipatnīvitīrṇānnatṛpto munivadhūpriyaḥ |
dvijapatnyabhibhāvajño dvijapatnīvarapradaḥ || 94 ||
pratiruddhasatīmokṣaprado dvijavimohitā |
munijñānaprado yajvastuto vāsavayāgavit || 95 ||
pitṛproktakriyārūpaśakrayāganivāraṇaḥ |
śakrā'marṣakaraśśakravṛṣṭipraśamanonmukhaḥ || 96 ||
govardhanadharo gopagobṛndatrāṇatatparaḥ |
govardhanagiricchatracaṇḍadaṇḍabhujārgalaḥ || 97 ||
saptāhavidhṛtādrīndro meghavāhanagarvahā |
bhujāgroparivinyastakṣmādharakṣmābhṛdacyutaḥ || 98 ||
svasthānasthāpitagirirgopīdadhyakṣatārcitaḥ |
sumanassumanovṛṣṭihṛṣṭo vāsavavanditaḥ || 99 ||
kāmadhenupayaḥpūrābhiṣiktassurabhistutaḥ |
dharāṅghriroṣadhīromā dharmagoptā manomayaḥ || 100 ||
jñānayajñapriyaśśāstranetrassarvārthasārathiḥ |
airāvatakarānītaviyadgaṅgāpluto vibhuḥ || 101 ||
brahmābhiṣikto gogoptā sarvalokaśubhaṅkaraḥ |
sarvavedamayo magnanandānveṣipitṛpriyaḥ || 102 ||
varuṇodīritātmekṣākautuko varuṇārcitaḥ |
varuṇānītajanako gopajñātātmavaibhavaḥ || 103 ||
svarlokālokasaṃhṛṣṭagopavargatrivargadaḥ |
brahmahṛdgopito gopadraṣṭā brahmapadapradaḥ || 104 ||
śaraccandravihārotkaḥ śrīpatirvaśako kṣamaḥ |
bhayāpaho bhartṛruddhagopikādhyānagocaraḥ || 105 ||
gopikānayanāsvādyo gopīnarmoktinirvṛtaḥ |
gopikāmānaharaṇo gopikāśatayūthapaḥ || 106 ||
vaijayantīsragākalpo gopikāmānavardhanaḥ |
gopakāntāsunirdeṣṭā kānto manmathamanmathaḥ || 107 ||
svātmāsyadattatāmbūlaḥ phalitotkṛṣṭayauvanaḥ |
vallavīstanasaktākṣo vallavīpremacālitaḥ || 108 ||
gopīcelāñcalāsīno gopīnetrābjaṣaṭpadaḥ |
rāsakrīḍāsamāsakto gopīmaṇḍalamaṇḍanaḥ || 109 ||
gopīhemamaṇiśreṇimadhyendramaṇirujjvalaḥ |
vidyādharenduśāpaghnaśśaṅkhacūḍaśiroharaḥ || 110 ||
śaṅkhacūḍaśiroratnasamprīṇitabalo'naghaḥ |
ariṣṭāriṣṭakṛdduṣṭakeśidaityaniṣūdanaḥ || 111 ||
sarasassasmitamukhassusthiro virahākulaḥ |
saṅkarṣaṇārpitaprītirakrūradhyānagocaraḥ || 112 ||
akrūrasaṃstuto gūḍho guṇavṛtyupalakṣitaḥ |
pramāṇagamyastanmātrā'vayavī buddhitatparaḥ || 113 ||
sarvapramāṇapramadhīssarvapratyayasādhakaḥ |
puruṣaśca pradhānātmā viparyāsavilocanaḥ || 114 ||
madhurājanasaṃvīkṣyo rajakapratighātakaḥ |
vicitrāmbarasaṃvīto mālākāravarapradaḥ || 115 ||
kubjāvakratvanirmoktā kubjāyauvanadāyakaḥ |
kubjāṅgarāgasurabhiḥ kaṃsakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 116 ||
dhīraḥ kuvalayāpīḍamardanaḥ kaṃsabhītikṛt |
dantidantāyudho raṅgatrāsako mallayuddhavit || 117 ||
