(ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤੇ ਭੀष੍ਮਪਰ੍ਵਣਿ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯੇ ਸ਼੍ਲੋ: 47)
ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ
ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਵਸ਼ੀ ਚ ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਸਿ ਤਸ੍ਮਾ-
-ਦ੍ਯੋਗਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦੈਵਤਂ ਤ੍ਵਾਮੁਪੈਮਿ ॥ 47 ॥
ਜਯ ਵਿਸ਼੍ਵ ਮਹਾਦੇਵ ਜਯ ਲੋਕਹਿਤੇਰਤ ।
ਜਯ ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰ ਵਿਭੋ ਜਯ ਯੋਗਪਰਾਵਰ ॥ 48 ॥
ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ष ਜਯ ਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਨ੍ਨਾਥ ਜਯ ਸੌਮ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਤ੍ਮਜ ॥ 49 ॥
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਗੁਣਾਧਾਰ ਜਯ ਸਰ੍ਵਪਰਾਯਣ ।
ਨਾਰਾਯਣ ਸੁਦੁष੍ਪਾਰ ਜਯ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨੁਰ੍ਧਰ ॥ 50 ॥
ਜਯ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤੇ ਨਿਰਾਮਯ ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਮਹਾਬਾਹੋ ਜਯ ਲੋਕਾਰ੍ਥਤਤ੍ਪਰ ॥ 51 ॥
ਮਹੋਰਗਵਰਾਹਾਦ੍ਯ ਹਰਿਕੇਸ਼ ਵਿਭੋ ਜਯ ।
ਹਰਿਵਾਸ ਦਿਸ਼ਾਮੀਸ਼ ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਾਸਾਮਿਤਾਵ੍ਯਯ ॥ 52 ॥
ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਾਮਿਤਸ੍ਥਾਨ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯ ।
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਾਤ੍ਮਭਾਵਜ੍ਞ ਜਯ ਗਮ੍ਭੀਰਕਾਮਦ ॥ 53 ॥
ਅਨਨ੍ਤਵਿਦਿਤ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਭੂਤਵਿਭਾਵਨ ।
ਕृਤਕਾਰ੍ਯ ਕृਤਪ੍ਰਜ੍ਞ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਵਿਜਯਾਵਹ ॥ 54 ॥
ਗੁਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਯੋਗਾਤ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਫੁਟ ਸਮ੍ਭੂਤ ਸਮ੍ਭਵ ।
ਭੂਤਾਦ੍ਯ ਲੋਕਤਤ੍ਤ੍ਵੇਸ਼ ਜਯ ਭੂਤਵਿਭਾਵਨ ॥ 55 ॥
ਆਤ੍ਮਯੋਨੇ ਮਹਾਭਾਗ ਕਲ੍ਪਸਙ੍ਕ੍षੇਪਤਤ੍ਪਰ ।
ਉਦ੍ਭਾਵਨਮਨੋਭਾਵ ਜਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਨਪ੍ਰਿਯ ॥ 56 ॥
ਨਿਸਰ੍ਗਸਰ੍ਗਨਿਰਤ ਕਾਮੇਸ਼ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।
ਅਮृਤੋਦ੍ਭਵ ਸਦ੍ਭਾਵ ਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਨ੍ ਵਿਜਯਪ੍ਰਦ ॥ 57 ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਪਤੇ ਦੇਵ ਪਦ੍ਮਨਾਭ ਮਹਾਬਲ ।
ਆਤ੍ਮਭੂਤ ਮਹਾਭੂਤ ਸਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਜਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ 58 ॥
ਪਾਦੌ ਤਵ ਧਰਾ ਦੇਵੀ ਦਿਸ਼ੋ ਬਾਹੁ ਦਿਵਂ ਸ਼ਿਰਃ ।
ਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਤੇऽਹਂ ਸੁਰਾਃ ਕਾਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਚ ਚਕ੍षੁषੀ ॥ 59 ॥
ਬਲਂ ਤਪਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਕਰ੍ਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਜਂ ਤਵ ।
ਤੇਜੋऽਗ੍ਨਿਃ ਪਵਨਃ ਸ਼੍ਵਾਸ ਆਪਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵੇਦਸਮ੍ਭਵਾਃ ॥ 60 ॥
ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸ਼੍ਰਵਣੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵੀ ਜਿਹ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ।
ਵੇਦਾਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਨਿष੍ਠਾ ਹਿ ਤ੍ਵਯੀਦਂ ਜਗਦਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ॥ 61 ॥
ਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਨ ਪਰੀਮਾਣਂ ਨ ਤੇਜੋ ਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ।
ਨ ਬਲਂ ਯੋਗਯੋਗੀਸ਼ ਜਾਨੀਮਸ੍ਤੇ ਨ ਸਮ੍ਭਵਮ੍ ॥ 62 ॥
ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤਿਨਿਰਤਾ ਦੇਵ ਨਿਯਮੈਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ।
ਅਰ੍ਚਯਾਮਃ ਸਦਾ ਵਿष੍ਣੋ ਪਰਮੇਸ਼ਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ॥ 63 ॥
ऋषਯੋ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍षਰਾਕ੍षਸਪਨ੍ਨਗਾਃ ।
ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਮਾਨੁषਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮृਗਪਕ੍षਿਸਰੀਸृਪਾਃ ॥ 64 ॥
ਏਵਮਾਦਿ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਜਮ੍ ।
ਪਦ੍ਮਨਾਭ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ष ਕृष੍ਣ ਦੁਃਖਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨ ॥ 65 ॥
ਤ੍ਵਂ ਗਤਿਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਨੇਤਾ ਤ੍ਵਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਸੁਖਿਨੋ ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਦਾ ॥ 66 ॥
ਪृਥਿਵੀ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਦੇਵ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਦਾऽਭਵਤ੍ ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ष ਯਦੁਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਧਨਃ ॥ 67 ॥
ਧਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਪਨਾਰ੍ਥਾਯ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵਧਾਯ ਚ ।
ਜਗਤੋ ਧਾਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ ॥ 68 ॥
ਯਤ੍ਤਤ੍ਪਰਮਕਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਿਦਂ ਵਿਭੋ ।
ਵਾਸੁਦੇਵ ਤਦੇਤਤ੍ਤੇ ਮਯੋਦ੍ਗੀਤਂ ਯਥਾਤਥਮ੍ ॥ 69 ॥
ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ।
ਕृष੍ਣ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨੋ ਸਾਕ੍षੀ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਚਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਮ੍ ॥ 70 ॥
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਦਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਤ੍ਵਂ ਯਂ ਵਿਦੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਮਵ੍ਯਯਮ੍ ।
ਅਨਿਰੁਦ੍ਧੋऽਸृਜਨ੍ਮਾਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਲੋਕਧਾਰਿਣਮ੍ ॥ 71 ॥
ਵਾਸੁਦੇਵਮਯਃ ਸੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯੈਵਾਸ੍ਮਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ।
[ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਚਾਮਿ ਲੋਕੇਸ਼ ਚਤੁਰਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ।]
ਵਿਭਜ੍ਯ ਭਾਗਸ਼ੋऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਵ੍ਰਜ ਮਾਨੁषਤਾਂ ਵਿਭੋ ॥ 72 ॥
ਤਤ੍ਰਾਸੁਰਵਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸੁਖਾਯ ਵੈ ।
ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ॥ 73 ॥
ਤ੍ਵਾਂ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯੋ ਲੋਕੇ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮ ।
ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਹਿ ਨਾਮਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਤ੍ਮਕਮ੍ ॥ 74 ॥
ਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਯਿ ਭੂਤਸਙ੍ਘਾਃ
ਕृਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰਦਂ ਸੁਬਾਹੋ ।
ਅਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਨ੍ਤਮਪਾਰਯੋਗਂ
ਲੋਕਸ੍ਯ ਸੇਤੁਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ॥ 75 ॥
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਭਾਰਤੇ ਭੀष੍ਮਪਰ੍ਵਣਿ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍ ।
Roman (IAST) Transliteration
(śrīmahābhārate bhīṣmaparvaṇi pañcaṣaṣṭitamo'dhyāye ślo: 47)
viśvāvasurviśvamūrtirviśveśo
viṣvakseno viśvakarmā vaśī ca |
viśveśvaro vāsudevo'si tasmā-
-dyogātmānaṃ daivataṃ tvāmupaimi || 47 ||
jaya viśva mahādeva jaya lokahiterata |
jaya yogīśvara vibho jaya yogaparāvara || 48 ||
padmagarbha viśālākṣa jaya lokeśvareśvara |
bhūtabhavyabhavannātha jaya saumyātmajātmaja || 49 ||
asaṅkhyeyaguṇādhāra jaya sarvaparāyaṇa |
nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara || 50 ||
jaya sarvaguṇopeta viśvamūrte nirāmaya |
viśveśvara mahābāho jaya lokārthatatpara || 51 ||
mahoragavarāhādya harikeśa vibho jaya |
harivāsa diśāmīśa viśvāvāsāmitāvyaya || 52 ||
vyaktāvyaktāmitasthāna niyatendriya satkriya |
asaṅkhyeyātmabhāvajña jaya gambhīrakāmada || 53 ||
anantavidita brahman nityabhūtavibhāvana |
kṛtakārya kṛtaprajña dharmajña vijayāvaha || 54 ||
guhyātman sarvayogātman sphuṭa sambhūta sambhava |
bhūtādya lokatattveśa jaya bhūtavibhāvana || 55 ||
ātmayone mahābhāga kalpasaṅkṣepatatpara |
udbhāvanamanobhāva jaya brahmajanapriya || 56 ||
nisargasarganirata kāmeśa parameśvara |
amṛtodbhava sadbhāva muktātman vijayaprada || 57 ||
prajāpatipate deva padmanābha mahābala |
ātmabhūta mahābhūta satvātman jaya sarvadā || 58 ||
pādau tava dharā devī diśo bāhu divaṃ śiraḥ |
mūrtiste'haṃ surāḥ kāyaścandrādityau ca cakṣuṣī || 59 ||
balaṃ tapaśca satyaṃ ca karma dharmātmajaṃ tava |
tejo'gniḥ pavanaḥ śvāsa āpaste svedasambhavāḥ || 60 ||
aśvinau śravaṇau nityaṃ devī jihvā sarasvatī |
vedāḥ saṃskāraniṣṭhā hi tvayīdaṃ jagadāśritam || 61 ||
