📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" 2 A dialog opens 3 Choose "Save as PDF" as printer 4 Click Save
ශ්රී හරි වායු ස්තුති
Shri Hari Vayu Stuti
Vayu Sinhala
අථ නඛස්තුතිඃ
පාන්ත්වස්මාන් පුරුහූතවෛරිබලවන්මාතඞ්ගමාද්යද්ඝටා-
-කුම්භෝච්චාද්රිවිපාටනාධිකපටු ප්රත්යේක වජ්රායිතාඃ .
ශ්රීමත්කණ්ඨීරවාස්යප්රතතසුනඛරා දාරිතාරාතිදූර-
-ප්රධ්වස්තධ්වාන්තශාන්තප්රවිතතමනසා භාවිතා භූරිභාගෛඃ .. 1 ..
ලක්ෂ්මීකාන්ත සමන්තතෝ(අ)පි කලයන් නෛවේශිතුස්තේ සමං
පශ්යාම්යුත්තමවස්තු දූරතරතෝපාස්තං රසෝ යෝ(අ)ෂ්ටමඃ .
යද්රෝෂෝත්කර දක්ෂ නේත්ර කුටිල ප්රාන්තෝත්ථිතාග්නි ස්ඵුරත්
ඛද්යෝතෝපම විස්ඵුලිඞ්ගභසිතා බ්රහ්මේශශක්රෝත්කරාඃ .. 2 ..
අථ වායුස්තුතිඃ
ශ්රීමද්විෂ්ණ්වඞ්ඝ්රිනිෂ්ඨාතිගුණගුරුතමශ්රීමදානන්දතීර්ථ-
-ත්රෛලෝක්යාචාර්යපාදෝජ්ජ්වලජලජලසත්පාංසවෝ(අ)ස්මාන් පුනන්තු .
වාචාං යත්ර ප්රණේත්රී ත්රිභුවනමහිතා ශාරදා ශාරදේන්දු-
-ජ්යෝත්ස්නාභද්රස්මිතශ්රීධවලිතකකුභා ප්රේමභාරං බභාර .. 1 ..
උත්කණ්ඨාකුණ්ඨකෝලාහලජවවිජිතාජස්රසේවානුවෘද්ධ-
-ප්රාජ්ඤාත්මජ්ඤානධූතාන්ධතමසසුමනෝමෞලිරත්නාවලීනාම් .
භක්ත්යුද්රේකාවගාඪප්රඝටනසධටාත්කාරසඞ්ඝෘෂ්යමාණ-
ප්රාන්තප්රාග්ර්යාඞ්ඝ්රිපීඨෝත්ථිතකනකරජඃපිඤ්ජරාරඤ්ජිතාශාඃ .. 2 ..
ජන්මාධිව්යාධ්යුපාධිප්රතිහතිවිරහප්රාපකාණාං ගුණානාං
අග්ර්යාණාමර්පකාණාං චිරමුදිතචිදානන්දසන්දෝහදානාම් .
ඒතේෂාමේෂ දෝෂප්රමුෂිතමනසාං ද්වේෂිණාං දූෂකාණාං
දෛත්යානාමාර්තිමන්ධේ තමසි විදධතාං සංස්තවේ නාස්මි ශක්තඃ .. 3 ..
අස්යාවිෂ්කර්තුකාමං කලිමලකලුෂේ(අ)ස්මින් ජනේ ජ්ඤානමාර්ගං
වන්ද්යං චන්ද්රේන්ද්රරුද්රද්යුමණිඵණිවයෝනායකාද්යෛරිහාද්ය .
මධ්වාඛ්යං මන්ත්රසිද්ධං කිමුත කෘතවතෝ මාරුතස්යාවතාරං
පාතාරං පාරමේෂ්ට්යං පදමපවිපදඃ ප්රාප්තුරාපන්නපුංසාම් .. 4 ..
උද්යද්විද්යුත්ප්රචණ්ඩාං නිජරුචිනිකරව්යාප්තලෝකාවකාශෝ
බිභ්රද්භීමෝ භුජේ යෝ(අ)භ්යුදිතදිනකරාභාඞ්ගදාඪ්ය ප්රකාණ්ඩේ .
වීර්යෝද්ධාර්යාං ගදාග්ර්යාමයමිහ සුමතිං වායුදේවෝ විදධ්යාත්
අධ්යාත්මජ්ඤානනේතා යතිවරමහිතෝ භූමිභූෂාමණිර්මේ .. 5 ..
සංසාරෝත්තාපනිත්යෝපශමදසදයස්නේහහාසාම්බුපූර-
-ප්රෝද්යද්විද්යානවද්යද්යුතිමණිකිරණශ්රේණිසම්පූරිතාශඃ .
ශ්රීවත්සාඞ්කාධිවාසෝචිතතරසරලශ්රීමදානන්දතීර්ථ-
-ක්ෂීරාම්භෝධිර්විභින්ද්යාද්භවදනභිමතං භූරි මේ භූතිහේතුඃ .. 6 ..
මූර්ධන්යේෂෝ(අ)ඤ්ජලිර්මේ දෘඪතරමිහ තේ බධ්යතේ බන්ධපාශ-
-ච්ඡේත්රේ දාත්රේ සුඛානාං භජති භුවි භවිෂ්යද්විධාත්රේ ද්යුභර්ත්රේ .
අත්යන්තං සන්තතං ත්වං ප්රදිශ පදයුගේ හන්ත සන්තාපභාජා-
-මස්මාකං භක්තිමේකාං භගවත උත තේ මාධවස්යාථ වායෝඃ .. 7 ..
සාභ්රෝෂ්ණාභීශුශුභ්රප්රභමභය නභෝ භූරිභූභෘද්විභූති-
-භ්රාජිෂ්ණුර්භූරෘභූණාං භවනමපි විභෝ(අ)භේදි බභ්රේ බභූවේ .