cāṇūrahantā kaṃsārirdevakīharṣadāyakaḥ |
vasudevapadānamraḥ pitṛbandhavimocanaḥ || 118 ||
urvībhayāpaho bhūpa ugrasenādhipatyadaḥ |
ājñāsthitaśacīnāthassudharmānayanakṣamaḥ || 119 ||
ādyo dvijātisatkartā śiṣṭācārapradarśakaḥ |
sāndīpanikṛtābhyastavidyābhyāsaikadhīssudhīḥ || 120 ||
gurvabhīṣṭakriyādakṣaḥ paścimodadhipūjitaḥ |
hatapañcajanaprāptapāñcajanyo yamārcitaḥ || 121 ||
dharmarājajayānītaguruputra urukramaḥ |
guruputrapradaśśāstā madhurājasabhāsadaḥ || 122 ||
jāmadagnyasamabhyarcyo gomantagirisañcaraḥ |
gomantadāvaśamano garuḍānītabhūṣaṇaḥ || 123 ||
cakrādyāyudhasaṃśobhī jarāsandhamadāpahaḥ |
sṛgālāvanipālaghnassṛgālātmajarājyadaḥ || 124 ||
vidhvastakālayavano mucukundavarapradaḥ |
ājñāpitamahāmbhodhirdvārakāpurakalpanaḥ || 125 ||
dvārakānilayo rukmimānahantā yadūdvahaḥ |
ruciro rukmiṇījāniḥ pradyumnajanakaḥ prabhuḥ || 126 ||
apākṛtatrilokārtiraniruddhapitāmahaḥ |
aniruddhapadānveṣī cakrī garuḍavāhanaḥ || 127 ||
bāṇāsurapurīroddhā rakṣājvalanayantrajit |
dhūtapramathasaṃrambho jitamāheśvarajvaraḥ || 128 ||
ṣaṭcakraśaktinirjetā bhūtavetālamohakṛt |
śambhutriśūlajicchambhujṛmbhaṇaśśambhusaṃstutaḥ || 129 ||
indriyātmenduhṛdayassarvayogeśvareśvaraḥ |
hiraṇyagarbhahṛdayo mohāvartanivartanaḥ || 130 ||
ātmajñānanidhirmedhā kośastanmātrarūpavān |
indro'gnivadanaḥ kālanābhassarvāgamādhvagaḥ || 131 ||
turīyasarvadhīsākṣī dvandvārāmātmadūragaḥ |
ajñātapāro vaśyaśrīravyākṛtavihāravān || 132 ||
ātmapradīpo vijñānamātrātmā śrīniketanaḥ |
bāṇabāhuvanacchettā mahendraprītivardhanaḥ || 133 ||
aniruddhanirodhajño jaleśāhṛtagokulaḥ |
jaleśavijayī vīrassatrājidratnayācakaḥ || 134 ||
prasenānveṣaṇodyukto jāmbavaddhṛtaratnadaḥ |
jitarkṣarājatanayāhartā jāmbavatīpriyaḥ || 135 ||
satyabhāmāpriyaḥ kāmaśśatadhanvaśiroharaḥ |
kālindīpatirakrūrabandhurakrūraratnadaḥ || 136 ||
kaikeyīramaṇo bhadrābhartā nāgnajitīdhavaḥ |
mādrīmanoharaśśaibyāprāṇabandhururukramaḥ || 137 ||
suśīlādayito mitravindānetramahotsavaḥ |
lakṣmaṇāvallabho ruddhaprāgjyotiṣamahāpuraḥ || 138 ||
surapāśāvṛticchedī murāriḥ krūrayuddhavit |
hayagrīvaśirohartā sarvātmā sarvadarśanaḥ || 139 ||
narakāsuravicchettā narakātmajarājyadaḥ|
pṛthvīstutaḥ prakāśātmā hṛdyo yajñaphalapradaḥ || 140 ||
guṇagrāhī guṇadraṣṭā gūḍhasvātmā vibhūtimān |
kavirjagadupadraṣṭā paramākṣaravigrahaḥ || 141 ||
