Mundaka Upanishad - Prathama Mundaka, Prathama Kandah

ॐ

મુણ્ડક ઉપનિષદ્ - પ્રથમ મુણ્ડક, પ્રથમ કાણ્ડઃ

Upanishad Gujarati

ઓ-મ્ભ॒દ્ર-ઙ્કર્ણે॑ભિ-શ્શૃણુ॒યામ॑ દેવાઃ । ભ॒દ્ર-મ્પ॑શ્યેમા॒ક્ષભિ॒-ર્યજ॑ત્રાઃ । સ્થિ॒રૈરઙ્ગૈ᳚સ્તુષ્ટુ॒વાગ્ં સ॑સ્ત॒નૂભિઃ॑ । વ્યશે॑મ દે॒વહિ॑તં॒-યઁદાયુઃ॑ । સ્વ॒સ્તિ ન॒ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒દ્ધશ્ર॑વાઃ । સ્વ॒સ્તિ નઃ॑ પૂ॒ષા વિ॒શ્વવે॑દાઃ । સ્વ॒સ્તિ ન॒સ્તાર્ક્ષ્યો॒ અરિ॑ષ્ટનેમિઃ । સ્વ॒સ્તિ નો॒ બૃહ॒સ્પતિ॑-ર્દધાતુ ॥