යේන භ්රූවිභ්රමස්තේ භ්රමයතු සුභෘශං බභ්රුවද්දුර්භෘතාශාන්
භ්රාන්තිර්භේදාවභාසස්ත්විති භයමභිභූර්භෝක්ෂ්යතෝ මායිභික්ෂූන් .. 8 ..
යේ(අ)මුං භාවං භජන්තේ සුරමුඛසුජනාරාධිතං තේ තෘතීයං
භාසන්තේ භාසුරෛස්තේ සහචරචලිතෛශ්චාමරෛශ්චාරුවේෂාඃ .
වෛකුණ්ඨේ කණ්ඨලග්නස්ථිරශුචිවිලසත්කාන්තිතාරුණ්යලීලා-
ලාවණ්යාපූර්ණකාන්තාකුචභරසුලභාශ්ලේෂසම්මෝදසාන්ද්රාඃ .. 9 ..
ආනන්දාන්මන්දමන්දා දදති හි මරුතඃ කුන්දමන්දාරනන්ද්යා-
-වර්තාමෝදාන් දධානා මෘදුපදමුදිතෝද්ගීතකෛඃ සුන්දරීණාම් .
වෘන්දෛරාවන්ද්යමුක්තේන්ද්වහිමගුමදනාහීන්ද්රදේවේන්ද්රසේව්යේ
මෞකුන්දේ මන්දිරේ(අ)ස්මින්නවිරතමුදයන්මෝදිනාං දේවදේව .. 10 ..
උත්තප්තා(අ)ත්යුත්කටත්විට් ප්රකටකටකටධ්වානසඞ්ඝට්ටනෝද්ය-
-ද්විද්යුද්ව්යූඪස්ඵුලිඞ්ගප්රකරවිකිරණෝත්ක්වාථිතේ බාධිතාඞ්ගාන් .
උද්ගාඪං පාත්යමානා තමසි තත ඉතඃ කිඞ්කරෛඃ පඞ්කිලේ තේ
පඞ්ක්තිර්ග්රාව්ණාං ගරිම්ණා ග්ලපයති හි භවද්වේෂිණෝ විද්වදාද්ය .. 11 ..
අස්මින්නස්මද්ගුරූණාං හරිචරණචිරධ්යානසන්මඞ්ගලානාං
යුෂ්මාකං පාර්ශ්වභූමිං ධෘතරණරණිකස්වර්ගිසේව්යාං ප්රපන්නඃ .
යස්තූදාස්තේ ස ආස්තේ(අ)ධිභවමසුලභක්ලේශනිර්මූකමස්ත-
-ප්රායානන්දං කථඤ්චින්න වසති සතතං පඤ්චකෂ්ටේ(අ)තිකෂ්ටේ .. 12 ..
ක්ෂුත් ක්ෂාමාන් රූක්ෂරක්ෂෝරදඛරනඛරක්ෂුණ්ණවික්ෂෝභිතාක්ෂා-
-නාමග්නානාන්ධකූපේ ක්ෂුරමුඛමුඛරෛඃ පක්ෂිභිර්වික්ෂතාඞ්ගාන් .
පූයාසෘඞ්මූත්රවිෂ්ඨාකෘමිකුලකලිලේ තත්ක්ෂණක්ෂිප්තශක්ත්යා-
-ද්යස්ත්රව්රාතාර්දිතාංස්ත්වද්ද්විෂ උපජිහතේ වජ්රකල්පා ජලූකාඃ .. 13 ..
මාතර්මේ මාතරිශ්වන් පිතරතුලගුරෝ භ්රාතරිෂ්ටාප්තබන්ධෝ
ස්වාමින් සර්වාන්තරාත්මන්නජර ජරයිතර්ජන්මමෘත්යාමයානාම් .
ගෝවින්දේ දේහි භක්තිං භවති ච භගවන්නූර්ජිතාං නිර්නිමිත්තාං
නිර්ව්යාජාං නිශ්චලාං සද්ගුණගණබෘහතීං ශාශ්වතීමාශු දේව .. 14 ..
විෂ්ණෝරත්ත්යුත්තමත්වාදඛිලගුණගණෛස්තත්ර භක්තිං ගරිෂ්ඨාං
ආශ්ලිෂ්ටේ ශ්රීධරාභ්යාමමුමථ පරිවාරාත්මනා සේවකේෂු .
යඃ සන්ධත්තේ විරිඤ්චශ්වසනවිහගපානන්තරුද්රේන්ද්රපූර්වේ-
-ෂ්වාධ්යායංස්තාරතම්යං ස්ඵුටමවති සදා වායුරස්මද්ගුරුස්තම් .. 15 ..
තත්ත්වජ්ඤාන් මුක්තිභාජඃ සුඛයිසි හි ගුරෝ යෝග්යතාතාරතම්යා-
-දාධත්සේ මිශ්රබුද්ධිංස්ත්රිදිවනිරයභූගෝචරාන් නිත්යබද්ධාන් .
තාමිස්රාන්ධාදිකාඛ්යේ තමසි සුබහුලං දුඃඛයස්යන්යථාජ්ඤාන්
විෂ්ණෝරාජ්ඤාභිරිත්ථං ශෘතිශතමිතිහාසාදි චාකර්ණයාමඃ .. 16 ..
වන්දේ(අ)හං තං හනූමානිති මහිතමහාපෞරුෂෝ බාහුශාලී
ඛ්යාතස්තේ(අ)ග්ර්යෝ(අ)වතාරඃ සහිත ඉහ බහුබ්රහ්මචර්යාදිධර්මෛඃ .
සස්නේහානාං සහස්වානහරහරහිතං නිර්දහන් දේහභාජාං
අංහෝමෝහාපහෝ යඃ ස්පෘහයති මහතීං භක්තිමද්යාපි රාමේ .. 17 ..
