5.53 Sundarakanda - Tripanchasha Sargah — Sinhala Script

ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ සුන්දරකාණ්ඩම් .

අථ ත්රිපඤ්චාශස්සර්ගඃ .

තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා දශග්රීවෝ මහාත්මනඃ .

දේශකාලහිතං වාක්යං භ්රාතුරුත්තරමබ්රවීත් .. 1 ..

සම්යගුක්තං හි භවතා දූතවධ්යා විගර්හිතා .

අවශ්යං තු වධාදන්යඃ ක්රියතාමස්ය නිග්රහඃ .. 2 ..

කපීනාං කිල ලාඞ්ගූලමිෂ්ටං භවති භූෂණම් .

තදස්ය දීප්යතාං ශීඝ්රං තේන දග්ධේන ගච්ඡතු .. 3 ..

තතඃ පශ්යන්ත්විමං දීනමඞ්ගවෛරූප්යකර්ශිතම් .

සමිත්රජ්ඤාතයස්සර්වේ බාන්ධවාඃ සසුහෘජ්ජනාඃ .. 4 ..

ආජ්ඤාපයද්රාක්ෂසේන්ද්රඃ පුරං සර්වං සචත්වරම් .

ලාඞ්ගූලේන ප්රදීප්තේන රක්ෂෝභිඃ පරිණීයතාම් .. 5 ..

තස්ය තද්වචනං ශ්රුත්වා රාක්ෂසාඃ කෝපකර්ශිතාඃ .

වේෂ්ටයන්ති ස්ම ලාඞ්ගූලං ජීර්ණෛඃ කාර්පාසකෛඃ පටෛඃ .. 6 ..

සංවේෂ්ට්යමානේ ලාඞ්ගූලේ ව්යවර්ධත මහාකපිඃ .

ශුෂ්කමින්ධනමාසාද්ය වනේෂ්විව හුතාශනඃ .. 7 ..

තෛලේන පරිෂිච්යාථ තේ(අ)ග්නිං තත්රාභ්යපාතයන් .

ලාඞ්ගූලේන ප්රදීප්තේන රාක්ෂසාංස්තානපාතයත් .. 8 ..

රෝෂාමර්ෂපරීතාත්මා බාලසූර්යසමානනඃ .

ලාඞ්ගූලං සම්ප්රදීප්තං තු ද්රෂ්ටුං තස්ය හනූමතඃ .. 9 ..

සහස්ත්රීබාලවෘද්ධාශ්ච ජග්මුඃ ප්රීතා නිශාචරාඃ .

ස භූයඃ සඞ්ගතෛඃ ක්රූරෛර්රාක්ෂසෛර්හරිසත්තමඃ .. 10 ..

නිබද්ධඃ කෘතවාන්වීරස්තත්කාලසදෘශීං මතිම් .

කාමං ඛලු න මේ ශක්තා නිබද්ධස්යාපි රාක්ෂසාඃ .. 11 ..

ඡිත්ත්වා පාශාන් සමුත්පත්ය හන්යාමහමිමාන්පුනඃ .

යදි භර්තුර්හිතාර්ථාය චරන්තං භර්තෘශාසනාත් .. 12 ..

බධ්නන්ත්යේතේ දුරාත්මනෝ න තු මේ නිෂ්කෘතිඃ කෘතා .

සර්වේෂාමේව පර්යාප්තෝ රාක්ෂසානාමහං යුධි .. 13 ..

කින්තු රාමස්ය ප්රීත්යර්ථං විෂහිෂ්යේ(අ)හමීදෘශම් .

ලඞ්කා චාරයිතව්යා වෛ පුනරේව භවේදිති .. 14 ..

රාත්රෞ න හි සුදෘෂ්ටා මේ දුර්ගකර්මවිධානතඃ .

අවශ්යමේව ද්රෂ්ටව්යා මයා ලඞ්කා නිශාක්ෂයේ .. 15 ..

කාමං බද්ධස්ය මේ භූයඃ පුච්ඡස්යෝද්දීපනේන ච .