prapannapālano mālī mahadbrahmavivardhanaḥ |
vācyavācakaśaktyarthassarvavyākṛtasiddhidaḥ || 142 ||
svayamprabhuranirvedyassvaprakāśaścirantanaḥ |
nādātmā mantrakoṭīśo nānāvādanirodhakaḥ || 143 ||
kandarpakoṭilāvaṇyaḥ parārthaikaprayojakaḥ |
amarīkṛtadevaughaḥ kanyakābandhamocanaḥ || 144 ||
ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ kāntaḥ kāntāmanobhavaḥ |
krīḍāratnācalāhartā varuṇacchatraśobhitaḥ || 145 ||
śakrābhivanditaśśakrajananīkuṇḍalapradaḥ |
aditiprastutastotro brāhmaṇodghuṣṭaceṣṭanaḥ || 146 ||
purāṇassaṃyamī janmāliptaḥ ṣaḍviṃśako'rthadaḥ |
yaśasyanītirādyantarahitassatkathāpriyaḥ || 147 ||
brahmabodhaḥ parānandaḥ pārijātāpahārakaḥ |
pauṇḍrakaprāṇaharaṇaḥ kāśirājaniṣūdanaḥ || 148 ||
kṛtyāgarvapraśamano vicakravadhadīkṣitaḥ |
kaṃsavidhvaṃsanassāmbajanako ḍimbhakārdanaḥ || 149 ||
munirgoptā pitṛvarapradassavanadīkṣitaḥ |
rathī sārathyanirdeṣṭā phālgunaḥ phālgunipriyaḥ || 150 ||
saptābdhistambhanodbhāto harissaptābdhibhedanaḥ |
ātmaprakāśaḥ pūrṇaśrīrādinārāyaṇekṣitaḥ || 151 ||
vipraputrapradaścaiva sarvamātṛsutapradaḥ |
pārthavismayakṛtpārthapraṇavārthaprabodhanaḥ || 152 ||
kailāsayātrāsumukho badaryāśramabhūṣaṇaḥ |
ghaṇṭākarṇakriyāmauḍhyāttoṣito bhaktavatsalaḥ || 153 ||
munibṛndādibhirdhyeyo ghaṇṭākarṇavarapradaḥ |
tapaścaryāparaścīravāsāḥ piṅgajaṭādharaḥ || 154 ||
pratyakṣīkṛtabhūteśaśśivastotā śivastutaḥ |
kṛṣṇāsvayaṃvarālokakautukī sarvasammataḥ || 155 ||
balasaṃrambhaśamano baladarśitapāṇḍavaḥ |
yativeṣārjunābhīṣṭadāyī sarvātmagocaraḥ || 156 ||
subhadrāphālgunodvāhakartā prīṇitaphālgunaḥ |
khāṇḍavaprīṇitārciṣmānmayadānavamocanaḥ || 157 ||
sulabho rājasūyārhayudhiṣṭhiraniyojakaḥ |
bhīmārditajarāsandho māgadhātmajarājyadaḥ || 158 ||
rājabandhananirmoktā rājasūyāgrapūjanaḥ |
caidyādyasahano bhīṣmastutassātvatapūrvajaḥ || 159 ||
sarvātmārthasamāhartā mandarācaladhārakaḥ |
yajñāvatāraḥ prahlādapratijñāpratipālakaḥ || 160 ||
baliyajñasabhādhvaṃsī dṛptakṣatrakulāntakaḥ |
daśagrīvāntako jetā revatīpremavallabhaḥ || 161 ||
sarvāvatārādhiṣṭhātā vedabāhyavimohanaḥ |
kalidoṣanirākartā daśanāmā dṛḍhavrataḥ || 162 ||
ameyātmā jagatsvāmī vāgmī caidyaśiroharaḥ |
draupadīracitastotraḥ keśavaḥ puruṣottamaḥ || 163 ||
nārāyaṇo madhupatirmādhavo doṣavarjitaḥ |
govindaḥ puṇḍarīkākṣo viṣṇuśca madhusūdanaḥ || 164 ||
trivikramastrilokeśo vāmanaḥ śrīdharaḥ pumān |
