ওঁ অস্য শ্রীকৃষ্ণসহস্রনামস্তোত্রমন্ত্রস্য পরাশর ঋষিঃ, অনুষ্টুপ্ ছন্দঃ, শ্রীকৃষ্ণঃ পরমাত্মা দেবতা, শ্রীকৃষ্ণেতি বীজম্, শ্রীবল্লভেতি শক্তিঃ, শার্ঙ্গীতি কীলকং, শ্রীকৃষ্ণপ্রীত্যর্থে জপে বিনিযোগঃ ॥
ন্যাসঃ
পরাশরায ঋষযে নমঃ ইতি শিরসি,
অনুষ্টুপ্ ছন্দসে নমঃ ইতি মুখে,
গোপালকৃষ্ণদেবতাযৈ নমঃ ইতি হৃদযে,
শ্রীকৃষ্ণায বীজায নমঃ ইতি গুহ্যে,
শ্রীবল্লভায শক্ত্যৈ নমঃ ইতি পাদযোঃ,
শার্ঙ্গধরায কীলকায নমঃ ইতি সর্বাঙ্গে ॥
করন্যাসঃ
শ্রীকৃষ্ণ ইত্যারভ্য শূরবংশৈকধীরিত্যন্তানি অঙ্গুষ্ঠাভ্যাং নমঃ ।
শৌরিরিত্যারভ্য স্বভাসোদ্ভাসিতব্রজ ইত্যন্তানি তর্জনীভ্যাং নমঃ ।
কৃতাত্মবিদ্যাবিন্যাস ইত্যারভ্য প্রস্থানশকটারূঢ ইতি মধ্যমাভ্যাং নমঃ,
বৃন্দাবনকৃতালয ইত্যারভ্য মধুরাজনবীক্ষিত ইত্যনামিকাভ্যাং নমঃ,
রজকপ্রতিঘাতক ইত্যারভ্য দ্বারকাপুরকল্পন ইতি কনিষ্ঠিকাভ্যাং নমঃ
দ্বারকানিলয ইত্যারভ্য পরাশর ইতি করতলকরপৃষ্ঠাভ্যাং নমঃ,
এবং হৃদযাদিন্যাসঃ ॥
ধ্যানম্
কেষাঞ্চিত্প্রেমপুংসাং বিগলিতমনসাং বাললীলাবিলাসং
কেষাং গোপাললীলাঙ্কিতরসিকতনুর্বেণুবাদ্যেন দেবম্ ।
কেষাং বামাসমাজে জনিতমনসিজো দৈত্যদর্পাপহৈবং
জ্ঞাত্বা ভিন্নাভিলাষং স জযতি জগতামীশ্বরস্তাদৃশোঽভূত্ ॥ 1 ॥
ক্ষীরাব্ধৌ কৃতসংস্তবস্সুরগণৈর্ব্রহ্মাদিভিঃ পণ্ডিতৈঃ
প্রোদ্ভূতো বসুদেবসদ্মনি মুদা চিক্রীড যো গোকুলে ।
কংসধ্বংসকৃতে জগাম মধুরাং সারামসদ্বারকাং
গোপালোঽখিলগোপিকাজনসখঃ পাযাদপাযাত্ স নঃ ॥ 2 ॥
ফুল্লেন্দীবরকান্তিমিন্দুবদনং বর্হাবতংসপ্রিযং
শ্রীবত্সাঙ্কমুদারকৌস্তুভধরং পীতাম্বরং সুন্দরম্ ।
গোপীনাং নযনোত্পলার্চিততনুং গোগোপসঙ্ঘাবৃতং
গোবিন্দং কলবেণুবাদনরতং দিব্যাঙ্গভূষং ভজে ॥ 3 ॥
ওম্ ।
কৃষ্ণঃ শ্রীবল্লভঃ শার্ঙ্গী বিষ্বক্সেনঃ স্বসিদ্ধিদঃ ।
ক্ষীরোদধামা ব্যূহেশঃ শেষশাযী জগন্মযঃ ॥ 1 ॥
ভক্তিগম্যস্ত্রযীমূর্তির্ভারার্তবসুধাস্তুতঃ ।
দেবদেবো দযাসিন্ধুর্দেবদেবশিখামণিঃ ॥ 2 ॥
সুখভাবস্সুখাধারো মুকুন্দো মুদিতাশযঃ ।
অবিক্রিযঃ ক্রিযামূর্তিরধ্যাত্মস্বস্বরূপবান্ ॥ 3 ॥
শিষ্টাভিলক্ষ্যো ভূতাত্মা ধর্মত্রাণার্থচেষ্টিতঃ ।
অন্তর্যামী কলারূপঃ কালাবযবসাক্ষিকঃ ॥ 4 ॥
বসুধাযাসহরণো নারদপ্রেরণোন্মুখঃ ।
প্রভূষ্ণুর্নারদোদ্গীতো লোকরক্ষাপরাযণঃ ॥ 5 ॥
রৌহিণেযকৃতানন্দো যোগজ্ঞাননিযোজকঃ ।
মহাগুহান্তর্নিক্ষিপ্তঃ পুরাণবপুরাত্মবান্ ॥ 6 ॥
শূরবংশৈকধীশ্শৌরিঃ কংসশঙ্কাবিষাদকৃত্ ।
বসুদেবোল্লসচ্ছক্তির্দেবক্যষ্টমগর্ভগঃ ॥ 7 ॥
বসুদেবসুতঃ শ্রীমান্দেবকীনন্দনো হরিঃ ।
আশ্চর্যবালঃ শ্রীবত্সলক্ষ্মবক্ষাশ্চতুর্ভুজঃ ॥ 8 ॥
স্বভাবোত্কৃষ্টসদ্ভাবঃ কৃষ্ণাষ্টম্যন্তসম্ভবঃ ।
প্রাজাপত্যর্ক্ষসম্ভূতো নিশীথসমযোদিতঃ ॥ 9 ॥
শঙ্খচক্রগদাপদ্মপাণিঃ পদ্মনিভেক্ষণঃ ।
কিরীটী কৌস্তুভোরস্কঃ স্ফুরন্মকরকুণ্ডলঃ ॥ 10 ॥
পীতবাসা ঘনশ্যামঃ কুঞ্চিতাঞ্চিতকুন্তলঃ ।
সুব্যক্তব্যক্তাভরণঃ সূতিকাগৃহভূষণঃ ॥ 11 ॥
কারাগারান্ধকারঘ্নঃ পিতৃপ্রাগ্জন্মসূচকঃ ।
বসুদেবস্তুতঃ স্তোত্রং তাপত্রযনিবারণঃ ॥ 12 ॥
নিরবদ্যঃ ক্রিযামূর্তির্ন্যাযবাক্যনিযোজকঃ ।
অদৃষ্টচেষ্টঃ কূটস্থো ধৃতলৌকিকবিগ্রহঃ ॥ 13 ॥
মহর্ষিমানসোল্লাসো মহীমঙ্গলদাযকঃ ।
সন্তোষিতসুরব্রাতঃ সাধুচিত্তপ্রসাদকঃ ॥ 14 ॥
জনকোপাযনির্দেষ্টা দেবকীনযনোত্সবঃ ।
পিতৃপাণিপরিষ্কারো মোহিতাগাররক্ষকঃ ॥ 15 ॥
স্বশক্ত্যুদ্ধাটিতাশেষকপাটঃ পিতৃবাহকঃ ।
শেষোরগফণাচ্ছত্রশ্শেষোক্তাখ্যাসহস্রকঃ ॥ 16 ॥
যমুনাপূরবিধ্বংসী স্বভাসোদ্ভাসিতব্রজঃ ।
কৃতাত্মবিদ্যাবিন্যাসো যোগমাযাগ্রসম্ভবঃ ॥ 17 ॥
দুর্গানিবেদিতোদ্ভাবো যশোদাতল্পশাযকঃ ।
নন্দগোপোত্সবস্ফূর্তির্ব্রজানন্দকরোদযঃ ॥ 18 ॥
সুজাতজাতকর্ম শ্রীর্গোপীভদ্রোক্তিনির্বৃতঃ ।
অলীকনিদ্রোপগমঃ পূতনাস্তনপীডনঃ ॥ 19 ॥
স্তন্যাত্তপূতনাপ্রাণঃ পূতনাক্রোশকারকঃ ।
বিন্যস্তরক্ষাগোধূলির্যশোদাকরলালিতঃ ॥ 20 ॥
নন্দাঘ্রাতশিরোমধ্যঃ পূতনাসুগতিপ্রদঃ ।
বালঃ পর্যঙ্কনিদ্রালুর্মুখার্পিতপদাঙ্গুলিঃ ॥ 21 ॥
অঞ্জনস্নিগ্ধনযনঃ পর্যাযাঙ্কুরিতস্মিতঃ ।
লীলাক্ষস্তরলালোকশ্শকটাসুরভঞ্জনঃ ॥ 22 ॥
দ্বিজোদিতস্বস্ত্যযনো মন্ত্রপূতজলাপ্লুতঃ ।
যশোদোত্সঙ্গপর্যঙ্কো যশোদামুখবীক্ষকঃ ॥ 23 ॥
যশোদাস্তন্যমুদিতস্তৃণাবর্তাদিদুস্সহঃ ।
তৃণাবর্তাসুরধ্বংসী মাতৃবিস্মযকারকঃ ॥ 24 ॥
প্রশস্তনামকরণো জানুচঙ্ক্রমণোত্সুকঃ ।
ব্যালম্বিচূলিকারত্নো ঘোষগোপপ্রহর্ষণঃ ॥ 25 ॥
স্বমুখপ্রতিবিম্বার্থী গ্রীবাব্যাঘ্রনখোজ্জ্বলঃ ।
পঙ্কানুলেপরুচিরো মাংসলোরুকটীতটঃ ॥ 26 ॥
ঘৃষ্টজানুকরদ্বন্দ্বঃ প্রতিবিম্বানুকারকৃত্ ।
অব্যক্তবর্ণবাগ্বৃত্তিঃ স্মিতলক্ষ্যরদোদ্গমঃ ॥ 27 ॥
ধাত্রীকরসমালম্বী প্রস্খলচ্চিত্রচঙ্ক্রমঃ ।
অনুরূপবযস্যাঢ্যশ্চারুকৌমারচাপলঃ ॥ 28 ॥
বত্সপুচ্ছসমাকৃষ্টো বত্সপুচ্ছবিকর্ষণঃ ।
বিস্মারিতান্যব্যাপারো গোপগোপীমুদাবহঃ ॥ 29 ॥
অকালবত্সনির্মোক্তা ব্রজব্যাক্রোশসুস্মিতঃ ।
নবনীতমহাচোরো দারকাহারদাযকঃ ॥ 30 ॥
পীঠোলূখলসোপানঃ ক্ষীরভাণ্ডবিভেদনঃ ।
শিক্যভাণ্ডসমাকর্ষী ধ্বান্তাগারপ্রবেশকৃত্ ॥ 31 ॥
ভূষারত্নপ্রকাশাঢ্যো গোপ্যুপালম্ভভর্ত্সিতঃ ।
পরাগধূসরাকারো মৃদ্ভক্ষণকৃতেক্ষণঃ ॥ 32 ॥
বালোক্তমৃত্কথারম্ভো মিত্রান্তর্গূঢবিগ্রহঃ ।
কৃতসন্ত্রাসলোলাক্ষো জননীপ্রত্যযাবহঃ ॥ 33॥
মাতৃদৃশ্যাত্তবদনো বক্ত্রলক্ষ্যচরাচরঃ ।
যশোদালালিতস্বাত্মা স্বযং স্বাচ্ছন্দ্যমোহনঃ ॥ 34 ॥
সবিত্রীস্নেহসংশ্লিষ্টঃ সবিত্রীস্তনলোলুপঃ ।
নবনীতার্থনাপ্রহ্বো নবনীতমহাশনঃ ॥ 35 ॥
মৃষাকোপপ্রকম্পোষ্ঠো গোষ্ঠাঙ্গণবিলোকনঃ ।
দধিমন্থঘটীভেত্তা কিঙ্কিণীক্বাণসূচিতঃ ॥ 36 ॥
হৈযঙ্গবীনরসিকো মৃষাশ্রুশ্চৌর্যশঙ্কিতঃ ।
জননীশ্রমবিজ্ঞাতা দামবন্ধনিযন্ত্রিতঃ ॥ 37 ॥
দামাকল্পশ্চলাপাঙ্গো গাঢোলূখলবন্ধনঃ ।
আকৃষ্টোলূখলোঽনন্তঃ কুবেরসুতশাপবিত্ ॥ । 38 ॥
নারদোক্তিপরামর্শী যমলার্জুনভঞ্জনঃ ।
ধনদাত্মজসঙ্ঘুষ্টো নন্দমোচিতবন্ধনঃ ॥ 39 ॥
বালকোদ্গীতনিরতো বাহুক্ষেপোদিতপ্রিযঃ ।
আত্মজ্ঞো মিত্রবশগো গোপীগীতগুণোদযঃ ॥ 40 ॥
প্রস্থানশকটারূঢো বৃন্দাবনকৃতালযঃ ।
গোবত্সপালনৈকাগ্রো নানাক্রীডাপরিচ্ছদঃ ॥ 41 ॥
ক্ষেপণীক্ষেপণপ্রীতো বেণুবাদ্যবিশারদঃ ।
বৃষবত্সানুকরণো বৃষধ্বানবিডম্বনঃ ॥ 42 ॥
নিযুদ্ধলীলাসংহৃষ্টঃ কূজানুকৃতকোকিলঃ ।
উপাত্তহংসগমনস্সর্বজন্তুরুতানুকৃত্ ॥ 43 ॥
ভৃঙ্গানুকারী দধ্যন্নচোরো বত্সপুরস্সরঃ ।
বলী বকাসুরগ্রাহী বকতালুপ্রদাহকঃ ॥ 44 ॥
ভীতগোপার্ভকাহূতো বকচঞ্চুবিদারণঃ ।
বকাসুরারির্গোপালো বালো বালাদ্ভুতাবহঃ ॥ 45 ॥
বলভদ্রসমাশ্লিষ্টঃ কৃতক্রীডানিলাযনঃ ।
ক্রীডাসেতুনিধানজ্ঞঃ প্লবঙ্গোত্প্লবনোঽদ্ভুতঃ ॥ 46 ॥
কন্দুকক্রীডনো লুপ্তনন্দাদিভববেদনঃ ।
সুমনোঽলঙ্কৃতশিরাঃ স্বাদুস্নিগ্ধান্নশিক্যভৃত্ ॥ 47 ॥
গুঞ্জাপ্রালম্বনচ্ছন্নঃ পিঞ্ছৈরলকবেষকৃত্ ।
বন্যাশনপ্রিযঃ শৃঙ্গরবাকারিতবত্সকঃ ॥ 48 ॥
মনোজ্ঞপল্লবোত্তংসপুষ্পস্বেচ্ছাত্তষট্পদঃ ।
মঞ্জুশিঞ্জিতমঞ্জীরচরণঃ করকঙ্কণঃ ॥ 49 ॥
অন্যোন্যশাসনঃ ক্রীডাপটুঃ পরমকৈতবঃ ।
প্রতিধ্বানপ্রমুদিতঃ শাখাচতুরচঙ্ক্রমঃ ॥ 50 ॥
অঘদানবসংহর্তা ব্রজবিঘ্নবিনাশনঃ ।
ব্রজসঞ্জীবনঃ শ্রেযোনিধির্দানবমুক্তিদঃ ॥ 51 ॥
কালিন্দীপুলিনাসীনস্সহভুক্তব্রজার্ভকঃ ।
কক্ষাজঠরবিন্যস্তবেণুর্বল্লবচেষ্টিতঃ ॥ 52 ॥
ভুজসন্ধ্যন্তরন্যস্তশৃঙ্গবেত্রঃ শুচিস্মিতঃ ।
বামপাণিস্থদধ্যন্নকবলঃ কলভাষণঃ ॥ 53 ॥
অঙ্গুল্যন্তরবিন্যস্তফলঃ পরমপাবনঃ ।
অদৃশ্যতর্ণকান্বেষী বল্লবার্ভকভীতিহা ॥ 54 ॥
অদৃষ্টবত্সপব্রাতো ব্রহ্মবিজ্ঞাতবৈভবঃ ।
গোবত্সবত্সপান্বেষী বিরাট্-পুরুষবিগ্রহঃ ॥ 55 ॥
স্বসঙ্কল্পানুরূপার্থো বত্সবত্সপরূপধৃক্ ।
যথাবত্সক্রিযারূপো যথাস্থাননিবেশনঃ ॥ 56 ॥
যথাব্রজার্ভকাকারো গোগোপীস্তন্যপস্সুখী ।
চিরাদ্বলোহিতো দান্তো ব্রহ্মবিজ্ঞাতবৈভবঃ ॥ 57 ॥
বিচিত্রশক্তির্ব্যালীনসৃষ্টগোবত্সবত্সপঃ ।
ব্রহ্মত্রপাকরো ধাতৃস্তুতস্সর্বার্থসাধকঃ ॥ 58 ॥
ব্রহ্ম ব্রহ্মমযোঽব্যক্তস্তেজোরূপস্সুখাত্মকঃ ।
নিরুক্তং ব্যাকৃতির্ব্যক্তো নিরালম্বনভাবনঃ ॥ 59 ॥
প্রভবিষ্ণুরতন্ত্রীকো দেবপক্ষার্থরূপধৃক্ ।
অকামস্সর্ববেদাদিরণীযস্থূলরূপবান্ ॥ 60 ॥
ব্যাপী ব্যাপ্যঃ কৃপাকর্তা বিচিত্রাচারসম্মতঃ ।
ছন্দোমযঃ প্রধানাত্মা মূর্তামূর্তিদ্বযাকৃতিঃ ॥ 61 ॥
অনেকমূর্তিরক্রোধঃ পরঃ প্রকৃতিরক্রমঃ ।
সকলাবরণোপেতস্সর্বদেবো মহেশ্বরঃ ॥ 62 ॥
মহাপ্রভাবনঃ পূর্ববত্সবত্সপদর্শকঃ ।
কৃষ্ণযাদবগোপালো গোপালোকনহর্ষিতঃ ॥ 63 ॥
স্মিতেক্ষাহর্ষিতব্রহ্মা ভক্তবত্সলবাক্প্রিযঃ ।
ব্রহ্মানন্দাশ্রুধৌতাঙ্ঘ্রির্লীলাবৈচিত্র্যকোবিদঃ ॥ 64 ॥
বলভদ্রৈকহৃদযো নামাকারিতগোকুলঃ ।
গোপালবালকো ভব্যো রজ্জুযজ্ঞোপবীতবান্ ॥ 65 ॥
বৃক্ষচ্ছাযাহতাশান্তির্গোপোত্সঙ্গোপবর্হণঃ ।
গোপসংবাহিতপদো গোপব্যজনবীজিতঃ ॥ 66।
গোপগানসুখোন্নিদ্রঃ শ্রীদামার্জিতসৌহৃদঃ ।
সুনন্দসুহৃদেকাত্মা সুবলপ্রাণরঞ্জনঃ ॥ 67 ॥
তালীবনকৃতক্রীডো বলপাতিতধেনুকঃ ।
গোপীসৌভাগ্যসম্ভাব্যো গোধূলিচ্ছুরিতালকঃ ॥ 68 ॥
গোপীবিরহসন্তপ্তো গোপিকাকৃতমজ্জনঃ ।
প্রলম্ববাহুরুত্ফুল্লপুণ্ডরীকাবতংসকঃ ॥ 69 ॥
বিলাসললিতস্মেরগর্ভলীলাবলোকনঃ ।
স্রগ্ভূষণানুলেপাঢ্যো জনন্যুপহৃতান্নভুক্ ॥ 70 ॥
বরশয্যাশযো রাধাপ্রেমসল্লাপনির্বৃতঃ ।
যমুনাতটসঞ্চারী বিষার্তব্রজহর্ষদঃ ॥ 71 ॥
কালিযক্রোধজনকঃ বৃদ্ধাহিকুলবেষ্টিতঃ ।
কালিযাহিফণারঙ্গনটঃ কালিযমর্দনঃ ॥ 72 ॥
নাগপত্নীস্তুতিপ্রীতো নানাবেষসমৃদ্ধিকৃত্ ।
অবিষ্বক্তদৃগাত্মেশঃ স্বদৃগাত্মস্তুতিপ্রিযঃ ॥ 73 ॥
সর্বেশ্বরস্সর্বগুণঃ প্রসিদ্ধস্সর্বসাত্বতঃ ।
অকুণ্ঠধামা চন্দ্রার্কদৃষ্টিরাকাশনির্মলঃ ॥ 74 ॥
অনির্দেশ্যগতির্নাগবনিতাপতিভৈক্ষদঃ ।
স্বাঙ্ঘ্রিমুদ্রাঙ্কনাগেন্দ্রমূর্ধা কালিযসংস্তুতঃ ॥ 75 ॥
অভযো বিশ্বতশ্চক্ষুঃ স্তুতোত্তমগুণঃ প্রভুঃ ।
অহমাত্মা মরুত্প্রাণঃ পরমাত্মা দ্যুশীর্ষবান্ ॥ 76 ॥
নাগোপাযনহৃষ্টাত্মা হ্রদোত্সারিতকালিযঃ ।
বলভদ্রসুখালাপো গোপালিঙ্গননির্বৃতঃ ॥ 77 ॥
দাবাগ্নিভীতগোপালগোপ্তা দাবাগ্নিনাশনঃ ।
নযনাচ্ছাদনক্রীডালম্পটো নৃপচেষ্টিতঃ ॥ 78 ॥
কাকপক্ষধরস্সৌম্যো বলবাহককেলিমান্ ।
বলঘাতিতদুর্ধর্ষপ্রলম্বো বলবত্সলঃ ॥ 79 ॥
মুঞ্জাটব্যগ্নিশমনঃ প্রাবৃট্কালবিনোদবান্ ।
শিলান্যস্তান্নভৃদ্দৈত্যসংহর্তা শাদ্বলাসনঃ ॥ 80 ॥
সদাপ্তগোপিকোদ্গীতঃ কর্ণিকারাবতংসকঃ ।
নটবেষধরঃ পদ্মমালাঙ্কো গোপিকাবৃতঃ ॥ 81 ॥
গোপীমনোহরাপাঙ্গো বেণুবাদনতত্পরঃ ।
বিন্যস্তবদনাম্ভোজশ্চারুশব্দকৃতাননঃ ॥ 82 ॥
বিম্বাধরার্পিতোদারবেণুর্বিশ্ববিমোহনঃ ।
ব্রজসংবর্ণিতশ্রাব্যবেণুনাদঃ শ্রুতিপ্রিযঃ ॥ 83 ॥
গোগোপগোপীজন্মেপ্সুর্ব্রহ্মেন্দ্রাদ্যভিবন্দিতঃ ।
গীতস্নুতিসরিত্পূরো নাদনর্তিতবর্হিণঃ ॥ 84 ॥
রাগপল্লবিতস্থাণুর্গীতানমিতপাদপঃ ।
বিস্মারিততৃণগ্রাসমৃগো মৃগবিলোভিতঃ ॥ 85 ॥
ব্যাঘ্রাদিহিংস্রসহজবৈরহর্তা সুগাযনঃ ।
গাঢোদীরিতগোবৃন্দপ্রেমোত্কর্ণিততর্ণকঃ ॥ 86 ॥
নিষ্পন্দযানব্রহ্মাদিবীক্ষিতো বিশ্ববন্দিতঃ ।
শাখোত্কর্ণশকুন্তৌঘশ্ছত্রাযিতবলাহকঃ ॥ 87 ॥
প্রসন্নঃ পরমানন্দশ্চিত্রাযিতচরাচরঃ ।
গোপিকামদনো গোপীকুচকুঙ্কুমমুদ্রিতঃ ॥ 88 ॥
গোপিকন্যাজলক্রীডাহৃষ্টো গোপ্যংশুকাপহৃত্ ।
স্কন্ধারোপিতগোপস্ত্রীবাসাঃ কুন্দনিভস্মিতঃ ॥ 89 ॥
গোপীনেত্রোত্পলশশী গোপিকাযাচিতাংশুকঃ ।
গোপীনমস্ক্রিযাদেষ্টা গোপ্যেককরবন্দিতঃ ॥ 90 ॥
গোপ্যঞ্জলিবিশেষার্থী গোপক্রীডাবিলোভিতঃ ।
শান্তবাসস্ফুরদ্গোপীকৃতাঞ্জলিরঘাপহঃ ॥ 91 ॥
গোপীকেলিবিলাসার্থী গোপীসম্পূর্ণকামদঃ ।
গোপস্ত্রীবস্ত্রদো গোপীচিত্তচোরঃ কুতূহলী ॥ 92 ॥
বৃন্দাবনপ্রিযো গোপবন্ধুর্যজ্বান্নযাচিতা ।
যজ্ঞেশো যজ্ঞভাবজ্ঞো যজ্ঞপত্ন্যভিবাঞ্ছিতঃ ॥ 93 ॥
মুনিপত্নীবিতীর্ণান্নতৃপ্তো মুনিবধূপ্রিযঃ ।
দ্বিজপত্ন্যভিভাবজ্ঞো দ্বিজপত্নীবরপ্রদঃ ॥ 94 ॥
প্রতিরুদ্ধসতীমোক্ষপ্রদো দ্বিজবিমোহিতা ।
মুনিজ্ঞানপ্রদো যজ্বস্তুতো বাসবযাগবিত্ ॥ 95 ॥
পিতৃপ্রোক্তক্রিযারূপশক্রযাগনিবারণঃ ।
শক্রাঽমর্ষকরশ্শক্রবৃষ্টিপ্রশমনোন্মুখঃ ॥ 96 ॥
গোবর্ধনধরো গোপগোবৃন্দত্রাণতত্পরঃ ।
গোবর্ধনগিরিচ্ছত্রচণ্ডদণ্ডভুজার্গলঃ ॥ 97 ॥
সপ্তাহবিধৃতাদ্রীন্দ্রো মেঘবাহনগর্বহা ।
ভুজাগ্রোপরিবিন্যস্তক্ষ্মাধরক্ষ্মাভৃদচ্যুতঃ ॥ 98 ॥
স্বস্থানস্থাপিতগিরির্গোপীদধ্যক্ষতার্চিতঃ ।
সুমনস্সুমনোবৃষ্টিহৃষ্টো বাসববন্দিতঃ ॥ 99 ॥
কামধেনুপযঃপূরাভিষিক্তস্সুরভিস্তুতঃ ।
ধরাঙ্ঘ্রিরোষধীরোমা ধর্মগোপ্তা মনোমযঃ ॥ 100 ॥
জ্ঞানযজ্ঞপ্রিযশ্শাস্ত্রনেত্রস্সর্বার্থসারথিঃ ।
ঐরাবতকরানীতবিযদ্গঙ্গাপ্লুতো বিভুঃ ॥ 101 ॥
ব্রহ্মাভিষিক্তো গোগোপ্তা সর্বলোকশুভঙ্করঃ ।
সর্ববেদমযো মগ্ননন্দান্বেষিপিতৃপ্রিযঃ ॥ 102 ॥
বরুণোদীরিতাত্মেক্ষাকৌতুকো বরুণার্চিতঃ ।
বরুণানীতজনকো গোপজ্ঞাতাত্মবৈভবঃ ॥ 103 ॥
স্বর্লোকালোকসংহৃষ্টগোপবর্গত্রিবর্গদঃ ।
ব্রহ্মহৃদ্গোপিতো গোপদ্রষ্টা ব্রহ্মপদপ্রদঃ ॥ 104 ॥
শরচ্চন্দ্রবিহারোত্কঃ শ্রীপতির্বশকো ক্ষমঃ ।
ভযাপহো ভর্তৃরুদ্ধগোপিকাধ্যানগোচরঃ ॥ 105 ॥
গোপিকানযনাস্বাদ্যো গোপীনর্মোক্তিনির্বৃতঃ ।
গোপিকামানহরণো গোপিকাশতযূথপঃ ॥ 106 ॥
বৈজযন্তীস্রগাকল্পো গোপিকামানবর্ধনঃ ।
গোপকান্তাসুনির্দেষ্টা কান্তো মন্মথমন্মথঃ ॥ 107 ॥