ප්රාක්පඤ්චාශත්සහස්රෛර්ව්යවහිතමහිතං යෝජනෛඃ පර්වතං ත්වං
යාවත්සඤ්ජීවනාද්යෞෂධනිධිමධිකප්රාණ ලඞ්කාමනෛෂිඃ .
අද්රාක්ෂීදුත්පතන්තං තත උත ගිරිමුත්පාටයන්තං ගෘහීත්වා
යාන්තං ඛේ රාඝවාඞ්ඝ්රෞ ප්රණතමපි තදෛකක්ෂණේ ත්වාං හි ලෝකඃ .. 18 ..
ක්ෂිප්තඃ පශ්චාත්සත්සලීලං ශතමතුලමතේ යෝජනානාං ස උච්ච-
-ස්තාවද්විස්තාරවංශ්චාප්යුපලලව ඉව ව්යග්රබුද්ධ්යා ත්වයා(අ)තඃ .
ස්වස්වස්ථානස්ථිතාතිස්ථිරශකලශිලාජාලසංශ්ලේෂනෂ්ට-
-ඡ්ඡේදාඞ්කඃ ප්රාගිවාභූත් කපිවරවපුෂස්තේ නමඃ කෞශලාය .. 19 ..
දෘෂ්ට්වා දුෂ්ටාධිපෝරඃ ස්ඵුටිතකනකසද්වර්ම ඝෘෂ්ටාස්ථිකූටං
නිෂ්පිෂ්ටං හාටකාද්රිප්රකටතටතටාකාතිශඞ්කෝ ජනෝ(අ)භූත් .
යේනා(අ)ජෞ රාවණාරිප්රියනටනපටුර්මුෂ්ටිරිෂ්ටං ප්රදේෂ්ටුං
කිං නේෂ්ටේ මේ ස තේ(අ)ෂ්ටාපදකටකතටිත්කෝටිභාමෘෂ්ටකාෂ්ඨඃ .. 20 ..
දේව්යාදේශප්රණීතිදෘහිණහරවරාවධ්යරක්ෂෝවිඝාතා-
-ද්යාසේවෝද්යද්දයාර්ද්රඃ සහභුජමකරෝද්රාමනාමා මුකුන්දඃ .
දුෂ්ප්රාපේ පාරමේෂ්ඨ්යේ කරතලමතුලං මූර්ධිවින්යස්ය ධන්යං
තන්වන්භූයඃ ප්රභූතප්රණයවිකසිතාබ්ජේක්ෂණස්ත්වේක්ෂමාණඃ .. 21 ..
ජඝ්නේ නිඝ්නේන විඝ්නෝ බහුලබලබකධ්වංසනාද්යේන ශෝච-
-ද්විප්රානුක්රෝශපාශෛරසුවිධෘතිසුඛස්යෛකචක්රාජනානාම් .
තස්මෛ තේ දේව කුර්මඃ කුරුකුලපතයේ කර්මණා ච ප්රණාමාන්
කිර්මීරං දුර්මතීනාං ප්රථමමථ ච යෝ නර්මණා නිර්මමාථ .. 22 ..
නිර්මෘද්නන්නත්යයත්නං විජරවර ජරාසන්ධකායාස්ථිසන්ධීන්
යුද්ධේ ත්වං ස්වධ්වරේ වා පශුමිව දමයන් විෂ්ණුපක්ෂද්විඩීශම් .
යාවත්ප්රත්යක්ෂභූතං නිඛිලමඛභුජං තර්පයාමාසිථාසෞ
තාවත්යා(අ)යෝජි තෘප්ත්යා කිමු වද භගවන් රාජසූයාශ්වමේධේ .. 23 ..
ක්ෂ්වේලාක්ෂීණාට්ටහාසං තව රණමරිහන්නුද්ගදෝද්දාමබාහෝඃ
බහ්වක්ෂෞහිණ්යනීකක්ෂපණසුනිපුණං යස්ය සර්වෝත්තමස්ය .
ශුශ්රූෂාර්ථං චකර්ථ ස්වයමයමථ සංවක්තුමානන්දතීර්ථ-
-ශ්රීමන්නාමන්සමර්ථස්ත්වමපි හි යුවයෝඃ පාදපද්මං ප්රපද්යේ .. 24 ..
දෘහ්යන්තීං හෘදෘහං මාං දෘතමනිල බලාද්ද්රාවයන්තීමවිද්යා-
-නිද්රාං විද්රාව්ය සද්යෝරචනපටුමථා(අ)පාද්ය විද්යාසමුද්ර .
වාග්දේවී සා සුවිද්යාද්රවිණද විදිතා ද්රෞපදී රුද්රපත්න්යා-
-දුද්රික්තා ද්රාගභද්රාද්රහයතු දයිතා පූර්වභීමා(අ)ජ්ඤයා තේ .. 25 ..
යාභ්යාං ශුශ්රූෂුරාසීඃ කුරුකුලජනනේ ක්ෂත්රවිප්රෝදිතාභ්යාං
බ්රහ්මභ්යාං බෘංහිතාභ්යාං චිතසුඛවපුෂා කෘෂ්ණනාමාස්පදාභ්යාම් .
නිර්භේදාභ්යාං විශේෂාද්විවචනවිෂයාභ්යාමමූභ්යාමුභාභ්යාං
තුභ්යං ච ක්ෂේමදේභ්යඃ සරිසිජවිලසල්ලෝචනේභ්යෝ නමෝ(අ)ස්තු .. 26 ..
ගච්ඡන් සෞගන්ධිකාර්ථං පථි ස හනුමතඃ පුච්ඡමච්ඡස්ය භීමඃ
ප්රෝද්ධර්තුං නාශකත්ස ත්වමුමුරුවපුෂා භීෂයාමාස චේති .
