ඓන්ද්රස්යේව ශරාසනස්ය දධතී මධ්යේලලාටං ප්රභාං
ශෞක්ලීං කාන්තිමනුෂ්ණගෝරිව ශිරස්යාතන්වතී සර්වතඃ .
ඒෂාසෞ ත්රිපුරා හෘදි ද්යුතිරිවෝෂ්ණාංශෝඃ සදාහඃ ස්ථිතාත්
ඡින්ද්යාන්නඃ සහසා පදෛස්ත්රිභිරඝං ජ්යෝතිර්මයී වාඞ්මයී .. 1 ..
යා මාත්රා ත්රපුසීලතාතනුලසත්තන්තූත්ථිතිස්පර්ධිනී
වාග්බීජේ ප්රථමේ ස්ථිතා තව සදා තාං මන්මහේ තේ වයම් .
ශක්තිඃ කුණ්ඩලිනීති විශ්වජනනව්යාපාරබද්ධෝද්යමාඃ
ජ්ඤාත්වේත්ථං න පුනඃ ස්පෘශන්ති ජනනීගර්භේ(අ)ර්භකත්වං නරාඃ .. 2 ..
දෘෂ්ට්වා සම්භ්රමකාරි වස්තු සහසා ඓ ඓ ඉති ව්යාහෘතං
යේනාකූතවශාදපීහ වරදේ බින්දුං විනාප්යක්ෂරම් .
තස්යාපි ධ්රුවමේව දේවි තරසා ජාතේ තවානුග්රහේ
වාචඃසූක්තිසුධාරසද්රවමුචෝ නිර්යාන්ති වක්ත්රාම්බුජාත් .. 3 ..
යන්නිත්යේ තව කාමරාජමපරං මන්ත්රාක්ෂරං නිෂ්කලං
තත්සාරස්වතමිත්යවෛති විරලඃ කශ්චිද්බුධශ්චේද්භුවි .
ආඛ්යානං ප්රතිපර්ව සත්යතපසෝ යත්කීර්තයන්තෝ ද්විජාඃ
ප්රාරම්භේ ප්රණවාස්පදප්රණයිතාං නීත්වෝච්චරන්ති ස්ඵුටම් .. 4 ..
යත්සද්යෝ වචසාං ප්රවෘත්තිකරණේ දෘෂ්ටප්රභාවං බුධෛඃ
තාර්තීයං තදහං නමාමි මනසා ත්වද්බීජමින්දුප්රභම් .
අස්ත්යෞර්වෝ(අ)පි සරස්වතීමනුගතෝ ජාඩ්යාම්බුවිච්ඡිත්තයේ
ගෝශබ්දෝ ගිරි වර්තතේ සනියතං යෝගං විනා සිද්ධිදඃ .. 5 ..
ඒකෛකං තව දේවි බීජමනඝං සව්යඤ්ජනාව්යඤ්ජනං
කූටස්ථං යදි වා පෘථක් ක්රමගතං යද්වා ස්ථිතං ව්යුත්ක්රමාත් .
යං යං කාමමපේක්ෂ්ය යේන විධිනා කේනාපි වා චින්තිතං
ජප්තං වා සඵලීකරෝති සතතං තං තං සමස්තං නෘණාම් .. 6 ..
වාමේ පුස්තකධාරිණීමභයදාං සාක්ෂස්රජං දක්ෂිණේ
භක්තේභ්යෝ වරදානපේශලකරාං කර්පූරකුන්දෝජ්ජ්වලාම් .
උජ්ජෘම්භාම්බුජපත්රකාන්තිනයනස්නිග්ධප්රභාලෝකිනීං
යේ ත්වාමම්බ න ශීලයන්ති මනසා තේෂාං කවිත්වං කුතඃ .. 7 ..
යේ ත්වාං පාණ්ඩුරපුණ්ඩරීකපටලස්පෂ්ටාභිරාමප්රභාං
සිඤ්චන්තීමමෘතද්රවෛරිව ශිරෝ ධ්යායන්ති මූර්ධ්නි ස්ථිතාම් .
අශ්රාන්තා විකටස්ඵුටාක්ෂරපදා නිර්යාති වක්ත්රාම්බුජාත්
තේෂාං භාරති භාරතී සුරසරිත්කල්ලෝලලෝලෝර්මිවත් .. 8 ..
යේ සින්දූරපරාගපිඤ්ජපිහිතාං ත්වත්තේජසාද්යාමිමාං
උර්වීං චාපි විලීනයාවකරසප්රස්තාරමග්නාමිව .
පශ්යන්ති ක්ෂණමප්යනන්යමනසස්තේෂාමනඞ්ගජ්වර-
-ක්ලාන්තස්රස්තකුරඞ්ගශාබකදෘශෝ වශ්යා භවන්ති ස්ඵුටම් .. 9 ..