স্বাত্মাস্যদত্ততাম্বূলঃ ফলিতোত্কৃষ্টযৌবনঃ ।
বল্লবীস্তনসক্তাক্ষো বল্লবীপ্রেমচালিতঃ ॥ 108 ॥
গোপীচেলাঞ্চলাসীনো গোপীনেত্রাব্জষট্পদঃ ।
রাসক্রীডাসমাসক্তো গোপীমণ্ডলমণ্ডনঃ ॥ 109 ॥
গোপীহেমমণিশ্রেণিমধ্যেন্দ্রমণিরুজ্জ্বলঃ ।
বিদ্যাধরেন্দুশাপঘ্নশ্শঙ্খচূডশিরোহরঃ ॥ 110 ॥
শঙ্খচূডশিরোরত্নসম্প্রীণিতবলোঽনঘঃ ।
অরিষ্টারিষ্টকৃদ্দুষ্টকেশিদৈত্যনিষূদনঃ ॥ 111 ॥
সরসস্সস্মিতমুখস্সুস্থিরো বিরহাকুলঃ ।
সঙ্কর্ষণার্পিতপ্রীতিরক্রূরধ্যানগোচরঃ ॥ 112 ॥
অক্রূরসংস্তুতো গূঢো গুণবৃত্যুপলক্ষিতঃ ।
প্রমাণগম্যস্তন্মাত্রাঽবযবী বুদ্ধিতত্পরঃ ॥ 113 ॥
সর্বপ্রমাণপ্রমধীস্সর্বপ্রত্যযসাধকঃ ।
পুরুষশ্চ প্রধানাত্মা বিপর্যাসবিলোচনঃ ॥ 114 ॥
মধুরাজনসংবীক্ষ্যো রজকপ্রতিঘাতকঃ ।
বিচিত্রাম্বরসংবীতো মালাকারবরপ্রদঃ ॥ 115 ॥
কুব্জাবক্রত্বনির্মোক্তা কুব্জাযৌবনদাযকঃ ।
কুব্জাঙ্গরাগসুরভিঃ কংসকোদণ্ডখণ্ডনঃ ॥ 116 ॥
ধীরঃ কুবলযাপীডমর্দনঃ কংসভীতিকৃত্ ।
দন্তিদন্তাযুধো রঙ্গত্রাসকো মল্লযুদ্ধবিত্ ॥ 117 ॥
চাণূরহন্তা কংসারির্দেবকীহর্ষদাযকঃ ।
বসুদেবপদানম্রঃ পিতৃবন্ধবিমোচনঃ ॥ 118 ॥
উর্বীভযাপহো ভূপ উগ্রসেনাধিপত্যদঃ ।
আজ্ঞাস্থিতশচীনাথস্সুধর্মানযনক্ষমঃ ॥ 119 ॥
আদ্যো দ্বিজাতিসত্কর্তা শিষ্টাচারপ্রদর্শকঃ ।
সান্দীপনিকৃতাভ্যস্তবিদ্যাভ্যাসৈকধীস্সুধীঃ ॥ 120 ॥
গুর্বভীষ্টক্রিযাদক্ষঃ পশ্চিমোদধিপূজিতঃ ।
হতপঞ্চজনপ্রাপ্তপাঞ্চজন্যো যমার্চিতঃ ॥ 121 ॥
ধর্মরাজজযানীতগুরুপুত্র উরুক্রমঃ ।
গুরুপুত্রপ্রদশ্শাস্তা মধুরাজসভাসদঃ ॥ 122 ॥
জামদগ্ন্যসমভ্যর্চ্যো গোমন্তগিরিসঞ্চরঃ ।
গোমন্তদাবশমনো গরুডানীতভূষণঃ ॥ 123 ॥
চক্রাদ্যাযুধসংশোভী জরাসন্ধমদাপহঃ ।
সৃগালাবনিপালঘ্নস্সৃগালাত্মজরাজ্যদঃ ॥ 124 ॥
বিধ্বস্তকালযবনো মুচুকুন্দবরপ্রদঃ ।
আজ্ঞাপিতমহাম্ভোধির্দ্বারকাপুরকল্পনঃ ॥ 125 ॥
দ্বারকানিলযো রুক্মিমানহন্তা যদূদ্বহঃ ।
রুচিরো রুক্মিণীজানিঃ প্রদ্যুম্নজনকঃ প্রভুঃ ॥ 126 ॥
অপাকৃতত্রিলোকার্তিরনিরুদ্ধপিতামহঃ ।
অনিরুদ্ধপদান্বেষী চক্রী গরুডবাহনঃ ॥ 127 ॥
বাণাসুরপুরীরোদ্ধা রক্ষাজ্বলনযন্ত্রজিত্ ।
ধূতপ্রমথসংরম্ভো জিতমাহেশ্বরজ্বরঃ ॥ 128 ॥
ষট্চক্রশক্তিনির্জেতা ভূতবেতালমোহকৃত্ ।
শম্ভুত্রিশূলজিচ্ছম্ভুজৃম্ভণশ্শম্ভুসংস্তুতঃ ॥ 129 ॥
ইন্দ্রিযাত্মেন্দুহৃদযস্সর্বযোগেশ্বরেশ্বরঃ ।
হিরণ্যগর্ভহৃদযো মোহাবর্তনিবর্তনঃ ॥ 130 ॥
আত্মজ্ঞাননিধির্মেধা কোশস্তন্মাত্ররূপবান্ ।
ইন্দ্রোঽগ্নিবদনঃ কালনাভস্সর্বাগমাধ্বগঃ ॥ 131 ॥
তুরীযসর্বধীসাক্ষী দ্বন্দ্বারামাত্মদূরগঃ ।
অজ্ঞাতপারো বশ্যশ্রীরব্যাকৃতবিহারবান্ ॥ 132 ॥
আত্মপ্রদীপো বিজ্ঞানমাত্রাত্মা শ্রীনিকেতনঃ ।
বাণবাহুবনচ্ছেত্তা মহেন্দ্রপ্রীতিবর্ধনঃ ॥ 133 ॥
অনিরুদ্ধনিরোধজ্ঞো জলেশাহৃতগোকুলঃ ।
জলেশবিজযী বীরস্সত্রাজিদ্রত্নযাচকঃ ॥ 134 ॥
প্রসেনান্বেষণোদ্যুক্তো জাম্ববদ্ধৃতরত্নদঃ ।
জিতর্ক্ষরাজতনযাহর্তা জাম্ববতীপ্রিযঃ ॥ 135 ॥
সত্যভামাপ্রিযঃ কামশ্শতধন্বশিরোহরঃ ।
কালিন্দীপতিরক্রূরবন্ধুরক্রূররত্নদঃ ॥ 136 ॥
কৈকেযীরমণো ভদ্রাভর্তা নাগ্নজিতীধবঃ ।
মাদ্রীমনোহরশ্শৈব্যাপ্রাণবন্ধুরুরুক্রমঃ ॥ 137 ॥
সুশীলাদযিতো মিত্রবিন্দানেত্রমহোত্সবঃ ।
লক্ষ্মণাবল্লভো রুদ্ধপ্রাগ্জ্যোতিষমহাপুরঃ ॥ 138 ॥
সুরপাশাবৃতিচ্ছেদী মুরারিঃ ক্রূরযুদ্ধবিত্ ।
হযগ্রীবশিরোহর্তা সর্বাত্মা সর্বদর্শনঃ ॥ 139 ॥
নরকাসুরবিচ্ছেত্তা নরকাত্মজরাজ্যদঃ।
পৃথ্বীস্তুতঃ প্রকাশাত্মা হৃদ্যো যজ্ঞফলপ্রদঃ ॥ 140 ॥
গুণগ্রাহী গুণদ্রষ্টা গূঢস্বাত্মা বিভূতিমান্ ।
কবির্জগদুপদ্রষ্টা পরমাক্ষরবিগ্রহঃ ॥ 141 ॥
প্রপন্নপালনো মালী মহদ্ব্রহ্মবিবর্ধনঃ ।
বাচ্যবাচকশক্ত্যর্থস্সর্বব্যাকৃতসিদ্ধিদঃ ॥ 142 ॥
স্বযম্প্রভুরনির্বেদ্যস্স্বপ্রকাশশ্চিরন্তনঃ ।
নাদাত্মা মন্ত্রকোটীশো নানাবাদনিরোধকঃ ॥ 143 ॥
কন্দর্পকোটিলাবণ্যঃ পরার্থৈকপ্রযোজকঃ ।
অমরীকৃতদেবৌঘঃ কন্যকাবন্ধমোচনঃ ॥ 144 ॥
ষোডশস্ত্রীসহস্রেশঃ কান্তঃ কান্তামনোভবঃ ।
ক্রীডারত্নাচলাহর্তা বরুণচ্ছত্রশোভিতঃ ॥ 145 ॥
শক্রাভিবন্দিতশ্শক্রজননীকুণ্ডলপ্রদঃ ।
অদিতিপ্রস্তুতস্তোত্রো ব্রাহ্মণোদ্ঘুষ্টচেষ্টনঃ ॥ 146 ॥
পুরাণস্সংযমী জন্মালিপ্তঃ ষড্বিংশকোঽর্থদঃ ।
যশস্যনীতিরাদ্যন্তরহিতস্সত্কথাপ্রিযঃ ॥ 147 ॥
ব্রহ্মবোধঃ পরানন্দঃ পারিজাতাপহারকঃ ।
পৌণ্ড্রকপ্রাণহরণঃ কাশিরাজনিষূদনঃ ॥ 148 ॥
কৃত্যাগর্বপ্রশমনো বিচক্রবধদীক্ষিতঃ ।
কংসবিধ্বংসনস্সাম্বজনকো ডিম্ভকার্দনঃ ॥ 149 ॥
মুনির্গোপ্তা পিতৃবরপ্রদস্সবনদীক্ষিতঃ ।
রথী সারথ্যনির্দেষ্টা ফাল্গুনঃ ফাল্গুনিপ্রিযঃ ॥ 150 ॥
সপ্তাব্ধিস্তম্ভনোদ্ভাতো হরিস্সপ্তাব্ধিভেদনঃ ।
আত্মপ্রকাশঃ পূর্ণশ্রীরাদিনারাযণেক্ষিতঃ ॥ 151 ॥
বিপ্রপুত্রপ্রদশ্চৈব সর্বমাতৃসুতপ্রদঃ ।
পার্থবিস্মযকৃত্পার্থপ্রণবার্থপ্রবোধনঃ ॥ 152 ॥
কৈলাসযাত্রাসুমুখো বদর্যাশ্রমভূষণঃ ।
ঘণ্টাকর্ণক্রিযামৌঢ্যাত্তোষিতো ভক্তবত্সলঃ ॥ 153 ॥
মুনিবৃন্দাদিভির্ধ্যেযো ঘণ্টাকর্ণবরপ্রদঃ ।
তপশ্চর্যাপরশ্চীরবাসাঃ পিঙ্গজটাধরঃ ॥ 154 ॥
প্রত্যক্ষীকৃতভূতেশশ্শিবস্তোতা শিবস্তুতঃ ।
কৃষ্ণাস্বযংবরালোককৌতুকী সর্বসম্মতঃ ॥ 155 ॥
বলসংরম্ভশমনো বলদর্শিতপাণ্ডবঃ ।
যতিবেষার্জুনাভীষ্টদাযী সর্বাত্মগোচরঃ ॥ 156 ॥
সুভদ্রাফাল্গুনোদ্বাহকর্তা প্রীণিতফাল্গুনঃ ।
খাণ্ডবপ্রীণিতার্চিষ্মান্মযদানবমোচনঃ ॥ 157 ॥
সুলভো রাজসূযার্হযুধিষ্ঠিরনিযোজকঃ ।
ভীমার্দিতজরাসন্ধো মাগধাত্মজরাজ্যদঃ ॥ 158 ॥
রাজবন্ধননির্মোক্তা রাজসূযাগ্রপূজনঃ ।
চৈদ্যাদ্যসহনো ভীষ্মস্তুতস্সাত্বতপূর্বজঃ ॥ 159 ॥
সর্বাত্মার্থসমাহর্তা মন্দরাচলধারকঃ ।
যজ্ঞাবতারঃ প্রহ্লাদপ্রতিজ্ঞাপ্রতিপালকঃ ॥ 160 ॥
বলিযজ্ঞসভাধ্বংসী দৃপ্তক্ষত্রকুলান্তকঃ ।
দশগ্রীবান্তকো জেতা রেবতীপ্রেমবল্লভঃ ॥ 161 ॥
সর্বাবতারাধিষ্ঠাতা বেদবাহ্যবিমোহনঃ ।
কলিদোষনিরাকর্তা দশনামা দৃঢব্রতঃ ॥ 162 ॥
অমেযাত্মা জগত্স্বামী বাগ্মী চৈদ্যশিরোহরঃ ।
দ্রৌপদীরচিতস্তোত্রঃ কেশবঃ পুরুষোত্তমঃ ॥ 163 ॥
নারাযণো মধুপতির্মাধবো দোষবর্জিতঃ ।
গোবিন্দঃ পুণ্ডরীকাক্ষো বিষ্ণুশ্চ মধুসূদনঃ ॥ 164 ॥
ত্রিবিক্রমস্ত্রিলোকেশো বামনঃ শ্রীধরঃ পুমান্ ।
হৃষীকেশো বাসুদেবঃ পদ্মনাভো মহাহ্রদঃ ॥ 165 ॥
দামোদরশ্চতুর্ব্যূহঃ পাঞ্চালীমানরক্ষণঃ ।
সাল্বঘ্নস্সমরশ্লাঘী দন্তবক্ত্রনিবর্হণঃ ॥ 166 ॥
দামোদরপ্রিযসখা পৃথুকাস্বাদনপ্রিযঃ ॥
ঘৃণী দামোদরঃ শ্রীদো গোপীপুনরবেক্ষকঃ ॥ 167 ॥
গোপিকামুক্তিদো যোগী দুর্বাসস্তৃপ্তিকারকঃ ।
অবিজ্ঞাতব্রজাকীর্ণপাণ্ডবালোকনো জযী ॥ 168 ॥
পার্থসারথ্যনিরতঃ প্রাজ্ঞঃ পাণ্ডবদূত্যকৃত্ ।
বিদুরাতিথ্যসন্তুষ্টঃ কুন্তীসন্তোষদাযকঃ ॥ 169 ॥
সুযোধনতিরস্কর্তা দুর্যোধনবিকারবিত্ ।
বিদুরাভিষ্ঠুতো নিত্যো বার্ষ্ণেযো মঙ্গলাত্মকঃ ॥ 170 ॥
পঞ্চবিংশতিতত্ত্বেশশ্চতুর্বিংশতিদেহভাক্ ।
সর্বানুগ্রাহকস্সর্বদাশার্হসততার্চিতঃ ॥ 171 ॥
অচিন্ত্যো মধুরালাপস্সাধুদর্শী দুরাসদঃ ।
মনুষ্যধর্মানুগতঃ কৌরবেন্দ্রক্ষযেক্ষিতা ॥ 172 ॥
উপেন্দ্রো দানবারাতিরুরুগীতো মহাদ্যুতিঃ ।
ব্রহ্মণ্যদেবঃ শ্রুতিমান্ গোব্রাহ্মণহিতাশযঃ ॥ 173 ॥
বরশীলশ্শিবারম্ভস্সুবিজ্ঞানবিমূর্তিমান্ ।
স্বভাবশুদ্ধস্সন্মিত্রস্সুশরণ্যস্সুলক্ষণঃ ॥ 174 ॥
ধৃতরাষ্ট্রগতৌদৃষ্টিপ্রদঃ কর্ণবিভেদনঃ ।
প্রতোদধৃগ্বিশ্বরূপবিস্মারিতধনঞ্জযঃ ॥ 175 ॥
সামগানপ্রিযো ধর্মধেনুর্বর্ণোত্তমোঽব্যযঃ ।
চতুর্যুগক্রিযাকর্তা বিশ্বরূপপ্রদর্শকঃ ॥ 176 ॥
ব্রহ্মবোধপরিত্রাতপার্থো ভীষ্মার্থচক্রভৃত্ ।
অর্জুনাযাসবিধ্বংসী কালদংষ্ট্রাবিভূষণঃ ॥ 177 ॥
সুজাতানন্তমহিমা স্বপ্নব্যাপারিতার্জুনঃ ।
অকালসন্ধ্যাঘটনশ্চক্রান্তরিতভাস্করঃ ॥ 178 ॥
দুষ্টপ্রমথনঃ পার্থপ্রতিজ্ঞাপরিপালকঃ ।
সিন্ধুরাজশিরঃপাতস্থানবক্তা বিবেকদৃক্ ॥ 179 ॥
সুভদ্রাশোকহরণো দ্রোণোত্সেকাদিবিস্মিতঃ ।
পার্থমন্যুনিরাকর্তা পাণ্ডবোত্সবদাযকঃ ॥ 180 ॥
অঙ্গুষ্ঠাক্রান্তকৌন্তেযরথশ্শক্তোঽহিশীর্ষজিত্ ।
কালকোপপ্রশমনো ভীমসেনজযপ্রদঃ ॥ 181 ॥
অশ্বত্থামবধাযাসত্রাতপাণ্ডুসুতঃ কৃতী ।
ইষীকাস্ত্রপ্রশমনো দ্রৌণিরক্ষাবিচক্ষণঃ ॥ 182 ॥
পার্থাপহারিতদ্রৌণিচূডামণিরভঙ্গুরঃ ।
ধৃতরাষ্ট্রপরামৃষ্টভীমপ্রতিকৃতিস্মযঃ ॥ 183 ॥
ভীষ্মবুদ্ধিপ্রদশ্শান্তশ্শরচ্চন্দ্রনিভাননঃ ।
গদাগ্রজন্মা পাঞ্চালীপ্রতিজ্ঞাপরিপালকঃ ॥ 184 ॥
গান্ধারীকোপদৃগ্গুপ্তধর্মসূনুরনামযঃ ।
প্রপন্নার্তিভযচ্ছেত্তা ভীষ্মশল্যব্যধাবহঃ ॥ 185 ॥
শান্তশ্শান্তনবোদীর্ণসর্বধর্মসমাহিতঃ ।
স্মারিতব্রহ্মবিদ্যার্থপ্রীতপার্থো মহাস্ত্রবিত্ ॥ 186 ॥
প্রসাদপরমোদারো গাঙ্গেযসুগতিপ্রদঃ ।
বিপক্ষপক্ষক্ষযকৃত্পরীক্ষিত্প্রাণরক্ষণঃ ॥ 187 ॥
জগদ্গুরুর্ধর্মসূনোর্বাজিমেধপ্রবর্তকঃ ।
বিহিতার্থাপ্তসত্কারো মাসকাত্পরিবর্তদঃ ॥ 188 ॥
উত্তঙ্কহর্ষদাত্মীযদিব্যরূপপ্রদর্শকঃ ।
জনকাবগতস্বোক্তভারতস্সর্বভাবনঃ ॥ 189 ॥
অসোঢযাদবোদ্রেকো বিহিতাপ্তাদিপূজনঃ ॥
সমুদ্রস্থাপিতাশ্চর্যমুসলো বৃষ্ণিবাহকঃ ॥ 190 ॥
মুনিশাপাযুধঃ পদ্মাসনাদিত্রিদশার্থিতঃ ।
বৃষ্টিপ্রত্যবহারোত্কস্স্বধামগমনোত্সুকঃ ॥ 191 ॥
প্রভাসালোকনোদ্যুক্তো নানাবিধনিমিত্তকৃত্ ।
সর্বযাদবসংসেব্যস্সর্বোত্কৃষ্টপরিচ্ছদঃ ॥ 192 ॥
বেলাকাননসঞ্চারী বেলানিলহৃতশ্রমঃ ।
কালাত্মা যাদবোঽনন্তস্স্তুতিসন্তুষ্টমানসঃ ॥ 193 ॥
দ্বিজালোকনসন্তুষ্টঃ পুণ্যতীর্থমহোত্সবঃ ।
সত্কারাহ্লাদিতাশেষভূসুরস্সুরবল্লভঃ ॥ 194 ॥
পুণ্যতীর্থাপ্লুতঃ পুণ্যঃ পুণ্যদস্তীর্থপাবনঃ ।
বিপ্রসাত্কৃতগোকোটিশ্শতকোটিসুবর্ণদঃ ॥ 195 ॥
স্বমাযামোহিতাঽশেষবৃষ্ণিবীরো বিশেষবিত্ ।
জলজাযুধনির্দেষ্টা স্বাত্মাবেশিতযাদবঃ ॥ 196 ॥
দেবতাভীষ্টবরদঃ কৃতকৃত্যঃ প্রসন্নধীঃ ।
স্থিরশেষাযুতবলস্সহস্রফণিবীক্ষণঃ ॥ 197 ॥
ব্রহ্মবৃক্ষবরচ্ছাযাসীনঃ পদ্মাসনস্থিতঃ ।
প্রত্যগাত্মা স্বভাবার্থঃ প্রণিধানপরাযণঃ ॥ 198 ॥
ব্যাধেষুবিদ্ধপূজ্যাঙ্ঘ্রির্নিষাদভযমোচনঃ ।
পুলিন্দস্তুতিসন্তুষ্টঃ পুলিন্দসুগতিপ্রদঃ ॥ 199 ॥
দারুকার্পিতপার্থাদিকরণীযোক্তিরীশিতা ।
দিব্যদুন্দুভিসংযুক্তঃ পুষ্পবৃষ্টিপ্রপূজিতঃ ॥ 200 ॥
পুরাণঃ পরমেশানঃ পূর্ণভূমা পরিষ্টুতঃ ।
পতিরাদ্যঃ পরং ব্রহ্ম পরমাত্মা পরাত্পরঃ ॥ 201 ॥
শ্রীপরমাত্মা পরাত্পরঃ ওঁ নমঃ ইতি ।
ফলশ্রুতিঃ –
ইদং সহস্রং কৃষ্ণস্য নাম্নাং সর্বার্থদাযকম্ ।
অনন্তরূপী ভগবান্ ব্যাখ্যাতাদৌ স্বযম্ভুবে ॥ 202 ॥
তেন প্রোক্তং বসিষ্ঠায ততো লব্ধ্বা পরাশরঃ ।
ব্যাসায তেন সম্প্রোক্তং শুকো ব্যাসাদবাপ্তবান্ ॥ 203 ॥
তচ্ছিষ্যৈর্বহুভির্ভূমৌ খ্যাপিতং দ্বাপরে যুগে ।
কৃষ্ণাজ্ঞযা হরিহরঃ কলৌ প্রখ্যাপযদ্বিভুঃ ॥ 204 ॥
ইদং পঠতি ভক্ত্যা যঃ শৃণোতি চ সমাহিতঃ ।
স্বসিদ্ধ্যৈ প্রার্থযন্ত্যেনং তীর্থক্ষেত্রাদিদেবতাঃ ॥ 205 ॥
প্রাযশ্চিত্তান্যশেষাণি নালং যানি ব্যপোহিতুম্ ।
তানি পাপানি নশ্যন্তি সকৃদস্য প্রশংসনাত্ ॥ 206 ॥
ঋণত্রযবিমুক্তস্য শ্রৌতস্মার্তানুবর্তিনঃ ।
ঋষেস্ত্রিমূর্তিরূপস্য ফলং বিন্দেদিদং পঠন্ ॥ 207 ॥
ইদং নামসহস্রং যঃ পঠত্যেতচ্ছৃণোতি চ ।
শিবলিঙ্গসহস্রস্য স প্রতিষ্ঠাফলং লভেত্ ॥ 208 ॥
ইদং কিরীটী সঞ্জপ্য জযী পাশুপতাস্ত্রভাক্ ।
কৃষ্ণস্য প্রাণভূতস্সন্ কৃষ্ণং সারথিমাপ্তবান্ ॥ 209 ॥
দ্রৌপদ্যা দমযন্ত্যা চ সাবিত্র্যা চ সুশীলযা ।
দুরিতানি জিতান্যেতজ্জপাদাপ্তং চ বাঞ্ছিতম্ ॥ 210 ॥
কিমিদং বহুনা শংসন্মানবো মোদনির্ভরঃ ।
ব্রহ্মানন্দমবাপ্যান্তে কৃষ্ণসাযূজ্যমাপ্নুযাত্ ॥ 211 ॥
Roman (IAST) Transliteration
oṃ asya śrīkṛṣṇasahasranāmastotramantrasya parāśara ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā, śrīkṛṣṇeti bījam, śrīvallabheti śaktiḥ, śārṅgīti kīlakaṃ, śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ ||
nyāsaḥ
parāśarāya ṛṣaye namaḥ iti śirasi,
anuṣṭup chandase namaḥ iti mukhe,
gopālakṛṣṇadevatāyai namaḥ iti hṛdaye,
śrīkṛṣṇāya bījāya namaḥ iti guhye,
śrīvallabhāya śaktyai namaḥ iti pādayoḥ,
śārṅgadharāya kīlakāya namaḥ iti sarvāṅge ||
karanyāsaḥ
śrīkṛṣṇa ityārabhya śūravaṃśaikadhīrityantāni aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
śaurirityārabhya svabhāsodbhāsitavraja ityantāni tarjanībhyāṃ namaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāsa ityārabhya prasthānaśakaṭārūḍha iti madhyamābhyāṃ namaḥ,
bṛndāvanakṛtālaya ityārabhya madhurājanavīkṣita ityanāmikābhyāṃ namaḥ,
rajakapratighātaka ityārabhya dvārakāpurakalpana iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
dvārakānilaya ityārabhya parāśara iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ,
evaṃ hṛdayādinyāsaḥ ||
dhyānam
keṣāñcitpremapuṃsāṃ vigalitamanasāṃ bālalīlāvilāsaṃ
keṣāṃ gopālalīlāṅkitarasikatanurveṇuvādyena devam |
keṣāṃ vāmāsamāje janitamanasijo daityadarpāpahaivaṃ
jñātvā bhinnābhilāṣaṃ sa jayati jagatāmīśvarastādṛśo'bhūt || 1 ||
kṣīrābdhau kṛtasaṃstavassuragaṇairbrahmādibhiḥ paṇḍitaiḥ