hṛṣīkeśo vāsudevaḥ padmanābho mahāhradaḥ || 165 ||
dāmodaraścaturvyūhaḥ pāñcālīmānarakṣaṇaḥ |
sālvaghnassamaraślāghī dantavaktranibarhaṇaḥ || 166 ||
dāmodarapriyasakhā pṛthukāsvādanapriyaḥ ||
ghṛṇī dāmodaraḥ śrīdo gopīpunaravekṣakaḥ || 167 ||
gopikāmuktido yogī durvāsastṛptikārakaḥ |
avijñātavrajākīrṇapāṇḍavālokano jayī || 168 ||
pārthasārathyanirataḥ prājñaḥ pāṇḍavadūtyakṛt |
vidurātithyasantuṣṭaḥ kuntīsantoṣadāyakaḥ || 169 ||
suyodhanatiraskartā duryodhanavikāravit |
vidurābhiṣṭhuto nityo vārṣṇeyo maṅgalātmakaḥ || 170 ||
pañcaviṃśatitattveśaścaturviṃśatidehabhāk |
sarvānugrāhakassarvadāśārhasatatārcitaḥ || 171 ||
acintyo madhurālāpassādhudarśī durāsadaḥ |
manuṣyadharmānugataḥ kauravendrakṣayekṣitā || 172 ||
upendro dānavārātirurugīto mahādyutiḥ |
brahmaṇyadevaḥ śrutimān gobrāhmaṇahitāśayaḥ || 173 ||
varaśīlaśśivārambhassuvijñānavimūrtimān |
svabhāvaśuddhassanmitrassuśaraṇyassulakṣaṇaḥ || 174 ||
dhṛtarāṣṭragataudṛṣṭipradaḥ karṇavibhedanaḥ |
pratodadhṛgviśvarūpavismāritadhanañjayaḥ || 175 ||
sāmagānapriyo dharmadhenurvarṇottamo'vyayaḥ |
caturyugakriyākartā viśvarūpapradarśakaḥ || 176 ||
brahmabodhaparitrātapārtho bhīṣmārthacakrabhṛt |
arjunāyāsavidhvaṃsī kāladaṃṣṭrāvibhūṣaṇaḥ || 177 ||
sujātānantamahimā svapnavyāpāritārjunaḥ |
akālasandhyāghaṭanaścakrāntaritabhāskaraḥ || 178 ||
duṣṭapramathanaḥ pārthapratijñāparipālakaḥ |
sindhurājaśiraḥpātasthānavaktā vivekadṛk || 179 ||
subhadrāśokaharaṇo droṇotsekādivismitaḥ |
pārthamanyunirākartā pāṇḍavotsavadāyakaḥ || 180 ||
aṅguṣṭhākrāntakaunteyarathaśśakto'hiśīrṣajit |
kālakopapraśamano bhīmasenajayapradaḥ || 181 ||
aśvatthāmavadhāyāsatrātapāṇḍusutaḥ kṛtī |
iṣīkāstrapraśamano drauṇirakṣāvicakṣaṇaḥ || 182 ||
pārthāpahāritadrauṇicūḍāmaṇirabhaṅguraḥ |
dhṛtarāṣṭraparāmṛṣṭabhīmapratikṛtismayaḥ || 183 ||
bhīṣmabuddhipradaśśāntaśśaraccandranibhānanaḥ |
gadāgrajanmā pāñcālīpratijñāparipālakaḥ || 184 ||
gāndhārīkopadṛgguptadharmasūnuranāmayaḥ |
prapannārtibhayacchettā bhīṣmaśalyavyadhāvahaḥ || 185 ||
śāntaśśāntanavodīrṇasarvadharmasamāhitaḥ |
smāritabrahmavidyārthaprītapārtho mahāstravit || 186 ||
prasādaparamodāro gāṅgeyasugatipradaḥ |
vipakṣapakṣakṣayakṛtparīkṣitprāṇarakṣaṇaḥ || 187 ||
jagadgururdharmasūnorvājimedhapravartakaḥ |
vihitārthāptasatkāro māsakātparivartadaḥ || 188 ||
uttaṅkaharṣadātmīyadivyarūpapradarśakaḥ |