චඤ්චත්කාඤ්චනකුණ්ඩලාඞ්ගදධරාමාබද්ධකාඤ්චීස්රජං
යේ ත්වාං චේතසි තද්ගතේ ක්ෂණමපි ධ්යායන්ති කෘත්වා ස්ථිරාම් .
තේෂාං වේශ්මසු විභ්රමාදහරහඃ ස්ඵාරීභවන්ත්යශ්චිරං
මාද්යත්කුඤ්ජරකර්ණතාලතරලාඃ ස්ථෛර්යං භජන්තේ ශ්රියඃ .. 10 ..
ආර්භට්යා ශශිඛණ්ඩමණ්ඩිතජටාජූටාං නෘමුණ්ඩස්රජං
බන්ධූකප්රසවාරුණාම්බරධරාං ප්රේතාසනාධ්යාසිනීම් .
ත්වාං ධ්යායන්ති චතුර්භුජාං ත්රිනයනාමාපීනතුඞ්ගස්තනීං
මධ්යේ නිම්නවලිත්රයාඞ්කිතතනුං ත්වද්රූපසංවිත්තයේ .. 11 ..
ජාතෝ(අ)ප්යල්පපරිච්ඡදේ ක්ෂිතිභුජාං සාමාන්යමාත්රේ කුලේ
නිඃශේෂාවනිචක්රවර්තිපදවීං ලබ්ධ්වා ප්රතාපෝන්නතඃ .
යද්විද්යාධර බෘන්දවන්දිතපදඃ ශ්රීවත්සරාජෝ(අ)භවත්
දේවි ත්වච්චරණාම්බුජ ප්රණතිජඃ සෝ(අ)යං ප්රසාදෝදයඃ .. 12 ..
චණ්ඩි ත්වච්චරණාම්බුජාර්චනකෘතේ බිල්වාදිලෝල්ලුණ්ඨන-
-ත්රුට්යත්කණ්ටකකෝටිභිඃ පරිචයං යේෂාං න ජග්මුඃ කරාඃ .
තේ දණ්ඩාඞ්කුශචක්රචාපකුලිශශ්රීවත්සමත්ස්යාඞ්කිතෛඃ
ජායන්තේ පෘථිවීභුජඃ කථමිවාම්භෝජප්රභෛඃ පාණිභිඃ .. 13 ..
විප්රාඃ ක්ෂෝණිභුජෝ විශස්තදිතරේ ක්ෂීරාජ්යමධ්වාසවෛඃ .
ත්වාං දේවි ත්රිපුරේ පරාපරමයීං සන්තර්ප්ය පූජාවිධෞ .
යාං යාං ප්රාර්ථයතේ මනඃ ස්ථිරධියාං තේෂාං ත ඒව ධ්රුවං
තාං තාං සිද්ධිමවාප්නුවන්ති තරසා විඝ්නෛරවිඝ්නීකෘතාඃ .. 14 ..
ශබ්දානාං ජනනී ත්වමත්ර භුවනේ වාග්වාදිනීත්යුච්යසේ
ත්වත්තඃ කේශවවාසව ප්රභෘතයෝ(අ)ප්යාවිර්භවන්ති ස්ඵුටම් .
ලීයන්තේ ඛලු යත්ර කල්පවිරමේ බ්රහ්මාදයස්තේ(අ)ප්යමී
සා ත්වං කාචිදචින්ත්යරූපමහිමා ශක්තිඃ පරා ගීයසේ .. 15 ..
දේවානාං ත්රිතයං ත්රයී හුතභුජාං ශක්තිත්රයං ත්රිඃ ස්වරාඃ
ත්රෛලෝක්යං ත්රිපදී ත්රිපුෂ්කරමථෝ ත්රිබ්රහ්ම වර්ණාස්ත්රයඃ .
යත්කිඤ්චිජ්ජගති ත්රිධා නියමිතං වස්තු ත්රිවර්ගාදිකං
තත්සර්වං ත්රිපුරේති නාම භගවත්යන්වේති තේ තත්ත්වතඃ .. 16 ..
ලක්ෂ්මීං රාජකුලේ ජයාං රණභුවි ක්ෂේමඞ්කරීමධ්වනි
ක්රව්යාදද්විපසර්පභාජි ශබරීං කාන්තාරදුර්ගේ ගිරෞ .
භූතප්රේතපිශාචජම්බුකභයේ ස්මෘත්වා මහාභෛරවීං
ව්යාමෝහේ ත්රිපුරාං තරන්ති විපදස්තාරාං ච තෝයප්ලවේ .. 17 ..
මායා කුණ්ඩලිනී ක්රියා මධුමතී කාලී කලාමාලිනී
මාතඞ්ගී විජයා ජයා භගවතී දේවී ශිවා ශාම්භවී .