prodbhūto vasudevasadmani mudā cikrīḍa yo gokule |
kaṃsadhvaṃsakṛte jagāma madhurāṃ sārāmasadvārakāṃ
gopālo'khilagopikājanasakhaḥ pāyādapāyāt sa naḥ || 2 ||
phullendīvarakāntiminduvadanaṃ barhāvataṃsapriyaṃ
śrīvatsāṅkamudārakaustubhadharaṃ pītāmbaraṃ sundaram |
gopīnāṃ nayanotpalārcitatanuṃ gogopasaṅghāvṛtaṃ
govindaṃ kalaveṇuvādanarataṃ divyāṅgabhūṣaṃ bhaje || 3 ||
om |
kṛṣṇaḥ śrīvallabhaḥ śārṅgī viṣvaksenaḥ svasiddhidaḥ |
kṣīrodadhāmā vyūheśaḥ śeṣaśāyī jaganmayaḥ || 1 ||
bhaktigamyastrayīmūrtirbhārārtavasudhāstutaḥ |
devadevo dayāsindhurdevadevaśikhāmaṇiḥ || 2 ||
sukhabhāvassukhādhāro mukundo muditāśayaḥ |
avikriyaḥ kriyāmūrtiradhyātmasvasvarūpavān || 3 ||
śiṣṭābhilakṣyo bhūtātmā dharmatrāṇārthaceṣṭitaḥ |
antaryāmī kalārūpaḥ kālāvayavasākṣikaḥ || 4 ||
vasudhāyāsaharaṇo nāradapreraṇonmukhaḥ |
prabhūṣṇurnāradodgīto lokarakṣāparāyaṇaḥ || 5 ||
rauhiṇeyakṛtānando yogajñānaniyojakaḥ |
mahāguhāntarnikṣiptaḥ purāṇavapurātmavān || 6 ||
śūravaṃśaikadhīśśauriḥ kaṃsaśaṅkāviṣādakṛt |
vasudevollasacchaktirdevakyaṣṭamagarbhagaḥ || 7 ||
vasudevasutaḥ śrīmāndevakīnandano hariḥ |
āścaryabālaḥ śrīvatsalakṣmavakṣāścaturbhujaḥ || 8 ||
svabhāvotkṛṣṭasadbhāvaḥ kṛṣṇāṣṭamyantasambhavaḥ |
prājāpatyarkṣasambhūto niśīthasamayoditaḥ || 9 ||
śaṅkhacakragadāpadmapāṇiḥ padmanibhekṣaṇaḥ |
kirīṭī kaustubhoraskaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ || 10 ||
pītavāsā ghanaśyāmaḥ kuñcitāñcitakuntalaḥ |
suvyaktavyaktābharaṇaḥ sūtikāgṛhabhūṣaṇaḥ || 11 ||
kārāgārāndhakāraghnaḥ pitṛprāgjanmasūcakaḥ |
vasudevastutaḥ stotraṃ tāpatrayanivāraṇaḥ || 12 ||
niravadyaḥ kriyāmūrtirnyāyavākyaniyojakaḥ |
adṛṣṭaceṣṭaḥ kūṭastho dhṛtalaukikavigrahaḥ || 13 ||
maharṣimānasollāso mahīmaṅgaladāyakaḥ |
santoṣitasuravrātaḥ sādhucittaprasādakaḥ || 14 ||
janakopāyanirdeṣṭā devakīnayanotsavaḥ |
pitṛpāṇipariṣkāro mohitāgārarakṣakaḥ || 15 ||
svaśaktyuddhāṭitāśeṣakapāṭaḥ pitṛvāhakaḥ |
śeṣoragaphaṇācchatraśśeṣoktākhyāsahasrakaḥ || 16 ||
yamunāpūravidhvaṃsī svabhāsodbhāsitavrajaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāso yogamāyāgrasambhavaḥ || 17 ||
durgāniveditodbhāvo yaśodātalpaśāyakaḥ |
nandagopotsavasphūrtirvrajānandakarodayaḥ || 18 ||
sujātajātakarma śrīrgopībhadroktinirvṛtaḥ |
alīkanidropagamaḥ pūtanāstanapīḍanaḥ || 19 ||
stanyāttapūtanāprāṇaḥ pūtanākrośakārakaḥ |
vinyastarakṣāgodhūliryaśodākaralālitaḥ || 20 ||
nandāghrātaśiromadhyaḥ pūtanāsugatipradaḥ |
bālaḥ paryaṅkanidrālurmukhārpitapadāṅguliḥ || 21 ||
añjanasnigdhanayanaḥ paryāyāṅkuritasmitaḥ |
līlākṣastaralālokaśśakaṭāsurabhañjanaḥ || 22 ||
dvijoditasvastyayano mantrapūtajalāplutaḥ |
yaśodotsaṅgaparyaṅko yaśodāmukhavīkṣakaḥ || 23 ||
yaśodāstanyamuditastṛṇāvartādidussahaḥ |
tṛṇāvartāsuradhvaṃsī mātṛvismayakārakaḥ || 24 ||
praśastanāmakaraṇo jānucaṅkramaṇotsukaḥ |
vyālambicūlikāratno ghoṣagopapraharṣaṇaḥ || 25 ||
svamukhapratibimbārthī grīvāvyāghranakhojjvalaḥ |
paṅkānuleparuciro māṃsalorukaṭītaṭaḥ || 26 ||
ghṛṣṭajānukaradvandvaḥ pratibimbānukārakṛt |
avyaktavarṇavāgvṛttiḥ smitalakṣyaradodgamaḥ || 27 ||
dhātrīkarasamālambī praskhalaccitracaṅkramaḥ |
anurūpavayasyāḍhyaścārukaumāracāpalaḥ || 28 ||
vatsapucchasamākṛṣṭo vatsapucchavikarṣaṇaḥ |
vismāritānyavyāpāro gopagopīmudāvahaḥ || 29 ||
akālavatsanirmoktā vrajavyākrośasusmitaḥ |
navanītamahācoro dārakāhāradāyakaḥ || 30 ||
pīṭholūkhalasopānaḥ kṣīrabhāṇḍavibhedanaḥ |
śikyabhāṇḍasamākarṣī dhvāntāgārapraveśakṛt || 31 ||
bhūṣāratnaprakāśāḍhyo gopyupālambhabhartsitaḥ |
parāgadhūsarākāro mṛdbhakṣaṇakṛtekṣaṇaḥ || 32 ||
bāloktamṛtkathārambho mitrāntargūḍhavigrahaḥ |
kṛtasantrāsalolākṣo jananīpratyayāvahaḥ || 33||
mātṛdṛśyāttavadano vaktralakṣyacarācaraḥ |
yaśodālālitasvātmā svayaṃ svācchandyamohanaḥ || 34 ||
savitrīsnehasaṃśliṣṭaḥ savitrīstanalolupaḥ |
navanītārthanāprahvo navanītamahāśanaḥ || 35 ||
mṛṣākopaprakampoṣṭho goṣṭhāṅgaṇavilokanaḥ |
dadhimanthaghaṭībhettā kiṅkiṇīkvāṇasūcitaḥ || 36 ||
haiyaṅgavīnarasiko mṛṣāśruścauryaśaṅkitaḥ |
jananīśramavijñātā dāmabandhaniyantritaḥ || 37 ||
dāmākalpaścalāpāṅgo gāḍholūkhalabandhanaḥ |
ākṛṣṭolūkhalo'nantaḥ kuberasutaśāpavit || | 38 ||
nāradoktiparāmarśī yamalārjunabhañjanaḥ |
dhanadātmajasaṅghuṣṭo nandamocitabandhanaḥ || 39 ||
bālakodgītanirato bāhukṣepoditapriyaḥ |
ātmajño mitravaśago gopīgītaguṇodayaḥ || 40 ||
prasthānaśakaṭārūḍho bṛndāvanakṛtālayaḥ |
govatsapālanaikāgro nānākrīḍāparicchadaḥ || 41 ||
kṣepaṇīkṣepaṇaprīto veṇuvādyaviśāradaḥ |
vṛṣavatsānukaraṇo vṛṣadhvānaviḍambanaḥ || 42 ||
niyuddhalīlāsaṃhṛṣṭaḥ kūjānukṛtakokilaḥ |
upāttahaṃsagamanassarvajanturutānukṛt || 43 ||
bhṛṅgānukārī dadhyannacoro vatsapurassaraḥ |
balī bakāsuragrāhī bakatālupradāhakaḥ || 44 ||
bhītagopārbhakāhūto bakacañcuvidāraṇaḥ |
bakāsurārirgopālo bālo bālādbhutāvahaḥ || 45 ||
balabhadrasamāśliṣṭaḥ kṛtakrīḍānilāyanaḥ |
krīḍāsetunidhānajñaḥ plavaṅgotplavano'dbhutaḥ || 46 ||
kandukakrīḍano luptanandādibhavavedanaḥ |
sumano'laṅkṛtaśirāḥ svādusnigdhānnaśikyabhṛt || 47 ||
guñjāprālambanacchannaḥ piñchairalakaveṣakṛt |
vanyāśanapriyaḥ śṛṅgaravākāritavatsakaḥ || 48 ||
manojñapallavottaṃsapuṣpasvecchāttaṣaṭpadaḥ |
mañjuśiñjitamañjīracaraṇaḥ karakaṅkaṇaḥ || 49 ||
anyonyaśāsanaḥ krīḍāpaṭuḥ paramakaitavaḥ |
pratidhvānapramuditaḥ śākhācaturacaṅkramaḥ || 50 ||
aghadānavasaṃhartā vrajavighnavināśanaḥ |
vrajasañjīvanaḥ śreyonidhirdānavamuktidaḥ || 51 ||
kālindīpulināsīnassahabhuktavrajārbhakaḥ |
kakṣājaṭharavinyastaveṇurvallavaceṣṭitaḥ || 52 ||
bhujasandhyantaranyastaśṛṅgavetraḥ śucismitaḥ |
vāmapāṇisthadadhyannakabalaḥ kalabhāṣaṇaḥ || 53 ||
aṅgulyantaravinyastaphalaḥ paramapāvanaḥ |
adṛśyatarṇakānveṣī vallavārbhakabhītihā || 54 ||
adṛṣṭavatsapavrāto brahmavijñātavaibhavaḥ |
govatsavatsapānveṣī virāṭ-puruṣavigrahaḥ || 55 ||
svasaṅkalpānurūpārtho vatsavatsaparūpadhṛk |
yathāvatsakriyārūpo yathāsthānaniveśanaḥ || 56 ||
yathāvrajārbhakākāro gogopīstanyapassukhī |
cirādvalohito dānto brahmavijñātavaibhavaḥ || 57 ||
vicitraśaktirvyālīnasṛṣṭagovatsavatsapaḥ |
brahmatrapākaro dhātṛstutassarvārthasādhakaḥ || 58 ||
brahma brahmamayo'vyaktastejorūpassukhātmakaḥ |
niruktaṃ vyākṛtirvyakto nirālambanabhāvanaḥ || 59 ||
prabhaviṣṇuratantrīko devapakṣārtharūpadhṛk |
akāmassarvavedādiraṇīyasthūlarūpavān || 60 ||
vyāpī vyāpyaḥ kṛpākartā vicitrācārasammataḥ |
chandomayaḥ pradhānātmā mūrtāmūrtidvayākṛtiḥ || 61 ||
anekamūrtirakrodhaḥ paraḥ prakṛtirakramaḥ |
sakalāvaraṇopetassarvadevo maheśvaraḥ || 62 ||
mahāprabhāvanaḥ pūrvavatsavatsapadarśakaḥ |
kṛṣṇayādavagopālo gopālokanaharṣitaḥ || 63 ||
smitekṣāharṣitabrahmā bhaktavatsalavākpriyaḥ |
brahmānandāśrudhautāṅghrirlīlāvaicitryakovidaḥ || 64 ||
balabhadraikahṛdayo nāmākāritagokulaḥ |
gopālabālako bhavyo rajjuyajñopavītavān || 65 ||
vṛkṣacchāyāhatāśāntirgopotsaṅgopabarhaṇaḥ |
gopasaṃvāhitapado gopavyajanavījitaḥ || 66|
gopagānasukhonnidraḥ śrīdāmārjitasauhṛdaḥ |
sunandasuhṛdekātmā subalaprāṇarañjanaḥ || 67 ||
tālīvanakṛtakrīḍo balapātitadhenukaḥ |
gopīsaubhāgyasambhāvyo godhūlicchuritālakaḥ || 68 ||
gopīvirahasantapto gopikākṛtamajjanaḥ |
pralambabāhurutphullapuṇḍarīkāvataṃsakaḥ || 69 ||
vilāsalalitasmeragarbhalīlāvalokanaḥ |
sragbhūṣaṇānulepāḍhyo jananyupahṛtānnabhuk || 70 ||
varaśayyāśayo rādhāpremasallāpanirvṛtaḥ |
yamunātaṭasañcārī viṣārtavrajaharṣadaḥ || 71 ||
kāliyakrodhajanakaḥ vṛddhāhikulaveṣṭitaḥ |
kāliyāhiphaṇāraṅganaṭaḥ kāliyamardanaḥ || 72 ||
nāgapatnīstutiprīto nānāveṣasamṛddhikṛt |
aviṣvaktadṛgātmeśaḥ svadṛgātmastutipriyaḥ || 73 ||
sarveśvarassarvaguṇaḥ prasiddhassarvasātvataḥ |
akuṇṭhadhāmā candrārkadṛṣṭirākāśanirmalaḥ || 74 ||
anirdeśyagatirnāgavanitāpatibhaikṣadaḥ |
svāṅghrimudrāṅkanāgendramūrdhā kāliyasaṃstutaḥ || 75 ||
abhayo viśvataścakṣuḥ stutottamaguṇaḥ prabhuḥ |
ahamātmā marutprāṇaḥ paramātmā dyuśīrṣavān || 76 ||
nāgopāyanahṛṣṭātmā hradotsāritakāliyaḥ |
balabhadrasukhālāpo gopāliṅgananirvṛtaḥ || 77 ||
dāvāgnibhītagopālagoptā dāvāgnināśanaḥ |
nayanācchādanakrīḍālampaṭo nṛpaceṣṭitaḥ || 78 ||
kākapakṣadharassaumyo balavāhakakelimān |
balaghātitadurdharṣapralambo balavatsalaḥ || 79 ||
muñjāṭavyagniśamanaḥ prāvṛṭkālavinodavān |
śilānyastānnabhṛddaityasaṃhartā śādvalāsanaḥ || 80 ||
sadāptagopikodgītaḥ karṇikārāvataṃsakaḥ |
naṭaveṣadharaḥ padmamālāṅko gopikāvṛtaḥ || 81 ||
gopīmanoharāpāṅgo veṇuvādanatatparaḥ |
vinyastavadanāmbhojaścāruśabdakṛtānanaḥ || 82 ||
bimbādharārpitodāraveṇurviśvavimohanaḥ |
vrajasaṃvarṇitaśrāvyaveṇunādaḥ śrutipriyaḥ || 83 ||
gogopagopījanmepsurbrahmendrādyabhivanditaḥ |
gītasnutisaritpūro nādanartitabarhiṇaḥ || 84 ||
rāgapallavitasthāṇurgītānamitapādapaḥ |
vismāritatṛṇagrāsamṛgo mṛgavilobhitaḥ || 85 ||
vyāghrādihiṃsrasahajavairahartā sugāyanaḥ |
gāḍhodīritagobṛndapremotkarṇitatarṇakaḥ || 86 ||
niṣpandayānabrahmādivīkṣito viśvavanditaḥ |
śākhotkarṇaśakuntaughaśchatrāyitabalāhakaḥ || 87 ||
prasannaḥ paramānandaścitrāyitacarācaraḥ |
gopikāmadano gopīkucakuṅkumamudritaḥ || 88 ||
gopikanyājalakrīḍāhṛṣṭo gopyaṃśukāpahṛt |
skandhāropitagopastrīvāsāḥ kundanibhasmitaḥ || 89 ||
gopīnetrotpalaśaśī gopikāyācitāṃśukaḥ |
gopīnamaskriyādeṣṭā gopyekakaravanditaḥ || 90 ||
gopyañjaliviśeṣārthī gopakrīḍāvilobhitaḥ |
śāntavāsasphuradgopīkṛtāñjaliraghāpahaḥ || 91 ||
gopīkelivilāsārthī gopīsampūrṇakāmadaḥ |
gopastrīvastrado gopīcittacoraḥ kutūhalī || 92 ||
bṛndāvanapriyo gopabandhuryajvānnayācitā |
yajñeśo yajñabhāvajño yajñapatnyabhivāñchitaḥ || 93 ||
munipatnīvitīrṇānnatṛpto munivadhūpriyaḥ |
dvijapatnyabhibhāvajño dvijapatnīvarapradaḥ || 94 ||
pratiruddhasatīmokṣaprado dvijavimohitā |
munijñānaprado yajvastuto vāsavayāgavit || 95 ||
pitṛproktakriyārūpaśakrayāganivāraṇaḥ |
śakrā'marṣakaraśśakravṛṣṭipraśamanonmukhaḥ || 96 ||
govardhanadharo gopagobṛndatrāṇatatparaḥ |
govardhanagiricchatracaṇḍadaṇḍabhujārgalaḥ || 97 ||
saptāhavidhṛtādrīndro meghavāhanagarvahā |
bhujāgroparivinyastakṣmādharakṣmābhṛdacyutaḥ || 98 ||
svasthānasthāpitagirirgopīdadhyakṣatārcitaḥ |
sumanassumanovṛṣṭihṛṣṭo vāsavavanditaḥ || 99 ||
kāmadhenupayaḥpūrābhiṣiktassurabhistutaḥ |
dharāṅghriroṣadhīromā dharmagoptā manomayaḥ || 100 ||
jñānayajñapriyaśśāstranetrassarvārthasārathiḥ |
airāvatakarānītaviyadgaṅgāpluto vibhuḥ || 101 ||
brahmābhiṣikto gogoptā sarvalokaśubhaṅkaraḥ |
sarvavedamayo magnanandānveṣipitṛpriyaḥ || 102 ||
varuṇodīritātmekṣākautuko varuṇārcitaḥ |
varuṇānītajanako gopajñātātmavaibhavaḥ || 103 ||
svarlokālokasaṃhṛṣṭagopavargatrivargadaḥ |
brahmahṛdgopito gopadraṣṭā brahmapadapradaḥ || 104 ||
śaraccandravihārotkaḥ śrīpatirvaśako kṣamaḥ |
bhayāpaho bhartṛruddhagopikādhyānagocaraḥ || 105 ||
gopikānayanāsvādyo gopīnarmoktinirvṛtaḥ |
