Shri Hari Vayu Stuti — Sinhala Script

අථ නඛස්තුතිඃ

පාන්ත්වස්මාන් පුරුහූතවෛරිබලවන්මාතඞ්ගමාද්යද්ඝටා-

-කුම්භෝච්චාද්රිවිපාටනාධිකපටු ප්රත්යේක වජ්රායිතාඃ .

ශ්රීමත්කණ්ඨීරවාස්යප්රතතසුනඛරා දාරිතාරාතිදූර-

-ප්රධ්වස්තධ්වාන්තශාන්තප්රවිතතමනසා භාවිතා භූරිභාගෛඃ .. 1 ..

ලක්ෂ්මීකාන්ත සමන්තතෝ(අ)පි කලයන් නෛවේශිතුස්තේ සමං

පශ්යාම්යුත්තමවස්තු දූරතරතෝපාස්තං රසෝ යෝ(අ)ෂ්ටමඃ .

යද්රෝෂෝත්කර දක්ෂ නේත්ර කුටිල ප්රාන්තෝත්ථිතාග්නි ස්ඵුරත්

ඛද්යෝතෝපම විස්ඵුලිඞ්ගභසිතා බ්රහ්මේශශක්රෝත්කරාඃ .. 2 ..

අථ වායුස්තුතිඃ

ශ්රීමද්විෂ්ණ්වඞ්ඝ්රිනිෂ්ඨාතිගුණගුරුතමශ්රීමදානන්දතීර්ථ-

-ත්රෛලෝක්යාචාර්යපාදෝජ්ජ්වලජලජලසත්පාංසවෝ(අ)ස්මාන් පුනන්තු .

වාචාං යත්ර ප්රණේත්රී ත්රිභුවනමහිතා ශාරදා ශාරදේන්දු-

-ජ්යෝත්ස්නාභද්රස්මිතශ්රීධවලිතකකුභා ප්රේමභාරං බභාර .. 1 ..

උත්කණ්ඨාකුණ්ඨකෝලාහලජවවිජිතාජස්රසේවානුවෘද්ධ-

-ප්රාජ්ඤාත්මජ්ඤානධූතාන්ධතමසසුමනෝමෞලිරත්නාවලීනාම් .

භක්ත්යුද්රේකාවගාඪප්රඝටනසධටාත්කාරසඞ්ඝෘෂ්යමාණ-

ප්රාන්තප්රාග්ර්යාඞ්ඝ්රිපීඨෝත්ථිතකනකරජඃපිඤ්ජරාරඤ්ජිතාශාඃ .. 2 ..

ජන්මාධිව්යාධ්යුපාධිප්රතිහතිවිරහප්රාපකාණාං ගුණානාං

අග්ර්යාණාමර්පකාණාං චිරමුදිතචිදානන්දසන්දෝහදානාම් .

ඒතේෂාමේෂ දෝෂප්රමුෂිතමනසාං ද්වේෂිණාං දූෂකාණාං

දෛත්යානාමාර්තිමන්ධේ තමසි විදධතාං සංස්තවේ නාස්මි ශක්තඃ .. 3 ..

අස්යාවිෂ්කර්තුකාමං කලිමලකලුෂේ(අ)ස්මින් ජනේ ජ්ඤානමාර්ගං

වන්ද්යං චන්ද්රේන්ද්රරුද්රද්යුමණිඵණිවයෝනායකාද්යෛරිහාද්ය .

මධ්වාඛ්යං මන්ත්රසිද්ධං කිමුත කෘතවතෝ මාරුතස්යාවතාරං

පාතාරං පාරමේෂ්ට්යං පදමපවිපදඃ ප්රාප්තුරාපන්නපුංසාම් .. 4 ..

උද්යද්විද්යුත්ප්රචණ්ඩාං නිජරුචිනිකරව්යාප්තලෝකාවකාශෝ

බිභ්රද්භීමෝ භුජේ යෝ(අ)භ්යුදිතදිනකරාභාඞ්ගදාඪ්ය ප්රකාණ්ඩේ .

වීර්යෝද්ධාර්යාං ගදාග්ර්යාමයමිහ සුමතිං වායුදේවෝ විදධ්යාත්

අධ්යාත්මජ්ඤානනේතා යතිවරමහිතෝ භූමිභූෂාමණිර්මේ .. 5 ..

සංසාරෝත්තාපනිත්යෝපශමදසදයස්නේහහාසාම්බුපූර-

-ප්රෝද්යද්විද්යානවද්යද්යුතිමණිකිරණශ්රේණිසම්පූරිතාශඃ .

ශ්රීවත්සාඞ්කාධිවාසෝචිතතරසරලශ්රීමදානන්දතීර්ථ-

-ක්ෂීරාම්භෝධිර්විභින්ද්යාද්භවදනභිමතං භූරි මේ භූතිහේතුඃ .. 6 ..

මූර්ධන්යේෂෝ(අ)ඤ්ජලිර්මේ දෘඪතරමිහ තේ බධ්යතේ බන්ධපාශ-

-ච්ඡේත්රේ දාත්රේ සුඛානාං භජති භුවි භවිෂ්යද්විධාත්රේ ද්යුභර්ත්රේ .

අත්යන්තං සන්තතං ත්වං ප්රදිශ පදයුගේ හන්ත සන්තාපභාජා-

-මස්මාකං භක්තිමේකාං භගවත උත තේ මාධවස්යාථ වායෝඃ .. 7 ..

සාභ්රෝෂ්ණාභීශුශුභ්රප්රභමභය නභෝ භූරිභූභෘද්විභූති-

-භ්රාජිෂ්ණුර්භූරෘභූණාං භවනමපි විභෝ(අ)භේදි බභ්රේ බභූවේ .

යේන භ්රූවිභ්රමස්තේ භ්රමයතු සුභෘශං බභ්රුවද්දුර්භෘතාශාන්

භ්රාන්තිර්භේදාවභාසස්ත්විති භයමභිභූර්භෝක්ෂ්යතෝ මායිභික්ෂූන් .. 8 ..

යේ(අ)මුං භාවං භජන්තේ සුරමුඛසුජනාරාධිතං තේ තෘතීයං

භාසන්තේ භාසුරෛස්තේ සහචරචලිතෛශ්චාමරෛශ්චාරුවේෂාඃ .

වෛකුණ්ඨේ කණ්ඨලග්නස්ථිරශුචිවිලසත්කාන්තිතාරුණ්යලීලා-

ලාවණ්යාපූර්ණකාන්තාකුචභරසුලභාශ්ලේෂසම්මෝදසාන්ද්රාඃ .. 9 ..

ආනන්දාන්මන්දමන්දා දදති හි මරුතඃ කුන්දමන්දාරනන්ද්යා-

-වර්තාමෝදාන් දධානා මෘදුපදමුදිතෝද්ගීතකෛඃ සුන්දරීණාම් .

වෘන්දෛරාවන්ද්යමුක්තේන්ද්වහිමගුමදනාහීන්ද්රදේවේන්ද්රසේව්යේ

මෞකුන්දේ මන්දිරේ(අ)ස්මින්නවිරතමුදයන්මෝදිනාං දේවදේව .. 10 ..

උත්තප්තා(අ)ත්යුත්කටත්විට් ප්රකටකටකටධ්වානසඞ්ඝට්ටනෝද්ය-

-ද්විද්යුද්ව්යූඪස්ඵුලිඞ්ගප්රකරවිකිරණෝත්ක්වාථිතේ බාධිතාඞ්ගාන් .

උද්ගාඪං පාත්යමානා තමසි තත ඉතඃ කිඞ්කරෛඃ පඞ්කිලේ තේ

පඞ්ක්තිර්ග්රාව්ණාං ගරිම්ණා ග්ලපයති හි භවද්වේෂිණෝ විද්වදාද්ය .. 11 ..

අස්මින්නස්මද්ගුරූණාං හරිචරණචිරධ්යානසන්මඞ්ගලානාං

යුෂ්මාකං පාර්ශ්වභූමිං ධෘතරණරණිකස්වර්ගිසේව්යාං ප්රපන්නඃ .

යස්තූදාස්තේ ස ආස්තේ(අ)ධිභවමසුලභක්ලේශනිර්මූකමස්ත-

-ප්රායානන්දං කථඤ්චින්න වසති සතතං පඤ්චකෂ්ටේ(අ)තිකෂ්ටේ .. 12 ..