na saṅkhyā na parīmāṇaṃ na tejo na parākramam |
na balaṃ yogayogīśa jānīmaste na sambhavam || 62 ||
tvadbhaktiniratā deva niyamaistvāṃ samāśritāḥ |
arcayāmaḥ sadā viṣṇo parameśaṃ maheśvaram || 63 ||
ṛṣayo devagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ |
piśācā mānuṣāścaiva mṛgapakṣisarīsṛpāḥ || 64 ||
evamādi mayā sṛṣṭaṃ pṛthivyāṃ tvatprasādajam |
padmanābha viśālākṣa kṛṣṇa duḥkhapraṇāśana || 65 ||
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ netā tvaṃ jagadguruḥ |
tvatprasādena deveśa sukhino vibudhāḥ sadā || 66 ||
pṛthivī nirbhayā deva tvatprasādātsadā'bhavat |
tasmādbhava viśālākṣa yaduvaṃśavivardhanaḥ || 67 ||
dharmasaṃsthāpanārthāya daityānāṃ ca vadhāya ca |
jagato dhāraṇārthāya vijñāpyaṃ kuru me prabho || 68 ||
yattatparamakaṃ guhyaṃ tvatprasādādidaṃ vibho |
vāsudeva tadetatte mayodgītaṃ yathātatham || 69 ||
sṛṣṭvā saṅkarṣaṇaṃ devaṃ svayamātmānamātmanā |
kṛṣṇa tvamātmano sākṣī pradyumnaṃ cātmasambhavam || 70 ||
pradyumnādaniruddhaṃ tvaṃ yaṃ vidurviṣṇumavyayam |
aniruddho'sṛjanmāṃ vai brahmāṇaṃ lokadhāriṇam || 71 ||
vāsudevamayaḥ so'haṃ tvayaivāsmi vinirmitaḥ |
[tasmādyācāmi lokeśa caturātmānamātmanā|]
vibhajya bhāgaśo''tmānaṃ vraja mānuṣatāṃ vibho || 72 ||
tatrāsuravadhaṃ kṛtvā sarvalokasukhāya vai |
dharmaṃ prāpya yaśaḥ prāpya yogaṃ prāpsyasi tattvataḥ || 73 ||
tvāṃ hi brahmarṣayo loke devāścāmitavikrama |
taistairhi nāmabhiryuktā gāyanti paramātmakam || 74 ||
sthitāśca sarve tvayi bhūtasaṅghāḥ
kṛtvāśrayaṃ tvāṃ varadaṃ subāho |
anādimadhyāntamapārayogaṃ
lokasya setuṃ pravadanti viprāḥ || 75 ||
iti śrīmahābhārate bhīṣmaparvaṇi pañcaṣaṣṭitamo'dhyāye vāsudeva stotram |
Sanskrit — Devanagari (original)
(श्रीमहाभारते भीष्मपर्वणि पञ्चषष्टितमोऽध्याये श्लो: 47)
विश्वावसुर्विश्वमूर्तिर्विश्वेशो
विष्वक्सेनो विश्वकर्मा वशी च ।
विश्वेश्वरो वासुदेवोऽसि तस्मा-
-द्योगात्मानं दैवतं त्वामुपैमि ॥ 47 ॥
जय विश्व महादेव जय लोकहितेरत ।
जय योगीश्वर विभो जय योगपरावर ॥ 48 ॥
पद्मगर्भ विशालाक्ष जय लोकेश्वरेश्वर ।
भूतभव्यभवन्नाथ जय सौम्यात्मजात्मज ॥ 49 ॥
असङ्ख्येयगुणाधार जय सर्वपरायण ।
नारायण सुदुष्पार जय शार्ङ्गधनुर्धर ॥ 50 ॥
जय सर्वगुणोपेत विश्वमूर्ते निरामय ।
विश्वेश्वर महाबाहो जय लोकार्थतत्पर ॥ 51 ॥
महोरगवराहाद्य हरिकेश विभो जय ।
हरिवास दिशामीश विश्वावासामिताव्यय ॥ 52 ॥
व्यक्ताव्यक्तामितस्थान नियतेन्द्रिय सत्क्रिय ।
असङ्ख्येयात्मभावज्ञ जय गम्भीरकामद ॥ 53 ॥
अनन्तविदित ब्रह्मन् नित्यभूतविभावन ।
कृतकार्य कृतप्रज्ञ धर्मज्ञ विजयावह ॥ 54 ॥
गुह्यात्मन् सर्वयोगात्मन् स्फुट सम्भूत सम्भव ।
भूताद्य लोकतत्त्वेश जय भूतविभावन ॥ 55 ॥
आत्मयोने महाभाग कल्पसङ्क्षेपतत्पर ।
उद्भावनमनोभाव जय ब्रह्मजनप्रिय ॥ 56 ॥