gopikāmānaharaṇo gopikāśatayūthapaḥ || 106 ||
vaijayantīsragākalpo gopikāmānavardhanaḥ |
gopakāntāsunirdeṣṭā kānto manmathamanmathaḥ || 107 ||
svātmāsyadattatāmbūlaḥ phalitotkṛṣṭayauvanaḥ |
vallavīstanasaktākṣo vallavīpremacālitaḥ || 108 ||
gopīcelāñcalāsīno gopīnetrābjaṣaṭpadaḥ |
rāsakrīḍāsamāsakto gopīmaṇḍalamaṇḍanaḥ || 109 ||
gopīhemamaṇiśreṇimadhyendramaṇirujjvalaḥ |
vidyādharenduśāpaghnaśśaṅkhacūḍaśiroharaḥ || 110 ||
śaṅkhacūḍaśiroratnasamprīṇitabalo'naghaḥ |
ariṣṭāriṣṭakṛdduṣṭakeśidaityaniṣūdanaḥ || 111 ||
sarasassasmitamukhassusthiro virahākulaḥ |
saṅkarṣaṇārpitaprītirakrūradhyānagocaraḥ || 112 ||
akrūrasaṃstuto gūḍho guṇavṛtyupalakṣitaḥ |
pramāṇagamyastanmātrā'vayavī buddhitatparaḥ || 113 ||
sarvapramāṇapramadhīssarvapratyayasādhakaḥ |
puruṣaśca pradhānātmā viparyāsavilocanaḥ || 114 ||
madhurājanasaṃvīkṣyo rajakapratighātakaḥ |
vicitrāmbarasaṃvīto mālākāravarapradaḥ || 115 ||
kubjāvakratvanirmoktā kubjāyauvanadāyakaḥ |
kubjāṅgarāgasurabhiḥ kaṃsakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 116 ||
dhīraḥ kuvalayāpīḍamardanaḥ kaṃsabhītikṛt |
dantidantāyudho raṅgatrāsako mallayuddhavit || 117 ||
cāṇūrahantā kaṃsārirdevakīharṣadāyakaḥ |
vasudevapadānamraḥ pitṛbandhavimocanaḥ || 118 ||
urvībhayāpaho bhūpa ugrasenādhipatyadaḥ |
ājñāsthitaśacīnāthassudharmānayanakṣamaḥ || 119 ||
ādyo dvijātisatkartā śiṣṭācārapradarśakaḥ |
sāndīpanikṛtābhyastavidyābhyāsaikadhīssudhīḥ || 120 ||
gurvabhīṣṭakriyādakṣaḥ paścimodadhipūjitaḥ |
hatapañcajanaprāptapāñcajanyo yamārcitaḥ || 121 ||
dharmarājajayānītaguruputra urukramaḥ |
guruputrapradaśśāstā madhurājasabhāsadaḥ || 122 ||
jāmadagnyasamabhyarcyo gomantagirisañcaraḥ |
gomantadāvaśamano garuḍānītabhūṣaṇaḥ || 123 ||
cakrādyāyudhasaṃśobhī jarāsandhamadāpahaḥ |
sṛgālāvanipālaghnassṛgālātmajarājyadaḥ || 124 ||
vidhvastakālayavano mucukundavarapradaḥ |
ājñāpitamahāmbhodhirdvārakāpurakalpanaḥ || 125 ||
dvārakānilayo rukmimānahantā yadūdvahaḥ |
ruciro rukmiṇījāniḥ pradyumnajanakaḥ prabhuḥ || 126 ||
apākṛtatrilokārtiraniruddhapitāmahaḥ |
aniruddhapadānveṣī cakrī garuḍavāhanaḥ || 127 ||
bāṇāsurapurīroddhā rakṣājvalanayantrajit |
dhūtapramathasaṃrambho jitamāheśvarajvaraḥ || 128 ||
ṣaṭcakraśaktinirjetā bhūtavetālamohakṛt |
śambhutriśūlajicchambhujṛmbhaṇaśśambhusaṃstutaḥ || 129 ||
indriyātmenduhṛdayassarvayogeśvareśvaraḥ |
hiraṇyagarbhahṛdayo mohāvartanivartanaḥ || 130 ||
ātmajñānanidhirmedhā kośastanmātrarūpavān |
indro'gnivadanaḥ kālanābhassarvāgamādhvagaḥ || 131 ||
turīyasarvadhīsākṣī dvandvārāmātmadūragaḥ |
ajñātapāro vaśyaśrīravyākṛtavihāravān || 132 ||
ātmapradīpo vijñānamātrātmā śrīniketanaḥ |
bāṇabāhuvanacchettā mahendraprītivardhanaḥ || 133 ||
aniruddhanirodhajño jaleśāhṛtagokulaḥ |
jaleśavijayī vīrassatrājidratnayācakaḥ || 134 ||
prasenānveṣaṇodyukto jāmbavaddhṛtaratnadaḥ |
jitarkṣarājatanayāhartā jāmbavatīpriyaḥ || 135 ||
satyabhāmāpriyaḥ kāmaśśatadhanvaśiroharaḥ |
kālindīpatirakrūrabandhurakrūraratnadaḥ || 136 ||
kaikeyīramaṇo bhadrābhartā nāgnajitīdhavaḥ |
mādrīmanoharaśśaibyāprāṇabandhururukramaḥ || 137 ||
suśīlādayito mitravindānetramahotsavaḥ |
lakṣmaṇāvallabho ruddhaprāgjyotiṣamahāpuraḥ || 138 ||
surapāśāvṛticchedī murāriḥ krūrayuddhavit |
hayagrīvaśirohartā sarvātmā sarvadarśanaḥ || 139 ||
narakāsuravicchettā narakātmajarājyadaḥ|
pṛthvīstutaḥ prakāśātmā hṛdyo yajñaphalapradaḥ || 140 ||
guṇagrāhī guṇadraṣṭā gūḍhasvātmā vibhūtimān |
kavirjagadupadraṣṭā paramākṣaravigrahaḥ || 141 ||
prapannapālano mālī mahadbrahmavivardhanaḥ |
vācyavācakaśaktyarthassarvavyākṛtasiddhidaḥ || 142 ||
svayamprabhuranirvedyassvaprakāśaścirantanaḥ |
nādātmā mantrakoṭīśo nānāvādanirodhakaḥ || 143 ||
kandarpakoṭilāvaṇyaḥ parārthaikaprayojakaḥ |
amarīkṛtadevaughaḥ kanyakābandhamocanaḥ || 144 ||
ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ kāntaḥ kāntāmanobhavaḥ |
krīḍāratnācalāhartā varuṇacchatraśobhitaḥ || 145 ||
śakrābhivanditaśśakrajananīkuṇḍalapradaḥ |
aditiprastutastotro brāhmaṇodghuṣṭaceṣṭanaḥ || 146 ||
purāṇassaṃyamī janmāliptaḥ ṣaḍviṃśako'rthadaḥ |
yaśasyanītirādyantarahitassatkathāpriyaḥ || 147 ||
brahmabodhaḥ parānandaḥ pārijātāpahārakaḥ |
pauṇḍrakaprāṇaharaṇaḥ kāśirājaniṣūdanaḥ || 148 ||
kṛtyāgarvapraśamano vicakravadhadīkṣitaḥ |
kaṃsavidhvaṃsanassāmbajanako ḍimbhakārdanaḥ || 149 ||
munirgoptā pitṛvarapradassavanadīkṣitaḥ |
rathī sārathyanirdeṣṭā phālgunaḥ phālgunipriyaḥ || 150 ||
saptābdhistambhanodbhāto harissaptābdhibhedanaḥ |
ātmaprakāśaḥ pūrṇaśrīrādinārāyaṇekṣitaḥ || 151 ||
vipraputrapradaścaiva sarvamātṛsutapradaḥ |
pārthavismayakṛtpārthapraṇavārthaprabodhanaḥ || 152 ||
kailāsayātrāsumukho badaryāśramabhūṣaṇaḥ |
ghaṇṭākarṇakriyāmauḍhyāttoṣito bhaktavatsalaḥ || 153 ||
munibṛndādibhirdhyeyo ghaṇṭākarṇavarapradaḥ |
tapaścaryāparaścīravāsāḥ piṅgajaṭādharaḥ || 154 ||
pratyakṣīkṛtabhūteśaśśivastotā śivastutaḥ |
kṛṣṇāsvayaṃvarālokakautukī sarvasammataḥ || 155 ||
balasaṃrambhaśamano baladarśitapāṇḍavaḥ |
yativeṣārjunābhīṣṭadāyī sarvātmagocaraḥ || 156 ||
subhadrāphālgunodvāhakartā prīṇitaphālgunaḥ |
khāṇḍavaprīṇitārciṣmānmayadānavamocanaḥ || 157 ||
sulabho rājasūyārhayudhiṣṭhiraniyojakaḥ |
bhīmārditajarāsandho māgadhātmajarājyadaḥ || 158 ||
rājabandhananirmoktā rājasūyāgrapūjanaḥ |
caidyādyasahano bhīṣmastutassātvatapūrvajaḥ || 159 ||
sarvātmārthasamāhartā mandarācaladhārakaḥ |
yajñāvatāraḥ prahlādapratijñāpratipālakaḥ || 160 ||
baliyajñasabhādhvaṃsī dṛptakṣatrakulāntakaḥ |
daśagrīvāntako jetā revatīpremavallabhaḥ || 161 ||
sarvāvatārādhiṣṭhātā vedabāhyavimohanaḥ |
kalidoṣanirākartā daśanāmā dṛḍhavrataḥ || 162 ||
ameyātmā jagatsvāmī vāgmī caidyaśiroharaḥ |
draupadīracitastotraḥ keśavaḥ puruṣottamaḥ || 163 ||
nārāyaṇo madhupatirmādhavo doṣavarjitaḥ |
govindaḥ puṇḍarīkākṣo viṣṇuśca madhusūdanaḥ || 164 ||
trivikramastrilokeśo vāmanaḥ śrīdharaḥ pumān |
hṛṣīkeśo vāsudevaḥ padmanābho mahāhradaḥ || 165 ||
dāmodaraścaturvyūhaḥ pāñcālīmānarakṣaṇaḥ |
sālvaghnassamaraślāghī dantavaktranibarhaṇaḥ || 166 ||
dāmodarapriyasakhā pṛthukāsvādanapriyaḥ ||
ghṛṇī dāmodaraḥ śrīdo gopīpunaravekṣakaḥ || 167 ||
gopikāmuktido yogī durvāsastṛptikārakaḥ |
avijñātavrajākīrṇapāṇḍavālokano jayī || 168 ||
pārthasārathyanirataḥ prājñaḥ pāṇḍavadūtyakṛt |
vidurātithyasantuṣṭaḥ kuntīsantoṣadāyakaḥ || 169 ||
suyodhanatiraskartā duryodhanavikāravit |
vidurābhiṣṭhuto nityo vārṣṇeyo maṅgalātmakaḥ || 170 ||
pañcaviṃśatitattveśaścaturviṃśatidehabhāk |
sarvānugrāhakassarvadāśārhasatatārcitaḥ || 171 ||
acintyo madhurālāpassādhudarśī durāsadaḥ |
manuṣyadharmānugataḥ kauravendrakṣayekṣitā || 172 ||
upendro dānavārātirurugīto mahādyutiḥ |
brahmaṇyadevaḥ śrutimān gobrāhmaṇahitāśayaḥ || 173 ||
varaśīlaśśivārambhassuvijñānavimūrtimān |
svabhāvaśuddhassanmitrassuśaraṇyassulakṣaṇaḥ || 174 ||
dhṛtarāṣṭragataudṛṣṭipradaḥ karṇavibhedanaḥ |
pratodadhṛgviśvarūpavismāritadhanañjayaḥ || 175 ||
sāmagānapriyo dharmadhenurvarṇottamo'vyayaḥ |
caturyugakriyākartā viśvarūpapradarśakaḥ || 176 ||
brahmabodhaparitrātapārtho bhīṣmārthacakrabhṛt |
arjunāyāsavidhvaṃsī kāladaṃṣṭrāvibhūṣaṇaḥ || 177 ||
sujātānantamahimā svapnavyāpāritārjunaḥ |
akālasandhyāghaṭanaścakrāntaritabhāskaraḥ || 178 ||
duṣṭapramathanaḥ pārthapratijñāparipālakaḥ |
sindhurājaśiraḥpātasthānavaktā vivekadṛk || 179 ||
subhadrāśokaharaṇo droṇotsekādivismitaḥ |
pārthamanyunirākartā pāṇḍavotsavadāyakaḥ || 180 ||
aṅguṣṭhākrāntakaunteyarathaśśakto'hiśīrṣajit |
kālakopapraśamano bhīmasenajayapradaḥ || 181 ||
aśvatthāmavadhāyāsatrātapāṇḍusutaḥ kṛtī |
iṣīkāstrapraśamano drauṇirakṣāvicakṣaṇaḥ || 182 ||
pārthāpahāritadrauṇicūḍāmaṇirabhaṅguraḥ |
dhṛtarāṣṭraparāmṛṣṭabhīmapratikṛtismayaḥ || 183 ||
bhīṣmabuddhipradaśśāntaśśaraccandranibhānanaḥ |
gadāgrajanmā pāñcālīpratijñāparipālakaḥ || 184 ||
gāndhārīkopadṛgguptadharmasūnuranāmayaḥ |
prapannārtibhayacchettā bhīṣmaśalyavyadhāvahaḥ || 185 ||
śāntaśśāntanavodīrṇasarvadharmasamāhitaḥ |
smāritabrahmavidyārthaprītapārtho mahāstravit || 186 ||
prasādaparamodāro gāṅgeyasugatipradaḥ |
vipakṣapakṣakṣayakṛtparīkṣitprāṇarakṣaṇaḥ || 187 ||
jagadgururdharmasūnorvājimedhapravartakaḥ |
vihitārthāptasatkāro māsakātparivartadaḥ || 188 ||
uttaṅkaharṣadātmīyadivyarūpapradarśakaḥ |
janakāvagatasvoktabhāratassarvabhāvanaḥ || 189 ||
asoḍhayādavodreko vihitāptādipūjanaḥ ||
samudrasthāpitāścaryamusalo vṛṣṇivāhakaḥ || 190 ||
muniśāpāyudhaḥ padmāsanāditridaśārthitaḥ |
vṛṣṭipratyavahārotkassvadhāmagamanotsukaḥ || 191 ||
prabhāsālokanodyukto nānāvidhanimittakṛt |
sarvayādavasaṃsevyassarvotkṛṣṭaparicchadaḥ || 192 ||
velākānanasañcārī velānilahṛtaśramaḥ |
kālātmā yādavo'nantasstutisantuṣṭamānasaḥ || 193 ||
dvijālokanasantuṣṭaḥ puṇyatīrthamahotsavaḥ |
satkārāhlāditāśeṣabhūsurassuravallabhaḥ || 194 ||
puṇyatīrthāplutaḥ puṇyaḥ puṇyadastīrthapāvanaḥ |
viprasātkṛtagokoṭiśśatakoṭisuvarṇadaḥ || 195 ||
svamāyāmohitā'śeṣavṛṣṇivīro viśeṣavit |
jalajāyudhanirdeṣṭā svātmāveśitayādavaḥ || 196 ||
devatābhīṣṭavaradaḥ kṛtakṛtyaḥ prasannadhīḥ |
sthiraśeṣāyutabalassahasraphaṇivīkṣaṇaḥ || 197 ||
brahmavṛkṣavaracchāyāsīnaḥ padmāsanasthitaḥ |
pratyagātmā svabhāvārthaḥ praṇidhānaparāyaṇaḥ || 198 ||
vyādheṣuviddhapūjyāṅghrirniṣādabhayamocanaḥ |
pulindastutisantuṣṭaḥ pulindasugatipradaḥ || 199 ||
dārukārpitapārthādikaraṇīyoktirīśitā |
divyadundubhisaṃyuktaḥ puṣpavṛṣṭiprapūjitaḥ || 200 ||
purāṇaḥ parameśānaḥ pūrṇabhūmā pariṣṭutaḥ |
patirādyaḥ paraṃ brahma paramātmā parātparaḥ || 201 ||
śrīparamātmā parātparaḥ oṃ namaḥ iti |
phalaśrutiḥ –
idaṃ sahasraṃ kṛṣṇasya nāmnāṃ sarvārthadāyakam |
anantarūpī bhagavān vyākhyātādau svayambhuve || 202 ||
tena proktaṃ vasiṣṭhāya tato labdhvā parāśaraḥ |
vyāsāya tena samproktaṃ śuko vyāsādavāptavān || 203 ||
tacchiṣyairbahubhirbhūmau khyāpitaṃ dvāpare yuge |
kṛṣṇājñayā hariharaḥ kalau prakhyāpayadvibhuḥ || 204 ||
idaṃ paṭhati bhaktyā yaḥ śṛṇoti ca samāhitaḥ |
svasiddhyai prārthayantyenaṃ tīrthakṣetrādidevatāḥ || 205 ||
prāyaścittānyaśeṣāṇi nālaṃ yāni vyapohitum |
tāni pāpāni naśyanti sakṛdasya praśaṃsanāt || 206 ||
ṛṇatrayavimuktasya śrautasmārtānuvartinaḥ |
ṛṣestrimūrtirūpasya phalaṃ vindedidaṃ paṭhan || 207 ||
idaṃ nāmasahasraṃ yaḥ paṭhatyetacchṛṇoti ca |
śivaliṅgasahasrasya sa pratiṣṭhāphalaṃ labhet || 208 ||
idaṃ kirīṭī sañjapya jayī pāśupatāstrabhāk |
kṛṣṇasya prāṇabhūtassan kṛṣṇaṃ sārathimāptavān || 209 ||
draupadyā damayantyā ca sāvitryā ca suśīlayā |
duritāni jitānyetajjapādāptaṃ ca vāñchitam || 210 ||
kimidaṃ bahunā śaṃsanmānavo modanirbharaḥ |