ශක්තිඃ ශඞ්කරවල්ලභා ත්රිනයනා වාග්වාදිනී භෛරවී
හ්රීඞ්කාරී ත්රිපුරා පරාපරමයී මාතා කුමාරීත්යසි .. 18 ..
ආඊපල්ලවිතෛඃ පරස්පරයුතෛර්ද්විත්රික්රමාද්යක්ෂරෛ
කාද්යෛඃ ක්ෂාන්තගතෛඃ ස්වරාදිභිරථ ක්ෂාන්තෛශ්ච තෛඃ සස්වරෛඃ .
නාමානි ත්රිපුරේ භවන්ති ඛලු යාන්යත්යන්තගුහ්යානි තේ
තේභ්යෝ භෛරවපත්නි විංශතිසහස්රේභ්යඃ පරේභ්යෝ නමඃ .. 19 ..
බෝද්ධව්යා නිපුණං බුධෛඃ ස්තුතිරියං කෘත්වා මනස්තද්ගතං
භාරත්යාස්ත්රිපුරේත්යනන්යමනසා යත්රාද්යවෘත්තේ ස්ඵුටම් .
ඒකද්විත්රිපදක්රමේණ කථිතස්තත්පාදසඞ්ඛ්යාක්ෂරෛඃ
මන්ත්රෝද්ධාර විධිර්විශේෂසහිතඃ සත්සම්ප්රදායාන්විතඃ .. 20 ..
සාවද්යං නිරවද්යමස්තු යදි වා කිං වානයා චින්තයා
නූනං ස්තෝත්රමිදං පඨිෂ්යති ජනෝ යස්යාස්ති භක්තිස්ත්වයි .
සඤ්චින්ත්යාපි ලඝුත්වමාත්මනි දෘඪං සඤ්ජායමානං හඨාත්
ත්වද්භක්ත්යා මුඛරීකෘතේන රචිතං යස්මාන්මයාපි ධෘවම් .. 21 ..
ඉති ශ්රීකාලිදාස විරචිත පඤ්චස්තව්යාං ප්රථමඃ ලඝුස්තවඃ .
Roman (IAST) Transliteration
aindrasyeva śarāsanasya dadhatī madhyelalāṭaṃ prabhāṃ
śauklīṃ kāntimanuṣṇagoriva śirasyātanvatī sarvataḥ |
eṣāsau tripurā hṛdi dyutirivoṣṇāṃśoḥ sadāhaḥ sthitāt
chindyānnaḥ sahasā padaistribhiraghaṃ jyotirmayī vāṅmayī || 1 ||
yā mātrā trapusīlatātanulasattantūtthitispardhinī
vāgbīje prathame sthitā tava sadā tāṃ manmahe te vayam |
śaktiḥ kuṇḍalinīti viśvajananavyāpārabaddhodyamāḥ
jñātvetthaṃ na punaḥ spṛśanti jananīgarbhe'rbhakatvaṃ narāḥ || 2 ||
dṛṣṭvā sambhramakāri vastu sahasā ai ai iti vyāhṛtaṃ
yenākūtavaśādapīha varade binduṃ vināpyakṣaram |
tasyāpi dhruvameva devi tarasā jāte tavānugrahe
vācaḥsūktisudhārasadravamuco niryānti vaktrāmbujāt || 3 ||
yannitye tava kāmarājamaparaṃ mantrākṣaraṃ niṣkalaṃ
tatsārasvatamityavaiti viralaḥ kaścidbudhaścedbhuvi |
ākhyānaṃ pratiparva satyatapaso yatkīrtayanto dvijāḥ
prārambhe praṇavāspadapraṇayitāṃ nītvoccaranti sphuṭam || 4 ||
yatsadyo vacasāṃ pravṛttikaraṇe dṛṣṭaprabhāvaṃ budhaiḥ
tārtīyaṃ tadahaṃ namāmi manasā tvadbījaminduprabham |
astyaurvo'pi sarasvatīmanugato jāḍyāmbuvicchittaye
gośabdo giri vartate saniyataṃ yogaṃ vinā siddhidaḥ || 5 ||
ekaikaṃ tava devi bījamanaghaṃ savyañjanāvyañjanaṃ
kūṭasthaṃ yadi vā pṛthak kramagataṃ yadvā sthitaṃ vyutkramāt |
yaṃ yaṃ kāmamapekṣya yena vidhinā kenāpi vā cintitaṃ
japtaṃ vā saphalīkaroti satataṃ taṃ taṃ samastaṃ nṛṇām || 6 ||
vāme pustakadhāriṇīmabhayadāṃ sākṣasrajaṃ dakṣiṇe
bhaktebhyo varadānapeśalakarāṃ karpūrakundojjvalām |
ujjṛmbhāmbujapatrakāntinayanasnigdhaprabhālokinīṃ
ye tvāmamba na śīlayanti manasā teṣāṃ kavitvaṃ kutaḥ || 7 ||
ye tvāṃ pāṇḍurapuṇḍarīkapaṭalaspaṣṭābhirāmaprabhāṃ
