ଅସ୍ଯ ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ ସହସ୍ରନାମ ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ଯ ଵେଦଵ୍ଯାସ ଋଷିଃ ଅନୁଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦଃ ସଵିତା ଦେଵତା ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥେ ଜପେ ଵିନିଯୋଗଃ ।
ଧ୍ଯାନମ୍ ।
ଧ୍ଯେଯଃ ସଦା ସଵିତୃମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଵର୍ତୀ
ନାରାଯଣଃ ସରସିଜାସନସନ୍ନିଵିଷ୍ଟଃ ।
କେଯୂରଵାନ୍ ମକରକୁଣ୍ଡଲଵାନ୍ କିରୀଟୀ
ହାରୀ ହିରଣ୍ମଯଵପୁର୍ଧୃତଶଙ୍ଖଚକ୍ରଃ ॥
ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ।
ଓଁ ଵିଶ୍ଵଵିଦ୍ଵିଶ୍ଵଜିତ୍କର୍ତା ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖଃ ।
ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵରୋ ଵିଶ୍ଵଯୋନିର୍ନିଯତାତ୍ମା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ॥ 1 ॥
କାଲାଶ୍ରଯଃ କାଲକର୍ତା କାଲହା କାଲନାଶନଃ ।
ମହାଯୋଗୀ ମହାସିଦ୍ଧିର୍ମହାତ୍ମା ସୁମହାବଲଃ ॥ 2 ॥
ପ୍ରଭୁର୍ଵିଭୁର୍ଭୂତନାଥୋ ଭୂତାତ୍ମା ଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ ।
ଭୂତଭଵ୍ଯୋ ଭାଵିତାତ୍ମା ଭୂତାନ୍ତଃକରଣଂ ଶିଵଃ ॥ 3 ॥
ଶରଣ୍ଯଃ କମଲାନନ୍ଦୋ ନନ୍ଦନୋ ନନ୍ଦଵର୍ଧନଃ ।
ଵରେଣ୍ଯୋ ଵରଦୋ ଯୋଗୀ ସୁସଂଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରକାଶକଃ ॥ 4 ॥
ପ୍ରାପ୍ତଯାନଃ ପରପ୍ରାଣଃ ପୂତାତ୍ମା ପ୍ରିଯତଃ ପ୍ରିଯଃ । [ପ୍ରଯତଃ]
ନଯଃ ସହସ୍ରପାତ୍ ସାଧୁର୍ଦିଵ୍ଯକୁଣ୍ଡଲମଣ୍ଡିତଃ ॥ 5 ॥
ଅଵ୍ଯଙ୍ଗଧାରୀ ଧୀରାତ୍ମା ସଵିତା ଵାଯୁଵାହନଃ ।
ସମାହିତମତିର୍ଦାତା ଵିଧାତା କୃତମଙ୍ଗଲଃ ॥ 6 ॥
କପର୍ଦୀ କଲ୍ପପାଦ୍ରୁଦ୍ରଃ ସୁମନା ଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ ।
ସମାଯୁକ୍ତୋ ଵିମୁକ୍ତାତ୍ମା କୃତାତ୍ମା କୃତିନାଂ ଵରଃ ॥ 7 ॥
ଅଵିଚିନ୍ତ୍ଯଵପୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମହାଯୋଗୀ ମହେଶ୍ଵରଃ ।
କାନ୍ତଃ କାମାରିରାଦିତ୍ଯୋ ନିଯତାତ୍ମା ନିରାକୁଲଃ ॥ 8 ॥
କାମଃ କାରୁଣିକଃ କର୍ତା କମଲାକରବୋଧନଃ ।
ସପ୍ତସପ୍ତିରଚିନ୍ତ୍ଯାତ୍ମା ମହାକାରୁଣିକୋତ୍ତମଃ ॥ 9 ॥
ସଞ୍ଜୀଵନୋ ଜୀଵନାଥୋ ଜଯୋ ଜୀଵୋ ଜଗତ୍ପତିଃ ।
ଅଯୁକ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵନିଲଯଃ ସଂଵିଭାଗୀ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ ॥ 10 ॥
ଵୃଷାକପିଃ କଲ୍ପକର୍ତା କଲ୍ପାନ୍ତକରଣୋ ରଵିଃ ।
ଏକଚକ୍ରରଥୋ ମୌନୀ ସୁରଥୋ ରଥିନାଂ ଵରଃ ॥ 11 ॥
ସକ୍ରୋଧନୋ ରଶ୍ମିମାଲୀ ତେଜୋରାଶିର୍ଵିଭାଵସୁଃ ।
ଦିଵ୍ଯକୃଦ୍ଦିନକୃଦ୍ଦେଵୋ ଦେଵଦେଵୋ ଦିଵସ୍ପତିଃ ॥ 12 ॥
ଦୀନନାଥୋ ହରୋ ହୋତା ଦିଵ୍ଯବାହୁର୍ଦିଵାକରଃ ।
ଯଜ୍ଞୋ ଯଜ୍ଞପତିଃ ପୂଷା ସ୍ଵର୍ଣରେତାଃ ପରାଵରଃ ॥ 13 ॥
ପରାପରଜ୍ଞସ୍ତରଣିରଂଶୁମାଲୀ ମନୋହରଃ ।
ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରାଜ୍ଞପତିଃ ସୂର୍ଯଃ ସଵିତା ଵିଷ୍ଣୁରଂଶୁମାନ୍ ॥ 14 ॥
ସଦାଗତିର୍ଗନ୍ଧଵହୋ ଵିହିତୋ ଵିଧିରାଶୁଗଃ ।
ପତଙ୍ଗଃ ପତଗଃ ସ୍ଥାଣୁର୍ଵିହଙ୍ଗୋ ଵିହଗୋ ଵରଃ ॥ 15 ॥
ହର୍ଯଶ୍ଵୋ ହରିତାଶ୍ଵଶ୍ଚ ହରିଦଶ୍ଵୋ ଜଗତ୍ପ୍ରିଯଃ ।
ତ୍ର୍ଯମ୍ବକଃ ସର୍ଵଦମନୋ ଭାଵିତାତ୍ମା ଭିଷଗ୍ଵରଃ ॥ 16 ॥
ଆଲୋକକୃଲ୍ଲୋକନାଥୋ ଲୋକାଲୋକନମସ୍କୃତଃ ।
କାଲଃ କଲ୍ପାନ୍ତକୋ ଵହ୍ନିସ୍ତପନଃ ସମ୍ପ୍ରତାପନଃ ॥ 17 ॥
ଵିଲୋଚନୋ ଵିରୂପାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ପୁରନ୍ଦରଃ ।
ସହସ୍ରରଶ୍ମିର୍ମିହିରୋ ଵିଵିଧାମ୍ବରଭୂଷଣଃ ॥ 18 ॥
ଖଗଃ ପ୍ରତର୍ଦନୋ ଧନ୍ଯୋ ହଯଗୋ ଵାଗ୍ଵିଶାରଦଃ ।
ଶ୍ରୀମାନଶିଶିରୋ ଵାଗ୍ମୀ ଶ୍ରୀପତିଃ ଶ୍ରୀନିକେତନଃ ॥ 19 ॥
ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଃ ଶ୍ରୀଧରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଶ୍ରୀନିଵାସୋ ଵସୁପ୍ରଦଃ ।
କାମଚାରୀ ମହାମାଯୋ ମହୋଗ୍ରୋଽଵିଦିତାମଯଃ ॥ 20 ॥
ତୀର୍ଥକ୍ରିଯାଵାନ୍ ସୁନଯୋ ଵିଭକ୍ତୋ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ।
କୀର୍ତିଃ କୀର୍ତିକରୋ ନିତ୍ଯଃ କୁଣ୍ଡଲୀ କଵଚୀ ରଥୀ ॥ 21 ॥
ହିରଣ୍ଯରେତାଃ ସପ୍ତାଶ୍ଵଃ ପ୍ରଯତାତ୍ମା ପରନ୍ତପଃ ।
ବୁଦ୍ଧିମାନମରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ରୋଚିଷ୍ଣୁଃ ପାକଶାସନଃ ॥ 22 ॥
ସମୁଦ୍ରୋ ଧନଦୋ ଧାତା ମାନ୍ଧାତା କଶ୍ମଲାପହଃ ।
ତମୋଘ୍ନୋ ଧ୍ଵାନ୍ତହା ଵହ୍ନିର୍ହୋତାଽନ୍ତଃକରଣୋ ଗୁହଃ ॥ 23 ॥
ପଶୁମାନ୍ ପ୍ରଯତାନନ୍ଦୋ ଭୂତେଶଃ ଶ୍ରୀମତାଂ ଵରଃ ।
ନିତ୍ଯୋଽଦିତୋ ନିତ୍ଯରଥଃ ସୁରେଶଃ ସୁରପୂଜିତଃ ॥ 24 ॥
ଅଜିତୋ ଵିଜିତୋ ଜେତା ଜଙ୍ଗମସ୍ଥାଵରାତ୍ମକଃ ।
ଜୀଵାନନ୍ଦୋ ନିତ୍ଯଗାମୀ ଵିଜେତା ଵିଜଯପ୍ରଦଃ ॥ 25 ॥
ପର୍ଜନ୍ଯୋଽଗ୍ନିଃ ସ୍ଥିତିଃ ସ୍ଥେଯଃ ସ୍ଥଵିରୋଽଥ ନିରଞ୍ଜନଃ ।
ପ୍ରଦ୍ଯୋତନୋ ରଥାରୂଢଃ ସର୍ଵଲୋକପ୍ରକାଶକଃ ॥ 26 ॥
ଧ୍ରୁଵୋ ମେଷୀ ମହାଵୀର୍ଯୋ ହଂସଃ ସଂସାରତାରକଃ ।
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା କ୍ରିଯାହେତୁର୍ମାର୍ତଣ୍ଡୋ ମରୁତାଂ ପତିଃ ॥ 27 ॥
ମରୁତ୍ଵାନ୍ ଦହନସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଭଗୋ ଭର୍ଗୋଽର୍ଯମା କପିଃ ।
ଵରୁଣେଶୋ ଜଗନ୍ନାଥଃ କୃତକୃତ୍ଯଃ ସୁଲୋଚନଃ ॥ 28 ॥
ଵିଵସ୍ଵାନ୍ ଭାନୁମାନ୍ କାର୍ଯଃ କାରଣସ୍ତେଜସାଂ ନିଧିଃ ।
ଅସଙ୍ଗଗାମୀ ତିଗ୍ମାଂଶୁର୍ଧର୍ମାଂଶୁର୍ଦୀପ୍ତଦୀଧିତିଃ ॥ 29 ॥
ସହସ୍ରଦୀଧିତିର୍ବ୍ରଧ୍ନଃ ସହସ୍ରାଂଶୁର୍ଦିଵାକରଃ ।
ଗଭସ୍ତିମାନ୍ ଦୀଧିତିମାନ୍ ସ୍ରଗ୍ଵୀ ମଣିକୁଲଦ୍ଯୁତିଃ ॥ 30 ॥
ଭାସ୍କରଃ ସୁରକାର୍ଯଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଜ୍ଞସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦୀଧିତିଃ ।
ସୁରଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ସୁରପତିର୍ବହୁଜ୍ଞୋ ଵଚସାଂ ପତିଃ ॥ 31 ॥
ତେଜୋନିଧିର୍ବୃହତ୍ତେଜା ବୃହତ୍କୀର୍ତିର୍ବୃହସ୍ପତିଃ ।
ଅହିମାନୂର୍ଜିତୋ ଧୀମାନାମୁକ୍ତଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ ॥ 32 ॥
ମହାଵୈଦ୍ଯୋ ଗଣପତିର୍ଧନେଶୋ ଗଣନାଯକଃ ।
ତୀଵ୍ରପ୍ରତାପନସ୍ତାପୀ ତାପନୋ ଵିଶ୍ଵତାପନଃ ॥ 33 ॥
କାର୍ତସ୍ଵରୋ ହୃଷୀକେଶଃ ପଦ୍ମାନନ୍ଦୋଽତିନନ୍ଦିତଃ ।
ପଦ୍ମନାଭୋଽମୃତାହାରଃ ସ୍ଥିତିମାନ୍ କେତୁମାନ୍ ନଭଃ ॥ 34 ॥
ଅନାଦ୍ଯନ୍ତୋଽଚ୍ଯୁତୋ ଵିଶ୍ଵୋ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଘୃଣିର୍ଵିରାଟ୍ ।
ଆମୁକ୍ତକଵଚୋ ଵାଗ୍ମୀ କଞ୍ଚୁକୀ ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ ॥ 35 ॥
ଅନିମିତ୍ତଗତିଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶରଣ୍ଯଃ ସର୍ଵତୋମୁଖଃ ।
ଵିଗାହୀ ଵେଣୁରସହଃ ସମାଯୁକ୍ତଃ ସମାକ୍ରତୁଃ ॥ 36 ॥
ଧର୍ମକେତୁର୍ଧର୍ମରତିଃ ସଂହର୍ତା ସଂଯମୋ ଯମଃ ।
ପ୍ରଣତାର୍ତିହରୋ ଵାଯୁଃ ସିଦ୍ଧକାର୍ଯୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ ॥ 37 ॥
ନଭୋ ଵିଗାହନଃ ସତ୍ଯଃ ସଵିତାତ୍ମା ମନୋହରଃ ।
ହାରୀ ହରିର୍ହରୋ ଵାଯୁରୃତୁଃ କାଲାନଲଦ୍ଯୁତିଃ ॥ 38 ॥
ସୁଖସେଵ୍ଯୋ ମହାତେଜା ଜଗତାମେକକାରଣମ୍ ।
ମହେନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଟୁତଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସ୍ତୁତିହେତୁଃ ପ୍ରଭାକରଃ ॥ 39 ॥
ସହସ୍ରକର ଆଯୁଷ୍ମାନ୍ ଅରୋଷଃ ସୁଖଦଃ ସୁଖୀ ।
ଵ୍ଯାଧିହା ସୁଖଦଃ ସୌଖ୍ଯଂ କଲ୍ଯାଣଃ କଲତାଂ ଵରଃ ॥ 40 ॥
ଆରୋଗ୍ଯକାରଣଂ ସିଦ୍ଧିରୃଦ୍ଧିର୍ଵୃଦ୍ଧିର୍ବୃହସ୍ପତିଃ ।
ହିରଣ୍ଯରେତା ଆରୋଗ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ବ୍ରଧ୍ନୋ ବୁଧୋ ମହାନ୍ ॥ 41 ॥
ପ୍ରାଣଵାନ୍ ଧୃତିମାନ୍ ଘର୍ମୋ ଘର୍ମକର୍ତା ରୁଚିପ୍ରଦଃ ।
ସର୍ଵପ୍ରିଯଃ ସର୍ଵସହଃ ସର୍ଵଶତ୍ରୁଵିନାଶନଃ ॥ 42 ॥
ପ୍ରାଂଶୁର୍ଵିଦ୍ଯୋତନୋ ଦ୍ଯୋତଃ ସହସ୍ରକିରଣଃ କୃତୀ ।
କେଯୂରୀ ଭୂଷଣୋଦ୍ଭାସୀ ଭାସିତୋ ଭାସନୋଽନଲଃ ॥ 43 ॥
ଶରଣ୍ଯାର୍ତିହରୋ ହୋତା ଖଦ୍ଯୋତଃ ଖଗସତ୍ତମଃ ।
ସର୍ଵଦ୍ଯୋତୋ ଭଵଦ୍ଯୋତଃ ସର୍ଵଦ୍ଯୁତିକରୋ ମତଃ ॥ 44 ॥
କଲ୍ଯାଣଃ କଲ୍ଯାଣକରଃ କଲ୍ଯଃ କଲ୍ଯକରଃ କଵିଃ ।
କଲ୍ଯାଣକୃତ୍ କଲ୍ଯଵପୁଃ ସର୍ଵକଲ୍ଯାଣଭାଜନମ୍ ॥ 45 ॥
ଶାନ୍ତିପ୍ରିଯଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରଶାନ୍ତଃ ପ୍ରଶମପ୍ରିଯଃ ।
ଉଦାରକର୍ମା ସୁନଯଃ ସୁଵର୍ଚା ଵର୍ଚସୋଜ୍ଜ୍ଵଲଃ ॥ 46 ॥
ଵର୍ଚସ୍ଵୀ ଵର୍ଚସାମୀଶସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେଶୋ ଵଶାନୁଗଃ ।
ତେଜସ୍ଵୀ ସୁଯଶା ଵର୍ଷ୍ମୀ ଵର୍ଣାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ବଲିପ୍ରିଯଃ ॥ 47 ॥
ଯଶସ୍ଵୀ ତେଜୋନିଲଯସ୍ତେଜସ୍ଵୀ ପ୍ରକୃତିସ୍ଥିତଃ ।
ଆକାଶଗଃ ଶୀଘ୍ରଗତିରାଶୁଗୋ ଗତିମାନ୍ ଖଗଃ ॥ 48 ॥
ଗୋପତିର୍ଗ୍ରହଦେଵେଶୋ ଗୋମାନେକଃ ପ୍ରଭଞ୍ଜନଃ ।
ଜନିତା ପ୍ରଜନୋ ଜୀଵୋ ଦୀପଃ ସର୍ଵପ୍ରକାଶକଃ ॥ 49 ॥
ସର୍ଵସାକ୍ଷୀ ଯୋଗନିତ୍ଯୋ ନଭସ୍ଵାନସୁରାନ୍ତକଃ ।
ରକ୍ଷୋଘ୍ନୋ ଵିଘ୍ନଶମନଃ କିରୀଟୀ ସୁମନଃପ୍ରିଯଃ ॥ 50 ॥
ମରୀଚିମାଲୀ ସୁମତିଃ କୃତାଭିଖ୍ଯଵିଶେଷକଃ ।
ଶିଷ୍ଟାଚାରଃ ଶୁଭାଚାରଃ ସ୍ଵଚାରାଚାରତତ୍ପରଃ ॥ 51 ॥
ମନ୍ଦାରୋ ମାଠରୋ ଵେଣୁଃ କ୍ଷୁଧାପଃ କ୍ଷ୍ମାପତିର୍ଗୁରୁଃ ।
ସୁଵିଶିଷ୍ଟୋ ଵିଶିଷ୍ଟାତ୍ମା ଵିଧେଯୋ ଜ୍ଞାନଶୋଭନଃ ॥ 52 ॥
ମହାଶ୍ଵେତଃ ପ୍ରିଯୋ ଜ୍ଞେଯଃ ସାମଗୋ ମୋକ୍ଷଦାଯକଃ ।
ସର୍ଵଵେଦପ୍ରଗୀତାତ୍ମା ସର୍ଵଵେଦଲଯୋ ମହାନ୍ ॥ 53 ॥