පූර්ණජ්ඤානෞජසෝස්තේ ගුරුතම වපුෂෝඃ ශ්රීමදානන්දතීර්ථ
ක්රීඩාමාත්රං තදේතත් ප්රමදද සුධියාං මෝහක ද්වේෂභාජාම් .. 27 ..
බහ්වීඃ කෝටීරටීකඃ කුටලකටුමතීනුත්කටාටෝපකෝපාන්
ද්රාක්ච ත්වං සත්වරත්වාච්චරණද ගදයා පෝථයාමාසිථාරීන් .
උන්මථ්යාතථ්යමිථ්යාත්වවචනවචනානුත්පථස්ථාංස්තථා(අ)න්යාන්
ප්රායච්ඡඃ ස්වප්රියායෛ ප්රියතමකුසුමං ප්රාණ තස්මෛ නමස්තේ .. 28 ..
දේහාදුත්ක්රාමිතානාමධිපතිරසතාමක්රමාද්වක්රබුද්ධිඃ
ක්රුද්ධඃ ක්රෝධෛකවශ්යඃ ක්රිමිරිව මණිමාන් දුෂ්කෘතී නිෂ්ක්රියාර්ථම් .
චක්රේ භූචක්රමේත්ය ක්රකචමිව සතාං චේතසඃ කෂ්ටශාස්ත්රං
දුස්තර්කං චක්රපාණේර්ගුණගණවිරහං ජීවතාං චාධිකෘත්ය .. 29 ..
තද්දුෂ්ප්රේක්ෂානුසාරාත්කතිපයකුනරෛරාදෘතෝ(අ)න්යෛර්විසෘෂ්ටෝ
බ්රහ්මා(අ)හං නිර්ගුණෝ(අ)හං විතථමිදමිති හ්යේෂ පාෂණ්ඩවාදඃ .
තද්යුක්ත්යාභාසජාලප්රසරවිෂතරූද්දාහදක්ෂප්රමාණ-
-ජ්වාලාමාලාධරාග්නිඃ පවන විජයතේ තේ(අ)වතාරස්තෘතීයඃ .. 30 ..
ආක්රෝශන්තෝ නිරාශා භයභරවිවශස්වාශයාශ්ඡින්නදර්පා
වාශන්තෝ දේශනාශස්විති බත කුධියාං නාශමාශාදශා(අ)ශු .
ධාවන්තෝ(අ)ශ්ලීලශීලා විතථශපථශාපාශිවාඃ ශාන්තශෞර්යා-
-ස්ත්වද්ව්යාඛ්යාසිංහනාදේ සපදි දදෘශිරේ මායිගෝමායවස්තේ .. 31 ..
ත්රිෂ්වප්යේවාවතාරේෂ්වරිභිරපඝෘණං හිංසිතෝ නිර්විකාරඃ
සර්වජ්ඤඃ සර්වශක්තිඃ සකලගුණගණාපූර්ණරූපප්රගල්භඃ .
ස්වච්ඡඃ ස්වච්ඡන්දමෘත්යුඃ සුඛයසි සුජනං දේව කිං චිත්රමත්ර
ත්රාතා යස්ය ත්රිධාමා ජගදුත වශගං කිඞ්කරාඃ ශඞ්කරාද්යාඃ .. 32 ..
උද්යන්මන්දස්මිතශ්රීමෘදු මධුමධුරාලාපපීයූෂධාරා-
-පූරාසේකෝපශාන්තාසුඛසුජනමනෝලෝචනාපීයමානම් .
සන්ද්රක්ෂ්යේ සුන්දරං සන්දුහදිහ මහදානන්දමානන්දතීර්ථ
ශ්රීමද්වක්ත්රේන්දුබිම්බං දුරතනුදුදිතං නිත්යදා(අ)හං කදා නු .. 33 ..
ප්රාචීනාචීර්ණපුණ්යෝච්චයචතුරතරාචාරතශ්චාරුචිත්තා-
-නත්යුච්චාං රෝචයන්තීං ශ්රුතිචිතවචනාං ශ්රාවකාංශ්චෝද්යචුඤ්චූන් .
ව්යාඛ්යාමුත්ඛාතදුඃඛාං චිරමුචිතමහාචාර්ය චින්තාරතාංස්තේ
චිත්රාං සච්ඡාස්ත්රකර්තාශ්චරණපරිචරාඤ්ඡ්රාවයාස්මාංශ්ච කිඤ්චිත් .. 34 ..
පීඨේ රත්නෝකපක්ලෘප්තේ රුචිරරුචිමණිජ්යෝතිෂා සන්නිෂණ්ණං
බ්රහ්මාණං භාවිනං ත්වාං ජ්වලති නිජපදේ වෛදිකාද්යා හි විද්යාඃ .
සේවන්තේ මූර්තිමත්යඃ සුචරිත චරිතං භාති ගන්ධර්ව ගීතං
ප්රත්යේකං දේවසංසත්ස්වපි තව භගවන්නර්තිතද්යෝවධූෂු .. 35 ..
සානුක්රෝශෛරජස්රං ජනිමෘතිනිරයාද්යූර්මිමාලාවිලේ(අ)ස්මින්
සංසාරාබ්ධෞ නිමග්නාන් ශරණමශරණානිච්ඡතෝ වීක්ෂ්ය ජන්තූන් .
යුෂ්මාභිඃ ප්රාර්ථිතඃ සන් ජලනිධිශයනඃ සත්යවත්යාං මහර්ෂේ-
-ර්ව්යක්තශ්චින්මාත්රමූර්තිර්න ඛලු භගවතඃ ප්රාකෘතෝ ජාතු දේහඃ .. 36 ..
අස්තව්යස්තං සමස්තශ්රුතිගතමධමෛ රත්නපූගං යථා(අ)න්ධෛ-
-රර්ථං ලෝකෝපකෘත්යෛ ගුණගණනිලයඃ සූත්රයාමාස කෘත්ස්නම් .
