க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்டகாண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்நஃ - ஸோமமந்த்ரப்ராஹ்மணநிரூபணம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
ஸு॒வ॒ர்காய॒ வா ஏ॒தாநி॑ லோ॒காய॑ ஹூயந்தே॒ ய-த்தா᳚க்ஷி॒ணாநி॒ த்வாப்யா॒-ங்கார்ஹ॑பத்யே ஜுஹோதி த்வி॒பா-த்யஜ॑மாநஃ॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யா॒ ஆக்நீ᳚த்த்ரே ஜுஹோத்ய॒ந்தரி॑க்ஷ ஏ॒வா-ऽऽக்ர॑மதே॒ ஸதோ॒-ऽப்யைதி॑ ஸுவ॒ர்கமே॒வைநம்॑-லோँ॒க-ங்க॑மயதி ஸௌ॒ரீப்யா॑ம்ரு'॒க்ப்யா-ங்கார்ஹ॑பத்யே ஜுஹோத்ய॒முமே॒வைநம்॑-லோँ॒கக்ம் ஸ॒மாரோ॑ஹயதி॒ நய॑வத்ய॒ர்சா-ऽऽக்நீ᳚த்த்ரே ஜுஹோதி ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யா॒பிநீ᳚த்யை॒ திவ॑-ங்கச்ச॒ ஸுவஃ॑ ப॒தேதி॒ ஹிர॑ண்யக்ம் [ஹிர॑ண்யம், ஹு॒த்வோ-த்க்ரு'॑ஹ்ணாதி] 1
ஹு॒த்வோ-த்க்ரு'॑ஹ்ணாதி ஸுவ॒ர்கமே॒வைநம்॑-லோँ॒க-ங்க॑மயதி ரூ॒பேண॑ வோ ரூ॒பம॒ப்யைமீத்யா॑ஹ ரூ॒பேண॒ ஹ்யா॑ஸாக்ம் ரூ॒பம॒ப்யைதி॒ யத்திர॑ண்யேந து॒தோ வோ॑ வி॒ஶ்வவே॑தா॒ வி ப॑ஜ॒த்வித்யா॑ஹ து॒தோ ஹ॑ ஸ்ம॒ வை வி॒ஶ்வவே॑தா தே॒வாநா॒-ந்தக்ஷி॑ணா॒ வி ப॑ஜதி॒ தேநை॒வைநா॒ வி ப॑ஜத்யே॒ த-த்தே॑ அக்நே॒ ராத॒ [அக்நே॒ ராதஃ॑, ஐதி॒ ஸோம॑ச்யுத॒-] 2
ஐதி॒ ஸோம॑ச்யுத॒-மித்யா॑ஹ॒ ஸோம॑ச்யுத॒க்க்॒ ஹ்ய॑ஸ்ய॒ ராத॒ ஐதி॒ தந்மி॒த்ரஸ்ய॑ ப॒தா ந॒யேத்யா॑ஹ॒ ஶாந்த்யா॑ ரு'॒தஸ்ய॑ ப॒தா ப்ரேத॑ ச॒ந்த்ர த॑க்ஷிணா॒ இத்யா॑ஹ ஸ॒த்யம்-வாँ ரு'॒தக்ம் ஸ॒த்யேநை॒வைநா॑ ரு'॒தேந॒ வி ப॑ஜதி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ப॒தா ஸு॑வி॒தா நய॑ந்தீ॒ரித்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஹ்யே॑தாஃ ப॒தா யந்தி॒ ய-த்தக்ஷி॑ணா ப்ராஹ்ம॒ணம॒த்ய ரா᳚த்த்யாஸ॒- [ரா᳚த்த்யாஸம், ரு'ஷி॑மார்ஷே॒ய-] 3
-ம்ரு'ஷி॑மார்ஷே॒ய-மித்யா॑ஹை॒ஷ வை ப்ரா᳚ஹ்ம॒ண ரு'ஷி॑ரார்ஷே॒யோ ய-ஶ்ஶு॑ஶ்ரு॒வா-ந்தஸ்மா॑தே॒வமா॑ஹ॒ வி ஸுவஃ॒ பஶ்ய॒ வ்ய॑ந்தரி॑க்ஷ॒மித்யா॑ஹ ஸுவ॒ர்கமே॒வைநம்॑-லோँ॒க-ங்க॑மயதி॒ யத॑ஸ்வ ஸத॒ஸ்யை॑ரித்யா॑ஹ மித்ர॒த்வாயா॒ஸ்மத்தா᳚த்ரா தேவ॒த்ரா க॑ச்சத॒ மது॑மதீஃ ப்ரதா॒தார॒மா வி॑ஶ॒தேத்யா॑ஹ வ॒யமி॒ஹ ப்ர॑தா॒தார॒-ஸ்ஸ்மோ᳚-ऽஸ்மாந॒முத்ர॒ மது॑மதீ॒ரா வி॑ஶ॒தேதி॒ [வி॑ஶ॒தேதி॑, வாவைததா॑ஹ॒] 4
வாவைததா॑ஹ॒ ஹிர॑ண்ய-ந்ததாதி॒ ஜ்யோதி॒ர்வை ஹிர॑ண்ய॒-ஞ்ஜ்யோதி॑ரே॒வ பு॒ரஸ்தா᳚த்தத்தே ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யாநு॑க்யாத்யா அ॒க்நீதே॑ ததாத்ய॒க்நிமு॑காநே॒வர்தூ-ந்ப்ரீ॑ணாதி ப்ர॒ஹ்மணே॑ ததாதி॒ ப்ரஸூ᳚த்யை॒ ஹோத்ரே॑ ததாத்யா॒த்மா வா ஏ॒ஷ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யத்தோதா॒-ऽऽத்மாந॑மே॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ தக்ஷி॑ணாபி॒-ஸ்ஸம॑ர்தயதி ॥ 5 ॥
(ஹிர॑ண்ய॒க்ம்॒ - ராதோ॑ - ராத்யாஸ - ம॒முத்ர॒ மது॑மதீ॒ரா வி॑ஶ॒தேத்ய॒ - ஷ்டாத்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 1)
ஸ॒மி॒ஷ்ட॒ ய॒ஜூக்ம்ஷி॑ ஜுஹோதி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸமி॑ஷ்ட்யை॒ யத்வை ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ க்ரூ॒ரம்-யँ-த்விலி॑ஷ்டம்॒-யँத॒த்யேதி॒ யந்நாத்யேதி॒ யத॑திக॒ரோதி॒ யந்நாபி॑ க॒ரோதி॒ ததே॒வ தைஃ ப்ரீ॑ணாதி॒ நவ॑ ஜுஹோதி॒ நவ॒ வை புரு॑ஷே ப்ரா॒ணாஃ புரு॑ஷேண ய॒ஜ்ஞ-ஸ்ஸம்மி॑தோ॒ யாவா॑நே॒வ ய॒ஜ்ஞஸ்த-ம்ப்ரீ॑ணாதி॒ ஷ-ட்ரு'க்மி॑யாணி ஜுஹோதி॒ ஷட்வா ரு'॒தவ॑ ரு'॒தூநே॒வ ப்ரீ॑ணாதி॒ த்ரீணி॒ யஜூக்ம்॑ஷி॒ [யஜூக்ம்॑ஷி, த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா] 6
த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா இ॒மாநே॒வ லோ॒கா-ந்ப்ரீ॑ணாதி॒ யஜ்ஞ॑ ய॒ஜ்ஞ-ங்க॑ச்ச ய॒ஜ்ஞப॑தி-ங்க॒ச்சேத்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞப॑திமே॒வைந॑-ங்கமயதி॒ ஸ்வாம்-யோँநி॑-ங்க॒ச்சேத்யா॑ஹ॒ ஸ்வாமே॒வைநம்॒-யோँநி॑-ங்கமயத்யே॒ஷ தே॑ ய॒ஜ்ஞோ ய॑ஜ்ஞபதே ஸ॒ஹஸூ᳚க்தவாக-ஸ்ஸு॒வீர॒ இத்யா॑ஹ॒ யஜ॑மாந ஏ॒வ வீ॒ர்ய॑-ந்ததாதி வாஸி॒ஷ்டோ ஹ॑ ஸாத்யஹ॒வ்யோ தே॑வபா॒க-ம்ப॑ப்ரச்ச॒ ய-த்ஸ்ரு'ஞ்ஜ॑யா-ந்பஹுயா॒ஜிநோ-ऽயீ॑யஜோ ய॒ஜ்ஞே [ ] 7
ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரத்ய॑திஷ்டி॒பா(3) ய॒ஜ்ஞப॒தா(3)விதி॒ ஸ ஹோ॑வாச ய॒ஜ்ஞப॑தா॒விதி॑ ஸ॒த்யாத்வை ஸ்ரு'ஞ்ஜ॑யாஃ॒ பரா॑ பபூவு॒ரிதி॑ ஹோவாச ய॒ஜ்ஞே வாவ ய॒ஜ்ஞஃ ப்ர॑தி॒ஷ்டாப்ய॑ ஆஸீ॒-த்யஜ॑மாந॒ஸ்யா-ऽப॑ராபாவா॒யேதி॒ தேவா॑ காதுவிதோ கா॒தும்-விँ॒த்த்வா கா॒து -மி॒தேத்யா॑ஹ ய॒ஜ்ஞ ஏ॒வ ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரதி॑ ஷ்டாபயதி॒ யஜ॑மாந॒ஸ்யா-ऽப॑ராபாவாய ॥ 8 ॥
(யஜூக்ம்॑ஷி - ய॒ஜ்ஞ - ஏக॑சத்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 2)
அ॒வ॒ப்ரு'॒த॒-ய॒ஜூக்ம்ஷி॑ ஜுஹோதி॒ யதே॒வார்வா॒சீந॒-மேக॑ஹாயநா॒தேநஃ॑ க॒ரோதி॒ ததே॒வ தைரவ॑ யஜதே॒ ऽபோ॑-ऽவப்ரு'॒த-மவை᳚த்ய॒ப்ஸு வை வரு॑ண-ஸ்ஸா॒க்ஷாதே॒வ வரு॑ண॒மவ॑ யஜதே॒ வர்த்ம॑நா॒ வா அ॒ந்வித்ய॑ ய॒ஜ்ஞக்ம் ரக்ஷாக்ம்॑ஸி ஜிகாக்ம்ஸந்தி॒ ஸாம்நா᳚ ப்ரஸ்தோ॒தா-ऽந்வவை॑தி॒ ஸாம॒ வை ர॑க்ஷோ॒ஹா ரக்ஷ॑ஸா॒மப॑ஹத்யை॒ த்ரிர்நி॒தந॒முபை॑தி॒ த்ரய॑ இ॒மே லோ॒கா ஏ॒ப்ய ஏ॒வ லோ॒கேப்யோ॒ ரக்ஷா॒க்॒- [லோ॒கேப்யோ॒ ரக்ஷாக்ம்॑ஸி, அப॑ ஹந்தி॒] 9
-ஸ்யப॑ ஹந்தி॒ புரு॑ஷஃபுருஷோ நி॒தந॒முபை॑தி॒ புரு॑ஷஃபுருஷோ॒ ஹி ர॑க்ஷ॒ஸ்வீ ரக்ஷ॑ஸா॒மப॑ஹத்யா உ॒ருக்ம் ஹி ராஜா॒ வரு॑ணஶ்ச॒காரேத்யா॑ஹ॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ஶ॒த-ந்தே॑ ராஜ-ந்பி॒ஷஜஃ॑ ஸ॒ஹஸ்ர॒மித்யா॑ஹ பேஷ॒ஜமே॒வாஸ்மை॑ கரோத்ய॒பிஷ்டி॑தோ॒ வரு॑ணஸ்ய॒ பாஶ॒ இத்யா॑ஹ வருணபா॒ஶமே॒வாபி தி॑ஷ்டதி ப॒ர்॒ஹிர॒பி ஜு॑ஹோ॒த்யாஹு॑தீநா॒-ம்ப்ரதி॑ஷ்டித்யா॒ அதோ॑ அக்நி॒வத்யே॒வ ஜு॑ஹோ॒த்யப॑ பர்ஹிஷஃ ப்ரயா॒ஜாந் [ப்ரயா॒ஜாந், ய॒ஜ॒தி॒ ப்ர॒ஜா வை] 10
ய॑ஜதி ப்ர॒ஜா வை ப॒ர்॒ஹிஃ ப்ர॒ஜா ஏ॒வ வ॑ருணபா॒ஶா-ந்மு॑ஞ்ச॒த்யாஜ்ய॑பாகௌ யஜதி ய॒ஜ்ஞஸ்யை॒வ சக்ஷு॑ஷீ॒ நாந்தரே॑தி॒ வரு॑ணம்-யँஜதி வருணபா॒ஶாதே॒வைந॑-ம்முஞ்சத்ய॒க்நீவரு॑ணௌ யஜதி ஸா॒க்ஷாதே॒வைநம்॑-வँருணபா॒ஶா-ந்மு॑ஞ்ச॒த்ய-ப॑பர்ஹிஷாவநூயா॒ஜௌ ய॑ஜதி ப்ர॒ஜா வை ப॒ர்॒ஹிஃ ப்ர॒ஜா ஏ॒வ வ॑ருணபா॒ஶா-ந்மு॑ஞ்சதி ச॒துரஃ॑ ப்ரயா॒ஜாந். ய॑ஜதி॒ த்வாவ॑நூயா॒ஜௌ ஷட்-த்ஸம்ப॑த்யந்தே॒ ஷட்வா ரு'॒தவ॑ [ஷட்வா ரு'॒தவஃ॑, ரு'॒துஷ்வே॒வ ப்ரதி॑] 11
ரு'॒துஷ்வே॒வ ப்ரதி॑ திஷ்ட॒-த்யவ॑ப்ரு'த-நிசங்கு॒ணேத்யா॑ஹ யதோதி॒தமே॒வ வரு॑ண॒மவ॑ யஜதே ஸமு॒த்ரே தே॒ ஹ்ரு'த॑ய-ம॒ப்ஸ்வ॑ந்தரித்யா॑ஹ ஸமு॒த்ரே ஹ்ய॑ந்தர்வரு॑ண॒-ஸ்ஸ-ந்த்வா॑ விஶ॒-ந்த்வோஷ॑தீ-ரு॒தா-ऽऽப॒ இத்யா॑ஹா॒த்பி-ரே॒வைந॒மோஷ॑தீபி-ஸ்ஸ॒ம்யஞ்ச॑-ந்ததாதி॒ தேவீ॑ராப ஏ॒ஷ வோ॒ கர்ப॒ இத்யா॑ஹ யதாய॒ஜுரே॒வைத-த்ப॒ஶவோ॒ வை [ ] 12
ஸோமோ॒ ய-த்பி॑ந்தூ॒நா-ம்ப॒க்ஷயே᳚-த்பஶு॒மாந்-த்ஸ்யா॒-த்வரு॑ண॒-ஸ்த்வே॑ந-ங்க்ரு'ஹ்ணீயா॒த்யந்ந ப॒க்ஷயே॑தப॒ஶு-ஸ்ஸ்யா॒ந்நைநம்॒-வँரு॑ணோ க்ரு'ஹ்ணீயா-துப॒ஸ்ப்ரு'ஶ்ய॑மே॒வ ப॑ஶு॒மா-ந்ப॑வதி॒ நைநம்॒-வँரு॑ணோ க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ப்ரதி॑யுதோ॒ வரு॑ணஸ்ய॒ பாஶ॒ இத்யா॑ஹ வருணபா॒ஶாதே॒வ நிர்மு॑ச்ய॒தே ऽப்ர॑தீக்ஷ॒மா ய॑ந்தி॒ வரு॑ணஸ்யா॒ந்தர்ஹி॑த்யா॒ ஏதோ᳚-ऽஸ்யேதிஷீ॒மஹீ-த்யா॑ஹ ஸ॒மிதை॒வாக்நி-ந்ந॑ம॒ஸ்யந்த॑ உ॒பாய॑ந்தி॒ தேஜோ॑-ऽஸி॒ தேஜோ॒ மயி॑ தே॒ஹீத்யா॑ஹ॒ தேஜ॑ ஏ॒வா-ऽऽத்ம-ந்த॑த்தே ॥ 13 ॥
(ரக்ஷாக்ம்॑ஸி - ப்ரயா॒ஜா - ந்ரு'॒தவோ॒ - வை - ந॑ம॒ஸ்யந்தோ॒ - த்வாத॑ஶ ச) (அ. 3)
ஸ்ப்யேந॒ வேதி॒முத்த॑ந்தி ரதா॒க்ஷேண॒ வி மி॑மீதே॒ யூப॑-ம்மிநோதி த்ரி॒வ்ரு'த॑மே॒வ வஜ்ரக்ம்॑ ஸ॒ப்ரு'ந்த்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாய॒ ப்ர ஹ॑ரதி॒ ஸ்த்ரு'த்யை॒ யத॑ந்தர்வே॒தி மி॑நு॒யா-த்தே॑வலோ॒கம॒பி ஜ॑யே॒-த்ய-த்ப॑ஹிர்வே॒தி ம॑நுஷ்ய லோ॒கம் ँவே᳚த்ய॒ந்தஸ்ய॑ ஸ॒ந்தௌ மி॑நோத்யு॒பயோ᳚-ர்லோ॒கயோ॑-ர॒பிஜி॑த்யா॒ உப॑ரஸம்மிதா-ம்மிநுயா-த்பித்ரு'லோ॒ககா॑மஸ்ய ரஶ॒நஸ॑மிந்தா-ம்மநுஷ்யலோ॒ககா॑மஸ்ய ச॒ஷால॑-ஸம்மிதாமிந்த்ரி॒ய கா॑மஸ்ய॒ ஸர்வா᳚ந்-த்ஸ॒மா-ந்ப்ர॑தி॒ஷ்டாகா॑மஸ்ய॒ யே த்ரயோ॑ மத்த்ய॒மாஸ்தாந்-த்ஸ॒மா-ந்ப॒ஶுகா॑மஸ்யை॒தாந். வா [வை, அநு॑] 14
அநு॑ ப॒ஶவ॒ உப॑ திஷ்டந்தே பஶு॒மாநே॒வ ப॑வதி॒ வ்யதி॑ஷஜே॒தித॑ரா-ந்ப்ர॒ஜயை॒வைந॑-ம்ப॒ஶுபி॒ர்வ்யதி॑ஷஜதி॒ ய-ங்கா॒மயே॑த ப்ர॒மாயு॑க-ஸ்ஸ்யா॒திதி॑ கர்த॒மித॒-ந்தஸ்ய॑ மிநுயாதுத்தரா॒ர்த்யம்॑-வँர்ஷி॑ஷ்ட॒மத॒ ஹ்ரஸீ॑யாக்ம்ஸமே॒ஷா வை க॑ர்த॒மித்யஸ்யை॒வ-ம்மி॒நோதி॑ தா॒ஜ-க்ப்ர மீ॑யதே தக்ஷிணா॒ர்த்யம்॑-வँர்ஷி॑ஷ்ட-ம்மிநுயா-த்ஸுவ॒ர்ககா॑ம॒ஸ்யாத॒ ஹ்ரஸீ॑யாக்ம்ஸ-மா॒க்ரம॑ணமே॒வ த-த்ஸேதும்॒-யँஜ॑மாநஃ குருதே ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்ய॒ ஸம॑ஷ்ட்யை॒ [ஸம॑ஷ்ட்யை, யதேக॑ஸ்மி॒ந்॒.] 15
யதேக॑ஸ்மி॒ந்॒. யூபே॒ த்வே ர॑ஶ॒நே ப॑ரி॒வ்யய॑தி॒ தஸ்மா॒தேகோ॒ த்வே ஜா॒யே வி॑ந்ததே॒ யந்நைகாக்ம்॑ ரஶ॒நா-ந்த்வயோ॒ர்யூப॑யோஃ பரி॒வ்யய॑தி॒ தஸ்மா॒ந்நைகா॒ த்வௌ பதீ॑ விந்ததே॒ ய-ங்கா॒மயே॑த॒ ஸ்த்ர்ய॑ஸ்ய ஜாயே॒தேத்யு॑பா॒ந்தே தஸ்ய॒ வ்யதி॑ஷஜே॒-த்ஸ்த்ர்யே॑வாஸ்ய॑ ஜாயதே॒ ய-ங்கா॒மயே॑த॒ புமா॑நஸ்ய ஜாயே॒தேத்யா॒ந்த-ந்தஸ்ய॒ ப்ர வே᳚ஷ்டயே॒-த்புமா॑நே॒வாஸ்ய॑ [வே᳚ஷ்டயே॒-த்புமா॑நே॒வாஸ்ய॑, ஜா॒ய॒தே ऽஸு॑ரா॒] 16
ஜாய॒தே ऽஸு॑ரா॒ வை தே॒வா-ந்த॑க்ஷிண॒த உபா॑நய॒-ந்தா-ந்தே॒வா உ॑பஶ॒யேநை॒வாபா॑-நுதந்த॒ த-து॑பஶ॒யஸ்யோ॑-பஶய॒த்வம்-யँ-த்த॑க்ஷிண॒த உ॑பஶ॒ய உ॑ப॒ஶயே॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யாபநுத்த்யை॒ ஸர்வே॒ வா அ॒ந்யே யூபாஃ᳚ பஶு॒மந்தோ-ऽதோ॑பஶ॒ய ஏ॒வாப॒ஶுஸ்தஸ்ய॒ யஜ॑மாநஃ ப॒ஶுர்யந்ந நி॑ர்தி॒ஶேதார்தி॒-மார்ச்சே॒-த்யஜ॑மாநோ॒-ऽஸௌ தே॑ ப॒ஶுரிதி॒ நிர்தி॑ஶே॒த்ய-ந்த்வி॒ஷ்யா-த்யமே॒வ [ ] 17
த்வேஷ்டி॒ தம॑ஸ்மை ப॒ஶு-ந்நிர்தி॑ஶதி॒ யதி॒ ந த்வி॒ஷ்யாதா॒குஸ்தே॑ ப॒ஶுரிதி॑ ப்ரூயா॒ந்ந க்ரா॒ம்யா-ந்ப॒ஶூந். ஹி॒நஸ்தி॒ நா-ऽऽர॒ண்யா-ந்ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜா அ॑ஸ்ரு'ஜத॒ ஸோ᳚-ऽந்நாத்யே॑ந॒ வ்யா᳚ர்த்யத॒ ஸ ஏ॒தாமே॑காத॒ஶிநீ॑-மபஶ்ய॒-த்தயா॒ வை ஸோ᳚-ऽந்நாத்ய॒மவா॑ருந்த॒ யத்தஶ॒ யூபா॒ பவ॑ந்தி॒ தஶா᳚க்ஷரா வி॒ராடந்நம்॑-விँ॒ரா-ட்வி॒ராஜை॒வா-ந்நாத்ய॒மவ॑ ருந்தே॒ [ருந்தே, ய] 18
ய ஏ॑காத॒ஶ-ஸ்ஸ்தந॑ ஏ॒வாஸ்யை॒ ஸ து॒ஹ ஏ॒வைநா॒-ந்தேந॒ வஜ்ரோ॒ வா ஏ॒ஷா ஸ-ம்மீ॑யதே॒ யதே॑காத॒ஶிநீ॒ ஸேஶ்வ॒ரா பு॒ரஸ்தா᳚-த்ப்ர॒த்யஞ்சம்॑-யँ॒ஜ்ஞக்ம் ஸம்ம॑ர்திதோ॒ர்ய-த்பா᳚த்நீவ॒த-ம்மி॒நோதி॑ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ப்ரத்யுத்த॑ப்த்யை ஸய॒த்வாய॑ ॥ 19 ॥
(வை - ஸம॑ஷ்ட்யை॒ - புமா॑நே॒வாஸ்ய॒ - யமே॒வ - ரு॑ந்தே - த்ரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 4)
ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜா அ॑ஸ்ரு'ஜத॒ ஸ ரி॑ரிசா॒நோ॑-ऽமந்யத॒ ஸ ஏ॒தாமே॑காத॒ஶிநீ॑-மபஶ்ய॒-த்தயா॒ வை ஸ ஆயு॑ரிந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑மா॒த்மந்ந॑தத்த ப்ர॒ஜா இ॑வ॒ கலு॒ வா ஏ॒ஷ ஸ்ரு'॑ஜதே॒ யோ யஜ॑தே॒ ஸ ஏ॒தர்ஹி॑ ரிரிசா॒ந இ॑வ॒ யதே॒ஷைகா॑த॒ஶிநீ॒ பவ॒த்யாயு॑ரே॒வ தயே᳚ந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்யம்॑-யँஜ॑மாந ஆ॒த்ம-ந்த॑த்தே॒ ப்ரைவா-ऽऽக்நே॒யேந॑ வாபயதி மிது॒நக்ம் ஸா॑ரஸ்வ॒த்யா க॑ரோதி॒ ரேத॑- [ரேதஃ॑, ஸௌ॒ம்யேந॑ ததாதி॒] 20
-ஸ்ஸௌ॒ம்யேந॑ ததாதி॒ ப்ர ஜ॑நயதி பௌ॒ஷ்ணேந॑ பார்ஹஸ்ப॒த்யோ ப॑வதி॒ ப்ரஹ்ம॒ வை தே॒வாநா॒-ம்ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॒ர்ப்ரஹ்ம॑ணை॒வாஸ்மை᳚ ப்ர॒ஜாஃ ப்ரஜ॑நயதி வைஶ்வதே॒வோ ப॑வதி வைஶ்வதே॒வ்யோ॑ வை ப்ர॒ஜாஃ ப்ர॒ஜா ஏ॒வாஸ்மை॒ ப்ரஜ॑நயதீ-ந்த்ரி॒யமே॒வைந்த்ரேணாவ॑ ருந்தே॒ விஶ॑-ம்மாரு॒தேநௌஜோ॒ பல॑மைந்த்ரா॒க்நேந॑ ப்ரஸ॒வாய॑ ஸாவி॒த்ரோ நி॑ர்வருண॒த்வாய॑ வாரு॒ணோ ம॑த்த்ய॒த ஐ॒ந்த்ரமா ல॑பதே மத்த்ய॒த ஏ॒வேந்த்ரி॒யம்-யँஜ॑மாநே ததாதி [ ] 21
பு॒ரஸ்தா॑தை॒ந்த்ரஸ்ய॑ வைஶ்வதே॒வமா ல॑பதே வைஶ்வதே॒வம்-வாँ அந்ந॒மந்ந॑மே॒வ பு॒ரஸ்தா᳚த்தத்தே॒ தஸ்மா᳚-த்பு॒ரஸ்தா॒தந்ந॑மத்யத ஐ॒ந்த்ரமா॒லப்ய॑ மாரு॒தமா ல॑பதே॒ வி-ட்வை ம॒ருதோ॒ விஶ॑மே॒வாஸ்மா॒ அநு॑ பத்த்நாதி॒ யதி॑ கா॒மயே॑த॒ யோ-ऽவ॑கத॒-ஸ்ஸோ-ऽப॑ ருத்த்யதாம்॒-யோँ-ऽப॑ருத்த॒-ஸ்ஸோ-ऽவ॑ கச்ச॒த்வித்யை॒ந்த்ரஸ்ய॑ லோ॒கே வா॑ரு॒ணமா ல॑பேத வாரு॒ணஸ்ய॑ லோ॒க ஐ॒ந்த்ரம்- [லோ॒க ஐ॒ந்த்ரம், ய ஏ॒வாவ॑கத॒-ஸ்ஸோ-ऽப॑] 22
-ँய ஏ॒வாவ॑கத॒-ஸ்ஸோ-ऽப॑ ருத்த்யதே॒ யோ-ऽப॑ருத்த॒-ஸ்ஸோ-ऽவ॑ கச்சதி॒ யதி॑ கா॒மயே॑த ப்ர॒ஜா மு॑ஹ்யேயு॒ரிதி॑ ப॒ஶூந் வ்யதி॑ஷஜே-த்ப்ர॒ஜா ஏ॒வ மோ॑ஹயதி॒ யத॑பிவாஹ॒தோ॑-ऽபாம்-வாँ॑ரு॒ணமா॒லபே॑த ப்ர॒ஜா வரு॑ணோ க்ரு'ஹ்ணீயா-த்தக்ஷிண॒த உத॑ஞ்ச॒மா ல॑பதே-ऽபவாஹ॒தோ॑-ऽபா-ம்ப்ர॒ஜாநா॒-மவ॑ருண க்ராஹாய ॥ 23 ॥
(ரேதோ॒ - யஜ॑மாநே ததாதி - லோ॒க ஐ॒ந்த்ரக்ம் - ஸ॒ப்தத்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 5)
இந்த்ரஃ॒ பத்நி॑யா॒ மநு॑மயாஜய॒-த்தா-ம்பர்ய॑க்நிக்ரு'தா॒-முத॑ஸ்ரு'ஜ॒-த்தயா॒ மநு॑ரார்த்நோ॒த்ய-த்பர்ய॑க்நிக்ரு'த-ம்பாத்நீவ॒தமு॑-த்ஸ்ரு'॒ஜதி॒ யாமே॒வ மநு॒ர்॒. ரு'த்தி॒மார்த்நோ॒-த்தாமே॒வ யஜ॑மாந ரு'த்நோதி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ வா அப்ர॑திஷ்டிதா-த்ய॒ஜ்ஞஃ பரா॑ பவதி ய॒ஜ்ஞ-ம்ப॑ரா॒பவ॑ந்தம்॒-யँஜ॑மா॒நோ-ऽநு॒ பரா॑ பவதி॒ யதாஜ்யே॑ந பாத்நீவ॒தக்ம் ஸக்க்॑ஸ்தா॒பய॑தி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ர॑தி॒திஷ்ட॑ந்தம்॒-யँஜ॑மா॒நோ-ऽநு॒ ப்ரதி॑ திஷ்டதீ॒ஷ்டம்-வँ॒பயா॒ [-ँவ॒பயா᳚, பவ॒த்யநி॑ஷ்டம்-வँ॒ஶயா-ऽத॑] 24