ଵେଦମୂର୍ତିଶ୍ଚତୁର୍ଵେଦୋ ଵେଦଭୃଦ୍ଵେଦପାରଗଃ ।
କ୍ରିଯାଵାନସିତୋ ଜିଷ୍ଣୁର୍ଵରୀଯାଂଶୁର୍ଵରପ୍ରଦଃ ॥ 54 ॥
ଵ୍ରତଚାରୀ ଵ୍ରତଧରୋ ଲୋକବନ୍ଧୁରଲଙ୍କୃତଃ ।
ଅଲଙ୍କାରାକ୍ଷରୋ ଵେଦ୍ଯୋ ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ ଵିଦିତାଶଯଃ ॥ 55 ॥
ଆକାରୋ ଭୂଷଣୋ ଭୂଷ୍ଯୋ ଭୂଷ୍ଣୁର୍ଭୁଵନପୂଜିତଃ ।
ଚକ୍ରପାଣିର୍ଧ୍ଵଜଧରଃ ସୁରେଶୋ ଲୋକଵତ୍ସଲଃ ॥ 56 ॥
ଵାଗ୍ମିପତିର୍ମହାବାହୁଃ ପ୍ରକୃତିର୍ଵିକୃତିର୍ଗୁଣଃ ।
ଅନ୍ଧକାରାପହଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯୁଗାଵର୍ତୋ ଯୁଗାଦିକୃତ୍ ॥ 57 ॥
ଅପ୍ରମେଯଃ ସଦାଯୋଗୀ ନିରହଙ୍କାର ଈଶ୍ଵରଃ ।
ଶୁଭପ୍ରଦଃ ଶୁଭଃ ଶାସ୍ତା ଶୁଭକର୍ମା ଶୁଭପ୍ରଦଃ ॥ 58 ॥
ସତ୍ଯଵାନ୍ ଶ୍ରୁତିମାନୁଚ୍ଚୈର୍ନକାରୋ ଵୃଦ୍ଧିଦୋଽନଲଃ ।
ବଲଭୃଦ୍ବଲଦୋ ବନ୍ଧୁର୍ମତିମାନ୍ ବଲିନାଂ ଵରଃ ॥ 59 ॥
ଅନଙ୍ଗୋ ନାଗରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ ପଦ୍ମଯୋନିର୍ଗଣେଶ୍ଵରଃ ।
ସଂଵତ୍ସର ଋତୁର୍ନେତା କାଲଚକ୍ରପ୍ରଵର୍ତକଃ ॥ 60 ॥
ପଦ୍ମେକ୍ଷଣଃ ପଦ୍ମଯୋନିଃ ପ୍ରଭାଵାନମରଃ ପ୍ରଭୁଃ ।
ସୁମୂର୍ତିଃ ସୁମତିଃ ସୋମୋ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ଜଗଦାଦିଜଃ ॥ 61 ॥
ପୀତଵାସାଃ କୃଷ୍ଣଵାସା ଦିଗ୍ଵାସାସ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରିଯାତିଗଃ ।
ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯୋଽନେକରୂପଃ ସ୍କନ୍ଦଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯଃ ॥ 62 ॥
ଶକ୍ତିମାନ୍ ଜଲଧୃଗ୍ଭାସ୍ଵାନ୍ ମୋକ୍ଷହେତୁରଯୋନିଜଃ ।
ସର୍ଵଦର୍ଶୀ ଜିତାଦର୍ଶୋ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନାଶୁଭନାଶନଃ ॥ 63 ॥
ମାଙ୍ଗଲ୍ଯକର୍ତା ତରଣିର୍ଵେଗଵାନ୍ କଶ୍ମଲାପହଃ ।
ସ୍ପଷ୍ଟାକ୍ଷରୋ ମହାମନ୍ତ୍ରୋ ଵିଶାଖୋ ଯଜନପ୍ରିଯଃ ॥ 64 ॥
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ମହାଶକ୍ତିର୍ଦ୍ଯୁତିରୀଶୋ ଵିହଙ୍ଗମଃ ।
ଵିଚକ୍ଷଣୋ ଦକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ॥ 65 ॥
ଅଖିନ୍ନୋ ଵେଦନିଲଯୋ ଵେଦଵିଦ୍ଵିଦିତାଶଯଃ ।
ପ୍ରଭାକରୋ ଜିତରିପୁଃ ସୁଜନୋଽରୁଣସାରଥିଃ ॥ 66 ॥
କୁନାଶୀ ସୁରତଃ ସ୍କନ୍ଦୋ ମହିତୋଽଭିମତୋ ଗୁରୁଃ ।
ଗ୍ରହରାଜୋ ଗ୍ରହପତିର୍ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲଃ ॥ 67 ॥
ଭାସ୍କରଃ ସତତାନନ୍ଦୋ ନନ୍ଦନୋ ନରଵାହନଃ ।
ମଙ୍ଗଲୋଽଥ ମଙ୍ଗଲଵାନ୍ ମାଙ୍ଗଲ୍ଯୋ ମଙ୍ଗଲାଵହଃ ॥ 68 ॥
ମଙ୍ଗଲ୍ଯଚାରୁଚରିତଃ ଶୀର୍ଣଃ ସର୍ଵଵ୍ରତୋ ଵ୍ରତୀ ।
ଚତୁର୍ମୁଖଃ ପଦ୍ମମାଲୀ ପୂତାତ୍ମା ପ୍ରଣତାର୍ତିହା ॥ 69 ॥
ଅକିଞ୍ଚନଃ ସତାମୀଶୋ ନିର୍ଗୁଣୋ ଗୁଣଵାଞ୍ଛୁଚିଃ ।
ସମ୍ପୂର୍ଣଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ଵିଧେଯୋ ଯୋଗତତ୍ପରଃ ॥ 70 ॥
ସହସ୍ରାଂଶୁଃ କ୍ରତୁମତିଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସୁମତିଃ ସୁଵାକ୍ ।
ସୁଵାହନୋ ମାଲ୍ଯଦାମା କୃତାହାରୋ ହରିପ୍ରିଯଃ ॥ 71 ॥
ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଚେତାଃ ପ୍ରଥିତଃ ପ୍ରଯତାତ୍ମା ସ୍ଥିରାତ୍ମକଃ ।
ଶତଵିନ୍ଦୁଃ ଶତମୁଖୋ ଗରୀଯାନନଲପ୍ରଭଃ ॥ 72 ॥
ଧୀରୋ ମହତ୍ତରୋ ଵିପ୍ରଃ ପୁରାଣପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ।
ଵିଦ୍ଯାରାଜାଧିରାଜୋ ହି ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ ଭୂତିଦଃ ସ୍ଥିତଃ ॥ 73 ॥
ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯଵପୁଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଵିପାପ୍ମା ବହୁମଙ୍ଗଲଃ ।
ସ୍ଵଃସ୍ଥିତଃ ସୁରଥଃ ସ୍ଵର୍ଣୋ ମୋକ୍ଷଦୋ ବଲିକେତନଃ ॥ 74 ॥
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵହା ସ୍ଵର୍ଗଃ ସର୍ଵଗଃ ସମ୍ପ୍ରକାଶକଃ ।
ଦଯାଲୁଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଧୀଃ କ୍ଷାନ୍ତିଃ କ୍ଷେମାକ୍ଷେମସ୍ଥିତିପ୍ରିଯଃ ॥ 75 ॥
ଭୂଧରୋ ଭୂପତିର୍ଵକ୍ତା ପଵିତ୍ରାତ୍ମା ତ୍ରିଲୋଚନଃ ।
ମହାଵରାହଃ ପ୍ରିଯକୃଦ୍ଦାତା ଭୋକ୍ତାଽଭଯପ୍ରଦଃ ॥ 76 ॥
ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ଧୃତିକରଃ ସମ୍ପୂର୍ଣୋଽଥ ମହେଶ୍ଵରଃ ।
ଚତୁର୍ଵେଦଧରୋଽଚିନ୍ତ୍ଯୋ ଵିନିନ୍ଦ୍ଯୋ ଵିଵିଧାଶନଃ ॥ 77 ॥
ଵିଚିତ୍ରରଥ ଏକାକୀ ସପ୍ତସପ୍ତିଃ ପରାତ୍ପରଃ ।
ସର୍ଵୋଦଧିସ୍ଥିତିକରଃ ସ୍ଥିତିସ୍ଥେଯଃ ସ୍ଥିତିପ୍ରିଯଃ ॥ 78 ॥
ନିଷ୍କଲଃ ପୁଷ୍କଲୋ ଵିଭୁର୍ଵସୁମାନ୍ ଵାସଵପ୍ରିଯଃ ।
ପଶୁମାନ୍ ଵାସଵସ୍ଵାମୀ ଵସୁଧାମା ଵସୁପ୍ରଦଃ ॥ 79 ॥
ବଲଵାନ୍ ଜ୍ଞାନଵାଂସ୍ତତ୍ତ୍ଵମୋଙ୍କାରସ୍ତ୍ରିଷୁସଂସ୍ଥିତଃ ।
ସଙ୍କଲ୍ପଯୋନିର୍ଦିନକୃଦ୍ଭଗଵାନ୍ କାରଣାପହଃ ॥ 80 ॥
ନୀଲକଣ୍ଠୋ ଧନାଧ୍ଯକ୍ଷଶ୍ଚତୁର୍ଵେଦପ୍ରିଯଂଵଦଃ ।
ଵଷଟ୍କାରୋଦ୍ଗାତା ହୋତା ସ୍ଵାହାକାରୋ ହୁତାହୁତିଃ ॥ 81 ॥
ଜନାର୍ଦନୋ ଜନାନନ୍ଦୋ ନରୋ ନାରାଯଣୋଽମ୍ବୁଦଃ ।
ସନ୍ଦେହନାଶନୋ ଵାଯୁର୍ଧନ୍ଵୀ ସୁରନମସ୍କୃତଃ ॥ 82 ॥
ଵିଗ୍ରହୀ ଵିମଲୋ ଵିନ୍ଦୁର୍ଵିଶୋକୋ ଵିମଲଦ୍ଯୁତିଃ ।
ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ ଦ୍ଯୋତନୋ ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଵିଦ୍ଯାଵାନ୍ ଵିଦିତୋ ବଲୀ ॥ 83 ॥
ଘର୍ମଦୋ ହିମଦୋ ହାସଃ କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମା ସୁତାଜିତଃ ।
ସାଵିତ୍ରୀଭାଵିତୋ ରାଜା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ଘୃଣିର୍ଵିରାଟ୍ ॥ 84 ॥
ସପ୍ତାର୍ଚିଃ ସପ୍ତତୁରଗଃ ସପ୍ତଲୋକନମସ୍କୃତଃ ।
ସମ୍ପୂର୍ଣୋଽଥ ଜଗନ୍ନାଥଃ ସୁମନାଃ ଶୋଭନପ୍ରିଯଃ ॥ 85 ॥
ସର୍ଵାତ୍ମା ସର୍ଵକୃତ୍ ସୃଷ୍ଟିଃ ସପ୍ତିମାନ୍ ସପ୍ତମୀପ୍ରିଯଃ ।
ସୁମେଧା ମେଧିକୋ ମେଧ୍ଯୋ ମେଧାଵୀ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ 86 ॥
ଅଙ୍ଗିରଃପତିଃ କାଲଜ୍ଞୋ ଧୂମକେତୁଃ ସୁକେତନଃ ।
ସୁଖୀ ସୁଖପ୍ରଦଃ ସୌଖ୍ଯଃ କାନ୍ତିଃ କାନ୍ତିପ୍ରିଯୋ ମୁନିଃ ॥ 87 ॥
ସନ୍ତାପନଃ ସନ୍ତପନ ଆତପସ୍ତପସାଂ ପତିଃ ।
ଉମାପତିଃ ସହସ୍ରାଂଶୁଃ ପ୍ରିଯକାରୀ ପ୍ରିଯଙ୍କରଃ ॥ 88 ॥
ପ୍ରୀତିର୍ଵିମନ୍ଯୁରମ୍ଭୋତ୍ଥଃ ଖଞ୍ଜନୋ ଜଗତାଂ ପତିଃ ।
ଜଗତ୍ପିତା ପ୍ରୀତମନାଃ ସର୍ଵଃ ଖର୍ଵୋ ଗୁହୋଽଚଲଃ ॥ 89 ॥
ସର୍ଵଗୋ ଜଗଦାନନ୍ଦୋ ଜଗନ୍ନେତା ସୁରାରିହା ।
ଶ୍ରେଯଃ ଶ୍ରେଯସ୍କରୋ ଜ୍ଯାଯାନ୍ ମହାନୁତ୍ତମ ଉଦ୍ଭଵଃ ॥ 90 ॥
ଉତ୍ତମୋ ମେରୁମେଯୋଽଥ ଧରଣୋ ଧରଣୀଧରଃ ।
ଧରାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଧର୍ମାଧର୍ମପ୍ରଵର୍ତକଃ ॥ 91 ॥
ରଥାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ରଥଗତିସ୍ତରୁଣସ୍ତନିତୋଽନଲଃ ।
ଉତ୍ତରୋଽନୁତ୍ତରସ୍ତାପୀ ଅଵାକ୍ପତିରପାଂ ପତିଃ ॥ 92 ॥
ପୁଣ୍ଯସଙ୍କୀର୍ତନଃ ପୁଣ୍ଯୋ ହେତୁର୍ଲୋକତ୍ରଯାଶ୍ରଯଃ ।
ସ୍ଵର୍ଭାନୁର୍ଵିଗତାନନ୍ଦୋ ଵିଶିଷ୍ଟୋତ୍କୃଷ୍ଟକର୍ମକୃତ୍ ॥ 93 ॥
ଵ୍ଯାଧିପ୍ରଣାଶନଃ କ୍ଷେମଃ ଶୂରଃ ସର୍ଵଜିତାଂ ଵରଃ ।
ଏକରଥୋ ରଥାଧୀଶଃ ପିତା ଶନୈଶ୍ଚରସ୍ଯ ହି ॥ 94 ॥
ଵୈଵସ୍ଵତଗୁରୁର୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଧର୍ମନିତ୍ଯୋ ମହାଵ୍ରତଃ ।
ପ୍ରଲମ୍ବହାରସଞ୍ଚାରୀ ପ୍ରଦ୍ଯୋତୋ ଦ୍ଯୋତିତାନଲଃ ॥ 95 ॥
ସନ୍ତାପହୃତ୍ ପରୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ମନ୍ତ୍ରମୂର୍ତିର୍ମହାବଲଃ ।
ଶ୍ରେଷ୍ଠାତ୍ମା ସୁପ୍ରିଯଃ ଶମ୍ଭୁର୍ମରୁତାମୀଶ୍ଵରେଶ୍ଵରଃ ॥ 96 ॥
ସଂସାରଗତିଵିଚ୍ଚେତ୍ତା ସଂସାରାର୍ଣଵତାରକଃ ।
ସପ୍ତଜିହ୍ଵଃ ସହସ୍ରାର୍ଚୀ ରତ୍ନଗର୍ଭୋଽପରାଜିତଃ ॥ 97 ॥
ଧର୍ମକେତୁରମେଯାତ୍ମା ଧର୍ମାଧର୍ମଵରପ୍ରଦଃ ।
ଲୋକସାକ୍ଷୀ ଲୋକଗୁରୁର୍ଲୋକେଶଶ୍ଚଣ୍ଡଵାହନଃ ॥ 98 ॥
ଧର୍ମଯୂପୋ ଯୂପଵୃକ୍ଷୋ ଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ଧନୁର୍ଧରଃ ।
ପିନାକଧୃଙ୍ମହୋତ୍ସାହୋ ମହାମାଯୋ ମହାଶନଃ ॥ 99 ॥
ଵୀରଃ ଶକ୍ତିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ ।
ଜ୍ଞାନଗମ୍ଯୋ ଦୁରାରାଧ୍ଯୋ ଲୋହିତାଙ୍ଗୋ ଵିଵର୍ଧନଃ ॥ 100 ॥
ଖଗୋଽନ୍ଧୋ ଧର୍ମଦୋ ନିତ୍ଯୋ ଧର୍ମକୃଚ୍ଚିତ୍ରଵିକ୍ରମଃ ।
ଭଗଵାନାତ୍ମଵାନ୍ ମନ୍ତ୍ରସ୍ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ ॥ 101 ॥
ଏକୋଽନେକସ୍ତ୍ରଯୀ କାଲଃ ସଵିତା ସମିତିଞ୍ଜଯଃ ।
ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵାଽନଲୋ ଭୀମଃ ସର୍ଵପ୍ରହରଣାଯୁଧଃ ॥ 102 ॥
ସୁକର୍ମା ପରମେଷ୍ଠୀ ଚ ନାକପାଲୀ ଦିଵିସ୍ଥିତଃ ।
ଵଦାନ୍ଯୋ ଵାସୁକିର୍ଵୈଦ୍ଯ ଆତ୍ରେଯୋଽଥ ପରାକ୍ରମଃ ॥ 103 ॥
ଦ୍ଵାପରଃ ପରମୋଦାରଃ ପରମୋ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଵାନ୍ ।
ଉଦୀଚ୍ଯଵେଷୋ ମୁକୁଟୀ ପଦ୍ମହସ୍ତୋ ହିମାଂଶୁଭୃତ୍ ॥ 104 ॥
ସିତଃ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନଃ ପଦ୍ମୋଦରନିଭାନନଃ ।
ସାଯଂ ଦିଵା ଦିଵ୍ଯଵପୁରନିର୍ଦେଶ୍ଯୋ ମହାଲଯଃ ॥ 105 ॥
ମହାରଥୋ ମହାନୀଶଃ ଶେଷଃ ସତ୍ତ୍ଵରଜସ୍ତମଃ ।
ଧୃତାତପତ୍ରପ୍ରତିମୋ ଵିମର୍ଷୀ ନିର୍ଣଯଃ ସ୍ଥିତଃ ॥ 106 ॥
ଅହିଂସକଃ ଶୁଦ୍ଧମତିରଦ୍ଵିତୀଯୋ ଵିଵର୍ଧନଃ ।
ସର୍ଵଦୋ ଧନଦୋ ମୋକ୍ଷୋ ଵିହାରୀ ବହୁଦାଯକଃ ॥ 107 ॥
ଚାରୁରାତ୍ରିହରୋ ନାଥୋ ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଗୋଽଵ୍ଯଯଃ ।
ମନୋହରଵପୁଃ ଶୁଭ୍ରଃ ଶୋଭନଃ ସୁପ୍ରଭାଵନଃ ॥ 108 ॥
ସୁପ୍ରଭାଵଃ ସୁପ୍ରତାପଃ ସୁନେତ୍ରୋ ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ପତିଃ ।
ରାଜ୍ଞୀପ୍ରିଯଃ ଶବ୍ଦକରୋ ଗ୍ରହେଶସ୍ତିମିରାପହଃ ॥ 109 ॥