පීඩාං කුර්වන්තු රක්ෂාංසි න මේ(අ)ස්ති මනසශ්ශ්රමඃ .. 16 ..

තතස්තේ සංවෘතාකාරං සත්ත්වවන්තං මහාකපිම් .

පරිගෘහ්ය යයුර්හෘෂ්ටා රාක්ෂසාඃ කපිකුඤ්ජරම් .. 17 ..

ශඞ්ඛභේරීනිනාදෛස්තං ඝෝෂයන්තඃ ස්වකර්මභිඃ .

රාක්ෂසාඃ ක්රූරකර්මාණශ්චාරයන්ති ස්ම තාං පුරීම් .. 18 ..

අන්වීයමානෝ රක්ෂෝභිර්යයෞ සුඛමරින්දමඃ .

හනුමාංශ්චාරයාමාස රාක්ෂසානාං මහාපුරීම් .. 19 ..

අථාපශ්යද්විමානානි විචිත්රාණි මහාකපිඃ .

සංවෘතාන් භූමිභාගාංශ්ච සුවිභක්තාංශ්ච චත්වරාන් .. 20 ..

වීථීශ්ච ගෘහසම්බාධාඃ කපිශ්ශෘඞ්ගාටකානි ච .

තථා රථ්යෝපරථ්යාශ්ච තථෛව ගෘහකාන්තරාන් .. 21 ..

ගෘහාංශ්ච මේඝසඞ්කාශාන් දදර්ශ පවනාත්මජඃ .

චත්වරේෂු චතුෂ්කේෂු රාජමාර්ගේ තථෛව ච .. 22 ..

ඝෝෂයන්ති කපිං සර්වේ චාරීක ඉති රාක්ෂසාඃ .

ස්ත්රීබාලවෘද්ධාඃ නිර්ජග්මුස්තත්ර තත්ර කුතූහලාත් .. 23 ..

තං ප්රදීපිතලාඞ්ගූලං හනුමන්තං දිදෘක්ෂවඃ .

දීප්යමානේ තතස්තත්ර ලාඞ්ගූලාග්රේ හනූමතඃ .. 24 ..

රාක්ෂස්යස්තා විරූපාක්ෂ්ය ශ්ශංසුර්දේව්යාස්තදප්රියම් .

යස්ත්වයා කෘතසංවාද ස්සීතේ තාම්රමුඛඃ කපිඃ .. 25 ..

ලාඞ්ගූලේන ප්රදීප්තේන ස ඒෂ පරිණීයතේ .

ශ්රුත්වා තද්වචනං ක්රූරමාත්මාපහරණෝපමම් .. 26 ..

වෛදේහී ශෝකසන්තප්තා හුතාශනමුපාගමත් .

මඞ්ගලාභිමුඛී තස්ය සා තදා(අ)සීන්මහාකපේඃ .. 27 ..

උපතස්ථේ විශාලාක්ෂී ප්රයතා හව්යවාහනම් .

යද්යස්ති පතිශුශ්රූෂා යද්යස්ති චරිතං තපඃ .

යදි චාස්ත්යේකපත්නීත්වං ශීතෝ භව හනූමතඃ .. 28 ..

යදි කිඤ්චිදනුක්රෝශස්තස්ය මය්යස්ති ධීමතඃ .. 29 ..

යදි වා භාග්යශේෂෝ මේ ශීතෝ භව හනූමතඃ .

යදි මාං වෘත්තසම්පන්නාං තත්සමාගමලාලසාම් .. 30 ..

ස විජානාති ධර්මාත්මා ශීතෝ භව හනූමතඃ .

යදි මාං තාරයේදාර්යස්සුග්රීවඃ සත්යසඞ්ගරඃ .. 31 ..

අස්මාද්ධුඃඛාම්බුසංරෝධාච්ඡීතෝ භව හනූමතඃ .

තතස්තීක්ෂ්ණාර්චිරව්යග්රඃ ප්රදක්ෂිණශිඛෝ(අ)නලඃ .. 32 ..