brahmānandamavāpyānte kṛṣṇasāyūjyamāpnuyāt || 211 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ अस्य श्रीकृष्णसहस्रनामस्तोत्रमन्त्रस्य पराशर ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, श्रीकृष्णः परमात्मा देवता, श्रीकृष्णेति बीजम्, श्रीवल्लभेति शक्तिः, शार्ङ्गीति कीलकं, श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥
न्यासः
पराशराय ऋषये नमः इति शिरसि,
अनुष्टुप् छन्दसे नमः इति मुखे,
गोपालकृष्णदेवतायै नमः इति हृदये,
श्रीकृष्णाय बीजाय नमः इति गुह्ये,
श्रीवल्लभाय शक्त्यै नमः इति पादयोः,
शार्ङ्गधराय कीलकाय नमः इति सर्वाङ्गे ॥
करन्यासः
श्रीकृष्ण इत्यारभ्य शूरवंशैकधीरित्यन्तानि अङ्गुष्ठाभ्यां नमः ।
शौरिरित्यारभ्य स्वभासोद्भासितव्रज इत्यन्तानि तर्जनीभ्यां नमः ।
कृतात्मविद्याविन्यास इत्यारभ्य प्रस्थानशकटारूढ इति मध्यमाभ्यां नमः,
बृन्दावनकृतालय इत्यारभ्य मधुराजनवीक्षित इत्यनामिकाभ्यां नमः,
रजकप्रतिघातक इत्यारभ्य द्वारकापुरकल्पन इति कनिष्ठिकाभ्यां नमः
द्वारकानिलय इत्यारभ्य पराशर इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः,
एवं हृदयादिन्यासः ॥
ध्यानम्
केषाञ्चित्प्रेमपुंसां विगलितमनसां बाललीलाविलासं
केषां गोपाललीलाङ्कितरसिकतनुर्वेणुवाद्येन देवम् ।
केषां वामासमाजे जनितमनसिजो दैत्यदर्पापहैवं
ज्ञात्वा भिन्नाभिलाषं स जयति जगतामीश्वरस्तादृशोऽभूत् ॥ 1 ॥
क्षीराब्धौ कृतसंस्तवस्सुरगणैर्ब्रह्मादिभिः पण्डितैः
प्रोद्भूतो वसुदेवसद्मनि मुदा चिक्रीड यो गोकुले ।
कंसध्वंसकृते जगाम मधुरां सारामसद्वारकां
गोपालोऽखिलगोपिकाजनसखः पायादपायात् स नः ॥ 2 ॥
फुल्लेन्दीवरकान्तिमिन्दुवदनं बर्हावतंसप्रियं
श्रीवत्साङ्कमुदारकौस्तुभधरं पीताम्बरं सुन्दरम् ।
गोपीनां नयनोत्पलार्चिततनुं गोगोपसङ्घावृतं
गोविन्दं कलवेणुवादनरतं दिव्याङ्गभूषं भजे ॥ 3 ॥
ओम् ।
कृष्णः श्रीवल्लभः शार्ङ्गी विष्वक्सेनः स्वसिद्धिदः ।
क्षीरोदधामा व्यूहेशः शेषशायी जगन्मयः ॥ 1 ॥
भक्तिगम्यस्त्रयीमूर्तिर्भारार्तवसुधास्तुतः ।
देवदेवो दयासिन्धुर्देवदेवशिखामणिः ॥ 2 ॥
सुखभावस्सुखाधारो मुकुन्दो मुदिताशयः ।
अविक्रियः क्रियामूर्तिरध्यात्मस्वस्वरूपवान् ॥ 3 ॥
शिष्टाभिलक्ष्यो भूतात्मा धर्मत्राणार्थचेष्टितः ।
अन्तर्यामी कलारूपः कालावयवसाक्षिकः ॥ 4 ॥
वसुधायासहरणो नारदप्रेरणोन्मुखः ।
प्रभूष्णुर्नारदोद्गीतो लोकरक्षापरायणः ॥ 5 ॥
रौहिणेयकृतानन्दो योगज्ञाननियोजकः ।
महागुहान्तर्निक्षिप्तः पुराणवपुरात्मवान् ॥ 6 ॥
शूरवंशैकधीश्शौरिः कंसशङ्काविषादकृत् ।
वसुदेवोल्लसच्छक्तिर्देवक्यष्टमगर्भगः ॥ 7 ॥
वसुदेवसुतः श्रीमान्देवकीनन्दनो हरिः ।
आश्चर्यबालः श्रीवत्सलक्ष्मवक्षाश्चतुर्भुजः ॥ 8 ॥
स्वभावोत्कृष्टसद्भावः कृष्णाष्टम्यन्तसम्भवः ।
प्राजापत्यर्क्षसम्भूतो निशीथसमयोदितः ॥ 9 ॥
शङ्खचक्रगदापद्मपाणिः पद्मनिभेक्षणः ।
किरीटी कौस्तुभोरस्कः स्फुरन्मकरकुण्डलः ॥ 10 ॥
पीतवासा घनश्यामः कुञ्चिताञ्चितकुन्तलः ।
सुव्यक्तव्यक्ताभरणः सूतिकागृहभूषणः ॥ 11 ॥
कारागारान्धकारघ्नः पितृप्राग्जन्मसूचकः ।
वसुदेवस्तुतः स्तोत्रं तापत्रयनिवारणः ॥ 12 ॥
निरवद्यः क्रियामूर्तिर्न्यायवाक्यनियोजकः ।
अदृष्टचेष्टः कूटस्थो धृतलौकिकविग्रहः ॥ 13 ॥
महर्षिमानसोल्लासो महीमङ्गलदायकः ।
सन्तोषितसुरव्रातः साधुचित्तप्रसादकः ॥ 14 ॥
जनकोपायनिर्देष्टा देवकीनयनोत्सवः ।
पितृपाणिपरिष्कारो मोहितागाररक्षकः ॥ 15 ॥
स्वशक्त्युद्धाटिताशेषकपाटः पितृवाहकः ।
शेषोरगफणाच्छत्रश्शेषोक्ताख्यासहस्रकः ॥ 16 ॥
यमुनापूरविध्वंसी स्वभासोद्भासितव्रजः ।
कृतात्मविद्याविन्यासो योगमायाग्रसम्भवः ॥ 17 ॥
दुर्गानिवेदितोद्भावो यशोदातल्पशायकः ।
नन्दगोपोत्सवस्फूर्तिर्व्रजानन्दकरोदयः ॥ 18 ॥
सुजातजातकर्म श्रीर्गोपीभद्रोक्तिनिर्वृतः ।
अलीकनिद्रोपगमः पूतनास्तनपीडनः ॥ 19 ॥
स्तन्यात्तपूतनाप्राणः पूतनाक्रोशकारकः ।
विन्यस्तरक्षागोधूलिर्यशोदाकरलालितः ॥ 20 ॥
नन्दाघ्रातशिरोमध्यः पूतनासुगतिप्रदः ।
बालः पर्यङ्कनिद्रालुर्मुखार्पितपदाङ्गुलिः ॥ 21 ॥
अञ्जनस्निग्धनयनः पर्यायाङ्कुरितस्मितः ।
लीलाक्षस्तरलालोकश्शकटासुरभञ्जनः ॥ 22 ॥
द्विजोदितस्वस्त्ययनो मन्त्रपूतजलाप्लुतः ।
यशोदोत्सङ्गपर्यङ्को यशोदामुखवीक्षकः ॥ 23 ॥
यशोदास्तन्यमुदितस्तृणावर्तादिदुस्सहः ।
तृणावर्तासुरध्वंसी मातृविस्मयकारकः ॥ 24 ॥
प्रशस्तनामकरणो जानुचङ्क्रमणोत्सुकः ।
व्यालम्बिचूलिकारत्नो घोषगोपप्रहर्षणः ॥ 25 ॥
स्वमुखप्रतिबिम्बार्थी ग्रीवाव्याघ्रनखोज्ज्वलः ।
पङ्कानुलेपरुचिरो मांसलोरुकटीतटः ॥ 26 ॥
घृष्टजानुकरद्वन्द्वः प्रतिबिम्बानुकारकृत् ।
अव्यक्तवर्णवाग्वृत्तिः स्मितलक्ष्यरदोद्गमः ॥ 27 ॥
धात्रीकरसमालम्बी प्रस्खलच्चित्रचङ्क्रमः ।
अनुरूपवयस्याढ्यश्चारुकौमारचापलः ॥ 28 ॥
वत्सपुच्छसमाकृष्टो वत्सपुच्छविकर्षणः ।
विस्मारितान्यव्यापारो गोपगोपीमुदावहः ॥ 29 ॥
अकालवत्सनिर्मोक्ता व्रजव्याक्रोशसुस्मितः ।
नवनीतमहाचोरो दारकाहारदायकः ॥ 30 ॥
पीठोलूखलसोपानः क्षीरभाण्डविभेदनः ।
शिक्यभाण्डसमाकर्षी ध्वान्तागारप्रवेशकृत् ॥ 31 ॥
भूषारत्नप्रकाशाढ्यो गोप्युपालम्भभर्त्सितः ।
परागधूसराकारो मृद्भक्षणकृतेक्षणः ॥ 32 ॥
बालोक्तमृत्कथारम्भो मित्रान्तर्गूढविग्रहः ।
कृतसन्त्रासलोलाक्षो जननीप्रत्ययावहः ॥ 33॥
मातृदृश्यात्तवदनो वक्त्रलक्ष्यचराचरः ।
यशोदालालितस्वात्मा स्वयं स्वाच्छन्द्यमोहनः ॥ 34 ॥
सवित्रीस्नेहसंश्लिष्टः सवित्रीस्तनलोलुपः ।
नवनीतार्थनाप्रह्वो नवनीतमहाशनः ॥ 35 ॥
मृषाकोपप्रकम्पोष्ठो गोष्ठाङ्गणविलोकनः ।
दधिमन्थघटीभेत्ता किङ्किणीक्वाणसूचितः ॥ 36 ॥
हैयङ्गवीनरसिको मृषाश्रुश्चौर्यशङ्कितः ।
जननीश्रमविज्ञाता दामबन्धनियन्त्रितः ॥ 37 ॥
दामाकल्पश्चलापाङ्गो गाढोलूखलबन्धनः ।
आकृष्टोलूखलोऽनन्तः कुबेरसुतशापवित् ॥ । 38 ॥
नारदोक्तिपरामर्शी यमलार्जुनभञ्जनः ।
धनदात्मजसङ्घुष्टो नन्दमोचितबन्धनः ॥ 39 ॥
बालकोद्गीतनिरतो बाहुक्षेपोदितप्रियः ।
आत्मज्ञो मित्रवशगो गोपीगीतगुणोदयः ॥ 40 ॥
प्रस्थानशकटारूढो बृन्दावनकृतालयः ।
गोवत्सपालनैकाग्रो नानाक्रीडापरिच्छदः ॥ 41 ॥
क्षेपणीक्षेपणप्रीतो वेणुवाद्यविशारदः ।
वृषवत्सानुकरणो वृषध्वानविडम्बनः ॥ 42 ॥
नियुद्धलीलासंहृष्टः कूजानुकृतकोकिलः ।
उपात्तहंसगमनस्सर्वजन्तुरुतानुकृत् ॥ 43 ॥
भृङ्गानुकारी दध्यन्नचोरो वत्सपुरस्सरः ।
बली बकासुरग्राही बकतालुप्रदाहकः ॥ 44 ॥
भीतगोपार्भकाहूतो बकचञ्चुविदारणः ।
बकासुरारिर्गोपालो बालो बालाद्भुतावहः ॥ 45 ॥
बलभद्रसमाश्लिष्टः कृतक्रीडानिलायनः ।
क्रीडासेतुनिधानज्ञः प्लवङ्गोत्प्लवनोऽद्भुतः ॥ 46 ॥
कन्दुकक्रीडनो लुप्तनन्दादिभववेदनः ।
सुमनोऽलङ्कृतशिराः स्वादुस्निग्धान्नशिक्यभृत् ॥ 47 ॥
गुञ्जाप्रालम्बनच्छन्नः पिञ्छैरलकवेषकृत् ।
वन्याशनप्रियः शृङ्गरवाकारितवत्सकः ॥ 48 ॥
मनोज्ञपल्लवोत्तंसपुष्पस्वेच्छात्तषट्पदः ।
मञ्जुशिञ्जितमञ्जीरचरणः करकङ्कणः ॥ 49 ॥
अन्योन्यशासनः क्रीडापटुः परमकैतवः ।
प्रतिध्वानप्रमुदितः शाखाचतुरचङ्क्रमः ॥ 50 ॥
अघदानवसंहर्ता व्रजविघ्नविनाशनः ।
व्रजसञ्जीवनः श्रेयोनिधिर्दानवमुक्तिदः ॥ 51 ॥
कालिन्दीपुलिनासीनस्सहभुक्तव्रजार्भकः ।
कक्षाजठरविन्यस्तवेणुर्वल्लवचेष्टितः ॥ 52 ॥
भुजसन्ध्यन्तरन्यस्तशृङ्गवेत्रः शुचिस्मितः ।
वामपाणिस्थदध्यन्नकबलः कलभाषणः ॥ 53 ॥
अङ्गुल्यन्तरविन्यस्तफलः परमपावनः ।
अदृश्यतर्णकान्वेषी वल्लवार्भकभीतिहा ॥ 54 ॥
अदृष्टवत्सपव्रातो ब्रह्मविज्ञातवैभवः ।
गोवत्सवत्सपान्वेषी विराट्-पुरुषविग्रहः ॥ 55 ॥
स्वसङ्कल्पानुरूपार्थो वत्सवत्सपरूपधृक् ।
यथावत्सक्रियारूपो यथास्थाननिवेशनः ॥ 56 ॥
यथाव्रजार्भकाकारो गोगोपीस्तन्यपस्सुखी ।
चिराद्वलोहितो दान्तो ब्रह्मविज्ञातवैभवः ॥ 57 ॥
विचित्रशक्तिर्व्यालीनसृष्टगोवत्सवत्सपः ।
ब्रह्मत्रपाकरो धातृस्तुतस्सर्वार्थसाधकः ॥ 58 ॥
ब्रह्म ब्रह्ममयोऽव्यक्तस्तेजोरूपस्सुखात्मकः ।
निरुक्तं व्याकृतिर्व्यक्तो निरालम्बनभावनः ॥ 59 ॥
प्रभविष्णुरतन्त्रीको देवपक्षार्थरूपधृक् ।
अकामस्सर्ववेदादिरणीयस्थूलरूपवान् ॥ 60 ॥
व्यापी व्याप्यः कृपाकर्ता विचित्राचारसम्मतः ।
छन्दोमयः प्रधानात्मा मूर्तामूर्तिद्वयाकृतिः ॥ 61 ॥
अनेकमूर्तिरक्रोधः परः प्रकृतिरक्रमः ।
सकलावरणोपेतस्सर्वदेवो महेश्वरः ॥ 62 ॥
महाप्रभावनः पूर्ववत्सवत्सपदर्शकः ।
कृष्णयादवगोपालो गोपालोकनहर्षितः ॥ 63 ॥
स्मितेक्षाहर्षितब्रह्मा भक्तवत्सलवाक्प्रियः ।
ब्रह्मानन्दाश्रुधौताङ्घ्रिर्लीलावैचित्र्यकोविदः ॥ 64 ॥
बलभद्रैकहृदयो नामाकारितगोकुलः ।
गोपालबालको भव्यो रज्जुयज्ञोपवीतवान् ॥ 65 ॥
वृक्षच्छायाहताशान्तिर्गोपोत्सङ्गोपबर्हणः ।
गोपसंवाहितपदो गोपव्यजनवीजितः ॥ 66।
गोपगानसुखोन्निद्रः श्रीदामार्जितसौहृदः ।
सुनन्दसुहृदेकात्मा सुबलप्राणरञ्जनः ॥ 67 ॥
तालीवनकृतक्रीडो बलपातितधेनुकः ।
गोपीसौभाग्यसम्भाव्यो गोधूलिच्छुरितालकः ॥ 68 ॥
गोपीविरहसन्तप्तो गोपिकाकृतमज्जनः ।
प्रलम्बबाहुरुत्फुल्लपुण्डरीकावतंसकः ॥ 69 ॥
विलासललितस्मेरगर्भलीलावलोकनः ।
स्रग्भूषणानुलेपाढ्यो जनन्युपहृतान्नभुक् ॥ 70 ॥
वरशय्याशयो राधाप्रेमसल्लापनिर्वृतः ।
यमुनातटसञ्चारी विषार्तव्रजहर्षदः ॥ 71 ॥
कालियक्रोधजनकः वृद्धाहिकुलवेष्टितः ।
कालियाहिफणारङ्गनटः कालियमर्दनः ॥ 72 ॥
नागपत्नीस्तुतिप्रीतो नानावेषसमृद्धिकृत् ।
अविष्वक्तदृगात्मेशः स्वदृगात्मस्तुतिप्रियः ॥ 73 ॥
सर्वेश्वरस्सर्वगुणः प्रसिद्धस्सर्वसात्वतः ।
अकुण्ठधामा चन्द्रार्कदृष्टिराकाशनिर्मलः ॥ 74 ॥
अनिर्देश्यगतिर्नागवनितापतिभैक्षदः ।
स्वाङ्घ्रिमुद्राङ्कनागेन्द्रमूर्धा कालियसंस्तुतः ॥ 75 ॥
अभयो विश्वतश्चक्षुः स्तुतोत्तमगुणः प्रभुः ।
अहमात्मा मरुत्प्राणः परमात्मा द्युशीर्षवान् ॥ 76 ॥
नागोपायनहृष्टात्मा ह्रदोत्सारितकालियः ।
बलभद्रसुखालापो गोपालिङ्गननिर्वृतः ॥ 77 ॥
दावाग्निभीतगोपालगोप्ता दावाग्निनाशनः ।
नयनाच्छादनक्रीडालम्पटो नृपचेष्टितः ॥ 78 ॥
काकपक्षधरस्सौम्यो बलवाहककेलिमान् ।
बलघातितदुर्धर्षप्रलम्बो बलवत्सलः ॥ 79 ॥
मुञ्जाटव्यग्निशमनः प्रावृट्कालविनोदवान् ।
शिलान्यस्तान्नभृद्दैत्यसंहर्ता शाद्वलासनः ॥ 80 ॥
सदाप्तगोपिकोद्गीतः कर्णिकारावतंसकः ।
नटवेषधरः पद्ममालाङ्को गोपिकावृतः ॥ 81 ॥
गोपीमनोहरापाङ्गो वेणुवादनतत्परः ।
विन्यस्तवदनाम्भोजश्चारुशब्दकृताननः ॥ 82 ॥
बिम्बाधरार्पितोदारवेणुर्विश्वविमोहनः ।
व्रजसंवर्णितश्राव्यवेणुनादः श्रुतिप्रियः ॥ 83 ॥
गोगोपगोपीजन्मेप्सुर्ब्रह्मेन्द्राद्यभिवन्दितः ।
गीतस्नुतिसरित्पूरो नादनर्तितबर्हिणः ॥ 84 ॥
रागपल्लवितस्थाणुर्गीतानमितपादपः ।
विस्मारिततृणग्रासमृगो मृगविलोभितः ॥ 85 ॥
व्याघ्रादिहिंस्रसहजवैरहर्ता सुगायनः ।
गाढोदीरितगोबृन्दप्रेमोत्कर्णिततर्णकः ॥ 86 ॥
निष्पन्दयानब्रह्मादिवीक्षितो विश्ववन्दितः ।
शाखोत्कर्णशकुन्तौघश्छत्रायितबलाहकः ॥ 87 ॥
प्रसन्नः परमानन्दश्चित्रायितचराचरः ।
गोपिकामदनो गोपीकुचकुङ्कुममुद्रितः ॥ 88 ॥
गोपिकन्याजलक्रीडाहृष्टो गोप्यंशुकापहृत् ।
स्कन्धारोपितगोपस्त्रीवासाः कुन्दनिभस्मितः ॥ 89 ॥
गोपीनेत्रोत्पलशशी गोपिकायाचितांशुकः ।
गोपीनमस्क्रियादेष्टा गोप्येककरवन्दितः ॥ 90 ॥
गोप्यञ्जलिविशेषार्थी गोपक्रीडाविलोभितः ।
शान्तवासस्फुरद्गोपीकृताञ्जलिरघापहः ॥ 91 ॥
गोपीकेलिविलासार्थी गोपीसम्पूर्णकामदः ।
गोपस्त्रीवस्त्रदो गोपीचित्तचोरः कुतूहली ॥ 92 ॥
बृन्दावनप्रियो गोपबन्धुर्यज्वान्नयाचिता ।
यज्ञेशो यज्ञभावज्ञो यज्ञपत्न्यभिवाञ्छितः ॥ 93 ॥
मुनिपत्नीवितीर्णान्नतृप्तो मुनिवधूप्रियः ।
द्विजपत्न्यभिभावज्ञो द्विजपत्नीवरप्रदः ॥ 94 ॥
प्रतिरुद्धसतीमोक्षप्रदो द्विजविमोहिता ।
मुनिज्ञानप्रदो यज्वस्तुतो वासवयागवित् ॥ 95 ॥
पितृप्रोक्तक्रियारूपशक्रयागनिवारणः ।
शक्राऽमर्षकरश्शक्रवृष्टिप्रशमनोन्मुखः ॥ 96 ॥
गोवर्धनधरो गोपगोबृन्दत्राणतत्परः ।
गोवर्धनगिरिच्छत्रचण्डदण्डभुजार्गलः ॥ 97 ॥
सप्ताहविधृताद्रीन्द्रो मेघवाहनगर्वहा ।
भुजाग्रोपरिविन्यस्तक्ष्माधरक्ष्माभृदच्युतः ॥ 98 ॥
स्वस्थानस्थापितगिरिर्गोपीदध्यक्षतार्चितः ।
सुमनस्सुमनोवृष्टिहृष्टो वासववन्दितः ॥ 99 ॥
कामधेनुपयःपूराभिषिक्तस्सुरभिस्तुतः ।
धराङ्घ्रिरोषधीरोमा धर्मगोप्ता मनोमयः ॥ 100 ॥
ज्ञानयज्ञप्रियश्शास्त्रनेत्रस्सर्वार्थसारथिः ।
ऐरावतकरानीतवियद्गङ्गाप्लुतो विभुः ॥ 101 ॥
ब्रह्माभिषिक्तो गोगोप्ता सर्वलोकशुभङ्करः ।
सर्ववेदमयो मग्ननन्दान्वेषिपितृप्रियः ॥ 102 ॥
वरुणोदीरितात्मेक्षाकौतुको वरुणार्चितः ।
वरुणानीतजनको गोपज्ञातात्मवैभवः ॥ 103 ॥
स्वर्लोकालोकसंहृष्टगोपवर्गत्रिवर्गदः ।
ब्रह्महृद्गोपितो गोपद्रष्टा ब्रह्मपदप्रदः ॥ 104 ॥
शरच्चन्द्रविहारोत्कः श्रीपतिर्वशको क्षमः ।
भयापहो भर्तृरुद्धगोपिकाध्यानगोचरः ॥ 105 ॥
गोपिकानयनास्वाद्यो गोपीनर्मोक्तिनिर्वृतः ।
गोपिकामानहरणो गोपिकाशतयूथपः ॥ 106 ॥