ක්ෂුත් ක්ෂාමාන් රූක්ෂරක්ෂෝරදඛරනඛරක්ෂුණ්ණවික්ෂෝභිතාක්ෂා-

-නාමග්නානාන්ධකූපේ ක්ෂුරමුඛමුඛරෛඃ පක්ෂිභිර්වික්ෂතාඞ්ගාන් .

පූයාසෘඞ්මූත්රවිෂ්ඨාකෘමිකුලකලිලේ තත්ක්ෂණක්ෂිප්තශක්ත්යා-

-ද්යස්ත්රව්රාතාර්දිතාංස්ත්වද්ද්විෂ උපජිහතේ වජ්රකල්පා ජලූකාඃ .. 13 ..

මාතර්මේ මාතරිශ්වන් පිතරතුලගුරෝ භ්රාතරිෂ්ටාප්තබන්ධෝ

ස්වාමින් සර්වාන්තරාත්මන්නජර ජරයිතර්ජන්මමෘත්යාමයානාම් .

ගෝවින්දේ දේහි භක්තිං භවති ච භගවන්නූර්ජිතාං නිර්නිමිත්තාං

නිර්ව්යාජාං නිශ්චලාං සද්ගුණගණබෘහතීං ශාශ්වතීමාශු දේව .. 14 ..

විෂ්ණෝරත්ත්යුත්තමත්වාදඛිලගුණගණෛස්තත්ර භක්තිං ගරිෂ්ඨාං

ආශ්ලිෂ්ටේ ශ්රීධරාභ්යාමමුමථ පරිවාරාත්මනා සේවකේෂු .

යඃ සන්ධත්තේ විරිඤ්චශ්වසනවිහගපානන්තරුද්රේන්ද්රපූර්වේ-

-ෂ්වාධ්යායංස්තාරතම්යං ස්ඵුටමවති සදා වායුරස්මද්ගුරුස්තම් .. 15 ..

තත්ත්වජ්ඤාන් මුක්තිභාජඃ සුඛයිසි හි ගුරෝ යෝග්යතාතාරතම්යා-

-දාධත්සේ මිශ්රබුද්ධිංස්ත්රිදිවනිරයභූගෝචරාන් නිත්යබද්ධාන් .

තාමිස්රාන්ධාදිකාඛ්යේ තමසි සුබහුලං දුඃඛයස්යන්යථාජ්ඤාන්

විෂ්ණෝරාජ්ඤාභිරිත්ථං ශෘතිශතමිතිහාසාදි චාකර්ණයාමඃ .. 16 ..

වන්දේ(අ)හං තං හනූමානිති මහිතමහාපෞරුෂෝ බාහුශාලී

ඛ්යාතස්තේ(අ)ග්ර්යෝ(අ)වතාරඃ සහිත ඉහ බහුබ්රහ්මචර්යාදිධර්මෛඃ .

සස්නේහානාං සහස්වානහරහරහිතං නිර්දහන් දේහභාජාං

අංහෝමෝහාපහෝ යඃ ස්පෘහයති මහතීං භක්තිමද්යාපි රාමේ .. 17 ..

ප්රාක්පඤ්චාශත්සහස්රෛර්ව්යවහිතමහිතං යෝජනෛඃ පර්වතං ත්වං

යාවත්සඤ්ජීවනාද්යෞෂධනිධිමධිකප්රාණ ලඞ්කාමනෛෂිඃ .

අද්රාක්ෂීදුත්පතන්තං තත උත ගිරිමුත්පාටයන්තං ගෘහීත්වා

යාන්තං ඛේ රාඝවාඞ්ඝ්රෞ ප්රණතමපි තදෛකක්ෂණේ ත්වාං හි ලෝකඃ .. 18 ..

ක්ෂිප්තඃ පශ්චාත්සත්සලීලං ශතමතුලමතේ යෝජනානාං ස උච්ච-

-ස්තාවද්විස්තාරවංශ්චාප්යුපලලව ඉව ව්යග්රබුද්ධ්යා ත්වයා(අ)තඃ .

ස්වස්වස්ථානස්ථිතාතිස්ථිරශකලශිලාජාලසංශ්ලේෂනෂ්ට-

-ඡ්ඡේදාඞ්කඃ ප්රාගිවාභූත් කපිවරවපුෂස්තේ නමඃ කෞශලාය .. 19 ..

දෘෂ්ට්වා දුෂ්ටාධිපෝරඃ ස්ඵුටිතකනකසද්වර්ම ඝෘෂ්ටාස්ථිකූටං

නිෂ්පිෂ්ටං හාටකාද්රිප්රකටතටතටාකාතිශඞ්කෝ ජනෝ(අ)භූත් .

යේනා(අ)ජෞ රාවණාරිප්රියනටනපටුර්මුෂ්ටිරිෂ්ටං ප්රදේෂ්ටුං

කිං නේෂ්ටේ මේ ස තේ(අ)ෂ්ටාපදකටකතටිත්කෝටිභාමෘෂ්ටකාෂ්ඨඃ .. 20 ..

දේව්යාදේශප්රණීතිදෘහිණහරවරාවධ්යරක්ෂෝවිඝාතා-

-ද්යාසේවෝද්යද්දයාර්ද්රඃ සහභුජමකරෝද්රාමනාමා මුකුන්දඃ .

දුෂ්ප්රාපේ පාරමේෂ්ඨ්යේ කරතලමතුලං මූර්ධිවින්යස්ය ධන්යං

තන්වන්භූයඃ ප්රභූතප්රණයවිකසිතාබ්ජේක්ෂණස්ත්වේක්ෂමාණඃ .. 21 ..

ජඝ්නේ නිඝ්නේන විඝ්නෝ බහුලබලබකධ්වංසනාද්යේන ශෝච-

-ද්විප්රානුක්රෝශපාශෛරසුවිධෘතිසුඛස්යෛකචක්රාජනානාම් .

තස්මෛ තේ දේව කුර්මඃ කුරුකුලපතයේ කර්මණා ච ප්රණාමාන්

කිර්මීරං දුර්මතීනාං ප්රථමමථ ච යෝ නර්මණා නිර්මමාථ .. 22 ..

නිර්මෘද්නන්නත්යයත්නං විජරවර ජරාසන්ධකායාස්ථිසන්ධීන්

යුද්ධේ ත්වං ස්වධ්වරේ වා පශුමිව දමයන් විෂ්ණුපක්ෂද්විඩීශම් .

යාවත්ප්රත්යක්ෂභූතං නිඛිලමඛභුජං තර්පයාමාසිථාසෞ

තාවත්යා(අ)යෝජි තෘප්ත්යා කිමු වද භගවන් රාජසූයාශ්වමේධේ .. 23 ..

ක්ෂ්වේලාක්ෂීණාට්ටහාසං තව රණමරිහන්නුද්ගදෝද්දාමබාහෝඃ

බහ්වක්ෂෞහිණ්යනීකක්ෂපණසුනිපුණං යස්ය සර්වෝත්තමස්ය .

ශුශ්රූෂාර්ථං චකර්ථ ස්වයමයමථ සංවක්තුමානන්දතීර්ථ-

-ශ්රීමන්නාමන්සමර්ථස්ත්වමපි හි යුවයෝඃ පාදපද්මං ප්රපද්යේ .. 24 ..

දෘහ්යන්තීං හෘදෘහං මාං දෘතමනිල බලාද්ද්රාවයන්තීමවිද්යා-

-නිද්රාං විද්රාව්ය සද්යෝරචනපටුමථා(අ)පාද්ය විද්යාසමුද්ර .

වාග්දේවී සා සුවිද්යාද්රවිණද විදිතා ද්රෞපදී රුද්රපත්න්යා-

-දුද්රික්තා ද්රාගභද්රාද්රහයතු දයිතා පූර්වභීමා(අ)ජ්ඤයා තේ .. 25 ..

යාභ්යාං ශුශ්රූෂුරාසීඃ කුරුකුලජනනේ ක්ෂත්රවිප්රෝදිතාභ්යාං

බ්රහ්මභ්යාං බෘංහිතාභ්යාං චිතසුඛවපුෂා කෘෂ්ණනාමාස්පදාභ්යාම් .

නිර්භේදාභ්යාං විශේෂාද්විවචනවිෂයාභ්යාමමූභ්යාමුභාභ්යාං

තුභ්යං ච ක්ෂේමදේභ්යඃ සරිසිජවිලසල්ලෝචනේභ්යෝ නමෝ(අ)ස්තු .. 26 ..