යෝ(අ)සෞ ව්යාසාභිධානස්තමහමහරහර්භක්තිතස්ත්වත්ප්රසාදාත්
සද්යෝ විද්යෝපලබ්ධ්යෛ ගුරුතමමගුරුං දේවදේවං නමාමි .. 37 ..
ආජ්ඤාමන්යෛරධාර්යාං ශිරසි පරිසරද්රශ්මිකෝටීරකෝටෞ
කෘෂ්ණස්යාක්ලිෂ්ටකර්මා දධදනුසරාණාදර්ථිතෝ දේවසඞ්ඝෛඃ .
භූමාවාගත්ය භූමන්නසුකරමකරෝර්බ්රහ්මසූත්රස්ය භාෂ්යං
දුර්භාෂ්යං ව්යස්ය දස්යෝර්මණිමත උදිතං වේදසද්යුක්තිභිස්ත්වම් .. 38 ..
භූත්වා ක්ෂේත්රේ විශුද්ධේ ද්විජගණනිලයේ රෞප්යපීඨාභිධානේ
තත්රාපි බ්රහ්මජාතිස්ත්රිභුවනවිශදේ මධ්යගේහාඛ්යගේහේ .
පාරිව්රාජ්යාධිරාජඃ පුනරපි බදරීං ප්රාප්ය කෘෂ්ණං ච නත්වා
කෘත්වා භාෂ්යාණි සම්යග් ව්යතනුත ච භවාන් භාරතාර්ථප්රකාශම් .. 39 ..
වන්දේ තං ත්වාං සුපූර්ණප්රමතිමනුදිනාසේවිතං දේවවෘන්දෛඃ
වන්දේ වන්දාරුමීශේ ශ්රිය උත නියතං ශ්රීමදානන්දතීර්ථම් .
වන්දේ මන්දාකිනීසත්සරිදමලජලාසේකසාධික්යසඞ්ගං
වන්දේ(අ)හං දේව භක්ත්යා භවභයදහනං සජ්ජනාන්මෝදයන්තම් .. 40 ..
සුබ්රහ්මණ්යාඛ්යසූරේඃ සුත ඉති සුභෘශං කේශවානන්දතීර්ථ-
ශ්රීමත්පාදාබ්ජභක්තඃ ස්තුතිමකෘත හරේර්වායුදේවස්ය චාස්ය .
තත්පාදාර්චාදරේණ ග්රථිතපදලසන්මාලයා ත්වේතයා යේ
සංරාධ්යාමූ නමන්ති ප්රතතමතිගුණා මුක්තිමේතේ ව්රජන්ති .. 41 ..
අථ ශ්රීනඛස්තුතිඃ
පාන්ත්වස්මාන් පුරුහූතවෛරිබලවන්මාතඞ්ගමාද්යද්ඝටා
කුම්භෝච්චාද්රිවිපාටනාධිකපටුප්රත්යේකවජ්රායිතාඃ .
ශ්රීමත්කණ්ඨීරවාස්ය ප්රතත සුනඛරා දාරිතාරාතිදූර-
ප්රධ්වස්තධ්වාන්තශාන්තප්රවිතතමනසා භාවිතා නාකිවෘන්දෛඃ .. 1 ..
ලක්ෂ්මීකාන්ත සමන්තතෝ(අ)විකලයන් නෛවේශිතුස්තේ සමං
පශ්යාම්යුත්තමවස්තු දූරතරතෝ(අ)පාස්තං රසෝ යෝ(අ)ෂ්ටමඃ .
යද්රෝෂෝත්කරදක්ෂනේත්රකුටිලප්රාන්තෝත්ථිතාග්නිස්ඵුරත්
ඛද්යෝතෝපමවිස්ඵුලිඞ්ගභසිතා බ්රහ්මේශශක්රෝත්කරාඃ .. 2 ..
ඉති ශ්රීත්රිවික්රමපණ්ඩිතාචාර්ය විරචිතා වායුස්තුතිඃ සමාප්තා ..
Roman (IAST) Transliteration
atha nakhastutiḥ
pāntvasmān puruhūtavairibalavanmātaṅgamādyadghaṭā-
-kumbhoccādrivipāṭanādhikapaṭu pratyeka vajrāyitāḥ |
śrīmatkaṇṭhīravāsyapratatasunakharā dāritārātidūra-
-pradhvastadhvāntaśāntapravitatamanasā bhāvitā bhūribhāgaiḥ || 1 ||
lakṣmīkānta samantato'pi kalayan naiveśituste samaṃ
paśyāmyuttamavastu dūrataratopāstaṃ raso yo'ṣṭamaḥ |
yadroṣotkara dakṣa netra kuṭila prāntotthitāgni sphurat
khadyotopama visphuliṅgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ || 2 ||
atha vāyustutiḥ
śrīmadviṣṇvaṅghriniṣṭhātiguṇagurutamaśrīmadānandatīrtha-
-trailokyācāryapādojjvalajalajalasatpāṃsavo'smān punantu |
vācāṃ yatra praṇetrī tribhuvanamahitā śāradā śāradendu-
-jyotsnābhadrasmitaśrīdhavalitakakubhā premabhāraṃ babhāra || 1 ||
utkaṇṭhākuṇṭhakolāhalajavavijitājasrasevānuvṛddha-
-prājñātmajñānadhūtāndhatamasasumanomauliratnāvalīnām |
bhaktyudrekāvagāḍhapraghaṭanasadhaṭātkārasaṅghṛṣyamāṇa-
prāntaprāgryāṅghripīṭhotthitakanakarajaḥpiñjarārañjitāśāḥ || 2 ||
janmādhivyādhyupādhipratihativirahaprāpakāṇāṃ guṇānāṃ
agryāṇāmarpakāṇāṃ ciramuditacidānandasandohadānām |
eteṣāmeṣa doṣapramuṣitamanasāṃ dveṣiṇāṃ dūṣakāṇāṃ
daityānāmārtimandhe tamasi vidadhatāṃ saṃstave nāsmi śaktaḥ || 3 ||
asyāviṣkartukāmaṃ kalimalakaluṣe'smin jane jñānamārgaṃ
vandyaṃ candrendrarudradyumaṇiphaṇivayonāyakādyairihādya |
madhvākhyaṃ mantrasiddhaṃ kimuta kṛtavato mārutasyāvatāraṃ
pātāraṃ pārameṣṭyaṃ padamapavipadaḥ prāpturāpannapuṃsām || 4 ||
udyadvidyutpracaṇḍāṃ nijarucinikaravyāptalokāvakāśo
bibhradbhīmo bhuje yo'bhyuditadinakarābhāṅgadāḍhya prakāṇḍe |
vīryoddhāryāṃ gadāgryāmayamiha sumatiṃ vāyudevo vidadhyāt
