මුණ්ඩක උපනිෂද් - ප්රථම මුණ්ඩක, ප්රථම කාණ්ඩඃ

Mundaka Upanishad - Prathama Mundaka, Prathama Kandah

📂 Upanishad 🖋️ Sinhala script
📄 Download PDF
ඕ-ම්භ॒ද්ර-ඞ්කර්ණේ॑භි-ශ්ශෘණු॒යාම॑ දේවාඃ . භ॒ද්ර-ම්ප॑ශ්යේමා॒ක්ෂභි॒-ර්යජ॑ත්රාඃ . ස්ථි॒රෛරඞ්ගෛ᳚ස්තුෂ්ටු॒වාග්ං ස॑ස්ත॒නූභිඃ॑ . ව්යශේ॑ම දේ॒වහි॑තං॒-යँදායුඃ॑ . ස්ව॒ස්ති න॒ ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ද්ධශ්ර॑වාඃ . ස්ව॒ස්ති නඃ॑ පූ॒ෂා වි॒ශ්වවේ॑දාඃ . ස්ව॒ස්ති න॒ස්තාර්ක්ෂ්යෝ॒ අරි॑ෂ්ටනේමිඃ . ස්ව॒ස්ති නෝ॒ බෘහ॒ස්පති॑-ර්දධාතු ..
ඕං ශාන්ති॒-ශ්ශාන්ති॒-ශ්ශාන්තිඃ॑ ..
.. ඕ-ම්බ්රහ්මණේ නමඃ ..
.. ප්රථමමුණ්ඩකේ ප්රථමඃ ඛණ්ඩඃ ..
ඕ-ම්බ්රහ්මා දේවානා-ම්ප්රථම-ස්සම්බභූව විශ්වස්ය කර්තා
භුවනස්ය ගෝප්තා . ස බ්රහ්මවිද්යාං සර්වවිද්යාප්රතිෂ්ඨාමථර්වාය
ජ්යේෂ්ඨපුත්රාය ප්රාහ .. 1..
අථර්වණේ යා-ම්ප්රවදේත බ්රහ්මා-(අ)ථර්වා තං
පුරෝවාචාඞ්ගිරේ බ්රහ්මවිද්යාම් .
ස භාරද්වාජාය සත්යවාහාය ප්රාහ
භාරද්වාජෝ-(අ)ඞ්ගිරසේ පරාවරාම් .. 2..
ශෞනකෝ හ වෛ මහාශාලෝ-(අ)ඞ්ගිරසං-විँධිවදුපසන්නඃ පප්රච්ඡ .
කස්මින්නු භගවෝ විජ්ඤාතේ සර්වමිදං-විँජ්ඤාත-ම්භවතීති .. 3..
තස්මෛ ස හෝවාච .
ද්වේ විද්යේ වේදිතව්යේ ඉති හ ස්ම
යද්බ්රහ්මවිදෝ වදන්ති පරා චෛවාපරා ච .. 4..
තත්රාපරා ඍග්වේදෝ යජුර්වේද-ස්සාමවේදෝ-(අ)ථර්වවේදඃ
ශික්ෂා කල්පෝ ව්යාකරණ-න්නිරුක්ත-ඤ්ඡන්දෝ ජ්යෝතිෂමිති .
අථ පරා යයා තදක්ෂරමධිගම්යතේ .. 5..
යත්තදද්රේශ්යමග්රාහ්යමගෝත්රමවර්ණ-
මචක්ෂුස්ශ්රෝත්ර-න්තදපාණිපාදම් .
නිත්යං-විँභුං සර්වගතං සුසූක්ෂ්මං
තදව්යයං-යँද්භූතයෝනි-ම්පරිපශ්යන්ති ධීරාඃ .. 6..
යථෝර්ණනාභි-ස්සෘජතේ ගෘහ්ණතේ ච
යථා පෘථිව්යාමෝෂධය-ස්සම්භවන්ති .
යථා සතඃ පුරුෂා-ත්කේශලෝමානි
තථා-(අ)ක්ෂරා-ථ්සම්භවතීහ විශ්වම් .. 7..
තපසා චීයතේ බ්රහ්ම තතෝ-(අ)න්නමභිජායතේ .
අන්නා-ත්ප්රාණෝ මන-ස්සත්යං-ලෝँකාඃ කර්මසු චාමෘතම් .. 8..
ය-ස්සර්වජ්ඤ-ස්සර්වවිද්යස්ය ජ්ඤානමය-න්තපඃ .
තස්මාදේතද්බ්රහ්ම නාම රූපමන්න-ඤ්ච ජායතේ .. 9..
.. ඉති මුණ්ඩකෝපනිෂදි ප්රථමමුණ්ඩකේ ප්රථමඃ ඛණ්ඩඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ओ-म्भ॒द्र-ङ्कर्णे॑भि-श्शृणु॒याम॑ देवाः । भ॒द्र-म्प॑श्येमा॒क्षभि॒-र्यज॑त्राः । स्थि॒रैरङ्गै᳚स्तुष्टु॒वाग्ं स॑स्त॒नूभिः॑ । व्यशे॑म दे॒वहि॑तं॒-यँदायुः॑ । स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः । स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः । स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः । स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑-र्दधातु ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ ओ-म्ब्रह्मणे नमः ॥
॥ प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
ओ-म्ब्रह्मा देवाना-म्प्रथम-स्सम्बभूव विश्वस्य कर्ता
भुवनस्य गोप्ता । स ब्रह्मविद्यां सर्वविद्याप्रतिष्ठामथर्वाय
ज्येष्ठपुत्राय प्राह ॥ 1॥
अथर्वणे या-म्प्रवदेत ब्रह्मा-ऽथर्वा तं
पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।
स भारद्वाजाय सत्यवाहाय प्राह
भारद्वाजो-ऽङ्गिरसे परावराम् ॥ 2॥
शौनको ह वै महाशालो-ऽङ्गिरसं-विँधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।
कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं-विँज्ञात-म्भवतीति ॥ 3॥
तस्मै स होवाच ।
द्वे विद्ये वेदितव्ये इति ह स्म
यद्ब्रह्मविदो वदन्ति परा चैवापरा च ॥ 4॥
तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेद-स्सामवेदो-ऽथर्ववेदः
शिक्षा कल्पो व्याकरण-न्निरुक्त-ञ्छन्दो ज्योतिषमिति ।
अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ 5॥
यत्तदद्रेश्यमग्राह्यमगोत्रमवर्ण-
मचक्षुस्श्रोत्र-न्तदपाणिपादम् ।
नित्यं-विँभुं सर्वगतं सुसूक्ष्मं
तदव्ययं-यँद्भूतयोनि-म्परिपश्यन्ति धीराः ॥ 6॥
यथोर्णनाभि-स्सृजते गृह्णते च
यथा पृथिव्यामोषधय-स्सम्भवन्ति ।
यथा सतः पुरुषा-त्केशलोमानि
तथा-ऽक्षरा-थ्सम्भवतीह विश्वम् ॥ 7॥
तपसा चीयते ब्रह्म ततो-ऽन्नमभिजायते ।
अन्ना-त्प्राणो मन-स्सत्यं-लोँकाः कर्मसु चामृतम् ॥ 8॥
य-स्सर्वज्ञ-स्सर्वविद्यस्य ज्ञानमय-न्तपः ।
तस्मादेतद्ब्रह्म नाम रूपमन्न-ञ्च जायते ॥ 9॥
॥ इति मुण्डकोपनिषदि प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in