ගච්ඡන් සෞගන්ධිකාර්ථං පථි ස හනුමතඃ පුච්ඡමච්ඡස්ය භීමඃ

ප්රෝද්ධර්තුං නාශකත්ස ත්වමුමුරුවපුෂා භීෂයාමාස චේති .

පූර්ණජ්ඤානෞජසෝස්තේ ගුරුතම වපුෂෝඃ ශ්රීමදානන්දතීර්ථ

ක්රීඩාමාත්රං තදේතත් ප්රමදද සුධියාං මෝහක ද්වේෂභාජාම් .. 27 ..

බහ්වීඃ කෝටීරටීකඃ කුටලකටුමතීනුත්කටාටෝපකෝපාන්

ද්රාක්ච ත්වං සත්වරත්වාච්චරණද ගදයා පෝථයාමාසිථාරීන් .

උන්මථ්යාතථ්යමිථ්යාත්වවචනවචනානුත්පථස්ථාංස්තථා(අ)න්යාන්

ප්රායච්ඡඃ ස්වප්රියායෛ ප්රියතමකුසුමං ප්රාණ තස්මෛ නමස්තේ .. 28 ..

දේහාදුත්ක්රාමිතානාමධිපතිරසතාමක්රමාද්වක්රබුද්ධිඃ

ක්රුද්ධඃ ක්රෝධෛකවශ්යඃ ක්රිමිරිව මණිමාන් දුෂ්කෘතී නිෂ්ක්රියාර්ථම් .

චක්රේ භූචක්රමේත්ය ක්රකචමිව සතාං චේතසඃ කෂ්ටශාස්ත්රං

දුස්තර්කං චක්රපාණේර්ගුණගණවිරහං ජීවතාං චාධිකෘත්ය .. 29 ..

තද්දුෂ්ප්රේක්ෂානුසාරාත්කතිපයකුනරෛරාදෘතෝ(අ)න්යෛර්විසෘෂ්ටෝ

බ්රහ්මා(අ)හං නිර්ගුණෝ(අ)හං විතථමිදමිති හ්යේෂ පාෂණ්ඩවාදඃ .

තද්යුක්ත්යාභාසජාලප්රසරවිෂතරූද්දාහදක්ෂප්රමාණ-

-ජ්වාලාමාලාධරාග්නිඃ පවන විජයතේ තේ(අ)වතාරස්තෘතීයඃ .. 30 ..

ආක්රෝශන්තෝ නිරාශා භයභරවිවශස්වාශයාශ්ඡින්නදර්පා

වාශන්තෝ දේශනාශස්විති බත කුධියාං නාශමාශාදශා(අ)ශු .

ධාවන්තෝ(අ)ශ්ලීලශීලා විතථශපථශාපාශිවාඃ ශාන්තශෞර්යා-

-ස්ත්වද්ව්යාඛ්යාසිංහනාදේ සපදි දදෘශිරේ මායිගෝමායවස්තේ .. 31 ..

ත්රිෂ්වප්යේවාවතාරේෂ්වරිභිරපඝෘණං හිංසිතෝ නිර්විකාරඃ

සර්වජ්ඤඃ සර්වශක්තිඃ සකලගුණගණාපූර්ණරූපප්රගල්භඃ .

ස්වච්ඡඃ ස්වච්ඡන්දමෘත්යුඃ සුඛයසි සුජනං දේව කිං චිත්රමත්ර

ත්රාතා යස්ය ත්රිධාමා ජගදුත වශගං කිඞ්කරාඃ ශඞ්කරාද්යාඃ .. 32 ..

උද්යන්මන්දස්මිතශ්රීමෘදු මධුමධුරාලාපපීයූෂධාරා-

-පූරාසේකෝපශාන්තාසුඛසුජනමනෝලෝචනාපීයමානම් .

සන්ද්රක්ෂ්යේ සුන්දරං සන්දුහදිහ මහදානන්දමානන්දතීර්ථ

ශ්රීමද්වක්ත්රේන්දුබිම්බං දුරතනුදුදිතං නිත්යදා(අ)හං කදා නු .. 33 ..

ප්රාචීනාචීර්ණපුණ්යෝච්චයචතුරතරාචාරතශ්චාරුචිත්තා-

-නත්යුච්චාං රෝචයන්තීං ශ්රුතිචිතවචනාං ශ්රාවකාංශ්චෝද්යචුඤ්චූන් .

ව්යාඛ්යාමුත්ඛාතදුඃඛාං චිරමුචිතමහාචාර්ය චින්තාරතාංස්තේ

චිත්රාං සච්ඡාස්ත්රකර්තාශ්චරණපරිචරාඤ්ඡ්රාවයාස්මාංශ්ච කිඤ්චිත් .. 34 ..

පීඨේ රත්නෝකපක්ලෘප්තේ රුචිරරුචිමණිජ්යෝතිෂා සන්නිෂණ්ණං

බ්රහ්මාණං භාවිනං ත්වාං ජ්වලති නිජපදේ වෛදිකාද්යා හි විද්යාඃ .

සේවන්තේ මූර්තිමත්යඃ සුචරිත චරිතං භාති ගන්ධර්ව ගීතං

ප්රත්යේකං දේවසංසත්ස්වපි තව භගවන්නර්තිතද්යෝවධූෂු .. 35 ..

සානුක්රෝශෛරජස්රං ජනිමෘතිනිරයාද්යූර්මිමාලාවිලේ(අ)ස්මින්

සංසාරාබ්ධෞ නිමග්නාන් ශරණමශරණානිච්ඡතෝ වීක්ෂ්ය ජන්තූන් .

යුෂ්මාභිඃ ප්රාර්ථිතඃ සන් ජලනිධිශයනඃ සත්යවත්යාං මහර්ෂේ-

-ර්ව්යක්තශ්චින්මාත්රමූර්තිර්න ඛලු භගවතඃ ප්රාකෘතෝ ජාතු දේහඃ .. 36 ..

අස්තව්යස්තං සමස්තශ්රුතිගතමධමෛ රත්නපූගං යථා(අ)න්ධෛ-

-රර්ථං ලෝකෝපකෘත්යෛ ගුණගණනිලයඃ සූත්රයාමාස කෘත්ස්නම් .

යෝ(අ)සෞ ව්යාසාභිධානස්තමහමහරහර්භක්තිතස්ත්වත්ප්රසාදාත්

සද්යෝ විද්යෝපලබ්ධ්යෛ ගුරුතමමගුරුං දේවදේවං නමාමි .. 37 ..

ආජ්ඤාමන්යෛරධාර්යාං ශිරසි පරිසරද්රශ්මිකෝටීරකෝටෞ

කෘෂ්ණස්යාක්ලිෂ්ටකර්මා දධදනුසරාණාදර්ථිතෝ දේවසඞ්ඝෛඃ .

භූමාවාගත්ය භූමන්නසුකරමකරෝර්බ්රහ්මසූත්රස්ය භාෂ්යං

දුර්භාෂ්යං ව්යස්ය දස්යෝර්මණිමත උදිතං වේදසද්යුක්තිභිස්ත්වම් .. 38 ..

භූත්වා ක්ෂේත්රේ විශුද්ධේ ද්විජගණනිලයේ රෞප්යපීඨාභිධානේ

තත්රාපි බ්රහ්මජාතිස්ත්රිභුවනවිශදේ මධ්යගේහාඛ්යගේහේ .

පාරිව්රාජ්යාධිරාජඃ පුනරපි බදරීං ප්රාප්ය කෘෂ්ණං ච නත්වා

කෘත්වා භාෂ්යාණි සම්යග් ව්යතනුත ච භවාන් භාරතාර්ථප්රකාශම් .. 39 ..

වන්දේ තං ත්වාං සුපූර්ණප්රමතිමනුදිනාසේවිතං දේවවෘන්දෛඃ

වන්දේ වන්දාරුමීශේ ශ්රිය උත නියතං ශ්රීමදානන්දතීර්ථම් .

වන්දේ මන්දාකිනීසත්සරිදමලජලාසේකසාධික්යසඞ්ගං

වන්දේ(අ)හං දේව භක්ත්යා භවභයදහනං සජ්ජනාන්මෝදයන්තම් .. 40 ..

සුබ්රහ්මණ්යාඛ්යසූරේඃ සුත ඉති සුභෘශං කේශවානන්දතීර්ථ-

ශ්රීමත්පාදාබ්ජභක්තඃ ස්තුතිමකෘත හරේර්වායුදේවස්ය චාස්ය .

තත්පාදාර්චාදරේණ ග්රථිතපදලසන්මාලයා ත්වේතයා යේ

සංරාධ්යාමූ නමන්ති ප්රතතමතිගුණා මුක්තිමේතේ ව්රජන්ති .. 41 ..