adhyātmajñānanetā yativaramahito bhūmibhūṣāmaṇirme || 5 ||
saṃsārottāpanityopaśamadasadayasnehahāsāmbupūra-
-prodyadvidyānavadyadyutimaṇikiraṇaśreṇisampūritāśaḥ |
śrīvatsāṅkādhivāsocitatarasaralaśrīmadānandatīrtha-
-kṣīrāmbhodhirvibhindyādbhavadanabhimataṃ bhūri me bhūtihetuḥ || 6 ||
mūrdhanyeṣo'ñjalirme dṛḍhataramiha te badhyate bandhapāśa-
-cchetre dātre sukhānāṃ bhajati bhuvi bhaviṣyadvidhātre dyubhartre |
atyantaṃ santataṃ tvaṃ pradiśa padayuge hanta santāpabhājā-
-masmākaṃ bhaktimekāṃ bhagavata uta te mādhavasyātha vāyoḥ || 7 ||
sābhroṣṇābhīśuśubhraprabhamabhaya nabho bhūribhūbhṛdvibhūti-
-bhrājiṣṇurbhūrṛbhūṇāṃ bhavanamapi vibho'bhedi babhre babhūve |
yena bhrūvibhramaste bhramayatu subhṛśaṃ babhruvaddurbhṛtāśān
bhrāntirbhedāvabhāsastviti bhayamabhibhūrbhokṣyato māyibhikṣūn || 8 ||
ye'muṃ bhāvaṃ bhajante suramukhasujanārādhitaṃ te tṛtīyaṃ
bhāsante bhāsuraiste sahacaracalitaiścāmaraiścāruveṣāḥ |
vaikuṇṭhe kaṇṭhalagnasthiraśucivilasatkāntitāruṇyalīlā-
lāvaṇyāpūrṇakāntākucabharasulabhāśleṣasammodasāndrāḥ || 9 ||
ānandānmandamandā dadati hi marutaḥ kundamandāranandyā-
-vartāmodān dadhānā mṛdupadamuditodgītakaiḥ sundarīṇām |
vṛndairāvandyamuktendvahimagumadanāhīndradevendrasevye
maukunde mandire'sminnaviratamudayanmodināṃ devadeva || 10 ||
uttaptā'tyutkaṭatviṭ prakaṭakaṭakaṭadhvānasaṅghaṭṭanodya-
-dvidyudvyūḍhasphuliṅgaprakaravikiraṇotkvāthite bādhitāṅgān |
udgāḍhaṃ pātyamānā tamasi tata itaḥ kiṅkaraiḥ paṅkile te
paṅktirgrāvṇāṃ garimṇā glapayati hi bhavadveṣiṇo vidvadādya || 11 ||
asminnasmadgurūṇāṃ haricaraṇaciradhyānasanmaṅgalānāṃ
yuṣmākaṃ pārśvabhūmiṃ dhṛtaraṇaraṇikasvargisevyāṃ prapannaḥ |
yastūdāste sa āste'dhibhavamasulabhakleśanirmūkamasta-
-prāyānandaṃ kathañcinna vasati satataṃ pañcakaṣṭe'tikaṣṭe || 12 ||
kṣut kṣāmān rūkṣarakṣoradakharanakharakṣuṇṇavikṣobhitākṣā-
-nāmagnānāndhakūpe kṣuramukhamukharaiḥ pakṣibhirvikṣatāṅgān |
pūyāsṛṅmūtraviṣṭhākṛmikulakalile tatkṣaṇakṣiptaśaktyā-
-dyastravrātārditāṃstvaddviṣa upajihate vajrakalpā jalūkāḥ || 13 ||
mātarme mātariśvan pitaratulaguro bhrātariṣṭāptabandho
svāmin sarvāntarātmannajara jarayitarjanmamṛtyāmayānām |
govinde dehi bhaktiṃ bhavati ca bhagavannūrjitāṃ nirnimittāṃ
nirvyājāṃ niścalāṃ sadguṇagaṇabṛhatīṃ śāśvatīmāśu deva || 14 ||
viṣṇorattyuttamatvādakhilaguṇagaṇaistatra bhaktiṃ gariṣṭhāṃ
āśliṣṭe śrīdharābhyāmamumatha parivārātmanā sevakeṣu |
yaḥ sandhatte viriñcaśvasanavihagapānantarudrendrapūrve-
-ṣvādhyāyaṃstāratamyaṃ sphuṭamavati sadā vāyurasmadgurustam || 15 ||
tattvajñān muktibhājaḥ sukhayisi hi guro yogyatātāratamyā-
-dādhatse miśrabuddhiṃstridivanirayabhūgocarān nityabaddhān |
tāmisrāndhādikākhye tamasi subahulaṃ duḥkhayasyanyathājñān
viṣṇorājñābhiritthaṃ śṛtiśatamitihāsādi cākarṇayāmaḥ || 16 ||
vande'haṃ taṃ hanūmāniti mahitamahāpauruṣo bāhuśālī
khyātaste'gryo'vatāraḥ sahita iha bahubrahmacaryādidharmaiḥ |
sasnehānāṃ sahasvānaharaharahitaṃ nirdahan dehabhājāṃ
aṃhomohāpaho yaḥ spṛhayati mahatīṃ bhaktimadyāpi rāme || 17 ||
prākpañcāśatsahasrairvyavahitamahitaṃ yojanaiḥ parvataṃ tvaṃ
yāvatsañjīvanādyauṣadhanidhimadhikaprāṇa laṅkāmanaiṣiḥ |