निसर्गसर्गनिरत कामेश परमेश्वर ।
अमृतोद्भव सद्भाव मुक्तात्मन् विजयप्रद ॥ 57 ॥
प्रजापतिपते देव पद्मनाभ महाबल ।
आत्मभूत महाभूत सत्वात्मन् जय सर्वदा ॥ 58 ॥
पादौ तव धरा देवी दिशो बाहु दिवं शिरः ।
मूर्तिस्तेऽहं सुराः कायश्चन्द्रादित्यौ च चक्षुषी ॥ 59 ॥
बलं तपश्च सत्यं च कर्म धर्मात्मजं तव ।
तेजोऽग्निः पवनः श्वास आपस्ते स्वेदसम्भवाः ॥ 60 ॥
अश्विनौ श्रवणौ नित्यं देवी जिह्वा सरस्वती ।
वेदाः संस्कारनिष्ठा हि त्वयीदं जगदाश्रितम् ॥ 61 ॥
न सङ्ख्या न परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् ।
न बलं योगयोगीश जानीमस्ते न सम्भवम् ॥ 62 ॥
त्वद्भक्तिनिरता देव नियमैस्त्वां समाश्रिताः ।
अर्चयामः सदा विष्णो परमेशं महेश्वरम् ॥ 63 ॥
ऋषयो देवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः ।
पिशाचा मानुषाश्चैव मृगपक्षिसरीसृपाः ॥ 64 ॥
एवमादि मया सृष्टं पृथिव्यां त्वत्प्रसादजम् ।
पद्मनाभ विशालाक्ष कृष्ण दुःखप्रणाशन ॥ 65 ॥
त्वं गतिः सर्वभूतानां त्वं नेता त्वं जगद्गुरुः ।
त्वत्प्रसादेन देवेश सुखिनो विबुधाः सदा ॥ 66 ॥
पृथिवी निर्भया देव त्वत्प्रसादात्सदाऽभवत् ।
तस्माद्भव विशालाक्ष यदुवंशविवर्धनः ॥ 67 ॥
धर्मसंस्थापनार्थाय दैत्यानां च वधाय च ।
जगतो धारणार्थाय विज्ञाप्यं कुरु मे प्रभो ॥ 68 ॥
यत्तत्परमकं गुह्यं त्वत्प्रसादादिदं विभो ।
वासुदेव तदेतत्ते मयोद्गीतं यथातथम् ॥ 69 ॥
सृष्ट्वा सङ्कर्षणं देवं स्वयमात्मानमात्मना ।
कृष्ण त्वमात्मनो साक्षी प्रद्युम्नं चात्मसम्भवम् ॥ 70 ॥
प्रद्युम्नादनिरुद्धं त्वं यं विदुर्विष्णुमव्ययम् ।
अनिरुद्धोऽसृजन्मां वै ब्रह्माणं लोकधारिणम् ॥ 71 ॥
वासुदेवमयः सोऽहं त्वयैवास्मि विनिर्मितः ।
[तस्माद्याचामि लोकेश चतुरात्मानमात्मना।]
विभज्य भागशोऽऽत्मानं व्रज मानुषतां विभो ॥ 72 ॥
तत्रासुरवधं कृत्वा सर्वलोकसुखाय वै ।
धर्मं प्राप्य यशः प्राप्य योगं प्राप्स्यसि तत्त्वतः ॥ 73 ॥
त्वां हि ब्रह्मर्षयो लोके देवाश्चामितविक्रम ।
तैस्तैर्हि नामभिर्युक्ता गायन्ति परमात्मकम् ॥ 74 ॥
स्थिताश्च सर्वे त्वयि भूतसङ्घाः
कृत्वाश्रयं त्वां वरदं सुबाहो ।
अनादिमध्यान्तमपारयोगं
लोकस्य सेतुं प्रवदन्ति विप्राः ॥ 75 ॥
इति श्रीमहाभारते भीष्मपर्वणि पञ्चषष्टितमोऽध्याये वासुदेव स्तोत्रम् ।
(śrīmahābhārate bhīṣmaparvaṇi pañcaṣaṣṭitamo'dhyāye ślo: 47)
viśvāvasurviśvamūrtirviśveśo
viṣvakseno viśvakarmā vaśī ca |
viśveśvaro vāsudevo'si tasmā-
-dyogātmānaṃ daivataṃ tvāmupaimi || 47 ||
jaya viśva mahādeva jaya lokahiterata |
jaya yogīśvara vibho jaya yogaparāvara || 48 ||
padmagarbha viśālākṣa jaya lokeśvareśvara |
bhūtabhavyabhavannātha jaya saumyātmajātmaja || 49 ||
asaṅkhyeyaguṇādhāra jaya sarvaparāyaṇa |
nārāyaṇa suduṣpāra jaya śārṅgadhanurdhara || 50 ||
jaya sarvaguṇopeta viśvamūrte nirāmaya |
viśveśvara mahābāho jaya lokārthatatpara || 51 ||
mahoragavarāhādya harikeśa vibho jaya |
harivāsa diśāmīśa viśvāvāsāmitāvyaya || 52 ||