අථ ශ්රීනඛස්තුතිඃ

පාන්ත්වස්මාන් පුරුහූතවෛරිබලවන්මාතඞ්ගමාද්යද්ඝටා

කුම්භෝච්චාද්රිවිපාටනාධිකපටුප්රත්යේකවජ්රායිතාඃ .

ශ්රීමත්කණ්ඨීරවාස්ය ප්රතත සුනඛරා දාරිතාරාතිදූර-

ප්රධ්වස්තධ්වාන්තශාන්තප්රවිතතමනසා භාවිතා නාකිවෘන්දෛඃ .. 1 ..

ලක්ෂ්මීකාන්ත සමන්තතෝ(අ)විකලයන් නෛවේශිතුස්තේ සමං

පශ්යාම්යුත්තමවස්තු දූරතරතෝ(අ)පාස්තං රසෝ යෝ(අ)ෂ්ටමඃ .

යද්රෝෂෝත්කරදක්ෂනේත්රකුටිලප්රාන්තෝත්ථිතාග්නිස්ඵුරත්

ඛද්යෝතෝපමවිස්ඵුලිඞ්ගභසිතා බ්රහ්මේශශක්රෝත්කරාඃ .. 2 ..

ඉති ශ්රීත්රිවික්රමපණ්ඩිතාචාර්ය විරචිතා වායුස්තුතිඃ සමාප්තා ..

Roman (IAST) Transliteration

atha nakhastutiḥ

pāntvasmān puruhūtavairibalavanmātaṅgamādyadghaṭā-

-kumbhoccādrivipāṭanādhikapaṭu pratyeka vajrāyitāḥ |

śrīmatkaṇṭhīravāsyapratatasunakharā dāritārātidūra-

-pradhvastadhvāntaśāntapravitatamanasā bhāvitā bhūribhāgaiḥ || 1 ||

lakṣmīkānta samantato'pi kalayan naiveśituste samaṃ

paśyāmyuttamavastu dūrataratopāstaṃ raso yo'ṣṭamaḥ |

yadroṣotkara dakṣa netra kuṭila prāntotthitāgni sphurat

khadyotopama visphuliṅgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ || 2 ||