ජජ්වාල මෘගශාබාක්ෂ්යා ශ්ශංසන්නිව ශිවං කපේඃ .

හනුමජ්ජනකශ්චාපි පුච්ඡානලයුතෝ(අ)නිලඃ .. 33 ..

වවෞ ස්වාස්ථ්යකරෝ දේව්යාඃ ප්රාලේයානිලශීතලඃ .

දහ්යමානේ ච ලාඞ්ගූලේ චින්තයාමාස වානරඃ .. 34 ..

ප්රදීප්තෝ(අ)ග්නිරයං කස්මාන්න මාං දහති සර්වතඃ .

දෘශ්යතේ ච මහාජ්වාලඃ කරෝති න ච මේ රුජම් .. 35 ..

ශිශිරස්යේව සඞ්ඝාතෝ ලාඞ්ගූලාග්රේ ප්රතිෂ්ඨිතඃ .

අථවා තදිදං ව්යක්තං යද්දෘෂ්ටං ප්ලවතා මයා .. 36 ..

රාමප්රභාවාදාශ්චර්යං පර්වත ස්සරිතාං පතෞ .

යදි තාවත්සමුද්රස්ය මෛනාකස්ය ච ධීමතඃ .. 37 ..

රාමාර්ථං සම්භ්රමස්තාදෘක්කිමග්නිර්න කරිෂ්යති .

සීතායාශ්චානෘශංස්යේන තේජසා රාඝවස්ය ච .. 38 ..

පිතුශ්ච මම සඛ්යේන න මාං දහති පාවකඃ .

භූයස්ස චින්තයාමාස මුහූර්තං කපිකුඤ්ජරඃ .. 39 ..

උත්පපාතාථ වේගේන නනාද ච මහාකපිඃ .

පුරද්වාරං තතශ්ශ්රීමාන් ශෛලශෘඞ්ගමිවෝන්නතම් .. 40 ..

විභක්තරක්ෂස්සම්බාධමාසසාදානිලාත්මජඃ .

ස භූත්වා ශෛලසඞ්කාශඃ ක්ෂණේන පුනරාත්මවාන් .. 41 ..

හ්රස්වතාං පරමාං ප්රාප්තෝ බන්ධනාන්යවශාතයත් .

විමුක්තශ්චාභවඡ්රචීමාන් පුනඃ පර්වතසන්නිභඃ .. 42 ..

වීක්ෂමාණශ්ච දදෘශේ පරිඝං තෝරණාශ්රිතම් .

ස තං ගෘහ්ය මහාබාහුඃ කාලායසපරිෂ්කෘතම් .. 43 ..

රක්ෂිණස්තාන් පුනස්සර්වාන්සූදයාමාස මාරුතිඃ .

ස තාන්නිහත්ත්වා රණචණ්ඩවික්රම ස්සමීක්ෂමාණඃ පුනරේව ලඞ්කාම් .

ප්රදීප්තලාඞ්ගූලකෘතාර්චිමාලී ප්රකාශතාදිත්ය ඉවාර්චිමාලී .. 44 ..

ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ සුන්දරකාණ්ඩේ ත්රිපඤ්චාශස්සර්ගඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha tripañcāśassargaḥ |