siñcantīmamṛtadravairiva śiro dhyāyanti mūrdhni sthitām |
aśrāntā vikaṭasphuṭākṣarapadā niryāti vaktrāmbujāt
teṣāṃ bhārati bhāratī surasaritkallolalolormivat || 8 ||
ye sindūraparāgapiñjapihitāṃ tvattejasādyāmimāṃ
urvīṃ cāpi vilīnayāvakarasaprastāramagnāmiva |
paśyanti kṣaṇamapyananyamanasasteṣāmanaṅgajvara-
-klāntasrastakuraṅgaśābakadṛśo vaśyā bhavanti sphuṭam || 9 ||
cañcatkāñcanakuṇḍalāṅgadadharāmābaddhakāñcīsrajaṃ
ye tvāṃ cetasi tadgate kṣaṇamapi dhyāyanti kṛtvā sthirām |
teṣāṃ veśmasu vibhramādaharahaḥ sphārībhavantyaściraṃ
mādyatkuñjarakarṇatālataralāḥ sthairyaṃ bhajante śriyaḥ || 10 ||
ārbhaṭyā śaśikhaṇḍamaṇḍitajaṭājūṭāṃ nṛmuṇḍasrajaṃ
bandhūkaprasavāruṇāmbaradharāṃ pretāsanādhyāsinīm |
tvāṃ dhyāyanti caturbhujāṃ trinayanāmāpīnatuṅgastanīṃ
madhye nimnavalitrayāṅkitatanuṃ tvadrūpasaṃvittaye || 11 ||
jāto'pyalpaparicchade kṣitibhujāṃ sāmānyamātre kule
niḥśeṣāvanicakravartipadavīṃ labdhvā pratāponnataḥ |
yadvidyādhara bṛndavanditapadaḥ śrīvatsarājo'bhavat
devi tvaccaraṇāmbuja praṇatijaḥ so'yaṃ prasādodayaḥ || 12 ||
caṇḍi tvaccaraṇāmbujārcanakṛte bilvādilolluṇṭhana-
-truṭyatkaṇṭakakoṭibhiḥ paricayaṃ yeṣāṃ na jagmuḥ karāḥ |
te daṇḍāṅkuśacakracāpakuliśaśrīvatsamatsyāṅkitaiḥ
jāyante pṛthivībhujaḥ kathamivāmbhojaprabhaiḥ pāṇibhiḥ || 13 ||
viprāḥ kṣoṇibhujo viśastaditare kṣīrājyamadhvāsavaiḥ |
tvāṃ devi tripure parāparamayīṃ santarpya pūjāvidhau |
yāṃ yāṃ prārthayate manaḥ sthiradhiyāṃ teṣāṃ ta eva dhruvaṃ
tāṃ tāṃ siddhimavāpnuvanti tarasā vighnairavighnīkṛtāḥ || 14 ||
śabdānāṃ jananī tvamatra bhuvane vāgvādinītyucyase
tvattaḥ keśavavāsava prabhṛtayo'pyāvirbhavanti sphuṭam |
līyante khalu yatra kalpavirame brahmādayaste'pyamī
sā tvaṃ kācidacintyarūpamahimā śaktiḥ parā gīyase || 15 ||
devānāṃ tritayaṃ trayī hutabhujāṃ śaktitrayaṃ triḥ svarāḥ
trailokyaṃ tripadī tripuṣkaramatho tribrahma varṇāstrayaḥ |
yatkiñcijjagati tridhā niyamitaṃ vastu trivargādikaṃ
tatsarvaṃ tripureti nāma bhagavatyanveti te tattvataḥ || 16 ||
lakṣmīṃ rājakule jayāṃ raṇabhuvi kṣemaṅkarīmadhvani
kravyādadvipasarpabhāji śabarīṃ kāntāradurge girau |
bhūtapretapiśācajambukabhaye smṛtvā mahābhairavīṃ
vyāmohe tripurāṃ taranti vipadastārāṃ ca toyaplave || 17 ||
māyā kuṇḍalinī kriyā madhumatī kālī kalāmālinī
mātaṅgī vijayā jayā bhagavatī devī śivā śāmbhavī |
śaktiḥ śaṅkaravallabhā trinayanā vāgvādinī bhairavī
hrīṅkārī tripurā parāparamayī mātā kumārītyasi || 18 ||
āīpallavitaiḥ parasparayutairdvitrikramādyakṣarai
kādyaiḥ kṣāntagataiḥ svarādibhiratha kṣāntaiśca taiḥ sasvaraiḥ |