atha vāyustutiḥ

śrīmadviṣṇvaṅghriniṣṭhātiguṇagurutamaśrīmadānandatīrtha-

-trailokyācāryapādojjvalajalajalasatpāṃsavo'smān punantu |

vācāṃ yatra praṇetrī tribhuvanamahitā śāradā śāradendu-

-jyotsnābhadrasmitaśrīdhavalitakakubhā premabhāraṃ babhāra || 1 ||

utkaṇṭhākuṇṭhakolāhalajavavijitājasrasevānuvṛddha-

-prājñātmajñānadhūtāndhatamasasumanomauliratnāvalīnām |

bhaktyudrekāvagāḍhapraghaṭanasadhaṭātkārasaṅghṛṣyamāṇa-

prāntaprāgryāṅghripīṭhotthitakanakarajaḥpiñjarārañjitāśāḥ || 2 ||

janmādhivyādhyupādhipratihativirahaprāpakāṇāṃ guṇānāṃ

agryāṇāmarpakāṇāṃ ciramuditacidānandasandohadānām |

eteṣāmeṣa doṣapramuṣitamanasāṃ dveṣiṇāṃ dūṣakāṇāṃ

daityānāmārtimandhe tamasi vidadhatāṃ saṃstave nāsmi śaktaḥ || 3 ||

asyāviṣkartukāmaṃ kalimalakaluṣe'smin jane jñānamārgaṃ

vandyaṃ candrendrarudradyumaṇiphaṇivayonāyakādyairihādya |

madhvākhyaṃ mantrasiddhaṃ kimuta kṛtavato mārutasyāvatāraṃ

pātāraṃ pārameṣṭyaṃ padamapavipadaḥ prāpturāpannapuṃsām || 4 ||

udyadvidyutpracaṇḍāṃ nijarucinikaravyāptalokāvakāśo

bibhradbhīmo bhuje yo'bhyuditadinakarābhāṅgadāḍhya prakāṇḍe |

vīryoddhāryāṃ gadāgryāmayamiha sumatiṃ vāyudevo vidadhyāt

adhyātmajñānanetā yativaramahito bhūmibhūṣāmaṇirme || 5 ||

saṃsārottāpanityopaśamadasadayasnehahāsāmbupūra-

-prodyadvidyānavadyadyutimaṇikiraṇaśreṇisampūritāśaḥ |

śrīvatsāṅkādhivāsocitatarasaralaśrīmadānandatīrtha-

-kṣīrāmbhodhirvibhindyādbhavadanabhimataṃ bhūri me bhūtihetuḥ || 6 ||

mūrdhanyeṣo'ñjalirme dṛḍhataramiha te badhyate bandhapāśa-

-cchetre dātre sukhānāṃ bhajati bhuvi bhaviṣyadvidhātre dyubhartre |

atyantaṃ santataṃ tvaṃ pradiśa padayuge hanta santāpabhājā-

-masmākaṃ bhaktimekāṃ bhagavata uta te mādhavasyātha vāyoḥ || 7 ||

sābhroṣṇābhīśuśubhraprabhamabhaya nabho bhūribhūbhṛdvibhūti-

-bhrājiṣṇurbhūrṛbhūṇāṃ bhavanamapi vibho'bhedi babhre babhūve |

yena bhrūvibhramaste bhramayatu subhṛśaṃ babhruvaddurbhṛtāśān

bhrāntirbhedāvabhāsastviti bhayamabhibhūrbhokṣyato māyibhikṣūn || 8 ||

ye'muṃ bhāvaṃ bhajante suramukhasujanārādhitaṃ te tṛtīyaṃ

bhāsante bhāsuraiste sahacaracalitaiścāmaraiścāruveṣāḥ |

vaikuṇṭhe kaṇṭhalagnasthiraśucivilasatkāntitāruṇyalīlā-

lāvaṇyāpūrṇakāntākucabharasulabhāśleṣasammodasāndrāḥ || 9 ||

ānandānmandamandā dadati hi marutaḥ kundamandāranandyā-

-vartāmodān dadhānā mṛdupadamuditodgītakaiḥ sundarīṇām |

vṛndairāvandyamuktendvahimagumadanāhīndradevendrasevye

maukunde mandire'sminnaviratamudayanmodināṃ devadeva || 10 ||

uttaptā'tyutkaṭatviṭ prakaṭakaṭakaṭadhvānasaṅghaṭṭanodya-

-dvidyudvyūḍhasphuliṅgaprakaravikiraṇotkvāthite bādhitāṅgān |

udgāḍhaṃ pātyamānā tamasi tata itaḥ kiṅkaraiḥ paṅkile te

paṅktirgrāvṇāṃ garimṇā glapayati hi bhavadveṣiṇo vidvadādya || 11 ||

asminnasmadgurūṇāṃ haricaraṇaciradhyānasanmaṅgalānāṃ

yuṣmākaṃ pārśvabhūmiṃ dhṛtaraṇaraṇikasvargisevyāṃ prapannaḥ |

yastūdāste sa āste'dhibhavamasulabhakleśanirmūkamasta-

-prāyānandaṃ kathañcinna vasati satataṃ pañcakaṣṭe'tikaṣṭe || 12 ||

kṣut kṣāmān rūkṣarakṣoradakharanakharakṣuṇṇavikṣobhitākṣā-

-nāmagnānāndhakūpe kṣuramukhamukharaiḥ pakṣibhirvikṣatāṅgān |

pūyāsṛṅmūtraviṣṭhākṛmikulakalile tatkṣaṇakṣiptaśaktyā-

-dyastravrātārditāṃstvaddviṣa upajihate vajrakalpā jalūkāḥ || 13 ||

mātarme mātariśvan pitaratulaguro bhrātariṣṭāptabandho

svāmin sarvāntarātmannajara jarayitarjanmamṛtyāmayānām |

govinde dehi bhaktiṃ bhavati ca bhagavannūrjitāṃ nirnimittāṃ

nirvyājāṃ niścalāṃ sadguṇagaṇabṛhatīṃ śāśvatīmāśu deva || 14 ||

viṣṇorattyuttamatvādakhilaguṇagaṇaistatra bhaktiṃ gariṣṭhāṃ

āśliṣṭe śrīdharābhyāmamumatha parivārātmanā sevakeṣu |

yaḥ sandhatte viriñcaśvasanavihagapānantarudrendrapūrve-

-ṣvādhyāyaṃstāratamyaṃ sphuṭamavati sadā vāyurasmadgurustam || 15 ||

tattvajñān muktibhājaḥ sukhayisi hi guro yogyatātāratamyā-

-dādhatse miśrabuddhiṃstridivanirayabhūgocarān nityabaddhān |

tāmisrāndhādikākhye tamasi subahulaṃ duḥkhayasyanyathājñān

viṣṇorājñābhiritthaṃ śṛtiśatamitihāsādi cākarṇayāmaḥ || 16 ||

vande'haṃ taṃ hanūmāniti mahitamahāpauruṣo bāhuśālī

khyātaste'gryo'vatāraḥ sahita iha bahubrahmacaryādidharmaiḥ |

sasnehānāṃ sahasvānaharaharahitaṃ nirdahan dehabhājāṃ

aṃhomohāpaho yaḥ spṛhayati mahatīṃ bhaktimadyāpi rāme || 17 ||

prākpañcāśatsahasrairvyavahitamahitaṃ yojanaiḥ parvataṃ tvaṃ

yāvatsañjīvanādyauṣadhanidhimadhikaprāṇa laṅkāmanaiṣiḥ |

adrākṣīdutpatantaṃ tata uta girimutpāṭayantaṃ gṛhītvā

yāntaṃ khe rāghavāṅghrau praṇatamapi tadaikakṣaṇe tvāṃ hi lokaḥ || 18 ||

kṣiptaḥ paścātsatsalīlaṃ śatamatulamate yojanānāṃ sa ucca-

-stāvadvistāravaṃścāpyupalalava iva vyagrabuddhyā tvayā'taḥ |

svasvasthānasthitātisthiraśakalaśilājālasaṃśleṣanaṣṭa-

-chchedāṅkaḥ prāgivābhūt kapivaravapuṣaste namaḥ kauśalāya || 19 ||

dṛṣṭvā duṣṭādhiporaḥ sphuṭitakanakasadvarma ghṛṣṭāsthikūṭaṃ

niṣpiṣṭaṃ hāṭakādriprakaṭataṭataṭākātiśaṅko jano'bhūt |

yenā'jau rāvaṇāripriyanaṭanapaṭurmuṣṭiriṣṭaṃ pradeṣṭuṃ

kiṃ neṣṭe me sa te'ṣṭāpadakaṭakataṭitkoṭibhāmṛṣṭakāṣṭhaḥ || 20 ||

devyādeśapraṇītidṛhiṇaharavarāvadhyarakṣovighātā-

-dyāsevodyaddayārdraḥ sahabhujamakarodrāmanāmā mukundaḥ |

duṣprāpe pārameṣṭhye karatalamatulaṃ mūrdhivinyasya dhanyaṃ

tanvanbhūyaḥ prabhūtapraṇayavikasitābjekṣaṇastvekṣamāṇaḥ || 21 ||

jaghne nighnena vighno bahulabalabakadhvaṃsanādyena śoca-

-dviprānukrośapāśairasuvidhṛtisukhasyaikacakrājanānām |

tasmai te deva kurmaḥ kurukulapataye karmaṇā ca praṇāmān