tasya tadvacanaṃ śrutvā daśagrīvo mahātmanaḥ |

deśakālahitaṃ vākyaṃ bhrāturuttaramabravīt || 1 ||

samyaguktaṃ hi bhavatā dūtavadhyā vigarhitā |

avaśyaṃ tu vadhādanyaḥ kriyatāmasya nigrahaḥ || 2 ||

kapīnāṃ kila lāṅgūlamiṣṭaṃ bhavati bhūṣaṇam |

tadasya dīpyatāṃ śīghraṃ tena dagdhena gacchatu || 3 ||

tataḥ paśyantvimaṃ dīnamaṅgavairūpyakarśitam |

samitrajñātayassarve bāndhavāḥ sasuhṛjjanāḥ || 4 ||

ājñāpayadrākṣasendraḥ puraṃ sarvaṃ sacatvaram |

lāṅgūlena pradīptena rakṣobhiḥ pariṇīyatām || 5 ||

tasya tadvacanaṃ śrutvā rākṣasāḥ kopakarśitāḥ |

veṣṭayanti sma lāṅgūlaṃ jīrṇaiḥ kārpāsakaiḥ paṭaiḥ || 6 ||

saṃveṣṭyamāne lāṅgūle vyavardhata mahākapiḥ |

śuṣkamindhanamāsādya vaneṣviva hutāśanaḥ || 7 ||

tailena pariṣicyātha te'gniṃ tatrābhyapātayan |

lāṅgūlena pradīptena rākṣasāṃstānapātayat || 8 ||

roṣāmarṣaparītātmā bālasūryasamānanaḥ |

lāṅgūlaṃ sampradīptaṃ tu draṣṭuṃ tasya hanūmataḥ || 9 ||

sahastrībālavṛddhāśca jagmuḥ prītā niśācarāḥ |

sa bhūyaḥ saṅgataiḥ krūrairrākṣasairharisattamaḥ || 10 ||

nibaddhaḥ kṛtavānvīrastatkālasadṛśīṃ matim |

kāmaṃ khalu na me śaktā nibaddhasyāpi rākṣasāḥ || 11 ||

chittvā pāśān samutpatya hanyāmahamimānpunaḥ |

yadi bharturhitārthāya carantaṃ bhartṛśāsanāt || 12 ||

badhnantyete durātmano na tu me niṣkṛtiḥ kṛtā |

sarveṣāmeva paryāpto rākṣasānāmahaṃ yudhi || 13 ||

kintu rāmasya prītyarthaṃ viṣahiṣye'hamīdṛśam |

laṅkā cārayitavyā vai punareva bhavediti || 14 ||

rātrau na hi sudṛṣṭā me durgakarmavidhānataḥ |

avaśyameva draṣṭavyā mayā laṅkā niśākṣaye || 15 ||

kāmaṃ baddhasya me bhūyaḥ pucchasyoddīpanena ca |

pīḍāṃ kurvantu rakṣāṃsi na me'sti manasaśśramaḥ || 16 ||

tataste saṃvṛtākāraṃ sattvavantaṃ mahākapim |

parigṛhya yayurhṛṣṭā rākṣasāḥ kapikuñjaram || 17 ||

śaṅkhabherīninādaistaṃ ghoṣayantaḥ svakarmabhiḥ |

rākṣasāḥ krūrakarmāṇaścārayanti sma tāṃ purīm || 18 ||

anvīyamāno rakṣobhiryayau sukhamarindamaḥ |

hanumāṃścārayāmāsa rākṣasānāṃ mahāpurīm || 19 ||

athāpaśyadvimānāni vicitrāṇi mahākapiḥ |

saṃvṛtān bhūmibhāgāṃśca suvibhaktāṃśca catvarān || 20 ||

vīthīśca gṛhasambādhāḥ kapiśśṛṅgāṭakāni ca |

tathā rathyoparathyāśca tathaiva gṛhakāntarān || 21 ||

gṛhāṃśca meghasaṅkāśān dadarśa pavanātmajaḥ |

catvareṣu catuṣkeṣu rājamārge tathaiva ca || 22 ||

ghoṣayanti kapiṃ sarve cārīka iti rākṣasāḥ |

strībālavṛddhāḥ nirjagmustatra tatra kutūhalāt || 23 ||

taṃ pradīpitalāṅgūlaṃ hanumantaṃ didṛkṣavaḥ |

dīpyamāne tatastatra lāṅgūlāgre hanūmataḥ || 24 ||

rākṣasyastā virūpākṣya śśaṃsurdevyāstadapriyam |

yastvayā kṛtasaṃvāda ssīte tāmramukhaḥ kapiḥ || 25 ||

lāṅgūlena pradīptena sa eṣa pariṇīyate |