ସୈଂହିକେଯରିପୁର୍ଦେଵୋ ଵରଦୋ ଵରନାଯକଃ ।
ଚତୁର୍ଭୁଜୋ ମହାଯୋଗୀ ଯୋଗୀଶ୍ଵରପତିସ୍ତଥା ॥ 110 ॥
ଅନାଦିରୂପୋଽଦିତିଜୋ ରତ୍ନକାନ୍ତିଃ ପ୍ରଭାମଯଃ ।
ଜଗତ୍ପ୍ରଦୀପୋ ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ମହାଵିସ୍ତୀର୍ଣମଣ୍ଡଲଃ ॥ 111 ॥
ଏକଚକ୍ରରଥଃ ସ୍ଵର୍ଣରଥଃ ସ୍ଵର୍ଣଶରୀରଧୃକ୍ ।
ନିରାଲମ୍ବୋ ଗଗନଗୋ ଧର୍ମକର୍ମପ୍ରଭାଵକୃତ୍ ॥ 112 ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା କର୍ମଣାଂ ସାକ୍ଷୀ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ ।
ମେରୁସେଵୀ ସୁମେଧାଵୀ ମେରୁରକ୍ଷାକରୋ ମହାନ୍ ॥ 113 ॥
ଆଧାରଭୂତୋ ରତିମାଂସ୍ତଥା ଚ ଧନଧାନ୍ଯକୃତ୍ ।
ପାପସନ୍ତାପହର୍ତା ଚ ମନୋଵାଞ୍ଛିତଦାଯକଃ ॥ 114 ॥
ରୋଗହର୍ତା ରାଜ୍ଯଦାଯୀ ରମଣୀଯଗୁଣୋଽନୃଣୀ ।
କାଲତ୍ରଯାନନ୍ତରୂପୋ ମୁନିଵୃନ୍ଦନମସ୍କୃତଃ ॥ 115 ॥
ସନ୍ଧ୍ଯାରାଗକରଃ ସିଦ୍ଧଃ ସନ୍ଧ୍ଯାଵନ୍ଦନଵନ୍ଦିତଃ ।
ସାମ୍ରାଜ୍ଯଦାନନିରତଃ ସମାରାଧନତୋଷଵାନ୍ ॥ 116 ॥
ଭକ୍ତଦୁଃଖକ୍ଷଯକରୋ ଭଵସାଗରତାରକଃ ।
ଭଯାପହର୍ତା ଭଗଵାନପ୍ରମେଯପରାକ୍ରମଃ ।
ମନୁସ୍ଵାମୀ ମନୁପତିର୍ମାନ୍ଯୋ ମନ୍ଵନ୍ତରାଧିପଃ ॥ 117 ॥
ଫଲଶ୍ରୁତିଃ ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି ।
ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ସଵିତୁଃ ପରାଶର୍ଯୋ ଯଦାହ ମେ ॥ 1 ॥
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମାଯୁଷ୍ଯଂ ଦୁଃଖଦୁଃସ୍ଵପ୍ନନାଶନମ୍ ।
ବନ୍ଧମୋକ୍ଷକରଂ ଚୈଵ ଭାନୋର୍ନାମାନୁକୀର୍ତନାତ୍ ॥ 2 ॥
ଯସ୍ତ୍ଵିଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ପଠେଦ୍ଵା ପ୍ରଯତୋ ନରଃ ।
ଅକ୍ଷଯଂ ସୁଖମନ୍ନାଦ୍ଯଂ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯୋପସାଧିତମ୍ ॥ 3 ॥
ନୃପାଗ୍ନିତସ୍କରଭଯଂ ଵ୍ଯାଧିତୋ ନ ଭଯଂ ଭଵେତ୍ ।
ଵିଜଯୀ ଚ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯମାଶ୍ରଯଂ ପରମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ 4 ॥
କୀର୍ତିମାନ୍ ସୁଭଗୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ ସୁଖୀ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ ।
ଜୀଵେଦ୍ଵର୍ଷଶତାଯୁଶ୍ଚ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିଵର୍ଜିତଃ ॥ 5 ॥
ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରମିଦମଂଶୁମତଃ ପଠେଦ୍ଯଃ
ପ୍ରାତଃ ଶୁଚିର୍ନିଯମଵାନ୍ ସୁସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତଃ ।
ଦୂରେଣ ତଂ ପରିହରନ୍ତି ସଦୈଵ ରୋଗାଃ
ଭୂତାଃ ସୁପର୍ଣମିଵ ସର୍ଵମହୋରଗେନ୍ଦ୍ରାଃ ॥ 6 ॥
ଇତି ଶ୍ରୀ ଭଵିଷ୍ଯପୁରାଣେ ସପ୍ତମକଲ୍ପେ ଶ୍ରୀଭଗଵତ୍ସୂର୍ଯସ୍ଯ ସହସ୍ରନାମସ୍ତୋତ୍ରଂ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
asya śrī sūrya sahasranāma stotrasya vedavyāsa ṛṣiḥ anuṣṭupchandaḥ savitā devatā sarvābhīṣṭa siddhyarthe jape viniyogaḥ |
dhyānam |
dhyeyaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavartī
nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ |
keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭī
hārī hiraṇmayavapurdhṛtaśaṅkhacakraḥ ||
stotram |
oṃ viśvavidviśvajitkartā viśvātmā viśvatomukhaḥ |
viśveśvaro viśvayonirniyatātmā jitendriyaḥ || 1 ||
kālāśrayaḥ kālakartā kālahā kālanāśanaḥ |
mahāyogī mahāsiddhirmahātmā sumahābalaḥ || 2 ||
prabhurvibhurbhūtanātho bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ |
bhūtabhavyo bhāvitātmā bhūtāntaḥkaraṇaṃ śivaḥ || 3 ||
śaraṇyaḥ kamalānando nandano nandavardhanaḥ |
vareṇyo varado yogī susaṃyuktaḥ prakāśakaḥ || 4 ||
prāptayānaḥ paraprāṇaḥ pūtātmā priyataḥ priyaḥ | [prayataḥ]
nayaḥ sahasrapāt sādhurdivyakuṇḍalamaṇḍitaḥ || 5 ||
avyaṅgadhārī dhīrātmā savitā vāyuvāhanaḥ |
samāhitamatirdātā vidhātā kṛtamaṅgalaḥ || 6 ||
kapardī kalpapādrudraḥ sumanā dharmavatsalaḥ |
samāyukto vimuktātmā kṛtātmā kṛtināṃ varaḥ || 7 ||
avicintyavapuḥ śreṣṭho mahāyogī maheśvaraḥ |
kāntaḥ kāmārirādityo niyatātmā nirākulaḥ || 8 ||
kāmaḥ kāruṇikaḥ kartā kamalākarabodhanaḥ |
saptasaptiracintyātmā mahākāruṇikottamaḥ || 9 ||
sañjīvano jīvanātho jayo jīvo jagatpatiḥ |
ayukto viśvanilayaḥ saṃvibhāgī vṛṣadhvajaḥ || 10 ||
vṛṣākapiḥ kalpakartā kalpāntakaraṇo raviḥ |
ekacakraratho maunī suratho rathināṃ varaḥ || 11 ||
sakrodhano raśmimālī tejorāśirvibhāvasuḥ |
divyakṛddinakṛddevo devadevo divaspatiḥ || 12 ||
dīnanātho haro hotā divyabāhurdivākaraḥ |
yajño yajñapatiḥ pūṣā svarṇaretāḥ parāvaraḥ || 13 ||
parāparajñastaraṇiraṃśumālī manoharaḥ |
prājñaḥ prājñapatiḥ sūryaḥ savitā viṣṇuraṃśumān || 14 ||
sadāgatirgandhavaho vihito vidhirāśugaḥ |
pataṅgaḥ patagaḥ sthāṇurvihaṅgo vihago varaḥ || 15 ||
haryaśvo haritāśvaśca haridaśvo jagatpriyaḥ |
tryambakaḥ sarvadamano bhāvitātmā bhiṣagvaraḥ || 16 ||
ālokakṛllokanātho lokālokanamaskṛtaḥ |
kālaḥ kalpāntako vahnistapanaḥ sampratāpanaḥ || 17 ||
vilocano virūpākṣaḥ sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
sahasraraśmirmihiro vividhāmbarabhūṣaṇaḥ || 18 ||
khagaḥ pratardano dhanyo hayago vāgviśāradaḥ |
śrīmānaśiśiro vāgmī śrīpatiḥ śrīniketanaḥ || 19 ||
śrīkaṇṭhaḥ śrīdharaḥ śrīmān śrīnivāso vasupradaḥ |
kāmacārī mahāmāyo mahogro'viditāmayaḥ || 20 ||
tīrthakriyāvān sunayo vibhakto bhaktavatsalaḥ |
kīrtiḥ kīrtikaro nityaḥ kuṇḍalī kavacī rathī || 21 ||
hiraṇyaretāḥ saptāśvaḥ prayatātmā parantapaḥ |
buddhimānamaraśreṣṭho rociṣṇuḥ pākaśāsanaḥ || 22 ||
samudro dhanado dhātā māndhātā kaśmalāpahaḥ |
tamoghno dhvāntahā vahnirhotā'ntaḥkaraṇo guhaḥ || 23 ||
paśumān prayatānando bhūteśaḥ śrīmatāṃ varaḥ |
nityo'dito nityarathaḥ sureśaḥ surapūjitaḥ || 24 ||
ajito vijito jetā jaṅgamasthāvarātmakaḥ |
jīvānando nityagāmī vijetā vijayapradaḥ || 25 ||
parjanyo'gniḥ sthitiḥ stheyaḥ sthaviro'tha nirañjanaḥ |
pradyotano rathārūḍhaḥ sarvalokaprakāśakaḥ || 26 ||
dhruvo meṣī mahāvīryo haṃsaḥ saṃsāratārakaḥ |
sṛṣṭikartā kriyāheturmārtaṇḍo marutāṃ patiḥ || 27 ||
marutvān dahanastvaṣṭā bhago bhargo'ryamā kapiḥ |
varuṇeśo jagannāthaḥ kṛtakṛtyaḥ sulocanaḥ || 28 ||
vivasvān bhānumān kāryaḥ kāraṇastejasāṃ nidhiḥ |
asaṅgagāmī tigmāṃśurdharmāṃśurdīptadīdhitiḥ || 29 ||
sahasradīdhitirbradhnaḥ sahasrāṃśurdivākaraḥ |
gabhastimān dīdhitimān sragvī maṇikuladyutiḥ || 30 ||
bhāskaraḥ surakāryajñaḥ sarvajñastīkṣṇadīdhitiḥ |
surajyeṣṭhaḥ surapatirbahujño vacasāṃ patiḥ || 31 ||
tejonidhirbṛhattejā bṛhatkīrtirbṛhaspatiḥ |
ahimānūrjito dhīmānāmuktaḥ kīrtivardhanaḥ || 32 ||
mahāvaidyo gaṇapatirdhaneśo gaṇanāyakaḥ |
tīvrapratāpanastāpī tāpano viśvatāpanaḥ || 33 ||
kārtasvaro hṛṣīkeśaḥ padmānando'tinanditaḥ |
padmanābho'mṛtāhāraḥ sthitimān ketumān nabhaḥ || 34 ||
anādyanto'cyuto viśvo viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ |
āmuktakavaco vāgmī kañcukī viśvabhāvanaḥ || 35 ||
animittagatiḥ śreṣṭhaḥ śaraṇyaḥ sarvatomukhaḥ |
vigāhī veṇurasahaḥ samāyuktaḥ samākratuḥ || 36 ||
dharmaketurdharmaratiḥ saṃhartā saṃyamo yamaḥ |
praṇatārtiharo vāyuḥ siddhakāryo janeśvaraḥ || 37 ||
nabho vigāhanaḥ satyaḥ savitātmā manoharaḥ |
hārī harirharo vāyurṛtuḥ kālānaladyutiḥ || 38 ||
sukhasevyo mahātejā jagatāmekakāraṇam |
mahendro viṣṭutaḥ stotraṃ stutihetuḥ prabhākaraḥ || 39 ||
sahasrakara āyuṣmān aroṣaḥ sukhadaḥ sukhī |
vyādhihā sukhadaḥ saukhyaṃ kalyāṇaḥ kalatāṃ varaḥ || 40 ||
ārogyakāraṇaṃ siddhirṛddhirvṛddhirbṛhaspatiḥ |
hiraṇyaretā ārogyaṃ vidvān bradhno budho mahān || 41 ||
prāṇavān dhṛtimān gharmo gharmakartā rucipradaḥ |