kirmīraṃ durmatīnāṃ prathamamatha ca yo narmaṇā nirmamātha || 22 ||

nirmṛdnannatyayatnaṃ vijaravara jarāsandhakāyāsthisandhīn

yuddhe tvaṃ svadhvare vā paśumiva damayan viṣṇupakṣadviḍīśam |

yāvatpratyakṣabhūtaṃ nikhilamakhabhujaṃ tarpayāmāsithāsau

tāvatyā'yoji tṛptyā kimu vada bhagavan rājasūyāśvamedhe || 23 ||

kṣvelākṣīṇāṭṭahāsaṃ tava raṇamarihannudgadoddāmabāhoḥ

bahvakṣauhiṇyanīkakṣapaṇasunipuṇaṃ yasya sarvottamasya |

śuśrūṣārthaṃ cakartha svayamayamatha saṃvaktumānandatīrtha-

-śrīmannāmansamarthastvamapi hi yuvayoḥ pādapadmaṃ prapadye || 24 ||

dṛhyantīṃ hṛdṛhaṃ māṃ dṛtamanila balāddrāvayantīmavidyā-

-nidrāṃ vidrāvya sadyoracanapaṭumathā'pādya vidyāsamudra |

vāgdevī sā suvidyādraviṇada viditā draupadī rudrapatnyā-

-dudriktā drāgabhadrādrahayatu dayitā pūrvabhīmā'jñayā te || 25 ||

yābhyāṃ śuśrūṣurāsīḥ kurukulajanane kṣatraviproditābhyāṃ

brahmabhyāṃ bṛṃhitābhyāṃ citasukhavapuṣā kṛṣṇanāmāspadābhyām |

nirbhedābhyāṃ viśeṣādvivacanaviṣayābhyāmamūbhyāmubhābhyāṃ

tubhyaṃ ca kṣemadebhyaḥ sarisijavilasallocanebhyo namo'stu || 26 ||

gacchan saugandhikārthaṃ pathi sa hanumataḥ pucchamacchasya bhīmaḥ

proddhartuṃ nāśakatsa tvamumuruvapuṣā bhīṣayāmāsa ceti |

pūrṇajñānaujasoste gurutama vapuṣoḥ śrīmadānandatīrtha

krīḍāmātraṃ tadetat pramadada sudhiyāṃ mohaka dveṣabhājām || 27 ||

bahvīḥ koṭīraṭīkaḥ kuṭalakaṭumatīnutkaṭāṭopakopān

drākca tvaṃ satvaratvāccaraṇada gadayā pothayāmāsithārīn |

unmathyātathyamithyātvavacanavacanānutpathasthāṃstathā'nyān

prāyacchaḥ svapriyāyai priyatamakusumaṃ prāṇa tasmai namaste || 28 ||

dehādutkrāmitānāmadhipatirasatāmakramādvakrabuddhiḥ

kruddhaḥ krodhaikavaśyaḥ krimiriva maṇimān duṣkṛtī niṣkriyārtham |

cakre bhūcakrametya krakacamiva satāṃ cetasaḥ kaṣṭaśāstraṃ

dustarkaṃ cakrapāṇerguṇagaṇavirahaṃ jīvatāṃ cādhikṛtya || 29 ||

tadduṣprekṣānusārātkatipayakunarairādṛto'nyairvisṛṣṭo

brahmā'haṃ nirguṇo'haṃ vitathamidamiti hyeṣa pāṣaṇḍavādaḥ |

tadyuktyābhāsajālaprasaraviṣatarūddāhadakṣapramāṇa-

-jvālāmālādharāgniḥ pavana vijayate te'vatārastṛtīyaḥ || 30 ||

ākrośanto nirāśā bhayabharavivaśasvāśayāśchinnadarpā

vāśanto deśanāśasviti bata kudhiyāṃ nāśamāśādaśā'śu |

dhāvanto'ślīlaśīlā vitathaśapathaśāpāśivāḥ śāntaśauryā-

-stvadvyākhyāsiṃhanāde sapadi dadṛśire māyigomāyavaste || 31 ||

triṣvapyevāvatāreṣvaribhirapaghṛṇaṃ hiṃsito nirvikāraḥ

sarvajñaḥ sarvaśaktiḥ sakalaguṇagaṇāpūrṇarūpapragalbhaḥ |

svacchaḥ svacchandamṛtyuḥ sukhayasi sujanaṃ deva kiṃ citramatra

trātā yasya tridhāmā jagaduta vaśagaṃ kiṅkarāḥ śaṅkarādyāḥ || 32 ||

udyanmandasmitaśrīmṛdu madhumadhurālāpapīyūṣadhārā-

-pūrāsekopaśāntāsukhasujanamanolocanāpīyamānam |

sandrakṣye sundaraṃ sanduhadiha mahadānandamānandatīrtha

śrīmadvaktrendubimbaṃ duratanududitaṃ nityadā'haṃ kadā nu || 33 ||

prācīnācīrṇapuṇyoccayacaturatarācārataścārucittā-

-natyuccāṃ rocayantīṃ śruticitavacanāṃ śrāvakāṃścodyacuñcūn |

vyākhyāmutkhātaduḥkhāṃ ciramucitamahācārya cintāratāṃste

citrāṃ sacchāstrakartāścaraṇaparicarāñchrāvayāsmāṃśca kiñcit || 34 ||

pīṭhe ratnokapaklṛpte rucirarucimaṇijyotiṣā sanniṣaṇṇaṃ

brahmāṇaṃ bhāvinaṃ tvāṃ jvalati nijapade vaidikādyā hi vidyāḥ |

sevante mūrtimatyaḥ sucarita caritaṃ bhāti gandharva gītaṃ

pratyekaṃ devasaṃsatsvapi tava bhagavannartitadyovadhūṣu || 35 ||

sānukrośairajasraṃ janimṛtinirayādyūrmimālāvile'smin

saṃsārābdhau nimagnān śaraṇamaśaraṇānicchato vīkṣya jantūn |

yuṣmābhiḥ prārthitaḥ san jalanidhiśayanaḥ satyavatyāṃ maharṣe-

-rvyaktaścinmātramūrtirna khalu bhagavataḥ prākṛto jātu dehaḥ || 36 ||

astavyastaṃ samastaśrutigatamadhamai ratnapūgaṃ yathā'ndhai-

-rarthaṃ lokopakṛtyai guṇagaṇanilayaḥ sūtrayāmāsa kṛtsnam |

yo'sau vyāsābhidhānastamahamaharaharbhaktitastvatprasādāt

sadyo vidyopalabdhyai gurutamamaguruṃ devadevaṃ namāmi || 37 ||

ājñāmanyairadhāryāṃ śirasi parisaradraśmikoṭīrakoṭau

kṛṣṇasyākliṣṭakarmā dadhadanusarāṇādarthito devasaṅghaiḥ |

bhūmāvāgatya bhūmannasukaramakarorbrahmasūtrasya bhāṣyaṃ

durbhāṣyaṃ vyasya dasyormaṇimata uditaṃ vedasadyuktibhistvam || 38 ||

bhūtvā kṣetre viśuddhe dvijagaṇanilaye raupyapīṭhābhidhāne

tatrāpi brahmajātistribhuvanaviśade madhyagehākhyagehe |

pārivrājyādhirājaḥ punarapi badarīṃ prāpya kṛṣṇaṃ ca natvā

kṛtvā bhāṣyāṇi samyag vyatanuta ca bhavān bhāratārthaprakāśam || 39 ||

vande taṃ tvāṃ supūrṇapramatimanudināsevitaṃ devavṛndaiḥ

vande vandārumīśe śriya uta niyataṃ śrīmadānandatīrtham |

vande mandākinīsatsaridamalajalāsekasādhikyasaṅgaṃ

vande'haṃ deva bhaktyā bhavabhayadahanaṃ sajjanānmodayantam || 40 ||

subrahmaṇyākhyasūreḥ suta iti subhṛśaṃ keśavānandatīrtha-

śrīmatpādābjabhaktaḥ stutimakṛta harervāyudevasya cāsya |

tatpādārcādareṇa grathitapadalasanmālayā tvetayā ye

saṃrādhyāmū namanti pratatamatiguṇā muktimete vrajanti || 41 ||

atha śrīnakhastutiḥ

pāntvasmān puruhūtavairibalavanmātaṅgamādyadghaṭā

kumbhoccādrivipāṭanādhikapaṭupratyekavajrāyitāḥ |

śrīmatkaṇṭhīravāsya pratata sunakharā dāritārātidūra-

pradhvastadhvāntaśāntapravitatamanasā bhāvitā nākivṛndaiḥ || 1 ||

lakṣmīkānta samantato'vikalayan naiveśituste samaṃ

paśyāmyuttamavastu dūratarato'pāstaṃ raso yo'ṣṭamaḥ |

yadroṣotkaradakṣanetrakuṭilaprāntotthitāgnisphurat

khadyotopamavisphuliṅgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ || 2 ||

iti śrītrivikramapaṇḍitācārya viracitā vāyustutiḥ samāptā ||

Sanskrit — Devanagari (original)