vyaktāvyaktāmitasthāna niyatendriya satkriya |
asaṅkhyeyātmabhāvajña jaya gambhīrakāmada || 53 ||
anantavidita brahman nityabhūtavibhāvana |
kṛtakārya kṛtaprajña dharmajña vijayāvaha || 54 ||
guhyātman sarvayogātman sphuṭa sambhūta sambhava |
bhūtādya lokatattveśa jaya bhūtavibhāvana || 55 ||
ātmayone mahābhāga kalpasaṅkṣepatatpara |
udbhāvanamanobhāva jaya brahmajanapriya || 56 ||
nisargasarganirata kāmeśa parameśvara |
amṛtodbhava sadbhāva muktātman vijayaprada || 57 ||
prajāpatipate deva padmanābha mahābala |
ātmabhūta mahābhūta satvātman jaya sarvadā || 58 ||
pādau tava dharā devī diśo bāhu divaṃ śiraḥ |
mūrtiste'haṃ surāḥ kāyaścandrādityau ca cakṣuṣī || 59 ||
balaṃ tapaśca satyaṃ ca karma dharmātmajaṃ tava |
tejo'gniḥ pavanaḥ śvāsa āpaste svedasambhavāḥ || 60 ||
aśvinau śravaṇau nityaṃ devī jihvā sarasvatī |
vedāḥ saṃskāraniṣṭhā hi tvayīdaṃ jagadāśritam || 61 ||
na saṅkhyā na parīmāṇaṃ na tejo na parākramam |
na balaṃ yogayogīśa jānīmaste na sambhavam || 62 ||
tvadbhaktiniratā deva niyamaistvāṃ samāśritāḥ |
arcayāmaḥ sadā viṣṇo parameśaṃ maheśvaram || 63 ||
ṛṣayo devagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ |
piśācā mānuṣāścaiva mṛgapakṣisarīsṛpāḥ || 64 ||
evamādi mayā sṛṣṭaṃ pṛthivyāṃ tvatprasādajam |
padmanābha viśālākṣa kṛṣṇa duḥkhapraṇāśana || 65 ||
tvaṃ gatiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ netā tvaṃ jagadguruḥ |
tvatprasādena deveśa sukhino vibudhāḥ sadā || 66 ||
pṛthivī nirbhayā deva tvatprasādātsadā'bhavat |
tasmādbhava viśālākṣa yaduvaṃśavivardhanaḥ || 67 ||
dharmasaṃsthāpanārthāya daityānāṃ ca vadhāya ca |
jagato dhāraṇārthāya vijñāpyaṃ kuru me prabho || 68 ||
yattatparamakaṃ guhyaṃ tvatprasādādidaṃ vibho |
vāsudeva tadetatte mayodgītaṃ yathātatham || 69 ||
sṛṣṭvā saṅkarṣaṇaṃ devaṃ svayamātmānamātmanā |
kṛṣṇa tvamātmano sākṣī pradyumnaṃ cātmasambhavam || 70 ||
pradyumnādaniruddhaṃ tvaṃ yaṃ vidurviṣṇumavyayam |
aniruddho'sṛjanmāṃ vai brahmāṇaṃ lokadhāriṇam || 71 ||
vāsudevamayaḥ so'haṃ tvayaivāsmi vinirmitaḥ |
[tasmādyācāmi lokeśa caturātmānamātmanā|]
vibhajya bhāgaśo''tmānaṃ vraja mānuṣatāṃ vibho || 72 ||
tatrāsuravadhaṃ kṛtvā sarvalokasukhāya vai |
dharmaṃ prāpya yaśaḥ prāpya yogaṃ prāpsyasi tattvataḥ || 73 ||
tvāṃ hi brahmarṣayo loke devāścāmitavikrama |
taistairhi nāmabhiryuktā gāyanti paramātmakam || 74 ||
sthitāśca sarve tvayi bhūtasaṅghāḥ
kṛtvāśrayaṃ tvāṃ varadaṃ subāho |
anādimadhyāntamapārayogaṃ
lokasya setuṃ pravadanti viprāḥ || 75 ||
iti śrīmahābhārate bhīṣmaparvaṇi pañcaṣaṣṭitamo'dhyāye vāsudeva stotram |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.