śrutvā tadvacanaṃ krūramātmāpaharaṇopamam || 26 ||

vaidehī śokasantaptā hutāśanamupāgamat |

maṅgalābhimukhī tasya sā tadā'sīnmahākapeḥ || 27 ||

upatasthe viśālākṣī prayatā havyavāhanam |

yadyasti patiśuśrūṣā yadyasti caritaṃ tapaḥ |

yadi cāstyekapatnītvaṃ śīto bhava hanūmataḥ || 28 ||

yadi kiñcidanukrośastasya mayyasti dhīmataḥ || 29 ||

yadi vā bhāgyaśeṣo me śīto bhava hanūmataḥ |

yadi māṃ vṛttasampannāṃ tatsamāgamalālasām || 30 ||

sa vijānāti dharmātmā śīto bhava hanūmataḥ |

yadi māṃ tārayedāryassugrīvaḥ satyasaṅgaraḥ || 31 ||

asmāddhuḥkhāmbusaṃrodhācchīto bhava hanūmataḥ |

tatastīkṣṇārciravyagraḥ pradakṣiṇaśikho'nalaḥ || 32 ||

jajvāla mṛgaśābākṣyā śśaṃsanniva śivaṃ kapeḥ |

hanumajjanakaścāpi pucchānalayuto'nilaḥ || 33 ||

vavau svāsthyakaro devyāḥ prāleyānilaśītalaḥ |

dahyamāne ca lāṅgūle cintayāmāsa vānaraḥ || 34 ||

pradīpto'gnirayaṃ kasmānna māṃ dahati sarvataḥ |

dṛśyate ca mahājvālaḥ karoti na ca me rujam || 35 ||

śiśirasyeva saṅghāto lāṅgūlāgre pratiṣṭhitaḥ |

athavā tadidaṃ vyaktaṃ yaddṛṣṭaṃ plavatā mayā || 36 ||

rāmaprabhāvādāścaryaṃ parvata ssaritāṃ patau |

yadi tāvatsamudrasya mainākasya ca dhīmataḥ || 37 ||

rāmārthaṃ sambhramastādṛkkimagnirna kariṣyati |

sītāyāścānṛśaṃsyena tejasā rāghavasya ca || 38 ||

pituśca mama sakhyena na māṃ dahati pāvakaḥ |

bhūyassa cintayāmāsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ || 39 ||

utpapātātha vegena nanāda ca mahākapiḥ |

puradvāraṃ tataśśrīmān śailaśṛṅgamivonnatam || 40 ||

vibhaktarakṣassambādhamāsasādānilātmajaḥ |

sa bhūtvā śailasaṅkāśaḥ kṣaṇena punarātmavān || 41 ||

hrasvatāṃ paramāṃ prāpto bandhanānyavaśātayat |

vimuktaścābhavachracīmān punaḥ parvatasannibhaḥ || 42 ||

vīkṣamāṇaśca dadṛśe parighaṃ toraṇāśritam |

sa taṃ gṛhya mahābāhuḥ kālāyasapariṣkṛtam || 43 ||

rakṣiṇastān punassarvānsūdayāmāsa mārutiḥ |

sa tānnihattvā raṇacaṇḍavikrama ssamīkṣamāṇaḥ punareva laṅkām |

pradīptalāṅgūlakṛtārcimālī prakāśatāditya ivārcimālī || 44 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe tripañcāśassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ त्रिपञ्चाशस्सर्गः ।

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दशग्रीवो महात्मनः ।

देशकालहितं वाक्यं भ्रातुरुत्तरमब्रवीत् ॥ 1 ॥

सम्यगुक्तं हि भवता दूतवध्या विगर्हिता ।

अवश्यं तु वधादन्यः क्रियतामस्य निग्रहः ॥ 2 ॥

कपीनां किल लाङ्गूलमिष्टं भवति भूषणम् ।

तदस्य दीप्यतां शीघ्रं तेन दग्धेन गच्छतु ॥ 3 ॥

ततः पश्यन्त्विमं दीनमङ्गवैरूप्यकर्शितम् ।

समित्रज्ञातयस्सर्वे बान्धवाः ससुहृज्जनाः ॥ 4 ॥

आज्ञापयद्राक्षसेन्द्रः पुरं सर्वं सचत्वरम् ।

लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन रक्षोभिः परिणीयताम् ॥ 5 ॥