adrākṣīdutpatantaṃ tata uta girimutpāṭayantaṃ gṛhītvā
yāntaṃ khe rāghavāṅghrau praṇatamapi tadaikakṣaṇe tvāṃ hi lokaḥ || 18 ||
kṣiptaḥ paścātsatsalīlaṃ śatamatulamate yojanānāṃ sa ucca-
-stāvadvistāravaṃścāpyupalalava iva vyagrabuddhyā tvayā'taḥ |
svasvasthānasthitātisthiraśakalaśilājālasaṃśleṣanaṣṭa-
-chchedāṅkaḥ prāgivābhūt kapivaravapuṣaste namaḥ kauśalāya || 19 ||
dṛṣṭvā duṣṭādhiporaḥ sphuṭitakanakasadvarma ghṛṣṭāsthikūṭaṃ
niṣpiṣṭaṃ hāṭakādriprakaṭataṭataṭākātiśaṅko jano'bhūt |
yenā'jau rāvaṇāripriyanaṭanapaṭurmuṣṭiriṣṭaṃ pradeṣṭuṃ
kiṃ neṣṭe me sa te'ṣṭāpadakaṭakataṭitkoṭibhāmṛṣṭakāṣṭhaḥ || 20 ||
devyādeśapraṇītidṛhiṇaharavarāvadhyarakṣovighātā-
-dyāsevodyaddayārdraḥ sahabhujamakarodrāmanāmā mukundaḥ |
duṣprāpe pārameṣṭhye karatalamatulaṃ mūrdhivinyasya dhanyaṃ
tanvanbhūyaḥ prabhūtapraṇayavikasitābjekṣaṇastvekṣamāṇaḥ || 21 ||
jaghne nighnena vighno bahulabalabakadhvaṃsanādyena śoca-
-dviprānukrośapāśairasuvidhṛtisukhasyaikacakrājanānām |
tasmai te deva kurmaḥ kurukulapataye karmaṇā ca praṇāmān
kirmīraṃ durmatīnāṃ prathamamatha ca yo narmaṇā nirmamātha || 22 ||
nirmṛdnannatyayatnaṃ vijaravara jarāsandhakāyāsthisandhīn
yuddhe tvaṃ svadhvare vā paśumiva damayan viṣṇupakṣadviḍīśam |
yāvatpratyakṣabhūtaṃ nikhilamakhabhujaṃ tarpayāmāsithāsau
tāvatyā'yoji tṛptyā kimu vada bhagavan rājasūyāśvamedhe || 23 ||
kṣvelākṣīṇāṭṭahāsaṃ tava raṇamarihannudgadoddāmabāhoḥ
bahvakṣauhiṇyanīkakṣapaṇasunipuṇaṃ yasya sarvottamasya |
śuśrūṣārthaṃ cakartha svayamayamatha saṃvaktumānandatīrtha-
-śrīmannāmansamarthastvamapi hi yuvayoḥ pādapadmaṃ prapadye || 24 ||
dṛhyantīṃ hṛdṛhaṃ māṃ dṛtamanila balāddrāvayantīmavidyā-
-nidrāṃ vidrāvya sadyoracanapaṭumathā'pādya vidyāsamudra |
vāgdevī sā suvidyādraviṇada viditā draupadī rudrapatnyā-
-dudriktā drāgabhadrādrahayatu dayitā pūrvabhīmā'jñayā te || 25 ||
yābhyāṃ śuśrūṣurāsīḥ kurukulajanane kṣatraviproditābhyāṃ
brahmabhyāṃ bṛṃhitābhyāṃ citasukhavapuṣā kṛṣṇanāmāspadābhyām |
nirbhedābhyāṃ viśeṣādvivacanaviṣayābhyāmamūbhyāmubhābhyāṃ
tubhyaṃ ca kṣemadebhyaḥ sarisijavilasallocanebhyo namo'stu || 26 ||
gacchan saugandhikārthaṃ pathi sa hanumataḥ pucchamacchasya bhīmaḥ
proddhartuṃ nāśakatsa tvamumuruvapuṣā bhīṣayāmāsa ceti |
pūrṇajñānaujasoste gurutama vapuṣoḥ śrīmadānandatīrtha
krīḍāmātraṃ tadetat pramadada sudhiyāṃ mohaka dveṣabhājām || 27 ||
bahvīḥ koṭīraṭīkaḥ kuṭalakaṭumatīnutkaṭāṭopakopān
drākca tvaṃ satvaratvāccaraṇada gadayā pothayāmāsithārīn |
unmathyātathyamithyātvavacanavacanānutpathasthāṃstathā'nyān
prāyacchaḥ svapriyāyai priyatamakusumaṃ prāṇa tasmai namaste || 28 ||
dehādutkrāmitānāmadhipatirasatāmakramādvakrabuddhiḥ
kruddhaḥ krodhaikavaśyaḥ krimiriva maṇimān duṣkṛtī niṣkriyārtham |
cakre bhūcakrametya krakacamiva satāṃ cetasaḥ kaṣṭaśāstraṃ
dustarkaṃ cakrapāṇerguṇagaṇavirahaṃ jīvatāṃ cādhikṛtya || 29 ||
tadduṣprekṣānusārātkatipayakunarairādṛto'nyairvisṛṣṭo
brahmā'haṃ nirguṇo'haṃ vitathamidamiti hyeṣa pāṣaṇḍavādaḥ |
tadyuktyābhāsajālaprasaraviṣatarūddāhadakṣapramāṇa-
-jvālāmālādharāgniḥ pavana vijayate te'vatārastṛtīyaḥ || 30 ||
ākrośanto nirāśā bhayabharavivaśasvāśayāśchinnadarpā