वैजयन्तीस्रगाकल्पो गोपिकामानवर्धनः ।
गोपकान्तासुनिर्देष्टा कान्तो मन्मथमन्मथः ॥ 107 ॥
स्वात्मास्यदत्तताम्बूलः फलितोत्कृष्टयौवनः ।
वल्लवीस्तनसक्ताक्षो वल्लवीप्रेमचालितः ॥ 108 ॥
गोपीचेलाञ्चलासीनो गोपीनेत्राब्जषट्पदः ।
रासक्रीडासमासक्तो गोपीमण्डलमण्डनः ॥ 109 ॥
गोपीहेममणिश्रेणिमध्येन्द्रमणिरुज्ज्वलः ।
विद्याधरेन्दुशापघ्नश्शङ्खचूडशिरोहरः ॥ 110 ॥
शङ्खचूडशिरोरत्नसम्प्रीणितबलोऽनघः ।
अरिष्टारिष्टकृद्दुष्टकेशिदैत्यनिषूदनः ॥ 111 ॥
सरसस्सस्मितमुखस्सुस्थिरो विरहाकुलः ।
सङ्कर्षणार्पितप्रीतिरक्रूरध्यानगोचरः ॥ 112 ॥
अक्रूरसंस्तुतो गूढो गुणवृत्युपलक्षितः ।
प्रमाणगम्यस्तन्मात्राऽवयवी बुद्धितत्परः ॥ 113 ॥
सर्वप्रमाणप्रमधीस्सर्वप्रत्ययसाधकः ।
पुरुषश्च प्रधानात्मा विपर्यासविलोचनः ॥ 114 ॥
मधुराजनसंवीक्ष्यो रजकप्रतिघातकः ।
विचित्राम्बरसंवीतो मालाकारवरप्रदः ॥ 115 ॥
कुब्जावक्रत्वनिर्मोक्ता कुब्जायौवनदायकः ।
कुब्जाङ्गरागसुरभिः कंसकोदण्डखण्डनः ॥ 116 ॥
धीरः कुवलयापीडमर्दनः कंसभीतिकृत् ।
दन्तिदन्तायुधो रङ्गत्रासको मल्लयुद्धवित् ॥ 117 ॥
चाणूरहन्ता कंसारिर्देवकीहर्षदायकः ।
वसुदेवपदानम्रः पितृबन्धविमोचनः ॥ 118 ॥
उर्वीभयापहो भूप उग्रसेनाधिपत्यदः ।
आज्ञास्थितशचीनाथस्सुधर्मानयनक्षमः ॥ 119 ॥
आद्यो द्विजातिसत्कर्ता शिष्टाचारप्रदर्शकः ।
सान्दीपनिकृताभ्यस्तविद्याभ्यासैकधीस्सुधीः ॥ 120 ॥
गुर्वभीष्टक्रियादक्षः पश्चिमोदधिपूजितः ।
हतपञ्चजनप्राप्तपाञ्चजन्यो यमार्चितः ॥ 121 ॥
धर्मराजजयानीतगुरुपुत्र उरुक्रमः ।
गुरुपुत्रप्रदश्शास्ता मधुराजसभासदः ॥ 122 ॥
जामदग्न्यसमभ्यर्च्यो गोमन्तगिरिसञ्चरः ।
गोमन्तदावशमनो गरुडानीतभूषणः ॥ 123 ॥
चक्राद्यायुधसंशोभी जरासन्धमदापहः ।
सृगालावनिपालघ्नस्सृगालात्मजराज्यदः ॥ 124 ॥
विध्वस्तकालयवनो मुचुकुन्दवरप्रदः ।
आज्ञापितमहाम्भोधिर्द्वारकापुरकल्पनः ॥ 125 ॥
द्वारकानिलयो रुक्मिमानहन्ता यदूद्वहः ।
रुचिरो रुक्मिणीजानिः प्रद्युम्नजनकः प्रभुः ॥ 126 ॥
अपाकृतत्रिलोकार्तिरनिरुद्धपितामहः ।
अनिरुद्धपदान्वेषी चक्री गरुडवाहनः ॥ 127 ॥
बाणासुरपुरीरोद्धा रक्षाज्वलनयन्त्रजित् ।
धूतप्रमथसंरम्भो जितमाहेश्वरज्वरः ॥ 128 ॥
षट्चक्रशक्तिनिर्जेता भूतवेतालमोहकृत् ।
शम्भुत्रिशूलजिच्छम्भुजृम्भणश्शम्भुसंस्तुतः ॥ 129 ॥
इन्द्रियात्मेन्दुहृदयस्सर्वयोगेश्वरेश्वरः ।
हिरण्यगर्भहृदयो मोहावर्तनिवर्तनः ॥ 130 ॥
आत्मज्ञाननिधिर्मेधा कोशस्तन्मात्ररूपवान् ।
इन्द्रोऽग्निवदनः कालनाभस्सर्वागमाध्वगः ॥ 131 ॥
तुरीयसर्वधीसाक्षी द्वन्द्वारामात्मदूरगः ।
अज्ञातपारो वश्यश्रीरव्याकृतविहारवान् ॥ 132 ॥
आत्मप्रदीपो विज्ञानमात्रात्मा श्रीनिकेतनः ।
बाणबाहुवनच्छेत्ता महेन्द्रप्रीतिवर्धनः ॥ 133 ॥
अनिरुद्धनिरोधज्ञो जलेशाहृतगोकुलः ।
जलेशविजयी वीरस्सत्राजिद्रत्नयाचकः ॥ 134 ॥
प्रसेनान्वेषणोद्युक्तो जाम्बवद्धृतरत्नदः ।
जितर्क्षराजतनयाहर्ता जाम्बवतीप्रियः ॥ 135 ॥
सत्यभामाप्रियः कामश्शतधन्वशिरोहरः ।
कालिन्दीपतिरक्रूरबन्धुरक्रूररत्नदः ॥ 136 ॥
कैकेयीरमणो भद्राभर्ता नाग्नजितीधवः ।
माद्रीमनोहरश्शैब्याप्राणबन्धुरुरुक्रमः ॥ 137 ॥
सुशीलादयितो मित्रविन्दानेत्रमहोत्सवः ।
लक्ष्मणावल्लभो रुद्धप्राग्ज्योतिषमहापुरः ॥ 138 ॥
सुरपाशावृतिच्छेदी मुरारिः क्रूरयुद्धवित् ।
हयग्रीवशिरोहर्ता सर्वात्मा सर्वदर्शनः ॥ 139 ॥
नरकासुरविच्छेत्ता नरकात्मजराज्यदः।
पृथ्वीस्तुतः प्रकाशात्मा हृद्यो यज्ञफलप्रदः ॥ 140 ॥
गुणग्राही गुणद्रष्टा गूढस्वात्मा विभूतिमान् ।
कविर्जगदुपद्रष्टा परमाक्षरविग्रहः ॥ 141 ॥
प्रपन्नपालनो माली महद्ब्रह्मविवर्धनः ।
वाच्यवाचकशक्त्यर्थस्सर्वव्याकृतसिद्धिदः ॥ 142 ॥
स्वयम्प्रभुरनिर्वेद्यस्स्वप्रकाशश्चिरन्तनः ।
नादात्मा मन्त्रकोटीशो नानावादनिरोधकः ॥ 143 ॥
कन्दर्पकोटिलावण्यः परार्थैकप्रयोजकः ।
अमरीकृतदेवौघः कन्यकाबन्धमोचनः ॥ 144 ॥
षोडशस्त्रीसहस्रेशः कान्तः कान्तामनोभवः ।
क्रीडारत्नाचलाहर्ता वरुणच्छत्रशोभितः ॥ 145 ॥
शक्राभिवन्दितश्शक्रजननीकुण्डलप्रदः ।
अदितिप्रस्तुतस्तोत्रो ब्राह्मणोद्घुष्टचेष्टनः ॥ 146 ॥
पुराणस्संयमी जन्मालिप्तः षड्विंशकोऽर्थदः ।
यशस्यनीतिराद्यन्तरहितस्सत्कथाप्रियः ॥ 147 ॥
ब्रह्मबोधः परानन्दः पारिजातापहारकः ।
पौण्ड्रकप्राणहरणः काशिराजनिषूदनः ॥ 148 ॥
कृत्यागर्वप्रशमनो विचक्रवधदीक्षितः ।
कंसविध्वंसनस्साम्बजनको डिम्भकार्दनः ॥ 149 ॥
मुनिर्गोप्ता पितृवरप्रदस्सवनदीक्षितः ।
रथी सारथ्यनिर्देष्टा फाल्गुनः फाल्गुनिप्रियः ॥ 150 ॥
सप्ताब्धिस्तम्भनोद्भातो हरिस्सप्ताब्धिभेदनः ।
आत्मप्रकाशः पूर्णश्रीरादिनारायणेक्षितः ॥ 151 ॥
विप्रपुत्रप्रदश्चैव सर्वमातृसुतप्रदः ।
पार्थविस्मयकृत्पार्थप्रणवार्थप्रबोधनः ॥ 152 ॥
कैलासयात्रासुमुखो बदर्याश्रमभूषणः ।
घण्टाकर्णक्रियामौढ्यात्तोषितो भक्तवत्सलः ॥ 153 ॥
मुनिबृन्दादिभिर्ध्येयो घण्टाकर्णवरप्रदः ।
तपश्चर्यापरश्चीरवासाः पिङ्गजटाधरः ॥ 154 ॥
प्रत्यक्षीकृतभूतेशश्शिवस्तोता शिवस्तुतः ।
कृष्णास्वयंवरालोककौतुकी सर्वसम्मतः ॥ 155 ॥
बलसंरम्भशमनो बलदर्शितपाण्डवः ।
यतिवेषार्जुनाभीष्टदायी सर्वात्मगोचरः ॥ 156 ॥
सुभद्राफाल्गुनोद्वाहकर्ता प्रीणितफाल्गुनः ।
खाण्डवप्रीणितार्चिष्मान्मयदानवमोचनः ॥ 157 ॥
सुलभो राजसूयार्हयुधिष्ठिरनियोजकः ।
भीमार्दितजरासन्धो मागधात्मजराज्यदः ॥ 158 ॥
राजबन्धननिर्मोक्ता राजसूयाग्रपूजनः ।
चैद्याद्यसहनो भीष्मस्तुतस्सात्वतपूर्वजः ॥ 159 ॥
सर्वात्मार्थसमाहर्ता मन्दराचलधारकः ।
यज्ञावतारः प्रह्लादप्रतिज्ञाप्रतिपालकः ॥ 160 ॥
बलियज्ञसभाध्वंसी दृप्तक्षत्रकुलान्तकः ।
दशग्रीवान्तको जेता रेवतीप्रेमवल्लभः ॥ 161 ॥
सर्वावताराधिष्ठाता वेदबाह्यविमोहनः ।
कलिदोषनिराकर्ता दशनामा दृढव्रतः ॥ 162 ॥
अमेयात्मा जगत्स्वामी वाग्मी चैद्यशिरोहरः ।
द्रौपदीरचितस्तोत्रः केशवः पुरुषोत्तमः ॥ 163 ॥
नारायणो मधुपतिर्माधवो दोषवर्जितः ।
गोविन्दः पुण्डरीकाक्षो विष्णुश्च मधुसूदनः ॥ 164 ॥
त्रिविक्रमस्त्रिलोकेशो वामनः श्रीधरः पुमान् ।
हृषीकेशो वासुदेवः पद्मनाभो महाह्रदः ॥ 165 ॥
दामोदरश्चतुर्व्यूहः पाञ्चालीमानरक्षणः ।
साल्वघ्नस्समरश्लाघी दन्तवक्त्रनिबर्हणः ॥ 166 ॥
दामोदरप्रियसखा पृथुकास्वादनप्रियः ॥
घृणी दामोदरः श्रीदो गोपीपुनरवेक्षकः ॥ 167 ॥
गोपिकामुक्तिदो योगी दुर्वासस्तृप्तिकारकः ।
अविज्ञातव्रजाकीर्णपाण्डवालोकनो जयी ॥ 168 ॥
पार्थसारथ्यनिरतः प्राज्ञः पाण्डवदूत्यकृत् ।
विदुरातिथ्यसन्तुष्टः कुन्तीसन्तोषदायकः ॥ 169 ॥
सुयोधनतिरस्कर्ता दुर्योधनविकारवित् ।
विदुराभिष्ठुतो नित्यो वार्ष्णेयो मङ्गलात्मकः ॥ 170 ॥
पञ्चविंशतितत्त्वेशश्चतुर्विंशतिदेहभाक् ।
सर्वानुग्राहकस्सर्वदाशार्हसततार्चितः ॥ 171 ॥
अचिन्त्यो मधुरालापस्साधुदर्शी दुरासदः ।
मनुष्यधर्मानुगतः कौरवेन्द्रक्षयेक्षिता ॥ 172 ॥
उपेन्द्रो दानवारातिरुरुगीतो महाद्युतिः ।
ब्रह्मण्यदेवः श्रुतिमान् गोब्राह्मणहिताशयः ॥ 173 ॥
वरशीलश्शिवारम्भस्सुविज्ञानविमूर्तिमान् ।
स्वभावशुद्धस्सन्मित्रस्सुशरण्यस्सुलक्षणः ॥ 174 ॥
धृतराष्ट्रगतौदृष्टिप्रदः कर्णविभेदनः ।
प्रतोदधृग्विश्वरूपविस्मारितधनञ्जयः ॥ 175 ॥
सामगानप्रियो धर्मधेनुर्वर्णोत्तमोऽव्ययः ।
चतुर्युगक्रियाकर्ता विश्वरूपप्रदर्शकः ॥ 176 ॥
ब्रह्मबोधपरित्रातपार्थो भीष्मार्थचक्रभृत् ।
अर्जुनायासविध्वंसी कालदंष्ट्राविभूषणः ॥ 177 ॥
सुजातानन्तमहिमा स्वप्नव्यापारितार्जुनः ।
अकालसन्ध्याघटनश्चक्रान्तरितभास्करः ॥ 178 ॥
दुष्टप्रमथनः पार्थप्रतिज्ञापरिपालकः ।
सिन्धुराजशिरःपातस्थानवक्ता विवेकदृक् ॥ 179 ॥
सुभद्राशोकहरणो द्रोणोत्सेकादिविस्मितः ।
पार्थमन्युनिराकर्ता पाण्डवोत्सवदायकः ॥ 180 ॥
अङ्गुष्ठाक्रान्तकौन्तेयरथश्शक्तोऽहिशीर्षजित् ।
कालकोपप्रशमनो भीमसेनजयप्रदः ॥ 181 ॥
अश्वत्थामवधायासत्रातपाण्डुसुतः कृती ।
इषीकास्त्रप्रशमनो द्रौणिरक्षाविचक्षणः ॥ 182 ॥
पार्थापहारितद्रौणिचूडामणिरभङ्गुरः ।
धृतराष्ट्रपरामृष्टभीमप्रतिकृतिस्मयः ॥ 183 ॥
भीष्मबुद्धिप्रदश्शान्तश्शरच्चन्द्रनिभाननः ।
गदाग्रजन्मा पाञ्चालीप्रतिज्ञापरिपालकः ॥ 184 ॥
गान्धारीकोपदृग्गुप्तधर्मसूनुरनामयः ।
प्रपन्नार्तिभयच्छेत्ता भीष्मशल्यव्यधावहः ॥ 185 ॥
शान्तश्शान्तनवोदीर्णसर्वधर्मसमाहितः ।
स्मारितब्रह्मविद्यार्थप्रीतपार्थो महास्त्रवित् ॥ 186 ॥
प्रसादपरमोदारो गाङ्गेयसुगतिप्रदः ।
विपक्षपक्षक्षयकृत्परीक्षित्प्राणरक्षणः ॥ 187 ॥
जगद्गुरुर्धर्मसूनोर्वाजिमेधप्रवर्तकः ।
विहितार्थाप्तसत्कारो मासकात्परिवर्तदः ॥ 188 ॥
उत्तङ्कहर्षदात्मीयदिव्यरूपप्रदर्शकः ।
जनकावगतस्वोक्तभारतस्सर्वभावनः ॥ 189 ॥
असोढयादवोद्रेको विहिताप्तादिपूजनः ॥
समुद्रस्थापिताश्चर्यमुसलो वृष्णिवाहकः ॥ 190 ॥
मुनिशापायुधः पद्मासनादित्रिदशार्थितः ।
वृष्टिप्रत्यवहारोत्कस्स्वधामगमनोत्सुकः ॥ 191 ॥
प्रभासालोकनोद्युक्तो नानाविधनिमित्तकृत् ।
सर्वयादवसंसेव्यस्सर्वोत्कृष्टपरिच्छदः ॥ 192 ॥
वेलाकाननसञ्चारी वेलानिलहृतश्रमः ।
कालात्मा यादवोऽनन्तस्स्तुतिसन्तुष्टमानसः ॥ 193 ॥
द्विजालोकनसन्तुष्टः पुण्यतीर्थमहोत्सवः ।
सत्काराह्लादिताशेषभूसुरस्सुरवल्लभः ॥ 194 ॥
पुण्यतीर्थाप्लुतः पुण्यः पुण्यदस्तीर्थपावनः ।
विप्रसात्कृतगोकोटिश्शतकोटिसुवर्णदः ॥ 195 ॥
स्वमायामोहिताऽशेषवृष्णिवीरो विशेषवित् ।
जलजायुधनिर्देष्टा स्वात्मावेशितयादवः ॥ 196 ॥
देवताभीष्टवरदः कृतकृत्यः प्रसन्नधीः ।
स्थिरशेषायुतबलस्सहस्रफणिवीक्षणः ॥ 197 ॥
ब्रह्मवृक्षवरच्छायासीनः पद्मासनस्थितः ।
प्रत्यगात्मा स्वभावार्थः प्रणिधानपरायणः ॥ 198 ॥
व्याधेषुविद्धपूज्याङ्घ्रिर्निषादभयमोचनः ।
पुलिन्दस्तुतिसन्तुष्टः पुलिन्दसुगतिप्रदः ॥ 199 ॥
दारुकार्पितपार्थादिकरणीयोक्तिरीशिता ।
दिव्यदुन्दुभिसंयुक्तः पुष्पवृष्टिप्रपूजितः ॥ 200 ॥
पुराणः परमेशानः पूर्णभूमा परिष्टुतः ।
पतिराद्यः परं ब्रह्म परमात्मा परात्परः ॥ 201 ॥
श्रीपरमात्मा परात्परः ॐ नमः इति ।
फलश्रुतिः –
इदं सहस्रं कृष्णस्य नाम्नां सर्वार्थदायकम् ।
अनन्तरूपी भगवान् व्याख्यातादौ स्वयम्भुवे ॥ 202 ॥
तेन प्रोक्तं वसिष्ठाय ततो लब्ध्वा पराशरः ।
व्यासाय तेन सम्प्रोक्तं शुको व्यासादवाप्तवान् ॥ 203 ॥
तच्छिष्यैर्बहुभिर्भूमौ ख्यापितं द्वापरे युगे ।
कृष्णाज्ञया हरिहरः कलौ प्रख्यापयद्विभुः ॥ 204 ॥
इदं पठति भक्त्या यः शृणोति च समाहितः ।
स्वसिद्ध्यै प्रार्थयन्त्येनं तीर्थक्षेत्रादिदेवताः ॥ 205 ॥
प्रायश्चित्तान्यशेषाणि नालं यानि व्यपोहितुम् ।
तानि पापानि नश्यन्ति सकृदस्य प्रशंसनात् ॥ 206 ॥
ऋणत्रयविमुक्तस्य श्रौतस्मार्तानुवर्तिनः ।
ऋषेस्त्रिमूर्तिरूपस्य फलं विन्देदिदं पठन् ॥ 207 ॥
इदं नामसहस्रं यः पठत्येतच्छृणोति च ।
शिवलिङ्गसहस्रस्य स प्रतिष्ठाफलं लभेत् ॥ 208 ॥
इदं किरीटी सञ्जप्य जयी पाशुपतास्त्रभाक् ।
कृष्णस्य प्राणभूतस्सन् कृष्णं सारथिमाप्तवान् ॥ 209 ॥
द्रौपद्या दमयन्त्या च सावित्र्या च सुशीलया ।
दुरितानि जितान्येतज्जपादाप्तं च वाञ्छितम् ॥ 210 ॥
किमिदं बहुना शंसन्मानवो मोदनिर्भरः ।
ब्रह्मानन्दमवाप्यान्ते कृष्णसायूज्यमाप्नुयात् ॥ 211 ॥
oṃ asya śrīkṛṣṇasahasranāmastotramantrasya parāśara ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, śrīkṛṣṇaḥ paramātmā devatā, śrīkṛṣṇeti bījam, śrīvallabheti śaktiḥ, śārṅgīti kīlakaṃ, śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ ||
nyāsaḥ
parāśarāya ṛṣaye namaḥ iti śirasi,
anuṣṭup chandase namaḥ iti mukhe,
gopālakṛṣṇadevatāyai namaḥ iti hṛdaye,
śrīkṛṣṇāya bījāya namaḥ iti guhye,
śrīvallabhāya śaktyai namaḥ iti pādayoḥ,
śārṅgadharāya kīlakāya namaḥ iti sarvāṅge ||
karanyāsaḥ
śrīkṛṣṇa ityārabhya śūravaṃśaikadhīrityantāni aṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
śaurirityārabhya svabhāsodbhāsitavraja ityantāni tarjanībhyāṃ namaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāsa ityārabhya prasthānaśakaṭārūḍha iti madhyamābhyāṃ namaḥ,
bṛndāvanakṛtālaya ityārabhya madhurājanavīkṣita ityanāmikābhyāṃ namaḥ,
rajakapratighātaka ityārabhya dvārakāpurakalpana iti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ
dvārakānilaya ityārabhya parāśara iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ,
evaṃ hṛdayādinyāsaḥ ||
dhyānam
keṣāñcitpremapuṃsāṃ vigalitamanasāṃ bālalīlāvilāsaṃ
keṣāṃ gopālalīlāṅkitarasikatanurveṇuvādyena devam |
keṣāṃ vāmāsamāje janitamanasijo daityadarpāpahaivaṃ
jñātvā bhinnābhilāṣaṃ sa jayati jagatāmīśvarastādṛśo'bhūt || 1 ||