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा राक्षसाः कोपकर्शिताः ।

वेष्टयन्ति स्म लाङ्गूलं जीर्णैः कार्पासकैः पटैः ॥ 6 ॥

संवेष्ट्यमाने लाङ्गूले व्यवर्धत महाकपिः ।

शुष्कमिन्धनमासाद्य वनेष्विव हुताशनः ॥ 7 ॥

तैलेन परिषिच्याथ तेऽग्निं तत्राभ्यपातयन् ।

लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन राक्षसांस्तानपातयत् ॥ 8 ॥

रोषामर्षपरीतात्मा बालसूर्यसमाननः ।

लाङ्गूलं सम्प्रदीप्तं तु द्रष्टुं तस्य हनूमतः ॥ 9 ॥

सहस्त्रीबालवृद्धाश्च जग्मुः प्रीता निशाचराः ।

स भूयः सङ्गतैः क्रूरैर्राक्षसैर्हरिसत्तमः ॥ 10 ॥

निबद्धः कृतवान्वीरस्तत्कालसदृशीं मतिम् ।

कामं खलु न मे शक्ता निबद्धस्यापि राक्षसाः ॥ 11 ॥

छित्त्वा पाशान् समुत्पत्य हन्यामहमिमान्पुनः ।

यदि भर्तुर्हितार्थाय चरन्तं भर्तृशासनात् ॥ 12 ॥

बध्नन्त्येते दुरात्मनो न तु मे निष्कृतिः कृता ।

सर्वेषामेव पर्याप्तो राक्षसानामहं युधि ॥ 13 ॥

किन्तु रामस्य प्रीत्यर्थं विषहिष्येऽहमीदृशम् ।

लङ्का चारयितव्या वै पुनरेव भवेदिति ॥ 14 ॥

रात्रौ न हि सुदृष्टा मे दुर्गकर्मविधानतः ।

अवश्यमेव द्रष्टव्या मया लङ्का निशाक्षये ॥ 15 ॥

कामं बद्धस्य मे भूयः पुच्छस्योद्दीपनेन च ।

पीडां कुर्वन्तु रक्षांसि न मेऽस्ति मनसश्श्रमः ॥ 16 ॥

ततस्ते संवृताकारं सत्त्ववन्तं महाकपिम् ।

परिगृह्य ययुर्हृष्टा राक्षसाः कपिकुञ्जरम् ॥ 17 ॥

शङ्खभेरीनिनादैस्तं घोषयन्तः स्वकर्मभिः ।

राक्षसाः क्रूरकर्माणश्चारयन्ति स्म तां पुरीम् ॥ 18 ॥

अन्वीयमानो रक्षोभिर्ययौ सुखमरिन्दमः ।

हनुमांश्चारयामास राक्षसानां महापुरीम् ॥ 19 ॥

अथापश्यद्विमानानि विचित्राणि महाकपिः ।

संवृतान् भूमिभागांश्च सुविभक्तांश्च चत्वरान् ॥ 20 ॥

वीथीश्च गृहसम्बाधाः कपिश्शृङ्गाटकानि च ।

तथा रथ्योपरथ्याश्च तथैव गृहकान्तरान् ॥ 21 ॥

गृहांश्च मेघसङ्काशान् ददर्श पवनात्मजः ।

चत्वरेषु चतुष्केषु राजमार्गे तथैव च ॥ 22 ॥

घोषयन्ति कपिं सर्वे चारीक इति राक्षसाः ।

स्त्रीबालवृद्धाः निर्जग्मुस्तत्र तत्र कुतूहलात् ॥ 23 ॥

तं प्रदीपितलाङ्गूलं हनुमन्तं दिदृक्षवः ।

दीप्यमाने ततस्तत्र लाङ्गूलाग्रे हनूमतः ॥ 24 ॥

राक्षस्यस्ता विरूपाक्ष्य श्शंसुर्देव्यास्तदप्रियम् ।