janakāvagatasvoktabhāratassarvabhāvanaḥ || 189 ||
asoḍhayādavodreko vihitāptādipūjanaḥ ||
samudrasthāpitāścaryamusalo vṛṣṇivāhakaḥ || 190 ||
muniśāpāyudhaḥ padmāsanāditridaśārthitaḥ |
vṛṣṭipratyavahārotkassvadhāmagamanotsukaḥ || 191 ||
prabhāsālokanodyukto nānāvidhanimittakṛt |
sarvayādavasaṃsevyassarvotkṛṣṭaparicchadaḥ || 192 ||
velākānanasañcārī velānilahṛtaśramaḥ |
kālātmā yādavo'nantasstutisantuṣṭamānasaḥ || 193 ||
dvijālokanasantuṣṭaḥ puṇyatīrthamahotsavaḥ |
satkārāhlāditāśeṣabhūsurassuravallabhaḥ || 194 ||
puṇyatīrthāplutaḥ puṇyaḥ puṇyadastīrthapāvanaḥ |
viprasātkṛtagokoṭiśśatakoṭisuvarṇadaḥ || 195 ||
svamāyāmohitā'śeṣavṛṣṇivīro viśeṣavit |
jalajāyudhanirdeṣṭā svātmāveśitayādavaḥ || 196 ||
devatābhīṣṭavaradaḥ kṛtakṛtyaḥ prasannadhīḥ |
sthiraśeṣāyutabalassahasraphaṇivīkṣaṇaḥ || 197 ||
brahmavṛkṣavaracchāyāsīnaḥ padmāsanasthitaḥ |
pratyagātmā svabhāvārthaḥ praṇidhānaparāyaṇaḥ || 198 ||
vyādheṣuviddhapūjyāṅghrirniṣādabhayamocanaḥ |
pulindastutisantuṣṭaḥ pulindasugatipradaḥ || 199 ||
dārukārpitapārthādikaraṇīyoktirīśitā |
divyadundubhisaṃyuktaḥ puṣpavṛṣṭiprapūjitaḥ || 200 ||
purāṇaḥ parameśānaḥ pūrṇabhūmā pariṣṭutaḥ |
patirādyaḥ paraṃ brahma paramātmā parātparaḥ || 201 ||
śrīparamātmā parātparaḥ oṃ namaḥ iti |
phalaśrutiḥ –
idaṃ sahasraṃ kṛṣṇasya nāmnāṃ sarvārthadāyakam |
anantarūpī bhagavān vyākhyātādau svayambhuve || 202 ||
tena proktaṃ vasiṣṭhāya tato labdhvā parāśaraḥ |
vyāsāya tena samproktaṃ śuko vyāsādavāptavān || 203 ||
tacchiṣyairbahubhirbhūmau khyāpitaṃ dvāpare yuge |
kṛṣṇājñayā hariharaḥ kalau prakhyāpayadvibhuḥ || 204 ||
idaṃ paṭhati bhaktyā yaḥ śṛṇoti ca samāhitaḥ |
svasiddhyai prārthayantyenaṃ tīrthakṣetrādidevatāḥ || 205 ||
prāyaścittānyaśeṣāṇi nālaṃ yāni vyapohitum |
tāni pāpāni naśyanti sakṛdasya praśaṃsanāt || 206 ||
ṛṇatrayavimuktasya śrautasmārtānuvartinaḥ |
ṛṣestrimūrtirūpasya phalaṃ vindedidaṃ paṭhan || 207 ||
idaṃ nāmasahasraṃ yaḥ paṭhatyetacchṛṇoti ca |
śivaliṅgasahasrasya sa pratiṣṭhāphalaṃ labhet || 208 ||
idaṃ kirīṭī sañjapya jayī pāśupatāstrabhāk |
kṛṣṇasya prāṇabhūtassan kṛṣṇaṃ sārathimāptavān || 209 ||
draupadyā damayantyā ca sāvitryā ca suśīlayā |
duritāni jitānyetajjapādāptaṃ ca vāñchitam || 210 ||
kimidaṃ bahunā śaṃsanmānavo modanirbharaḥ |
brahmānandamavāpyānte kṛṣṇasāyūjyamāpnuyāt || 211 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.