अथ नखस्तुतिः

पान्त्वस्मान् पुरुहूतवैरिबलवन्मातङ्गमाद्यद्घटा-

-कुम्भोच्चाद्रिविपाटनाधिकपटु प्रत्येक वज्रायिताः ।

श्रीमत्कण्ठीरवास्यप्रततसुनखरा दारितारातिदूर-

-प्रध्वस्तध्वान्तशान्तप्रविततमनसा भाविता भूरिभागैः ॥ 1 ॥

लक्ष्मीकान्त समन्ततोऽपि कलयन् नैवेशितुस्ते समं

पश्याम्युत्तमवस्तु दूरतरतोपास्तं रसो योऽष्टमः ।

यद्रोषोत्कर दक्ष नेत्र कुटिल प्रान्तोत्थिताग्नि स्फुरत्

खद्योतोपम विस्फुलिङ्गभसिता ब्रह्मेशशक्रोत्कराः ॥ 2 ॥

अथ वायुस्तुतिः

श्रीमद्विष्ण्वङ्घ्रिनिष्ठातिगुणगुरुतमश्रीमदानन्दतीर्थ-

-त्रैलोक्याचार्यपादोज्ज्वलजलजलसत्पांसवोऽस्मान् पुनन्तु ।

वाचां यत्र प्रणेत्री त्रिभुवनमहिता शारदा शारदेन्दु-

-ज्योत्स्नाभद्रस्मितश्रीधवलितककुभा प्रेमभारं बभार ॥ 1 ॥

उत्कण्ठाकुण्ठकोलाहलजवविजिताजस्रसेवानुवृद्ध-

-प्राज्ञात्मज्ञानधूतान्धतमससुमनोमौलिरत्नावलीनाम् ।

भक्त्युद्रेकावगाढप्रघटनसधटात्कारसङ्घृष्यमाण-

प्रान्तप्राग्र्याङ्घ्रिपीठोत्थितकनकरजःपिञ्जरारञ्जिताशाः ॥ 2 ॥

जन्माधिव्याध्युपाधिप्रतिहतिविरहप्रापकाणां गुणानां

अग्र्याणामर्पकाणां चिरमुदितचिदानन्दसन्दोहदानाम् ।

एतेषामेष दोषप्रमुषितमनसां द्वेषिणां दूषकाणां

दैत्यानामार्तिमन्धे तमसि विदधतां संस्तवे नास्मि शक्तः ॥ 3 ॥

अस्याविष्कर्तुकामं कलिमलकलुषेऽस्मिन् जने ज्ञानमार्गं

वन्द्यं चन्द्रेन्द्ररुद्रद्युमणिफणिवयोनायकाद्यैरिहाद्य ।

मध्वाख्यं मन्त्रसिद्धं किमुत कृतवतो मारुतस्यावतारं

पातारं पारमेष्ट्यं पदमपविपदः प्राप्तुरापन्नपुंसाम् ॥ 4 ॥

उद्यद्विद्युत्प्रचण्डां निजरुचिनिकरव्याप्तलोकावकाशो

बिभ्रद्भीमो भुजे योऽभ्युदितदिनकराभाङ्गदाढ्य प्रकाण्डे ।

वीर्योद्धार्यां गदाग्र्यामयमिह सुमतिं वायुदेवो विदध्यात्

अध्यात्मज्ञाननेता यतिवरमहितो भूमिभूषामणिर्मे ॥ 5 ॥

संसारोत्तापनित्योपशमदसदयस्नेहहासाम्बुपूर-

-प्रोद्यद्विद्यानवद्यद्युतिमणिकिरणश्रेणिसम्पूरिताशः ।

श्रीवत्साङ्काधिवासोचिततरसरलश्रीमदानन्दतीर्थ-

-क्षीराम्भोधिर्विभिन्द्याद्भवदनभिमतं भूरि मे भूतिहेतुः ॥ 6 ॥

मूर्धन्येषोऽञ्जलिर्मे दृढतरमिह ते बध्यते बन्धपाश-

-च्छेत्रे दात्रे सुखानां भजति भुवि भविष्यद्विधात्रे द्युभर्त्रे ।

अत्यन्तं सन्ततं त्वं प्रदिश पदयुगे हन्त सन्तापभाजा-

-मस्माकं भक्तिमेकां भगवत उत ते माधवस्याथ वायोः ॥ 7 ॥

साभ्रोष्णाभीशुशुभ्रप्रभमभय नभो भूरिभूभृद्विभूति-

-भ्राजिष्णुर्भूरृभूणां भवनमपि विभोऽभेदि बभ्रे बभूवे ।

येन भ्रूविभ्रमस्ते भ्रमयतु सुभृशं बभ्रुवद्दुर्भृताशान्

भ्रान्तिर्भेदावभासस्त्विति भयमभिभूर्भोक्ष्यतो मायिभिक्षून् ॥ 8 ॥

येऽमुं भावं भजन्ते सुरमुखसुजनाराधितं ते तृतीयं

भासन्ते भासुरैस्ते सहचरचलितैश्चामरैश्चारुवेषाः ।

वैकुण्ठे कण्ठलग्नस्थिरशुचिविलसत्कान्तितारुण्यलीला-

लावण्यापूर्णकान्ताकुचभरसुलभाश्लेषसम्मोदसान्द्राः ॥ 9 ॥

आनन्दान्मन्दमन्दा ददति हि मरुतः कुन्दमन्दारनन्द्या-

-वर्तामोदान् दधाना मृदुपदमुदितोद्गीतकैः सुन्दरीणाम् ।

वृन्दैरावन्द्यमुक्तेन्द्वहिमगुमदनाहीन्द्रदेवेन्द्रसेव्ये

मौकुन्दे मन्दिरेऽस्मिन्नविरतमुदयन्मोदिनां देवदेव ॥ 10 ॥

उत्तप्ताऽत्युत्कटत्विट् प्रकटकटकटध्वानसङ्घट्टनोद्य-

-द्विद्युद्व्यूढस्फुलिङ्गप्रकरविकिरणोत्क्वाथिते बाधिताङ्गान् ।

उद्गाढं पात्यमाना तमसि तत इतः किङ्करैः पङ्किले ते

पङ्क्तिर्ग्राव्णां गरिम्णा ग्लपयति हि भवद्वेषिणो विद्वदाद्य ॥ 11 ॥

अस्मिन्नस्मद्गुरूणां हरिचरणचिरध्यानसन्मङ्गलानां

युष्माकं पार्श्वभूमिं धृतरणरणिकस्वर्गिसेव्यां प्रपन्नः ।

यस्तूदास्ते स आस्तेऽधिभवमसुलभक्लेशनिर्मूकमस्त-

-प्रायानन्दं कथञ्चिन्न वसति सततं पञ्चकष्टेऽतिकष्टे ॥ 12 ॥

क्षुत् क्षामान् रूक्षरक्षोरदखरनखरक्षुण्णविक्षोभिताक्षा-

-नामग्नानान्धकूपे क्षुरमुखमुखरैः पक्षिभिर्विक्षताङ्गान् ।

पूयासृङ्मूत्रविष्ठाकृमिकुलकलिले तत्क्षणक्षिप्तशक्त्या-

-द्यस्त्रव्रातार्दितांस्त्वद्द्विष उपजिहते वज्रकल्पा जलूकाः ॥ 13 ॥

मातर्मे मातरिश्वन् पितरतुलगुरो भ्रातरिष्टाप्तबन्धो

स्वामिन् सर्वान्तरात्मन्नजर जरयितर्जन्ममृत्यामयानाम् ।

गोविन्दे देहि भक्तिं भवति च भगवन्नूर्जितां निर्निमित्तां

निर्व्याजां निश्चलां सद्गुणगणबृहतीं शाश्वतीमाशु देव ॥ 14 ॥

विष्णोरत्त्युत्तमत्वादखिलगुणगणैस्तत्र भक्तिं गरिष्ठां

आश्लिष्टे श्रीधराभ्याममुमथ परिवारात्मना सेवकेषु ।

यः सन्धत्ते विरिञ्चश्वसनविहगपानन्तरुद्रेन्द्रपूर्वे-

-ष्वाध्यायंस्तारतम्यं स्फुटमवति सदा वायुरस्मद्गुरुस्तम् ॥ 15 ॥

तत्त्वज्ञान् मुक्तिभाजः सुखयिसि हि गुरो योग्यतातारतम्या-

-दाधत्से मिश्रबुद्धिंस्त्रिदिवनिरयभूगोचरान् नित्यबद्धान् ।

तामिस्रान्धादिकाख्ये तमसि सुबहुलं दुःखयस्यन्यथाज्ञान्

विष्णोराज्ञाभिरित्थं शृतिशतमितिहासादि चाकर्णयामः ॥ 16 ॥

वन्देऽहं तं हनूमानिति महितमहापौरुषो बाहुशाली

ख्यातस्तेऽग्र्योऽवतारः सहित इह बहुब्रह्मचर्यादिधर्मैः ।

सस्नेहानां सहस्वानहरहरहितं निर्दहन् देहभाजां

अंहोमोहापहो यः स्पृहयति महतीं भक्तिमद्यापि रामे ॥ 17 ॥

प्राक्पञ्चाशत्सहस्रैर्व्यवहितमहितं योजनैः पर्वतं त्वं

यावत्सञ्जीवनाद्यौषधनिधिमधिकप्राण लङ्कामनैषिः ।

अद्राक्षीदुत्पतन्तं तत उत गिरिमुत्पाटयन्तं गृहीत्वा

यान्तं खे राघवाङ्घ्रौ प्रणतमपि तदैकक्षणे त्वां हि लोकः ॥ 18 ॥

क्षिप्तः पश्चात्सत्सलीलं शतमतुलमते योजनानां स उच्च-

-स्तावद्विस्तारवंश्चाप्युपललव इव व्यग्रबुद्ध्या त्वयाऽतः ।

स्वस्वस्थानस्थितातिस्थिरशकलशिलाजालसंश्लेषनष्ट-

-छ्छेदाङ्कः प्रागिवाभूत् कपिवरवपुषस्ते नमः कौशलाय ॥ 19 ॥

दृष्ट्वा दुष्टाधिपोरः स्फुटितकनकसद्वर्म घृष्टास्थिकूटं

निष्पिष्टं हाटकाद्रिप्रकटतटतटाकातिशङ्को जनोऽभूत् ।

येनाऽजौ रावणारिप्रियनटनपटुर्मुष्टिरिष्टं प्रदेष्टुं

किं नेष्टे मे स तेऽष्टापदकटकतटित्कोटिभामृष्टकाष्ठः ॥ 20 ॥

देव्यादेशप्रणीतिदृहिणहरवरावध्यरक्षोविघाता-

-द्यासेवोद्यद्दयार्द्रः सहभुजमकरोद्रामनामा मुकुन्दः ।