nāmāni tripure bhavanti khalu yānyatyantaguhyāni te
tebhyo bhairavapatni viṃśatisahasrebhyaḥ parebhyo namaḥ || 19 ||
boddhavyā nipuṇaṃ budhaiḥ stutiriyaṃ kṛtvā manastadgataṃ
bhāratyāstripuretyananyamanasā yatrādyavṛtte sphuṭam |
ekadvitripadakrameṇa kathitastatpādasaṅkhyākṣaraiḥ
mantroddhāra vidhirviśeṣasahitaḥ satsampradāyānvitaḥ || 20 ||
sāvadyaṃ niravadyamastu yadi vā kiṃ vānayā cintayā
nūnaṃ stotramidaṃ paṭhiṣyati jano yasyāsti bhaktistvayi |
sañcintyāpi laghutvamātmani dṛḍhaṃ sañjāyamānaṃ haṭhāt
tvadbhaktyā mukharīkṛtena racitaṃ yasmānmayāpi dhṛvam || 21 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ prathamaḥ laghustavaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
ऐन्द्रस्येव शरासनस्य दधती मध्येललाटं प्रभां
शौक्लीं कान्तिमनुष्णगोरिव शिरस्यातन्वती सर्वतः ।
एषासौ त्रिपुरा हृदि द्युतिरिवोष्णांशोः सदाहः स्थितात्
छिन्द्यान्नः सहसा पदैस्त्रिभिरघं ज्योतिर्मयी वाङ्मयी ॥ 1 ॥
या मात्रा त्रपुसीलतातनुलसत्तन्तूत्थितिस्पर्धिनी
वाग्बीजे प्रथमे स्थिता तव सदा तां मन्महे ते वयम् ।
शक्तिः कुण्डलिनीति विश्वजननव्यापारबद्धोद्यमाः
ज्ञात्वेत्थं न पुनः स्पृशन्ति जननीगर्भेऽर्भकत्वं नराः ॥ 2 ॥
दृष्ट्वा सम्भ्रमकारि वस्तु सहसा ऐ ऐ इति व्याहृतं
येनाकूतवशादपीह वरदे बिन्दुं विनाप्यक्षरम् ।
तस्यापि ध्रुवमेव देवि तरसा जाते तवानुग्रहे
वाचःसूक्तिसुधारसद्रवमुचो निर्यान्ति वक्त्राम्बुजात् ॥ 3 ॥
यन्नित्ये तव कामराजमपरं मन्त्राक्षरं निष्कलं
तत्सारस्वतमित्यवैति विरलः कश्चिद्बुधश्चेद्भुवि ।
आख्यानं प्रतिपर्व सत्यतपसो यत्कीर्तयन्तो द्विजाः
प्रारम्भे प्रणवास्पदप्रणयितां नीत्वोच्चरन्ति स्फुटम् ॥ 4 ॥
यत्सद्यो वचसां प्रवृत्तिकरणे दृष्टप्रभावं बुधैः
तार्तीयं तदहं नमामि मनसा त्वद्बीजमिन्दुप्रभम् ।
अस्त्यौर्वोऽपि सरस्वतीमनुगतो जाड्याम्बुविच्छित्तये
गोशब्दो गिरि वर्तते सनियतं योगं विना सिद्धिदः ॥ 5 ॥
एकैकं तव देवि बीजमनघं सव्यञ्जनाव्यञ्जनं
कूटस्थं यदि वा पृथक् क्रमगतं यद्वा स्थितं व्युत्क्रमात् ।
यं यं काममपेक्ष्य येन विधिना केनापि वा चिन्तितं
जप्तं वा सफलीकरोति सततं तं तं समस्तं नृणाम् ॥ 6 ॥
वामे पुस्तकधारिणीमभयदां साक्षस्रजं दक्षिणे
भक्तेभ्यो वरदानपेशलकरां कर्पूरकुन्दोज्ज्वलाम् ।
उज्जृम्भाम्बुजपत्रकान्तिनयनस्निग्धप्रभालोकिनीं
ये त्वामम्ब न शीलयन्ति मनसा तेषां कवित्वं कुतः ॥ 7 ॥
ये त्वां पाण्डुरपुण्डरीकपटलस्पष्टाभिरामप्रभां
सिञ्चन्तीममृतद्रवैरिव शिरो ध्यायन्ति मूर्ध्नि स्थिताम् ।
अश्रान्ता विकटस्फुटाक्षरपदा निर्याति वक्त्राम्बुजात्
तेषां भारति भारती सुरसरित्कल्लोललोलोर्मिवत् ॥ 8 ॥
ये सिन्दूरपरागपिञ्जपिहितां त्वत्तेजसाद्यामिमां
उर्वीं चापि विलीनयावकरसप्रस्तारमग्नामिव ।
पश्यन्ति क्षणमप्यनन्यमनसस्तेषामनङ्गज्वर-