பவ॒த்யநி॑ஷ்டம்-வँ॒ஶயா-ऽத॑ பாத்நீவ॒தேந॒ ப்ர ச॑ரதி தீ॒ர்த ஏ॒வ ப்ர ச॑ர॒த்யதோ॑ ஏ॒தர்ஹ்யே॒வாஸ்ய॒ யாம॑ஸ்த்வா॒ஷ்ட்ரோ ப॑வதி॒ த்வஷ்டா॒ வை ரேத॑ஸ-ஸ்ஸி॒க்தஸ்ய॑ ரூ॒பாணி॒ வி க॑ரோதி॒ தமே॒வ வ்ரு'ஷா॑ண॒-ம்பத்நீ॒ஷ்வபி॑ ஸ்ரு'ஜதி॒ ஸோ᳚-ऽஸ்மை ரூ॒பாணி॒ வி க॑ரோதி ॥ 25 ॥
(வ॒பயா॒ - ஷட்த்ரிக்ம்॑ஶச்ச) (அ. 6)
க்நந்தி॒ வா ஏ॒த-த்ஸோமம்॒-யँத॑பிஷு॒ண்வந்தி॒ ய-த்ஸௌ॒ம்யோ பவ॑தி॒ யதா॑ ம்ரு'॒தாயா॑நு॒ஸ்தர॑ணீ॒-ங்க்நந்தி॑ தா॒த்ரு'கே॒வ த-த்யது॑த்தரா॒ர்தே வா॒ மத்த்யே॑ வா ஜுஹு॒யா-த்தே॒வதா᳚ப்ய-ஸ்ஸ॒மத॑-ந்தத்த்யா-த்தக்ஷிணா॒ர்தே ஜு॑ஹோத்யே॒ஷா வை பி॑த்ரு'॒ணா-ந்தி-க்ஸ்வாயா॑மே॒வ தி॒ஶி பி॒த்ரூ'-ந்நி॒ரவ॑தயத உத்கா॒த்ரு'ப்யோ॑ ஹரந்தி ஸாமதேவ॒த்யோ॑ வை ஸௌ॒ம்யோ யதே॒வ ஸாம்நஃ॑ சம்பட்கு॒ர்வந்தி॒ தஸ்யை॒வ ஸ ஶாந்தி॒ரவே᳚- [ஶாந்தி॒ரவ॑, ஈ॒க்ஷ॒ந்தே॒ ப॒வித்ரம்॒-வைँ] 26
-க்ஷந்தே ப॒வித்ரம்॒-வைँ ஸௌ॒ம்ய ஆ॒த்மாந॑மே॒வ ப॑வயந்தே॒ ய ஆ॒த்மாந॒-ந்ந ப॑ரி॒பஶ்யே॑தி॒தாஸுஃ॑ ஸ்யாதபித॒தி-ங்க்ரு'॒த்வா-ऽவே᳚க்ஷேத॒ தஸ்மி॒ந்॒. ஹ்யா᳚த்மாந॑-ம்பரி॒பஶ்ய॒த்யதோ॑ ஆ॒த்மாந॑மே॒வ ப॑வயதே॒ யோ க॒தம॑நா॒-ஸ்ஸ்யா-த்ஸோ-ऽவே᳚க்ஷேத॒ யந்மே॒ மநஃ॒ பரா॑கதம்॒-யँத்வா॑ மே॒ அப॑ராகதம் । ராஜ்ஞா॒ ஸோமே॑ந॒ தத்வ॒யம॒ஸ்மாஸு॑ தாரயாம॒ஸீதி॒ மந॑ ஏ॒வாத்ம-ந்தா॑தார॒- [ஏ॒வாத்ம-ந்தா॑தார, ந க॒தம॑நா] 27
ந க॒தம॑நா பவ॒த்யப॒ வை த்ரு'॑தீயஸவ॒நே ய॒ஜ்ஞஃ க்ரா॑மதீஜா॒நா-தநீ॑ஜாநம॒ப்யா᳚-க்நாவைஷ்ண॒வ்யர்சா க்ரு'॒தஸ்ய॑ யஜத்ய॒க்நி-ஸ்ஸர்வா॑ தே॒வதா॒ விஷ்ணு॑ர்ய॒ஜ்ஞோ தே॒வதா᳚ஶ்சை॒வ ய॒ஜ்ஞ-ஞ்ச॑ தாதாரோபா॒க்ம்॒ஶு ய॑ஜதி மிதுந॒த்வாய॑ ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி மி॒த்ரோ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸ்வி॑ஷ்டம்-யுँவதே॒ வரு॑ணோ॒ துரி॑ஷ்ட॒-ங்க்வ॑ தர்ஹி॑ ய॒ஜ்ஞஃ க்வ॑ யஜ॑மாநோ பவ॒தீதி॒ யந்மை᳚த்ராவரு॒ணீம்-வँ॒ஶாமா॒லப॑தே மி॒த்ரேணை॒வ [ ] 28
ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸ்வி॑ஷ்டக்ம் ஶமயதி॒ வரு॑ணேந॒ துரி॑ஷ்ட॒-ந்நா-ऽऽர்தி॒மார்ச்ச॑தி॒ யஜ॑மாநோ॒ யதா॒ வை லாங்க॑லேநோ॒ர்வரா᳚-ம்ப்ரபி॒ந்தந்-த்யே॒வம்ரு'॑க்ஸா॒மே ய॒ஜ்ஞ-ம்ப்ர பி॑ந்தோ॒ யந்மை᳚த்ராவரு॒ணீம்-வँ॒ஶாமா॒லப॑தே ய॒ஜ்ஞாயை॒வ ப்ரபி॑ந்நாய ம॒த்ய॑ம॒ந்வவா᳚ஸ்யதி॒ ஶாந்த்யை॑ யா॒தயா॑மாநி॒ வா ஏ॒தஸ்ய॒ சந்தாக்ம்॑ஸி॒ ய ஈ॑ஜா॒ந-ஶ்சந்த॑ஸாமே॒ஷ ரஸோ॒ ய-த்வ॒ஶா யந்மை᳚த்ராவரு॒ணீம்-வँ॒ஶாமா॒லப॑தே॒ சந்தாக்॑ஸ்யே॒வ புந॒ரா ப்ரீ॑ணா॒த்ய யா॑தயாமத்வா॒யாதோ॒ சந்த॑ஸ்ஸ்வே॒வ ரஸ॑-ந்ததாதி ॥ 29 ॥
(அவ॑ - தாதார - மி॒த்ரேணை॒வ - ப்ரீ॑ணாதி॒ - ஷட்ச॑) (அ. 7)
தே॒வா வா இ॑ந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்யாம்᳚(1॒) ँவ்ய॑பஜந்த॒ ததோ॒ யத॒த்யஶி॑ஷ்யத॒ தத॑திக்ரா॒ஹ்யா॑ அபவ॒-ந்தத॑திக்ரா॒ஹ்யா॑ணா-மதிக்ராஹ்ய॒த்வம்-யँத॑திக்ரா॒ஹ்யா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்த॑ இந்த்ரி॒யமே॒வ த-த்வீ॒ர்யம்॑-யँஜ॑மாந ஆ॒த்ம-ந்த॑த்தே॒ தேஜ॑ ஆக்நே॒யேநே᳚ந்த்ரி॒ய-மை॒ந்த்ரேண॑ ப்ரஹ்மவர்ச॒ஸக்ம் ஸௌ॒ர்யேணோ॑ப॒ஸ்தம்ப॑நம்॒-வாँ ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ யத॑திக்ரா॒ஹ்யா᳚ஶ்ச॒க்ரே ப்ரு'॒ஷ்டாநி॒ ய-த்ப்ரு'ஷ்ட்யே॒ ந க்ரு'॑ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ராஞ்சம்॑-யँ॒ஜ்ஞ-ம்ப்ரு'॒ஷ்டாநி॒ ஸக்ம் ஶ்ரு'॑ணீயு॒ர்ய-து॒க்த்யே॑ [-து॒க்த்யே᳚, க்ரு'॒ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ர॒த்யஞ்சம்॑-] 30
க்ரு'ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ர॒த்யஞ்சம்॑-யँ॒ஜ்ஞம॑திக்ரா॒ஹ்யா᳚-ஸ்ஸக்ம் ஶ்ரு'॑ணீயுர்விஶ்வ॒ஜிதி॒ ஸர்வ॑ப்ரு'ஷ்டே க்ரஹீத॒வ்யா॑ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ஸவீர்ய॒த்வாய॑ ப்ர॒ஜாப॑திர்தே॒வேப்யோ॑ ய॒ஜ்ஞாந் வ்யாதி॑ஶ॒-த்ஸ ப்ரி॒யாஸ்த॒நூரப॒ ந்ய॑தத்த॒ தத॑திக்ரா॒ஹ்யா॑ அபவ॒ந் வித॑நு॒ஸ்தஸ்ய॑ ய॒ஜ்ஞ இத்யா॑ஹு॒ர்ய-ஸ்யா॑திக்ரா॒ஹ்யா॑ ந க்ரு'॒ஹ்யந்த॒ இத்யப்ய॑க்நிஷ்டோ॒மே க்ர॑ஹீத॒வ்யா॑ ய॒ஜ்ஞஸ்ய॑ ஸதநு॒த்வாய॑ தே॒வதா॒ வை ஸர்வா᳚-ஸ்ஸ॒த்ரு'ஶீ॑ராஸ॒-ந்தா ந வ்யா॒வ்ரு'த॑-மகச்ச॒-ந்தே தே॒வா [தே॒வாஃ, ஏ॒த ஏ॒தா-ந்க்ரஹா॑-] 31
ஏ॒த ஏ॒தா-ந்க்ரஹா॑-நபஶ்ய॒-ந்தாந॑க்ரு'ஹ்ணதா-ऽऽக்நே॒ யம॒க்நிரை॒ந்த்ரமிந்த்ரஃ॑ ஸௌ॒ர்யக்ம் ஸூர்ய॒ஸ்ததோ॒ வை தே᳚-ऽந்யாபி॑-ர்தே॒வதா॑பி-ர்வ்யா॒வ்ரு'த॑மகச்ச॒ந்॒. யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷ॑ ஏ॒தே க்ரஹா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்தே᳚ வ்யா॒வ்ரு'த॑மே॒வ பா॒ப்மநா॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யேண கச்சதீ॒மே லோ॒கா ஜ்யோதி॑ஷ்மந்த-ஸ்ஸ॒மாவ॑-த்வீர்யாஃ கா॒ர்யா॑ இத்யா॑ஹுராக்நே॒யேநா॒ஸ்மிந் ँலோ॒கே ஜ்யோதி॑ர்தத்த ஐ॒ந்த்ரேணா॒ந்தரி॑க்ஷ இந்த்ரவா॒யூ ஹி ஸ॒யுஜௌ॑ ஸௌ॒ர்யேணா॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒கே [ ] 32
ஜ்யோதி॑ர்தத்தே॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மந்தோ-ऽஸ்மா இ॒மே லோ॒கா ப॑வந்தி ஸ॒மாவ॑-த்வீர்யாநேநாந் குருத ஏ॒தாந். வை க்ரஹா᳚-ந்ப॒பாம்-வி॒ஶ்வவ॑யஸா-வவித்தா॒-ந்தாப்யா॑மி॒மே லோ॒காஃ பரா᳚ஞ்சஶ்சா॒ர்வாஞ்ச॑ஶ்ச॒ ப்ராபு॒ர்யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷ॑ ஏ॒தே க்ரஹா॑ க்ரு'॒ஹ்யந்தே॒ ப்ராஸ்மா॑ இ॒மே லோ॒காஃ பரா᳚ஞ்சஶ்சா॒ர்வாஞ்ச॑ஶ்ச பாந்தி ॥ 33 ॥
(உ॒க்த்யே॑ - தே॒வா - அ॒முஷ்மி॑ந் ँலோ॒க - ஏகா॒ந்நச॑த்வாரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 8)
தே॒வா வை ய-த்ய॒ஜ்ஞே-ऽகு॑ர்வத॒ ததஸு॑ரா அகுர்வத॒ தே தே॒வா அதா᳚ப்யே॒ சந்தாக்ம்॑ஸி॒ ஸவ॑நாநி॒ ஸம॑ஸ்தாபய॒-ந்ததோ॑ தே॒வா அப॑வ॒-ந்பரா-ऽஸு॑ரா॒ யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷோ-ऽதா᳚ப்யோ க்ரு'॒ஹ்யதே॒ பவ॑த்யா॒த்மநா॒ பரா᳚-ऽஸ்ய॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யோ பவதி॒ யத்வை தே॒வா அஸு॑ரா॒-நதா᳚ப்யே॒-நாத॑ப்நுவ॒-ந்தததா᳚ப்யஸ்யா-தாப்ய॒ த்வம்-யँ ஏ॒வம்-வேँத॑ த॒ப்நோத்யே॒வ ப்ராத்ரு'॑வ்ய॒-ந்நைந॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்யோ தப்நோ- [தப்நோதி, ஏ॒ஷா வை] 34
-த்யே॒ஷா வை ப்ர॒ஜாப॑தே-ரதிமோ॒க்ஷிணீ॒ நாம॑ த॒நூர்யததா᳚ப்ய॒ உப॑நத்தஸ்ய க்ரு'ஹ்ணா॒த்யதி॑முக்த்யா॒ அதி॑ பா॒ப்மாந॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்ய-ம்முச்யதே॒ ய ஏ॒வம்-வேँத॒ க்நந்தி॒ வா ஏ॒த-த்ஸோமம்॒-யँத॑பிஷு॒ண்வந்தி॒ ஸோமே॑ ஹ॒ந்யமா॑நே ய॒ஜ்ஞோ ஹ॑ந்யதே ய॒ஜ்ஞே யஜ॑மாநோ ப்ரஹ்மவா॒திநோ॑ வதந்தி॒ கி-ந்த-த்ய॒ஜ்ஞே யஜ॑மாநஃ குருதே॒ யேந॒ ஜீவந்᳚-த்ஸுவ॒ர்கம்-லோँ॒கமேதீதி॑ ஜீவக்ர॒ஹோ வா ஏ॒ஷ யததா॒ப்யோ ऽந॑பிஷுதஸ்ய க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ஜீவ॑ந்தமே॒வைநக்ம்॑ ஸுவ॒ர்கம் ँலோ॒க-ங்க॑மயதி॒ வி வா ஏ॒த-த்ய॒ஜ்ஞ-ஞ்சி॑ந்தந்தி॒ யததா᳚ப்யே ஸக்க்-ஸ்தா॒பய॑-ந்த்ய॒க்ம்॒ஶூநபி॑ ஸ்ரு'ஜதி ய॒ஜ்ஞஸ்ய॒ ஸந்த॑த்யை ॥ 35 ॥
(த॒ப்நோ॒த்ய - ந॑பிஷுதஸ்ய க்ரு'ஹ்ணா॒த்யே - கா॒ந்நவிக்ம்॑ஶ॒திஶ்ச॑) (அ. 9)
தே॒வா வை ப்ர॒பாஹு॒க்க்ரஹா॑-நக்ரு'ஹ்ணத॒ ஸ ஏ॒த-ம்ப்ர॒ஜாப॑தி-ர॒க்ம்॒ஶு-ம॑பஶ்ய॒-த்தம॑க்ரு'ஹ்ணீத॒ தேந॒ வை ஸ ஆ᳚ர்த்நோ॒-த்யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷோ॒-ऽக்ம்॒ஶு-ர்க்ரு'॒ஹ்யத॑ ரு'॒த்த்நோத்யே॒வ ஸ॒க்ரு'த॑பிஷுதஸ்ய க்ரு'ஹ்ணாதி ஸ॒க்ரு'த்தி ஸ தேநா-ऽऽர்த்நோ॒ந்மந॑ஸா க்ரு'ஹ்ணாதி॒ மந॑ இவ॒ ஹி ப்ர॒ஜாப॑திஃ ப்ர॒ஜாப॑தே॒ராப்த்யா॒ ஔது॑ம்பரேண க்ரு'ஹ்ணா॒த்யூர்க்வா உ॑து॒ம்பர॒ ஊர்ஜ॑மே॒வாவ॑ ருந்தே॒ சதுஃ॑ஸ்ரக்தி பவதி தி॒- [பவதி தி॒க்ஷு, ஏ॒வ ப்ரதி॑ திஷ்டதி॒] 36
-க்ஷ்வே॑வ ப்ரதி॑ திஷ்டதி॒ யோ வா அ॒க்ம்॒ஶோரா॒யத॑நம்॒-வேँதா॒-ऽऽயத॑நவா-ந்பவதி வாமதே॒வ்யமிதி॒ ஸாம॒ தத்வா அ॑ஸ்யா॒-ऽऽயத॑ந॒-ம்மந॑ஸா॒ காய॑மாநோ க்ரு'ஹ்ணாத்யா॒யத॑நவாநே॒வ ப॑வதி॒ யத॑த்த்வ॒ர்யுர॒க்ம்॒ஶு-ங்க்ரு'॒ஹ்ண-ந்நார்தயே॑து॒பாப்யா॒-ந்நர்த்யே॑தாத்த்வ॒ர்யவே॑ ச॒ யஜ॑மாநாய ச॒ யத॒ர்தயே॑-து॒பாப்யா॑-ம்ரு'த்த்யே॒தாந॑வாந-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ஸைவாஸ்யர்தி॒ர்॒. ஹிர॑ண்யம॒பி வ்ய॑நித்ய॒ம்ரு'தம்॒-வைँ ஹிர॑ண்ய॒மாயுஃ॑ ப்ரா॒ண ஆயு॑ஷை॒வாம்ரு'த॑ம॒பி தி॑நோதி ஶ॒தமா॑ந-ம்பவதி ஶ॒தாயுஃ॒ புரு॑ஷ-ஶ்ஶ॒தேந்த்ரி॑ய॒ ஆயு॑ஷ்யே॒வேந்த்ரி॒யே ப்ரதி॑ திஷ்டதி ॥ 37 ॥
(தி॒க்ஷ்வ॑ - நிதி - விக்ம்ஶ॒திஶ்ச॑) (அ. 10)
ப்ர॒ஜாப॑தி-ர்தே॒வேப்யோ॑ ய॒ஜ்ஞாந் வ்யாதி॑ஶ॒-த்ஸ ரி॑ரிசா॒நோ॑-ऽமந்யத॒ ஸ ய॒ஜ்ஞாநாக்ம்॑ ஷோடஶ॒தேந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்ய॑மா॒த்மாந॑ம॒பி ஸம॑க்கித॒-த்த-த்ஷோ॑ட॒ஶ்ய॑பவ॒ந்ந வை ஷோ॑ட॒ஶீ நாம॑ ய॒ஜ்ஞோ᳚-ऽஸ்தி॒ யத்வாவ ஷோ॑ட॒ஶக்க் ஸ்தோ॒த்ரக்ம் ஷோ॑ட॒ஶக்ம் ஶ॒ஸ்த்ர-ந்தேந॑ ஷோட॒ஶீ த-த்ஷோ॑ட॒ஶிநஃ॑ ஷோடஶி॒த்வம்-யँ-த்ஷோ॑ட॒ஶீ க்ரு'॒ஹ்யத॑ இந்த்ரி॒யமே॒வ த-த்வீ॒ர்யம்॑-யँஜ॑மாந ஆ॒த்ம-ந்த॑த்தே தே॒வேப்யோ॒ வை ஸு॑வ॒ர்கோ லோ॒கோ [லோ॒கஃ, ந ப்ராப॑வ॒-த்த] 38
ந ப்ராப॑வ॒-த்த ஏ॒தக்ம் ஷோ॑ட॒ஶிந॑மபஶ்ய॒-ந்தம॑க்ரு'ஹ்ணத॒ ததோ॒ வை தேப்யஃ॑ ஸுவ॒ர்கோ லோ॒கஃ ப்ராப॑வ॒த்ய-த்ஷோ॑ட॒ஶீ க்ரு'॒ஹ்யதே॑ ஸுவ॒ர்கஸ்ய॑ லோ॒கஸ்யா॒பிஜி॑த்யா॒ இந்த்ரோ॒ வை தே॒வாநா॑மாநுஜாவ॒ர ஆ॑ஸீ॒-த்ஸ ப்ர॒ஜாப॑தி॒முபா॑தாவ॒-த்தஸ்மா॑ ஏ॒தக்ம் ஷோ॑ட॒ஶிந॒-ம்ப்ராய॑ச்ச॒-த்தம॑க்ரு'ஹ்ணீத॒ ததோ॒ வை ஸோ-ऽக்ர॑-ந்தே॒வதா॑நா॒-ம்பர்யை॒-த்யஸ்யை॒வம்-விँ॒துஷஃ॑ ஷோட॒ஶீ க்ரு'॒ஹ்யதே- [க்ரு'॒ஹ்யதே᳚, அக்ர॑மே॒வ] 39
-ऽக்ர॑மே॒வ ஸ॑மா॒நாநா॒-ம்பர்யே॑தி ப்ராதஸ்ஸவ॒நே க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ வஜ்ரோ॒ வை ஷோ॑ட॒ஶீ வஜ்ரஃ॑ ப்ராதஸ்ஸவ॒நக்க் ஸ்வாதே॒வைநம்॒-யோँநே॒ர்நிக்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ ஸவ॑நேஸவநே॒-ऽபி க்ரு'॑ஹ்ணாதி॒ ஸவ॑நாத்ஸவநாதே॒வைந॒-ம்ப்ர ஜ॑நயதி த்ரு'தீயஸவ॒நே ப॒ஶுகா॑மஸ்ய க்ரு'ஹ்ணீயா॒-த்வஜ்ரோ॒ வை ஷோ॑ட॒ஶீ ப॒ஶவ॑ஸ்த்ரு'தீயஸவ॒நம்-வँஜ்ரே॑ணை॒வாஸ்மை॑ த்ரு'தீயஸவ॒நா-த்ப॒ஶூநவ॑ ருந்தே॒ நோக்த்யே॑ க்ரு'ஹ்ணீயா-த்ப்ர॒ஜா வை ப॒ஶவ॑ உ॒க்தாநி॒ யது॒க்த்யே॑- [யது॒க்த்யே᳚, க்ரு'॒ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ர॒ஜா-] 40
க்ரு'ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூந॑ஸ்ய॒ நிர்த॑ஹேததிரா॒த்ரே ப॒ஶுகா॑மஸ்ய க்ரு'ஹ்ணீயா॒-த்வஜ்ரோ॒ வை ஷோ॑ட॒ஶீ வஜ்ரே॑ணை॒வாஸ்மை॑ ப॒ஶூந॑வ॒ருத்த்ய॒ ராத்ரி॑-யோ॒பரி॑ஷ்டா-ச்சமய॒த்யப்ய॑க்நிஷ்டோ॒மே ரா॑ஜ॒ந்ய॑ஸ்ய க்ரு'ஹ்ணீயா-த்வ்யா॒வ்ரு'த்கா॑மோ॒ ஹி ரா॑ஜ॒ந்யோ॑ யஜ॑தே ஸா॒ஹ்ந ஏ॒வாஸ்மை॒ வஜ்ர॑-ங்க்ரு'ஹ்ணாதி॒ ஸ ஏ॑நம்॒-வँஜ்ரோ॒ பூத்யா॑ இந்தே॒ நிர்வா॑ தஹ-த்யேகவி॒க்ம்॒ஶக்க் ஸ்தோ॒த்ர-ம்ப॑வதி॒ ப்ரதி॑ஷ்டித்யை॒ ஹரி॑வச்சஸ்யத॒ இந்த்ர॑ஸ்ய ப்ரி॒ய-ந்தாமோ- [ப்ரி॒ய-ந்தாம॑, உபா᳚-ऽऽப்நோதி॒] 41
-பா᳚-ऽऽப்நோதி॒ கநீ॑யாக்ம்ஸி॒ வை தே॒வேஷு॒ சந்தா॒க்॒ஸ்யாஸ॒ந்-ஜ்யாயா॒க்॒-ஸ்யஸு॑ரேஷு॒ தே தே॒வாஃ கநீ॑யஸா॒ சந்த॑ஸா॒ ஜ்யாய॒-ஶ்சந்தோ॒-ऽபி வ்ய॑ஶக்ம்ஸ॒-ந்ததோ॒ வை தே-ऽஸு॑ராணாம்-லோँ॒கம॑வ்ரு'ஞ்ஜத॒ ய-த்கநீ॑யஸா॒ சந்த॑ஸா॒ ஜ்யாய॒-ஶ்சந்தோ॒-ऽபிவி॒ஶக்ம்ஸ॑தி॒ ப்ராத்ரு'॑வ்யஸ்யை॒வ தல்லோ॒கம்-வ்ரு'ँ॑ங்க்தே॒ ஷட॒க்ஷரா॒ண்யதி॑ ரேசயந்தி॒ ஷ-ட்வா ரு'॒தவ॑ ரு'॒தூநே॒வ ப்ரீ॑ணாதி ச॒த்வாரி॒ பூர்வா॒ண்யவ॑ கல்பயந்தி॒ [கல்பயந்தி, சது॑ஷ்பத ஏ॒வ] 42
சது॑ஷ்பத ஏ॒வ ப॒ஶூநவ॑ ருந்தே॒ த்வே உத்த॑ரே த்வி॒பத॑ ஏ॒வாவ॑ ருந்தே ऽநு॒ஷ்டுப॑ம॒பி ஸ-ம்பா॑தயந்தி॒ வாக்வா அ॑நு॒ஷ்டு-ப்தஸ்மா᳚-த்ப்ரா॒ணாநாம்॒-வாँகு॑த்த॒மா ஸ॑மயாவிஷி॒தே ஸூர்யே॑ ஷோட॒ஶிநஃ॑ ஸ்தோ॒த்ர-மு॒பாக॑ரோத்யே॒தஸ்மி॒ந் வை லோ॒க இந்த்ரோ॑ வ்ரு'॒த்ரம॑ஹந்-த்ஸா॒க்ஷாதே॒வ வஜ்ர॒-ம்ப்ராத்ரு'॑வ்யாய॒ ப்ர ஹ॑ர-த்யருணபிஶ॒ங்கோ-ऽஶ்வோ॒ தக்ஷி॑ணை॒தத்வை வஜ்ர॑ஸ்ய ரூ॒பக்ம் ஸம்ரு'॑த்த்யை ॥ 43 ॥
(லோ॒கோ - வி॒துஷஃ॑ ஷோட॒ஶீ க்ரு'॒ஹ்யதே॒ - யது॒க்த்யே॑ - தாம॑ - கல்பயந்தி - ஸ॒ப்தச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 11)
(ஸு॒வ॒ர்காய॒ ய-த்தா᳚க்ஷி॒ணாநி॑ - ஸமிஷ்ட ய॒ஜூக் - ஷ்ய॑வப்ரு'த ய॒ஜூக்ம்ஷி॒ - ஸ்ப்யேந॑ - ப்ர॒ஜாப॑திரேகாத॒ஶிநீ॒ - மிந்த்ரஃ॒ பத்நி॑யா॒ - க்நந்தி॑ - தே॒வா வா இ॑ந்த்ரி॒யம்-வீँ॒ர்யம்॑ - தே॒வா வா அதா᳚ப்யே - தே॒வா வை ப்ர॒பாஹு॑க் - ப்ர॒ஜாப॑திர்தே॒வேப்ய॒-ஸ்ஸ ரி॑ரிசா॒நஃ - ஷோ॑டஶ॒தைகா॑தஶ) (11)
(ஸு॒வ॒ர்காய॑ - யஜதி ப்ர॒ஜாஃ - ஸௌ॒ம்யேந॑ - க்ரு'ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ர॒த்யஞ்சம்॑ - க்ரு'ஹ்ணீ॒யா-த்ப்ர॒ஜா-ம்ப॒ஶூந் - த்ரிச॑த்வாரிக்ம்ஶத்) (43)
(ஸு॒வ॒ர்காய॒, வஜ்ர॑ஸ்ய ரூ॒பக்ம் ஸம்ரு'॑த்த்யை)
(ப்ரா॒சீந॑வக்ம்ஶம்॒ - ய - ச்சா॒த்வாலா᳚ - த்ய॒ஜ்ஞேநே - ந்த்ரஃ॑ - ஸு॒வர்காய॒ - ஷட் ) (6)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயாம் ஷஷ்டகாண்டே ஷஷ்டஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