sarvapriyaḥ sarvasahaḥ sarvaśatruvināśanaḥ || 42 ||
prāṃśurvidyotano dyotaḥ sahasrakiraṇaḥ kṛtī |
keyūrī bhūṣaṇodbhāsī bhāsito bhāsano'nalaḥ || 43 ||
śaraṇyārtiharo hotā khadyotaḥ khagasattamaḥ |
sarvadyoto bhavadyotaḥ sarvadyutikaro mataḥ || 44 ||
kalyāṇaḥ kalyāṇakaraḥ kalyaḥ kalyakaraḥ kaviḥ |
kalyāṇakṛt kalyavapuḥ sarvakalyāṇabhājanam || 45 ||
śāntipriyaḥ prasannātmā praśāntaḥ praśamapriyaḥ |
udārakarmā sunayaḥ suvarcā varcasojjvalaḥ || 46 ||
varcasvī varcasāmīśastrailokyeśo vaśānugaḥ |
tejasvī suyaśā varṣmī varṇādhyakṣo balipriyaḥ || 47 ||
yaśasvī tejonilayastejasvī prakṛtisthitaḥ |
ākāśagaḥ śīghragatirāśugo gatimān khagaḥ || 48 ||
gopatirgrahadeveśo gomānekaḥ prabhañjanaḥ |
janitā prajano jīvo dīpaḥ sarvaprakāśakaḥ || 49 ||
sarvasākṣī yoganityo nabhasvānasurāntakaḥ |
rakṣoghno vighnaśamanaḥ kirīṭī sumanaḥpriyaḥ || 50 ||
marīcimālī sumatiḥ kṛtābhikhyaviśeṣakaḥ |
śiṣṭācāraḥ śubhācāraḥ svacārācāratatparaḥ || 51 ||
mandāro māṭharo veṇuḥ kṣudhāpaḥ kṣmāpatirguruḥ |
suviśiṣṭo viśiṣṭātmā vidheyo jñānaśobhanaḥ || 52 ||
mahāśvetaḥ priyo jñeyaḥ sāmago mokṣadāyakaḥ |
sarvavedapragītātmā sarvavedalayo mahān || 53 ||
vedamūrtiścaturvedo vedabhṛdvedapāragaḥ |
kriyāvānasito jiṣṇurvarīyāṃśurvarapradaḥ || 54 ||
vratacārī vratadharo lokabandhuralaṅkṛtaḥ |
alaṅkārākṣaro vedyo vidyāvān viditāśayaḥ || 55 ||
ākāro bhūṣaṇo bhūṣyo bhūṣṇurbhuvanapūjitaḥ |
cakrapāṇirdhvajadharaḥ sureśo lokavatsalaḥ || 56 ||
vāgmipatirmahābāhuḥ prakṛtirvikṛtirguṇaḥ |
andhakārāpahaḥ śreṣṭho yugāvarto yugādikṛt || 57 ||
aprameyaḥ sadāyogī nirahaṅkāra īśvaraḥ |
śubhapradaḥ śubhaḥ śāstā śubhakarmā śubhapradaḥ || 58 ||
satyavān śrutimānuccairnakāro vṛddhido'nalaḥ |
balabhṛdbalado bandhurmatimān balināṃ varaḥ || 59 ||
anaṅgo nāgarājendraḥ padmayonirgaṇeśvaraḥ |
saṃvatsara ṛturnetā kālacakrapravartakaḥ || 60 ||
padmekṣaṇaḥ padmayoniḥ prabhāvānamaraḥ prabhuḥ |
sumūrtiḥ sumatiḥ somo govindo jagadādijaḥ || 61 ||
pītavāsāḥ kṛṣṇavāsā digvāsāstvindriyātigaḥ |
atīndriyo'nekarūpaḥ skandaḥ parapurañjayaḥ || 62 ||
śaktimān jaladhṛgbhāsvān mokṣaheturayonijaḥ |
sarvadarśī jitādarśo duḥsvapnāśubhanāśanaḥ || 63 ||
māṅgalyakartā taraṇirvegavān kaśmalāpahaḥ |
spaṣṭākṣaro mahāmantro viśākho yajanapriyaḥ || 64 ||
viśvakarmā mahāśaktirdyutirīśo vihaṅgamaḥ |
vicakṣaṇo dakṣa indraḥ pratyūṣaḥ priyadarśanaḥ || 65 ||
akhinno vedanilayo vedavidviditāśayaḥ |
prabhākaro jitaripuḥ sujano'ruṇasārathiḥ || 66 ||
kunāśī surataḥ skando mahito'bhimato guruḥ |
graharājo grahapatirgrahanakṣatramaṇḍalaḥ || 67 ||
bhāskaraḥ satatānando nandano naravāhanaḥ |
maṅgalo'tha maṅgalavān māṅgalyo maṅgalāvahaḥ || 68 ||
maṅgalyacārucaritaḥ śīrṇaḥ sarvavrato vratī |
caturmukhaḥ padmamālī pūtātmā praṇatārtihā || 69 ||
akiñcanaḥ satāmīśo nirguṇo guṇavāñchuciḥ |
sampūrṇaḥ puṇḍarīkākṣo vidheyo yogatatparaḥ || 70 ||
sahasrāṃśuḥ kratumatiḥ sarvajñaḥ sumatiḥ suvāk |
suvāhano mālyadāmā kṛtāhāro haripriyaḥ || 71 ||
brahmā pracetāḥ prathitaḥ prayatātmā sthirātmakaḥ |
śatavinduḥ śatamukho garīyānanalaprabhaḥ || 72 ||
dhīro mahattaro vipraḥ purāṇapuruṣottamaḥ |
vidyārājādhirājo hi vidyāvān bhūtidaḥ sthitaḥ || 73 ||
anirdeśyavapuḥ śrīmān vipāpmā bahumaṅgalaḥ |
svaḥsthitaḥ surathaḥ svarṇo mokṣado baliketanaḥ || 74 ||
nirdvandvo dvandvahā svargaḥ sarvagaḥ samprakāśakaḥ |
dayāluḥ sūkṣmadhīḥ kṣāntiḥ kṣemākṣemasthitipriyaḥ || 75 ||
bhūdharo bhūpatirvaktā pavitrātmā trilocanaḥ |
mahāvarāhaḥ priyakṛddātā bhoktā'bhayapradaḥ || 76 ||
cakravartī dhṛtikaraḥ sampūrṇo'tha maheśvaraḥ |
caturvedadharo'cintyo vinindyo vividhāśanaḥ || 77 ||
vicitraratha ekākī saptasaptiḥ parātparaḥ |
sarvodadhisthitikaraḥ sthitistheyaḥ sthitipriyaḥ || 78 ||
niṣkalaḥ puṣkalo vibhurvasumān vāsavapriyaḥ |
paśumān vāsavasvāmī vasudhāmā vasupradaḥ || 79 ||
balavān jñānavāṃstattvamoṅkārastriṣusaṃsthitaḥ |
saṅkalpayonirdinakṛdbhagavān kāraṇāpahaḥ || 80 ||
nīlakaṇṭho dhanādhyakṣaścaturvedapriyaṃvadaḥ |
vaṣaṭkārodgātā hotā svāhākāro hutāhutiḥ || 81 ||
janārdano janānando naro nārāyaṇo'mbudaḥ |
sandehanāśano vāyurdhanvī suranamaskṛtaḥ || 82 ||
vigrahī vimalo vindurviśoko vimaladyutiḥ |
dyutimān dyotano vidyudvidyāvān vidito balī || 83 ||
gharmado himado hāsaḥ kṛṣṇavartmā sutājitaḥ |
sāvitrībhāvito rājā viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ || 84 ||
saptārciḥ saptaturagaḥ saptalokanamaskṛtaḥ |
sampūrṇo'tha jagannāthaḥ sumanāḥ śobhanapriyaḥ || 85 ||
sarvātmā sarvakṛt sṛṣṭiḥ saptimān saptamīpriyaḥ |
sumedhā medhiko medhyo medhāvī madhusūdanaḥ || 86 ||
aṅgiraḥpatiḥ kālajño dhūmaketuḥ suketanaḥ |
sukhī sukhapradaḥ saukhyaḥ kāntiḥ kāntipriyo muniḥ || 87 ||
santāpanaḥ santapana ātapastapasāṃ patiḥ |
umāpatiḥ sahasrāṃśuḥ priyakārī priyaṅkaraḥ || 88 ||
prītirvimanyurambhotthaḥ khañjano jagatāṃ patiḥ |
jagatpitā prītamanāḥ sarvaḥ kharvo guho'calaḥ || 89 ||
sarvago jagadānando jagannetā surārihā |
śreyaḥ śreyaskaro jyāyān mahānuttama udbhavaḥ || 90 ||
uttamo merumeyo'tha dharaṇo dharaṇīdharaḥ |
dharādhyakṣo dharmarājo dharmādharmapravartakaḥ || 91 ||
rathādhyakṣo rathagatistaruṇastanito'nalaḥ |
uttaro'nuttarastāpī avākpatirapāṃ patiḥ || 92 ||
puṇyasaṅkīrtanaḥ puṇyo heturlokatrayāśrayaḥ |
svarbhānurvigatānando viśiṣṭotkṛṣṭakarmakṛt || 93 ||
vyādhipraṇāśanaḥ kṣemaḥ śūraḥ sarvajitāṃ varaḥ |
ekaratho rathādhīśaḥ pitā śanaiścarasya hi || 94 ||
vaivasvatagururmṛtyurdharmanityo mahāvrataḥ |
pralambahārasañcārī pradyoto dyotitānalaḥ || 95 ||
santāpahṛt paro mantro mantramūrtirmahābalaḥ |
śreṣṭhātmā supriyaḥ śambhurmarutāmīśvareśvaraḥ || 96 ||
saṃsāragativiccettā saṃsārārṇavatārakaḥ |
saptajihvaḥ sahasrārcī ratnagarbho'parājitaḥ || 97 ||
dharmaketurameyātmā dharmādharmavarapradaḥ |
lokasākṣī lokagururlokeśaścaṇḍavāhanaḥ || 98 ||
dharmayūpo yūpavṛkṣo dhanuṣpāṇirdhanurdharaḥ |
pinākadhṛṅmahotsāho mahāmāyo mahāśanaḥ || 99 ||
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |
jñānagamyo durārādhyo lohitāṅgo vivardhanaḥ || 100 ||
khago'ndho dharmado nityo dharmakṛccitravikramaḥ |
bhagavānātmavān mantrastryakṣaro nīlalohitaḥ || 101 ||
eko'nekastrayī kālaḥ savitā samitiñjayaḥ |
śārṅgadhanvā'nalo bhīmaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ || 102 ||
sukarmā parameṣṭhī ca nākapālī divisthitaḥ |
vadānyo vāsukirvaidya ātreyo'tha parākramaḥ || 103 ||
dvāparaḥ paramodāraḥ paramo brahmacaryavān |
udīcyaveṣo mukuṭī padmahasto himāṃśubhṛt || 104 ||
sitaḥ prasannavadanaḥ padmodaranibhānanaḥ |
sāyaṃ divā divyavapuranirdeśyo mahālayaḥ || 105 ||
mahāratho mahānīśaḥ śeṣaḥ sattvarajastamaḥ |
dhṛtātapatrapratimo vimarṣī nirṇayaḥ sthitaḥ || 106 ||
ahiṃsakaḥ śuddhamatiradvitīyo vivardhanaḥ |
