ઓ-મ્ભ॒દ્ર-ઙ્કર્ણે॑ભિ-શ્શૃણુ॒યામ॑ દેવાઃ । ભ॒દ્ર-મ્પ॑શ્યેમા॒ક્ષભિ॒-ર્યજ॑ત્રાઃ । સ્થિ॒રૈરઙ્ગૈ᳚સ્તુષ્ટુ॒વાગ્ં સ॑સ્ત॒નૂભિઃ॑ । વ્યશે॑મ દે॒વહિ॑તં॒-યઁદાયુઃ॑ । સ્વ॒સ્તિ ન॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒દ્ધશ્ર॑વાઃ । સ્વ॒સ્તિ નઃ॑ પૂ॒ષા વિ॒શ્વવે॑દાઃ । સ્વ॒સ્તિ ન॒સ્તાર્ક્ષ્યો॒ અરિ॑ષ્ટનેમિઃ । સ્વ॒સ્તિ નો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑-ર્દધાતુ ॥
ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥
॥ ઓ-મ્બ્રહ્મણે નમઃ ॥
॥ પ્રથમમુણ્ડકે પ્રથમઃ ખણ્ડઃ ॥
ઓ-મ્બ્રહ્મા દેવાના-મ્પ્રથમ-સ્સમ્બભૂવ વિશ્વસ્ય કર્તા
ભુવનસ્ય ગોપ્તા । સ બ્રહ્મવિદ્યાં સર્વવિદ્યાપ્રતિષ્ઠામથર્વાય
જ્યેષ્ઠપુત્રાય પ્રાહ ॥ 1॥
અથર્વણે યા-મ્પ્રવદેત બ્રહ્મા-ઽથર્વા તં
પુરોવાચાઙ્ગિરે બ્રહ્મવિદ્યામ્ ।
સ ભારદ્વાજાય સત્યવાહાય પ્રાહ
ભારદ્વાજો-ઽઙ્ગિરસે પરાવરામ્ ॥ 2॥
શૌનકો હ વૈ મહાશાલો-ઽઙ્ગિરસં-વિઁધિવદુપસન્નઃ પપ્રચ્છ ।
કસ્મિન્નુ ભગવો વિજ્ઞાતે સર્વમિદં-વિઁજ્ઞાત-મ્ભવતીતિ ॥ 3॥
તસ્મૈ સ હોવાચ ।
દ્વે વિદ્યે વેદિતવ્યે ઇતિ હ સ્મ
યદ્બ્રહ્મવિદો વદન્તિ પરા ચૈવાપરા ચ ॥ 4॥
તત્રાપરા ઋગ્વેદો યજુર્વેદ-સ્સામવેદો-ઽથર્વવેદઃ
શિક્ષા કલ્પો વ્યાકરણ-ન્નિરુક્ત-ઞ્છન્દો જ્યોતિષમિતિ ।
અથ પરા યયા તદક્ષરમધિગમ્યતે ॥ 5॥
યત્તદદ્રેશ્યમગ્રાહ્યમગોત્રમવર્ણ-
મચક્ષુસ્શ્રોત્ર-ન્તદપાણિપાદમ્ ।
નિત્યં-વિઁભું સર્વગતં સુસૂક્ષ્મં
તદવ્યયં-યઁદ્ભૂતયોનિ-મ્પરિપશ્યન્તિ ધીરાઃ ॥ 6॥
યથોર્ણનાભિ-સ્સૃજતે ગૃહ્ણતે ચ
યથા પૃથિવ્યામોષધય-સ્સમ્ભવન્તિ ।
યથા સતઃ પુરુષા-ત્કેશલોમાનિ
તથા-ઽક્ષરા-થ્સમ્ભવતીહ વિશ્વમ્ ॥ 7॥
તપસા ચીયતે બ્રહ્મ તતો-ઽન્નમભિજાયતે ।
અન્ના-ત્પ્રાણો મન-સ્સત્યં-લોઁકાઃ કર્મસુ ચામૃતમ્ ॥ 8॥
ય-સ્સર્વજ્ઞ-સ્સર્વવિદ્યસ્ય જ્ઞાનમય-ન્તપઃ ।
તસ્માદેતદ્બ્રહ્મ નામ રૂપમન્ન-ઞ્ચ જાયતે ॥ 9॥
॥ ઇતિ મુણ્ડકોપનિષદિ પ્રથમમુણ્ડકે પ્રથમઃ ખણ્ડઃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ओ-म्भ॒द्र-ङ्कर्णे॑भि-श्शृणु॒याम॑ देवाः । भ॒द्र-म्प॑श्येमा॒क्षभि॒-र्यज॑त्राः । स्थि॒रैरङ्गै᳚स्तुष्टु॒वाग्ं स॑स्त॒नूभिः॑ । व्यशे॑म दे॒वहि॑तं॒-यँदायुः॑ । स्व॒स्ति न॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वाः । स्व॒स्ति नः॑ पू॒षा वि॒श्ववे॑दाः । स्व॒स्ति न॒स्तार्क्ष्यो॒ अरि॑ष्टनेमिः । स्व॒स्ति नो॒ बृह॒स्पति॑-र्दधातु ॥
ॐ शान्ति॒-श्शान्ति॒-श्शान्तिः॑ ॥
॥ ओ-म्ब्रह्मणे नमः ॥
॥ प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
ओ-म्ब्रह्मा देवाना-म्प्रथम-स्सम्बभूव विश्वस्य कर्ता
भुवनस्य गोप्ता । स ब्रह्मविद्यां सर्वविद्याप्रतिष्ठामथर्वाय
ज्येष्ठपुत्राय प्राह ॥ 1॥
अथर्वणे या-म्प्रवदेत ब्रह्मा-ऽथर्वा तं
पुरोवाचाङ्गिरे ब्रह्मविद्याम् ।
स भारद्वाजाय सत्यवाहाय प्राह
भारद्वाजो-ऽङ्गिरसे परावराम् ॥ 2॥
शौनको ह वै महाशालो-ऽङ्गिरसं-विँधिवदुपसन्नः पप्रच्छ ।
कस्मिन्नु भगवो विज्ञाते सर्वमिदं-विँज्ञात-म्भवतीति ॥ 3॥
तस्मै स होवाच ।