su॒va॒rgāya॒ vā e॒tāni̭ lo॒kāya̭ hūyante॒ ya-ddā᳚kṣi॒ṇāni॒ dvābhyā॒-ṅgārha̭patye juhoti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā॒ āgnī᳚ddhre juhotya॒ntari̭kṣa e॒vā-''kra̭mate॒ sado॒-'bhyaiti̭ suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati sau॒rībhyā̭mṛ॒gbhyā-ṅgārha̭patye juhotya॒mume॒vainaṃ̭-lo~॒kagṃ sa॒māro̭hayati॒ naya̭vatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhoti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pa॒teti॒ hira̭ṇyagṃ [hira̭ṇyam, hu॒tvo-dgṛ̭hṇāti] 1
hu॒tvo-dgṛ̭hṇāti suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati rū॒peṇa̭ vo rū॒pama॒bhyaimītyā̭ha rū॒peṇa॒ hyā̭sāgṃ rū॒pama॒bhyaiti॒ yaddhira̭ṇyena tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭ja॒tvityā̭ha tu॒tho ha̭ sma॒ vai vi॒śvavḙdā de॒vānā॒-ndakṣi̭ṇā॒ vi bha̭jati॒ tenai॒vainā॒ vi bha̭jatye॒ ta-ttḙ agne॒ rādha॒ [agne॒ rādhaḥ̭, aiti॒ soma̭cyuta॒-] 2
aiti॒ soma̭cyuta॒-mityā̭ha॒ soma̭cyuta॒gg॒ hya̭sya॒ rādha॒ aiti॒ tanmi॒trasya̭ pa॒thā na॒yetyā̭ha॒ śāntyā̭ ṛ॒tasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndra da̭kṣiṇā॒ ityā̭ha sa॒tyaṃ-vā~ ṛ॒tagṃ sa॒tyenai॒vainā̭ ṛ॒tena॒ vi bha̭jati ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī॒rityā̭ha ya॒jñasya॒ hyḙtāḥ pa॒thā yanti॒ ya-ddakṣi̭ṇā brāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒- [rā᳚ddhyāsam, ṛṣi̭mārṣe॒ya-] 3
-mṛṣi̭mārṣe॒ya-mityā̭hai॒ṣa vai brā᳚hma॒ṇa ṛṣi̭rārṣe॒yo ya-śśṷśru॒vā-ntasmā̭de॒vamā̭ha॒ vi suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣa॒mityā̭ha suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ yata̭sva sada॒syai̭rityā̭ha mitra॒tvāyā॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tetyā̭ha va॒yami॒ha pra̭dā॒tāra॒-ssmo᳚-'smāna॒mutra॒ madhṷmatī॒rā vi̭śa॒teti॒ [vi̭śa॒teti̭, vāvaitadā̭ha॒] 4
vāvaitadā̭ha॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddhatte suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyā a॒gnīdhḙ dadātya॒gnimṷkhāne॒vartū-nprī̭ṇāti bra॒hmaṇḙ dadāti॒ prasū᳚tyai॒ hotrḙ dadātyā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yaddhotā॒-''tmāna̭me॒va ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇābhi॒-ssama̭rdhayati || 5 ||
(hira̭ṇya॒gṃ॒ - rādho̭ - rādhyāsa - ma॒mutra॒ madhṷmatī॒rā vi̭śa॒tetya॒ - ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 1)
sa॒mi॒ṣṭa॒ ya॒jūgṃṣi̭ juhoti ya॒jñasya॒ sami̭ṣṭyai॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~-dvili̭ṣṭaṃ॒-ya~da॒tyeti॒ yannātyeti॒ yada̭tika॒roti॒ yannāpi̭ ka॒roti॒ tade॒va taiḥ prī̭ṇāti॒ nava̭ juhoti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ purṷṣeṇa ya॒jña-ssammi̭to॒ yāvā̭ne॒va ya॒jñasta-mprī̭ṇāti॒ ṣa-ḍṛgmi̭yāṇi juhoti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ trīṇi॒ yajūgṃ̭ṣi॒ [yajūgṃ̭ṣi, traya̭ i॒me lo॒kā] 6
traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kā-nprī̭ṇāti॒ yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅga॒cchetyā̭ha ya॒jñapa̭time॒vaina̭-ṅgamayati॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅga॒cchetyā̭ha॒ svāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayatye॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒ ityā̭ha॒ yaja̭māna e॒va vī॒rya̭-ndadhāti vāsi॒ṣṭho ha̭ sātyaha॒vyo dḙvabhā॒ga-mpa̭praccha॒ ya-thsṛñja̭yā-nbahuyā॒jino-'yī̭yajo ya॒jñe [ ] 7
ya॒jña-mpratya̭tiṣṭhi॒pā(3) ya॒jñapa॒tā(3)viti॒ sa ho̭vāca ya॒jñapa̭tā॒viti̭ sa॒tyādvai sṛñja̭yāḥ॒ parā̭ babhūvu॒riti̭ hovāca ya॒jñe vāva ya॒jñaḥ pra̭ti॒ṣṭhāpya̭ āsī॒-dyaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvā॒yeti॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tu -mi॒tetyā̭ha ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(yajūgṃ̭ṣi - ya॒jña - eka̭catvārigṃśacca) (a. 2)
a॒va॒bhṛ॒tha॒-ya॒jūgṃṣi̭ juhoti॒ yade॒vārvā॒cīna॒-meka̭hāyanā॒denaḥ̭ ka॒roti॒ tade॒va tairava̭ yajate॒ 'po̭-'vabhṛ॒tha-mavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate॒ vartma̭nā॒ vā a॒nvitya̭ ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti॒ sāmnā᳚ prasto॒tā-'nvavai̭ti॒ sāma॒ vai ra̭kṣo॒hā rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ trirni॒dhana॒mupai̭ti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒va lo॒kebhyo॒ rakṣā॒g॒- [lo॒kebhyo॒ rakṣāgṃ̭si, apa̭ hanti॒] 9
-syapa̭ hanti॒ purṷṣaḥpuruṣo ni॒dhana॒mupai̭ti॒ purṷṣaḥpuruṣo॒ hi ra̭kṣa॒svī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāretyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra॒mityā̭ha bheṣa॒jame॒vāsmai̭ karotya॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha varuṇapā॒śame॒vābhi ti̭ṣṭhati ba॒r॒hira॒bhi jṷho॒tyāhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ agni॒vatye॒va jṷho॒tyapa̭ barhiṣaḥ prayā॒jān [prayā॒jān, ya॒ja॒ti॒ pra॒jā vai] 10
ya̭jati pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pra॒jā e॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷñca॒tyājya̭bhāgau yajati ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti॒ varṷṇaṃ-ya~jati varuṇapā॒śāde॒vaina̭-mmuñcatya॒gnīvarṷṇau yajati sā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñca॒tya-pa̭barhiṣāvanūyā॒jau ya̭jati pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pra॒jā e॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati॒ dvāva̭nūyā॒jau ṣaṭ-thsampa̭dyante॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ [ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭, ṛ॒tuṣve॒va prati̭] 11
ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭha॒-tyava̭bhṛtha-nicaṅku॒ṇetyā̭ha yathodi॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate samu॒dre te॒ hṛda̭ya-ma॒phsva̭ntarityā̭ha samu॒dre hya̭ntarvarṷṇa॒-ssa-ntvā̭ viśa॒-ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''pa॒ ityā̭hā॒dbhi-re॒vaina॒moṣa̭dhībhi-ssa॒myañca̭-ndadhāti॒ devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpa॒śavo॒ vai [ ] 12
somo॒ ya-dbhi̭ndū॒nā-mbha॒kṣaye᳚-tpaśu॒mān-thsyā॒-dvarṷṇa॒-stvḙna-ṅgṛhṇīyā॒dyanna bha॒kṣayḙdapa॒śu-ssyā॒nnainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇīyā-dupa॒spṛśya̭me॒va pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇāti॒ prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha varuṇapā॒śāde॒va nirmṷcya॒te 'pra̭tīkṣa॒mā ya̭nti॒ varṷṇasyā॒ntarhi̭tyā॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahī-tyā̭ha sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti॒ tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha॒ teja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte || 13 ||
(rakṣāgṃ̭si - prayā॒jā - nṛ॒tavo॒ - vai - na̭ma॒syanto॒ - dvāda̭śa ca) (a. 3)
sphyena॒ vedi॒muddha̭nti rathā॒kṣeṇa॒ vi mi̭mīte॒ yūpa̭-mminoti tri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒bhṛntya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ stṛtyai॒ yada̭ntarve॒di mi̭nu॒yā-ddḙvalo॒kama॒bhi ja̭ye॒-dya-dba̭hirve॒di ma̭nuṣya lo॒kaṃ ~ve᳚dya॒ntasya̭ sa॒ndhau mi̭notyu॒bhayo᳚-rlo॒kayo̭-ra॒bhiji̭tyā॒ upa̭rasammitā-mminuyā-tpitṛlo॒kakā̭masya raśa॒nasa̭mintā-mmanuṣyalo॒kakā̭masya ca॒ṣāla̭-sammitāmindri॒ya kā̭masya॒ sarvā᳚n-thsa॒mā-npra̭ti॒ṣṭhākā̭masya॒ ye trayo̭ maddhya॒māstān-thsa॒mā-npa॒śukā̭masyai॒tān. vā [vai, anṷ] 14
anṷ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhante paśu॒māne॒va bha̭vati॒ vyati̭ṣaje॒dita̭rā-npra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒rvyati̭ṣajati॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ garta॒mita॒-ntasya̭ minuyāduttarā॒rdhyaṃ̭-va~rṣi̭ṣṭha॒matha॒ hrasī̭yāgṃsame॒ṣā vai ga̭rta॒midyasyai॒va-mmi॒noti̭ tā॒ja-kpra mī̭yate dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭-va~rṣi̭ṣṭha-mminuyā-thsuva॒rgakā̭ma॒syātha॒ hrasī̭yāgṃsa-mā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ [sama̭ṣṭyai, yadeka̭smi॒n॒.] 15
yadeka̭smi॒n॒. yūpe॒ dve ra̭śa॒ne pa̭ri॒vyaya̭ti॒ tasmā॒deko॒ dve jā॒ye vi̭ndate॒ yannaikāgṃ̭ raśa॒nā-ndvayo॒ryūpa̭yoḥ pari॒vyaya̭ti॒ tasmā॒nnaikā॒ dvau patī̭ vindate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ strya̭sya jāye॒tetyṷpā॒nte tasya॒ vyati̭ṣaje॒-thstryḙvāsya̭ jāyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ pumā̭nasya jāye॒tetyā॒nta-ntasya॒ pra ve᳚ṣṭaye॒-tpumā̭ne॒vāsya̭ [ve᳚ṣṭaye॒-tpumā̭ne॒vāsya̭, jā॒ya॒te 'sṷrā॒] 16
jāya॒te 'sṷrā॒ vai de॒vā-nda̭kṣiṇa॒ta upā̭naya॒-ntā-nde॒vā ṷpaśa॒yenai॒vāpā̭-nudanta॒ ta-dṷpaśa॒yasyo̭-paśaya॒tvaṃ-ya~-dda̭kṣiṇa॒ta ṷpaśa॒ya ṷpa॒śaye॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai॒ sarve॒ vā a॒nye yūpāḥ᳚ paśu॒manto-'tho̭paśa॒ya e॒vāpa॒śustasya॒ yaja̭mānaḥ pa॒śuryanna ni̭rdi॒śedārti॒-mārcche॒-dyaja̭māno॒-'sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyā-dyame॒va [ ] 17
dveṣṭi॒ tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati॒ yadi॒ na dvi॒ṣyādā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyā॒nna grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyā-npra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ so᳚-'nnādyḙna॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tāmḙkāda॒śinī̭-mapaśya॒-ttayā॒ vai so᳚-'nnādya॒mavā̭rundha॒ yaddaśa॒ yūpā॒ bhava̭nti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-nnādya॒mava̭ rundhe॒ [rundhe, ya] 18
ya ḙkāda॒śa-sstana̭ e॒vāsyai॒ sa du॒ha e॒vainā॒-ntena॒ vajro॒ vā e॒ṣā sa-mmī̭yate॒ yadḙkāda॒śinī॒ seśva॒rā pu॒rastā᳚-tpra॒tyañcaṃ̭-ya~॒jñagṃ samma̭rdito॒rya-tpā᳚tnīva॒ta-mmi॒noti̭ ya॒jñasya॒ pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || 19 ||
(vai - sama̭ṣṭyai॒ - pumā̭ne॒vāsya॒ - yame॒va - rṷndhe - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ sa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tāmḙkāda॒śinī̭-mapaśya॒-ttayā॒ vai sa āyṷrindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmanna̭dhatta pra॒jā i̭va॒ khalu॒ vā e॒ṣa sṛ̭jate॒ yo yaja̭te॒ sa e॒tarhi̭ riricā॒na i̭va॒ yade॒ṣaikā̭da॒śinī॒ bhava॒tyāyṷre॒va taye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ praivā-''gne॒yena̭ vāpayati mithu॒nagṃ sā̭rasva॒tyā ka̭roti॒ reta̭- [retaḥ̭, sau॒myena̭ dadhāti॒] 20
-ssau॒myena̭ dadhāti॒ pra ja̭nayati pau॒ṣṇena̭ bārhaspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati vaiśvade॒vo bha̭vati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayatī-ndri॒yame॒vaindreṇāva̭ rundhe॒ viśa̭-mmāru॒tenaujo॒ bala̭maindrā॒gnena̭ prasa॒vāya̭ sāvi॒tro ni̭rvaruṇa॒tvāya̭ vāru॒ṇo ma̭ddhya॒ta ai॒ndramā la̭bhate maddhya॒ta e॒vendri॒yaṃ-ya~ja̭māne dadhāti [ ] 21
pu॒rastā̭dai॒ndrasya̭ vaiśvade॒vamā la̭bhate vaiśvade॒vaṃ-vā~ anna॒manna̭me॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā॒danna̭madyata ai॒ndramā॒labhya̭ māru॒tamā la̭bhate॒ vi-ḍvai ma॒ruto॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷ baddhnāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yo-'va̭gata॒-sso-'pa̭ ruddhyatāṃ॒-yo~-'pa̭ruddha॒-sso-'va̭ gaccha॒tvityai॒ndrasya̭ lo॒ke vā̭ru॒ṇamā la̭bheta vāru॒ṇasya̭ lo॒ka ai॒ndraṃ- [lo॒ka ai॒ndram, ya e॒vāva̭gata॒-sso-'pa̭] 22
-~ya e॒vāva̭gata॒-sso-'pa̭ ruddhyate॒ yo-'pa̭ruddha॒-sso-'va̭ gacchati॒ yadi̭ kā॒mayḙta pra॒jā mṷhyeyu॒riti̭ pa॒śūn vyati̭ṣaje-tpra॒jā e॒va mo̭hayati॒ yada̭bhivāha॒to̭-'pāṃ-vā~̭ru॒ṇamā॒labhḙta pra॒jā varṷṇo gṛhṇīyā-ddakṣiṇa॒ta uda̭ñca॒mā la̭bhate-'pavāha॒to̭-'pā-mpra॒jānā॒-mava̭ruṇa grāhāya || 23 ||