sarvado dhanado mokṣo vihārī bahudāyakaḥ || 107 ||
cārurātriharo nātho bhagavān sarvago'vyayaḥ |
manoharavapuḥ śubhraḥ śobhanaḥ suprabhāvanaḥ || 108 ||
suprabhāvaḥ supratāpaḥ sunetro digvidikpatiḥ |
rājñīpriyaḥ śabdakaro graheśastimirāpahaḥ || 109 ||
saiṃhikeyaripurdevo varado varanāyakaḥ |
caturbhujo mahāyogī yogīśvarapatistathā || 110 ||
anādirūpo'ditijo ratnakāntiḥ prabhāmayaḥ |
jagatpradīpo vistīrṇo mahāvistīrṇamaṇḍalaḥ || 111 ||
ekacakrarathaḥ svarṇarathaḥ svarṇaśarīradhṛk |
nirālambo gaganago dharmakarmaprabhāvakṛt || 112 ||
dharmātmā karmaṇāṃ sākṣī pratyakṣaḥ parameśvaraḥ |
merusevī sumedhāvī merurakṣākaro mahān || 113 ||
ādhārabhūto ratimāṃstathā ca dhanadhānyakṛt |
pāpasantāpahartā ca manovāñchitadāyakaḥ || 114 ||
rogahartā rājyadāyī ramaṇīyaguṇo'nṛṇī |
kālatrayānantarūpo munivṛndanamaskṛtaḥ || 115 ||
sandhyārāgakaraḥ siddhaḥ sandhyāvandanavanditaḥ |
sāmrājyadānanirataḥ samārādhanatoṣavān || 116 ||
bhaktaduḥkhakṣayakaro bhavasāgaratārakaḥ |
bhayāpahartā bhagavānaprameyaparākramaḥ |
manusvāmī manupatirmānyo manvantarādhipaḥ || 117 ||
phalaśrutiḥ |
etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi |
nāmnāṃ sahasraṃ savituḥ parāśaryo yadāha me || 1 ||
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ duḥkhaduḥsvapnanāśanam |
bandhamokṣakaraṃ caiva bhānornāmānukīrtanāt || 2 ||
yastvidaṃ śṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayato naraḥ |
akṣayaṃ sukhamannādyaṃ bhavettasyopasādhitam || 3 ||
nṛpāgnitaskarabhayaṃ vyādhito na bhayaṃ bhavet |
vijayī ca bhavennityamāśrayaṃ paramāpnuyāt || 4 ||
kīrtimān subhago vidvān sa sukhī priyadarśanaḥ |
jīvedvarṣaśatāyuśca sarvavyādhivivarjitaḥ || 5 ||
nāmnāṃ sahasramidamaṃśumataḥ paṭhedyaḥ
prātaḥ śucirniyamavān susamṛddhiyuktaḥ |
dūreṇa taṃ pariharanti sadaiva rogāḥ
bhūtāḥ suparṇamiva sarvamahoragendrāḥ || 6 ||
iti śrī bhaviṣyapurāṇe saptamakalpe śrībhagavatsūryasya sahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अस्य श्री सूर्य सहस्रनाम स्तोत्रस्य वेदव्यास ऋषिः अनुष्टुप्छन्दः सविता देवता सर्वाभीष्ट सिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ।
ध्यानम् ।
ध्येयः सदा सवितृमण्डलमध्यवर्ती
नारायणः सरसिजासनसन्निविष्टः ।
केयूरवान् मकरकुण्डलवान् किरीटी
हारी हिरण्मयवपुर्धृतशङ्खचक्रः ॥
स्तोत्रम् ।
ॐ विश्वविद्विश्वजित्कर्ता विश्वात्मा विश्वतोमुखः ।
विश्वेश्वरो विश्वयोनिर्नियतात्मा जितेन्द्रियः ॥ 1 ॥
कालाश्रयः कालकर्ता कालहा कालनाशनः ।
महायोगी महासिद्धिर्महात्मा सुमहाबलः ॥ 2 ॥
प्रभुर्विभुर्भूतनाथो भूतात्मा भुवनेश्वरः ।
भूतभव्यो भावितात्मा भूतान्तःकरणं शिवः ॥ 3 ॥
शरण्यः कमलानन्दो नन्दनो नन्दवर्धनः ।
वरेण्यो वरदो योगी सुसंयुक्तः प्रकाशकः ॥ 4 ॥
प्राप्तयानः परप्राणः पूतात्मा प्रियतः प्रियः । [प्रयतः]
नयः सहस्रपात् साधुर्दिव्यकुण्डलमण्डितः ॥ 5 ॥
अव्यङ्गधारी धीरात्मा सविता वायुवाहनः ।
समाहितमतिर्दाता विधाता कृतमङ्गलः ॥ 6 ॥
कपर्दी कल्पपाद्रुद्रः सुमना धर्मवत्सलः ।
समायुक्तो विमुक्तात्मा कृतात्मा कृतिनां वरः ॥ 7 ॥
अविचिन्त्यवपुः श्रेष्ठो महायोगी महेश्वरः ।
कान्तः कामारिरादित्यो नियतात्मा निराकुलः ॥ 8 ॥
कामः कारुणिकः कर्ता कमलाकरबोधनः ।
सप्तसप्तिरचिन्त्यात्मा महाकारुणिकोत्तमः ॥ 9 ॥
सञ्जीवनो जीवनाथो जयो जीवो जगत्पतिः ।
अयुक्तो विश्वनिलयः संविभागी वृषध्वजः ॥ 10 ॥
वृषाकपिः कल्पकर्ता कल्पान्तकरणो रविः ।
एकचक्ररथो मौनी सुरथो रथिनां वरः ॥ 11 ॥
सक्रोधनो रश्मिमाली तेजोराशिर्विभावसुः ।
दिव्यकृद्दिनकृद्देवो देवदेवो दिवस्पतिः ॥ 12 ॥
दीननाथो हरो होता दिव्यबाहुर्दिवाकरः ।
यज्ञो यज्ञपतिः पूषा स्वर्णरेताः परावरः ॥ 13 ॥
परापरज्ञस्तरणिरंशुमाली मनोहरः ।
प्राज्ञः प्राज्ञपतिः सूर्यः सविता विष्णुरंशुमान् ॥ 14 ॥
सदागतिर्गन्धवहो विहितो विधिराशुगः ।
पतङ्गः पतगः स्थाणुर्विहङ्गो विहगो वरः ॥ 15 ॥
हर्यश्वो हरिताश्वश्च हरिदश्वो जगत्प्रियः ।
त्र्यम्बकः सर्वदमनो भावितात्मा भिषग्वरः ॥ 16 ॥
आलोककृल्लोकनाथो लोकालोकनमस्कृतः ।
कालः कल्पान्तको वह्निस्तपनः सम्प्रतापनः ॥ 17 ॥
विलोचनो विरूपाक्षः सहस्राक्षः पुरन्दरः ।
सहस्ररश्मिर्मिहिरो विविधाम्बरभूषणः ॥ 18 ॥
खगः प्रतर्दनो धन्यो हयगो वाग्विशारदः ।
श्रीमानशिशिरो वाग्मी श्रीपतिः श्रीनिकेतनः ॥ 19 ॥
श्रीकण्ठः श्रीधरः श्रीमान् श्रीनिवासो वसुप्रदः ।
कामचारी महामायो महोग्रोऽविदितामयः ॥ 20 ॥
तीर्थक्रियावान् सुनयो विभक्तो भक्तवत्सलः ।
कीर्तिः कीर्तिकरो नित्यः कुण्डली कवची रथी ॥ 21 ॥
हिरण्यरेताः सप्ताश्वः प्रयतात्मा परन्तपः ।
बुद्धिमानमरश्रेष्ठो रोचिष्णुः पाकशासनः ॥ 22 ॥
समुद्रो धनदो धाता मान्धाता कश्मलापहः ।
तमोघ्नो ध्वान्तहा वह्निर्होताऽन्तःकरणो गुहः ॥ 23 ॥
पशुमान् प्रयतानन्दो भूतेशः श्रीमतां वरः ।
नित्योऽदितो नित्यरथः सुरेशः सुरपूजितः ॥ 24 ॥
अजितो विजितो जेता जङ्गमस्थावरात्मकः ।
जीवानन्दो नित्यगामी विजेता विजयप्रदः ॥ 25 ॥
पर्जन्योऽग्निः स्थितिः स्थेयः स्थविरोऽथ निरञ्जनः ।
प्रद्योतनो रथारूढः सर्वलोकप्रकाशकः ॥ 26 ॥
ध्रुवो मेषी महावीर्यो हंसः संसारतारकः ।
सृष्टिकर्ता क्रियाहेतुर्मार्तण्डो मरुतां पतिः ॥ 27 ॥
मरुत्वान् दहनस्त्वष्टा भगो भर्गोऽर्यमा कपिः ।
वरुणेशो जगन्नाथः कृतकृत्यः सुलोचनः ॥ 28 ॥
विवस्वान् भानुमान् कार्यः कारणस्तेजसां निधिः ।
असङ्गगामी तिग्मांशुर्धर्मांशुर्दीप्तदीधितिः ॥ 29 ॥
सहस्रदीधितिर्ब्रध्नः सहस्रांशुर्दिवाकरः ।
गभस्तिमान् दीधितिमान् स्रग्वी मणिकुलद्युतिः ॥ 30 ॥
भास्करः सुरकार्यज्ञः सर्वज्ञस्तीक्ष्णदीधितिः ।
सुरज्येष्ठः सुरपतिर्बहुज्ञो वचसां पतिः ॥ 31 ॥
तेजोनिधिर्बृहत्तेजा बृहत्कीर्तिर्बृहस्पतिः ।
अहिमानूर्जितो धीमानामुक्तः कीर्तिवर्धनः ॥ 32 ॥
महावैद्यो गणपतिर्धनेशो गणनायकः ।
तीव्रप्रतापनस्तापी तापनो विश्वतापनः ॥ 33 ॥
कार्तस्वरो हृषीकेशः पद्मानन्दोऽतिनन्दितः ।
पद्मनाभोऽमृताहारः स्थितिमान् केतुमान् नभः ॥ 34 ॥
अनाद्यन्तोऽच्युतो विश्वो विश्वामित्रो घृणिर्विराट् ।
आमुक्तकवचो वाग्मी कञ्चुकी विश्वभावनः ॥ 35 ॥
अनिमित्तगतिः श्रेष्ठः शरण्यः सर्वतोमुखः ।
विगाही वेणुरसहः समायुक्तः समाक्रतुः ॥ 36 ॥
धर्मकेतुर्धर्मरतिः संहर्ता संयमो यमः ।
प्रणतार्तिहरो वायुः सिद्धकार्यो जनेश्वरः ॥ 37 ॥
नभो विगाहनः सत्यः सवितात्मा मनोहरः ।
हारी हरिर्हरो वायुरृतुः कालानलद्युतिः ॥ 38 ॥
सुखसेव्यो महातेजा जगतामेककारणम् ।
महेन्द्रो विष्टुतः स्तोत्रं स्तुतिहेतुः प्रभाकरः ॥ 39 ॥
सहस्रकर आयुष्मान् अरोषः सुखदः सुखी ।
व्याधिहा सुखदः सौख्यं कल्याणः कलतां वरः ॥ 40 ॥
आरोग्यकारणं सिद्धिरृद्धिर्वृद्धिर्बृहस्पतिः ।
हिरण्यरेता आरोग्यं विद्वान् ब्रध्नो बुधो महान् ॥ 41 ॥
प्राणवान् धृतिमान् घर्मो घर्मकर्ता रुचिप्रदः ।
सर्वप्रियः सर्वसहः सर्वशत्रुविनाशनः ॥ 42 ॥
प्रांशुर्विद्योतनो द्योतः सहस्रकिरणः कृती ।
केयूरी भूषणोद्भासी भासितो भासनोऽनलः ॥ 43 ॥
शरण्यार्तिहरो होता खद्योतः खगसत्तमः ।
सर्वद्योतो भवद्योतः सर्वद्युतिकरो मतः ॥ 44 ॥
कल्याणः कल्याणकरः कल्यः कल्यकरः कविः ।
कल्याणकृत् कल्यवपुः सर्वकल्याणभाजनम् ॥ 45 ॥
शान्तिप्रियः प्रसन्नात्मा प्रशान्तः प्रशमप्रियः ।
उदारकर्मा सुनयः सुवर्चा वर्चसोज्ज्वलः ॥ 46 ॥
वर्चस्वी वर्चसामीशस्त्रैलोक्येशो वशानुगः ।
तेजस्वी सुयशा वर्ष्मी वर्णाध्यक्षो बलिप्रियः ॥ 47 ॥
यशस्वी तेजोनिलयस्तेजस्वी प्रकृतिस्थितः ।
आकाशगः शीघ्रगतिराशुगो गतिमान् खगः ॥ 48 ॥
गोपतिर्ग्रहदेवेशो गोमानेकः प्रभञ्जनः ।
जनिता प्रजनो जीवो दीपः सर्वप्रकाशकः ॥ 49 ॥