kṣīrābdhau kṛtasaṃstavassuragaṇairbrahmādibhiḥ paṇḍitaiḥ
prodbhūto vasudevasadmani mudā cikrīḍa yo gokule |
kaṃsadhvaṃsakṛte jagāma madhurāṃ sārāmasadvārakāṃ
gopālo'khilagopikājanasakhaḥ pāyādapāyāt sa naḥ || 2 ||
phullendīvarakāntiminduvadanaṃ barhāvataṃsapriyaṃ
śrīvatsāṅkamudārakaustubhadharaṃ pītāmbaraṃ sundaram |
gopīnāṃ nayanotpalārcitatanuṃ gogopasaṅghāvṛtaṃ
govindaṃ kalaveṇuvādanarataṃ divyāṅgabhūṣaṃ bhaje || 3 ||
om |
kṛṣṇaḥ śrīvallabhaḥ śārṅgī viṣvaksenaḥ svasiddhidaḥ |
kṣīrodadhāmā vyūheśaḥ śeṣaśāyī jaganmayaḥ || 1 ||
bhaktigamyastrayīmūrtirbhārārtavasudhāstutaḥ |
devadevo dayāsindhurdevadevaśikhāmaṇiḥ || 2 ||
sukhabhāvassukhādhāro mukundo muditāśayaḥ |
avikriyaḥ kriyāmūrtiradhyātmasvasvarūpavān || 3 ||
śiṣṭābhilakṣyo bhūtātmā dharmatrāṇārthaceṣṭitaḥ |
antaryāmī kalārūpaḥ kālāvayavasākṣikaḥ || 4 ||
vasudhāyāsaharaṇo nāradapreraṇonmukhaḥ |
prabhūṣṇurnāradodgīto lokarakṣāparāyaṇaḥ || 5 ||
rauhiṇeyakṛtānando yogajñānaniyojakaḥ |
mahāguhāntarnikṣiptaḥ purāṇavapurātmavān || 6 ||
śūravaṃśaikadhīśśauriḥ kaṃsaśaṅkāviṣādakṛt |
vasudevollasacchaktirdevakyaṣṭamagarbhagaḥ || 7 ||
vasudevasutaḥ śrīmāndevakīnandano hariḥ |
āścaryabālaḥ śrīvatsalakṣmavakṣāścaturbhujaḥ || 8 ||
svabhāvotkṛṣṭasadbhāvaḥ kṛṣṇāṣṭamyantasambhavaḥ |
prājāpatyarkṣasambhūto niśīthasamayoditaḥ || 9 ||
śaṅkhacakragadāpadmapāṇiḥ padmanibhekṣaṇaḥ |
kirīṭī kaustubhoraskaḥ sphuranmakarakuṇḍalaḥ || 10 ||
pītavāsā ghanaśyāmaḥ kuñcitāñcitakuntalaḥ |
suvyaktavyaktābharaṇaḥ sūtikāgṛhabhūṣaṇaḥ || 11 ||
kārāgārāndhakāraghnaḥ pitṛprāgjanmasūcakaḥ |
vasudevastutaḥ stotraṃ tāpatrayanivāraṇaḥ || 12 ||
niravadyaḥ kriyāmūrtirnyāyavākyaniyojakaḥ |
adṛṣṭaceṣṭaḥ kūṭastho dhṛtalaukikavigrahaḥ || 13 ||
maharṣimānasollāso mahīmaṅgaladāyakaḥ |
santoṣitasuravrātaḥ sādhucittaprasādakaḥ || 14 ||
janakopāyanirdeṣṭā devakīnayanotsavaḥ |
pitṛpāṇipariṣkāro mohitāgārarakṣakaḥ || 15 ||
svaśaktyuddhāṭitāśeṣakapāṭaḥ pitṛvāhakaḥ |
śeṣoragaphaṇācchatraśśeṣoktākhyāsahasrakaḥ || 16 ||
yamunāpūravidhvaṃsī svabhāsodbhāsitavrajaḥ |
kṛtātmavidyāvinyāso yogamāyāgrasambhavaḥ || 17 ||
durgāniveditodbhāvo yaśodātalpaśāyakaḥ |
nandagopotsavasphūrtirvrajānandakarodayaḥ || 18 ||
sujātajātakarma śrīrgopībhadroktinirvṛtaḥ |
alīkanidropagamaḥ pūtanāstanapīḍanaḥ || 19 ||
stanyāttapūtanāprāṇaḥ pūtanākrośakārakaḥ |
vinyastarakṣāgodhūliryaśodākaralālitaḥ || 20 ||
nandāghrātaśiromadhyaḥ pūtanāsugatipradaḥ |
bālaḥ paryaṅkanidrālurmukhārpitapadāṅguliḥ || 21 ||
añjanasnigdhanayanaḥ paryāyāṅkuritasmitaḥ |
līlākṣastaralālokaśśakaṭāsurabhañjanaḥ || 22 ||
dvijoditasvastyayano mantrapūtajalāplutaḥ |
yaśodotsaṅgaparyaṅko yaśodāmukhavīkṣakaḥ || 23 ||
yaśodāstanyamuditastṛṇāvartādidussahaḥ |
tṛṇāvartāsuradhvaṃsī mātṛvismayakārakaḥ || 24 ||
praśastanāmakaraṇo jānucaṅkramaṇotsukaḥ |
vyālambicūlikāratno ghoṣagopapraharṣaṇaḥ || 25 ||
svamukhapratibimbārthī grīvāvyāghranakhojjvalaḥ |
paṅkānuleparuciro māṃsalorukaṭītaṭaḥ || 26 ||
ghṛṣṭajānukaradvandvaḥ pratibimbānukārakṛt |
avyaktavarṇavāgvṛttiḥ smitalakṣyaradodgamaḥ || 27 ||
dhātrīkarasamālambī praskhalaccitracaṅkramaḥ |
anurūpavayasyāḍhyaścārukaumāracāpalaḥ || 28 ||
vatsapucchasamākṛṣṭo vatsapucchavikarṣaṇaḥ |
vismāritānyavyāpāro gopagopīmudāvahaḥ || 29 ||
akālavatsanirmoktā vrajavyākrośasusmitaḥ |
navanītamahācoro dārakāhāradāyakaḥ || 30 ||
pīṭholūkhalasopānaḥ kṣīrabhāṇḍavibhedanaḥ |
śikyabhāṇḍasamākarṣī dhvāntāgārapraveśakṛt || 31 ||
bhūṣāratnaprakāśāḍhyo gopyupālambhabhartsitaḥ |
parāgadhūsarākāro mṛdbhakṣaṇakṛtekṣaṇaḥ || 32 ||
bāloktamṛtkathārambho mitrāntargūḍhavigrahaḥ |
kṛtasantrāsalolākṣo jananīpratyayāvahaḥ || 33||
mātṛdṛśyāttavadano vaktralakṣyacarācaraḥ |
yaśodālālitasvātmā svayaṃ svācchandyamohanaḥ || 34 ||
savitrīsnehasaṃśliṣṭaḥ savitrīstanalolupaḥ |
navanītārthanāprahvo navanītamahāśanaḥ || 35 ||
mṛṣākopaprakampoṣṭho goṣṭhāṅgaṇavilokanaḥ |
dadhimanthaghaṭībhettā kiṅkiṇīkvāṇasūcitaḥ || 36 ||
haiyaṅgavīnarasiko mṛṣāśruścauryaśaṅkitaḥ |
jananīśramavijñātā dāmabandhaniyantritaḥ || 37 ||
dāmākalpaścalāpāṅgo gāḍholūkhalabandhanaḥ |
ākṛṣṭolūkhalo'nantaḥ kuberasutaśāpavit || | 38 ||
nāradoktiparāmarśī yamalārjunabhañjanaḥ |
dhanadātmajasaṅghuṣṭo nandamocitabandhanaḥ || 39 ||
bālakodgītanirato bāhukṣepoditapriyaḥ |
ātmajño mitravaśago gopīgītaguṇodayaḥ || 40 ||
prasthānaśakaṭārūḍho bṛndāvanakṛtālayaḥ |
govatsapālanaikāgro nānākrīḍāparicchadaḥ || 41 ||
kṣepaṇīkṣepaṇaprīto veṇuvādyaviśāradaḥ |
vṛṣavatsānukaraṇo vṛṣadhvānaviḍambanaḥ || 42 ||
niyuddhalīlāsaṃhṛṣṭaḥ kūjānukṛtakokilaḥ |
upāttahaṃsagamanassarvajanturutānukṛt || 43 ||
bhṛṅgānukārī dadhyannacoro vatsapurassaraḥ |
balī bakāsuragrāhī bakatālupradāhakaḥ || 44 ||
bhītagopārbhakāhūto bakacañcuvidāraṇaḥ |
bakāsurārirgopālo bālo bālādbhutāvahaḥ || 45 ||
balabhadrasamāśliṣṭaḥ kṛtakrīḍānilāyanaḥ |
krīḍāsetunidhānajñaḥ plavaṅgotplavano'dbhutaḥ || 46 ||
kandukakrīḍano luptanandādibhavavedanaḥ |
sumano'laṅkṛtaśirāḥ svādusnigdhānnaśikyabhṛt || 47 ||
guñjāprālambanacchannaḥ piñchairalakaveṣakṛt |
vanyāśanapriyaḥ śṛṅgaravākāritavatsakaḥ || 48 ||
manojñapallavottaṃsapuṣpasvecchāttaṣaṭpadaḥ |
mañjuśiñjitamañjīracaraṇaḥ karakaṅkaṇaḥ || 49 ||
anyonyaśāsanaḥ krīḍāpaṭuḥ paramakaitavaḥ |
pratidhvānapramuditaḥ śākhācaturacaṅkramaḥ || 50 ||
aghadānavasaṃhartā vrajavighnavināśanaḥ |
vrajasañjīvanaḥ śreyonidhirdānavamuktidaḥ || 51 ||
kālindīpulināsīnassahabhuktavrajārbhakaḥ |
kakṣājaṭharavinyastaveṇurvallavaceṣṭitaḥ || 52 ||
bhujasandhyantaranyastaśṛṅgavetraḥ śucismitaḥ |
vāmapāṇisthadadhyannakabalaḥ kalabhāṣaṇaḥ || 53 ||
aṅgulyantaravinyastaphalaḥ paramapāvanaḥ |
adṛśyatarṇakānveṣī vallavārbhakabhītihā || 54 ||
adṛṣṭavatsapavrāto brahmavijñātavaibhavaḥ |
govatsavatsapānveṣī virāṭ-puruṣavigrahaḥ || 55 ||
svasaṅkalpānurūpārtho vatsavatsaparūpadhṛk |
yathāvatsakriyārūpo yathāsthānaniveśanaḥ || 56 ||
yathāvrajārbhakākāro gogopīstanyapassukhī |
cirādvalohito dānto brahmavijñātavaibhavaḥ || 57 ||
vicitraśaktirvyālīnasṛṣṭagovatsavatsapaḥ |
brahmatrapākaro dhātṛstutassarvārthasādhakaḥ || 58 ||
brahma brahmamayo'vyaktastejorūpassukhātmakaḥ |
niruktaṃ vyākṛtirvyakto nirālambanabhāvanaḥ || 59 ||
prabhaviṣṇuratantrīko devapakṣārtharūpadhṛk |
akāmassarvavedādiraṇīyasthūlarūpavān || 60 ||
vyāpī vyāpyaḥ kṛpākartā vicitrācārasammataḥ |
chandomayaḥ pradhānātmā mūrtāmūrtidvayākṛtiḥ || 61 ||
anekamūrtirakrodhaḥ paraḥ prakṛtirakramaḥ |
sakalāvaraṇopetassarvadevo maheśvaraḥ || 62 ||
mahāprabhāvanaḥ pūrvavatsavatsapadarśakaḥ |
kṛṣṇayādavagopālo gopālokanaharṣitaḥ || 63 ||
smitekṣāharṣitabrahmā bhaktavatsalavākpriyaḥ |
brahmānandāśrudhautāṅghrirlīlāvaicitryakovidaḥ || 64 ||
balabhadraikahṛdayo nāmākāritagokulaḥ |
gopālabālako bhavyo rajjuyajñopavītavān || 65 ||
vṛkṣacchāyāhatāśāntirgopotsaṅgopabarhaṇaḥ |
gopasaṃvāhitapado gopavyajanavījitaḥ || 66|
gopagānasukhonnidraḥ śrīdāmārjitasauhṛdaḥ |
sunandasuhṛdekātmā subalaprāṇarañjanaḥ || 67 ||
tālīvanakṛtakrīḍo balapātitadhenukaḥ |
gopīsaubhāgyasambhāvyo godhūlicchuritālakaḥ || 68 ||
gopīvirahasantapto gopikākṛtamajjanaḥ |
pralambabāhurutphullapuṇḍarīkāvataṃsakaḥ || 69 ||
vilāsalalitasmeragarbhalīlāvalokanaḥ |
sragbhūṣaṇānulepāḍhyo jananyupahṛtānnabhuk || 70 ||
varaśayyāśayo rādhāpremasallāpanirvṛtaḥ |
yamunātaṭasañcārī viṣārtavrajaharṣadaḥ || 71 ||
kāliyakrodhajanakaḥ vṛddhāhikulaveṣṭitaḥ |
kāliyāhiphaṇāraṅganaṭaḥ kāliyamardanaḥ || 72 ||
nāgapatnīstutiprīto nānāveṣasamṛddhikṛt |
aviṣvaktadṛgātmeśaḥ svadṛgātmastutipriyaḥ || 73 ||
sarveśvarassarvaguṇaḥ prasiddhassarvasātvataḥ |
akuṇṭhadhāmā candrārkadṛṣṭirākāśanirmalaḥ || 74 ||
anirdeśyagatirnāgavanitāpatibhaikṣadaḥ |
svāṅghrimudrāṅkanāgendramūrdhā kāliyasaṃstutaḥ || 75 ||
abhayo viśvataścakṣuḥ stutottamaguṇaḥ prabhuḥ |
ahamātmā marutprāṇaḥ paramātmā dyuśīrṣavān || 76 ||
nāgopāyanahṛṣṭātmā hradotsāritakāliyaḥ |
balabhadrasukhālāpo gopāliṅgananirvṛtaḥ || 77 ||
dāvāgnibhītagopālagoptā dāvāgnināśanaḥ |
nayanācchādanakrīḍālampaṭo nṛpaceṣṭitaḥ || 78 ||
kākapakṣadharassaumyo balavāhakakelimān |
balaghātitadurdharṣapralambo balavatsalaḥ || 79 ||
muñjāṭavyagniśamanaḥ prāvṛṭkālavinodavān |
śilānyastānnabhṛddaityasaṃhartā śādvalāsanaḥ || 80 ||
sadāptagopikodgītaḥ karṇikārāvataṃsakaḥ |
naṭaveṣadharaḥ padmamālāṅko gopikāvṛtaḥ || 81 ||
gopīmanoharāpāṅgo veṇuvādanatatparaḥ |
vinyastavadanāmbhojaścāruśabdakṛtānanaḥ || 82 ||
bimbādharārpitodāraveṇurviśvavimohanaḥ |
vrajasaṃvarṇitaśrāvyaveṇunādaḥ śrutipriyaḥ || 83 ||
gogopagopījanmepsurbrahmendrādyabhivanditaḥ |
gītasnutisaritpūro nādanartitabarhiṇaḥ || 84 ||
rāgapallavitasthāṇurgītānamitapādapaḥ |
vismāritatṛṇagrāsamṛgo mṛgavilobhitaḥ || 85 ||
vyāghrādihiṃsrasahajavairahartā sugāyanaḥ |
gāḍhodīritagobṛndapremotkarṇitatarṇakaḥ || 86 ||
niṣpandayānabrahmādivīkṣito viśvavanditaḥ |
śākhotkarṇaśakuntaughaśchatrāyitabalāhakaḥ || 87 ||
prasannaḥ paramānandaścitrāyitacarācaraḥ |
gopikāmadano gopīkucakuṅkumamudritaḥ || 88 ||
gopikanyājalakrīḍāhṛṣṭo gopyaṃśukāpahṛt |
skandhāropitagopastrīvāsāḥ kundanibhasmitaḥ || 89 ||
gopīnetrotpalaśaśī gopikāyācitāṃśukaḥ |
gopīnamaskriyādeṣṭā gopyekakaravanditaḥ || 90 ||
gopyañjaliviśeṣārthī gopakrīḍāvilobhitaḥ |
śāntavāsasphuradgopīkṛtāñjaliraghāpahaḥ || 91 ||
gopīkelivilāsārthī gopīsampūrṇakāmadaḥ |
gopastrīvastrado gopīcittacoraḥ kutūhalī || 92 ||
bṛndāvanapriyo gopabandhuryajvānnayācitā |
yajñeśo yajñabhāvajño yajñapatnyabhivāñchitaḥ || 93 ||
munipatnīvitīrṇānnatṛpto munivadhūpriyaḥ |
dvijapatnyabhibhāvajño dvijapatnīvarapradaḥ || 94 ||
pratiruddhasatīmokṣaprado dvijavimohitā |
munijñānaprado yajvastuto vāsavayāgavit || 95 ||
pitṛproktakriyārūpaśakrayāganivāraṇaḥ |
śakrā'marṣakaraśśakravṛṣṭipraśamanonmukhaḥ || 96 ||
govardhanadharo gopagobṛndatrāṇatatparaḥ |
govardhanagiricchatracaṇḍadaṇḍabhujārgalaḥ || 97 ||
saptāhavidhṛtādrīndro meghavāhanagarvahā |
bhujāgroparivinyastakṣmādharakṣmābhṛdacyutaḥ || 98 ||
svasthānasthāpitagirirgopīdadhyakṣatārcitaḥ |
sumanassumanovṛṣṭihṛṣṭo vāsavavanditaḥ || 99 ||
kāmadhenupayaḥpūrābhiṣiktassurabhistutaḥ |
dharāṅghriroṣadhīromā dharmagoptā manomayaḥ || 100 ||
jñānayajñapriyaśśāstranetrassarvārthasārathiḥ |
airāvatakarānītaviyadgaṅgāpluto vibhuḥ || 101 ||
brahmābhiṣikto gogoptā sarvalokaśubhaṅkaraḥ |
sarvavedamayo magnanandānveṣipitṛpriyaḥ || 102 ||
varuṇodīritātmekṣākautuko varuṇārcitaḥ |
varuṇānītajanako gopajñātātmavaibhavaḥ || 103 ||
svarlokālokasaṃhṛṣṭagopavargatrivargadaḥ |
brahmahṛdgopito gopadraṣṭā brahmapadapradaḥ || 104 ||
śaraccandravihārotkaḥ śrīpatirvaśako kṣamaḥ |
bhayāpaho bhartṛruddhagopikādhyānagocaraḥ || 105 ||
gopikānayanāsvādyo gopīnarmoktinirvṛtaḥ |