(reto॒ - yaja̭māne dadhāti - lo॒ka ai॒ndragṃ - sa॒ptatrigṃ̭śacca) (a. 5)
indraḥ॒ patni̭yā॒ manṷmayājaya॒-ttā-mparya̭gnikṛtā॒-muda̭sṛja॒-ttayā॒ manṷrārdhno॒dya-tparya̭gnikṛta-mpātnīva॒tamṷ-thsṛ॒jati॒ yāme॒va manu॒r॒. ṛddhi॒mārdhno॒-ttāme॒va yaja̭māna ṛdhnoti ya॒jñasya॒ vā apra̭tiṣṭhitā-dya॒jñaḥ parā̭ bhavati ya॒jña-mpa̭rā॒bhava̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ parā̭ bhavati॒ yadājyḙna pātnīva॒tagṃ sagg̭sthā॒paya̭ti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai ya॒jña-mpra̭ti॒tiṣṭha̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ṣṭaṃ-va~॒payā॒ [-~va॒payā᳚, bhava॒tyani̭ṣṭaṃ-va~॒śayā-'tha̭] 24
bhava॒tyani̭ṣṭaṃ-va~॒śayā-'tha̭ pātnīva॒tena॒ pra ca̭rati tī॒rtha e॒va pra ca̭ra॒tyatho̭ e॒tarhye॒vāsya॒ yāma̭stvā॒ṣṭro bha̭vati॒ tvaṣṭā॒ vai reta̭sa-ssi॒ktasya̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti॒ tame॒va vṛṣā̭ṇa॒-mpatnī॒ṣvapi̭ sṛjati॒ so᳚-'smai rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti || 25 ||
(va॒payā॒ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvanti॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti॒ yathā̭ mṛ॒tāyā̭nu॒stara̭ṇī॒-ṅghnanti̭ tā॒dṛge॒va ta-dyadṷttarā॒rdhe vā॒ maddhyḙ vā juhu॒yā-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyā-ddakṣiṇā॒rdhe jṷhotye॒ṣā vai pi̭tṛ॒ṇā-ndi-khsvāyā̭me॒va di॒śi pi॒tṝ-nni॒rava̭dayata udgā॒tṛbhyo̭ haranti sāmadeva॒tyo̭ vai sau॒myo yade॒va sāmnaḥ̭ chambaṭku॒rvanti॒ tasyai॒va sa śānti॒rave᳚- [śānti॒rava̭, ī॒kṣa॒nte॒ pa॒vitraṃ॒-vai~] 26
-kṣante pa॒vitraṃ॒-vai~ sau॒mya ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayante॒ ya ā॒tmāna॒-nna pa̭ri॒paśyḙdi॒tāsuḥ̭ syādabhida॒di-ṅkṛ॒tvā-'ve᳚kṣeta॒ tasmi॒n॒. hyā᳚tmāna̭-mpari॒paśya॒tyatho̭ ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayate॒ yo ga॒tama̭nā॒-ssyā-thso-'ve᳚kṣeta॒ yanme॒ manaḥ॒ parā̭gataṃ॒-ya~dvā̭ me॒ apa̭rāgatam | rājñā॒ somḙna॒ tadva॒yama॒smāsṷ dhārayāma॒sīti॒ mana̭ e॒vātma-ndā̭dhāra॒- [e॒vātma-ndā̭dhāra, na ga॒tama̭nā] 27
na ga॒tama̭nā bhava॒tyapa॒ vai tṛ̭tīyasava॒ne ya॒jñaḥ krā̭matījā॒nā-danī̭jānama॒bhyā᳚-gnāvaiṣṇa॒vyarcā ghṛ॒tasya̭ yajatya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ dādhāropā॒gṃ॒śu ya̭jati mithuna॒tvāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti mi॒tro ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭaṃ-yu~vate॒ varṷṇo॒ duri̭ṣṭa॒-ṅkva̭ tarhi̭ ya॒jñaḥ kva̭ yaja̭māno bhava॒tīti॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te mi॒treṇai॒va [ ] 28
ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭagṃ śamayati॒ varṷṇena॒ duri̭ṣṭa॒-nnā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ yathā॒ vai lāṅga̭leno॒rvarā᳚-mprabhi॒ndan-tye॒vamṛ̭khsā॒me ya॒jña-mpra bhi̭nto॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te ya॒jñāyai॒va prabhi̭nnāya ma॒tya̭ma॒nvavā᳚syati॒ śāntyai̭ yā॒tayā̭māni॒ vā e॒tasya॒ chandāgṃ̭si॒ ya ī̭jā॒na-śchanda̭sāme॒ṣa raso॒ ya-dva॒śā yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te॒ chandāg̭sye॒va puna॒rā prī̭ṇā॒tya yā̭tayāmatvā॒yātho॒ chanda̭ssve॒va rasa̭-ndadhāti || 29 ||
(ava̭ - dādhāra - mi॒treṇai॒va - prī̭ṇāti॒ - ṣaṭca̭) (a. 7)
de॒vā vā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryāṃ᳚(1॒) ~vya̭bhajanta॒ tato॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ tada̭tigrā॒hyā̭ abhava॒-ntada̭tigrā॒hyā̭ṇā-matigrāhya॒tvaṃ-ya~da̭tigrā॒hyā̭ gṛ॒hyanta̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ teja̭ āgne॒yene᳚ndri॒ya-mai॒ndreṇa̭ brahmavarca॒sagṃ sau॒ryeṇo̭pa॒stambha̭naṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya॒ yada̭tigrā॒hyā᳚śca॒kre pṛ॒ṣṭhāni॒ ya-tpṛṣṭhye॒ na gṛ̭hṇī॒yā-tprāñcaṃ̭-ya~॒jña-mpṛ॒ṣṭhāni॒ sagṃ śṛ̭ṇīyu॒rya-du॒kthyḙ [-du॒kthye᳚, gṛ॒hṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭-] 30
gṛhṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭-ya~॒jñama̭tigrā॒hyā᳚-ssagṃ śṛ̭ṇīyurviśva॒jiti॒ sarva̭pṛṣṭhe grahīta॒vyā̭ ya॒jñasya̭ savīrya॒tvāya̭ pra॒jāpa̭tirde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa pri॒yāsta॒nūrapa॒ nya̭dhatta॒ tada̭tigrā॒hyā̭ abhava॒n vita̭nu॒stasya̭ ya॒jña ityā̭hu॒rya-syā̭tigrā॒hyā̭ na gṛ॒hyanta॒ ityapya̭gniṣṭo॒me gra̭hīta॒vyā̭ ya॒jñasya̭ satanu॒tvāya̭ de॒vatā॒ vai sarvā᳚-ssa॒dṛśī̭rāsa॒-ntā na vyā॒vṛta̭-magaccha॒-nte de॒vā [de॒vāḥ, e॒ta e॒tā-ngrahā̭-] 31
e॒ta e॒tā-ngrahā̭-napaśya॒-ntāna̭gṛhṇatā-''gne॒ yama॒gnirai॒ndramindraḥ̭ sau॒ryagṃ sūrya॒stato॒ vai te᳚-'nyābhi̭-rde॒vatā̭bhi-rvyā॒vṛta̭magaccha॒n॒. yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante᳚ vyā॒vṛta̭me॒va pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa gacchatī॒me lo॒kā jyoti̭ṣmanta-ssa॒māva̭-dvīryāḥ kā॒ryā̭ ityā̭hurāgne॒yenā॒smin ~lo॒ke jyoti̭rdhatta ai॒ndreṇā॒ntari̭kṣa indravā॒yū hi sa॒yujaṷ sau॒ryeṇā॒muṣmi̭n ~lo॒ke [ ] 32
jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmanto-'smā i॒me lo॒kā bha̭vanti sa॒māva̭-dvīryānenān kuruta e॒tān. vai grahā᳚-nba॒bāṃ-vi॒śvava̭yasā-vavittā॒-ntābhyā̭mi॒me lo॒kāḥ parā᳚ñcaścā॒rvāñca̭śca॒ prābhu॒ryasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ parā᳚ñcaścā॒rvāñca̭śca bhānti || 33 ||
(u॒kthyḙ - de॒vā - a॒muṣmi̭n ~lo॒ka - ekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā adā᳚bhye॒ chandāgṃ̭si॒ sava̭nāni॒ sama̭sthāpaya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo-'dā᳚bhyo gṛ॒hyate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadvai de॒vā asṷrā॒-nadā᳚bhye॒-nāda̭bhnuva॒-ntadadā᳚bhyasyā-dābhya॒ tvaṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ da॒bhnotye॒va bhrātṛ̭vya॒-nnaina॒-mbhrātṛ̭vyo dabhno- [dabhnoti, e॒ṣā vai] 34
-tye॒ṣā vai pra॒jāpa̭te-ratimo॒kṣiṇī॒ nāma̭ ta॒nūryadadā᳚bhya॒ upa̭naddhasya gṛhṇā॒tyati̭muktyā॒ ati̭ pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vya-mmucyate॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvanti॒ somḙ ha॒nyamā̭ne ya॒jño ha̭nyate ya॒jñe yaja̭māno brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yena॒ jīvan᳚-thsuva॒rgaṃ-lo~॒kametīti̭ jīvagra॒ho vā e॒ṣa yadadā॒bhyo 'na̭bhiṣutasya gṛhṇāti॒ jīva̭ntame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ ~lo॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ yadadā᳚bhye sagg-sthā॒paya̭-ntya॒gṃ॒śūnapi̭ sṛjati ya॒jñasya॒ santa̭tyai || 35 ||
(da॒bhno॒tya - na̭bhiṣutasya gṛhṇā॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)
de॒vā vai pra॒bāhu॒ggrahā̭-nagṛhṇata॒ sa e॒ta-mpra॒jāpa̭ti-ra॒gṃ॒śu-ma̭paśya॒-ttama̭gṛhṇīta॒ tena॒ vai sa ā᳚rdhno॒-dyasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gṃ॒śu-rgṛ॒hyata̭ ṛ॒ddhnotye॒va sa॒kṛda̭bhiṣutasya gṛhṇāti sa॒kṛddhi sa tenā-''rdhno॒nmana̭sā gṛhṇāti॒ mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā॒ audṷmbareṇa gṛhṇā॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāva̭ rundhe॒ catuḥ̭srakti bhavati di॒- [bhavati di॒kṣu, e॒va prati̭ tiṣṭhati॒] 36
-kṣvḙva prati̭ tiṣṭhati॒ yo vā a॒gṃ॒śorā॒yata̭naṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati vāmade॒vyamiti॒ sāma॒ tadvā a̭syā॒-''yata̭na॒-mmana̭sā॒ gāya̭māno gṛhṇātyā॒yata̭navāne॒va bha̭vati॒ yada̭ddhva॒ryura॒gṃ॒śu-ṅgṛ॒hṇa-nnārdhayḙdu॒bhābhyā॒-nnardhyḙtāddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya ca॒ yada॒rdhayḙ-du॒bhābhyā̭-mṛddhye॒tāna̭vāna-ṅgṛhṇāti॒ saivāsyardhi॒r॒. hira̭ṇyama॒bhi vya̭nitya॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇya॒māyuḥ̭ prā॒ṇa āyṷṣai॒vāmṛta̭ma॒bhi dhi̭noti śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhati || 37 ||
(di॒kṣva̭ - niti - vigṃśa॒tiśca̭) (a. 10)
pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa ya॒jñānāgṃ̭ ṣoḍaśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmāna̭ma॒bhi sama̭kkhida॒-tta-thṣo̭ḍa॒śya̭bhava॒nna vai ṣo̭ḍa॒śī nāma̭ ya॒jño᳚-'sti॒ yadvāva ṣo̭ḍa॒śagg sto॒tragṃ ṣo̭ḍa॒śagṃ śa॒stra-ntena̭ ṣoḍa॒śī ta-thṣo̭ḍa॒śinaḥ̭ ṣoḍaśi॒tvaṃ-ya~-thṣo̭ḍa॒śī gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte de॒vebhyo॒ vai sṷva॒rgo lo॒ko [lo॒kaḥ, na prābha̭va॒-tta] 38
na prābha̭va॒-tta e॒tagṃ ṣo̭ḍa॒śina̭mapaśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai tebhyaḥ̭ suva॒rgo lo॒kaḥ prābha̭va॒dya-thṣo̭ḍa॒śī gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ indro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ ṣo̭ḍa॒śina॒-mprāya̭ccha॒-ttama̭gṛhṇīta॒ tato॒ vai so-'gra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparyai॒-dyasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ ṣoḍa॒śī gṛ॒hyate- [gṛ॒hyate᳚, agra̭me॒va] 39
-'gra̭me॒va sa̭mā॒nānā॒-mparyḙti prātassava॒ne gṛ̭hṇāti॒ vajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī vajraḥ̭ prātassava॒nagg svāde॒vainaṃ॒-yo~ne॒rnigṛ̭hṇāti॒ sava̭nesavane॒-'bhi gṛ̭hṇāti॒ sava̭nāthsavanāde॒vaina॒-mpra ja̭nayati tṛtīyasava॒ne pa॒śukā̭masya gṛhṇīyā॒-dvajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī pa॒śava̭stṛtīyasava॒naṃ-va~jrḙṇai॒vāsmai̭ tṛtīyasava॒nā-tpa॒śūnava̭ rundhe॒ nokthyḙ gṛhṇīyā-tpra॒jā vai pa॒śava̭ u॒kthāni॒ yadu॒kthyḙ- [yadu॒kthye᳚, gṛ॒hṇī॒yā-tpra॒jā-] 40
gṛhṇī॒yā-tpra॒jā-mpa॒śūna̭sya॒ nirda̭hedatirā॒tre pa॒śukā̭masya gṛhṇīyā॒-dvajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī vajrḙṇai॒vāsmai̭ pa॒śūna̭va॒ruddhya॒ rātri̭-yo॒pari̭ṣṭā-cchamaya॒tyapya̭gniṣṭo॒me rā̭ja॒nya̭sya gṛhṇīyā-dvyā॒vṛtkā̭mo॒ hi rā̭ja॒nyo̭ yaja̭te sā॒hna e॒vāsmai॒ vajra̭-ṅgṛhṇāti॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ nirvā̭ daha-tyekavi॒gṃ॒śagg sto॒tra-mbha̭vati॒ prati̭ṣṭhityai॒ hari̭vacchasyata॒ indra̭sya pri॒ya-ndhāmo- [pri॒ya-ndhāma̭, upā᳚-''pnoti॒] 41
-pā᳚-''pnoti॒ kanī̭yāgṃsi॒ vai de॒veṣu॒ chandā॒g॒syāsa॒n-jyāyā॒g॒-syasṷreṣu॒ te de॒vāḥ kanī̭yasā॒ chanda̭sā॒ jyāya॒-śchando॒-'bhi vya̭śagṃsa॒-ntato॒ vai te-'sṷrāṇāṃ-lo~॒kama̭vṛñjata॒ ya-tkanī̭yasā॒ chanda̭sā॒ jyāya॒-śchando॒-'bhivi॒śagṃsa̭ti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va tallo॒kaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ ṣaḍa॒kṣarā॒ṇyati̭ recayanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti ca॒tvāri॒ pūrvā॒ṇyava̭ kalpayanti॒ [kalpayanti, catṷṣpada e॒va] 42
catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ dve utta̭re dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe 'nu॒ṣṭubha̭ma॒bhi sa-mpā̭dayanti॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭu-ptasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gṷtta॒mā sa̭mayāviṣi॒te sūryḙ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒tra-mu॒pāka̭rotye॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭han-thsā॒kṣāde॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra-tyaruṇapiśa॒ṅgo-'śvo॒ dakṣi̭ṇai॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 43 ||
(lo॒ko - vi॒duṣaḥ̭ ṣoḍa॒śī gṛ॒hyate॒ - yadu॒kthyḙ - dhāma̭ - kalpayanti - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