सर्वसाक्षी योगनित्यो नभस्वानसुरान्तकः ।
रक्षोघ्नो विघ्नशमनः किरीटी सुमनःप्रियः ॥ 50 ॥
मरीचिमाली सुमतिः कृताभिख्यविशेषकः ।
शिष्टाचारः शुभाचारः स्वचाराचारतत्परः ॥ 51 ॥
मन्दारो माठरो वेणुः क्षुधापः क्ष्मापतिर्गुरुः ।
सुविशिष्टो विशिष्टात्मा विधेयो ज्ञानशोभनः ॥ 52 ॥
महाश्वेतः प्रियो ज्ञेयः सामगो मोक्षदायकः ।
सर्ववेदप्रगीतात्मा सर्ववेदलयो महान् ॥ 53 ॥
वेदमूर्तिश्चतुर्वेदो वेदभृद्वेदपारगः ।
क्रियावानसितो जिष्णुर्वरीयांशुर्वरप्रदः ॥ 54 ॥
व्रतचारी व्रतधरो लोकबन्धुरलङ्कृतः ।
अलङ्काराक्षरो वेद्यो विद्यावान् विदिताशयः ॥ 55 ॥
आकारो भूषणो भूष्यो भूष्णुर्भुवनपूजितः ।
चक्रपाणिर्ध्वजधरः सुरेशो लोकवत्सलः ॥ 56 ॥
वाग्मिपतिर्महाबाहुः प्रकृतिर्विकृतिर्गुणः ।
अन्धकारापहः श्रेष्ठो युगावर्तो युगादिकृत् ॥ 57 ॥
अप्रमेयः सदायोगी निरहङ्कार ईश्वरः ।
शुभप्रदः शुभः शास्ता शुभकर्मा शुभप्रदः ॥ 58 ॥
सत्यवान् श्रुतिमानुच्चैर्नकारो वृद्धिदोऽनलः ।
बलभृद्बलदो बन्धुर्मतिमान् बलिनां वरः ॥ 59 ॥
अनङ्गो नागराजेन्द्रः पद्मयोनिर्गणेश्वरः ।
संवत्सर ऋतुर्नेता कालचक्रप्रवर्तकः ॥ 60 ॥
पद्मेक्षणः पद्मयोनिः प्रभावानमरः प्रभुः ।
सुमूर्तिः सुमतिः सोमो गोविन्दो जगदादिजः ॥ 61 ॥
पीतवासाः कृष्णवासा दिग्वासास्त्विन्द्रियातिगः ।
अतीन्द्रियोऽनेकरूपः स्कन्दः परपुरञ्जयः ॥ 62 ॥
शक्तिमान् जलधृग्भास्वान् मोक्षहेतुरयोनिजः ।
सर्वदर्शी जितादर्शो दुःस्वप्नाशुभनाशनः ॥ 63 ॥
माङ्गल्यकर्ता तरणिर्वेगवान् कश्मलापहः ।
स्पष्टाक्षरो महामन्त्रो विशाखो यजनप्रियः ॥ 64 ॥
विश्वकर्मा महाशक्तिर्द्युतिरीशो विहङ्गमः ।
विचक्षणो दक्ष इन्द्रः प्रत्यूषः प्रियदर्शनः ॥ 65 ॥
अखिन्नो वेदनिलयो वेदविद्विदिताशयः ।
प्रभाकरो जितरिपुः सुजनोऽरुणसारथिः ॥ 66 ॥
कुनाशी सुरतः स्कन्दो महितोऽभिमतो गुरुः ।
ग्रहराजो ग्रहपतिर्ग्रहनक्षत्रमण्डलः ॥ 67 ॥
भास्करः सततानन्दो नन्दनो नरवाहनः ।
मङ्गलोऽथ मङ्गलवान् माङ्गल्यो मङ्गलावहः ॥ 68 ॥
मङ्गल्यचारुचरितः शीर्णः सर्वव्रतो व्रती ।
चतुर्मुखः पद्ममाली पूतात्मा प्रणतार्तिहा ॥ 69 ॥
अकिञ्चनः सतामीशो निर्गुणो गुणवाञ्छुचिः ।
सम्पूर्णः पुण्डरीकाक्षो विधेयो योगतत्परः ॥ 70 ॥
सहस्रांशुः क्रतुमतिः सर्वज्ञः सुमतिः सुवाक् ।
सुवाहनो माल्यदामा कृताहारो हरिप्रियः ॥ 71 ॥
ब्रह्मा प्रचेताः प्रथितः प्रयतात्मा स्थिरात्मकः ।
शतविन्दुः शतमुखो गरीयाननलप्रभः ॥ 72 ॥
धीरो महत्तरो विप्रः पुराणपुरुषोत्तमः ।
विद्याराजाधिराजो हि विद्यावान् भूतिदः स्थितः ॥ 73 ॥
अनिर्देश्यवपुः श्रीमान् विपाप्मा बहुमङ्गलः ।
स्वःस्थितः सुरथः स्वर्णो मोक्षदो बलिकेतनः ॥ 74 ॥
निर्द्वन्द्वो द्वन्द्वहा स्वर्गः सर्वगः सम्प्रकाशकः ।
दयालुः सूक्ष्मधीः क्षान्तिः क्षेमाक्षेमस्थितिप्रियः ॥ 75 ॥
भूधरो भूपतिर्वक्ता पवित्रात्मा त्रिलोचनः ।
महावराहः प्रियकृद्दाता भोक्ताऽभयप्रदः ॥ 76 ॥
चक्रवर्ती धृतिकरः सम्पूर्णोऽथ महेश्वरः ।
चतुर्वेदधरोऽचिन्त्यो विनिन्द्यो विविधाशनः ॥ 77 ॥
विचित्ररथ एकाकी सप्तसप्तिः परात्परः ।
सर्वोदधिस्थितिकरः स्थितिस्थेयः स्थितिप्रियः ॥ 78 ॥
निष्कलः पुष्कलो विभुर्वसुमान् वासवप्रियः ।
पशुमान् वासवस्वामी वसुधामा वसुप्रदः ॥ 79 ॥
बलवान् ज्ञानवांस्तत्त्वमोङ्कारस्त्रिषुसंस्थितः ।
सङ्कल्पयोनिर्दिनकृद्भगवान् कारणापहः ॥ 80 ॥
नीलकण्ठो धनाध्यक्षश्चतुर्वेदप्रियंवदः ।
वषट्कारोद्गाता होता स्वाहाकारो हुताहुतिः ॥ 81 ॥
जनार्दनो जनानन्दो नरो नारायणोऽम्बुदः ।
सन्देहनाशनो वायुर्धन्वी सुरनमस्कृतः ॥ 82 ॥
विग्रही विमलो विन्दुर्विशोको विमलद्युतिः ।
द्युतिमान् द्योतनो विद्युद्विद्यावान् विदितो बली ॥ 83 ॥
घर्मदो हिमदो हासः कृष्णवर्त्मा सुताजितः ।
सावित्रीभावितो राजा विश्वामित्रो घृणिर्विराट् ॥ 84 ॥
सप्तार्चिः सप्ततुरगः सप्तलोकनमस्कृतः ।
सम्पूर्णोऽथ जगन्नाथः सुमनाः शोभनप्रियः ॥ 85 ॥
सर्वात्मा सर्वकृत् सृष्टिः सप्तिमान् सप्तमीप्रियः ।
सुमेधा मेधिको मेध्यो मेधावी मधुसूदनः ॥ 86 ॥
अङ्गिरःपतिः कालज्ञो धूमकेतुः सुकेतनः ।
सुखी सुखप्रदः सौख्यः कान्तिः कान्तिप्रियो मुनिः ॥ 87 ॥
सन्तापनः सन्तपन आतपस्तपसां पतिः ।
उमापतिः सहस्रांशुः प्रियकारी प्रियङ्करः ॥ 88 ॥
प्रीतिर्विमन्युरम्भोत्थः खञ्जनो जगतां पतिः ।
जगत्पिता प्रीतमनाः सर्वः खर्वो गुहोऽचलः ॥ 89 ॥
सर्वगो जगदानन्दो जगन्नेता सुरारिहा ।
श्रेयः श्रेयस्करो ज्यायान् महानुत्तम उद्भवः ॥ 90 ॥
उत्तमो मेरुमेयोऽथ धरणो धरणीधरः ।
धराध्यक्षो धर्मराजो धर्माधर्मप्रवर्तकः ॥ 91 ॥
रथाध्यक्षो रथगतिस्तरुणस्तनितोऽनलः ।
उत्तरोऽनुत्तरस्तापी अवाक्पतिरपां पतिः ॥ 92 ॥
पुण्यसङ्कीर्तनः पुण्यो हेतुर्लोकत्रयाश्रयः ।
स्वर्भानुर्विगतानन्दो विशिष्टोत्कृष्टकर्मकृत् ॥ 93 ॥
व्याधिप्रणाशनः क्षेमः शूरः सर्वजितां वरः ।
एकरथो रथाधीशः पिता शनैश्चरस्य हि ॥ 94 ॥
वैवस्वतगुरुर्मृत्युर्धर्मनित्यो महाव्रतः ।
प्रलम्बहारसञ्चारी प्रद्योतो द्योतितानलः ॥ 95 ॥
सन्तापहृत् परो मन्त्रो मन्त्रमूर्तिर्महाबलः ।
श्रेष्ठात्मा सुप्रियः शम्भुर्मरुतामीश्वरेश्वरः ॥ 96 ॥
संसारगतिविच्चेत्ता संसारार्णवतारकः ।
सप्तजिह्वः सहस्रार्ची रत्नगर्भोऽपराजितः ॥ 97 ॥
धर्मकेतुरमेयात्मा धर्माधर्मवरप्रदः ।
लोकसाक्षी लोकगुरुर्लोकेशश्चण्डवाहनः ॥ 98 ॥
धर्मयूपो यूपवृक्षो धनुष्पाणिर्धनुर्धरः ।
पिनाकधृङ्महोत्साहो महामायो महाशनः ॥ 99 ॥
वीरः शक्तिमतां श्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
ज्ञानगम्यो दुराराध्यो लोहिताङ्गो विवर्धनः ॥ 100 ॥
खगोऽन्धो धर्मदो नित्यो धर्मकृच्चित्रविक्रमः ।
भगवानात्मवान् मन्त्रस्त्र्यक्षरो नीललोहितः ॥ 101 ॥
एकोऽनेकस्त्रयी कालः सविता समितिञ्जयः ।
शार्ङ्गधन्वाऽनलो भीमः सर्वप्रहरणायुधः ॥ 102 ॥
सुकर्मा परमेष्ठी च नाकपाली दिविस्थितः ।
वदान्यो वासुकिर्वैद्य आत्रेयोऽथ पराक्रमः ॥ 103 ॥
द्वापरः परमोदारः परमो ब्रह्मचर्यवान् ।
उदीच्यवेषो मुकुटी पद्महस्तो हिमांशुभृत् ॥ 104 ॥
सितः प्रसन्नवदनः पद्मोदरनिभाननः ।
सायं दिवा दिव्यवपुरनिर्देश्यो महालयः ॥ 105 ॥
महारथो महानीशः शेषः सत्त्वरजस्तमः ।
धृतातपत्रप्रतिमो विमर्षी निर्णयः स्थितः ॥ 106 ॥
अहिंसकः शुद्धमतिरद्वितीयो विवर्धनः ।
सर्वदो धनदो मोक्षो विहारी बहुदायकः ॥ 107 ॥
चारुरात्रिहरो नाथो भगवान् सर्वगोऽव्ययः ।
मनोहरवपुः शुभ्रः शोभनः सुप्रभावनः ॥ 108 ॥
सुप्रभावः सुप्रतापः सुनेत्रो दिग्विदिक्पतिः ।
राज्ञीप्रियः शब्दकरो ग्रहेशस्तिमिरापहः ॥ 109 ॥
सैंहिकेयरिपुर्देवो वरदो वरनायकः ।
चतुर्भुजो महायोगी योगीश्वरपतिस्तथा ॥ 110 ॥
अनादिरूपोऽदितिजो रत्नकान्तिः प्रभामयः ।
जगत्प्रदीपो विस्तीर्णो महाविस्तीर्णमण्डलः ॥ 111 ॥
एकचक्ररथः स्वर्णरथः स्वर्णशरीरधृक् ।
निरालम्बो गगनगो धर्मकर्मप्रभावकृत् ॥ 112 ॥
धर्मात्मा कर्मणां साक्षी प्रत्यक्षः परमेश्वरः ।
मेरुसेवी सुमेधावी मेरुरक्षाकरो महान् ॥ 113 ॥
आधारभूतो रतिमांस्तथा च धनधान्यकृत् ।
पापसन्तापहर्ता च मनोवाञ्छितदायकः ॥ 114 ॥
रोगहर्ता राज्यदायी रमणीयगुणोऽनृणी ।
कालत्रयानन्तरूपो मुनिवृन्दनमस्कृतः ॥ 115 ॥
सन्ध्यारागकरः सिद्धः सन्ध्यावन्दनवन्दितः ।
साम्राज्यदाननिरतः समाराधनतोषवान् ॥ 116 ॥
भक्तदुःखक्षयकरो भवसागरतारकः ।
भयापहर्ता भगवानप्रमेयपराक्रमः ।
मनुस्वामी मनुपतिर्मान्यो मन्वन्तराधिपः ॥ 117 ॥
फलश्रुतिः ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
नाम्नां सहस्रं सवितुः पराशर्यो यदाह मे ॥ 1 ॥
धन्यं यशस्यमायुष्यं दुःखदुःस्वप्ननाशनम् ।
बन्धमोक्षकरं चैव भानोर्नामानुकीर्तनात् ॥ 2 ॥
यस्त्विदं शृणुयान्नित्यं पठेद्वा प्रयतो नरः ।
अक्षयं सुखमन्नाद्यं भवेत्तस्योपसाधितम् ॥ 3 ॥
नृपाग्नितस्करभयं व्याधितो न भयं भवेत् ।
विजयी च भवेन्नित्यमाश्रयं परमाप्नुयात् ॥ 4 ॥
कीर्तिमान् सुभगो विद्वान् स सुखी प्रियदर्शनः ।
जीवेद्वर्षशतायुश्च सर्वव्याधिविवर्जितः ॥ 5 ॥
नाम्नां सहस्रमिदमंशुमतः पठेद्यः
प्रातः शुचिर्नियमवान् सुसमृद्धियुक्तः ।
दूरेण तं परिहरन्ति सदैव रोगाः
भूताः सुपर्णमिव सर्वमहोरगेन्द्राः ॥ 6 ॥
इति श्री भविष्यपुराणे सप्तमकल्पे श्रीभगवत्सूर्यस्य सहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
asya śrī sūrya sahasranāma stotrasya vedavyāsa ṛṣiḥ anuṣṭupchandaḥ savitā devatā sarvābhīṣṭa siddhyarthe jape viniyogaḥ |
dhyānam |
dhyeyaḥ sadā savitṛmaṇḍalamadhyavartī
nārāyaṇaḥ sarasijāsanasanniviṣṭaḥ |
keyūravān makarakuṇḍalavān kirīṭī
hārī hiraṇmayavapurdhṛtaśaṅkhacakraḥ ||
stotram |
oṃ viśvavidviśvajitkartā viśvātmā viśvatomukhaḥ |
viśveśvaro viśvayonirniyatātmā jitendriyaḥ || 1 ||
kālāśrayaḥ kālakartā kālahā kālanāśanaḥ |
mahāyogī mahāsiddhirmahātmā sumahābalaḥ || 2 ||
prabhurvibhurbhūtanātho bhūtātmā bhuvaneśvaraḥ |
bhūtabhavyo bhāvitātmā bhūtāntaḥkaraṇaṃ śivaḥ || 3 ||
śaraṇyaḥ kamalānando nandano nandavardhanaḥ |
vareṇyo varado yogī susaṃyuktaḥ prakāśakaḥ || 4 ||
prāptayānaḥ paraprāṇaḥ pūtātmā priyataḥ priyaḥ | [prayataḥ]
nayaḥ sahasrapāt sādhurdivyakuṇḍalamaṇḍitaḥ || 5 ||
avyaṅgadhārī dhīrātmā savitā vāyuvāhanaḥ |
samāhitamatirdātā vidhātā kṛtamaṅgalaḥ || 6 ||
kapardī kalpapādrudraḥ sumanā dharmavatsalaḥ |
samāyukto vimuktātmā kṛtātmā kṛtināṃ varaḥ || 7 ||
avicintyavapuḥ śreṣṭho mahāyogī maheśvaraḥ |
kāntaḥ kāmārirādityo niyatātmā nirākulaḥ || 8 ||
kāmaḥ kāruṇikaḥ kartā kamalākarabodhanaḥ |
saptasaptiracintyātmā mahākāruṇikottamaḥ || 9 ||
sañjīvano jīvanātho jayo jīvo jagatpatiḥ |
ayukto viśvanilayaḥ saṃvibhāgī vṛṣadhvajaḥ || 10 ||
vṛṣākapiḥ kalpakartā kalpāntakaraṇo raviḥ |
ekacakraratho maunī suratho rathināṃ varaḥ || 11 ||
sakrodhano raśmimālī tejorāśirvibhāvasuḥ |
divyakṛddinakṛddevo devadevo divaspatiḥ || 12 ||
dīnanātho haro hotā divyabāhurdivākaraḥ |
yajño yajñapatiḥ pūṣā svarṇaretāḥ parāvaraḥ || 13 ||
parāparajñastaraṇiraṃśumālī manoharaḥ |
prājñaḥ prājñapatiḥ sūryaḥ savitā viṣṇuraṃśumān || 14 ||
sadāgatirgandhavaho vihito vidhirāśugaḥ |
pataṅgaḥ patagaḥ sthāṇurvihaṅgo vihago varaḥ || 15 ||
haryaśvo haritāśvaśca haridaśvo jagatpriyaḥ |
tryambakaḥ sarvadamano bhāvitātmā bhiṣagvaraḥ || 16 ||
ālokakṛllokanātho lokālokanamaskṛtaḥ |
kālaḥ kalpāntako vahnistapanaḥ sampratāpanaḥ || 17 ||
vilocano virūpākṣaḥ sahasrākṣaḥ purandaraḥ |
sahasraraśmirmihiro vividhāmbarabhūṣaṇaḥ || 18 ||
khagaḥ pratardano dhanyo hayago vāgviśāradaḥ |
śrīmānaśiśiro vāgmī śrīpatiḥ śrīniketanaḥ || 19 ||
śrīkaṇṭhaḥ śrīdharaḥ śrīmān śrīnivāso vasupradaḥ |
kāmacārī mahāmāyo mahogro'viditāmayaḥ || 20 ||
tīrthakriyāvān sunayo vibhakto bhaktavatsalaḥ |
kīrtiḥ kīrtikaro nityaḥ kuṇḍalī kavacī rathī || 21 ||
hiraṇyaretāḥ saptāśvaḥ prayatātmā parantapaḥ |
buddhimānamaraśreṣṭho rociṣṇuḥ pākaśāsanaḥ || 22 ||
samudro dhanado dhātā māndhātā kaśmalāpahaḥ |
tamoghno dhvāntahā vahnirhotā'ntaḥkaraṇo guhaḥ || 23 ||
paśumān prayatānando bhūteśaḥ śrīmatāṃ varaḥ |
nityo'dito nityarathaḥ sureśaḥ surapūjitaḥ || 24 ||
ajito vijito jetā jaṅgamasthāvarātmakaḥ |
jīvānando nityagāmī vijetā vijayapradaḥ || 25 ||
parjanyo'gniḥ sthitiḥ stheyaḥ sthaviro'tha nirañjanaḥ |
pradyotano rathārūḍhaḥ sarvalokaprakāśakaḥ || 26 ||
dhruvo meṣī mahāvīryo haṃsaḥ saṃsāratārakaḥ |
sṛṣṭikartā kriyāheturmārtaṇḍo marutāṃ patiḥ || 27 ||
marutvān dahanastvaṣṭā bhago bhargo'ryamā kapiḥ |
varuṇeśo jagannāthaḥ kṛtakṛtyaḥ sulocanaḥ || 28 ||
vivasvān bhānumān kāryaḥ kāraṇastejasāṃ nidhiḥ |
asaṅgagāmī tigmāṃśurdharmāṃśurdīptadīdhitiḥ || 29 ||
sahasradīdhitirbradhnaḥ sahasrāṃśurdivākaraḥ |
gabhastimān dīdhitimān sragvī maṇikuladyutiḥ || 30 ||
bhāskaraḥ surakāryajñaḥ sarvajñastīkṣṇadīdhitiḥ |
surajyeṣṭhaḥ surapatirbahujño vacasāṃ patiḥ || 31 ||
tejonidhirbṛhattejā bṛhatkīrtirbṛhaspatiḥ |
ahimānūrjito dhīmānāmuktaḥ kīrtivardhanaḥ || 32 ||
mahāvaidyo gaṇapatirdhaneśo gaṇanāyakaḥ |
tīvrapratāpanastāpī tāpano viśvatāpanaḥ || 33 ||
kārtasvaro hṛṣīkeśaḥ padmānando'tinanditaḥ |
padmanābho'mṛtāhāraḥ sthitimān ketumān nabhaḥ || 34 ||
anādyanto'cyuto viśvo viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ |
āmuktakavaco vāgmī kañcukī viśvabhāvanaḥ || 35 ||
animittagatiḥ śreṣṭhaḥ śaraṇyaḥ sarvatomukhaḥ |
vigāhī veṇurasahaḥ samāyuktaḥ samākratuḥ || 36 ||
dharmaketurdharmaratiḥ saṃhartā saṃyamo yamaḥ |
praṇatārtiharo vāyuḥ siddhakāryo janeśvaraḥ || 37 ||
nabho vigāhanaḥ satyaḥ savitātmā manoharaḥ |
hārī harirharo vāyurṛtuḥ kālānaladyutiḥ || 38 ||
sukhasevyo mahātejā jagatāmekakāraṇam |
mahendro viṣṭutaḥ stotraṃ stutihetuḥ prabhākaraḥ || 39 ||
sahasrakara āyuṣmān aroṣaḥ sukhadaḥ sukhī |
vyādhihā sukhadaḥ saukhyaṃ kalyāṇaḥ kalatāṃ varaḥ || 40 ||
ārogyakāraṇaṃ siddhirṛddhirvṛddhirbṛhaspatiḥ |
hiraṇyaretā ārogyaṃ vidvān bradhno budho mahān || 41 ||
prāṇavān dhṛtimān gharmo gharmakartā rucipradaḥ |
sarvapriyaḥ sarvasahaḥ sarvaśatruvināśanaḥ || 42 ||
prāṃśurvidyotano dyotaḥ sahasrakiraṇaḥ kṛtī |
keyūrī bhūṣaṇodbhāsī bhāsito bhāsano'nalaḥ || 43 ||
śaraṇyārtiharo hotā khadyotaḥ khagasattamaḥ |
sarvadyoto bhavadyotaḥ sarvadyutikaro mataḥ || 44 ||
kalyāṇaḥ kalyāṇakaraḥ kalyaḥ kalyakaraḥ kaviḥ |
kalyāṇakṛt kalyavapuḥ sarvakalyāṇabhājanam || 45 ||
śāntipriyaḥ prasannātmā praśāntaḥ praśamapriyaḥ |
udārakarmā sunayaḥ suvarcā varcasojjvalaḥ || 46 ||
varcasvī varcasāmīśastrailokyeśo vaśānugaḥ |
tejasvī suyaśā varṣmī varṇādhyakṣo balipriyaḥ || 47 ||
yaśasvī tejonilayastejasvī prakṛtisthitaḥ |
ākāśagaḥ śīghragatirāśugo gatimān khagaḥ || 48 ||
gopatirgrahadeveśo gomānekaḥ prabhañjanaḥ |
janitā prajano jīvo dīpaḥ sarvaprakāśakaḥ || 49 ||
sarvasākṣī yoganityo nabhasvānasurāntakaḥ |
rakṣoghno vighnaśamanaḥ kirīṭī sumanaḥpriyaḥ || 50 ||
marīcimālī sumatiḥ kṛtābhikhyaviśeṣakaḥ |
śiṣṭācāraḥ śubhācāraḥ svacārācāratatparaḥ || 51 ||
mandāro māṭharo veṇuḥ kṣudhāpaḥ kṣmāpatirguruḥ |
suviśiṣṭo viśiṣṭātmā vidheyo jñānaśobhanaḥ || 52 ||
mahāśvetaḥ priyo jñeyaḥ sāmago mokṣadāyakaḥ |
sarvavedapragītātmā sarvavedalayo mahān || 53 ||
vedamūrtiścaturvedo vedabhṛdvedapāragaḥ |
kriyāvānasito jiṣṇurvarīyāṃśurvarapradaḥ || 54 ||
vratacārī vratadharo lokabandhuralaṅkṛtaḥ |
alaṅkārākṣaro vedyo vidyāvān viditāśayaḥ || 55 ||
ākāro bhūṣaṇo bhūṣyo bhūṣṇurbhuvanapūjitaḥ |
cakrapāṇirdhvajadharaḥ sureśo lokavatsalaḥ || 56 ||
vāgmipatirmahābāhuḥ prakṛtirvikṛtirguṇaḥ |
andhakārāpahaḥ śreṣṭho yugāvarto yugādikṛt || 57 ||
aprameyaḥ sadāyogī nirahaṅkāra īśvaraḥ |
śubhapradaḥ śubhaḥ śāstā śubhakarmā śubhapradaḥ || 58 ||
satyavān śrutimānuccairnakāro vṛddhido'nalaḥ |
balabhṛdbalado bandhurmatimān balināṃ varaḥ || 59 ||
anaṅgo nāgarājendraḥ padmayonirgaṇeśvaraḥ |
saṃvatsara ṛturnetā kālacakrapravartakaḥ || 60 ||
padmekṣaṇaḥ padmayoniḥ prabhāvānamaraḥ prabhuḥ |
sumūrtiḥ sumatiḥ somo govindo jagadādijaḥ || 61 ||
pītavāsāḥ kṛṣṇavāsā digvāsāstvindriyātigaḥ |
atīndriyo'nekarūpaḥ skandaḥ parapurañjayaḥ || 62 ||
śaktimān jaladhṛgbhāsvān mokṣaheturayonijaḥ |
sarvadarśī jitādarśo duḥsvapnāśubhanāśanaḥ || 63 ||
māṅgalyakartā taraṇirvegavān kaśmalāpahaḥ |
spaṣṭākṣaro mahāmantro viśākho yajanapriyaḥ || 64 ||
viśvakarmā mahāśaktirdyutirīśo vihaṅgamaḥ |
vicakṣaṇo dakṣa indraḥ pratyūṣaḥ priyadarśanaḥ || 65 ||
akhinno vedanilayo vedavidviditāśayaḥ |
prabhākaro jitaripuḥ sujano'ruṇasārathiḥ || 66 ||
kunāśī surataḥ skando mahito'bhimato guruḥ |
graharājo grahapatirgrahanakṣatramaṇḍalaḥ || 67 ||
bhāskaraḥ satatānando nandano naravāhanaḥ |
maṅgalo'tha maṅgalavān māṅgalyo maṅgalāvahaḥ || 68 ||
maṅgalyacārucaritaḥ śīrṇaḥ sarvavrato vratī |
caturmukhaḥ padmamālī pūtātmā praṇatārtihā || 69 ||
akiñcanaḥ satāmīśo nirguṇo guṇavāñchuciḥ |
sampūrṇaḥ puṇḍarīkākṣo vidheyo yogatatparaḥ || 70 ||
sahasrāṃśuḥ kratumatiḥ sarvajñaḥ sumatiḥ suvāk |
suvāhano mālyadāmā kṛtāhāro haripriyaḥ || 71 ||
brahmā pracetāḥ prathitaḥ prayatātmā sthirātmakaḥ |
śatavinduḥ śatamukho garīyānanalaprabhaḥ || 72 ||
dhīro mahattaro vipraḥ purāṇapuruṣottamaḥ |
vidyārājādhirājo hi vidyāvān bhūtidaḥ sthitaḥ || 73 ||
anirdeśyavapuḥ śrīmān vipāpmā bahumaṅgalaḥ |
svaḥsthitaḥ surathaḥ svarṇo mokṣado baliketanaḥ || 74 ||
nirdvandvo dvandvahā svargaḥ sarvagaḥ samprakāśakaḥ |
dayāluḥ sūkṣmadhīḥ kṣāntiḥ kṣemākṣemasthitipriyaḥ || 75 ||
bhūdharo bhūpatirvaktā pavitrātmā trilocanaḥ |
mahāvarāhaḥ priyakṛddātā bhoktā'bhayapradaḥ || 76 ||
cakravartī dhṛtikaraḥ sampūrṇo'tha maheśvaraḥ |
caturvedadharo'cintyo vinindyo vividhāśanaḥ || 77 ||
vicitraratha ekākī saptasaptiḥ parātparaḥ |
sarvodadhisthitikaraḥ sthitistheyaḥ sthitipriyaḥ || 78 ||
niṣkalaḥ puṣkalo vibhurvasumān vāsavapriyaḥ |
paśumān vāsavasvāmī vasudhāmā vasupradaḥ || 79 ||
balavān jñānavāṃstattvamoṅkārastriṣusaṃsthitaḥ |
saṅkalpayonirdinakṛdbhagavān kāraṇāpahaḥ || 80 ||
nīlakaṇṭho dhanādhyakṣaścaturvedapriyaṃvadaḥ |
vaṣaṭkārodgātā hotā svāhākāro hutāhutiḥ || 81 ||
janārdano janānando naro nārāyaṇo'mbudaḥ |
sandehanāśano vāyurdhanvī suranamaskṛtaḥ || 82 ||
vigrahī vimalo vindurviśoko vimaladyutiḥ |
dyutimān dyotano vidyudvidyāvān vidito balī || 83 ||
gharmado himado hāsaḥ kṛṣṇavartmā sutājitaḥ |
sāvitrībhāvito rājā viśvāmitro ghṛṇirvirāṭ || 84 ||
saptārciḥ saptaturagaḥ saptalokanamaskṛtaḥ |
sampūrṇo'tha jagannāthaḥ sumanāḥ śobhanapriyaḥ || 85 ||
sarvātmā sarvakṛt sṛṣṭiḥ saptimān saptamīpriyaḥ |
sumedhā medhiko medhyo medhāvī madhusūdanaḥ || 86 ||
aṅgiraḥpatiḥ kālajño dhūmaketuḥ suketanaḥ |
sukhī sukhapradaḥ saukhyaḥ kāntiḥ kāntipriyo muniḥ || 87 ||
santāpanaḥ santapana ātapastapasāṃ patiḥ |
umāpatiḥ sahasrāṃśuḥ priyakārī priyaṅkaraḥ || 88 ||
prītirvimanyurambhotthaḥ khañjano jagatāṃ patiḥ |
jagatpitā prītamanāḥ sarvaḥ kharvo guho'calaḥ || 89 ||
sarvago jagadānando jagannetā surārihā |
śreyaḥ śreyaskaro jyāyān mahānuttama udbhavaḥ || 90 ||
uttamo merumeyo'tha dharaṇo dharaṇīdharaḥ |
dharādhyakṣo dharmarājo dharmādharmapravartakaḥ || 91 ||
rathādhyakṣo rathagatistaruṇastanito'nalaḥ |
uttaro'nuttarastāpī avākpatirapāṃ patiḥ || 92 ||
puṇyasaṅkīrtanaḥ puṇyo heturlokatrayāśrayaḥ |
svarbhānurvigatānando viśiṣṭotkṛṣṭakarmakṛt || 93 ||
vyādhipraṇāśanaḥ kṣemaḥ śūraḥ sarvajitāṃ varaḥ |
ekaratho rathādhīśaḥ pitā śanaiścarasya hi || 94 ||
vaivasvatagururmṛtyurdharmanityo mahāvrataḥ |
pralambahārasañcārī pradyoto dyotitānalaḥ || 95 ||
santāpahṛt paro mantro mantramūrtirmahābalaḥ |
śreṣṭhātmā supriyaḥ śambhurmarutāmīśvareśvaraḥ || 96 ||
saṃsāragativiccettā saṃsārārṇavatārakaḥ |
saptajihvaḥ sahasrārcī ratnagarbho'parājitaḥ || 97 ||
dharmaketurameyātmā dharmādharmavarapradaḥ |
lokasākṣī lokagururlokeśaścaṇḍavāhanaḥ || 98 ||
dharmayūpo yūpavṛkṣo dhanuṣpāṇirdhanurdharaḥ |
pinākadhṛṅmahotsāho mahāmāyo mahāśanaḥ || 99 ||
vīraḥ śaktimatāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |
jñānagamyo durārādhyo lohitāṅgo vivardhanaḥ || 100 ||
khago'ndho dharmado nityo dharmakṛccitravikramaḥ |
bhagavānātmavān mantrastryakṣaro nīlalohitaḥ || 101 ||
eko'nekastrayī kālaḥ savitā samitiñjayaḥ |
śārṅgadhanvā'nalo bhīmaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ || 102 ||
sukarmā parameṣṭhī ca nākapālī divisthitaḥ |
vadānyo vāsukirvaidya ātreyo'tha parākramaḥ || 103 ||
dvāparaḥ paramodāraḥ paramo brahmacaryavān |
udīcyaveṣo mukuṭī padmahasto himāṃśubhṛt || 104 ||
sitaḥ prasannavadanaḥ padmodaranibhānanaḥ |
sāyaṃ divā divyavapuranirdeśyo mahālayaḥ || 105 ||
mahāratho mahānīśaḥ śeṣaḥ sattvarajastamaḥ |
dhṛtātapatrapratimo vimarṣī nirṇayaḥ sthitaḥ || 106 ||
ahiṃsakaḥ śuddhamatiradvitīyo vivardhanaḥ |
sarvado dhanado mokṣo vihārī bahudāyakaḥ || 107 ||
cārurātriharo nātho bhagavān sarvago'vyayaḥ |
manoharavapuḥ śubhraḥ śobhanaḥ suprabhāvanaḥ || 108 ||
suprabhāvaḥ supratāpaḥ sunetro digvidikpatiḥ |
rājñīpriyaḥ śabdakaro graheśastimirāpahaḥ || 109 ||
saiṃhikeyaripurdevo varado varanāyakaḥ |
caturbhujo mahāyogī yogīśvarapatistathā || 110 ||
anādirūpo'ditijo ratnakāntiḥ prabhāmayaḥ |
jagatpradīpo vistīrṇo mahāvistīrṇamaṇḍalaḥ || 111 ||
ekacakrarathaḥ svarṇarathaḥ svarṇaśarīradhṛk |
nirālambo gaganago dharmakarmaprabhāvakṛt || 112 ||
dharmātmā karmaṇāṃ sākṣī pratyakṣaḥ parameśvaraḥ |
merusevī sumedhāvī merurakṣākaro mahān || 113 ||
ādhārabhūto ratimāṃstathā ca dhanadhānyakṛt |
pāpasantāpahartā ca manovāñchitadāyakaḥ || 114 ||
rogahartā rājyadāyī ramaṇīyaguṇo'nṛṇī |
kālatrayānantarūpo munivṛndanamaskṛtaḥ || 115 ||
sandhyārāgakaraḥ siddhaḥ sandhyāvandanavanditaḥ |
sāmrājyadānanirataḥ samārādhanatoṣavān || 116 ||
bhaktaduḥkhakṣayakaro bhavasāgaratārakaḥ |
bhayāpahartā bhagavānaprameyaparākramaḥ |
manusvāmī manupatirmānyo manvantarādhipaḥ || 117 ||
phalaśrutiḥ |
etatte sarvamākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi |
nāmnāṃ sahasraṃ savituḥ parāśaryo yadāha me || 1 ||
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ duḥkhaduḥsvapnanāśanam |
bandhamokṣakaraṃ caiva bhānornāmānukīrtanāt || 2 ||
yastvidaṃ śṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayato naraḥ |
akṣayaṃ sukhamannādyaṃ bhavettasyopasādhitam || 3 ||
nṛpāgnitaskarabhayaṃ vyādhito na bhayaṃ bhavet |
vijayī ca bhavennityamāśrayaṃ paramāpnuyāt || 4 ||
kīrtimān subhago vidvān sa sukhī priyadarśanaḥ |
jīvedvarṣaśatāyuśca sarvavyādhivivarjitaḥ || 5 ||
nāmnāṃ sahasramidamaṃśumataḥ paṭhedyaḥ
prātaḥ śucirniyamavān susamṛddhiyuktaḥ |
dūreṇa taṃ pariharanti sadaiva rogāḥ
bhūtāḥ suparṇamiva sarvamahoragendrāḥ || 6 ||
iti śrī bhaviṣyapurāṇe saptamakalpe śrībhagavatsūryasya sahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.