gopikāmānaharaṇo gopikāśatayūthapaḥ || 106 ||
vaijayantīsragākalpo gopikāmānavardhanaḥ |
gopakāntāsunirdeṣṭā kānto manmathamanmathaḥ || 107 ||
svātmāsyadattatāmbūlaḥ phalitotkṛṣṭayauvanaḥ |
vallavīstanasaktākṣo vallavīpremacālitaḥ || 108 ||
gopīcelāñcalāsīno gopīnetrābjaṣaṭpadaḥ |
rāsakrīḍāsamāsakto gopīmaṇḍalamaṇḍanaḥ || 109 ||
gopīhemamaṇiśreṇimadhyendramaṇirujjvalaḥ |
vidyādharenduśāpaghnaśśaṅkhacūḍaśiroharaḥ || 110 ||
śaṅkhacūḍaśiroratnasamprīṇitabalo'naghaḥ |
ariṣṭāriṣṭakṛdduṣṭakeśidaityaniṣūdanaḥ || 111 ||
sarasassasmitamukhassusthiro virahākulaḥ |
saṅkarṣaṇārpitaprītirakrūradhyānagocaraḥ || 112 ||
akrūrasaṃstuto gūḍho guṇavṛtyupalakṣitaḥ |
pramāṇagamyastanmātrā'vayavī buddhitatparaḥ || 113 ||
sarvapramāṇapramadhīssarvapratyayasādhakaḥ |
puruṣaśca pradhānātmā viparyāsavilocanaḥ || 114 ||
madhurājanasaṃvīkṣyo rajakapratighātakaḥ |
vicitrāmbarasaṃvīto mālākāravarapradaḥ || 115 ||
kubjāvakratvanirmoktā kubjāyauvanadāyakaḥ |
kubjāṅgarāgasurabhiḥ kaṃsakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 116 ||
dhīraḥ kuvalayāpīḍamardanaḥ kaṃsabhītikṛt |
dantidantāyudho raṅgatrāsako mallayuddhavit || 117 ||
cāṇūrahantā kaṃsārirdevakīharṣadāyakaḥ |
vasudevapadānamraḥ pitṛbandhavimocanaḥ || 118 ||
urvībhayāpaho bhūpa ugrasenādhipatyadaḥ |
ājñāsthitaśacīnāthassudharmānayanakṣamaḥ || 119 ||
ādyo dvijātisatkartā śiṣṭācārapradarśakaḥ |
sāndīpanikṛtābhyastavidyābhyāsaikadhīssudhīḥ || 120 ||
gurvabhīṣṭakriyādakṣaḥ paścimodadhipūjitaḥ |
hatapañcajanaprāptapāñcajanyo yamārcitaḥ || 121 ||
dharmarājajayānītaguruputra urukramaḥ |
guruputrapradaśśāstā madhurājasabhāsadaḥ || 122 ||
jāmadagnyasamabhyarcyo gomantagirisañcaraḥ |
gomantadāvaśamano garuḍānītabhūṣaṇaḥ || 123 ||
cakrādyāyudhasaṃśobhī jarāsandhamadāpahaḥ |
sṛgālāvanipālaghnassṛgālātmajarājyadaḥ || 124 ||
vidhvastakālayavano mucukundavarapradaḥ |
ājñāpitamahāmbhodhirdvārakāpurakalpanaḥ || 125 ||
dvārakānilayo rukmimānahantā yadūdvahaḥ |
ruciro rukmiṇījāniḥ pradyumnajanakaḥ prabhuḥ || 126 ||
apākṛtatrilokārtiraniruddhapitāmahaḥ |
aniruddhapadānveṣī cakrī garuḍavāhanaḥ || 127 ||
bāṇāsurapurīroddhā rakṣājvalanayantrajit |
dhūtapramathasaṃrambho jitamāheśvarajvaraḥ || 128 ||
ṣaṭcakraśaktinirjetā bhūtavetālamohakṛt |
śambhutriśūlajicchambhujṛmbhaṇaśśambhusaṃstutaḥ || 129 ||
indriyātmenduhṛdayassarvayogeśvareśvaraḥ |
hiraṇyagarbhahṛdayo mohāvartanivartanaḥ || 130 ||
ātmajñānanidhirmedhā kośastanmātrarūpavān |
indro'gnivadanaḥ kālanābhassarvāgamādhvagaḥ || 131 ||
turīyasarvadhīsākṣī dvandvārāmātmadūragaḥ |
ajñātapāro vaśyaśrīravyākṛtavihāravān || 132 ||
ātmapradīpo vijñānamātrātmā śrīniketanaḥ |
bāṇabāhuvanacchettā mahendraprītivardhanaḥ || 133 ||
aniruddhanirodhajño jaleśāhṛtagokulaḥ |
jaleśavijayī vīrassatrājidratnayācakaḥ || 134 ||
prasenānveṣaṇodyukto jāmbavaddhṛtaratnadaḥ |
jitarkṣarājatanayāhartā jāmbavatīpriyaḥ || 135 ||
satyabhāmāpriyaḥ kāmaśśatadhanvaśiroharaḥ |
kālindīpatirakrūrabandhurakrūraratnadaḥ || 136 ||
kaikeyīramaṇo bhadrābhartā nāgnajitīdhavaḥ |
mādrīmanoharaśśaibyāprāṇabandhururukramaḥ || 137 ||
suśīlādayito mitravindānetramahotsavaḥ |
lakṣmaṇāvallabho ruddhaprāgjyotiṣamahāpuraḥ || 138 ||
surapāśāvṛticchedī murāriḥ krūrayuddhavit |
hayagrīvaśirohartā sarvātmā sarvadarśanaḥ || 139 ||
narakāsuravicchettā narakātmajarājyadaḥ|
pṛthvīstutaḥ prakāśātmā hṛdyo yajñaphalapradaḥ || 140 ||
guṇagrāhī guṇadraṣṭā gūḍhasvātmā vibhūtimān |
kavirjagadupadraṣṭā paramākṣaravigrahaḥ || 141 ||
prapannapālano mālī mahadbrahmavivardhanaḥ |
vācyavācakaśaktyarthassarvavyākṛtasiddhidaḥ || 142 ||
svayamprabhuranirvedyassvaprakāśaścirantanaḥ |
nādātmā mantrakoṭīśo nānāvādanirodhakaḥ || 143 ||
kandarpakoṭilāvaṇyaḥ parārthaikaprayojakaḥ |
amarīkṛtadevaughaḥ kanyakābandhamocanaḥ || 144 ||
ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ kāntaḥ kāntāmanobhavaḥ |
krīḍāratnācalāhartā varuṇacchatraśobhitaḥ || 145 ||
śakrābhivanditaśśakrajananīkuṇḍalapradaḥ |
aditiprastutastotro brāhmaṇodghuṣṭaceṣṭanaḥ || 146 ||
purāṇassaṃyamī janmāliptaḥ ṣaḍviṃśako'rthadaḥ |
yaśasyanītirādyantarahitassatkathāpriyaḥ || 147 ||
brahmabodhaḥ parānandaḥ pārijātāpahārakaḥ |
pauṇḍrakaprāṇaharaṇaḥ kāśirājaniṣūdanaḥ || 148 ||
kṛtyāgarvapraśamano vicakravadhadīkṣitaḥ |
kaṃsavidhvaṃsanassāmbajanako ḍimbhakārdanaḥ || 149 ||
munirgoptā pitṛvarapradassavanadīkṣitaḥ |
rathī sārathyanirdeṣṭā phālgunaḥ phālgunipriyaḥ || 150 ||
saptābdhistambhanodbhāto harissaptābdhibhedanaḥ |
ātmaprakāśaḥ pūrṇaśrīrādinārāyaṇekṣitaḥ || 151 ||
vipraputrapradaścaiva sarvamātṛsutapradaḥ |
pārthavismayakṛtpārthapraṇavārthaprabodhanaḥ || 152 ||
kailāsayātrāsumukho badaryāśramabhūṣaṇaḥ |
ghaṇṭākarṇakriyāmauḍhyāttoṣito bhaktavatsalaḥ || 153 ||
munibṛndādibhirdhyeyo ghaṇṭākarṇavarapradaḥ |
tapaścaryāparaścīravāsāḥ piṅgajaṭādharaḥ || 154 ||
pratyakṣīkṛtabhūteśaśśivastotā śivastutaḥ |
kṛṣṇāsvayaṃvarālokakautukī sarvasammataḥ || 155 ||
balasaṃrambhaśamano baladarśitapāṇḍavaḥ |
yativeṣārjunābhīṣṭadāyī sarvātmagocaraḥ || 156 ||
subhadrāphālgunodvāhakartā prīṇitaphālgunaḥ |
khāṇḍavaprīṇitārciṣmānmayadānavamocanaḥ || 157 ||
sulabho rājasūyārhayudhiṣṭhiraniyojakaḥ |
bhīmārditajarāsandho māgadhātmajarājyadaḥ || 158 ||
rājabandhananirmoktā rājasūyāgrapūjanaḥ |
caidyādyasahano bhīṣmastutassātvatapūrvajaḥ || 159 ||
sarvātmārthasamāhartā mandarācaladhārakaḥ |
yajñāvatāraḥ prahlādapratijñāpratipālakaḥ || 160 ||
baliyajñasabhādhvaṃsī dṛptakṣatrakulāntakaḥ |
daśagrīvāntako jetā revatīpremavallabhaḥ || 161 ||
sarvāvatārādhiṣṭhātā vedabāhyavimohanaḥ |
kalidoṣanirākartā daśanāmā dṛḍhavrataḥ || 162 ||
ameyātmā jagatsvāmī vāgmī caidyaśiroharaḥ |
draupadīracitastotraḥ keśavaḥ puruṣottamaḥ || 163 ||
nārāyaṇo madhupatirmādhavo doṣavarjitaḥ |
govindaḥ puṇḍarīkākṣo viṣṇuśca madhusūdanaḥ || 164 ||
trivikramastrilokeśo vāmanaḥ śrīdharaḥ pumān |
hṛṣīkeśo vāsudevaḥ padmanābho mahāhradaḥ || 165 ||
dāmodaraścaturvyūhaḥ pāñcālīmānarakṣaṇaḥ |
sālvaghnassamaraślāghī dantavaktranibarhaṇaḥ || 166 ||
dāmodarapriyasakhā pṛthukāsvādanapriyaḥ ||
ghṛṇī dāmodaraḥ śrīdo gopīpunaravekṣakaḥ || 167 ||
gopikāmuktido yogī durvāsastṛptikārakaḥ |
avijñātavrajākīrṇapāṇḍavālokano jayī || 168 ||
pārthasārathyanirataḥ prājñaḥ pāṇḍavadūtyakṛt |
vidurātithyasantuṣṭaḥ kuntīsantoṣadāyakaḥ || 169 ||
suyodhanatiraskartā duryodhanavikāravit |
vidurābhiṣṭhuto nityo vārṣṇeyo maṅgalātmakaḥ || 170 ||
pañcaviṃśatitattveśaścaturviṃśatidehabhāk |
sarvānugrāhakassarvadāśārhasatatārcitaḥ || 171 ||
acintyo madhurālāpassādhudarśī durāsadaḥ |
manuṣyadharmānugataḥ kauravendrakṣayekṣitā || 172 ||
upendro dānavārātirurugīto mahādyutiḥ |
brahmaṇyadevaḥ śrutimān gobrāhmaṇahitāśayaḥ || 173 ||
varaśīlaśśivārambhassuvijñānavimūrtimān |
svabhāvaśuddhassanmitrassuśaraṇyassulakṣaṇaḥ || 174 ||
dhṛtarāṣṭragataudṛṣṭipradaḥ karṇavibhedanaḥ |
pratodadhṛgviśvarūpavismāritadhanañjayaḥ || 175 ||
sāmagānapriyo dharmadhenurvarṇottamo'vyayaḥ |
caturyugakriyākartā viśvarūpapradarśakaḥ || 176 ||
brahmabodhaparitrātapārtho bhīṣmārthacakrabhṛt |
arjunāyāsavidhvaṃsī kāladaṃṣṭrāvibhūṣaṇaḥ || 177 ||
sujātānantamahimā svapnavyāpāritārjunaḥ |
akālasandhyāghaṭanaścakrāntaritabhāskaraḥ || 178 ||
duṣṭapramathanaḥ pārthapratijñāparipālakaḥ |
sindhurājaśiraḥpātasthānavaktā vivekadṛk || 179 ||
subhadrāśokaharaṇo droṇotsekādivismitaḥ |
pārthamanyunirākartā pāṇḍavotsavadāyakaḥ || 180 ||
aṅguṣṭhākrāntakaunteyarathaśśakto'hiśīrṣajit |
kālakopapraśamano bhīmasenajayapradaḥ || 181 ||
aśvatthāmavadhāyāsatrātapāṇḍusutaḥ kṛtī |
iṣīkāstrapraśamano drauṇirakṣāvicakṣaṇaḥ || 182 ||
pārthāpahāritadrauṇicūḍāmaṇirabhaṅguraḥ |
dhṛtarāṣṭraparāmṛṣṭabhīmapratikṛtismayaḥ || 183 ||
bhīṣmabuddhipradaśśāntaśśaraccandranibhānanaḥ |
gadāgrajanmā pāñcālīpratijñāparipālakaḥ || 184 ||
gāndhārīkopadṛgguptadharmasūnuranāmayaḥ |
prapannārtibhayacchettā bhīṣmaśalyavyadhāvahaḥ || 185 ||
śāntaśśāntanavodīrṇasarvadharmasamāhitaḥ |
smāritabrahmavidyārthaprītapārtho mahāstravit || 186 ||
prasādaparamodāro gāṅgeyasugatipradaḥ |
vipakṣapakṣakṣayakṛtparīkṣitprāṇarakṣaṇaḥ || 187 ||
jagadgururdharmasūnorvājimedhapravartakaḥ |
vihitārthāptasatkāro māsakātparivartadaḥ || 188 ||
uttaṅkaharṣadātmīyadivyarūpapradarśakaḥ |
janakāvagatasvoktabhāratassarvabhāvanaḥ || 189 ||
asoḍhayādavodreko vihitāptādipūjanaḥ ||
samudrasthāpitāścaryamusalo vṛṣṇivāhakaḥ || 190 ||
muniśāpāyudhaḥ padmāsanāditridaśārthitaḥ |
vṛṣṭipratyavahārotkassvadhāmagamanotsukaḥ || 191 ||
prabhāsālokanodyukto nānāvidhanimittakṛt |
sarvayādavasaṃsevyassarvotkṛṣṭaparicchadaḥ || 192 ||
velākānanasañcārī velānilahṛtaśramaḥ |
kālātmā yādavo'nantasstutisantuṣṭamānasaḥ || 193 ||
dvijālokanasantuṣṭaḥ puṇyatīrthamahotsavaḥ |
satkārāhlāditāśeṣabhūsurassuravallabhaḥ || 194 ||
puṇyatīrthāplutaḥ puṇyaḥ puṇyadastīrthapāvanaḥ |
viprasātkṛtagokoṭiśśatakoṭisuvarṇadaḥ || 195 ||
svamāyāmohitā'śeṣavṛṣṇivīro viśeṣavit |
jalajāyudhanirdeṣṭā svātmāveśitayādavaḥ || 196 ||
devatābhīṣṭavaradaḥ kṛtakṛtyaḥ prasannadhīḥ |
sthiraśeṣāyutabalassahasraphaṇivīkṣaṇaḥ || 197 ||
brahmavṛkṣavaracchāyāsīnaḥ padmāsanasthitaḥ |
pratyagātmā svabhāvārthaḥ praṇidhānaparāyaṇaḥ || 198 ||
vyādheṣuviddhapūjyāṅghrirniṣādabhayamocanaḥ |
pulindastutisantuṣṭaḥ pulindasugatipradaḥ || 199 ||
dārukārpitapārthādikaraṇīyoktirīśitā |
divyadundubhisaṃyuktaḥ puṣpavṛṣṭiprapūjitaḥ || 200 ||
purāṇaḥ parameśānaḥ pūrṇabhūmā pariṣṭutaḥ |
patirādyaḥ paraṃ brahma paramātmā parātparaḥ || 201 ||
śrīparamātmā parātparaḥ oṃ namaḥ iti |
phalaśrutiḥ –
idaṃ sahasraṃ kṛṣṇasya nāmnāṃ sarvārthadāyakam |
anantarūpī bhagavān vyākhyātādau svayambhuve || 202 ||
tena proktaṃ vasiṣṭhāya tato labdhvā parāśaraḥ |
vyāsāya tena samproktaṃ śuko vyāsādavāptavān || 203 ||
tacchiṣyairbahubhirbhūmau khyāpitaṃ dvāpare yuge |
kṛṣṇājñayā hariharaḥ kalau prakhyāpayadvibhuḥ || 204 ||
idaṃ paṭhati bhaktyā yaḥ śṛṇoti ca samāhitaḥ |
svasiddhyai prārthayantyenaṃ tīrthakṣetrādidevatāḥ || 205 ||
prāyaścittānyaśeṣāṇi nālaṃ yāni vyapohitum |
tāni pāpāni naśyanti sakṛdasya praśaṃsanāt || 206 ||
ṛṇatrayavimuktasya śrautasmārtānuvartinaḥ |
ṛṣestrimūrtirūpasya phalaṃ vindedidaṃ paṭhan || 207 ||
idaṃ nāmasahasraṃ yaḥ paṭhatyetacchṛṇoti ca |
śivaliṅgasahasrasya sa pratiṣṭhāphalaṃ labhet || 208 ||
idaṃ kirīṭī sañjapya jayī pāśupatāstrabhāk |
kṛṣṇasya prāṇabhūtassan kṛṣṇaṃ sārathimāptavān || 209 ||
draupadyā damayantyā ca sāvitryā ca suśīlayā |
duritāni jitānyetajjapādāptaṃ ca vāñchitam || 210 ||
kimidaṃ bahunā śaṃsanmānavo modanirbharaḥ |
brahmānandamavāpyānte kṛṣṇasāyūjyamāpnuyāt || 211 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.