-क्लान्तस्रस्तकुरङ्गशाबकदृशो वश्या भवन्ति स्फुटम् ॥ 9 ॥
चञ्चत्काञ्चनकुण्डलाङ्गदधरामाबद्धकाञ्चीस्रजं
ये त्वां चेतसि तद्गते क्षणमपि ध्यायन्ति कृत्वा स्थिराम् ।
तेषां वेश्मसु विभ्रमादहरहः स्फारीभवन्त्यश्चिरं
माद्यत्कुञ्जरकर्णतालतरलाः स्थैर्यं भजन्ते श्रियः ॥ 10 ॥
आर्भट्या शशिखण्डमण्डितजटाजूटां नृमुण्डस्रजं
बन्धूकप्रसवारुणाम्बरधरां प्रेतासनाध्यासिनीम् ।
त्वां ध्यायन्ति चतुर्भुजां त्रिनयनामापीनतुङ्गस्तनीं
मध्ये निम्नवलित्रयाङ्किततनुं त्वद्रूपसंवित्तये ॥ 11 ॥
जातोऽप्यल्पपरिच्छदे क्षितिभुजां सामान्यमात्रे कुले
निःशेषावनिचक्रवर्तिपदवीं लब्ध्वा प्रतापोन्नतः ।
यद्विद्याधर बृन्दवन्दितपदः श्रीवत्सराजोऽभवत्
देवि त्वच्चरणाम्बुज प्रणतिजः सोऽयं प्रसादोदयः ॥ 12 ॥
चण्डि त्वच्चरणाम्बुजार्चनकृते बिल्वादिलोल्लुण्ठन-
-त्रुट्यत्कण्टककोटिभिः परिचयं येषां न जग्मुः कराः ।
ते दण्डाङ्कुशचक्रचापकुलिशश्रीवत्समत्स्याङ्कितैः
जायन्ते पृथिवीभुजः कथमिवाम्भोजप्रभैः पाणिभिः ॥ 13 ॥
विप्राः क्षोणिभुजो विशस्तदितरे क्षीराज्यमध्वासवैः ।
त्वां देवि त्रिपुरे परापरमयीं सन्तर्प्य पूजाविधौ ।
यां यां प्रार्थयते मनः स्थिरधियां तेषां त एव ध्रुवं
तां तां सिद्धिमवाप्नुवन्ति तरसा विघ्नैरविघ्नीकृताः ॥ 14 ॥
शब्दानां जननी त्वमत्र भुवने वाग्वादिनीत्युच्यसे
त्वत्तः केशववासव प्रभृतयोऽप्याविर्भवन्ति स्फुटम् ।
लीयन्ते खलु यत्र कल्पविरमे ब्रह्मादयस्तेऽप्यमी
सा त्वं काचिदचिन्त्यरूपमहिमा शक्तिः परा गीयसे ॥ 15 ॥
देवानां त्रितयं त्रयी हुतभुजां शक्तित्रयं त्रिः स्वराः
त्रैलोक्यं त्रिपदी त्रिपुष्करमथो त्रिब्रह्म वर्णास्त्रयः ।
यत्किञ्चिज्जगति त्रिधा नियमितं वस्तु त्रिवर्गादिकं
तत्सर्वं त्रिपुरेति नाम भगवत्यन्वेति ते तत्त्वतः ॥ 16 ॥
लक्ष्मीं राजकुले जयां रणभुवि क्षेमङ्करीमध्वनि
क्रव्यादद्विपसर्पभाजि शबरीं कान्तारदुर्गे गिरौ ।
भूतप्रेतपिशाचजम्बुकभये स्मृत्वा महाभैरवीं
व्यामोहे त्रिपुरां तरन्ति विपदस्तारां च तोयप्लवे ॥ 17 ॥
माया कुण्डलिनी क्रिया मधुमती काली कलामालिनी
मातङ्गी विजया जया भगवती देवी शिवा शाम्भवी ।
शक्तिः शङ्करवल्लभा त्रिनयना वाग्वादिनी भैरवी
ह्रीङ्कारी त्रिपुरा परापरमयी माता कुमारीत्यसि ॥ 18 ॥
आईपल्लवितैः परस्परयुतैर्द्वित्रिक्रमाद्यक्षरै
काद्यैः क्षान्तगतैः स्वरादिभिरथ क्षान्तैश्च तैः सस्वरैः ।
नामानि त्रिपुरे भवन्ति खलु यान्यत्यन्तगुह्यानि ते
तेभ्यो भैरवपत्नि विंशतिसहस्रेभ्यः परेभ्यो नमः ॥ 19 ॥
बोद्धव्या निपुणं बुधैः स्तुतिरियं कृत्वा मनस्तद्गतं
भारत्यास्त्रिपुरेत्यनन्यमनसा यत्राद्यवृत्ते स्फुटम् ।
एकद्वित्रिपदक्रमेण कथितस्तत्पादसङ्ख्याक्षरैः
मन्त्रोद्धार विधिर्विशेषसहितः सत्सम्प्रदायान्वितः ॥ 20 ॥
सावद्यं निरवद्यमस्तु यदि वा किं वानया चिन्तया
नूनं स्तोत्रमिदं पठिष्यति जनो यस्यास्ति भक्तिस्त्वयि ।
सञ्चिन्त्यापि लघुत्वमात्मनि दृढं सञ्जायमानं हठात्