vāśanto deśanāśasviti bata kudhiyāṃ nāśamāśādaśā'śu |
dhāvanto'ślīlaśīlā vitathaśapathaśāpāśivāḥ śāntaśauryā-
-stvadvyākhyāsiṃhanāde sapadi dadṛśire māyigomāyavaste || 31 ||
triṣvapyevāvatāreṣvaribhirapaghṛṇaṃ hiṃsito nirvikāraḥ
sarvajñaḥ sarvaśaktiḥ sakalaguṇagaṇāpūrṇarūpapragalbhaḥ |
svacchaḥ svacchandamṛtyuḥ sukhayasi sujanaṃ deva kiṃ citramatra
trātā yasya tridhāmā jagaduta vaśagaṃ kiṅkarāḥ śaṅkarādyāḥ || 32 ||
udyanmandasmitaśrīmṛdu madhumadhurālāpapīyūṣadhārā-
-pūrāsekopaśāntāsukhasujanamanolocanāpīyamānam |
sandrakṣye sundaraṃ sanduhadiha mahadānandamānandatīrtha
śrīmadvaktrendubimbaṃ duratanududitaṃ nityadā'haṃ kadā nu || 33 ||
prācīnācīrṇapuṇyoccayacaturatarācārataścārucittā-
-natyuccāṃ rocayantīṃ śruticitavacanāṃ śrāvakāṃścodyacuñcūn |
vyākhyāmutkhātaduḥkhāṃ ciramucitamahācārya cintāratāṃste
citrāṃ sacchāstrakartāścaraṇaparicarāñchrāvayāsmāṃśca kiñcit || 34 ||
pīṭhe ratnokapaklṛpte rucirarucimaṇijyotiṣā sanniṣaṇṇaṃ
brahmāṇaṃ bhāvinaṃ tvāṃ jvalati nijapade vaidikādyā hi vidyāḥ |
sevante mūrtimatyaḥ sucarita caritaṃ bhāti gandharva gītaṃ
pratyekaṃ devasaṃsatsvapi tava bhagavannartitadyovadhūṣu || 35 ||
sānukrośairajasraṃ janimṛtinirayādyūrmimālāvile'smin
saṃsārābdhau nimagnān śaraṇamaśaraṇānicchato vīkṣya jantūn |
yuṣmābhiḥ prārthitaḥ san jalanidhiśayanaḥ satyavatyāṃ maharṣe-
-rvyaktaścinmātramūrtirna khalu bhagavataḥ prākṛto jātu dehaḥ || 36 ||
astavyastaṃ samastaśrutigatamadhamai ratnapūgaṃ yathā'ndhai-
-rarthaṃ lokopakṛtyai guṇagaṇanilayaḥ sūtrayāmāsa kṛtsnam |
yo'sau vyāsābhidhānastamahamaharaharbhaktitastvatprasādāt
sadyo vidyopalabdhyai gurutamamaguruṃ devadevaṃ namāmi || 37 ||
ājñāmanyairadhāryāṃ śirasi parisaradraśmikoṭīrakoṭau
kṛṣṇasyākliṣṭakarmā dadhadanusarāṇādarthito devasaṅghaiḥ |
bhūmāvāgatya bhūmannasukaramakarorbrahmasūtrasya bhāṣyaṃ
durbhāṣyaṃ vyasya dasyormaṇimata uditaṃ vedasadyuktibhistvam || 38 ||
bhūtvā kṣetre viśuddhe dvijagaṇanilaye raupyapīṭhābhidhāne
tatrāpi brahmajātistribhuvanaviśade madhyagehākhyagehe |
pārivrājyādhirājaḥ punarapi badarīṃ prāpya kṛṣṇaṃ ca natvā
kṛtvā bhāṣyāṇi samyag vyatanuta ca bhavān bhāratārthaprakāśam || 39 ||
vande taṃ tvāṃ supūrṇapramatimanudināsevitaṃ devavṛndaiḥ
vande vandārumīśe śriya uta niyataṃ śrīmadānandatīrtham |
vande mandākinīsatsaridamalajalāsekasādhikyasaṅgaṃ
vande'haṃ deva bhaktyā bhavabhayadahanaṃ sajjanānmodayantam || 40 ||
subrahmaṇyākhyasūreḥ suta iti subhṛśaṃ keśavānandatīrtha-
śrīmatpādābjabhaktaḥ stutimakṛta harervāyudevasya cāsya |
tatpādārcādareṇa grathitapadalasanmālayā tvetayā ye
saṃrādhyāmū namanti pratatamatiguṇā muktimete vrajanti || 41 ||
atha śrīnakhastutiḥ
pāntvasmān puruhūtavairibalavanmātaṅgamādyadghaṭā
kumbhoccādrivipāṭanādhikapaṭupratyekavajrāyitāḥ |
śrīmatkaṇṭhīravāsya pratata sunakharā dāritārātidūra-
pradhvastadhvāntaśāntapravitatamanasā bhāvitā nākivṛndaiḥ || 1 ||
lakṣmīkānta samantato'vikalayan naiveśituste samaṃ
paśyāmyuttamavastu dūratarato'pāstaṃ raso yo'ṣṭamaḥ |
yadroṣotkaradakṣanetrakuṭilaprāntotthitāgnisphurat
khadyotopamavisphuliṅgabhasitā brahmeśaśakrotkarāḥ || 2 ||
iti śrītrivikramapaṇḍitācārya viracitā vāyustutiḥ samāptā ||