(su॒va॒rgāya॒ ya-ddā᳚kṣi॒ṇāni̭ - samiṣṭa ya॒jūg - ṣya̭vabhṛtha ya॒jūgṃṣi॒ - sphyena̭ - pra॒jāpa̭tirekāda॒śinī॒ - mindraḥ॒ patni̭yā॒ - ghnanti̭ - de॒vā vā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - de॒vā vā adā᳚bhye - de॒vā vai pra॒bāhṷk - pra॒jāpa̭tirde॒vebhya॒-ssa ri̭ricā॒naḥ - ṣo̭ḍaśa॒dhaikā̭daśa) (11)
(su॒va॒rgāya̭ - yajati pra॒jāḥ - sau॒myena̭ - gṛhṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭ - gṛhṇī॒yā-tpra॒jā-mpa॒śūn - trica̭tvārigṃśat) (43)
(su॒va॒rgāya॒, vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai)
(prā॒cīna̭vagṃśaṃ॒ - ya - ccā॒tvālā᳚ - dya॒jñene - ndraḥ̭ - su॒vargāya॒ - ṣaṭ ) (6)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - सोममन्त्रब्राह्मणनिरूपणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒तानि॑ लो॒काय॑ हूयन्ते॒ य-द्दा᳚क्षि॒णानि॒ द्वाभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्ये जुहोति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚द्ध्रे जुहोत्य॒न्तरि॑क्ष ए॒वा-ऽऽक्र॑मते॒ सदो॒-ऽभ्यैति॑ सुव॒र्गमे॒वैनं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति सौ॒रीभ्या॑मृ॒ग्भ्या-ङ्गार्ह॑पत्ये जुहोत्य॒मुमे॒वैनं॑-लोँ॒कग्ं स॒मारो॑हयति॒ नय॑वत्य॒र्चा-ऽऽग्नी᳚द्ध्रे जुहोति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ दिव॑-ङ्गच्छ॒ सुवः॑ प॒तेति॒ हिर॑ण्यग्ं [हिर॑ण्यम्, हु॒त्वो-द्गृ॑ह्णाति] 1
हु॒त्वो-द्गृ॑ह्णाति सुव॒र्गमे॒वैनं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति रू॒पेण॑ वो रू॒पम॒भ्यैमीत्या॑ह रू॒पेण॒ ह्या॑साग्ं रू॒पम॒भ्यैति॒ यद्धिर॑ण्येन तु॒थो वो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ वि भ॑ज॒त्वित्या॑ह तु॒थो ह॑ स्म॒ वै वि॒श्ववे॑दा दे॒वाना॒-न्दक्षि॑णा॒ वि भ॑जति॒ तेनै॒वैना॒ वि भ॑जत्ये॒ त-त्ते॑ अग्ने॒ राध॒ [अग्ने॒ राधः॑, ऐति॒ सोम॑च्युत॒-] 2
ऐति॒ सोम॑च्युत॒-मित्या॑ह॒ सोम॑च्युत॒ग्ग्॒ ह्य॑स्य॒ राध॒ ऐति॒ तन्मि॒त्रस्य॑ प॒था न॒येत्या॑ह॒ शान्त्या॑ ऋ॒तस्य॑ प॒था प्रेत॑ च॒न्द्र द॑क्षिणा॒ इत्या॑ह स॒त्यं-वाँ ऋ॒तग्ं स॒त्येनै॒वैना॑ ऋ॒तेन॒ वि भ॑जति य॒ज्ञस्य॑ प॒था सु॑वि॒ता नय॑न्ती॒रित्या॑ह य॒ज्ञस्य॒ ह्ये॑ताः प॒था यन्ति॒ य-द्दक्षि॑णा ब्राह्म॒णम॒द्य रा᳚द्ध्यास॒- [रा᳚द्ध्यासम्, ऋषि॑मार्षे॒य-] 3
-मृषि॑मार्षे॒य-मित्या॑है॒ष वै ब्रा᳚ह्म॒ण ऋषि॑रार्षे॒यो य-श्शु॑श्रु॒वा-न्तस्मा॑दे॒वमा॑ह॒ वि सुवः॒ पश्य॒ व्य॑न्तरि॑क्ष॒मित्या॑ह सुव॒र्गमे॒वैनं॑-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति॒ यत॑स्व सद॒स्यै॑रित्या॑ह मित्र॒त्वाया॒स्मद्दा᳚त्रा देव॒त्रा ग॑च्छत॒ मधु॑मतीः प्रदा॒तार॒मा वि॑श॒तेत्या॑ह व॒यमि॒ह प्र॑दा॒तार॒-स्स्मो᳚-ऽस्मान॒मुत्र॒ मधु॑मती॒रा वि॑श॒तेति॒ [वि॑श॒तेति॑, वावैतदा॑ह॒] 4
वावैतदा॑ह॒ हिर॑ण्य-न्ददाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्य॒-ञ्ज्योति॑रे॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्या अ॒ग्नीधे॑ ददात्य॒ग्निमु॑खाने॒वर्तू-न्प्री॑णाति ब्र॒ह्मणे॑ ददाति॒ प्रसू᳚त्यै॒ होत्रे॑ ददात्या॒त्मा वा ए॒ष य॒ज्ञस्य॒ यद्धोता॒-ऽऽत्मान॑मे॒व य॒ज्ञस्य॒ दक्षि॑णाभि॒-स्सम॑र्धयति ॥ 5 ॥
(हिर॑ण्य॒ग्ं॒ - राधो॑ - राध्यास - म॒मुत्र॒ मधु॑मती॒रा वि॑श॒तेत्य॒ - ष्टात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 1)
स॒मि॒ष्ट॒ य॒जूग्ंषि॑ जुहोति य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रू॒रं-यँ-द्विलि॑ष्टं॒-यँद॒त्येति॒ यन्नात्येति॒ यद॑तिक॒रोति॒ यन्नापि॑ क॒रोति॒ तदे॒व तैः प्री॑णाति॒ नव॑ जुहोति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णाः पुरु॑षेण य॒ज्ञ-स्सम्मि॑तो॒ यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्त-म्प्री॑णाति॒ ष-डृग्मि॑याणि जुहोति॒ षड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति॒ त्रीणि॒ यजूग्ं॑षि॒ [यजूग्ं॑षि, त्रय॑ इ॒मे लो॒का] 6
त्रय॑ इ॒मे लो॒का इ॒माने॒व लो॒का-न्प्री॑णाति॒ यज्ञ॑ य॒ज्ञ-ङ्ग॑च्छ य॒ज्ञप॑ति-ङ्ग॒च्छेत्या॑ह य॒ज्ञप॑तिमे॒वैन॑-ङ्गमयति॒ स्वां-योँनि॑-ङ्ग॒च्छेत्या॑ह॒ स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमयत्ये॒ष ते॑ य॒ज्ञो य॑ज्ञपते स॒हसू᳚क्तवाक-स्सु॒वीर॒ इत्या॑ह॒ यज॑मान ए॒व वी॒र्य॑-न्दधाति वासि॒ष्ठो ह॑ सात्यह॒व्यो दे॑वभा॒ग-म्प॑प्रच्छ॒ य-थ्सृञ्ज॑या-न्बहुया॒जिनो-ऽयी॑यजो य॒ज्ञे [ ] 7
य॒ज्ञ-म्प्रत्य॑तिष्ठि॒पा(3) य॒ज्ञप॒ता(3)विति॒ स हो॑वाच य॒ज्ञप॑ता॒विति॑ स॒त्याद्वै सृञ्ज॑याः॒ परा॑ बभूवु॒रिति॑ होवाच य॒ज्ञे वाव य॒ज्ञः प्र॑ति॒ष्ठाप्य॑ आसी॒-द्यज॑मान॒स्या-ऽप॑राभावा॒येति॒ देवा॑ गातुविदो गा॒तुं-विँ॒त्त्वा गा॒तु -मि॒तेत्या॑ह य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ ष्ठापयति॒ यज॑मान॒स्या-ऽप॑राभावाय ॥ 8 ॥
(यजूग्ं॑षि - य॒ज्ञ - एक॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 2)
अ॒व॒भृ॒थ॒-य॒जूग्ंषि॑ जुहोति॒ यदे॒वार्वा॒चीन॒-मेक॑हायना॒देनः॑ क॒रोति॒ तदे॒व तैरव॑ यजते॒ ऽपो॑-ऽवभृ॒थ-मवै᳚त्य॒फ्सु वै वरु॑ण-स्सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते॒ वर्त्म॑ना॒ वा अ॒न्वित्य॑ य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्ति॒ साम्ना᳚ प्रस्तो॒ता-ऽन्ववै॑ति॒ साम॒ वै र॑क्षो॒हा रक्ष॑सा॒मप॑हत्यै॒ त्रिर्नि॒धन॒मुपै॑ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॒ रक्षा॒ग्॒- [लो॒केभ्यो॒ रक्षाग्ं॑सि, अप॑ हन्ति॒] 9
-स्यप॑ हन्ति॒ पुरु॑षःपुरुषो नि॒धन॒मुपै॑ति॒ पुरु॑षःपुरुषो॒ हि र॑क्ष॒स्वी रक्ष॑सा॒मप॑हत्या उ॒रुग्ं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कारेत्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै श॒त-न्ते॑ राज-न्भि॒षजः॑ स॒हस्र॒मित्या॑ह भेष॒जमे॒वास्मै॑ करोत्य॒भिष्ठि॑तो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ इत्या॑ह वरुणपा॒शमे॒वाभि ति॑ष्ठति ब॒र्॒हिर॒भि जु॑हो॒त्याहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॑ अग्नि॒वत्ये॒व जु॑हो॒त्यप॑ बर्हिषः प्रया॒जान् [प्रया॒जान्, य॒ज॒ति॒ प्र॒जा वै] 10
य॑जति प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः प्र॒जा ए॒व व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्च॒त्याज्य॑भागौ यजति य॒ज्ञस्यै॒व चक्षु॑षी॒ नान्तरे॑ति॒ वरु॑णं-यँजति वरुणपा॒शादे॒वैन॑-म्मुञ्चत्य॒ग्नीवरु॑णौ यजति सा॒क्षादे॒वैनं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्च॒त्य-प॑बर्हिषावनूया॒जौ य॑जति प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः प्र॒जा ए॒व व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति च॒तुरः॑ प्रया॒जान्. य॑जति॒ द्वाव॑नूया॒जौ षट्-थ्सम्प॑द्यन्ते॒ षड्वा ऋ॒तव॑ [षड्वा ऋ॒तवः॑, ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑] 11
ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑ तिष्ठ॒-त्यव॑भृथ-निचङ्कु॒णेत्या॑ह यथोदि॒तमे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते समु॒द्रे ते॒ हृद॑य-म॒फ्स्व॑न्तरित्या॑ह समु॒द्रे ह्य॑न्तर्वरु॑ण॒-स्स-न्त्वा॑ विश॒-न्त्वोष॑धी-रु॒ता-ऽऽप॒ इत्या॑हा॒द्भि-रे॒वैन॒मोष॑धीभि-स्स॒म्यञ्च॑-न्दधाति॒ देवी॑राप ए॒ष वो॒ गर्भ॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैत-त्प॒शवो॒ वै [ ] 12
सोमो॒ य-द्भि॑न्दू॒ना-म्भ॒क्षये᳚-त्पशु॒मान्-थ्स्या॒-द्वरु॑ण॒-स्त्वे॑न-ङ्गृह्णीया॒द्यन्न भ॒क्षये॑दप॒शु-स्स्या॒न्नैनं॒-वँरु॑णो गृह्णीया-दुप॒स्पृश्य॑मे॒व प॑शु॒मा-न्भ॑वति॒ नैनं॒-वँरु॑णो गृह्णाति॒ प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ इत्या॑ह वरुणपा॒शादे॒व निर्मु॑च्य॒ते ऽप्र॑तीक्ष॒मा य॑न्ति॒ वरु॑णस्या॒न्तर्हि॑त्या॒ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒मही-त्या॑ह स॒मिधै॒वाग्नि-न्न॑म॒स्यन्त॑ उ॒पाय॑न्ति॒ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धे॒हीत्या॑ह॒ तेज॑ ए॒वा-ऽऽत्म-न्ध॑त्ते ॥ 13 ॥
(रक्षाग्ं॑सि - प्रया॒जा - नृ॒तवो॒ - वै - न॑म॒स्यन्तो॒ - द्वाद॑श च) (अ. 3)
स्फ्येन॒ वेदि॒मुद्ध॑न्ति रथा॒क्षेण॒ वि मि॑मीते॒ यूप॑-म्मिनोति त्रि॒वृत॑मे॒व वज्रग्ं॑ स॒भृन्त्य॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ स्तृत्यै॒ यद॑न्तर्वे॒दि मि॑नु॒या-द्दे॑वलो॒कम॒भि ज॑ये॒-द्य-द्ब॑हिर्वे॒दि म॑नुष्य लो॒कं ँवे᳚द्य॒न्तस्य॑ स॒न्धौ मि॑नोत्यु॒भयो᳚-र्लो॒कयो॑-र॒भिजि॑त्या॒ उप॑रसम्मिता-म्मिनुया-त्पितृलो॒कका॑मस्य रश॒नस॑मिन्ता-म्मनुष्यलो॒कका॑मस्य च॒षाल॑-सम्मितामिन्द्रि॒य का॑मस्य॒ सर्वा᳚न्-थ्स॒मा-न्प्र॑ति॒ष्ठाका॑मस्य॒ ये त्रयो॑ मद्ध्य॒मास्तान्-थ्स॒मा-न्प॒शुका॑मस्यै॒तान्. वा [वै, अनु॑] 14
अनु॑ प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्ते पशु॒माने॒व भ॑वति॒ व्यति॑षजे॒दित॑रा-न्प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभि॒र्व्यति॑षजति॒ य-ङ्का॒मये॑त प्र॒मायु॑क-स्स्या॒दिति॑ गर्त॒मित॒-न्तस्य॑ मिनुयादुत्तरा॒र्ध्यं॑-वँर्षि॑ष्ठ॒मथ॒ ह्रसी॑याग्ंसमे॒षा वै ग॑र्त॒मिद्यस्यै॒व-म्मि॒नोति॑ ता॒ज-क्प्र मी॑यते दक्षिणा॒र्ध्यं॑-वँर्षि॑ष्ठ-म्मिनुया-थ्सुव॒र्गका॑म॒स्याथ॒ ह्रसी॑याग्ंस-मा॒क्रम॑णमे॒व त-थ्सेतुं॒-यँज॑मानः कुरुते सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ [सम॑ष्ट्यै, यदेक॑स्मि॒न्॒.] 15
यदेक॑स्मि॒न्॒. यूपे॒ द्वे र॑श॒ने प॑रि॒व्यय॑ति॒ तस्मा॒देको॒ द्वे जा॒ये वि॑न्दते॒ यन्नैकाग्ं॑ रश॒ना-न्द्वयो॒र्यूप॑योः परि॒व्यय॑ति॒ तस्मा॒न्नैका॒ द्वौ पती॑ विन्दते॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ स्त्र्य॑स्य जाये॒तेत्यु॑पा॒न्ते तस्य॒ व्यति॑षजे॒-थ्स्त्र्ये॑वास्य॑ जायते॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ पुमा॑नस्य जाये॒तेत्या॒न्त-न्तस्य॒ प्र वे᳚ष्टये॒-त्पुमा॑ने॒वास्य॑ [वे᳚ष्टये॒-त्पुमा॑ने॒वास्य॑, जा॒य॒ते ऽसु॑रा॒] 16
जाय॒ते ऽसु॑रा॒ वै दे॒वा-न्द॑क्षिण॒त उपा॑नय॒-न्ता-न्दे॒वा उ॑पश॒येनै॒वापा॑-नुदन्त॒ त-दु॑पश॒यस्यो॑-पशय॒त्वं-यँ-द्द॑क्षिण॒त उ॑पश॒य उ॑प॒शये॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै॒ सर्वे॒ वा अ॒न्ये यूपाः᳚ पशु॒मन्तो-ऽथो॑पश॒य ए॒वाप॒शुस्तस्य॒ यज॑मानः प॒शुर्यन्न नि॑र्दि॒शेदार्ति॒-मार्च्छे॒-द्यज॑मानो॒-ऽसौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्या-द्यमे॒व [ ] 17
द्वेष्टि॒ तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति॒ यदि॒ न द्वि॒ष्यादा॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूया॒न्न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॒ ना-ऽऽर॒ण्या-न्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ सो᳚-ऽन्नाद्ये॑न॒ व्या᳚र्ध्यत॒ स ए॒तामे॑काद॒शिनी॑-मपश्य॒-त्तया॒ वै सो᳚-ऽन्नाद्य॒मवा॑रुन्ध॒ यद्दश॒ यूपा॒ भव॑न्ति॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राजै॒वा-न्नाद्य॒मव॑ रुन्धे॒ [रुन्धे, य] 18
य ए॑काद॒श-स्स्तन॑ ए॒वास्यै॒ स दु॒ह ए॒वैना॒-न्तेन॒ वज्रो॒ वा ए॒षा स-म्मी॑यते॒ यदे॑काद॒शिनी॒ सेश्व॒रा पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्चं॑-यँ॒ज्ञग्ं सम्म॑र्दितो॒र्य-त्पा᳚त्नीव॒त-म्मि॒नोति॑ य॒ज्ञस्य॒ प्रत्युत्त॑ब्ध्यै सय॒त्वाय॑ ॥ 19 ॥
(वै - सम॑ष्ट्यै॒ - पुमा॑ने॒वास्य॒ - यमे॒व - रु॑न्धे - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)
प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स ए॒तामे॑काद॒शिनी॑-मपश्य॒-त्तया॒ वै स आयु॑रिन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मा॒त्मन्न॑धत्त प्र॒जा इ॑व॒ खलु॒ वा ए॒ष सृ॑जते॒ यो यज॑ते॒ स ए॒तर्हि॑ रिरिचा॒न इ॑व॒ यदे॒षैका॑द॒शिनी॒ भव॒त्यायु॑रे॒व तये᳚न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-यँज॑मान आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ प्रैवा-ऽऽग्ने॒येन॑ वापयति मिथु॒नग्ं सा॑रस्व॒त्या क॑रोति॒ रेत॑- [रेतः॑, सौ॒म्येन॑ दधाति॒] 20
-स्सौ॒म्येन॑ दधाति॒ प्र ज॑नयति पौ॒ष्णेन॑ बार्हस्प॒त्यो भ॑वति॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑णै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्रज॑नयति वैश्वदे॒वो भ॑वति वैश्वदे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्रज॑नयती-न्द्रि॒यमे॒वैन्द्रेणाव॑ रुन्धे॒ विश॑-म्मारु॒तेनौजो॒ बल॑मैन्द्रा॒ग्नेन॑ प्रस॒वाय॑ सावि॒त्रो नि॑र्वरुण॒त्वाय॑ वारु॒णो म॑द्ध्य॒त ऐ॒न्द्रमा ल॑भते मद्ध्य॒त ए॒वेन्द्रि॒यं-यँज॑माने दधाति [ ] 21