त्वद्भक्त्या मुखरीकृतेन रचितं यस्मान्मयापि धृवम् ॥ 21 ॥
इति श्रीकालिदास विरचित पञ्चस्तव्यां प्रथमः लघुस्तवः ।
aindrasyeva śarāsanasya dadhatī madhyelalāṭaṃ prabhāṃ
śauklīṃ kāntimanuṣṇagoriva śirasyātanvatī sarvataḥ |
eṣāsau tripurā hṛdi dyutirivoṣṇāṃśoḥ sadāhaḥ sthitāt
chindyānnaḥ sahasā padaistribhiraghaṃ jyotirmayī vāṅmayī || 1 ||
yā mātrā trapusīlatātanulasattantūtthitispardhinī
vāgbīje prathame sthitā tava sadā tāṃ manmahe te vayam |
śaktiḥ kuṇḍalinīti viśvajananavyāpārabaddhodyamāḥ
jñātvetthaṃ na punaḥ spṛśanti jananīgarbhe'rbhakatvaṃ narāḥ || 2 ||
dṛṣṭvā sambhramakāri vastu sahasā ai ai iti vyāhṛtaṃ
yenākūtavaśādapīha varade binduṃ vināpyakṣaram |
tasyāpi dhruvameva devi tarasā jāte tavānugrahe
vācaḥsūktisudhārasadravamuco niryānti vaktrāmbujāt || 3 ||
yannitye tava kāmarājamaparaṃ mantrākṣaraṃ niṣkalaṃ
tatsārasvatamityavaiti viralaḥ kaścidbudhaścedbhuvi |
ākhyānaṃ pratiparva satyatapaso yatkīrtayanto dvijāḥ
prārambhe praṇavāspadapraṇayitāṃ nītvoccaranti sphuṭam || 4 ||
yatsadyo vacasāṃ pravṛttikaraṇe dṛṣṭaprabhāvaṃ budhaiḥ
tārtīyaṃ tadahaṃ namāmi manasā tvadbījaminduprabham |
astyaurvo'pi sarasvatīmanugato jāḍyāmbuvicchittaye
gośabdo giri vartate saniyataṃ yogaṃ vinā siddhidaḥ || 5 ||
ekaikaṃ tava devi bījamanaghaṃ savyañjanāvyañjanaṃ
kūṭasthaṃ yadi vā pṛthak kramagataṃ yadvā sthitaṃ vyutkramāt |
yaṃ yaṃ kāmamapekṣya yena vidhinā kenāpi vā cintitaṃ
japtaṃ vā saphalīkaroti satataṃ taṃ taṃ samastaṃ nṛṇām || 6 ||
vāme pustakadhāriṇīmabhayadāṃ sākṣasrajaṃ dakṣiṇe
bhaktebhyo varadānapeśalakarāṃ karpūrakundojjvalām |
ujjṛmbhāmbujapatrakāntinayanasnigdhaprabhālokinīṃ
ye tvāmamba na śīlayanti manasā teṣāṃ kavitvaṃ kutaḥ || 7 ||
ye tvāṃ pāṇḍurapuṇḍarīkapaṭalaspaṣṭābhirāmaprabhāṃ
siñcantīmamṛtadravairiva śiro dhyāyanti mūrdhni sthitām |
aśrāntā vikaṭasphuṭākṣarapadā niryāti vaktrāmbujāt
teṣāṃ bhārati bhāratī surasaritkallolalolormivat || 8 ||
ye sindūraparāgapiñjapihitāṃ tvattejasādyāmimāṃ
urvīṃ cāpi vilīnayāvakarasaprastāramagnāmiva |
paśyanti kṣaṇamapyananyamanasasteṣāmanaṅgajvara-
-klāntasrastakuraṅgaśābakadṛśo vaśyā bhavanti sphuṭam || 9 ||
cañcatkāñcanakuṇḍalāṅgadadharāmābaddhakāñcīsrajaṃ
ye tvāṃ cetasi tadgate kṣaṇamapi dhyāyanti kṛtvā sthirām |
teṣāṃ veśmasu vibhramādaharahaḥ sphārībhavantyaściraṃ
mādyatkuñjarakarṇatālataralāḥ sthairyaṃ bhajante śriyaḥ || 10 ||
ārbhaṭyā śaśikhaṇḍamaṇḍitajaṭājūṭāṃ nṛmuṇḍasrajaṃ
bandhūkaprasavāruṇāmbaradharāṃ pretāsanādhyāsinīm |