यस्त्वया कृतसंवाद स्सीते ताम्रमुखः कपिः ॥ 25 ॥

लाङ्गूलेन प्रदीप्तेन स एष परिणीयते ।

श्रुत्वा तद्वचनं क्रूरमात्मापहरणोपमम् ॥ 26 ॥

वैदेही शोकसन्तप्ता हुताशनमुपागमत् ।

मङ्गलाभिमुखी तस्य सा तदाऽसीन्महाकपेः ॥ 27 ॥

उपतस्थे विशालाक्षी प्रयता हव्यवाहनम् ।

यद्यस्ति पतिशुश्रूषा यद्यस्ति चरितं तपः ।

यदि चास्त्येकपत्नीत्वं शीतो भव हनूमतः ॥ 28 ॥

यदि किञ्चिदनुक्रोशस्तस्य मय्यस्ति धीमतः ॥ 29 ॥

यदि वा भाग्यशेषो मे शीतो भव हनूमतः ।

यदि मां वृत्तसम्पन्नां तत्समागमलालसाम् ॥ 30 ॥

स विजानाति धर्मात्मा शीतो भव हनूमतः ।

यदि मां तारयेदार्यस्सुग्रीवः सत्यसङ्गरः ॥ 31 ॥

अस्माद्धुःखाम्बुसंरोधाच्छीतो भव हनूमतः ।

ततस्तीक्ष्णार्चिरव्यग्रः प्रदक्षिणशिखोऽनलः ॥ 32 ॥

जज्वाल मृगशाबाक्ष्या श्शंसन्निव शिवं कपेः ।

हनुमज्जनकश्चापि पुच्छानलयुतोऽनिलः ॥ 33 ॥

ववौ स्वास्थ्यकरो देव्याः प्रालेयानिलशीतलः ।

दह्यमाने च लाङ्गूले चिन्तयामास वानरः ॥ 34 ॥

प्रदीप्तोऽग्निरयं कस्मान्न मां दहति सर्वतः ।

दृश्यते च महाज्वालः करोति न च मे रुजम् ॥ 35 ॥

शिशिरस्येव सङ्घातो लाङ्गूलाग्रे प्रतिष्ठितः ।

अथवा तदिदं व्यक्तं यद्दृष्टं प्लवता मया ॥ 36 ॥

रामप्रभावादाश्चर्यं पर्वत स्सरितां पतौ ।

यदि तावत्समुद्रस्य मैनाकस्य च धीमतः ॥ 37 ॥

रामार्थं सम्भ्रमस्तादृक्किमग्निर्न करिष्यति ।

सीतायाश्चानृशंस्येन तेजसा राघवस्य च ॥ 38 ॥

पितुश्च मम सख्येन न मां दहति पावकः ।

भूयस्स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ॥ 39 ॥

उत्पपाताथ वेगेन ननाद च महाकपिः ।

पुरद्वारं ततश्श्रीमान् शैलशृङ्गमिवोन्नतम् ॥ 40 ॥

विभक्तरक्षस्सम्बाधमाससादानिलात्मजः ।

स भूत्वा शैलसङ्काशः क्षणेन पुनरात्मवान् ॥ 41 ॥

ह्रस्वतां परमां प्राप्तो बन्धनान्यवशातयत् ।

विमुक्तश्चाभवछ्रचीमान् पुनः पर्वतसन्निभः ॥ 42 ॥

वीक्षमाणश्च ददृशे परिघं तोरणाश्रितम् ।

स तं गृह्य महाबाहुः कालायसपरिष्कृतम् ॥ 43 ॥

रक्षिणस्तान् पुनस्सर्वान्सूदयामास मारुतिः ।

स तान्निहत्त्वा रणचण्डविक्रम स्समीक्षमाणः पुनरेव लङ्काम् ।

प्रदीप्तलाङ्गूलकृतार्चिमाली प्रकाशतादित्य इवार्चिमाली ॥ 44 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रिपञ्चाशस्सर्गः ॥