पु॒रस्ता॑दै॒न्द्रस्य॑ वैश्वदे॒वमा ल॑भते वैश्वदे॒वं-वाँ अन्न॒मन्न॑मे॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता॒दन्न॑मद्यत ऐ॒न्द्रमा॒लभ्य॑ मारु॒तमा ल॑भते॒ वि-ड्वै म॒रुतो॒ विश॑मे॒वास्मा॒ अनु॑ बद्ध्नाति॒ यदि॑ का॒मये॑त॒ यो-ऽव॑गत॒-स्सो-ऽप॑ रुद्ध्यतां॒-योँ-ऽप॑रुद्ध॒-स्सो-ऽव॑ गच्छ॒त्वित्यै॒न्द्रस्य॑ लो॒के वा॑रु॒णमा ल॑भेत वारु॒णस्य॑ लो॒क ऐ॒न्द्रं- [लो॒क ऐ॒न्द्रम्, य ए॒वाव॑गत॒-स्सो-ऽप॑] 22
-ँय ए॒वाव॑गत॒-स्सो-ऽप॑ रुद्ध्यते॒ यो-ऽप॑रुद्ध॒-स्सो-ऽव॑ गच्छति॒ यदि॑ का॒मये॑त प्र॒जा मु॑ह्येयु॒रिति॑ प॒शून् व्यति॑षजे-त्प्र॒जा ए॒व मो॑हयति॒ यद॑भिवाह॒तो॑-ऽपां-वाँ॑रु॒णमा॒लभे॑त प्र॒जा वरु॑णो गृह्णीया-द्दक्षिण॒त उद॑ञ्च॒मा ल॑भते-ऽपवाह॒तो॑-ऽपा-म्प्र॒जाना॒-मव॑रुण ग्राहाय ॥ 23 ॥
(रेतो॒ - यज॑माने दधाति - लो॒क ऐ॒न्द्रग्ं - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च) (अ. 5)
इन्द्रः॒ पत्नि॑या॒ मनु॑मयाजय॒-त्ता-म्पर्य॑ग्निकृता॒-मुद॑सृज॒-त्तया॒ मनु॑रार्ध्नो॒द्य-त्पर्य॑ग्निकृत-म्पात्नीव॒तमु॑-थ्सृ॒जति॒ यामे॒व मनु॒र्॒. ऋद्धि॒मार्ध्नो॒-त्तामे॒व यज॑मान ऋध्नोति य॒ज्ञस्य॒ वा अप्र॑तिष्ठिता-द्य॒ज्ञः परा॑ भवति य॒ज्ञ-म्प॑रा॒भव॑न्तं॒-यँज॑मा॒नो-ऽनु॒ परा॑ भवति॒ यदाज्ये॑न पात्नीव॒तग्ं सग्ग्॑स्था॒पय॑ति य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै य॒ज्ञ-म्प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तं॒-यँज॑मा॒नो-ऽनु॒ प्रति॑ तिष्ठती॒ष्टं-वँ॒पया॒ [-ँव॒पया᳚, भव॒त्यनि॑ष्टं-वँ॒शया-ऽथ॑] 24
भव॒त्यनि॑ष्टं-वँ॒शया-ऽथ॑ पात्नीव॒तेन॒ प्र च॑रति ती॒र्थ ए॒व प्र च॑र॒त्यथो॑ ए॒तर्ह्ये॒वास्य॒ याम॑स्त्वा॒ष्ट्रो भ॑वति॒ त्वष्टा॒ वै रेत॑स-स्सि॒क्तस्य॑ रू॒पाणि॒ वि क॑रोति॒ तमे॒व वृषा॑ण॒-म्पत्नी॒ष्वपि॑ सृजति॒ सो᳚-ऽस्मै रू॒पाणि॒ वि क॑रोति ॥ 25 ॥
(व॒पया॒ - षट्त्रिग्ं॑शच्च) (अ. 6)
घ्नन्ति॒ वा ए॒त-थ्सोमं॒-यँद॑भिषु॒ण्वन्ति॒ य-थ्सौ॒म्यो भव॑ति॒ यथा॑ मृ॒ताया॑नु॒स्तर॑णी॒-ङ्घ्नन्ति॑ ता॒दृगे॒व त-द्यदु॑त्तरा॒र्धे वा॒ मद्ध्ये॑ वा जुहु॒या-द्दे॒वता᳚भ्य-स्स॒मद॑-न्दद्ध्या-द्दक्षिणा॒र्धे जु॑होत्ये॒षा वै पि॑तृ॒णा-न्दि-ख्स्वाया॑मे॒व दि॒शि पि॒तॄ-न्नि॒रव॑दयत उद्गा॒तृभ्यो॑ हरन्ति सामदेव॒त्यो॑ वै सौ॒म्यो यदे॒व साम्नः॑ छम्बट्कु॒र्वन्ति॒ तस्यै॒व स शान्ति॒रवे᳚- [शान्ति॒रव॑, ई॒क्ष॒न्ते॒ प॒वित्रं॒-वैँ] 26
-क्षन्ते प॒वित्रं॒-वैँ सौ॒म्य आ॒त्मान॑मे॒व प॑वयन्ते॒ य आ॒त्मान॒-न्न प॑रि॒पश्ये॑दि॒तासुः॑ स्यादभिद॒दि-ङ्कृ॒त्वा-ऽवे᳚क्षेत॒ तस्मि॒न्॒. ह्या᳚त्मान॑-म्परि॒पश्य॒त्यथो॑ आ॒त्मान॑मे॒व प॑वयते॒ यो ग॒तम॑ना॒-स्स्या-थ्सो-ऽवे᳚क्षेत॒ यन्मे॒ मनः॒ परा॑गतं॒-यँद्वा॑ मे॒ अप॑रागतम् । राज्ञा॒ सोमे॑न॒ तद्व॒यम॒स्मासु॑ धारयाम॒सीति॒ मन॑ ए॒वात्म-न्दा॑धार॒- [ए॒वात्म-न्दा॑धार, न ग॒तम॑ना] 27
न ग॒तम॑ना भव॒त्यप॒ वै तृ॑तीयसव॒ने य॒ज्ञः क्रा॑मतीजा॒ना-दनी॑जानम॒भ्या᳚-ग्नावैष्ण॒व्यर्चा घृ॒तस्य॑ यजत्य॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञ-ञ्च॑ दाधारोपा॒ग्ं॒शु य॑जति मिथुन॒त्वाय॑ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति मि॒त्रो य॒ज्ञस्य॒ स्वि॑ष्टं-युँवते॒ वरु॑णो॒ दुरि॑ष्ट॒-ङ्क्व॑ तर्हि॑ य॒ज्ञः क्व॑ यज॑मानो भव॒तीति॒ यन्मै᳚त्रावरु॒णीं-वँ॒शामा॒लभ॑ते मि॒त्रेणै॒व [ ] 28
य॒ज्ञस्य॒ स्वि॑ष्टग्ं शमयति॒ वरु॑णेन॒ दुरि॑ष्ट॒-न्ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानो॒ यथा॒ वै लाङ्ग॑लेनो॒र्वरा᳚-म्प्रभि॒न्दन्-त्ये॒वमृ॑ख्सा॒मे य॒ज्ञ-म्प्र भि॑न्तो॒ यन्मै᳚त्रावरु॒णीं-वँ॒शामा॒लभ॑ते य॒ज्ञायै॒व प्रभि॑न्नाय म॒त्य॑म॒न्ववा᳚स्यति॒ शान्त्यै॑ या॒तया॑मानि॒ वा ए॒तस्य॒ छन्दाग्ं॑सि॒ य ई॑जा॒न-श्छन्द॑सामे॒ष रसो॒ य-द्व॒शा यन्मै᳚त्रावरु॒णीं-वँ॒शामा॒लभ॑ते॒ छन्दाग्॑स्ये॒व पुन॒रा प्री॑णा॒त्य या॑तयामत्वा॒याथो॒ छन्द॑स्स्वे॒व रस॑-न्दधाति ॥ 29 ॥
(अव॑ - दाधार - मि॒त्रेणै॒व - प्री॑णाति॒ - षट्च॑) (अ. 7)
दे॒वा वा इ॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यां᳚(1॒) ँव्य॑भजन्त॒ ततो॒ यद॒त्यशि॑ष्यत॒ तद॑तिग्रा॒ह्या॑ अभव॒-न्तद॑तिग्रा॒ह्या॑णा-मतिग्राह्य॒त्वं-यँद॑तिग्रा॒ह्या॑ गृ॒ह्यन्त॑ इन्द्रि॒यमे॒व त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मान आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ तेज॑ आग्ने॒येने᳚न्द्रि॒य-मै॒न्द्रेण॑ ब्रह्मवर्च॒सग्ं सौ॒र्येणो॑प॒स्तम्भ॑नं॒-वाँ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ यद॑तिग्रा॒ह्या᳚श्च॒क्रे पृ॒ष्ठानि॒ य-त्पृष्ठ्ये॒ न गृ॑ह्णी॒या-त्प्राञ्चं॑-यँ॒ज्ञ-म्पृ॒ष्ठानि॒ सग्ं शृ॑णीयु॒र्य-दु॒क्थ्ये॑ [-दु॒क्थ्ये᳚, गृ॒ह्णी॒या-त्प्र॒त्यञ्चं॑-] 30
गृह्णी॒या-त्प्र॒त्यञ्चं॑-यँ॒ज्ञम॑तिग्रा॒ह्या᳚-स्सग्ं शृ॑णीयुर्विश्व॒जिति॒ सर्व॑पृष्ठे ग्रहीत॒व्या॑ य॒ज्ञस्य॑ सवीर्य॒त्वाय॑ प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स प्रि॒यास्त॒नूरप॒ न्य॑धत्त॒ तद॑तिग्रा॒ह्या॑ अभव॒न् वित॑नु॒स्तस्य॑ य॒ज्ञ इत्या॑हु॒र्य-स्या॑तिग्रा॒ह्या॑ न गृ॒ह्यन्त॒ इत्यप्य॑ग्निष्टो॒मे ग्र॑हीत॒व्या॑ य॒ज्ञस्य॑ सतनु॒त्वाय॑ दे॒वता॒ वै सर्वा᳚-स्स॒दृशी॑रास॒-न्ता न व्या॒वृत॑-मगच्छ॒-न्ते दे॒वा [दे॒वाः, ए॒त ए॒ता-न्ग्रहा॑-] 31
ए॒त ए॒ता-न्ग्रहा॑-नपश्य॒-न्तान॑गृह्णता-ऽऽग्ने॒ यम॒ग्निरै॒न्द्रमिन्द्रः॑ सौ॒र्यग्ं सूर्य॒स्ततो॒ वै ते᳚-ऽन्याभि॑-र्दे॒वता॑भि-र्व्या॒वृत॑मगच्छ॒न्॒. यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते᳚ व्या॒वृत॑मे॒व पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण गच्छती॒मे लो॒का ज्योति॑ष्मन्त-स्स॒माव॑-द्वीर्याः का॒र्या॑ इत्या॑हुराग्ने॒येना॒स्मिन् ँलो॒के ज्योति॑र्धत्त ऐ॒न्द्रेणा॒न्तरि॑क्ष इन्द्रवा॒यू हि स॒युजौ॑ सौ॒र्येणा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के [ ] 32
ज्योति॑र्धत्ते॒ ज्योति॑ष्मन्तो-ऽस्मा इ॒मे लो॒का भ॑वन्ति स॒माव॑-द्वीर्यानेनान् कुरुत ए॒तान्. वै ग्रहा᳚-न्ब॒बां-वि॒श्वव॑यसा-ववित्ता॒-न्ताभ्या॑मि॒मे लो॒काः परा᳚ञ्चश्चा॒र्वाञ्च॑श्च॒ प्राभु॒र्यस्यै॒वं-विँ॒दुष॑ ए॒ते ग्रहा॑ गृ॒ह्यन्ते॒ प्रास्मा॑ इ॒मे लो॒काः परा᳚ञ्चश्चा॒र्वाञ्च॑श्च भान्ति ॥ 33 ॥
(उ॒क्थ्ये॑ - दे॒वा - अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒क - एका॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 8)
दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा अदा᳚भ्ये॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सव॑नानि॒ सम॑स्थापय॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒वं-विँ॒दुषो-ऽदा᳚भ्यो गृ॒ह्यते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति॒ यद्वै दे॒वा असु॑रा॒-नदा᳚भ्ये॒-नाद॑भ्नुव॒-न्तददा᳚भ्यस्या-दाभ्य॒ त्वं-यँ ए॒वं-वेँद॑ द॒भ्नोत्ये॒व भ्रातृ॑व्य॒-न्नैन॒-म्भ्रातृ॑व्यो दभ्नो- [दभ्नोति, ए॒षा वै] 34
-त्ये॒षा वै प्र॒जाप॑ते-रतिमो॒क्षिणी॒ नाम॑ त॒नूर्यददा᳚भ्य॒ उप॑नद्धस्य गृह्णा॒त्यति॑मुक्त्या॒ अति॑ पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्य-म्मुच्यते॒ य ए॒वं-वेँद॒ घ्नन्ति॒ वा ए॒त-थ्सोमं॒-यँद॑भिषु॒ण्वन्ति॒ सोमे॑ ह॒न्यमा॑ने य॒ज्ञो ह॑न्यते य॒ज्ञे यज॑मानो ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ कि-न्त-द्य॒ज्ञे यज॑मानः कुरुते॒ येन॒ जीवन्᳚-थ्सुव॒र्गं-लोँ॒कमेतीति॑ जीवग्र॒हो वा ए॒ष यददा॒भ्यो ऽन॑भिषुतस्य गृह्णाति॒ जीव॑न्तमे॒वैनग्ं॑ सुव॒र्गं ँलो॒क-ङ्ग॑मयति॒ वि वा ए॒त-द्य॒ज्ञ-ञ्छि॑न्दन्ति॒ यददा᳚भ्ये सग्ग्-स्था॒पय॑-न्त्य॒ग्ं॒शूनपि॑ सृजति य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै ॥ 35 ॥
(द॒भ्नो॒त्य - न॑भिषुतस्य गृह्णा॒त्ये - का॒न्नविग्ं॑श॒तिश्च॑) (अ. 9)
दे॒वा वै प्र॒बाहु॒ग्ग्रहा॑-नगृह्णत॒ स ए॒त-म्प्र॒जाप॑ति-र॒ग्ं॒शु-म॑पश्य॒-त्तम॑गृह्णीत॒ तेन॒ वै स आ᳚र्ध्नो॒-द्यस्यै॒वं-विँ॒दुषो॒-ऽग्ं॒शु-र्गृ॒ह्यत॑ ऋ॒द्ध्नोत्ये॒व स॒कृद॑भिषुतस्य गृह्णाति स॒कृद्धि स तेना-ऽऽर्ध्नो॒न्मन॑सा गृह्णाति॒ मन॑ इव॒ हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्या॒ औदु॑म्बरेण गृह्णा॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्ज॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ चतुः॑स्रक्ति भवति दि॒- [भवति दि॒क्षु, ए॒व प्रति॑ तिष्ठति॒] 36
-क्ष्वे॑व प्रति॑ तिष्ठति॒ यो वा अ॒ग्ं॒शोरा॒यत॑नं॒-वेँदा॒-ऽऽयत॑नवा-न्भवति वामदे॒व्यमिति॒ साम॒ तद्वा अ॑स्या॒-ऽऽयत॑न॒-म्मन॑सा॒ गाय॑मानो गृह्णात्या॒यत॑नवाने॒व भ॑वति॒ यद॑द्ध्व॒र्युर॒ग्ं॒शु-ङ्गृ॒ह्ण-न्नार्धये॑दु॒भाभ्या॒-न्नर्ध्ये॑ताद्ध्व॒र्यवे॑ च॒ यज॑मानाय च॒ यद॒र्धये॑-दु॒भाभ्या॑-मृद्ध्ये॒तान॑वान-ङ्गृह्णाति॒ सैवास्यर्धि॒र्॒. हिर॑ण्यम॒भि व्य॑नित्य॒मृतं॒-वैँ हिर॑ण्य॒मायुः॑ प्रा॒ण आयु॑षै॒वामृत॑म॒भि धि॑नोति श॒तमा॑न-म्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठति ॥ 37 ॥
(दि॒क्ष्व॑ - निति - विग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 10)
प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒-थ्स रि॑रिचा॒नो॑-ऽमन्यत॒ स य॒ज्ञानाग्ं॑ षोडश॒धेन्द्रि॒यं-वीँ॒र्य॑मा॒त्मान॑म॒भि सम॑क्खिद॒-त्त-थ्षो॑ड॒श्य॑भव॒न्न वै षो॑ड॒शी नाम॑ य॒ज्ञो᳚-ऽस्ति॒ यद्वाव षो॑ड॒शग्ग् स्तो॒त्रग्ं षो॑ड॒शग्ं श॒स्त्र-न्तेन॑ षोड॒शी त-थ्षो॑ड॒शिनः॑ षोडशि॒त्वं-यँ-थ्षो॑ड॒शी गृ॒ह्यत॑ इन्द्रि॒यमे॒व त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मान आ॒त्म-न्ध॑त्ते दे॒वेभ्यो॒ वै सु॑व॒र्गो लो॒को [लो॒कः, न प्राभ॑व॒-त्त] 38
न प्राभ॑व॒-त्त ए॒तग्ं षो॑ड॒शिन॑मपश्य॒-न्तम॑गृह्णत॒ ततो॒ वै तेभ्यः॑ सुव॒र्गो लो॒कः प्राभ॑व॒द्य-थ्षो॑ड॒शी गृ॒ह्यते॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिजि॑त्या॒ इन्द्रो॒ वै दे॒वाना॑मानुजाव॒र आ॑सी॒-थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒-त्तस्मा॑ ए॒तग्ं षो॑ड॒शिन॒-म्प्राय॑च्छ॒-त्तम॑गृह्णीत॒ ततो॒ वै सो-ऽग्र॑-न्दे॒वता॑ना॒-म्पर्यै॒-द्यस्यै॒वं-विँ॒दुषः॑ षोड॒शी गृ॒ह्यते- [गृ॒ह्यते᳚, अग्र॑मे॒व] 39
-ऽग्र॑मे॒व स॑मा॒नाना॒-म्पर्ये॑ति प्रातस्सव॒ने गृ॑ह्णाति॒ वज्रो॒ वै षो॑ड॒शी वज्रः॑ प्रातस्सव॒नग्ग् स्वादे॒वैनं॒-योँने॒र्निगृ॑ह्णाति॒ सव॑नेसवने॒-ऽभि गृ॑ह्णाति॒ सव॑नाथ्सवनादे॒वैन॒-म्प्र ज॑नयति तृतीयसव॒ने प॒शुका॑मस्य गृह्णीया॒-द्वज्रो॒ वै षो॑ड॒शी प॒शव॑स्तृतीयसव॒नं-वँज्रे॑णै॒वास्मै॑ तृतीयसव॒ना-त्प॒शूनव॑ रुन्धे॒ नोक्थ्ये॑ गृह्णीया-त्प्र॒जा वै प॒शव॑ उ॒क्थानि॒ यदु॒क्थ्ये॑- [यदु॒क्थ्ये᳚, गृ॒ह्णी॒या-त्प्र॒जा-] 40
गृह्णी॒या-त्प्र॒जा-म्प॒शून॑स्य॒ निर्द॑हेदतिरा॒त्रे प॒शुका॑मस्य गृह्णीया॒-द्वज्रो॒ वै षो॑ड॒शी वज्रे॑णै॒वास्मै॑ प॒शून॑व॒रुद्ध्य॒ रात्रि॑-यो॒परि॑ष्टा-च्छमय॒त्यप्य॑ग्निष्टो॒मे रा॑ज॒न्य॑स्य गृह्णीया-द्व्या॒वृत्का॑मो॒ हि रा॑ज॒न्यो॑ यज॑ते सा॒ह्न ए॒वास्मै॒ वज्र॑-ङ्गृह्णाति॒ स ए॑नं॒-वँज्रो॒ भूत्या॑ इन्धे॒ निर्वा॑ दह-त्येकवि॒ग्ं॒शग्ग् स्तो॒त्र-म्भ॑वति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ हरि॑वच्छस्यत॒ इन्द्र॑स्य प्रि॒य-न्धामो- [प्रि॒य-न्धाम॑, उपा᳚-ऽऽप्नोति॒] 41
-पा᳚-ऽऽप्नोति॒ कनी॑याग्ंसि॒ वै दे॒वेषु॒ छन्दा॒ग्॒स्यास॒न्-ज्याया॒ग्॒-स्यसु॑रेषु॒ ते दे॒वाः कनी॑यसा॒ छन्द॑सा॒ ज्याय॒-श्छन्दो॒-ऽभि व्य॑शग्ंस॒-न्ततो॒ वै ते-ऽसु॑राणां-लोँ॒कम॑वृञ्जत॒ य-त्कनी॑यसा॒ छन्द॑सा॒ ज्याय॒-श्छन्दो॒-ऽभिवि॒शग्ंस॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒व तल्लो॒कं-वृँ॑ङ्क्ते॒ षड॒क्षरा॒ण्यति॑ रेचयन्ति॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति च॒त्वारि॒ पूर्वा॒ण्यव॑ कल्पयन्ति॒ [कल्पयन्ति, चतु॑ष्पद ए॒व] 42
चतु॑ष्पद ए॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ द्वे उत्त॑रे द्वि॒पद॑ ए॒वाव॑ रुन्धे ऽनु॒ष्टुभ॑म॒भि स-म्पा॑दयन्ति॒ वाग्वा अ॑नु॒ष्टु-प्तस्मा᳚-त्प्रा॒णानां॒-वाँगु॑त्त॒मा स॑मयाविषि॒ते सूर्ये॑ षोड॒शिनः॑ स्तो॒त्र-मु॒पाक॑रोत्ये॒तस्मि॒न् वै लो॒क इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑हन्-थ्सा॒क्षादे॒व वज्र॒-म्भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑र-त्यरुणपिश॒ङ्गो-ऽश्वो॒ दक्षि॑णै॒तद्वै वज्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै ॥ 43 ॥
(लो॒को - वि॒दुषः॑ षोड॒शी गृ॒ह्यते॒ - यदु॒क्थ्ये॑ - धाम॑ - कल्पयन्ति - स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)
(सु॒व॒र्गाय॒ य-द्दा᳚क्षि॒णानि॑ - समिष्ट य॒जूग् - ष्य॑वभृथ य॒जूग्ंषि॒ - स्फ्येन॑ - प्र॒जाप॑तिरेकाद॒शिनी॒ - मिन्द्रः॒ पत्नि॑या॒ - घ्नन्ति॑ - दे॒वा वा इ॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑ - दे॒वा वा अदा᳚भ्ये - दे॒वा वै प्र॒बाहु॑क् - प्र॒जाप॑तिर्दे॒वेभ्य॒-स्स रि॑रिचा॒नः - षो॑डश॒धैका॑दश) (11)