tvāṃ dhyāyanti caturbhujāṃ trinayanāmāpīnatuṅgastanīṃ
madhye nimnavalitrayāṅkitatanuṃ tvadrūpasaṃvittaye || 11 ||
jāto'pyalpaparicchade kṣitibhujāṃ sāmānyamātre kule
niḥśeṣāvanicakravartipadavīṃ labdhvā pratāponnataḥ |
yadvidyādhara bṛndavanditapadaḥ śrīvatsarājo'bhavat
devi tvaccaraṇāmbuja praṇatijaḥ so'yaṃ prasādodayaḥ || 12 ||
caṇḍi tvaccaraṇāmbujārcanakṛte bilvādilolluṇṭhana-
-truṭyatkaṇṭakakoṭibhiḥ paricayaṃ yeṣāṃ na jagmuḥ karāḥ |
te daṇḍāṅkuśacakracāpakuliśaśrīvatsamatsyāṅkitaiḥ
jāyante pṛthivībhujaḥ kathamivāmbhojaprabhaiḥ pāṇibhiḥ || 13 ||
viprāḥ kṣoṇibhujo viśastaditare kṣīrājyamadhvāsavaiḥ |
tvāṃ devi tripure parāparamayīṃ santarpya pūjāvidhau |
yāṃ yāṃ prārthayate manaḥ sthiradhiyāṃ teṣāṃ ta eva dhruvaṃ
tāṃ tāṃ siddhimavāpnuvanti tarasā vighnairavighnīkṛtāḥ || 14 ||
śabdānāṃ jananī tvamatra bhuvane vāgvādinītyucyase
tvattaḥ keśavavāsava prabhṛtayo'pyāvirbhavanti sphuṭam |
līyante khalu yatra kalpavirame brahmādayaste'pyamī
sā tvaṃ kācidacintyarūpamahimā śaktiḥ parā gīyase || 15 ||
devānāṃ tritayaṃ trayī hutabhujāṃ śaktitrayaṃ triḥ svarāḥ
trailokyaṃ tripadī tripuṣkaramatho tribrahma varṇāstrayaḥ |
yatkiñcijjagati tridhā niyamitaṃ vastu trivargādikaṃ
tatsarvaṃ tripureti nāma bhagavatyanveti te tattvataḥ || 16 ||
lakṣmīṃ rājakule jayāṃ raṇabhuvi kṣemaṅkarīmadhvani
kravyādadvipasarpabhāji śabarīṃ kāntāradurge girau |
bhūtapretapiśācajambukabhaye smṛtvā mahābhairavīṃ
vyāmohe tripurāṃ taranti vipadastārāṃ ca toyaplave || 17 ||
māyā kuṇḍalinī kriyā madhumatī kālī kalāmālinī
mātaṅgī vijayā jayā bhagavatī devī śivā śāmbhavī |
śaktiḥ śaṅkaravallabhā trinayanā vāgvādinī bhairavī
hrīṅkārī tripurā parāparamayī mātā kumārītyasi || 18 ||
āīpallavitaiḥ parasparayutairdvitrikramādyakṣarai
kādyaiḥ kṣāntagataiḥ svarādibhiratha kṣāntaiśca taiḥ sasvaraiḥ |
nāmāni tripure bhavanti khalu yānyatyantaguhyāni te
tebhyo bhairavapatni viṃśatisahasrebhyaḥ parebhyo namaḥ || 19 ||
boddhavyā nipuṇaṃ budhaiḥ stutiriyaṃ kṛtvā manastadgataṃ
bhāratyāstripuretyananyamanasā yatrādyavṛtte sphuṭam |
ekadvitripadakrameṇa kathitastatpādasaṅkhyākṣaraiḥ
mantroddhāra vidhirviśeṣasahitaḥ satsampradāyānvitaḥ || 20 ||
sāvadyaṃ niravadyamastu yadi vā kiṃ vānayā cintayā
nūnaṃ stotramidaṃ paṭhiṣyati jano yasyāsti bhaktistvayi |
sañcintyāpi laghutvamātmani dṛḍhaṃ sañjāyamānaṃ haṭhāt
tvadbhaktyā mukharīkṛtena racitaṃ yasmānmayāpi dhṛvam || 21 ||
iti śrīkālidāsa viracita pañcastavyāṃ prathamaḥ laghustavaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.