दुष्प्रापे पारमेष्ठ्ये करतलमतुलं मूर्धिविन्यस्य धन्यं

तन्वन्भूयः प्रभूतप्रणयविकसिताब्जेक्षणस्त्वेक्षमाणः ॥ 21 ॥

जघ्ने निघ्नेन विघ्नो बहुलबलबकध्वंसनाद्येन शोच-

-द्विप्रानुक्रोशपाशैरसुविधृतिसुखस्यैकचक्राजनानाम् ।

तस्मै ते देव कुर्मः कुरुकुलपतये कर्मणा च प्रणामान्

किर्मीरं दुर्मतीनां प्रथममथ च यो नर्मणा निर्ममाथ ॥ 22 ॥

निर्मृद्नन्नत्ययत्नं विजरवर जरासन्धकायास्थिसन्धीन्

युद्धे त्वं स्वध्वरे वा पशुमिव दमयन् विष्णुपक्षद्विडीशम् ।

यावत्प्रत्यक्षभूतं निखिलमखभुजं तर्पयामासिथासौ

तावत्याऽयोजि तृप्त्या किमु वद भगवन् राजसूयाश्वमेधे ॥ 23 ॥

क्ष्वेलाक्षीणाट्टहासं तव रणमरिहन्नुद्गदोद्दामबाहोः

बह्वक्षौहिण्यनीकक्षपणसुनिपुणं यस्य सर्वोत्तमस्य ।

शुश्रूषार्थं चकर्थ स्वयमयमथ संवक्तुमानन्दतीर्थ-

-श्रीमन्नामन्समर्थस्त्वमपि हि युवयोः पादपद्मं प्रपद्ये ॥ 24 ॥

दृह्यन्तीं हृदृहं मां दृतमनिल बलाद्द्रावयन्तीमविद्या-

-निद्रां विद्राव्य सद्योरचनपटुमथाऽपाद्य विद्यासमुद्र ।

वाग्देवी सा सुविद्याद्रविणद विदिता द्रौपदी रुद्रपत्न्या-

-दुद्रिक्ता द्रागभद्राद्रहयतु दयिता पूर्वभीमाऽज्ञया ते ॥ 25 ॥

याभ्यां शुश्रूषुरासीः कुरुकुलजनने क्षत्रविप्रोदिताभ्यां

ब्रह्मभ्यां बृंहिताभ्यां चितसुखवपुषा कृष्णनामास्पदाभ्याम् ।

निर्भेदाभ्यां विशेषाद्विवचनविषयाभ्याममूभ्यामुभाभ्यां

तुभ्यं च क्षेमदेभ्यः सरिसिजविलसल्लोचनेभ्यो नमोऽस्तु ॥ 26 ॥

गच्छन् सौगन्धिकार्थं पथि स हनुमतः पुच्छमच्छस्य भीमः

प्रोद्धर्तुं नाशकत्स त्वमुमुरुवपुषा भीषयामास चेति ।

पूर्णज्ञानौजसोस्ते गुरुतम वपुषोः श्रीमदानन्दतीर्थ

क्रीडामात्रं तदेतत् प्रमदद सुधियां मोहक द्वेषभाजाम् ॥ 27 ॥

बह्वीः कोटीरटीकः कुटलकटुमतीनुत्कटाटोपकोपान्

द्राक्च त्वं सत्वरत्वाच्चरणद गदया पोथयामासिथारीन् ।

उन्मथ्यातथ्यमिथ्यात्ववचनवचनानुत्पथस्थांस्तथाऽन्यान्

प्रायच्छः स्वप्रियायै प्रियतमकुसुमं प्राण तस्मै नमस्ते ॥ 28 ॥

देहादुत्क्रामितानामधिपतिरसतामक्रमाद्वक्रबुद्धिः

क्रुद्धः क्रोधैकवश्यः क्रिमिरिव मणिमान् दुष्कृती निष्क्रियार्थम् ।

चक्रे भूचक्रमेत्य क्रकचमिव सतां चेतसः कष्टशास्त्रं

दुस्तर्कं चक्रपाणेर्गुणगणविरहं जीवतां चाधिकृत्य ॥ 29 ॥

तद्दुष्प्रेक्षानुसारात्कतिपयकुनरैरादृतोऽन्यैर्विसृष्टो

ब्रह्माऽहं निर्गुणोऽहं वितथमिदमिति ह्येष पाषण्डवादः ।

तद्युक्त्याभासजालप्रसरविषतरूद्दाहदक्षप्रमाण-

-ज्वालामालाधराग्निः पवन विजयते तेऽवतारस्तृतीयः ॥ 30 ॥

आक्रोशन्तो निराशा भयभरविवशस्वाशयाश्छिन्नदर्पा

वाशन्तो देशनाशस्विति बत कुधियां नाशमाशादशाऽशु ।

धावन्तोऽश्लीलशीला वितथशपथशापाशिवाः शान्तशौर्या-

-स्त्वद्व्याख्यासिंहनादे सपदि ददृशिरे मायिगोमायवस्ते ॥ 31 ॥

त्रिष्वप्येवावतारेष्वरिभिरपघृणं हिंसितो निर्विकारः

सर्वज्ञः सर्वशक्तिः सकलगुणगणापूर्णरूपप्रगल्भः ।

स्वच्छः स्वच्छन्दमृत्युः सुखयसि सुजनं देव किं चित्रमत्र

त्राता यस्य त्रिधामा जगदुत वशगं किङ्कराः शङ्कराद्याः ॥ 32 ॥

उद्यन्मन्दस्मितश्रीमृदु मधुमधुरालापपीयूषधारा-

-पूरासेकोपशान्तासुखसुजनमनोलोचनापीयमानम् ।

सन्द्रक्ष्ये सुन्दरं सन्दुहदिह महदानन्दमानन्दतीर्थ

श्रीमद्वक्त्रेन्दुबिम्बं दुरतनुदुदितं नित्यदाऽहं कदा नु ॥ 33 ॥

प्राचीनाचीर्णपुण्योच्चयचतुरतराचारतश्चारुचित्ता-

-नत्युच्चां रोचयन्तीं श्रुतिचितवचनां श्रावकांश्चोद्यचुञ्चून् ।

व्याख्यामुत्खातदुःखां चिरमुचितमहाचार्य चिन्तारतांस्ते

चित्रां सच्छास्त्रकर्ताश्चरणपरिचराञ्छ्रावयास्मांश्च किञ्चित् ॥ 34 ॥

पीठे रत्नोकपक्लृप्ते रुचिररुचिमणिज्योतिषा सन्निषण्णं

ब्रह्माणं भाविनं त्वां ज्वलति निजपदे वैदिकाद्या हि विद्याः ।

सेवन्ते मूर्तिमत्यः सुचरित चरितं भाति गन्धर्व गीतं

प्रत्येकं देवसंसत्स्वपि तव भगवन्नर्तितद्योवधूषु ॥ 35 ॥

सानुक्रोशैरजस्रं जनिमृतिनिरयाद्यूर्मिमालाविलेऽस्मिन्

संसाराब्धौ निमग्नान् शरणमशरणानिच्छतो वीक्ष्य जन्तून् ।

युष्माभिः प्रार्थितः सन् जलनिधिशयनः सत्यवत्यां महर्षे-

-र्व्यक्तश्चिन्मात्रमूर्तिर्न खलु भगवतः प्राकृतो जातु देहः ॥ 36 ॥

अस्तव्यस्तं समस्तश्रुतिगतमधमै रत्नपूगं यथाऽन्धै-

-रर्थं लोकोपकृत्यै गुणगणनिलयः सूत्रयामास कृत्स्नम् ।

योऽसौ व्यासाभिधानस्तमहमहरहर्भक्तितस्त्वत्प्रसादात्

सद्यो विद्योपलब्ध्यै गुरुतममगुरुं देवदेवं नमामि ॥ 37 ॥

आज्ञामन्यैरधार्यां शिरसि परिसरद्रश्मिकोटीरकोटौ

कृष्णस्याक्लिष्टकर्मा दधदनुसराणादर्थितो देवसङ्घैः ।

भूमावागत्य भूमन्नसुकरमकरोर्ब्रह्मसूत्रस्य भाष्यं

दुर्भाष्यं व्यस्य दस्योर्मणिमत उदितं वेदसद्युक्तिभिस्त्वम् ॥ 38 ॥

भूत्वा क्षेत्रे विशुद्धे द्विजगणनिलये रौप्यपीठाभिधाने

तत्रापि ब्रह्मजातिस्त्रिभुवनविशदे मध्यगेहाख्यगेहे ।

पारिव्राज्याधिराजः पुनरपि बदरीं प्राप्य कृष्णं च नत्वा

कृत्वा भाष्याणि सम्यग् व्यतनुत च भवान् भारतार्थप्रकाशम् ॥ 39 ॥

वन्दे तं त्वां सुपूर्णप्रमतिमनुदिनासेवितं देववृन्दैः

वन्दे वन्दारुमीशे श्रिय उत नियतं श्रीमदानन्दतीर्थम् ।

वन्दे मन्दाकिनीसत्सरिदमलजलासेकसाधिक्यसङ्गं

वन्देऽहं देव भक्त्या भवभयदहनं सज्जनान्मोदयन्तम् ॥ 40 ॥

सुब्रह्मण्याख्यसूरेः सुत इति सुभृशं केशवानन्दतीर्थ-

श्रीमत्पादाब्जभक्तः स्तुतिमकृत हरेर्वायुदेवस्य चास्य ।

तत्पादार्चादरेण ग्रथितपदलसन्मालया त्वेतया ये

संराध्यामू नमन्ति प्रततमतिगुणा मुक्तिमेते व्रजन्ति ॥ 41 ॥

अथ श्रीनखस्तुतिः

पान्त्वस्मान् पुरुहूतवैरिबलवन्मातङ्गमाद्यद्घटा

कुम्भोच्चाद्रिविपाटनाधिकपटुप्रत्येकवज्रायिताः ।

श्रीमत्कण्ठीरवास्य प्रतत सुनखरा दारितारातिदूर-

प्रध्वस्तध्वान्तशान्तप्रविततमनसा भाविता नाकिवृन्दैः ॥ 1 ॥

लक्ष्मीकान्त समन्ततोऽविकलयन् नैवेशितुस्ते समं

पश्याम्युत्तमवस्तु दूरतरतोऽपास्तं रसो योऽष्टमः ।

यद्रोषोत्करदक्षनेत्रकुटिलप्रान्तोत्थिताग्निस्फुरत्

खद्योतोपमविस्फुलिङ्गभसिता ब्रह्मेशशक्रोत्कराः ॥ 2 ॥

इति श्रीत्रिविक्रमपण्डिताचार्य विरचिता वायुस्तुतिः समाप्ता ॥