(सु॒व॒र्गाय॑ - यजति प्र॒जाः - सौ॒म्येन॑ - गृह्णी॒या-त्प्र॒त्यञ्चं॑ - गृह्णी॒या-त्प्र॒जा-म्प॒शून् - त्रिच॑त्वारिग्ंशत्) (43)
(सु॒व॒र्गाय॒, वज्र॑स्य रू॒पग्ं समृ॑द्ध्यै)
(प्रा॒चीन॑वग्ंशं॒ - य - च्चा॒त्वाला᳚ - द्य॒ज्ञेने - न्द्रः॑ - सु॒वर्गाय॒ - षट् ) (6)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहितायां षष्ठकाण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - somamantrabrāhmaṇanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
su॒va॒rgāya॒ vā e॒tāni̭ lo॒kāya̭ hūyante॒ ya-ddā᳚kṣi॒ṇāni॒ dvābhyā॒-ṅgārha̭patye juhoti dvi॒pā-dyaja̭mānaḥ॒ prati̭ṣṭhityā॒ āgnī᳚ddhre juhotya॒ntari̭kṣa e॒vā-''kra̭mate॒ sado॒-'bhyaiti̭ suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati sau॒rībhyā̭mṛ॒gbhyā-ṅgārha̭patye juhotya॒mume॒vainaṃ̭-lo~॒kagṃ sa॒māro̭hayati॒ naya̭vatya॒rcā-''gnī᳚ddhre juhoti suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhinī᳚tyai॒ diva̭-ṅgaccha॒ suvaḥ̭ pa॒teti॒ hira̭ṇyagṃ [hira̭ṇyam, hu॒tvo-dgṛ̭hṇāti] 1
hu॒tvo-dgṛ̭hṇāti suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati rū॒peṇa̭ vo rū॒pama॒bhyaimītyā̭ha rū॒peṇa॒ hyā̭sāgṃ rū॒pama॒bhyaiti॒ yaddhira̭ṇyena tu॒tho vo̭ vi॒śvavḙdā॒ vi bha̭ja॒tvityā̭ha tu॒tho ha̭ sma॒ vai vi॒śvavḙdā de॒vānā॒-ndakṣi̭ṇā॒ vi bha̭jati॒ tenai॒vainā॒ vi bha̭jatye॒ ta-ttḙ agne॒ rādha॒ [agne॒ rādhaḥ̭, aiti॒ soma̭cyuta॒-] 2
aiti॒ soma̭cyuta॒-mityā̭ha॒ soma̭cyuta॒gg॒ hya̭sya॒ rādha॒ aiti॒ tanmi॒trasya̭ pa॒thā na॒yetyā̭ha॒ śāntyā̭ ṛ॒tasya̭ pa॒thā preta̭ ca॒ndra da̭kṣiṇā॒ ityā̭ha sa॒tyaṃ-vā~ ṛ॒tagṃ sa॒tyenai॒vainā̭ ṛ॒tena॒ vi bha̭jati ya॒jñasya̭ pa॒thā sṷvi॒tā naya̭ntī॒rityā̭ha ya॒jñasya॒ hyḙtāḥ pa॒thā yanti॒ ya-ddakṣi̭ṇā brāhma॒ṇama॒dya rā᳚ddhyāsa॒- [rā᳚ddhyāsam, ṛṣi̭mārṣe॒ya-] 3
-mṛṣi̭mārṣe॒ya-mityā̭hai॒ṣa vai brā᳚hma॒ṇa ṛṣi̭rārṣe॒yo ya-śśṷśru॒vā-ntasmā̭de॒vamā̭ha॒ vi suvaḥ॒ paśya॒ vya̭ntari̭kṣa॒mityā̭ha suva॒rgame॒vainaṃ̭-lo~॒ka-ṅga̭mayati॒ yata̭sva sada॒syai̭rityā̭ha mitra॒tvāyā॒smaddā᳚trā deva॒trā ga̭cchata॒ madhṷmatīḥ pradā॒tāra॒mā vi̭śa॒tetyā̭ha va॒yami॒ha pra̭dā॒tāra॒-ssmo᳚-'smāna॒mutra॒ madhṷmatī॒rā vi̭śa॒teti॒ [vi̭śa॒teti̭, vāvaitadā̭ha॒] 4
vāvaitadā̭ha॒ hira̭ṇya-ndadāti॒ jyoti॒rvai hira̭ṇya॒-ñjyoti̭re॒va pu॒rastā᳚ddhatte suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyā a॒gnīdhḙ dadātya॒gnimṷkhāne॒vartū-nprī̭ṇāti bra॒hmaṇḙ dadāti॒ prasū᳚tyai॒ hotrḙ dadātyā॒tmā vā e॒ṣa ya॒jñasya॒ yaddhotā॒-''tmāna̭me॒va ya॒jñasya॒ dakṣi̭ṇābhi॒-ssama̭rdhayati || 5 ||
(hira̭ṇya॒gṃ॒ - rādho̭ - rādhyāsa - ma॒mutra॒ madhṷmatī॒rā vi̭śa॒tetya॒ - ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 1)
sa॒mi॒ṣṭa॒ ya॒jūgṃṣi̭ juhoti ya॒jñasya॒ sami̭ṣṭyai॒ yadvai ya॒jñasya̭ krū॒raṃ-ya~-dvili̭ṣṭaṃ॒-ya~da॒tyeti॒ yannātyeti॒ yada̭tika॒roti॒ yannāpi̭ ka॒roti॒ tade॒va taiḥ prī̭ṇāti॒ nava̭ juhoti॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāḥ purṷṣeṇa ya॒jña-ssammi̭to॒ yāvā̭ne॒va ya॒jñasta-mprī̭ṇāti॒ ṣa-ḍṛgmi̭yāṇi juhoti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti॒ trīṇi॒ yajūgṃ̭ṣi॒ [yajūgṃ̭ṣi, traya̭ i॒me lo॒kā] 6
traya̭ i॒me lo॒kā i॒māne॒va lo॒kā-nprī̭ṇāti॒ yajña̭ ya॒jña-ṅga̭ccha ya॒jñapa̭ti-ṅga॒cchetyā̭ha ya॒jñapa̭time॒vaina̭-ṅgamayati॒ svāṃ-yo~ni̭-ṅga॒cchetyā̭ha॒ svāme॒vainaṃ॒-yo~ni̭-ṅgamayatye॒ṣa tḙ ya॒jño ya̭jñapate sa॒hasū᳚ktavāka-ssu॒vīra॒ ityā̭ha॒ yaja̭māna e॒va vī॒rya̭-ndadhāti vāsi॒ṣṭho ha̭ sātyaha॒vyo dḙvabhā॒ga-mpa̭praccha॒ ya-thsṛñja̭yā-nbahuyā॒jino-'yī̭yajo ya॒jñe [ ] 7
ya॒jña-mpratya̭tiṣṭhi॒pā(3) ya॒jñapa॒tā(3)viti॒ sa ho̭vāca ya॒jñapa̭tā॒viti̭ sa॒tyādvai sṛñja̭yāḥ॒ parā̭ babhūvu॒riti̭ hovāca ya॒jñe vāva ya॒jñaḥ pra̭ti॒ṣṭhāpya̭ āsī॒-dyaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvā॒yeti॒ devā̭ gātuvido gā॒tuṃ-vi~॒ttvā gā॒tu -mi॒tetyā̭ha ya॒jña e॒va ya॒jña-mprati̭ ṣṭhāpayati॒ yaja̭māna॒syā-'pa̭rābhāvāya || 8 ||
(yajūgṃ̭ṣi - ya॒jña - eka̭catvārigṃśacca) (a. 2)
a॒va॒bhṛ॒tha॒-ya॒jūgṃṣi̭ juhoti॒ yade॒vārvā॒cīna॒-meka̭hāyanā॒denaḥ̭ ka॒roti॒ tade॒va tairava̭ yajate॒ 'po̭-'vabhṛ॒tha-mavai᳚tya॒phsu vai varṷṇa-ssā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate॒ vartma̭nā॒ vā a॒nvitya̭ ya॒jñagṃ rakṣāgṃ̭si jighāgṃsanti॒ sāmnā᳚ prasto॒tā-'nvavai̭ti॒ sāma॒ vai ra̭kṣo॒hā rakṣa̭sā॒mapa̭hatyai॒ trirni॒dhana॒mupai̭ti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒bhya e॒va lo॒kebhyo॒ rakṣā॒g॒- [lo॒kebhyo॒ rakṣāgṃ̭si, apa̭ hanti॒] 9
-syapa̭ hanti॒ purṷṣaḥpuruṣo ni॒dhana॒mupai̭ti॒ purṷṣaḥpuruṣo॒ hi ra̭kṣa॒svī rakṣa̭sā॒mapa̭hatyā u॒rugṃ hi rājā॒ varṷṇaśca॒kāretyā̭ha॒ prati̭ṣṭhityai śa॒ta-ntḙ rāja-nbhi॒ṣajaḥ̭ sa॒hasra॒mityā̭ha bheṣa॒jame॒vāsmai̭ karotya॒bhiṣṭhi̭to॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha varuṇapā॒śame॒vābhi ti̭ṣṭhati ba॒r॒hira॒bhi jṷho॒tyāhṷtīnā॒-mprati̭ṣṭhityā॒ atho̭ agni॒vatye॒va jṷho॒tyapa̭ barhiṣaḥ prayā॒jān [prayā॒jān, ya॒ja॒ti॒ pra॒jā vai] 10
ya̭jati pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pra॒jā e॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷñca॒tyājya̭bhāgau yajati ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti॒ varṷṇaṃ-ya~jati varuṇapā॒śāde॒vaina̭-mmuñcatya॒gnīvarṷṇau yajati sā॒kṣāde॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñca॒tya-pa̭barhiṣāvanūyā॒jau ya̭jati pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ pra॒jā e॒va va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati॒ dvāva̭nūyā॒jau ṣaṭ-thsampa̭dyante॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ [ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭, ṛ॒tuṣve॒va prati̭] 11
ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭha॒-tyava̭bhṛtha-nicaṅku॒ṇetyā̭ha yathodi॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate samu॒dre te॒ hṛda̭ya-ma॒phsva̭ntarityā̭ha samu॒dre hya̭ntarvarṷṇa॒-ssa-ntvā̭ viśa॒-ntvoṣa̭dhī-ru॒tā-''pa॒ ityā̭hā॒dbhi-re॒vaina॒moṣa̭dhībhi-ssa॒myañca̭-ndadhāti॒ devī̭rāpa e॒ṣa vo॒ garbha॒ ityā̭ha yathāya॒jure॒vaita-tpa॒śavo॒ vai [ ] 12
somo॒ ya-dbhi̭ndū॒nā-mbha॒kṣaye᳚-tpaśu॒mān-thsyā॒-dvarṷṇa॒-stvḙna-ṅgṛhṇīyā॒dyanna bha॒kṣayḙdapa॒śu-ssyā॒nnainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇīyā-dupa॒spṛśya̭me॒va pa̭śu॒mā-nbha̭vati॒ nainaṃ॒-va~rṷṇo gṛhṇāti॒ prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha varuṇapā॒śāde॒va nirmṷcya॒te 'pra̭tīkṣa॒mā ya̭nti॒ varṷṇasyā॒ntarhi̭tyā॒ edho᳚-'syedhiṣī॒mahī-tyā̭ha sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti॒ tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha॒ teja̭ e॒vā-''tma-ndha̭tte || 13 ||
(rakṣāgṃ̭si - prayā॒jā - nṛ॒tavo॒ - vai - na̭ma॒syanto॒ - dvāda̭śa ca) (a. 3)
sphyena॒ vedi॒muddha̭nti rathā॒kṣeṇa॒ vi mi̭mīte॒ yūpa̭-mminoti tri॒vṛta̭me॒va vajragṃ̭ sa॒bhṛntya॒ bhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭rati॒ stṛtyai॒ yada̭ntarve॒di mi̭nu॒yā-ddḙvalo॒kama॒bhi ja̭ye॒-dya-dba̭hirve॒di ma̭nuṣya lo॒kaṃ ~ve᳚dya॒ntasya̭ sa॒ndhau mi̭notyu॒bhayo᳚-rlo॒kayo̭-ra॒bhiji̭tyā॒ upa̭rasammitā-mminuyā-tpitṛlo॒kakā̭masya raśa॒nasa̭mintā-mmanuṣyalo॒kakā̭masya ca॒ṣāla̭-sammitāmindri॒ya kā̭masya॒ sarvā᳚n-thsa॒mā-npra̭ti॒ṣṭhākā̭masya॒ ye trayo̭ maddhya॒māstān-thsa॒mā-npa॒śukā̭masyai॒tān. vā [vai, anṷ] 14
anṷ pa॒śava॒ upa̭ tiṣṭhante paśu॒māne॒va bha̭vati॒ vyati̭ṣaje॒dita̭rā-npra॒jayai॒vaina̭-mpa॒śubhi॒rvyati̭ṣajati॒ ya-ṅkā॒mayḙta pra॒māyṷka-ssyā॒diti̭ garta॒mita॒-ntasya̭ minuyāduttarā॒rdhyaṃ̭-va~rṣi̭ṣṭha॒matha॒ hrasī̭yāgṃsame॒ṣā vai ga̭rta॒midyasyai॒va-mmi॒noti̭ tā॒ja-kpra mī̭yate dakṣiṇā॒rdhyaṃ̭-va~rṣi̭ṣṭha-mminuyā-thsuva॒rgakā̭ma॒syātha॒ hrasī̭yāgṃsa-mā॒krama̭ṇame॒va ta-thsetuṃ॒-ya~ja̭mānaḥ kurute suva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai॒ [sama̭ṣṭyai, yadeka̭smi॒n॒.] 15
yadeka̭smi॒n॒. yūpe॒ dve ra̭śa॒ne pa̭ri॒vyaya̭ti॒ tasmā॒deko॒ dve jā॒ye vi̭ndate॒ yannaikāgṃ̭ raśa॒nā-ndvayo॒ryūpa̭yoḥ pari॒vyaya̭ti॒ tasmā॒nnaikā॒ dvau patī̭ vindate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ strya̭sya jāye॒tetyṷpā॒nte tasya॒ vyati̭ṣaje॒-thstryḙvāsya̭ jāyate॒ ya-ṅkā॒mayḙta॒ pumā̭nasya jāye॒tetyā॒nta-ntasya॒ pra ve᳚ṣṭaye॒-tpumā̭ne॒vāsya̭ [ve᳚ṣṭaye॒-tpumā̭ne॒vāsya̭, jā॒ya॒te 'sṷrā॒] 16
jāya॒te 'sṷrā॒ vai de॒vā-nda̭kṣiṇa॒ta upā̭naya॒-ntā-nde॒vā ṷpaśa॒yenai॒vāpā̭-nudanta॒ ta-dṷpaśa॒yasyo̭-paśaya॒tvaṃ-ya~-dda̭kṣiṇa॒ta ṷpaśa॒ya ṷpa॒śaye॒ bhrātṛ̭vyāpanuttyai॒ sarve॒ vā a॒nye yūpāḥ᳚ paśu॒manto-'tho̭paśa॒ya e॒vāpa॒śustasya॒ yaja̭mānaḥ pa॒śuryanna ni̭rdi॒śedārti॒-mārcche॒-dyaja̭māno॒-'sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyā-dyame॒va [ ] 17
dveṣṭi॒ tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati॒ yadi॒ na dvi॒ṣyādā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyā॒nna grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti॒ nā-''ra॒ṇyā-npra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ so᳚-'nnādyḙna॒ vyā᳚rdhyata॒ sa e॒tāmḙkāda॒śinī̭-mapaśya॒-ttayā॒ vai so᳚-'nnādya॒mavā̭rundha॒ yaddaśa॒ yūpā॒ bhava̭nti॒ daśā᳚kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-nnādya॒mava̭ rundhe॒ [rundhe, ya] 18
ya ḙkāda॒śa-sstana̭ e॒vāsyai॒ sa du॒ha e॒vainā॒-ntena॒ vajro॒ vā e॒ṣā sa-mmī̭yate॒ yadḙkāda॒śinī॒ seśva॒rā pu॒rastā᳚-tpra॒tyañcaṃ̭-ya~॒jñagṃ samma̭rdito॒rya-tpā᳚tnīva॒ta-mmi॒noti̭ ya॒jñasya॒ pratyutta̭bdhyai saya॒tvāya̭ || 19 ||
(vai - sama̭ṣṭyai॒ - pumā̭ne॒vāsya॒ - yame॒va - rṷndhe - tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 4)
pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ sa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa e॒tāmḙkāda॒śinī̭-mapaśya॒-ttayā॒ vai sa āyṷrindri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmanna̭dhatta pra॒jā i̭va॒ khalu॒ vā e॒ṣa sṛ̭jate॒ yo yaja̭te॒ sa e॒tarhi̭ riricā॒na i̭va॒ yade॒ṣaikā̭da॒śinī॒ bhava॒tyāyṷre॒va taye᳚ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ praivā-''gne॒yena̭ vāpayati mithu॒nagṃ sā̭rasva॒tyā ka̭roti॒ reta̭- [retaḥ̭, sau॒myena̭ dadhāti॒] 20
-ssau॒myena̭ dadhāti॒ pra ja̭nayati pau॒ṣṇena̭ bārhaspa॒tyo bha̭vati॒ brahma॒ vai de॒vānā॒-mbṛha॒spati॒rbrahma̭ṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ praja̭nayati vaiśvade॒vo bha̭vati vaiśvade॒vyo̭ vai pra॒jāḥ pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayatī-ndri॒yame॒vaindreṇāva̭ rundhe॒ viśa̭-mmāru॒tenaujo॒ bala̭maindrā॒gnena̭ prasa॒vāya̭ sāvi॒tro ni̭rvaruṇa॒tvāya̭ vāru॒ṇo ma̭ddhya॒ta ai॒ndramā la̭bhate maddhya॒ta e॒vendri॒yaṃ-ya~ja̭māne dadhāti [ ] 21
pu॒rastā̭dai॒ndrasya̭ vaiśvade॒vamā la̭bhate vaiśvade॒vaṃ-vā~ anna॒manna̭me॒va pu॒rastā᳚ddhatte॒ tasmā᳚-tpu॒rastā॒danna̭madyata ai॒ndramā॒labhya̭ māru॒tamā la̭bhate॒ vi-ḍvai ma॒ruto॒ viśa̭me॒vāsmā॒ anṷ baddhnāti॒ yadi̭ kā॒mayḙta॒ yo-'va̭gata॒-sso-'pa̭ ruddhyatāṃ॒-yo~-'pa̭ruddha॒-sso-'va̭ gaccha॒tvityai॒ndrasya̭ lo॒ke vā̭ru॒ṇamā la̭bheta vāru॒ṇasya̭ lo॒ka ai॒ndraṃ- [lo॒ka ai॒ndram, ya e॒vāva̭gata॒-sso-'pa̭] 22