ૐ શાન્તિ॒-શ્શાન્તિ॒-શ્શાન્તિઃ॑ ॥

॥ ઓ-મ્બ્રહ્મણે નમઃ ॥

॥ પ્રથમમુણ્ડકે પ્રથમઃ ખણ્ડઃ ॥

ઓ-મ્બ્રહ્મા દેવાના-મ્પ્રથમ-સ્સમ્બભૂવ વિશ્વસ્ય કર્તા

ભુવનસ્ય ગોપ્તા । સ બ્રહ્મવિદ્યાં સર્વવિદ્યાપ્રતિષ્ઠામથર્વાય

જ્યેષ્ઠપુત્રાય પ્રાહ ॥ 1॥

અથર્વણે યા-મ્પ્રવદેત બ્રહ્મા-ઽથર્વા તં

પુરોવાચાઙ્ગિરે બ્રહ્મવિદ્યામ્ ।

સ ભારદ્વાજાય સત્યવાહાય પ્રાહ

ભારદ્વાજો-ઽઙ્ગિરસે પરાવરામ્ ॥ 2॥

શૌનકો હ વૈ મહાશાલો-ઽઙ્ગિરસં-વિઁધિવદુપસન્નઃ પપ્રચ્છ ।

કસ્મિન્નુ ભગવો વિજ્ઞાતે સર્વમિદં-વિઁજ્ઞાત-મ્ભવતીતિ ॥ 3॥

તસ્મૈ સ હોવાચ ।

દ્વે વિદ્યે વેદિતવ્યે ઇતિ હ સ્મ

યદ્બ્રહ્મવિદો વદન્તિ પરા ચૈવાપરા ચ ॥ 4॥

તત્રાપરા ઋગ્વેદો યજુર્વેદ-સ્સામવેદો-ઽથર્વવેદઃ

શિક્ષા કલ્પો વ્યાકરણ-ન્નિરુક્ત-ઞ્છન્દો જ્યોતિષમિતિ ।

અથ પરા યયા તદક્ષરમધિગમ્યતે ॥ 5॥

યત્તદદ્રેશ્યમગ્રાહ્યમગોત્રમવર્ણ-

મચક્ષુસ્શ્રોત્ર-ન્તદપાણિપાદમ્ ।

નિત્યં-વિઁભું સર્વગતં સુસૂક્ષ્મં

તદવ્યયં-યઁદ્ભૂતયોનિ-મ્પરિપશ્યન્તિ ધીરાઃ ॥ 6॥

યથોર્ણનાભિ-સ્સૃજતે ગૃહ્ણતે ચ

યથા પૃથિવ્યામોષધય-સ્સમ્ભવન્તિ ।

યથા સતઃ પુરુષા-ત્કેશલોમાનિ

તથા-ઽક્ષરા-થ્સમ્ભવતીહ વિશ્વમ્ ॥ 7॥

તપસા ચીયતે બ્રહ્મ તતો-ઽન્નમભિજાયતે ।

અન્ના-ત્પ્રાણો મન-સ્સત્યં-લોઁકાઃ કર્મસુ ચામૃતમ્ ॥ 8॥

ય-સ્સર્વજ્ઞ-સ્સર્વવિદ્યસ્ય જ્ઞાનમય-ન્તપઃ ।

તસ્માદેતદ્બ્રહ્મ નામ રૂપમન્ન-ઞ્ચ જાયતે ॥ 9॥

॥ ઇતિ મુણ્ડકોપનિષદિ પ્રથમમુણ્ડકે પ્રથમઃ ખણ્ડઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

o-mbha॒dra-ṅkarṇḙbhi-śśṛṇu॒yāma̭ devāḥ | bha॒dra-mpa̭śyemā॒kṣabhi॒-ryaja̭trāḥ | sthi॒rairaṅgai᳚stuṣṭu॒vāgṃ sa̭sta॒nūbhiḥ̭ | vyaśḙma de॒vahi̭taṃ॒-ya~dāyuḥ̭ | sva॒sti na॒ indro̭ vṛ॒ddhaśra̭vāḥ | sva॒sti naḥ̭ pū॒ṣā vi॒śvavḙdāḥ | sva॒sti na॒stārkṣyo॒ ari̭ṣṭanemiḥ | sva॒sti no॒ bṛha॒spati̭-rdadhātu ||

oṃ śānti॒-śśānti॒-śśāntiḥ̭ ||

|| o-mbrahmaṇe namaḥ ||

|| prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||

o-mbrahmā devānā-mprathama-ssambabhūva viśvasya kartā

bhuvanasya goptā | sa brahmavidyāṃ sarvavidyāpratiṣṭhāmatharvāya

jyeṣṭhaputrāya prāha || 1||

atharvaṇe yā-mpravadeta brahmā-'tharvā taṃ

purovācāṅgire brahmavidyām |

sa bhāradvājāya satyavāhāya prāha

bhāradvājo-'ṅgirase parāvarām || 2||

śaunako ha vai mahāśālo-'ṅgirasaṃ-vi~dhivadupasannaḥ papraccha |

kasminnu bhagavo vijñāte sarvamidaṃ-vi~jñāta-mbhavatīti || 3||

tasmai sa hovāca |

dve vidye veditavye iti ha sma

yadbrahmavido vadanti parā caivāparā ca || 4||

tatrāparā ṛgvedo yajurveda-ssāmavedo-'tharvavedaḥ

śikṣā kalpo vyākaraṇa-nnirukta-ñchando jyotiṣamiti |

atha parā yayā tadakṣaramadhigamyate || 5||

yattadadreśyamagrāhyamagotramavarṇa-

macakṣusśrotra-ntadapāṇipādam |

nityaṃ-vi~bhuṃ sarvagataṃ susūkṣmaṃ

tadavyayaṃ-ya~dbhūtayoni-mparipaśyanti dhīrāḥ || 6||

yathorṇanābhi-ssṛjate gṛhṇate ca

yathā pṛthivyāmoṣadhaya-ssambhavanti |

yathā sataḥ puruṣā-tkeśalomāni

tathā-'kṣarā-thsambhavatīha viśvam || 7||

tapasā cīyate brahma tato-'nnamabhijāyate |

annā-tprāṇo mana-ssatyaṃ-lo~kāḥ karmasu cāmṛtam || 8||

ya-ssarvajña-ssarvavidyasya jñānamaya-ntapaḥ |

tasmādetadbrahma nāma rūpamanna-ñca jāyate || 9||

|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ ||