Manidvipa Varnana - 3 (devi Bhagavatam) — Sinhala Script

(ශ්රීදේවීභාගවතං, ද්වාදශ ස්කන්ධං, ද්වාදශෝ(අ)ධ්යායඃ, මණිද්වීප වර්ණන - 3)

ව්යාස උවාච .

තදේව දේවීසදනං මධ්යභාගේ විරාජතේ .

සහස්ර ස්තම්භසංයුක්තාශ්චත්වාරස්තේෂු මණ්ඩපාඃ .. 1 ..

ශෘඞ්ගාරමණ්ඩපශ්චෛකෝ මුක්තිමණ්ඩප ඒව ච .

ජ්ඤානමණ්ඩප සඤ්ජ්ඤස්තු තෘතීයඃ පරිකීර්තිතඃ .. 2 ..

ඒකාන්තමණ්ඩපශ්චෛව චතුර්ථඃ පරිකීර්තිතඃ .

නානා විතානසංයුක්තා නානා ධූපෛස්තු ධූපිතාඃ .. 3 ..

කෝටිසූර්යසමාඃ කාන්ත්යා භ්රාඤ්ජන්තේ මණ්ඩපාඃ ශුභාඃ .

තන්මණ්ඩපානාං පරිතඃ කාශ්මීරවනිකා ස්මෘතා .. 4 ..

මල්ලිකාකුන්දවනිකා යත්ර පුෂ්කලකාඃ ස්ථිතාඃ .

අසඞ්ඛ්යාතා මෘගමදෛඃ පූරිතාස්තත්ස්රවා නෘප .. 5 ..

මහාපද්මාටවී තද්වද්රත්නසෝපානනිර්මිතා .

සුධාරසේනසම්පූර්ණා ගුඤ්ජන්මත්තමධුව්රතා .. 6 ..

හංසකාරණ්ඩවාකීර්ණා ගන්ධපූරිත දික්තටා .

වනිකානාං සුගන්ධෛස්තු මණිද්වීපං සුවාසිතම් .. 7 ..

ශෘඞ්ගාරමණ්ඩපේ දේව්යෝ ගායන්ති විවිධෛඃ ස්වරෛඃ .

සභාසදෝ දේවවශා මධ්යේ ශ්රීජගදම්බිකා .. 8 ..

මුක්තිමණ්ඩපමධ්යේ තු මෝචයත්යනිශං ශිවා .

ජ්ඤානෝපදේශං කුරුතේ තෘතීයේ නෘප මණ්ඩපේ .. 9 ..

චතුර්ථමණ්ඩපේ චෛව ජගද්රක්ෂා විචින්තනම් .

මන්ත්රිණී සහිතා නිත්යං කරෝති ජගදම්බිකා .. 10 ..

චින්තාමණිගෘහේ රාජඤ්ඡක්ති තත්ත්වාත්මකෛඃ පරෛඃ .

සෝපානෛර්දශභිර්යුක්තෝ මඤ්චකෝප්යධිරාජතේ .. 11 ..

බ්රහ්මා විෂ්ණුශ්ච රුද්රශ්ච ඊශ්වරශ්ච සදාශිවඃ .

ඒතේ මඤ්චඛුරාඃ ප්රෝක්තාඃ ඵලකස්තු සදාශිවඃ .. 12 ..

තස්යෝපරි මහාදේවෝ භුවනේශෝ විරාජතේ .

යා දේවී නිජලීලාර්ථං ද්විධාභූතා බභූවහ .. 13 ..

සෘෂ්ට්යාදෞ තු ස ඒවායං තදර්ධාඞ්ගෝ මහේශ්වරඃ .

කන්දර්ප දර්පනාශෝද්යත්කෝටි කන්දර්පසුන්දරඃ .. 14 ..

පඤ්චවක්ත්රස්ත්රිනේත්රශ්ච මණිභූෂණ භූෂිතඃ .

හරිණාභීතිපරශූන්වරං ච නිජබාහුභිඃ .. 15 ..

දධානඃ ෂෝඩශාබ්දෝ(අ)සෞ දේවඃ සර්වේශ්වරෝ මහාන් .

කෝටිසූර්ය ප්රතීකාශශ්චන්ද්රකෝටි සුශීතලඃ .. 16 ..

ශුද්ධස්ඵටික සඞ්කාශස්ත්රිනේත්රඃ ශීතල ද්යුතිඃ .

වාමාඞ්කේ සන්නිෂණ්ණා(අ)ස්ය දේවී ශ්රීභුවනේශ්වරී .. 17 ..

නවරත්නගණාකීර්ණ කාඤ්චීදාම විරාජිතා .

තප්තකාඤ්චනසන්නද්ධ වෛදූර්යාඞ්ගදභූෂණා .. 18 ..

කනච්ඡ්රීචක්රතාටඞ්ක විටඞ්ක වදනාම්බුජා .

ලලාටකාන්ති විභව විජිතාර්ධසුධාකරා .. 19 ..

බිම්බකාන්ති තිරස්කාරිරදච්ඡද විරාජිතා .

ලසත්කුඞ්කුමකස්තූරීතිලකෝද්භාසිතානනා .. 20 ..

දිව්ය චූඩාමණි ස්ඵාර චඤ්චච්චන්ද්රකසූර්යකා .

උද්යත්කවිසමස්වච්ඡ නාසාභරණ භාසුරා .. 21 ..

චින්තාකලම්බිතස්වච්ඡ මුක්තාගුච්ඡ විරාජිතා .

පාටීර පඞ්ක කර්පූර කුඞ්කුමාලඞ්කෘත ස්තනී .. 22 ..

විචිත්ර විවිධා කල්පා කම්බුසඞ්කාශ කන්ධරා .

දාඩිමීඵලබීජාභ දන්තපඞ්ක්ති විරාජිතා .. 23 ..

අනර්ඝ්ය රත්නඝටිත මුකුටාඤ්චිත මස්තකා .

මත්තාලිමාලාවිලසදලකාඪ්ය මුඛාම්බුජා .. 24 ..

කලඞ්කකාර්ශ්යනිර්මුක්ත ශරච්චන්ද්රනිභානනා .

ජාහ්නවීසලිලාවර්ත ශෝභිනාභිවිභූෂිතා .. 25 ..

මාණික්ය ශකලාබද්ධ මුද්රිකාඞ්ගුලිභූෂිතා .

පුණ්ඩරීකදලාකාර නයනත්රයසුන්දරී .. 26 ..

කල්පිතාච්ඡ මහාරාග පද්මරාගෝජ්ජ්වලප්රභා .

රත්නකිඞ්කිණිකායුක්ත රත්නකඞ්කණශෝභිතා .. 27 ..

මණිමුක්තාසරාපාර ලසත්පදකසන්තතිඃ .

රත්නාඞ්ගුලිප්රවිතත ප්රභාජාලලසත්කරා .. 28 ..

කඤ්චුකීගුම්ඵිතාපාර නානා රත්නතතිද්යුතිඃ .

මල්ලිකාමෝදි ධම්මිල්ල මල්ලිකාලිසරාවෘතා .. 29 ..

සුවෘත්තනිබිඩෝත්තුඞ්ග කුචභාරාලසා ශිවා .

වරපාශාඞ්කුශාභීති ලසද්බාහු චතුෂ්ටයා .. 30 ..

සර්වශෘඞ්ගාරවේෂාඪ්යා සුකුමාරාඞ්ගවල්ලරී .

සෞන්දර්යධාරාසර්වස්වා නිර්ව්යාජකරුණාමයී .. 31 ..

නිජසංලාපමාධුර්ය විනිර්භර්ත්සිතකච්ඡපී .

කෝටිකෝටිරවීන්දූනාං කාන්තිං යා බිභ්රතී පරා .. 32 ..

නානා සඛීභිර්දාසීභිස්තථා දේවාඞ්ගනාදිභිඃ .

සර්වාභිර්දේවතාභිස්තු සමන්තාත්පරිවේෂ්ටිතා .. 33 ..

ඉච්ඡාශක්ත්යා ජ්ඤානශක්ත්යා ක්රියාශක්ත්යා සමන්විතා .

ලජ්ජා තුෂ්ටිස්තථා පුෂ්ටිඃ කීර්තිඃ කාන්තිඃ ක්ෂමා දයා .. 34 ..

බුද්ධිර්මේධාස්මෘතිර්ලක්ෂ්මීර්මූර්තිමත්යෝඞ්ගනාඃ ස්මෘතාඃ .

ජයා ච විජයා චෛවාප්යජිතා චාපරාජිතා .. 35 ..

නිත්යා විලාසිනී දෝග්ධ්රී ත්වඝෝරා මඞ්ගලා නවා .

පීඨශක්තය ඒතාස්තු සේවන්තේ යාං පරාම්බිකාම් .. 36 ..

යස්යාස්තු පාර්ශ්වභාගේස්තෝනිධීතෞ ශඞ්ඛපද්මකෞ .

නවරත්න වහානද්යස්තථා වෛ කාඤ්චනස්රවාඃ .. 37 ..

සප්තධාතුවහානද්යෝ නිධිභ්යාං තු විනිර්ගතාඃ .

සුධාසින්ධ්වන්තගාමින්යස්තාඃ සර්වා නෘපසත්තම .. 38 ..

සා දේවී භුවනේශානී තද්වාමාඞ්කේ විරාජතේ .

සර්වේශ ත්වං මහේශස්ය යත්සඞ්ගා දේව නාන්යථා .. 39 ..

චින්තාමණි ගෘහස්යා(අ)ස්ය ප්රමාණං ශෘණු භූමිප .

සහස්රයෝජනායාමං මහාන්තස්තත්ප්රචක්ෂතේ .. 40 ..

තදුත්තරේ මහාශාලාඃ පූර්වස්මාද් ද්විගුණාඃ ස්මෘතාඃ .

අන්තරික්ෂගතං ත්වේතන්නිරාධාරං විරාජතේ .. 41 ..

සඞ්කෝචශ්ච විකාශශ්ච ජායතේ(අ)ස්ය නිරන්තරම් .

පටවත්කාර්යවශතඃ ප්රලයේ සර්ජනේ තථා .. 42 ..

ශාලානාං චෛව සර්වේෂාං සර්වකාන්තිපරාවධි .

චින්තාමණිගෘහං ප්රෝක්තං යත්ර දේවී මහෝමයී .. 43 ..

යේයේ උපාසකාඃ සන්ති ප්රතිබ්රහ්මාණ්ඩවර්තිනඃ .

දේවේෂු නාගලෝකේෂු මනුෂ්යේෂ්විතරේෂු ච .. 44 ..

ශ්රීදේව්යාස්තේ ච සර්වේපි ව්රජන්ත්යත්රෛව භූමිප .

දේවීක්ෂේත්රේ යේ ත්යජන්ති ප්රාණාන්දේව්යර්චනේ රතාඃ .. 45 ..

තේ සර්වේ යාන්ති තත්රෛව යත්ර දේවී මහෝත්සවා .

ඝෘතකුල්යා දුග්ධකුල්යා දධිකුල්යා මධුස්රවාඃ .. 46 ..

ස්යන්දන්ති සරිතඃ සර්වාස්තථාමෘතවහාඃ පරාඃ .

ද්රාක්ෂාරසවහාඃ කාශ්චිජ්ජම්බූරසවහාඃ පරාඃ .. 47 ..

ආම්රේක්ෂුරසවාහින්යෝ නද්යස්තාස්තු සහස්රශඃ .

මනෝරථඵලාවෘක්ෂාවාප්යඃ කූපාස්තථෛව ච .. 48 ..

යථේෂ්ටපානඵලදාන න්යූනං කිඤ්චිදස්ති හි .

න රෝගපලිතං වාපි ජරා වාපි කදාචන .. 49 ..

න චින්තා න ච මාත්සර්යං කාමක්රෝධාදිකං තථා .

සර්වේ යුවානඃ සස්ත්රීකාඃ සහස්රාදිත්යවර්චසඃ .. 50 ..

භජන්ති සතතං දේවීං තත්ර ශ්රීභුවනේශ්වරීම් .

කේචිත්සලෝකතාපන්නාඃ කේචිත්සාමීප්යතාං ගතාඃ .. 51 ..

සරූපතාං ගතාඃ කේචිත්සාර්ෂ්ටිතාං ච පරේගතාඃ .

යායාස්තු දේවතාස්තත්ර ප්රතිබ්රහ්මාණ්ඩවර්තිනාම් .. 52 ..

සමෂ්ටයඃ ස්ථිතාස්තාස්තු සේවන්තේ ජගදීශ්වරීම් .

සප්තකෝටිමහාමන්ත්රා මූර්තිමන්ත උපාසතේ .. 53 ..

මහාවිද්යාශ්ච සකලාඃ සාම්යාවස්ථාත්මිකාං ශිවාම් .

කාරණබ්රහ්මරූපාං තාං මායා ශබලවිග්රහාම් .. 54 ..

ඉත්ථං රාජන්මයා ප්රෝක්තං මණිද්වීපං මහත්තරම් .

න සූර්යචන්ද්රෞ නෝ විද්යුත්කෝටයෝග්නිස්තථෛව ච .. 55 ..

ඒතස්ය භාසා කෝට්යංශ කෝට්යංශෝ නාපි තේ සමාඃ .

ක්වචිද්විද්රුමසඞ්කාශං ක්වචින්මරකතච්ඡවි .. 56 ..

විද්යුද්භානුසමච්ඡායං මධ්යසූර්යසමං ක්වචිත් .

විද්යුත්කෝටිමහාධාරා සාරකාන්තිතතං ක්වචිත් .. 57 ..

ක්වචිත්සින්දූර නීලේන්ද්රං මාණික්ය සදෘශච්ඡවි .

හීරසාර මහාගර්භ ධගද්ධගිත දික්තටම් .. 58 ..

කාන්ත්යා දාවානලසමං තප්තකාඤ්චන සන්නිභම් .

ක්වචිච්චන්ද්රෝපලෝද්ගාරං සූර්යෝද්ගාරං ච කුත්ර චිත් .. 59 ..

රත්නශෘඞ්ගි සමායුක්තං රත්නප්රාකාර ගෝපුරම් .

රත්නපත්රෛ රත්නඵලෛර්වෘක්ෂෛශ්ච පරිමණ්ඩිතම් .. 60 ..

නෘත්යන්මයූරසඞ්ඝෛශ්ච කපෝතරණිතෝජ්ජ්වලම් .

කෝකිලාකාකලීලාපෛඃ ශුකලාපෛශ්ච ශෝභිතම් .. 61 ..

සුරම්ය රමණීයාම්බු ලක්ෂාවධි සරෝවෘතම් .

තන්මධ්යභාග විලසද්විකචද්රත්න පඞ්කජෛඃ .. 62 ..

සුගන්ධිභිඃ සමන්තාත්තු වාසිතං ශතයෝජනම් .

මන්දමාරුත සම්භින්න චලද්ද්රුම සමාකුලම් .. 63 ..

චින්තාමණි සමූහානාං ජ්යෝතිෂා විතතාම්බරම් .

රත්නප්රභාභිරභිතෝ ධගද්ධගිත දික්තටම් .. 64 ..

වෘක්ෂව්රාත මහාගන්ධවාතව්රාත සුපූරිතම් .

ධූපධූපායිතං රාජන්මණිදීපායුතෝජ්ජ්වලම් .. 65 ..

මණිජාලක සච්ඡිද්ර තරලෝදරකාන්තිභිඃ .

දිඞ්මෝහජනකං චෛතද්දර්පණෝදර සංයුතම් .. 66 ..

ඓශ්වර්යස්ය සමග්රස්ය ශෘඞ්ගාරස්යාඛිලස්ය ච .

සර්වජ්ඤතායාඃ සර්වායාස්තේජසශ්චාඛිලස්ය ච .. 67 ..

පරාක්රමස්ය සර්වස්ය සර්වෝත්තමගුණස්ය ච .

සකලා යා දයායාශ්ච සමාප්තිරිහ භූපතේ .. 68 ..

රාජ්ඤ ආනන්දමාරභ්ය බ්රහ්මලෝකාන්ත භූමිෂු .

ආනන්දා යේ ස්ථිතාඃ සර්වේ තේ(අ)ත්රෛවාන්තර්භවන්ති හි .. 69 ..

ඉති තේ වර්ණිතං රාජන්මණිද්වීපං මහත්තරම් .

මහාදේව්යාඃ පරංස්ථානං සර්වලෝකෝත්තමෝත්තමම් .. 70 ..

ඒතස්ය ස්මරණාත්සද්යඃ සර්වපාපං විනශ්යති .

ප්රාණෝත්ක්රමණසන්ධෞ තු ස්මෘත්වා තත්රෛව ගච්ඡති .. 71 ..

අධ්යාය පඤ්චකං ත්වේතත්පඨේන්නිත්යං සමාහිතඃ .

භූතප්රේතපිශාචාදි බාධා තත්ර භවේන්න හි .. 72 ..

නවීන ගෘහ නිර්මාණේ වාස්තුයාගේ තථෛව ච .

පඨිතව්යං ප්රයත්නේන කල්යාණං තේන ජායතේ .. 73 ..

ඉති ශ්රීදේවීභාගවතේ මහාපුරාණේ ද්වාදශස්කන්ධේ ද්වාදශෝධ්යායඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

(śrīdevībhāgavataṃ, dvādaśa skandhaṃ, dvādaśo'dhyāyaḥ, maṇidvīpa varṇana - 3)

vyāsa uvāca |

tadeva devīsadanaṃ madhyabhāge virājate |

sahasra stambhasaṃyuktāścatvārasteṣu maṇḍapāḥ || 1 ||

śṛṅgāramaṇḍapaścaiko muktimaṇḍapa eva ca |

jñānamaṇḍapa sañjñastu tṛtīyaḥ parikīrtitaḥ || 2 ||

ekāntamaṇḍapaścaiva caturthaḥ parikīrtitaḥ |

nānā vitānasaṃyuktā nānā dhūpaistu dhūpitāḥ || 3 ||

koṭisūryasamāḥ kāntyā bhrāñjante maṇḍapāḥ śubhāḥ |

tanmaṇḍapānāṃ paritaḥ kāśmīravanikā smṛtā || 4 ||

mallikākundavanikā yatra puṣkalakāḥ sthitāḥ |

asaṅkhyātā mṛgamadaiḥ pūritāstatsravā nṛpa || 5 ||

mahāpadmāṭavī tadvadratnasopānanirmitā |

sudhārasenasampūrṇā guñjanmattamadhuvratā || 6 ||

haṃsakāraṇḍavākīrṇā gandhapūrita diktaṭā |

vanikānāṃ sugandhaistu maṇidvīpaṃ suvāsitam || 7 ||

śṛṅgāramaṇḍape devyo gāyanti vividhaiḥ svaraiḥ |

sabhāsado devavaśā madhye śrījagadambikā || 8 ||

muktimaṇḍapamadhye tu mocayatyaniśaṃ śivā |

jñānopadeśaṃ kurute tṛtīye nṛpa maṇḍape || 9 ||

caturthamaṇḍape caiva jagadrakṣā vicintanam |

mantriṇī sahitā nityaṃ karoti jagadambikā || 10 ||

cintāmaṇigṛhe rājañchakti tattvātmakaiḥ paraiḥ |

sopānairdaśabhiryukto mañcakopyadhirājate || 11 ||

brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ |

ete mañcakhurāḥ proktāḥ phalakastu sadāśivaḥ || 12 ||

tasyopari mahādevo bhuvaneśo virājate |

yā devī nijalīlārthaṃ dvidhābhūtā babhūvaha || 13 ||

sṛṣṭyādau tu sa evāyaṃ tadardhāṅgo maheśvaraḥ |

kandarpa darpanāśodyatkoṭi kandarpasundaraḥ || 14 ||

pañcavaktrastrinetraśca maṇibhūṣaṇa bhūṣitaḥ |

hariṇābhītiparaśūnvaraṃ ca nijabāhubhiḥ || 15 ||

dadhānaḥ ṣoḍaśābdo'sau devaḥ sarveśvaro mahān |

koṭisūrya pratīkāśaścandrakoṭi suśītalaḥ || 16 ||

śuddhasphaṭika saṅkāśastrinetraḥ śītala dyutiḥ |

vāmāṅke sanniṣaṇṇā'sya devī śrībhuvaneśvarī || 17 ||

navaratnagaṇākīrṇa kāñcīdāma virājitā |

taptakāñcanasannaddha vaidūryāṅgadabhūṣaṇā || 18 ||

kanacchrīcakratāṭaṅka viṭaṅka vadanāmbujā |

lalāṭakānti vibhava vijitārdhasudhākarā || 19 ||

bimbakānti tiraskāriradacchada virājitā |

lasatkuṅkumakastūrītilakodbhāsitānanā || 20 ||

divya cūḍāmaṇi sphāra cañcaccandrakasūryakā |

udyatkavisamasvaccha nāsābharaṇa bhāsurā || 21 ||

cintākalambitasvaccha muktāguccha virājitā |

pāṭīra paṅka karpūra kuṅkumālaṅkṛta stanī || 22 ||

vicitra vividhā kalpā kambusaṅkāśa kandharā |

dāḍimīphalabījābha dantapaṅkti virājitā || 23 ||

anarghya ratnaghaṭita mukuṭāñcita mastakā |

mattālimālāvilasadalakāḍhya mukhāmbujā || 24 ||

kalaṅkakārśyanirmukta śaraccandranibhānanā |

jāhnavīsalilāvarta śobhinābhivibhūṣitā || 25 ||

māṇikya śakalābaddha mudrikāṅgulibhūṣitā |

puṇḍarīkadalākāra nayanatrayasundarī || 26 ||

kalpitāccha mahārāga padmarāgojjvalaprabhā |

ratnakiṅkiṇikāyukta ratnakaṅkaṇaśobhitā || 27 ||

maṇimuktāsarāpāra lasatpadakasantatiḥ |

ratnāṅgulipravitata prabhājālalasatkarā || 28 ||

kañcukīgumphitāpāra nānā ratnatatidyutiḥ |

mallikāmodi dhammilla mallikālisarāvṛtā || 29 ||

suvṛttanibiḍottuṅga kucabhārālasā śivā |

varapāśāṅkuśābhīti lasadbāhu catuṣṭayā || 30 ||

sarvaśṛṅgāraveṣāḍhyā sukumārāṅgavallarī |

saundaryadhārāsarvasvā nirvyājakaruṇāmayī || 31 ||

nijasaṃlāpamādhurya vinirbhartsitakacchapī |

koṭikoṭiravīndūnāṃ kāntiṃ yā bibhratī parā || 32 ||

nānā sakhībhirdāsībhistathā devāṅganādibhiḥ |

sarvābhirdevatābhistu samantātpariveṣṭitā || 33 ||

icchāśaktyā jñānaśaktyā kriyāśaktyā samanvitā |

lajjā tuṣṭistathā puṣṭiḥ kīrtiḥ kāntiḥ kṣamā dayā || 34 ||

buddhirmedhāsmṛtirlakṣmīrmūrtimatyoṅganāḥ smṛtāḥ |

jayā ca vijayā caivāpyajitā cāparājitā || 35 ||

nityā vilāsinī dogdhrī tvaghorā maṅgalā navā |

pīṭhaśaktaya etāstu sevante yāṃ parāmbikām || 36 ||

yasyāstu pārśvabhāgestonidhītau śaṅkhapadmakau |

navaratna vahānadyastathā vai kāñcanasravāḥ || 37 ||

saptadhātuvahānadyo nidhibhyāṃ tu vinirgatāḥ |

sudhāsindhvantagāminyastāḥ sarvā nṛpasattama || 38 ||

sā devī bhuvaneśānī tadvāmāṅke virājate |

sarveśa tvaṃ maheśasya yatsaṅgā deva nānyathā || 39 ||

cintāmaṇi gṛhasyā'sya pramāṇaṃ śṛṇu bhūmipa |

sahasrayojanāyāmaṃ mahāntastatpracakṣate || 40 ||

taduttare mahāśālāḥ pūrvasmād dviguṇāḥ smṛtāḥ |

antarikṣagataṃ tvetannirādhāraṃ virājate || 41 ||

saṅkocaśca vikāśaśca jāyate'sya nirantaram |

paṭavatkāryavaśataḥ pralaye sarjane tathā || 42 ||

śālānāṃ caiva sarveṣāṃ sarvakāntiparāvadhi |

cintāmaṇigṛhaṃ proktaṃ yatra devī mahomayī || 43 ||

yeye upāsakāḥ santi pratibrahmāṇḍavartinaḥ |

deveṣu nāgalokeṣu manuṣyeṣvitareṣu ca || 44 ||

śrīdevyāste ca sarvepi vrajantyatraiva bhūmipa |

devīkṣetre ye tyajanti prāṇāndevyarcane ratāḥ || 45 ||

te sarve yānti tatraiva yatra devī mahotsavā |

ghṛtakulyā dugdhakulyā dadhikulyā madhusravāḥ || 46 ||

syandanti saritaḥ sarvāstathāmṛtavahāḥ parāḥ |

drākṣārasavahāḥ kāścijjambūrasavahāḥ parāḥ || 47 ||

āmrekṣurasavāhinyo nadyastāstu sahasraśaḥ |

manorathaphalāvṛkṣāvāpyaḥ kūpāstathaiva ca || 48 ||

yatheṣṭapānaphaladāna nyūnaṃ kiñcidasti hi |

na rogapalitaṃ vāpi jarā vāpi kadācana || 49 ||

na cintā na ca mātsaryaṃ kāmakrodhādikaṃ tathā |

sarve yuvānaḥ sastrīkāḥ sahasrādityavarcasaḥ || 50 ||

bhajanti satataṃ devīṃ tatra śrībhuvaneśvarīm |

kecitsalokatāpannāḥ kecitsāmīpyatāṃ gatāḥ || 51 ||

sarūpatāṃ gatāḥ kecitsārṣṭitāṃ ca paregatāḥ |

yāyāstu devatāstatra pratibrahmāṇḍavartinām || 52 ||

samaṣṭayaḥ sthitāstāstu sevante jagadīśvarīm |

saptakoṭimahāmantrā mūrtimanta upāsate || 53 ||

mahāvidyāśca sakalāḥ sāmyāvasthātmikāṃ śivām |

kāraṇabrahmarūpāṃ tāṃ māyā śabalavigrahām || 54 ||

itthaṃ rājanmayā proktaṃ maṇidvīpaṃ mahattaram |

na sūryacandrau no vidyutkoṭayognistathaiva ca || 55 ||

etasya bhāsā koṭyaṃśa koṭyaṃśo nāpi te samāḥ |

kvacidvidrumasaṅkāśaṃ kvacinmarakatacchavi || 56 ||

vidyudbhānusamacchāyaṃ madhyasūryasamaṃ kvacit |

vidyutkoṭimahādhārā sārakāntitataṃ kvacit || 57 ||

kvacitsindūra nīlendraṃ māṇikya sadṛśacchavi |

hīrasāra mahāgarbha dhagaddhagita diktaṭam || 58 ||

kāntyā dāvānalasamaṃ taptakāñcana sannibham |

kvaciccandropalodgāraṃ sūryodgāraṃ ca kutra cit || 59 ||

ratnaśṛṅgi samāyuktaṃ ratnaprākāra gopuram |

ratnapatrai ratnaphalairvṛkṣaiśca parimaṇḍitam || 60 ||

nṛtyanmayūrasaṅghaiśca kapotaraṇitojjvalam |

kokilākākalīlāpaiḥ śukalāpaiśca śobhitam || 61 ||

suramya ramaṇīyāmbu lakṣāvadhi sarovṛtam |

tanmadhyabhāga vilasadvikacadratna paṅkajaiḥ || 62 ||

sugandhibhiḥ samantāttu vāsitaṃ śatayojanam |

mandamāruta sambhinna caladdruma samākulam || 63 ||

cintāmaṇi samūhānāṃ jyotiṣā vitatāmbaram |

ratnaprabhābhirabhito dhagaddhagita diktaṭam || 64 ||

vṛkṣavrāta mahāgandhavātavrāta supūritam |

dhūpadhūpāyitaṃ rājanmaṇidīpāyutojjvalam || 65 ||

maṇijālaka sacchidra taralodarakāntibhiḥ |

diṅmohajanakaṃ caitaddarpaṇodara saṃyutam || 66 ||

aiśvaryasya samagrasya śṛṅgārasyākhilasya ca |

sarvajñatāyāḥ sarvāyāstejasaścākhilasya ca || 67 ||

parākramasya sarvasya sarvottamaguṇasya ca |

sakalā yā dayāyāśca samāptiriha bhūpate || 68 ||

rājña ānandamārabhya brahmalokānta bhūmiṣu |

ānandā ye sthitāḥ sarve te'traivāntarbhavanti hi || 69 ||

iti te varṇitaṃ rājanmaṇidvīpaṃ mahattaram |

mahādevyāḥ paraṃsthānaṃ sarvalokottamottamam || 70 ||

etasya smaraṇātsadyaḥ sarvapāpaṃ vinaśyati |

prāṇotkramaṇasandhau tu smṛtvā tatraiva gacchati || 71 ||

adhyāya pañcakaṃ tvetatpaṭhennityaṃ samāhitaḥ |

bhūtapretapiśācādi bādhā tatra bhavenna hi || 72 ||

navīna gṛha nirmāṇe vāstuyāge tathaiva ca |

paṭhitavyaṃ prayatnena kalyāṇaṃ tena jāyate || 73 ||

iti śrīdevībhāgavate mahāpurāṇe dvādaśaskandhe dvādaśodhyāyaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

(श्रीदेवीभागवतं, द्वादश स्कन्धं, द्वादशोऽध्यायः, मणिद्वीप वर्णन - 3)

व्यास उवाच ।

तदेव देवीसदनं मध्यभागे विराजते ।

सहस्र स्तम्भसंयुक्ताश्चत्वारस्तेषु मण्डपाः ॥ 1 ॥

शृङ्गारमण्डपश्चैको मुक्तिमण्डप एव च ।

ज्ञानमण्डप सञ्ज्ञस्तु तृतीयः परिकीर्तितः ॥ 2 ॥

एकान्तमण्डपश्चैव चतुर्थः परिकीर्तितः ।

नाना वितानसंयुक्ता नाना धूपैस्तु धूपिताः ॥ 3 ॥

कोटिसूर्यसमाः कान्त्या भ्राञ्जन्ते मण्डपाः शुभाः ।

तन्मण्डपानां परितः काश्मीरवनिका स्मृता ॥ 4 ॥

मल्लिकाकुन्दवनिका यत्र पुष्कलकाः स्थिताः ।

असङ्ख्याता मृगमदैः पूरितास्तत्स्रवा नृप ॥ 5 ॥

महापद्माटवी तद्वद्रत्नसोपाननिर्मिता ।

सुधारसेनसम्पूर्णा गुञ्जन्मत्तमधुव्रता ॥ 6 ॥

हंसकारण्डवाकीर्णा गन्धपूरित दिक्तटा ।

वनिकानां सुगन्धैस्तु मणिद्वीपं सुवासितम् ॥ 7 ॥

शृङ्गारमण्डपे देव्यो गायन्ति विविधैः स्वरैः ।

सभासदो देववशा मध्ये श्रीजगदम्बिका ॥ 8 ॥

मुक्तिमण्डपमध्ये तु मोचयत्यनिशं शिवा ।

ज्ञानोपदेशं कुरुते तृतीये नृप मण्डपे ॥ 9 ॥

चतुर्थमण्डपे चैव जगद्रक्षा विचिन्तनम् ।

मन्त्रिणी सहिता नित्यं करोति जगदम्बिका ॥ 10 ॥

चिन्तामणिगृहे राजञ्छक्ति तत्त्वात्मकैः परैः ।

सोपानैर्दशभिर्युक्तो मञ्चकोप्यधिराजते ॥ 11 ॥

ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च ईश्वरश्च सदाशिवः ।

एते मञ्चखुराः प्रोक्ताः फलकस्तु सदाशिवः ॥ 12 ॥

तस्योपरि महादेवो भुवनेशो विराजते ।

या देवी निजलीलार्थं द्विधाभूता बभूवह ॥ 13 ॥

सृष्ट्यादौ तु स एवायं तदर्धाङ्गो महेश्वरः ।

कन्दर्प दर्पनाशोद्यत्कोटि कन्दर्पसुन्दरः ॥ 14 ॥

पञ्चवक्त्रस्त्रिनेत्रश्च मणिभूषण भूषितः ।

हरिणाभीतिपरशून्वरं च निजबाहुभिः ॥ 15 ॥

दधानः षोडशाब्दोऽसौ देवः सर्वेश्वरो महान् ।

कोटिसूर्य प्रतीकाशश्चन्द्रकोटि सुशीतलः ॥ 16 ॥

शुद्धस्फटिक सङ्काशस्त्रिनेत्रः शीतल द्युतिः ।

वामाङ्के सन्निषण्णाऽस्य देवी श्रीभुवनेश्वरी ॥ 17 ॥

नवरत्नगणाकीर्ण काञ्चीदाम विराजिता ।

तप्तकाञ्चनसन्नद्ध वैदूर्याङ्गदभूषणा ॥ 18 ॥

कनच्छ्रीचक्रताटङ्क विटङ्क वदनाम्बुजा ।

ललाटकान्ति विभव विजितार्धसुधाकरा ॥ 19 ॥

बिम्बकान्ति तिरस्कारिरदच्छद विराजिता ।

लसत्कुङ्कुमकस्तूरीतिलकोद्भासितानना ॥ 20 ॥

दिव्य चूडामणि स्फार चञ्चच्चन्द्रकसूर्यका ।

उद्यत्कविसमस्वच्छ नासाभरण भासुरा ॥ 21 ॥

चिन्ताकलम्बितस्वच्छ मुक्तागुच्छ विराजिता ।

पाटीर पङ्क कर्पूर कुङ्कुमालङ्कृत स्तनी ॥ 22 ॥

विचित्र विविधा कल्पा कम्बुसङ्काश कन्धरा ।

दाडिमीफलबीजाभ दन्तपङ्क्ति विराजिता ॥ 23 ॥

अनर्घ्य रत्नघटित मुकुटाञ्चित मस्तका ।

मत्तालिमालाविलसदलकाढ्य मुखाम्बुजा ॥ 24 ॥

कलङ्ककार्श्यनिर्मुक्त शरच्चन्द्रनिभानना ।

जाह्नवीसलिलावर्त शोभिनाभिविभूषिता ॥ 25 ॥

माणिक्य शकलाबद्ध मुद्रिकाङ्गुलिभूषिता ।

पुण्डरीकदलाकार नयनत्रयसुन्दरी ॥ 26 ॥

कल्पिताच्छ महाराग पद्मरागोज्ज्वलप्रभा ।

रत्नकिङ्किणिकायुक्त रत्नकङ्कणशोभिता ॥ 27 ॥

मणिमुक्तासरापार लसत्पदकसन्ततिः ।

रत्नाङ्गुलिप्रवितत प्रभाजाललसत्करा ॥ 28 ॥

कञ्चुकीगुम्फितापार नाना रत्नततिद्युतिः ।

मल्लिकामोदि धम्मिल्ल मल्लिकालिसरावृता ॥ 29 ॥

सुवृत्तनिबिडोत्तुङ्ग कुचभारालसा शिवा ।

वरपाशाङ्कुशाभीति लसद्बाहु चतुष्टया ॥ 30 ॥

सर्वशृङ्गारवेषाढ्या सुकुमाराङ्गवल्लरी ।

सौन्दर्यधारासर्वस्वा निर्व्याजकरुणामयी ॥ 31 ॥

निजसंलापमाधुर्य विनिर्भर्त्सितकच्छपी ।

कोटिकोटिरवीन्दूनां कान्तिं या बिभ्रती परा ॥ 32 ॥

नाना सखीभिर्दासीभिस्तथा देवाङ्गनादिभिः ।

सर्वाभिर्देवताभिस्तु समन्तात्परिवेष्टिता ॥ 33 ॥

इच्छाशक्त्या ज्ञानशक्त्या क्रियाशक्त्या समन्विता ।

लज्जा तुष्टिस्तथा पुष्टिः कीर्तिः कान्तिः क्षमा दया ॥ 34 ॥

बुद्धिर्मेधास्मृतिर्लक्ष्मीर्मूर्तिमत्योङ्गनाः स्मृताः ।

जया च विजया चैवाप्यजिता चापराजिता ॥ 35 ॥

नित्या विलासिनी दोग्ध्री त्वघोरा मङ्गला नवा ।

पीठशक्तय एतास्तु सेवन्ते यां पराम्बिकाम् ॥ 36 ॥

यस्यास्तु पार्श्वभागेस्तोनिधीतौ शङ्खपद्मकौ ।

नवरत्न वहानद्यस्तथा वै काञ्चनस्रवाः ॥ 37 ॥

सप्तधातुवहानद्यो निधिभ्यां तु विनिर्गताः ।

सुधासिन्ध्वन्तगामिन्यस्ताः सर्वा नृपसत्तम ॥ 38 ॥

सा देवी भुवनेशानी तद्वामाङ्के विराजते ।

सर्वेश त्वं महेशस्य यत्सङ्गा देव नान्यथा ॥ 39 ॥

चिन्तामणि गृहस्याऽस्य प्रमाणं शृणु भूमिप ।

सहस्रयोजनायामं महान्तस्तत्प्रचक्षते ॥ 40 ॥

तदुत्तरे महाशालाः पूर्वस्माद् द्विगुणाः स्मृताः ।

अन्तरिक्षगतं त्वेतन्निराधारं विराजते ॥ 41 ॥

सङ्कोचश्च विकाशश्च जायतेऽस्य निरन्तरम् ।

पटवत्कार्यवशतः प्रलये सर्जने तथा ॥ 42 ॥

शालानां चैव सर्वेषां सर्वकान्तिपरावधि ।

चिन्तामणिगृहं प्रोक्तं यत्र देवी महोमयी ॥ 43 ॥

येये उपासकाः सन्ति प्रतिब्रह्माण्डवर्तिनः ।

देवेषु नागलोकेषु मनुष्येष्वितरेषु च ॥ 44 ॥

श्रीदेव्यास्ते च सर्वेपि व्रजन्त्यत्रैव भूमिप ।

देवीक्षेत्रे ये त्यजन्ति प्राणान्देव्यर्चने रताः ॥ 45 ॥

ते सर्वे यान्ति तत्रैव यत्र देवी महोत्सवा ।

घृतकुल्या दुग्धकुल्या दधिकुल्या मधुस्रवाः ॥ 46 ॥

स्यन्दन्ति सरितः सर्वास्तथामृतवहाः पराः ।

द्राक्षारसवहाः काश्चिज्जम्बूरसवहाः पराः ॥ 47 ॥

आम्रेक्षुरसवाहिन्यो नद्यस्तास्तु सहस्रशः ।

मनोरथफलावृक्षावाप्यः कूपास्तथैव च ॥ 48 ॥

यथेष्टपानफलदान न्यूनं किञ्चिदस्ति हि ।

न रोगपलितं वापि जरा वापि कदाचन ॥ 49 ॥

न चिन्ता न च मात्सर्यं कामक्रोधादिकं तथा ।

सर्वे युवानः सस्त्रीकाः सहस्रादित्यवर्चसः ॥ 50 ॥

भजन्ति सततं देवीं तत्र श्रीभुवनेश्वरीम् ।

केचित्सलोकतापन्नाः केचित्सामीप्यतां गताः ॥ 51 ॥

सरूपतां गताः केचित्सार्ष्टितां च परेगताः ।

यायास्तु देवतास्तत्र प्रतिब्रह्माण्डवर्तिनाम् ॥ 52 ॥

समष्टयः स्थितास्तास्तु सेवन्ते जगदीश्वरीम् ।

सप्तकोटिमहामन्त्रा मूर्तिमन्त उपासते ॥ 53 ॥

महाविद्याश्च सकलाः साम्यावस्थात्मिकां शिवाम् ।

कारणब्रह्मरूपां तां माया शबलविग्रहाम् ॥ 54 ॥

इत्थं राजन्मया प्रोक्तं मणिद्वीपं महत्तरम् ।

न सूर्यचन्द्रौ नो विद्युत्कोटयोग्निस्तथैव च ॥ 55 ॥

एतस्य भासा कोट्यंश कोट्यंशो नापि ते समाः ।

क्वचिद्विद्रुमसङ्काशं क्वचिन्मरकतच्छवि ॥ 56 ॥

विद्युद्भानुसमच्छायं मध्यसूर्यसमं क्वचित् ।

विद्युत्कोटिमहाधारा सारकान्तिततं क्वचित् ॥ 57 ॥

क्वचित्सिन्दूर नीलेन्द्रं माणिक्य सदृशच्छवि ।

हीरसार महागर्भ धगद्धगित दिक्तटम् ॥ 58 ॥

कान्त्या दावानलसमं तप्तकाञ्चन सन्निभम् ।

क्वचिच्चन्द्रोपलोद्गारं सूर्योद्गारं च कुत्र चित् ॥ 59 ॥

रत्नशृङ्गि समायुक्तं रत्नप्राकार गोपुरम् ।

रत्नपत्रै रत्नफलैर्वृक्षैश्च परिमण्डितम् ॥ 60 ॥

नृत्यन्मयूरसङ्घैश्च कपोतरणितोज्ज्वलम् ।

कोकिलाकाकलीलापैः शुकलापैश्च शोभितम् ॥ 61 ॥

सुरम्य रमणीयाम्बु लक्षावधि सरोवृतम् ।

तन्मध्यभाग विलसद्विकचद्रत्न पङ्कजैः ॥ 62 ॥

सुगन्धिभिः समन्तात्तु वासितं शतयोजनम् ।

मन्दमारुत सम्भिन्न चलद्द्रुम समाकुलम् ॥ 63 ॥

चिन्तामणि समूहानां ज्योतिषा वितताम्बरम् ।

रत्नप्रभाभिरभितो धगद्धगित दिक्तटम् ॥ 64 ॥

वृक्षव्रात महागन्धवातव्रात सुपूरितम् ।

धूपधूपायितं राजन्मणिदीपायुतोज्ज्वलम् ॥ 65 ॥

मणिजालक सच्छिद्र तरलोदरकान्तिभिः ।

दिङ्मोहजनकं चैतद्दर्पणोदर संयुतम् ॥ 66 ॥

ऐश्वर्यस्य समग्रस्य शृङ्गारस्याखिलस्य च ।

सर्वज्ञतायाः सर्वायास्तेजसश्चाखिलस्य च ॥ 67 ॥

पराक्रमस्य सर्वस्य सर्वोत्तमगुणस्य च ।

सकला या दयायाश्च समाप्तिरिह भूपते ॥ 68 ॥

राज्ञ आनन्दमारभ्य ब्रह्मलोकान्त भूमिषु ।

आनन्दा ये स्थिताः सर्वे तेऽत्रैवान्तर्भवन्ति हि ॥ 69 ॥

इति ते वर्णितं राजन्मणिद्वीपं महत्तरम् ।

महादेव्याः परंस्थानं सर्वलोकोत्तमोत्तमम् ॥ 70 ॥

एतस्य स्मरणात्सद्यः सर्वपापं विनश्यति ।

प्राणोत्क्रमणसन्धौ तु स्मृत्वा तत्रैव गच्छति ॥ 71 ॥

अध्याय पञ्चकं त्वेतत्पठेन्नित्यं समाहितः ।

भूतप्रेतपिशाचादि बाधा तत्र भवेन्न हि ॥ 72 ॥

नवीन गृह निर्माणे वास्तुयागे तथैव च ।

पठितव्यं प्रयत्नेन कल्याणं तेन जायते ॥ 73 ॥

इति श्रीदेवीभागवते महापुराणे द्वादशस्कन्धे द्वादशोध्यायः ॥