-~ya e॒vāva̭gata॒-sso-'pa̭ ruddhyate॒ yo-'pa̭ruddha॒-sso-'va̭ gacchati॒ yadi̭ kā॒mayḙta pra॒jā mṷhyeyu॒riti̭ pa॒śūn vyati̭ṣaje-tpra॒jā e॒va mo̭hayati॒ yada̭bhivāha॒to̭-'pāṃ-vā~̭ru॒ṇamā॒labhḙta pra॒jā varṷṇo gṛhṇīyā-ddakṣiṇa॒ta uda̭ñca॒mā la̭bhate-'pavāha॒to̭-'pā-mpra॒jānā॒-mava̭ruṇa grāhāya || 23 ||
(reto॒ - yaja̭māne dadhāti - lo॒ka ai॒ndragṃ - sa॒ptatrigṃ̭śacca) (a. 5)
indraḥ॒ patni̭yā॒ manṷmayājaya॒-ttā-mparya̭gnikṛtā॒-muda̭sṛja॒-ttayā॒ manṷrārdhno॒dya-tparya̭gnikṛta-mpātnīva॒tamṷ-thsṛ॒jati॒ yāme॒va manu॒r॒. ṛddhi॒mārdhno॒-ttāme॒va yaja̭māna ṛdhnoti ya॒jñasya॒ vā apra̭tiṣṭhitā-dya॒jñaḥ parā̭ bhavati ya॒jña-mpa̭rā॒bhava̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ parā̭ bhavati॒ yadājyḙna pātnīva॒tagṃ sagg̭sthā॒paya̭ti ya॒jñasya॒ prati̭ṣṭhityai ya॒jña-mpra̭ti॒tiṣṭha̭ntaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'nu॒ prati̭ tiṣṭhatī॒ṣṭaṃ-va~॒payā॒ [-~va॒payā᳚, bhava॒tyani̭ṣṭaṃ-va~॒śayā-'tha̭] 24
bhava॒tyani̭ṣṭaṃ-va~॒śayā-'tha̭ pātnīva॒tena॒ pra ca̭rati tī॒rtha e॒va pra ca̭ra॒tyatho̭ e॒tarhye॒vāsya॒ yāma̭stvā॒ṣṭro bha̭vati॒ tvaṣṭā॒ vai reta̭sa-ssi॒ktasya̭ rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti॒ tame॒va vṛṣā̭ṇa॒-mpatnī॒ṣvapi̭ sṛjati॒ so᳚-'smai rū॒pāṇi॒ vi ka̭roti || 25 ||
(va॒payā॒ - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvanti॒ ya-thsau॒myo bhava̭ti॒ yathā̭ mṛ॒tāyā̭nu॒stara̭ṇī॒-ṅghnanti̭ tā॒dṛge॒va ta-dyadṷttarā॒rdhe vā॒ maddhyḙ vā juhu॒yā-dde॒vatā᳚bhya-ssa॒mada̭-ndaddhyā-ddakṣiṇā॒rdhe jṷhotye॒ṣā vai pi̭tṛ॒ṇā-ndi-khsvāyā̭me॒va di॒śi pi॒tṝ-nni॒rava̭dayata udgā॒tṛbhyo̭ haranti sāmadeva॒tyo̭ vai sau॒myo yade॒va sāmnaḥ̭ chambaṭku॒rvanti॒ tasyai॒va sa śānti॒rave᳚- [śānti॒rava̭, ī॒kṣa॒nte॒ pa॒vitraṃ॒-vai~] 26
-kṣante pa॒vitraṃ॒-vai~ sau॒mya ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayante॒ ya ā॒tmāna॒-nna pa̭ri॒paśyḙdi॒tāsuḥ̭ syādabhida॒di-ṅkṛ॒tvā-'ve᳚kṣeta॒ tasmi॒n॒. hyā᳚tmāna̭-mpari॒paśya॒tyatho̭ ā॒tmāna̭me॒va pa̭vayate॒ yo ga॒tama̭nā॒-ssyā-thso-'ve᳚kṣeta॒ yanme॒ manaḥ॒ parā̭gataṃ॒-ya~dvā̭ me॒ apa̭rāgatam | rājñā॒ somḙna॒ tadva॒yama॒smāsṷ dhārayāma॒sīti॒ mana̭ e॒vātma-ndā̭dhāra॒- [e॒vātma-ndā̭dhāra, na ga॒tama̭nā] 27
na ga॒tama̭nā bhava॒tyapa॒ vai tṛ̭tīyasava॒ne ya॒jñaḥ krā̭matījā॒nā-danī̭jānama॒bhyā᳚-gnāvaiṣṇa॒vyarcā ghṛ॒tasya̭ yajatya॒gni-ssarvā̭ de॒vatā॒ viṣṇṷrya॒jño de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñca̭ dādhāropā॒gṃ॒śu ya̭jati mithuna॒tvāya̭ brahmavā॒dino̭ vadanti mi॒tro ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭaṃ-yu~vate॒ varṷṇo॒ duri̭ṣṭa॒-ṅkva̭ tarhi̭ ya॒jñaḥ kva̭ yaja̭māno bhava॒tīti॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te mi॒treṇai॒va [ ] 28
ya॒jñasya॒ svi̭ṣṭagṃ śamayati॒ varṷṇena॒ duri̭ṣṭa॒-nnā-''rti॒mārccha̭ti॒ yaja̭māno॒ yathā॒ vai lāṅga̭leno॒rvarā᳚-mprabhi॒ndan-tye॒vamṛ̭khsā॒me ya॒jña-mpra bhi̭nto॒ yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te ya॒jñāyai॒va prabhi̭nnāya ma॒tya̭ma॒nvavā᳚syati॒ śāntyai̭ yā॒tayā̭māni॒ vā e॒tasya॒ chandāgṃ̭si॒ ya ī̭jā॒na-śchanda̭sāme॒ṣa raso॒ ya-dva॒śā yanmai᳚trāvaru॒ṇīṃ-va~॒śāmā॒labha̭te॒ chandāg̭sye॒va puna॒rā prī̭ṇā॒tya yā̭tayāmatvā॒yātho॒ chanda̭ssve॒va rasa̭-ndadhāti || 29 ||
(ava̭ - dādhāra - mi॒treṇai॒va - prī̭ṇāti॒ - ṣaṭca̭) (a. 7)
de॒vā vā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryāṃ᳚(1॒) ~vya̭bhajanta॒ tato॒ yada॒tyaśi̭ṣyata॒ tada̭tigrā॒hyā̭ abhava॒-ntada̭tigrā॒hyā̭ṇā-matigrāhya॒tvaṃ-ya~da̭tigrā॒hyā̭ gṛ॒hyanta̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte॒ teja̭ āgne॒yene᳚ndri॒ya-mai॒ndreṇa̭ brahmavarca॒sagṃ sau॒ryeṇo̭pa॒stambha̭naṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya॒ yada̭tigrā॒hyā᳚śca॒kre pṛ॒ṣṭhāni॒ ya-tpṛṣṭhye॒ na gṛ̭hṇī॒yā-tprāñcaṃ̭-ya~॒jña-mpṛ॒ṣṭhāni॒ sagṃ śṛ̭ṇīyu॒rya-du॒kthyḙ [-du॒kthye᳚, gṛ॒hṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭-] 30
gṛhṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭-ya~॒jñama̭tigrā॒hyā᳚-ssagṃ śṛ̭ṇīyurviśva॒jiti॒ sarva̭pṛṣṭhe grahīta॒vyā̭ ya॒jñasya̭ savīrya॒tvāya̭ pra॒jāpa̭tirde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa pri॒yāsta॒nūrapa॒ nya̭dhatta॒ tada̭tigrā॒hyā̭ abhava॒n vita̭nu॒stasya̭ ya॒jña ityā̭hu॒rya-syā̭tigrā॒hyā̭ na gṛ॒hyanta॒ ityapya̭gniṣṭo॒me gra̭hīta॒vyā̭ ya॒jñasya̭ satanu॒tvāya̭ de॒vatā॒ vai sarvā᳚-ssa॒dṛśī̭rāsa॒-ntā na vyā॒vṛta̭-magaccha॒-nte de॒vā [de॒vāḥ, e॒ta e॒tā-ngrahā̭-] 31
e॒ta e॒tā-ngrahā̭-napaśya॒-ntāna̭gṛhṇatā-''gne॒ yama॒gnirai॒ndramindraḥ̭ sau॒ryagṃ sūrya॒stato॒ vai te᳚-'nyābhi̭-rde॒vatā̭bhi-rvyā॒vṛta̭magaccha॒n॒. yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante᳚ vyā॒vṛta̭me॒va pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vyeṇa gacchatī॒me lo॒kā jyoti̭ṣmanta-ssa॒māva̭-dvīryāḥ kā॒ryā̭ ityā̭hurāgne॒yenā॒smin ~lo॒ke jyoti̭rdhatta ai॒ndreṇā॒ntari̭kṣa indravā॒yū hi sa॒yujaṷ sau॒ryeṇā॒muṣmi̭n ~lo॒ke [ ] 32
jyoti̭rdhatte॒ jyoti̭ṣmanto-'smā i॒me lo॒kā bha̭vanti sa॒māva̭-dvīryānenān kuruta e॒tān. vai grahā᳚-nba॒bāṃ-vi॒śvava̭yasā-vavittā॒-ntābhyā̭mi॒me lo॒kāḥ parā᳚ñcaścā॒rvāñca̭śca॒ prābhu॒ryasyai॒vaṃ-vi~॒duṣa̭ e॒te grahā̭ gṛ॒hyante॒ prāsmā̭ i॒me lo॒kāḥ parā᳚ñcaścā॒rvāñca̭śca bhānti || 33 ||
(u॒kthyḙ - de॒vā - a॒muṣmi̭n ~lo॒ka - ekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 8)
de॒vā vai ya-dya॒jñe-'kṷrvata॒ tadasṷrā akurvata॒ te de॒vā adā᳚bhye॒ chandāgṃ̭si॒ sava̭nāni॒ sama̭sthāpaya॒-ntato̭ de॒vā abha̭va॒-nparā-'sṷrā॒ yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo-'dā᳚bhyo gṛ॒hyate॒ bhava̭tyā॒tmanā॒ parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati॒ yadvai de॒vā asṷrā॒-nadā᳚bhye॒-nāda̭bhnuva॒-ntadadā᳚bhyasyā-dābhya॒ tvaṃ-ya~ e॒vaṃ-ve~da̭ da॒bhnotye॒va bhrātṛ̭vya॒-nnaina॒-mbhrātṛ̭vyo dabhno- [dabhnoti, e॒ṣā vai] 34
-tye॒ṣā vai pra॒jāpa̭te-ratimo॒kṣiṇī॒ nāma̭ ta॒nūryadadā᳚bhya॒ upa̭naddhasya gṛhṇā॒tyati̭muktyā॒ ati̭ pā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vya-mmucyate॒ ya e॒vaṃ-ve~da॒ ghnanti॒ vā e॒ta-thsomaṃ॒-ya~da̭bhiṣu॒ṇvanti॒ somḙ ha॒nyamā̭ne ya॒jño ha̭nyate ya॒jñe yaja̭māno brahmavā॒dino̭ vadanti॒ ki-nta-dya॒jñe yaja̭mānaḥ kurute॒ yena॒ jīvan᳚-thsuva॒rgaṃ-lo~॒kametīti̭ jīvagra॒ho vā e॒ṣa yadadā॒bhyo 'na̭bhiṣutasya gṛhṇāti॒ jīva̭ntame॒vainagṃ̭ suva॒rgaṃ ~lo॒ka-ṅga̭mayati॒ vi vā e॒ta-dya॒jña-ñchi̭ndanti॒ yadadā᳚bhye sagg-sthā॒paya̭-ntya॒gṃ॒śūnapi̭ sṛjati ya॒jñasya॒ santa̭tyai || 35 ||
(da॒bhno॒tya - na̭bhiṣutasya gṛhṇā॒tye - kā॒nnavigṃ̭śa॒tiśca̭) (a. 9)
de॒vā vai pra॒bāhu॒ggrahā̭-nagṛhṇata॒ sa e॒ta-mpra॒jāpa̭ti-ra॒gṃ॒śu-ma̭paśya॒-ttama̭gṛhṇīta॒ tena॒ vai sa ā᳚rdhno॒-dyasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo॒-'gṃ॒śu-rgṛ॒hyata̭ ṛ॒ddhnotye॒va sa॒kṛda̭bhiṣutasya gṛhṇāti sa॒kṛddhi sa tenā-''rdhno॒nmana̭sā gṛhṇāti॒ mana̭ iva॒ hi pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jāpa̭te॒rāptyā॒ audṷmbareṇa gṛhṇā॒tyūrgvā ṷdu॒mbara॒ ūrja̭me॒vāva̭ rundhe॒ catuḥ̭srakti bhavati di॒- [bhavati di॒kṣu, e॒va prati̭ tiṣṭhati॒] 36
-kṣvḙva prati̭ tiṣṭhati॒ yo vā a॒gṃ॒śorā॒yata̭naṃ॒-ve~dā॒-''yata̭navā-nbhavati vāmade॒vyamiti॒ sāma॒ tadvā a̭syā॒-''yata̭na॒-mmana̭sā॒ gāya̭māno gṛhṇātyā॒yata̭navāne॒va bha̭vati॒ yada̭ddhva॒ryura॒gṃ॒śu-ṅgṛ॒hṇa-nnārdhayḙdu॒bhābhyā॒-nnardhyḙtāddhva॒ryavḙ ca॒ yaja̭mānāya ca॒ yada॒rdhayḙ-du॒bhābhyā̭-mṛddhye॒tāna̭vāna-ṅgṛhṇāti॒ saivāsyardhi॒r॒. hira̭ṇyama॒bhi vya̭nitya॒mṛtaṃ॒-vai~ hira̭ṇya॒māyuḥ̭ prā॒ṇa āyṷṣai॒vāmṛta̭ma॒bhi dhi̭noti śa॒tamā̭na-mbhavati śa॒tāyuḥ॒ purṷṣa-śśa॒tendri̭ya॒ āyṷṣye॒vendri॒ye prati̭ tiṣṭhati || 37 ||
(di॒kṣva̭ - niti - vigṃśa॒tiśca̭) (a. 10)
pra॒jāpa̭ti-rde॒vebhyo̭ ya॒jñān vyādi̭śa॒-thsa ri̭ricā॒no̭-'manyata॒ sa ya॒jñānāgṃ̭ ṣoḍaśa॒dhendri॒yaṃ-vī~॒rya̭mā॒tmāna̭ma॒bhi sama̭kkhida॒-tta-thṣo̭ḍa॒śya̭bhava॒nna vai ṣo̭ḍa॒śī nāma̭ ya॒jño᳚-'sti॒ yadvāva ṣo̭ḍa॒śagg sto॒tragṃ ṣo̭ḍa॒śagṃ śa॒stra-ntena̭ ṣoḍa॒śī ta-thṣo̭ḍa॒śinaḥ̭ ṣoḍaśi॒tvaṃ-ya~-thṣo̭ḍa॒śī gṛ॒hyata̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māna ā॒tma-ndha̭tte de॒vebhyo॒ vai sṷva॒rgo lo॒ko [lo॒kaḥ, na prābha̭va॒-tta] 38
na prābha̭va॒-tta e॒tagṃ ṣo̭ḍa॒śina̭mapaśya॒-ntama̭gṛhṇata॒ tato॒ vai tebhyaḥ̭ suva॒rgo lo॒kaḥ prābha̭va॒dya-thṣo̭ḍa॒śī gṛ॒hyatḙ suva॒rgasya̭ lo॒kasyā॒bhiji̭tyā॒ indro॒ vai de॒vānā̭mānujāva॒ra ā̭sī॒-thsa pra॒jāpa̭ti॒mupā̭dhāva॒-ttasmā̭ e॒tagṃ ṣo̭ḍa॒śina॒-mprāya̭ccha॒-ttama̭gṛhṇīta॒ tato॒ vai so-'gra̭-nde॒vatā̭nā॒-mparyai॒-dyasyai॒vaṃ-vi~॒duṣaḥ̭ ṣoḍa॒śī gṛ॒hyate- [gṛ॒hyate᳚, agra̭me॒va] 39
-'gra̭me॒va sa̭mā॒nānā॒-mparyḙti prātassava॒ne gṛ̭hṇāti॒ vajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī vajraḥ̭ prātassava॒nagg svāde॒vainaṃ॒-yo~ne॒rnigṛ̭hṇāti॒ sava̭nesavane॒-'bhi gṛ̭hṇāti॒ sava̭nāthsavanāde॒vaina॒-mpra ja̭nayati tṛtīyasava॒ne pa॒śukā̭masya gṛhṇīyā॒-dvajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī pa॒śava̭stṛtīyasava॒naṃ-va~jrḙṇai॒vāsmai̭ tṛtīyasava॒nā-tpa॒śūnava̭ rundhe॒ nokthyḙ gṛhṇīyā-tpra॒jā vai pa॒śava̭ u॒kthāni॒ yadu॒kthyḙ- [yadu॒kthye᳚, gṛ॒hṇī॒yā-tpra॒jā-] 40
gṛhṇī॒yā-tpra॒jā-mpa॒śūna̭sya॒ nirda̭hedatirā॒tre pa॒śukā̭masya gṛhṇīyā॒-dvajro॒ vai ṣo̭ḍa॒śī vajrḙṇai॒vāsmai̭ pa॒śūna̭va॒ruddhya॒ rātri̭-yo॒pari̭ṣṭā-cchamaya॒tyapya̭gniṣṭo॒me rā̭ja॒nya̭sya gṛhṇīyā-dvyā॒vṛtkā̭mo॒ hi rā̭ja॒nyo̭ yaja̭te sā॒hna e॒vāsmai॒ vajra̭-ṅgṛhṇāti॒ sa ḙnaṃ॒-va~jro॒ bhūtyā̭ indhe॒ nirvā̭ daha-tyekavi॒gṃ॒śagg sto॒tra-mbha̭vati॒ prati̭ṣṭhityai॒ hari̭vacchasyata॒ indra̭sya pri॒ya-ndhāmo- [pri॒ya-ndhāma̭, upā᳚-''pnoti॒] 41
-pā᳚-''pnoti॒ kanī̭yāgṃsi॒ vai de॒veṣu॒ chandā॒g॒syāsa॒n-jyāyā॒g॒-syasṷreṣu॒ te de॒vāḥ kanī̭yasā॒ chanda̭sā॒ jyāya॒-śchando॒-'bhi vya̭śagṃsa॒-ntato॒ vai te-'sṷrāṇāṃ-lo~॒kama̭vṛñjata॒ ya-tkanī̭yasā॒ chanda̭sā॒ jyāya॒-śchando॒-'bhivi॒śagṃsa̭ti॒ bhrātṛ̭vyasyai॒va tallo॒kaṃ-vṛ~̭ṅkte॒ ṣaḍa॒kṣarā॒ṇyati̭ recayanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti ca॒tvāri॒ pūrvā॒ṇyava̭ kalpayanti॒ [kalpayanti, catṷṣpada e॒va] 42
catṷṣpada e॒va pa॒śūnava̭ rundhe॒ dve utta̭re dvi॒pada̭ e॒vāva̭ rundhe 'nu॒ṣṭubha̭ma॒bhi sa-mpā̭dayanti॒ vāgvā a̭nu॒ṣṭu-ptasmā᳚-tprā॒ṇānāṃ॒-vā~gṷtta॒mā sa̭mayāviṣi॒te sūryḙ ṣoḍa॒śinaḥ̭ sto॒tra-mu॒pāka̭rotye॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭han-thsā॒kṣāde॒va vajra॒-mbhrātṛ̭vyāya॒ pra ha̭ra-tyaruṇapiśa॒ṅgo-'śvo॒ dakṣi̭ṇai॒tadvai vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai || 43 ||
(lo॒ko - vi॒duṣaḥ̭ ṣoḍa॒śī gṛ॒hyate॒ - yadu॒kthyḙ - dhāma̭ - kalpayanti - sa॒ptaca̭tvārigṃśacca) (a. 11)
(su॒va॒rgāya॒ ya-ddā᳚kṣi॒ṇāni̭ - samiṣṭa ya॒jūg - ṣya̭vabhṛtha ya॒jūgṃṣi॒ - sphyena̭ - pra॒jāpa̭tirekāda॒śinī॒ - mindraḥ॒ patni̭yā॒ - ghnanti̭ - de॒vā vā i̭ndri॒yaṃ-vī~॒ryaṃ̭ - de॒vā vā adā᳚bhye - de॒vā vai pra॒bāhṷk - pra॒jāpa̭tirde॒vebhya॒-ssa ri̭ricā॒naḥ - ṣo̭ḍaśa॒dhaikā̭daśa) (11)
(su॒va॒rgāya̭ - yajati pra॒jāḥ - sau॒myena̭ - gṛhṇī॒yā-tpra॒tyañcaṃ̭ - gṛhṇī॒yā-tpra॒jā-mpa॒śūn - trica̭tvārigṃśat) (43)
(su॒va॒rgāya॒, vajra̭sya rū॒pagṃ samṛ̭ddhyai)
(prā॒cīna̭vagṃśaṃ॒ - ya - ccā॒tvālā᳚ - dya॒jñene - ndraḥ̭ - su॒vargāya॒ - ṣaṭ ) (6)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.