द्वे विद्ये वेदितव्ये इति ह स्म
यद्ब्रह्मविदो वदन्ति परा चैवापरा च ॥ 4॥
तत्रापरा ऋग्वेदो यजुर्वेद-स्सामवेदो-ऽथर्ववेदः
शिक्षा कल्पो व्याकरण-न्निरुक्त-ञ्छन्दो ज्योतिषमिति ।
अथ परा यया तदक्षरमधिगम्यते ॥ 5॥
यत्तदद्रेश्यमग्राह्यमगोत्रमवर्ण-
मचक्षुस्श्रोत्र-न्तदपाणिपादम् ।
नित्यं-विँभुं सर्वगतं सुसूक्ष्मं
तदव्ययं-यँद्भूतयोनि-म्परिपश्यन्ति धीराः ॥ 6॥
यथोर्णनाभि-स्सृजते गृह्णते च
यथा पृथिव्यामोषधय-स्सम्भवन्ति ।
यथा सतः पुरुषा-त्केशलोमानि
तथा-ऽक्षरा-थ्सम्भवतीह विश्वम् ॥ 7॥
तपसा चीयते ब्रह्म ततो-ऽन्नमभिजायते ।
अन्ना-त्प्राणो मन-स्सत्यं-लोँकाः कर्मसु चामृतम् ॥ 8॥
य-स्सर्वज्ञ-स्सर्वविद्यस्य ज्ञानमय-न्तपः ।
तस्मादेतद्ब्रह्म नाम रूपमन्न-ञ्च जायते ॥ 9॥
॥ इति मुण्डकोपनिषदि प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥
o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||
oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||
|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||
|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā
bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya
jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||
atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ
purovācāṅgire brahmavidyām |
sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha
bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||
śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |
kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||
tasmai sa hovāca |
dve vidye veditavye iti ha sma
yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||
tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ
śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |
atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||
yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-
macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |
nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ
tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||
yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca
yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |
yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni
tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||
tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |
annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||
ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |
tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||
|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gujarati script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.